kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Мойынның ішкі көктамыры

Мойынның ішкі көктамыры (кейде, Ішкі мойындырық көктамыры, ) — бір жұп мойындырық көктамырлары болып, олар мидан және бет пен иектің беткі бөліктерінен қан жинайды. Бұл тамыр каротид қынының ішінде жалпы ұйқы артериясымен және кезеген жүйкесіімен бірге жүреді. Бұл көктамыр бассүйектің түбіндегі мойындырық ұяшығының артқы бөлімінен басталады. Оның алғашқы пайда болған тұсы ісіңкі болғандықтан, "жоғарғы томпақ" деп аталады. Бұл көктамырда ортақ дің (trunk) болады, ол төменжақартқы көктамырының, бет көктамырының және тіл көктамырының алдыңғы тармақшаларына құяды. Ол тік бағытта мойын бүйірімен төмен қарай түсіп, ішкі каротид күретамыры бүйірінің бір жағына жетіп, сосын жалпы каротид күретамырының бүйіріне барады, ал мойын түбінде ол Бұғанаасты көктамырмен бірігіп, иық-бас көктамырын (атаусыз көктамыр) құрайды; оның аяқталуынан сәл жоғарыда екінші ісіңкі тұсы, яғни "төменгі томпақ" бар. Жоғарыда, ол Түзу басбүйір бұлшықетінің үстінде, ішкі каротид күретамырының артында жатады, ал жүйкелер мойындырық ұяшығынан өтеді. Төменгі жағында, көктамыр мен күретамыр бір жазықтыққа орналасады, олардың арасынан тіл-жұтқыншақ жүйкесі мен тілалды жүйкесі өтеді. Кезеген жүйкесі ұқсас каротид қыны ішінде көктамыр мен күретамыр арасында солармен бірге төмен құлдайды, ал қосалқы жүйке (accessory nerve) артқа бұрылып ағады. Мойын түбінде оңжақ мойынның ішкі көктамыры жалпы ұйқы артериясынан біршама қашықтықта орналасқан, әрі субашасүйек күретамырының (subclavian artery) бірінші бөлігін кесіп өтеді, ал, солжақ мойыніші көктамыры жалпы каротид күретамырымен қабаттасып тұрады. Солжақ көктамыр әдетте оңжақ көктамырдан кішірек болады; олардың әрбірінде қантамыр аяқталуынан 2,5 см жоғарыда орналасқан жұп қақпақшалары бар. Варианттары Батыс халқының 9–12% -ының мойынның ішкі көктамырының көлемі, формасы немесе ағыны қалыпсыз. Тексерілген варианттары арасында көктамырлар айтарлықтай ұсақ, немесе функционалсыздары бар. Олардың орташа диаметрі 10мм, бірақ шамамен 5-тен 35 мм-ге дейінгі аралықта. Салалар Мойыніші көктамырынң тармақ салалары: * Төменгі жартасты синус (Inferior petrosal sinus) * Фарингальды көктамыр (Pharyngeal vein) * Беттің жалпы көктамыры (Common facial vein) * Тілдік көктамыр (Lingual vein) * Жоғары қалқанша көктамыры (Superior thyroid vein) * Орта қалқанша көктамыры (Middle thyroid vein) * Қарақұс көктамыры (кейде) (Occipital vein) Клиникалық маңызы Мойынның ішкі көктамырлары салыстырмалы түрде жұқа және сүйек немесе шеміршек тәрізді ұлпалармен қорғалмаған. Сондықтан олар оңай бүлінеді. Мойын көктамырларында көп мөлшерде қан ағатындықтан, бұл тамырлардың бұзылуы бірден қан жоғалуын туғызып, егер уағында емделмесе, гиповолемиялық шок (hypovolæmic shock) пайда қылып, өлімге соқтыруы мүмкін. Дереккөздер
Мойындырық ұяшығы

