kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сарагоса

Сарагоса — Испания мемлекетінің сотүстік-шығысындағы қала. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Эбро өзенінің орта ағысында және 200 метр теңіз биіктігінде орналасқан. 2010 жылы 30 қыркүйекте жүргізілген санақ бойынша тұрғындарының саны 701 090 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1063 км² шамасында. Тұрғындарының саны жөнінен Сарагоса Испания мемлекетінде бесінші орынды алады. Сарагоса қаласында 2008 жылы жаз айында су және тұрақты даму мәселелері бойынша Бүкіләлемдік көрме "Expo 2008" өтті.Сондай-ақ бұл қала "Еуропалық мәдени астана" атауына да кандидаттығын ұсынған. Тарихы Сарагоса б.з.д 24 жылы римдіктердің әсерімен негізі қаланған.Алғашында Цезараугуста колониясы деген атпен құрылған,кейінірек осы атаудан бүгінгі "Сарагоса" атауы пайда болған.380 жылы Сарагоса қаласында жалпы христиандық синод өткізілді. VIII ғасырдан бері Сарагоса Кардов халифаты билігінде болды және Солтүстік Испания христиандық корольдігіне қарсы күресте мавритандық форпост қызметінде болды.Халифаттың күйреуінен кейін қала тәуелсіз мұсылман мемлекетіне айналды.Бұған дейін 1118 жылы Арагон патша мен Наварра Альфонсо I Реконкиста үстінде қаланы жаулап алады,соңында Сарагоса корольдіктің гүлденген астанасына айналады.Альфонсо I әмірі бойынша Сарагосадағы бүкіл арабтар қаладан кетуге тиіс болды.XII ғасырдың соңынан Сарагоса Арагонның орталығы болды және Испания мемлекетіндегі саяси орталықтардың біріне айналды.Бұл 1384 жылға дейін Педро IV қалаға баса-көктеп кіріп,оны Габсбург әулетінің билігіне қосқанға дейін жалғасты.1492 жылы қаладағы арабтар мен еврейлер біржолата қуылады.Бұл қала тұрғындары санының азаюына алып келді,алайда бұған қарамастан Сарагоса Испаниядағы ірі қалалардың бірі болып қалды ( 1548 жылы мұнда 25 000 адам тұрды ). XV ғасырдың соңында Испанияның бірігуінен кейін қала өз маңыздылығын жоғалтады,бірақ француздарға қарсы тәуелсіздік үшін соғыс кезінде қаланың қайта даңқы шыға бастады.Бұл соғыста 50мың адам қаза тапты. Экономикасы Ауданда ауыл шаруашылығының рөлі азаюда,қала экономикасының негізін өнеркәсіп құрайды.1982 жылы қала шетінде Opel автокөлігін шығаратын General Motors компаниясының зауыты ашылды. Білім саласы Арагон ауданында балалар 6 жасқа толған кезде бастауыш сыныпқа барады.11-ден 16 жасқа толғанға дейін оқушылар орта мектепке баруға міндетті (E.S.O or "Educacion Secundaria Obligatoria).Бұл екі кезең барлық оқушыларға міндетті.Осыдан кейін білімін жалғастырғысы келетіндер "Bachilleratoны" оқи алады.Бұл университетке түскенге дейінгі соңғы кезең."Bachillerato" екі жылға созылады,мұнда университетке түсуге дайындық ретінде пәндерді таңдауға болады.Оқушылар "Bachilleratoны" бітірген соң университетке түсу үшін бірыңғай емтихан тапсырады.Бұл емтихан P.A.U. ("Prueba de acceso a la universidad") деп аталады. Өнері Сарагосада көркемөнер және өлкетану мұражайы бар."Сарагосадан табылған қолжазба" романында және "Сарагосадан табылған қолжазба" атты фильмде Сарагоса қаласы бейнеленген. Сыртқы сілтемелер * [http://www.zaragoza.es Ресми сайты]
Hitachi

Жапондық мультинационалды конгломерат, Токио қаласында орналасқан. Hitachi өзіне бизнестің 11 түрін жүргізіп отыр, атап айтсақ: ақпарат және телекоммуникация, электрикалық, әлеуметтік және индустриялды, автоматтық жүйелері, электронды компонент жабдықтар, құрылыс және қаржы қызметтері. 2011 жылы Forbes Global 2000 сараптамасы бойынша, Hitachi 473-ші орынды иеленген. Дереккөздер
Intuit

Intuit Inc. — америкалық бағдарламалық жасақтаумен айналысатын компания. Компания көбінесе қаржы есептеуіш қызметтерін көрсететін бағдарламалық жасақтау түрлерін өндіреді. Профайл дегі орталық офисі ]] 1983 жылы Скот Кук және Том Проулск Калифорнияда компанияның негізін қалады. Intuit Quicken және TurboTax қаржы бағдарламаларын шығарған, әрі QuickBooks бухгалтерлік бағдарламалық жасағын да осы компания жасап шығарды. Басқа да бірқатар есептеу бағдарламалары: # QuickBooks Point of Sale кіші алып сату компанияларына қызмет көрсету # ProSeries және Lacerte профессионалды салық санау бағларламасы # QuickBase Web-ке негізделген жұмыс тобы шешім қызметі Тарихы Скот Кук әуел баста Procter & Gamble де қағазда жасалатын қаржы операцияларын компьютер жұмысы арқылы жеңілдетуді ұйғарады. Сол уақытта Стэнфордтегі Том Проулскке кезігеді. Екеуі компьютер фирмасын ашуды ұйғарады. Компанияның атын Intuit деп қоаяды ол Пало Альтода университеттің жаға жайында қызмет көрсете/жұмыс істеуды бастайды. Quickenнің бірінші версиясы Microsoft's Compiler да кодталады BASIC, ол IBM PC және UCSD Pascal Apple II де жұмыс істейді. Дереккөздер
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2009

Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2009 Швейцариялық Берн мен Клотен қалаларында 2009 жылдың 24 сәуір - 10 мамыр күндері аралығында өткен шайбалы хоккейден 73-ші чемпионаты. Бұл Швейцарияда өткен оныншы чемпионат (1928, 1935, 1939, 1948, 1953, 1961, 1971, 1990 және 1998). Қатысушы командалар ;A тобы * * * * ;B тобы * * * * ;C тобы * * * * ;D тобы * * * * Ареналар Алғашқы кезең Он алты қатысушы командалар келесі төрт топқа бөлінді. A және D топтары Клотенде, ал B және C Бернде ойнаған. A тобы Мачтар нәтижелері Жергілікті уақыт (UTC+2). ---- ---- ---- ---- ---- B тобы Мачтар нәтижелері Жергілікті уақыт (UTC+2). ---- ---- ---- ---- ---- C тобы Мачтар нәтижелері Жергілікті уақыт (UTC+2). ---- ---- ---- ---- ---- D тобы Мачтар нәтижелері Жергілікті уақыт (UTC+2). ---- ---- ---- ---- ---- Плэй-офф Ширек финалдар ---- ---- ---- ---- Жартылай финалдар ---- 3-ші орын үшін матч Финал Командалардың қорытынды жағыдайы Чемпион
Колпинг Арена

Колпинг Арена Швейцариялық Цюрих қаласындағы арена. Көбінесе шайбалы хоккейден мачтар үшін қолданылады және Клотен Флайерз командасының үй аренасы болып табылады. 2008 жылға дейін Шлюфвег деп аталған, бірақ сосын демеушілік шарты артынан Колпинг Арена атауына ауыстырылды. Осы атаумен ол жеті жыл бойы аталынды. Колпинг Аренаның сыйымдылығ 7561 адам және 1997 жылы салынған. 2009 жылы шайбалы хоккейден әлем чемпионатының мачтары өткізілген. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.schluefweg.ch/de/stadionfs/ Ресми сайты]
ПостФинанс Арена