Мойындырық ұяшығы — бассүйек астындағы үлкен ұяшық, қуыс (ашық) болып, каротид каналының артында орналасқан. Оның алдыңғы бөлігі самай сүйектің жартастық бөлігінен, артқы бөлігі қарақұс сүйегінен қалыптасады; оның оң жағы сол жағына қарағанда үлкенірек. Ерекшелігі Ми жүйкелері IX (тіл-жұтқыншақ, glossopharyngeal), X (кезеген, vagus) және XI (қосалқы, accessory) және төменгі жартасты синусы мен сигмалы синус көктамыры қатарлылар мойындырық ұяшығынан өтеді. Мойындырық ұяшығын үш бөлікке бөлуге болады, олардың әрқайсысының өз ерекшелігі бар. * Алдыңғы бөлік төменгі жартасты синусын өткізеді * Аралық бөлік тіл-жұтқыншақ жүйкесін, кезеген жүйкесін және қосалқы жүйкесін өткізеді * Артқы бөлік сигмалы синусты (мойынның ішкі көктамырына айналады) және қарақұс сүйегі мен жұтқыншақтың өрлеген күретамырынан келген кейбір менингиальды тармақтарды өткізеді. Субклассификацияны негіз еткен балама бейне бар, мойын омыртқасы арқылы анықталған, онда мойындырық ұяшығы екі бөлікке бөлінеді: * Кішірегі, алды-орталық, «pars nervosa» бөлігі CN IX (Даңғара жүйкесі (tympanic nerve), CN IX тармақтары) қамтиды, және төменгі жартасты синусынан веноздық қайтымды алады. * Үлкенірегі, артқы-сыртқы, «pars vascularis» бөлігі CN X, CN XI, Арнольд жүйксі (немесе Арнольд рефлексі қамтитын CN X-нің құлақша тармағы, онда сыртқы құлақ жолы қоздатуы (external auditory meatus stimulation) жөтел туғызады), мойын томпағы және жұтқыншақтың өрлеген күретамырының артқы менингиальды тармағын қамтиды. Қосымша суреттер Дереккөздер
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2020/21

УЕФА Чемпиондар лигасының 66-шы маусымы. 2020 жылы 8 тамызда басталып, 2021 жылы 29 мамырда мәресіне жетті. Кестесі Іріктеу кезеңі Бастапқы раунд Бірінші іріктеу кезеңі Екінші іріктеу кезеңі Чемпиондар жолы Лига өкілдерінің жолы Үшінші ірктеу кезеңі Чемпиондар жолы Лига өкілдерінің жолы Плей-офф Чемпиондар жолы Лига өкілдерінің жолы Топтық турнир Толық мақаласы: УЕФА Чемпиондар Лигасы 2020/21, топтық турнир А тобы В тобы С тобы Д тобы Е тобы Ғ тобы G тобы Н тобы Плей офф 1/8 финал 1/4 финал Жартылай финал Финал Дереккөздер
УЕФА Еуропа лигасы 2020/21

УЕФА Еуропа лигасы 2020/21 — аталмыш турнирдің 50-ші, жаңа форматтағы 12-ші маусымы. 2020 жылы 20 тамызда басталып, 2021 жылы 26 мамырда мәресіне жетті. Кестесі Квалификация Бастапқы раунд Бірінші іріктеу кезеңі Екінші іріктеу кезеңі Чемпиондар жолы Негізгі жол Үшінші іріктеу кезеңі Чемпиондар жолы Негізгі жол Плей-офф Чемпиондар жолы Негізгі жол Топтық турнир А тобы В тобы С тобы Д тобы Е тобы Ғ тобы G тобы Н тобы І тобы J тобы К тобы L тобы Плей-офф 1/16 финал 1/8 финал 1/4 финал Жартылай финал Финал Сілтемелер
Түзу басбүйір бұлшықеті

Түзу басбүйірлері бұлшықеті — қысқа, жалпақ бұлшықет болып, ол атланттың көлденең процесінің жоғарғы бетінен пайда болады және қарақұс сүйегіндегі мойындырық томпағының астыңғы бетіне сұғынған болады. Қосымша суреттер Тағы қараңыз * Атлант-қарақұс буыны * Түзу басалды негізгі бұлшықеті * Түзу басарты ұсақ бұлшықеті * Түзу басасты бұлшықеті
Каротид қыны

Каротид қыны — бұл мойынның қантамыр бөлімін қоршап тұрған талшықты дәнекер ұлпаның анатомиялық атауы. Ол мойынның терең мойын шандырының бөлігі болып, беткі мойын шандырының астына орналасады. Терең мойын шандыры төрт бөліктен тұрады: * Инвестиция қабаты (SCM және Trapezius-ты қоршайды) * Каротид қабығы (мойынның тамыр аймағын қоршайды) * Претрахеал шандыры (мойынның ағзалар аймағын қоршайды) * Алдыомыртқалық шандыр (мойынның омыртқа аймағын қоршайды) Қосымша суреттер
Төменжақартқы көктамыр