ПостФинанс Арена (алғашқы атауы Альменд мұз сарайы және Берн Арена — швейцариялық Берндегі арена. Көбінесе шайбалы хоккейден қолданылады және СК Берн үй аренасы болып табылады. 1967 жылы ашылып, қазіргі кезде оның сыйымдылығы 16789 адам. ПостФинанс Арена — 2009 жылдың шайбалы хоккейден әлем чемпионатының негізгі аренасы болған және Виктория Кубогінің алғашғы жарысын өткізген. Көрермендер ПостФинанс Арена жалпы еуропалық рекордты ұстап тұр — 2006/2007 маусымындағы орташа көрермендер саны 15993. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.postfinancearena.ch Ресми сайты]
NTT Data

мультинационалдық жүйелер біріктіруші және IT консультация көрсететін компания, Nippon Telegraph and Telephone (NTT) Group тің бір бөлік компаниясы. Операциялары Жапонияда NTT Data бірлескен кәсіпорын ашады, олар мыналар: NTT Data-Sanyo Electric фирмасы Sanyo компаниясына IT қызметтерін көрсетеді. Жапония сыртында Ұлыбритания, Қытай, Малайзия, Тайланд, Үндістан, АҚШ елдерінде қызметтерін көрсетеді. Бәсекелесушілер: * NEC, Fujitsu, Hitachi, Nomura Research Institute, тағы басқалары. * IBM Japan, HP Japan, тағы басқалары. Сілттемелер * [http://www.nttdata.co.jp/en/investor/ar/pdf/2008/ar08_E_all.pdf NTT 2008 жылғы репорт] Сыртқы сілттеме * [http://www.nttdata.co.jp/en NTT Үй беті]
Computer Sciences Corporation

қаласы, Хидерабад, Үндістан]] Computer Sciences Corporation (CSC) Американдық мультинационалды ақпараттық технологиялар және профессионалды қызметтер түрлерін көрсететін Фоллс Черч, Виргиния, АҚШта орналасқан компания. Қызмет көрсету түрлеріне жататындары : жүйелер интерграциясы, профессионалды қызметтер; мекемелер жасақтамаларын дамыту және менеджмент; қаржы қызметтеріне арналынған бағдарламалық жасақтамалар; Бизнес процесс оутсорсингі; басқарылмалы хостинг қызметтері; жасақтамалар және ақпараттық технологиялар (IT) инфраструктурасы аутсорсингі. Қыркүйектің 28, 2009, Xerox компаниясынан өзге АҚШ да жалғыз негізгі аутсорсинг вендоры болып саналып келеді. Сілттемелер * [http://www.csc.com/ ресми торабы]
EMC Corporation

EMC Corporation (NYSE: [http://www.nyse.com/about/listed/quickquote.html?ticker=emc EMC] ), Financial Times Global 500, Fortune 500 және S&P 500 компаниялырың тізіміне кіреді. Ақпараттық инфраструктура дамыту, көрсету және қолдау көрсетін, визуализация платформаларын, компьютерлік hardware, бағдарламалық жасақтама, IT қызметтерін көрсететін фирма. EMC Hopkinton, Массачусетс, АҚШта орналасты. Бұрынғы Intel қолбасшысы Ричард Еган және оның жатақханалық досы Роджер Марино екеуі EMC компаниясының негізін қалайды. Компанияның атауы EMC, алғашқыда негізін қалаушылардың аттарының бірінші әріптерінен құралады. Компанияның логотипі Альберт Энштейннің масса релятивистік формуласына ұқсас етіліп жасалыпты. EMC көпшілік жарна қағазға бағасы бір үлеске $16.50 АҚШ долларымен сәуірдің 06, 1986-жылы шықты. Тарихы EMC, 1979 жылы Ричард Еган және Роджер Марино (E және M = EMC) екеуі негізін қалайды. Екеуі бірігіп 64-kilobyte еске сақтау құрылғысын әлемге паш етті. Prime Computer 1981 жылы еске сақтау компьютер құралдарын дамыту арқылы жұмысын бастайды. Шілде 2006 жылы EMC Шанхай, Қытайда өзінің Зерттеу және Дамыту офисін ашты, себебі өсіп келе жатқан Қытай нарығында көп олжа ұтуға мүмкіншіліктері бар. Маусым 7, 2007, EMC $160 АҚШ долларын Сингапурға инвестициялайтынын айтты, себебі мұнда дамыту лабораториясын қойса, өнімділік артады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.emc.com/about/investor-relations/faqs.htm Frequently Asked Questions]
Әндіжан

Әндіжан — Өзбекстандағы Әндіжан облысының әкімшілік орталығы. Халық саны — 425 500 мың адам (2017 жыл). Географиясы Қала Ферғана жазығының шығыс бөлігінде, Андижансай өзенінің бойында орналасқан. Ташкенттің оңтүстігінен 260 км қашықтықта, Ош қаласының солтүстік-батысынан 40 км қашықтықта жатыр. Әндіжан Тянь-Шань мен Памирге дейін созылып жатқан Алай жотасының таулы қыраттарымен қоршалған Ферғана алқабының құнарлы үстіртінде салынған. Тау беткейлерінде қылқан жапырақты ормандар, аршалар, жаңғақ тоғайлары өседі. Ферғана алқабының қолайлы ауа-райы мен құнарлы топырақтары шырынды жемістерді, цитрус жемістерін, тәтті қауындарды өсіруге мүмкіндік береді. Алқап сейсмикалық белсенді аймақта орналасқан. Қаланы қоршап тұрған төбелер желден қорғайды. Мұнда қыс қысқа және жылы, ал жазда күн соншалықты ыстық емес Тарихы Андижан Ферғана жазығындағы ежелгі қалалардың бірі. Оның негізі қаланған уақыт белгісіз. Тарихи жазбаларда оның атауы 9-ғасырдан бастап "Андукан" атауымен кездесе бастады. XV ғасырдан бастап қала атауы Андиган болып өзгеріп, феодалды мелекеттің астанасы болды. 1483 жылы Андижанда Ұлы моғолдар мелкетінің негізін салушы және "Бабыр-наменің" авторы Бабыр хан өмірге келген. Әндіжан Қоқан хандығының құрамында болды. 20 ғасырдың басында мұнда темір жол салынуымен Әндіжан бүкіл Ферғана алқабының экономикалық өмірінің орталығына айналды. 1902 жылы желтоқсанда Әндіжанда Рихтер шкаласы бойынша 6,7-ден 9 баллға дейінгі жер сілкінісі болды, ол Әндіжан трагедиясы деп аталды. Жер асты дүмпулері бір ай бойы жалғасты. Мәліметтер бойынша, 30 мың үй қирап, 4500 адам қаза тапты. Бүгінде Әндіжан Өзбекстанның ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібі дамыған ірі қалаларының бірі болып табылады. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Әндіжан – үлкен қала. Ол өз елінде (Өзбекстан) халық саны бойынша 4-ші орында, аймақта (Әндіжан облысы) көш бастап тұр. Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 1259 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Асака (10 км), Бұлақбасы (12 км), Палванташ (14 км), Мархамат (16 км), Қожабат (17 км), Құйғанжар (22 км), Жалаңқұдық (24 км), Оңтүстік Аламысық (24 км), Шаһрихан (25 км), Пайтұғ (28 км), Қуа (28 км), Сарытас (32 км, Қырғызстан), Пахтабат (32 км), Қорғантөбе (35 км), Хаққұлабат (35 км), Боз (36 км), Айым (37 км), Ош (41 км, Қырғызстан). Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада өнеркәсіптік кәсіпорындар және 3000-ға жуық шағын және орта кәсіпорындар орналасқан. Қалада химиялық заттар, тұрмыстық техника, электроника, азық-түлік өнімдері, жиһаздар, сорғыштар, аяқ киімдер, ауыл шаруашылығы техникасының қосалқы бөлшектері, әртүрлі инженерлік құралдар мен мүгедектер арбалары шығарылады. Әндіжан қаласында төрт жоғары оқу орны бар. 2022 жылы Әндіжан мемлекеттік шет тілдер институты құрылды, ол шет тілдерін оқытатын жалғыз мемлекеттік институт болып табылады. Сондай-ақ қалада төрт колледж, бір академиялық лицей, 21 кәсіптік лицей, 47 орта мектеп, үш музыка және өнер мектебі, тоғыз спорт мектебі, 86 балабақша бар. Дереккөздер
Титаник мұражайы (Белфаст)

Титаник мұражайы — Солтүстік Ирландиядағы Белфаст қаласында орналасқан мұражай. Қаланың Титаник аты жаңа кварталында, бұрынғы Харланд энд Вольф верфі орына салынған ғимарат. Бұл мұражай Титаник кемеcінің тарихын көрсету үшін салынған. Ғимарат 6 қабаттан тұрады және осы кемеге арналған ең үлкен мұражай болып табылады. Мұражайдың жалпы аумағы 12 000 шаршы метр. Титаник мұражайы көпшілік үшін 2012 жылдың 31 мамырында ашылды. Тағы қараңыз * Титаник Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://titanicbelfast.com/Ресми сайты] *[http://www.belfastcity.gov.uk/ Belfast City Council] *[http://www.nitb.com/ Northern Ireland Tourist Board] *[http://www.titanic-foundation.org/ Titanic Foundation] *[http://www.titanic-quarter.com Titanic Quarter] *[http://www.civicarts.com/ Civicarts / Eric R Kuhne & Associates, Design Architects & Master Planners for Titanic Quarter]
Қамыстысай

ндағы Қамыстысай (Марьянов ауданы)]] Қамыстысай — құрып кеткен өзен аңғары. Аңғардың қалыптаса бастауы төменгі олигоценге, Шаған теңізінің (осыдан 40 млн. жыл бұрын) қайтқан кезіне жатады. Бастауы Сарыарқа аумағында жатыр. Ежелгі Қамысты өзені (Палеокамышловка) Көкшетау қыратынан бастау алып, ірі, қазір кеуіп қалған Қарасор көлі (шамамен Шаған мен Қамысақты өзендері аралығында) аумағындағы жазыққа шығады. Қазір Үлкен Тораңғыл көліне құятын Қамысақты өзені төрттік кезінде Қамыстының (Прокамышловканың) басталатын жері болатын. Одан әрі аңғар Ертіс өзеніне дейін Басқарасу бұлағы, Балықты көлі т.б. өзеншелер ағып жатқан, қазір мұнда шағын сулы арна ғана қалды. Қамыстысайдың толық ағасы 1745 ж. шыққан «Атлас государственной империи» картасында белгіленген. 18 ғасырда Қамыстысай бірнеше жанама тармақтарын қосып, ұзыннан-ұзақ созылған көлдер тізбегіне айналды және су көп кезеңдерде қалпына келе бастады. 19 ғасырда көлдер арасындағы ағын біртіндеп тоқтады. Олардың арасындағы суағар Полудин селосына дейін жеткені 1865 ж. байқалды. Қазіргі Қамыстысай – солтүстік-шығыс бағыттағы Есіл-Ертіс өзендері аралығын қиып өтетін жайпақ, түбі ойпат. Ені 2-3 км, тереңдігі 20-30 м. Тағы қараңыз *Қамысты өзені *Қамысақты өзені Дереккөздер
Виго

Виго — Испания мемлекетінің солтүстік-батысында орналасқан маңызды портты және өндірістік қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Виго Галисияның ірі қаласы әрі университет қалашығы болып табылады. 2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 299088 адам, қала шетіндегі тұрғындарды қосқанда 420 мың адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 109,1 км² шамасында. Тарихы Қаланың негізін Римдіктер қалаған,алайда қалада Ежелгі Рим кезеңінің ешқандай құрылысы сақталмаған.1529 жылы император Карл V Виго қаласына Америкамен сауда жүргізуге рұқсат береді.1702 жылы Испан билігі үшін соғыста Виго шығанағында англо- голландық жасақ пен флот Америкадан алтын мен күміс алып келе жатқан франко-испандық эскадраны қиратып, мол олжаны ұрлап алып кетеді. Қаланың назар аударарлық орындары * Ислас-Сиес — Виго айлағындағы үш арал,оның екеуіне пароммен жетуге болады.433&nbsp;га өлшемді архипелаг - тамаша жағажайлармен тек танымал демалыс орны ғана емес,сонымен қатар табиғаты қорғалатын аймақ және шағалалар,бірқазан, аққұтандардың ұя салатын орны.Илья-Норте аралының жағалауы британдық «Гардиан» газетінде әлемдегі он тамаша жағалаудың құрамына кіретіндігі жарияланған. * ежелгі қала,балықшы кварталы Berbés және айлақ * Вигода Галисиядағы жалғыз,жер аумағы 45 тыс. кв. м-ді алатын,600 жануарлары мен аңдары бар хайуанаттар саябағы орналасқан. * Кастро - Вигоның оңтүстігінде орналасқан ежелгі қамал * Понте-де-Ранде - тұңғиық шығанақтың жағалауларын жалғастыратын және понтеведра тас жолымен аяқталатын аспалы көпір * Гарсия Барбон театры (1025, архитектор Антонио Паласиос) * Скит де-ла-Гиа * Қорған-мұражай Кинёнес-де-Леон Суреттер Сыртқы сілтемелер * [http://www.vigo.org Ресми сайты]
Мұхаммед Юсуф Кандеһләуи

Хазірет Мұхаммед Юсуф Кандахлауи 22 наурыз 1917 жылы Канда, Үндістанда дүниеге келеді. Исламдық діни ғұлама және ағартушы. Ғылыми жұмыстары Сахабалар салған сара жол 2-томдық хадистер топтамасы. Тағы қараңыз *Мунтахаб Ахадис *Мұхаммед Ілияс Кандахлауи *Сахабалар салған сара жол Сілтемелер * 86.38 К-16 Мұхаммед Юсуф Кандахлау. Сахабалар салған сара жол - 2. - Алматы: "Көкжиек-Б" баспасы, 2011. - 560 бет. Сыртқы сілтемелер * [http://www.minsid.com/Bayans/Urdu_Bayans.html Баяндар, Урду тілінде]
Хихон

Хихо́н ( - Испания мемлекетіндегі Астурия ауданындағы муниципалитет және өзен жағалауындағы өндірістік қала.Испанияның солтүстігіндегі ірі кемежайлардың бірі.Хихон қаласы тұрғындарының саны 280000 адамды құрайды. Тарихы Адамдар бұл мекенде ерте кезден қоныстана бастаған.Ерте орта ғасырлық қолжазбаларда бұл қала «Хихия (Gigia)» деген атаумен кездеседі.Хихон ежелгі римдік теңіз жағасындағы қала болған."Хихон" атауы алғашында кішігірім түбекке атауға қолданылған,бүгінгі күндегі (Cimadevilla),сөзбе-сөз аударғанда "екі жағалау арасындағы жоғарғы айлақ" дегенді білдіреді,бұл түбекте қазіргі уақытта рекреациялық порт бар.Испанияның солтүстігіндегі ірі маңызды кемежай El Musel деп аталады. Географиясы Хихон қаласы Астурия жағалауының орталығында орналасқан,теңіз деңгейінен 513 м (Picu San Martin) және 672 м (Peña de los Cuatro Jueces) биіктікте жатыр,қала батыста Карреньомен,шығыста Виллавикиосамен және оңтүстікте Сиеро и Лланерамен шектеліп жатыр. Хихон қаласының бір бөлігі Симадевилла түбегінде орналасқан,бұл бөлік Сан-Лоренцо жағалауын және шығыстағы іргелес жатқан кварталдарды Пониенте и Арбеял жағалауынан,доктардан және батыстағы порттардан бөліп тұрады.Жақын маңда басқа да ірі астуриялық қалалар - Овьедо мен Авилес - орналасқан. Ауа-райы Атлантикалық,жазда ауа-райы жылы,күншуақты жәәне кей күндері бұлтты болып тұрады.Қыста жаңбырлы және желді болады,кей күндері қар да жауып тұрады.Қала өте жоғары деңгейдегі ылғалды қала болып саналады. Тұрғындары Қаланың назар аударарлық орындары * Волынка мұражайы (The Museo de la Gaita) * Коррида сауда көшесі (Corrida) * Ревильяхихедо (Revillagigedo) сарайы - халықаралық өнер орталығы * Ховельяноса (de Jovellanos) мұражайы - астуриялық гуманист және саясаткер * Бархола (Barjola) өнер мұражайы Бауырлас қалалары * Новосібір Ресей, 1986 жылдан бастап Сыртқы сілтемелер * http://ru.wikipedia.org/wiki/Хихон * http://www.visitasturias.co.uk/ * http://www.realsporting.com/ * http://www.gijon.es/default.aspx?lengru&zona0 * http://www.ayto-gijon.es/ * http://www.gijon.info/infogijon/index.asp
А-Корунья