Төменжақартқы көктамыр (кейде Ретромандибулярлы көктамыр, , немесе Самай-үстіңгіжақ көктамыры, , немесе Бетарты көктамыры ) — Самайдың беткі көктамыры мен үстіңгі жақсүйек көктамырының бірігуінен қалыптасады, шықшыт безінің ішімен, сыртқы каротид күретамырының бетінде, бірақ бет жүйкесінің астында, астыңғы жақсүйек рамусы мен Төс-бұғана-емізік бұлшықеті арасында төмен құлдайды. Ол екі тармаққа бөлінеді: * алды, ол алдыға қарай өтіп, беталды көктамырына қосылып, жалпы бет көктамырын құрайды, сосын мойынның ішкі көктамырына құйылады. * артқы, ол құлақтың артқы көктамырына қосылып, мойынның сыртқы көктамырына айналады. Паррот белгісі (Parrot's sign) - төменжақартқы аймаққа қысым жасалғанда пайда болған ауыру сезімі. Қосымша суреттер Сыртқы сілтемелер * [https://act.downstate.edu/courseware/haonline/labs/l27/130103.htm Анатомиялық фото:27:13-0103] - "Infratemporal fossa: The Pterygoid plexus of Veins" * [http://www.wesnorman.com/lesson4.htm Төртінші Дәріс] (Norman анатомия дәрістері: төртінші дәріс)
Ботошани (футбол клубы)

«Ботошани» — Румынияның Боташани қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Муниципальды стадионда өткізеді. Тарихы 2001 жылы құрылып, С дивизионында ойнай бастады. 2003 жылғы маусым қорытындысында лига жеңімпазы атанып, В дивизионына көтерілді. 2013/14 жылғы маусымда тұңғыш рет Жоғары лигаға жолдама алды. 2014/15 жылғы маусымда жоғары лигада 8-орын алды да, Еурокубоктерге жолдама алған клубтар лицензия ала алмады да, орнына "Боташани" қатысты. УЕФА Еуропа лигасының бірінші іріктеу кезеңінде Грузияның "Спартак Цхинвали" клубын қапы қалдырды. Бірақ келесі кезеңде "Легиядан" ұтылып қалды. Жетістіктері Ішкі біріншіліктерде ІІ Лига * Жеңімпаз (1): 2012/13 ІІІ Лига * Жеңімпаз (1): 2003/04 Сілтемелер * [http://www.fcbotosani.ro/ Ресми сайт]
Ноа (футбол клубы)

«Ноа» — Арменияның Ереван қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Алашкерт" стадионында өткізеді. Тарихы 2017 жылы "Арцах" деген атаумен құрылды. 2019 жылы "Ноа" деп аталды. 2017/18 жылғы маусымда бірінші лигада екінші орын алып, премьер-лигаға жолдама алды. 2019/20 жылғы маусымда Армения чемпионатының күміс жүлдегері атанды. Жетістіктері Ұлттық * 1 лиганың күміс жүлдегері: 2017/18 * Армания чемпионатының күміс жүлдегері: 2019/20, 2020/21 * Армения кубогы: 2019/20 * Армения суперкубогы: 2020 Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/teams/armenia/artsakh/39596/ soccerway.com]
Футболдан Италия кубогының финалы 2020

Толық мақаласы: Футболдан Италия кубогы 2019/20 Футболдан 2019/20 жылғы Италия кубогының финалы 17 маусымда Римдегі "Олимпико" стадионында өтті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.legaseriea.it/it/coppa-italia/match-report/2019-20/FINAL/UNI/1/NAPJUV Матч туралы есептеме]
Лоренцо Инсинье

Лоренцо Инсинье (; 1991 жылы 4 маусымда туған, Неаполь, Италия) — италиялық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Клубтық "Наполи" клубының түлегі. 2009 жылы негізгі құрамға қабылданды да, бір жылдан соң "Кавезе" клубына жалға беріліп, үшінші дивизионда ойнады. 2012/13 маусымда ғана туған клубына оралды. Содан бері клуб сапында 200-ден астам кездесуде алаңға шықты. Ұлттық құрама 2014 жылы әлем чемпионатына, 2016 және 2021 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері ; "Наполи" * Италия кубогы (2): 2013/14, 2019/20 * Италия суперкубогы: 2014 ; "Пескара" * В Серия чемпионы: 2011/12 * В Сериясының үздік жас ойыншысы: 2011/12 * Еуропа чемпионы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/48707.html Профилі]
Чиро Иммобиле