А-Корунья ( ресми , ресми емес исп. La Coruña)&nbsp;— Испания мемлекетінің солтүстік-батысында орналасқан қала, шипажай және кемежай. Галисия автономиялық бірлестігінің құрамына енетін Ла-Корунья провинциясының әкімшілік орталығы. Ла-Корунья қаласы тұрғындарының саны 2009 жылғы санақ бойынша 246 056 адамды құраған. Географиясы Ла-Корунья қаласы Атлант мұхиты жағалауын бойлай созылып жатыр. Тарихы ІІ ғасырда Ла-Корунья мүйісінде римдіктер шамшырақ тұрғызады,бүгінгі таңдағы Геркулес мұнарасы.991 жылы Сантьяго-де-Компостелаға бара жатқан қажылар келгеннен соң мұнда кемежай пайда болады.XIII ғасырда патша Альфонсо IX-дың тапсырмасы бойынша кемежайдың айналасындағы елді мекен қайта салынып,Круния деген атау алады.1588 жылы Ла-Корунья портынан "Жеңімпаз армада" деп аталатын соғыс кемелерінің үлкен құрамасы шығады,осы құраманың жеңілісінен кейін қала теңіз қарақшысы Френсис Дрейктің шабуылына тап болады. XVI—XVII ғасырларда Ла-Корунья "Жаңа дүние" деген атпен испан саудасының маңызды орталығына айналады.1809 жылы қаланы Напалеонның әскері жаулап алады.Содан ағылшын генералы Джон Мурдың жасағы қаланы француз әскерінен босатып алады. Экономикасы Бүгінгі таңда Ла-Корунья қаласы Галисия ауданындағы ең бай алқап.Қаланың кемежайы,мұнай өңдеу өнеркәсібі,алюминий өнеркәсібі,кеме жасау өнеркәсібі,азық-түлік және тоқыма өнеркәсібі жылдан-жылға дами түсуде.Қару-жарақ өндірісі мен балық аулау кәсібі қаланың маңыздылығын одан әрі көтеруде. Қаланың назар аударарлық орындары * Геркулес мұнарасы Ла-Корунья мүйісінің батысында орналасқан * Көне қаланың орталық алаңы Мария-Пита алаңы болып саналады * Риас-Альтас шипажайы көптеген тамаша қонақүйлері бар және құмды жағажайлы Галисияның атлантикалық жағалауы болып саналады * Қаланың көз тартарлық жерлерінің бірі - Санта-Барбара және Санто-Доминго монастырлары * Сан-Карлос бақшасында Ла-Корунья қаласын француздардан құтқарушы ағылшын генералы Джон Мур жерленген * Сан-Антон сарайы Сыртқы сілтемелер * [http://www.coruna.es Ресми беті] * [http://www.aytolacoruna.es Муниципалдық кеңес]
Овиедо

Овиедо (,) — Испания мемлекетінде орналасқан қала,Астурия автономиялық бірлестігінің әкімшілік орталығы.Муниципалитет Овьедо ауданының құрамына енеді.Овьедо ірі сауда және өнеркәсіп қаласы болып саналады.Қала VIII—IX ғасырдағы романдық сәулетке дейінгі қорық ретінде танымал. Әлемде "Оведьо" аттас бірнеше қала бар және бұл қалалардың барлығы Америка құрлығында орналасқан.Сонымен қатар Мексикада,Парагвайда,Доминикан Республикасында және Флоридада да "Овьедо" аттас қалалар бар. Тарихы Қаланың негізін 761 жылы Оветум тауында орналасқан әулие Винсент шіркеуіндегі сопылар қалаған және қала жеміс-жидек бақшасымен қоршалған жазық дөңнің ортасында жайғасқан.Испания қаласын мавр тайпасымен жаулап алғаннан соң,Альфонсо II Оведьо қаласын өзінің сарайы етіп алады.Осыдан кейін қала христиандық Испанияның бас қаласына және қажылықтың ірі орталығына айналады.Сонымен қатар Овьедо Астурия патшалығының астанасы және Реконкистаның орталығы болған.1600 жылы Овьедо қаласында "Овьедо университеті" ашылады.XX ғасырда да бұл қалада соғыстар әлі болса жалғасын табады.1934 жылы тас көмір мен темір кеніне бай бұл аумақта көміршілердің көтерілісі болады,ал Франкоға қарсы ұзаққа созылған табысты қарсыласудан кейін бұл қала антифашисттік және кәсіпшілер одағының қозғалысының тірегі болып саналады. Тұрғындары 2005 жылғы санақ бойынша қазіргі кезде муниципалитет шекарасында 213,7 мың адам тұрады. Қалада туып-өскен танымал адамдар * Фернандо Алонсо - "Формула - 1" автокөлік жарысының екі дүркін әлем чемпионы Қаланың назар аударарлық орындары ]] *Сан-Франциско орталық саябағы * Қала әкімінің ғимараты мен Сан-Исидро шіркеуімен Конституциялық алаң *Үлкен қоңыраулармен Сан-Сальвадор готикалық шіркеуі — астуриялық патшалардың мазарымен Испан христиан дінінің рәмізі * Сан-Тирсо шіркеуі Мұражайлары * Сан-Висент монастырындағы тарихи-археологиялық мұражай * Көркемөнер мұражайы Бауырлас қалалары * Вальпараисо Чили 1976 * Бохум , Германия, 1979 * Буэнос-Айрес , Аргентина, 1983 * Веракрус , Мексика, 1983 * Клермон-Ферран , Франция, 1988 * Тампа , Флорида, АҚШ, 1991 * Сантьяго-де-Компостела , Испания, 1993 * Санта-Клара , Куба, 1995 * Джерси-Сити , Нью-Джерси, АҚШ, 1998 * Самора , Испания, 2001 * Торревьеха , Испания, 2004 * Ханчжоу , Қытай, 2006 * Валенсия-де-Дон-Хуан , Испания, 2006 * Овьедо , Флорида, АҚШ, 2006 * Визеу , Португалия, 2007 * Маранелло , Италия, 2010 Тағы қараңыз * Испания. Изд-во «Вокруг света». 3-ші басылым. 2008. ISBN 978-5-98652-118-3 Сыртқы сілтемелер * [http://www.oviedo.es/ Овьедоның ресми сайты]
Бадалона

Бадалона — Испания мемлекетіндегі қала әрі муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Барселонес ауданында (комарка) орналасқан. 2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218886 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,95 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 10 км. Қала қамқоршысы киелі Анастасио болып саналады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.badalona.cat Ресми сайты]
Эльче

Эльче — Испания мемлекетіндігі қала әрі муниципалитет. Валенсия (автономды бірлестік)Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бахо-Виналопо ауданында (комарка) орналасқан. 2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 230822 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 326,07 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі ара қашықтық 21 км құрайды. Қаланың қорғаушысы болып әулие Агафангел және әулие қыз де ла Асунсион (Успения) саналады. Эльче қаласы пальмалы кішкене орманымен Дүниежүзілік мирас ЮНЕСКО тізіміне кіргендігімен танымал.Сонымен қатар танымал "Эльче ханымы" атты табыс орнымен де әйгілі. Суреттері Панарама Сыртқы сілтемелер * [http://www.elche.es Ресми сайты]
Мал қоңдылығы