Чиро Иммобиле (; 20 ақпан 1990, Торре-Аннунциата, Неаполь, Кампания, Италия) — италиялық футболшы, шабуылшы. 2021 жылғы Еуропа чемпионы. Карьерасы Клубтық Кәсіпқой карьерасын 2009 жылы "Ювентус" сапында бастады. Бірақ түрлі клубтарға жалға беріліп, "Ювентустың" негізгі құрамынан орын ала алмай, 2012 жылы жазда "Дженоаға" ауысты. 2013 жылы "Ториноға" ауысты. 2013/14 жылғы маусымда 22 гол соғып, А сериясының үздік мергені атанды. Мерген футболшыны "Боруссия Дортмунд" жетекшілері өз клубында көргісі келіп, 2014 жылы жазда бес жылдық келісім шарт жасасты, алайды Бундеслигада алаңға сирек шыққан шабуылшы 2015 жылы жазда "Севильяға" ауысты. 2015/16 жылғы маусымның бірінші жартысында "Севилья" сапында бес-ақ рет алаңға шыққан 2016 жылы қаңтарда бұрынғы клубы "Ториноға" жалға берілді. Қайта оралған Иммобиленің бағы жана қоймады, 2016 жылы наурыз айында жарақат алып, екі ай футбол ойнай алмады. 2016 жылы "Лациоға" ауысты. 2019/20 жылғы маусымда Италия чемпионатында 36 гол соғып, Криштиану Роналдудың өзін артқа қалдырды. Ұлттық құрама 2014 жылы әлем чемпионатына, 2016, 2021 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық ; «Ювентус» * Вияджеро турнирі (2): 2009, 2010 ; «Пескара» * B сериясының жеңімпазы: 2011/12 ; «Боруссия» (Дортмунд) * Германия суперкубогы: 2014 ; «Лацио» * Италия кубогы: 2018/19 * Италия суперкубогы: 2017, 2019 Ұлттық құрама * Жерорта теңізі ойындарының күміс жүлдегері: 2009 * Еуропа чемпионы: 2021 Жеке * В сериясының үздік мергені: 2011/12 * Италия чемпионатының үздік мергені: 2013/14, 2017/18, 2019/20 * Алтын бутсы иегері: 2020 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/ciro-immobile/ Профилі]
Ханс-Дитер Флик

Ханс-Дитер «Ханси» Флик (; 24 ақпан 1965, Гейдельберг, Баден-Вюртемберг, Герман Федеративтік Республикасы) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы, бапкер. Барселона клубының бапкері. Карьерасы Карьерасын 1983 жылы "Зандхаузен" клубында бастап, кейін "Бавария", "Кельн", "Бамменталь" клубтарында доп тепті. 1996 жылы бапкерлікке кірісті. 2014 жылы Йоахим Левтің ассистенті ретінде әлем чемпионы атанды. 2019 жылы қараша айында Нико Ковачтың орнына "Бавария" клубының бас бапкері боп тағайындалды. 2019/20 жылғы маусымда мүмкін болған кубоктың бәрін ұтты (Германия чемпионаты, кубогы, суперкубогы, Чемпиондар лигасы, УЕФА суперкубогы, клубтары чемпионаты). 2021 жылы Германия құрамасынының бас бапкері боп тағайындалды. Жетістіктері Футболшы ретінде «Бавария» * Германия чемпионы (4): 1984/85, 1986/87, 1988/89, 1989/90 * Германия кубогы: 1985/86 Бас бапкер ретінде «Бавария» * Германия чемпионы: 2019/20, 2020/21 * Германия кубогы: 2019/20 *Германия суперкубогы: 2020 *УЕФА Чемпиндар лигасы: 2019/20 *УЕФА суперкубогы: 2020 *Клубтар әлем чемпионаты: 2020 Бапкер ассистенті ретінде Германия құрамасы * Әлем чемпионы: 2014 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.tsg-hoffenheim.de/2TSG1_hansiFlick.php/ Профилі]
Эрик Шупо-Мотинг