Мал қоңдылығы - мал денесіне майдың жиналу дәрежесі. Мал қоңдылығы малды азықтандыру мен бағып-күту жағдайына, денсаулығына пайдалану ретіне қарай қалыптасады. Осыған сәйкес мал қоңдылығына әр түрлі талап қойылады. Мысалы, бордақыланған, етке өткізетін мал нағыз семіз, ал көлік малының семіздігі жұмыс міндетін атқарып, денсаулығын калыпты жағдайда сақтауға жеткелікті дәрежеде болуы керек. Мал қоңдылығына байланысты сойыс салмағы, таза еттің түсімі, еттің химиялық құрамы өзгереді. Семіз малдың қара еті майлы, дәмді келеді. Дереккөздер
Мал өсіру

Мал өсіру - өсіріліп отырған мал басын көбейту. Мал өсіру адамзатың тіршілік-тұрмыс қажетін өтеу үшін ежелден айналысып келе жатқан кәсібі. Малдан адам бағалы азық-түлік жөне жеңіл өнеркәсіпке кажетті сан алуан шикізат өңдіреді. Қазіргі уақытта мал өсіруді ұйымдастыру зоотехния ғылымының (қ. Зоотехния) жетістіктері негізінде жүргізіледі. Дереккөздер
Мал сою

Мал сою — малды жансыздаңдырып етін алу. Мал сою кәсіби жұмыс, оған сәйкес білім мен тәжірибе керек. Әр түрлі түлік малын союдың өзіңдік ерекшеліктері бар. Көпшілігіне ортақ мал союдың тәртібі келесідей - малды жығып, аяқтарын бірге байлап, бауыздау, басы мен сирақтарын ажырату, терісін сыпыру, өкпе-бауыр, ішек қарындарын шығару, ұшасын алу, ұшаны мүшелеу (бөлу). Дереккөздер
Мал тұқымының құрылымы

Мал тұқымының құрылымы - тұқым ішінде жалпы тұқымға ортақ қасиеттерімен қатар өнімінде, дене бітімі мен пішінінде, тіршілік ортасына бейімділігіңде өзіндік ерекшеліктері бар мал топтарының болуы. Мал тұқымының құрылымдық бөліктеріне аймақтық тип, зауыттық тип, аталық із және аналық ұя жатады. Аймақтық тип - ауа-райында ерекшеліктері бар жер жағдайында өсірілетін тұқымның үлкен бір бөлігі. Кез-келген тұқымда аймақтық тип болуы шарт емес. Ол тек көп елдерде тараған тұқымда болады. Зауыттық тип - өнімінде өзіндік ерекшеліктері бар асыл тұқымды мал зауытының табыны. Аталық із - жоғары өнімді аталық малдың өзіне ұқсас ұрпақтары. Аналық ұя - жоғары өнімді аналық малдың өзіне ұқсас ұрғашы ұрпақтары. Аталған құрылымдық бөліктер мал тұқымын қоғамдағы сұранысқа сай жетілдіріп отыруға қажетті шарт. Дереккөздер
Мал тұқымын қабылдау

Мал тұқымын қабылдау - жаңадан шығарылған мал тұқымын қабылдап бекіту. Бұл жұмыс әр елде қабылданған ереже-нұсқау бойынша жүргізіледі. Біздің елде мал тұқымын қабылдау ережесін Ауыл шаруашылығы министрлігі бекітеді. Қазіргі ережеге сәйкес, министрлік жаңа мал тұқымын шығарушылардың өтініші бойынша арнайы комиссия құрады. Комиссияның жаңа тұқым малының басын жан-жақты бағалаған қорытыңдысының негізінде, министрліктің бұйрығымен мал тұқымы бекітіледі. Дереккөздер
Мал тұқымын сынау

Мал тұқымын сынау - бірнеше мал тұқымына бір-бірімен салыстырмалы түрде баға беру. Мал тұқымын сынауды жүргізудің мақсаты нақтылы бір өңірдің жер-жағдайына, ауа райына жақсы бейімделіп, жоғары сапалы мол өнім беретін мал тұқымын таңдап алу. Мал тұқымын сынауды жүргізудің ғылым мен тәжірибе қабылдап бекіткен әдістемелік нұсқауы бар. Оның сынаққа түсетін мал тұқымы өкілдерінің жыныс-жасы, саны жеткілікті мөлшерде бірдей, бір табында бағып-күтіліп, түліктің түріне сәйкес қажетті үзақ мерзімде бақылауда болу сияқты негізгі алғы шарттарын бұлжытпай орындау мал тұқымын сынаудағы баға әділдігінің кепілі. Дереккөздер
Мал шағылыстыру

Мал шағылыстыру - күйлеген аналық малды (биені, қойды, сиырды, т.б.) аталық малмен (айғырмен, қошқармен, бұқамен, т.б.) шағылыстыруды ұйымдастыру. Мал шағылыстырудың қолдан шағылыстыру, қамап шағылыстыру (қ. Қамап шағылыстыру) мен ерікті шағылыстыру (қ. Ерікті шағылыстыру) түрлері қолданылады. Қолдан шағылыстырғанда күйлеген малды ұстап тұрып шағылыстырады. Мысалы, жүгендеп, шылбырдан ұстап түрған биеге ұзын шылбырмен жетелеп айғыр қосады. Қолдан шағылыстыру негізінен мал аз шаруашылықтарда қолданылады. Мал шағылыстырудың негізгі мақсаты-күйлеген малды ұрықтандыру. Ұрықтандырудың мал шағылыстырудан басқа қолдан ұрықтандыру (қ. Қолдан ұрықтандыру) әдісі бар. Дереккөздер
Мал шежіресі

Мал шежіресі - жеке малдың шыққан тегі туралы белгілі тәртіппен бастырылған құжат. Мал шежіресінде малдың ата-тегінің өнімділігі туралы толық мәлімет жазылады. Мал шежіресі. малдың шаруашылықтық және тұқымдық құңдылығын алдын ала және ерте, жас кезінде анықтауға мүмкіншілік береді. Мұның экономикалық маңызы бар. Сонымен қатар мал шежіресін туыстас малдарды ұтымды пайдалануға және олардың кездейсоқ шағылысуына жол бермеуге пайдаланады. Асыл тұқымды малдың міндетті түрде кем дегенде екі ұрпақ ата-тегі келтірілген мал шежіресі болуы керек. Дереккөздер
Малды азықтандыру мөлшері, азықтандыру нормасы

Малды азықтандыру мөлшері, азықтандыру нормасы - мал түрі, жасы, жынысы, тұқымы мен өнімдік бағыты, тірілей салмағы мен өнімділігіне қарай өзгеретін организмінің мұқтаждығының көрсеткіштері. Азықтандыру нормасы мал тіршілігін сақтап, өнім өндіруге (жұмыс атқаруға) қажет энергия мен қоректік заттардың организм мұқтаждығына сәйкес қажеттігін белгілейді. Азықтандыру нормасы негізгі көрсеткіштеріне азық өлшемі, қорытылатын протеин, ас тұзы, кальций, фосфор, каротин жатады. Толықтырылып, тетіктелінген азықтандыру нормасы көрсеткіштері бұған қоса жалпы протеин мен ауыспайтын аминқышқылдары, макро-және микроэлементтер мен негізгі витаминдер (А, Д, Е) қажеттілігімен толықтырылып, мал мен құс организмінің мұқтаждық көрсеткіштерін қамтиды. Дереккөздер
Малды азықтаңдыру, емізу, жемдеу