Ян-Эрик Максим Шупо-Мотинг (нем. Jean-Eric Maxim Choupo-Moting; 23 наурыз 1989, Гамбург, ГФР) — германиялық және камерундық футболшы, "Бавария" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Эриктің әкесі камерундық келімсек, анасы неміс. 2010 жылға дейін Германияның бірнеше жастағы құрамасында ойнады. Бірақ ұлттық құрамадағы бәсекелестіктің тым жоғарылығынан, 2010 жылы Камерун құрамасында ойнауға шешім қабылдап, келген ұсынысты қабыл алды да, көп ұзамай 2010 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Бұл турнирде Нидерланд және Жапония құрамаларына қарсы ойында алаңға шықты. Кейін 2014 жылы әлем чемпионатына, 2015 жылы Африка ұлттары кубогына қатысты. 2014 жылғы чемпионатта топтық кезеңнің үш ойынында да алаңға шықты. 2017 жылға дейін тек германиялық клубтарда ойнады. 2017/18 жылғы маусымды Англияның "Сток Сити" клубында өткізіп, 2019 жылы "Пари Сен-Жерменге" ауысты. 2020 жылы қазан айында "Баварияға" ауысты. Жетістіктері ; ПСЖ * Фрвнция чемпионы (2): 2018/19, 2019/20 * Франция кубогы: 2019/20 * Лига кубогы: 2020 Бавария * Германия чемпионы: 2020/21 * Германия суперкубогы: 2021 * Клубтар әлем чемпионаты: 2020 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/eric-maxim-choupo-moting/16501/ Профилі]
Иық-бас көктамыры

Оңжақ және солжақ Иық-бас көктамыры (кейде Брахиоцефалдық көктамыр, , немесе атаусыз көктамыр, ) — жоғарғы кеудедегі мойынның ішкі көктамыры мен Бұғанаасты көктамырдың бірлігінен қалыптасады. Ол стерноклавикулярлық буын тұсында. Сол жақ Иық-бас көктамыры әдетте оң жақтағыдан ұзынырақ. Бұл көктамырлар бірігіп жоғарғы көктамыр қуысын (superior vena cava) жасайды, ол ірі қантамыр болып, төс сүйек сабы (manubrium sternum) мен бірінші шеміршек қабырғасының (first costal cartilage) түйіскен жерінің артқы жағына орналасқан. Иық-бас көктамырлары - жоғары қуыс көктамырына қан жіберетін негізгі тамырлар. Салалары Иық-бас көктамыры Бұғанаасты көктамыр мен мойынның ішкі көктамырының өзара қосылуынан пайда болады. Бұдан басқа, ол ие болатын ағыс формалары: * Солжақ және оңжақ кеуденің ішкі көктамыры (кейде омыраудың ішкі көктамыры деп те аталады): оларға қатысты көктамырлардың төменгі шекарасына құяды * Солжақ және оңжақ астыңғы қалқанша көктамырлары: қосылған тұс маңындағы оларға қатысты көктамырлардың жоғарғы жағына құяды * Солжақ және оңжақ омыртқа көктамыры * Солжақ жоғарғы қабырғааралық көкамыр: солжақ иық-бас көктамырына құяды.. Эмбриологиялық қайнары Солжақ иық-бас көктамыры солжақ алдыңғы негізгі көктамырдың соңғы бөлігі кері кетіп шөжіген кезде, солжақ және оңжақ алдыңғы негізгі көктамырлар (anterior cardinal veins) арасында қалыптасады. Қосымша суреттер Дереккөздер
Ірі қантамырлар

Ірі қантамырлар —- үлкен қантамырлар болып, олар жүрекке қан әкеледі/шығарады. Олар: * Жоғарғы көктамыр қуысы * Төменгі көктамыр қуысы * Өкпе күретамырлары * Өкпе көктамырлары * Қолтық күретамыры Ірі қантамырлар транспозициясы дегеніміз тума жүрек ақауы, ол кез-келген ірі қантамырдың үйлесімсіз кеңістіктік орналасуына қатысты. Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1975

1975 жылғы УЕФА суперкубогы "Бавария" және "Динамо Киев" клубтарының арасында өтті. Алғашқыы ойында 9 қыркүйекте Мюнхенде, қарымта ойын 6 қазан күні Киевте ойнатылды. Екі ойын қорытындысында "Динамо" 3:0 есебімен жеңіске жетті. Голдардың барлығын Олег Блохин соқты. Қатысушылар * "Бавария" — 1974/75 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы. * "Динамо" — 1974/75 жылғы Еуропа кубок иелері кубогының жеңімпазы. Матч Бірінші матч Қарымта матч Сілтемелер
Лунар орбитер

Лунар Орбитер — 1966—1967 жылдары Айдың орбитасына автоматты ғарыш аппараттарын шығаруға бағытталған НАСА-ның бағдарламасы. Ұшырылған бес аппараттың бәрі тапсырмасын сәтті орындады, олар Ай бетінің 99%-н суретке түсіріп, соның негізінде Ай картасы жасалды. Ғарыш аппараттарын Boeing компаниясы құрастырды, олардың бір-бірінен сәл ғана айырмашылығы болды. Биіктігі 1,68 метр, ені 1,5 метр, ал салмағы 385,6 кг болды. Әр аппарат екі фотокамерамен жабдықталды, оларды Eastman Kodak компаниясы жасаған. Бұған қоса гравитациялық өрісті өлшейтін радиомаяк және микрометеориттер санауышы болды. 1966 жылдың тамызында Лунар орбитер-1 Ай жақтан түсірілген Жердің алғашқы суретін түсірді. 1967 жылдың 8 тамызында Лунар орбитер-5 Жер шарының толықтай көрінетін алғашқы суретін түсірді. Миссиялары Лунар орбитер ғарыш аппараттары: * Лунар орбитер-1 ** 1966 жылдың 10 тамызында ұшырылды, Айды 18—29 тамызда түсірді ** Мақсаты — Аполлон ғарыш кемелерінің қонуына қолайлы алаңдарды барлау * Лунар орбитер-2 ** 1966 жылдың 6 қарашасында ұшырылды, Айды 18—25 қарашада түсірді ** Мақсаты — Аполлон ғарыш кемелерінің қонуына қолайлы алаңдарды барлау * Лунар орбитер-3 ** 1967 жылдың 5 ақпанында ұшырылды, Айды 15—23 ақпанда түсірді ** Мақсаты — Аполлон ғарыш кемелерінің қонуына қолайлы алаңдарды барлау * Лунар орбитер-4 ** 1967 жылдың 4 мамырында ұшырылды, Айды 11—26 мамырда түсірді ** Мақсаты — Ай картасын жасау * Лунар орбитер-5 ** 1967 жылдың 1 тамызында ұшырылды, Айды 6—18 тамызда түсірді ** Мақсаты — Ай картасын жасау Сілтемелер * [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/lunarorb.html Lunar Orbiter] НАСА сайтында * * * [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/ Бағдарлама бойынша түсірілген фотосуреттер галереясы]
Амангелді Жұмабайұлы Жұмабаев

Амангелді Жұмабайұлы Жұмабаев (4 қазан 1951; Көктөбе ауылы, Еңбекшіқазақ ауданы, Алматы облысы)– мемлекеттік қайраткер, дипломат. Өмірбаяны 1951 жылы 4 қазанда Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданында дүниеге келген. 1974 жылы Қазақ мемлекеттік университетінде математика мамандығын оқып бітірді. *1993-1994 жылдары - ҚР сыртқы экономикалық байланыс министрінің орынбасары. *1994-1996 жылдары - ҚР Өнеркәсіп және сауда министрінің орынбасары, Шет елдермен сауда-экономикалық байланыс жөніндегі бас басқарманың бастығы. *1996-1999 жылдары - ҚР-ның Малайзиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. *1999-2003 жылдары - ҚР-ның Түрікменстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. *2004-2011 жылдары - ҚР-ның Украинадағы және Молдовадағы елшісі. *2011-2013 жылдары - ҚР сыртқы істер министрінің орынбасары. *2013-2015 жылдары - Қазақстан Республикасының Әзербайжандағы Төтенше және Өкілетті елшісі. Марапаттары "Құрмет" белгісі (2007) Сілтемелер [https://online.zakon.kz/Document/?doc_id30981103#pos1;-16 Амангелді Жұмабайұлы Жұмабаев]
Каротид каналы