Малды азықтаңдыру, емізу, жемдеу - малдың мөлшерлеп қоректенуін ұйымдастыру. Малды азықтаңдыру шаруашылықтағы мал басының көбеюіне, өсіп-жетілуіне және жоғары өнімділігіне ең күшті ықпал ететін сыртқы ортаның факторы болып табылады. Және де бұл фактордың әсері жаңа туған төлді емізуден ерте - жатырдағы эмбрионалдық даму кезеңінен басталады. Сондықтан жетілген, ірі, өміршең төл алу үшін шағылыстырылатын малдың қоңды да күйлі болып, буаздық кезінде жеткілікті деңгейде азықтандырылуына жете көңіл бөледі. Өйткені буаздық кезеңінде эмбрионалдық дамуына ақау келген төлде сол ақау салдары эмбрионализм түрінде кейінде сақталып, өнімділігін кемітеді. Өз ретінде туғаннан кейінгі кезендегі де азықтандырудағы кемшіліктер малдың өсіп-жетілуі мен өнімділігін кемітетін инфантилизм түріндегі ақау қалдырады. Демек, малды ұрық боп байланғанынан бастап тіршілігіндегі бүкіл даму барысында (онтогенезде) дұрыс, жеткілікті азықтандырудың маңызы зор. Жаңа туған төлді азықтандыруды ене сүтін емізіп уызына қаңдырудан бастайды. Уызда жаңа туған төлдің қорытуына жеңіл альбумин мен глобулиндер жеткізілуімен қатар гамма-глобулиндарымен оларға енесінен иммундық, яғни ауруға қарсы тұрушылық қасиеттер беріледі. Жас төлдің бірден-бір құнарлы қорегі енесінің сүті болғандықтан, ене сүтін еміп өскен төл өміршең болып, тез арада өсіп-жетіледі. Өсіп-жетілуі мен салмақ қосымын жеделдетіп, қоңдылығын көтеру үшін бордақылаудағы малды үстемелеп жемдейді. Дереккөздер
Малды азықтандыру рационы

Малды азықтандыру рационы - азықтаңдыру нормасының, яғни организмінің мұқтаждығының көрсеткіштерін қамтамасыз ету үшін бір басына тәулігіне (айына, жылына) берілетін (жегізілетін) жемшөп мөлшері. Малды азықтандыру рационы малдың ас қорыту жүйесінің ерекшелігін ескере отырып, олардың сүйсініп жейтін жемшөбінен құрастырылады. Рациондағы ол жемшөптердің жалпы қоректілігі (азық өлшеміне алмасу энергиясы) бойынша есептелінген ара қатынасымен рацион құрылымын белгілейді. Көп қарыңды күйісті малды азықтандыру рационы аумақты арзан азықтарға (көкшөп, сүрлем, пішен, пішендеме, сабан ж.б.) негізделе отырып (жалпы қоректілігінің 40-60%) құрастырылса, бір қарынды шошқанікі құнарлы жемге (дән мен жармаларға) негізделіп (жалпы қоректілігінің 80-90%) құрастырылады. Мал мұқтаждығының барлық көрсеткішін қажетті деңгей мен сапада қамтамасыз ететін рациоңды толыққұңды малды азықтандыру рационы деп атайды. Ол үшін малға жегізілетін негізгі жемшөпке қажетті азықтық (протеиндік, минералдык, витаминдік ж.б.) қосындылар қосылады. Малды азықтандыру рационы шаруашылықтағы арзан жемшөптен құрастырылып, аз азық шығынымен мол мал мен құс өнімін ендіруді көздейді, өйткені мал мен құс өнімінің өзіндік құнын құрайтын өндірістің тікелей шығыңдарында азық пен азықтандыру шығындарының үлесі басым болады. Демек, ол шығынды азайту арқылы өнім құнын арзандатып, саланың тиімділігін арттыруға жол ашылады. Дереккөздер
Малды байламай бағу

Малды байламай бағу - ірі қара малды қорада байламай ұстау. Қораны малдың жыныстық-жастық және өндірістік топтарына бөліп ұстайтындай етіп бөледі де өсіру технологиясына сәйкес соларда байламай ұстайды. Дереккөздер
Малды байлап бағу

Малды байлап бағу - ірі қара малды қорада арнайы байлау ларға байлап ұстау. Малдың азықтанып, суарылуына кедергі келтірілмейтіндей байлауынан тек таза ауаға серуендетуге-моционға шығарылғанда босатады. Дереккөздер
Малдың добал сөлеке бітімі

Малдың добал, сөлеке бітімі - мал дене бітімінің бір түрі. Мұндай малдың сүйегі ірі, басы үлкен, терісі қалың, түгі жуан, бұлшық еттері жақсы жетілген, майсыз, жалпы түр-тұлғасы көзге сөлекеттеніп, кейбір дене мүшелері өрескелдеу көрінеді .Малдың добал, сөлекет бітімі жүк таситын көлік малында, қылшық жүнді қойларда жиі кездеседі. Добал, сөлекет бітімді мал қоршаған ортаның қолайсыз жағдайына төзімді, көнбіс, ауруға көп шалдықпайды. Дереккөздер
Малды жайылымда бағу

Малды жайылымда бағу - жазғытұры мүйізді ірі қара малды жаз жайлымына шығарып ұстау. Малды жайылымда бағу арзан да құнарлы жайылым отын пайдаланып, аз азық шығынымен сапалы сүтті мол өңдірумен қатар, жазғы маусымда таза ауада, күн астында ірі қара денсаулығын барынша нығайтып, ал олардан босаған қора-қопсыны тазартып, жөндеп, дезинфекциялап, қысқа дайыңдайды. Дереккөздер
Малды жайып семірту

Малды жайып семірту - бордақыланып етке сойылатын малды жайылым отымен салмақ қостырып, қондандыру. Малды жайып семірту іріктеліп алынған бастарды жасы, жынысы, тірілей салмағы мен қоңдылығы бойынша бірыңғай топтарға бөліп, шөбі шүйгін жайылымда тәжірибелі бақташыларға баққызады. Бордақылаудағы гүрттерді қажетті минералдық қосындылармен қамтамасыз етіп, уақтылы суарып тұрады. Жайылымда жаю реті және тәртібімен тірілей салмағын ірілендіріп, қоңдылығын арттырған малдан аз азық шығынымен өзіңдік құны төмен мол да сапалы ет өндіріледі. Дереккөздер
Малды жерсіндіру

Малды жерсіндіру- сырттан әкелінген малды жаңа мекеннің табиғи жағдайында өніп-өсуге үйретіп, көндіктіру. Малдың жаңа мекеңді жерсінуі оның бірнеше ұрпақ ауыстыра қалыптасатын ұзақ та, күрделі үрдіс. Малды жерсіндіру барысы нәтижелі болу үшін, алдын ала малдың бұрынғы мекендеген жерінің жағдайы мен болашақ мекеннің ауа-райы, табиғи жағдайы жете зерттеліп, онда жерсіндірілетін малдың жылдың қолайлы мезгілінде әкелінуі, әкелгеннен бастап құнарлы азықтандыру мен жақсы күтім жағдайының туғызылуымен қатар ұрпақтан ұрпакқа жалғастырылатын сұрыптау мен жұп тандау жұмыстары жүргізілуі керек. Малдың жаңа мекендегі өніп-өсуі, жетілуі мен өнімділік көрсеткіштері бұрынғы мекеніндегіндей деңгейде болса, онда бұл оның жаңа мекенде жақсы жерсінгендігін көрсетеді. Малды жерсіндіру дүниежүзілік және отандық мал тұқымдары қорын ұтымды пайдаланудың сенімді жолдарының бірі. Малды жерсіндіру тәсілі арқылы қырдың қызыл сиыры, симментал сиыры (қ. Симментал сиыры), Латвияның қоңыр сиыры (қ. Латвияның қоңыр сиыры), т.б. Қазақстанда кең тараған мал тұқымдарына айналды. Дереккөздер
Ұйғыр тілі

Ұйғыр тілі (ئۇيغۇر تىلى, Уйғур тили, Uyghur tili / ئۇيغۇرچە, Уйғурчә, Uyghurche) басым көпшілігі ҚХР-ның Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданында (саны 6280 мың), аз бөлігі Қазақстан мен Орта Азияда түратын ұйғыр халқының ұлттық, әдеби тілі. ТМД елдеріндегі ұйғырлар саны — 262 199 адам (1989). Ұйғырлар — шығыс мәдениетінің дамуына үлкен үлес қосқан халық. Ұйғыр тілі солтүстік-батыс (орталық), оңтүстік (хотан), шығыс (лобнор) диапектілеріне, ол кеңестік ұйғырлар тілі орталық диалектіге енетін Жетісу және Ферғана говорларына бөлінеді. Шығыс Түркістан ұйғырлары араб әліпбиін, ТМД елдері ұйғырлары орыс әліпбиін пайдаланады. Лобнор тілі — Шығыс Түркістанның Қашқар жазығындағы Лобнор көлінің батыс жағын мекендейтін түркі ұлысының ұйғыр тіліне жақын сөйлеу тілі. Лобнорлар екі мыңдай ғана адам. Дереккөздер
Мостолес

Мостолес — Испания мемлекетінде орналасқан қала әрі муниципалитет. Мостолес қаласы Мадрид автономиялық бірлестігінің құрамындағы Мадрид провинциясының құрамына енеді.Мостолес Ареа-метрополитана-де-Мадрид ауданының құрамына кіретін муниципалитет болып саналады.Территориясы 45 км² жерді алып жатыр.2010 жылғы санақ бойынша қала тұрғындарының саны 206015 адамды құраған. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі ара қашықтық 18 км-ге созылып жатыр. Болашақта астана болуға тайталас қалалардың бірі. Көршілес қалалармен және Мадридпен мадридтік метро "онңтүстік сақина" арқылы байланысқан. Атақты тұрғындары Икер Касильяс Сілтеме Суреттері Сыртқы сілтемелер * [http://www.ayto-mostoles.es/ Официальная страница]
Антиб

Анти́б (, ) — Лазурный жағалауындағы шипажайлы қала, теңіз жағалауындағы Альпы ауданындағы департамент, Прованс-Альпы-Лазурный аумағы, Франция мемлекетінде орналасқан қала. 2005 жылғы мәлімет бойынша қала тұрғындарының саны 72 300 адамды құраған. Канны мен Ницца аралығында Жерорта теңізінің Гаруп мүйісінде орналасқан. Антиб қаласында Лазурный жағалауында жиынтық тоннажы бойынша ең үлкен яхталық порт орналасқан. Бұл кемежай XX ғасырдың 60 жылдары римдік гавананың орнына салынған. Антиб қаласында тек бұл порт қана емес тағы осыған ұқсас бес порт бар - Вобан, Галис, Крутон, Оливьетт, Салис кемежайлары. Қала Антиб мүйісімен және Жюан-ле-Пен қалашығымен бірге бірыңғай әкімшілік бірлікті құрайды. Экономикасы мен транспорты Антиб қаласында Лазурный жағалауы арқылы жүретін тамаша яхталар байланады.Олардың иелері өз меншіктерін және өздерін жарнамалауға бейім емес.Антиб қаласында парфюмерия лық өндіріс жұмыс жасайды.Қалада балықты қайта өңдеу өнеркәсібінің қалдықтары сақталған,бірақ ол соңғы онжылда айтарлықтай қысқартылған.Сонымен қатар қалада темір жол вокзалы бар. Сыртқы сілтемелер * [http://www.antibes-juanlespins.com/ Antibes official website] * [http://www.antibes-photos.com/ Antibes pictures website]
Рауан Исалиев

Рауан Исалиев (13 мамыр, 1988 жыл, Орал қаласы)— Қазақстан допты хоккей ұлттық құрамасы мүшесі, Орал допты хоккейінің түлегі, шабуылшы-жартылай қорғаушы, бойы - 181 см. 2011-2012 жылғы маусымның қорытындысы бойынша Ресей чемпионатының суперлигасында өнер көрсететін Нижний Новгородтың «Старт» командасының үздік ойыншысы атанды. Қазақстан ұлттық құрамасын Алматыда өткен 2011 жылғы әлем чемпионатында капитан ретінде айдынға бастап шығып, қола жүлдегер атанған. “Старт” командасының бас бапкері Алексей Дьяковтың сөзіне қарағанда, Рауан енді өзіне әлдеқайда жақсы жағдай жасағалы отырған Новосібір қаласына жол тартып, суперлигада 6-орынды иеленген “Сибсельмаштың” намысын қорғамақшы. Спорттық мансабы «Ақжайық» (2002-2008), «Водник» (2008-2009). Ресей жоғарғы лигада 19 матч ойнап 12 доп салған. Ресей кубогында 12 матч ойнап 4 доп салған. Ресей біріншілігінде бірінші лигада «Ақжайық» сапында алты маусымда 67 гол соқты. Қазақстан құрамында 17 матчта 13 доп соқты. Ресей Федерациясы сыйлығы үшін бірінші лига турнирінде жеңімпаз (2007). 2011 жылғы Қысқы Азия ойындары чемпионы, әрі үздік шабуылшысы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://start-hc.ru/klub/pressa/rauan-isaliev:-ne-chuvstvuyu-sebya-ligionerom.html| РАУАН ИСАЛИЕВ: НЕ ЧУВСТВУЮ СЕБЯ ЛЕГИОНЕРОМ]
Сан-Франциско

Сан-Франциско (, қысқаша: Frisco) — АҚШ-тың Калифорния штатындағы қала. Қала өз атауын әйгілі католик Ассизи Францискінен алған. 2010 жылы қала тұрғындар саны 815 358 болған. Бұл қала АҚШ-тағы тұрғындар саны бойынша 12-ші орын алып тұр. Жер аумағы — 600,6 шыршы шақырым, ал құрғақ жер аумағы 121,4 шаршы шақырым құрайды. Қала Сан-Франциско түбегінде орналасқан. 1776 жылы испандар сол түбекте форт құрып, қаланың тарихын бастаған. Сан-Франциско танымал туризм орталығы болып табылады. Ондағы ең әйгілі назар аударарлық орындар — Алтын қақпа көпірі, Алькатрас аралы және басқалары. Отарлық кезге дейін 10 000-20 000 жыл бұрын Сан-Франциско түбегін үндістер мекендеген. Еуропалықтар келгенде, сол аймақта Олони (үндістер тілінде — "батыстағы халық") атты тайпаларын кездестірген. Олар сол түбекке біздің ғасырға дейін 8 000 жылы келген. Отарлық кезі Гаспар Де Портула бастаған Испан зерттеу тобы 1769 жылы 2 қараша күні Сан-Франциско шығанағына келіп, сол жерді Жаңа Испания аймағы деп жариялаған. 7 жыл өткесін сол жерге жаңа форт құрып, оны Әулие Франциск атауымен атаған. 1821 жылы жаңа тәуелсіз Мексика құрамына кірген. 1846 жылы қаланы келісім бойынша АҚШ-қа қайтарып, американ-мексикан соғысы аяқталды. Алтын шығару 1848 жылы Калифорнияда алтын шығару басталып, соның нәтижесінде қала тұрғындар саны күрт өсті. ]] 1906 жылғы жер сілкінісі 1906 жылы 18 сәуір күні қалада жер сілкінісі болып, ол қаланың 80 пайызын жайғарған. Ресми ақпарат бойынша қаза тапқандар саны 3000 адам болған. Сан-Францисконың 300 000 тұрғыны үйсіз қалған. ]] Хиппи 1960 жылдарының соңында Сан Франсиско хиппи қозғалысының орталығы болды. 90 жылдар Интернеттің дамуына байланысты көптеген кәсіпкерлер Сан-Франциско келіп, қаланың дамуына өз үлесін қосты. Сілтемелер
Гаспар Де Портула

Гаспар де Портола́-и-Ровира (; 1716, Польша, Лерида, Ос-де-Балагер – 1784)) – испан сарбазы, Калифорнияның губернаторы, Сан-Диего және Монтерей қалаларының қалаушысы 1716 жылы Каталонияда ақсүйек отбасында дүниеге келген. Италия және Португалияда мемлекеттік қызметте болып, 1767 жылы Калифорнияның вице-королі болып тағайындалды. 1769 және 1770 жылдары Калифорнияның солтүстігіне сапарды басқарды. Содан кейін Мексиканың Пуэбла штатының губернаторы болды.
Талғат Бақытбекұлы Жайлауов

Талғат Бақытбекұлы Жайлауов (7 шілде 1985, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық хоккейші, шеткі шабуылдаушы. Мансабы Өскемендік хоккейдін тәрбиеленушісі, жаттықтырушысы - Владимир Беляев. 2007 жылғы Қазақстандық үздік хоккейшісі. 2007 және 2011 жылғы қысқы Азия ойындарының ашылу салтанатындағы Қазақстан делегациясының ту көтерушісі болған. Қазақстан мұзды хоккей ұлттық құрамасының капитаны - 2011 жылғы қысқы Азия ойындарының жеңімпазы. 2007 жылдың қысқы Азия ойындарының күміс жүлдегері. Жетістіктері * 2011 жылғы қысқы Азия ойындарының чемпионы * 2007 жылғы қысқы Азия ойындарының күміс жүлдегері * Қазақстан чемпионы (2005, 2007) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Бөрі (айрық)

Бөрі: * Бөрі - қасқырдың жағымды атауы. * Көк Бөрі - түркі мифологиясындағы киелі ұғымдардың бірі. * Бөрі - шоқжұлдыз. * Бөрі - жауынгерлер тобы. * Қыз бөрі - қазақтың ұлттық ойыны Тұлғалар * Бөрі сұлтан. * Әміртай Бөрі - қазақ жазушысы * Бөрі Исаев - қазақ композиторы
Ащыбұлақ

Ащыбұлақ сөзінің бірнеше мағынасы бар: Елді мекендер : * Ащыбұлақ – Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл. * Ащыбұлақ – Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы ауыл. * Ащыбұлақ – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл. * Ащыбұлақ – Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл. * Ащыбұлақ – Алматы облысы Іле ауданындағы Мұхаметжан Түймебаев ауылының 1999 жылға дейінгі атауы. Бөгендер: * Ащыбұлақ – Алматы облысы Ескелді ауданында, Ащыбұлақ өзені бойындағы бөген. * Теріс-Ащыбұлақ – Жамбыл облысындағы Жуалы ауданының жеріндегі бөген.
Брест (Франция)

Бре́ст — Франция мемлекетінің батысында орналасқан қала,қаланың супрефектурасы Финистер. 2006 жылғы санақ бойынша қала тұрғындарының саны 144 мың адамды құраған. Брест қаласы Атлант мұхитының жағалауында, Бретань түбегінің батыс шетінде орналасқан. Қала Брест шығанағының солтүстік жағалауында орналасқан төбе бөктерінде жатыр. Брест қаласы Атлант мұхитының жағалауындағы маңызды сауда және әскери порт ретінде саналады.Брестте ірі әскери теңіз базасы бар. Экономикасы Негізінен қаладағы экономика белсенділігі порт айналасына топталған.Брест кемежайы әр түрлі типтегі кемелерді және су ығыстырғыштықты қабылдай алады.Қалада кеме жөндеу мен кеме жасау жақсы дамыған.Сонымен қатар азық-түлік және жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары жұмыс істейді.Жақын маңда Шарль де Голль атындағы аэропорт бар.
Ипанема

Ипане́ма (; «жаман су» тупи-гуарани тілінде) — Рио-де-Жанейроның оңтүстігіндегі орналасқан жағажай мен бай ауданы. Ипанеманы Копакобана кварталдарынан бөлетін ауданның шығыс шекарасы Апроадор мүйісі болып табылады. Солтүстік шекарасы өзені, Ипанема және Леблон аудандарын бөлетін батыс шекарасы — каналы, оңтүстікте — жағадайдың аттас көшесі . Аудан өзінің жағажайымен және өзіндік мозаикалық суреті бар жаяужолымен ерекшеленеді. Ипанема тұрғындар мен туристтердің демалу және ойын-сауық орны ретінде өте танымал. Сыртқы сілтемелер * [http://www.ipanema.com/ ipanema.com — Рио-де-Жанейро туралы]
Альянц Арена

Альянц Арена - Германияның Мюнхен қаласында орналасқан футбол стадионы. 2005 жылы пайдалануға берілді. Сыйымдылығы 69 901 (66 000 отыратын орын). Альянц Аренаның құны 340 млн еуроны құрады. Тарихы 2002 жылы құрылысы басталып, 2005 жылы аяқталды. 2006 жылдан бері "Бавария" және "Мюнхен-1860" командаларының өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Төртінші санатқа жатады. 2006 жылғы Футболдан әлем чемпионатының бірнеше ойыны өткен. 2012 жылы УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы өткен. Ашылу салтанаты 2005 жылы 30 мамырда өтті. Онда "Мюнхен-1860" және "Нюрнберг" командалары ойнап, алаң иелері 3:2 есебімен жеңіске жетті. 2024 жылғы Футболдан Еуропа чемпионаты Германияда өтті. Турнирдің бірінше кездесуі осы стадионда Германия мен Шотландия құрама командалары арасында өтіп, Германия 5:1 есебімен қарсыласынан басым түсті. ӘЧ-2006 "Альянц Аренада" өткен ойындар *9. 06. Германия - Коста-Рика - 4:2. ТТ *14. 06. Тунис - Сауд Арабиясы - 2:2. ТТ *18. 06. Бразилия - Аустралия - 2:0. ТТ *21. 06. Кот-д'Ивуар - Сербия және Черногория - 3:2. ТТ *24. 06. Германия - Швеция - 2:0. 1/8 *5. 07. Франция - Португалия - 1:0. 1/2 ЕЧ-2024 *14. 06. Германия - Шотландия - 5:1. ТТ *17.03. Румыния - Украина - 3:0. ТТ *20.06. Словения - Сербия - 1:1. ТТ *25.06. Дания - Сербия - 0:0. ТТ
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты

Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 1920 жылдан бастап Халықаралық шайбалы хоккей федерациясымен ұйымдастырылатын, жыл сайынғы жарыс. Алғашқы кезде жарыс Олимпиада ойындары кезінде өткізілетін (1920 жылы жазғы Олимпиада ойындары кезінде, 1924 және 1928 жылы қысқы Олимпиада ойындары кезінде). 1930 жылдан бастап жарыс жыл сайын өткізіледі. Бірақ 1940—1946 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және 1980, 1984, 1988 жылдары өткізілген жоқ. Жалпы медальдар саны *Курсивпен бөлінген елдер әлем чемпионаттарында енді ойнамайды. ** Ресей КСРО-ның халықаралық хоккей федерациясындағы мүшелігіне мирасқор болды, ал Чехия — Чехословакияның, сондықтан бұл елдердің ресми статистикасы ортақ. *** 1 орын — 3 ұпай, 2 орын — 2 ұпай, 3 орын — 1 ұпай. Әлем чемпионаттар тізімі Сыртқы сілтемелер * [http://www.iihf.com Шайбалы хоккейден халықаралық федерациясыеың ресми сайты ] * [http://hockeyarchives.ru/world.html Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттарының тарихы ]
Халықаралық ауыр атлетика федерациясы

Халықаралық ауыр атлетика федерациясы (ИВФ, - IWF) - ауыр атлетикадан жарыстарын ұйымдастырумен айналысатын халықаралық ұйым. ИВФ 1905 жылы құрылып, қазір оған 187 мемлекет мүшелік етуде. Штаб-пәтері Будапешт қаласында орналасқан. ИВФ-тің ресми тілдері: ағылшын, француз, испан және орыс тілдері. ИВФ Президенттері
Һарұн

Һарұн (, Ахарон) (Аарон) (б.з.д 14 ғ), Мұса пайғамбардың ағасы, көне Израильдің негізін салушы және алғашқы пірәдары. Інжілде Мысырдан израилдықтардың кетуіне перғауынды көндіру үшін Һарұнның маңызды рөл атқарғандығы, Мұса атынан сөз сөйлеп, іс қылғандығы жазылған. Құдай осы оқиғаны есте қалдыру мақсатында Һарұн мен Мұсаға Пасха күні мерекесін атап өту міндетін жүктеген. Мұса Һарұн мен оның ұлдарына қасиетті билікті бөліп берген. Һарұн Исходта негізгі тұлға болып саналғанмен, ол туралы өте аз айтылады. Ол жайлы Мұса Құдайдан өсиет алуға Синай тауында болған кезеңде израильдықтардың мінажат етуіне жауапкершіліктің кімдерге жүктелгендігін баяндау кезінде айтылады. Сандар Кітабында оның 123 жасында бақилық болғандығы жазылған. Дереккөздер