Каротид каналы — самай сүйегі ішіндегі өткел жолы болып, ол арқылы ішкі каротид күретамыры мойыннан ортаңғы ми ойығына енеді. Бұл канал самай сүйегінің төменгі бетінде каротид каналының сыртқы ашылуынан басталады, әрі каротид ұяшығы (carotid foramen) деп те аталады. Бұл канал алдымен жоғары қарай көтеріледі, сосын иіліп, алға қарай созылады. Каротид каналының ішкі ашылуы Жырық ұяшыққа (foramen lacerum) жақын, ішкі каротид күретамыры оның үстінен қуыстық синустарға (Cavernous sinus) қарай өтеді. Мазмұны Каротид каналы ішкі каротид күретамырының, сондай-ақ күретамыр өтетін каротид тобының (carotid plexus) мисүйекке (cranium) өтуіне мүмкіндік береді. Каротид тобы жоғарғы ми ганглионынан (superior cervical ganglion) басқа дейінгі симпатетикаларды қамтиды. Олардың бірнеше қозғалыс функциялары бар: * қабақты көтеру (жоғары толарсақ бұлшықеті, Superior tarsal muscle); * қарашықты ұлғайту (қарашық кеңейткіш бұлшықет, Iris dilator muscle); * бет пен бас терісіің тер бездерін қоздату (innervate); * бастағы қантамырларды тарайту (constricts). Қосымша суреттер Пайдаланылған сілтеме Грейдің анатомиясы Сыртқы сілтемелер * [https://sites.google.com/a/umich.edu/bluelink/curricula Мичиган медициналық мектебі университеті (University of Michigan Medical School) атласы.] * [https://web.archive.org/web/20120722052131/http://www.tk.de/rochelexikon/pics/s34257.000-1.html Анатомиялық диаграмма, 2012-07-22] * [https://web.archive.org/web/20060929194310/http://bio.winona.edu/dapkus/211/Skeletal/images/Skull/inffor2.jpg Photo at Winona.edu] Дереккөздер
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1974

1973/74 жылғы Еуропа чемпиондар кубогының шешуші ойыны Брюссельдегі "Эйзель" стадионында "Бавария" мен "Атлетико Мадрид" арасында өтіп, бірінші кездесу 1:1 есебімен тең аяқталды. Жеңімпаз анықталуы үшін қайта ойналып, "Бавария" 4:0 есебімен жеңіске жетті. Бірінші ойында мадридтіктер 114-ші минутта Луис Арагонес есеп ашқан голдан соң жеңіске тым жақын тұрған-ды. Бірақ төрешінің ысықырығы естілуге санаулы секунд қалғанда Ханс-Йорг Шварценбек есепті теңестіріп кетті. Матч Детальдар Қайта ойнау Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/final/index.html Турнирдің ресми сайты]
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1975

Толық мақаласы: Еуропа Чемпиондар Кубогы 1974/75 УЕФА Чемпиондар Лигасының 1975 жылғы финалы Парижде өтіп, "Бавария" және "Лидс" клубтары өзара кездесті. "Бавария" 2:0 есебімен жеңіске жетіп, қатарынан екінші рет турнирде топ жарды. "Бавария" осы жеңісі арқылы УЕФА Суперкубогына жолдама алды. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1976

1975/76 жылғы Еуропа Чемпиондар Кубогының финалы 1976 жылы 12 мамырда Глазгодағы "Хэмпден Парк" стадионында өтіп, "Бавария" 1:0 есебімен "Сент-Этьенді" ұтты. Осылайша "Бавария" қатарынан үшінші жыл турнирде топ жарды. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/final/index.html Турнирдің ресим сайты]
Ноттингем Форест

«Ноттингем Форест» (толық атауы — «Ноттингем Форест» футбол клубы; ) — Англияның Уэст-Бриджфорд қаласындағы футбол клубы. 1865 жылы құрылған. Екі рет УЕФА Чемпиондар лигасында топ жарған. Клуб 1999 жылдан бері алғаш рет Англия Премьер-лигасына оралып, 2022/23 маусымында ойнайтын болды. Үй матчтарын 30 мыңнан астам көрерменге арналған "Сити Граунд" стадионында өткізеді. Тарихы Жетістіктері Ұлттық * Футбол лигасының бірінші дивизионы ** Чемпион: 1977/78 ** Вице-чемпион (2): 1966/67, 1978/79 * Англия кубогы ** Жеңімпаз (2): 1898, 1959 ** Финалист: 1991 * Лига кубогы ** Жеңімпаз (4): 1978, 1979, 1989, 1990 ** Финалист (2): 1980, 1992 * Суперкубок ** Жеңімпаз: 1978 ** Финалист: 1959 * Екінші дивизион ** Чемпион (3): 1906/07, 1921/22, 1997/98 ** Вице-чемпион (2): 1956/57, 1993/94 * Үшінші дивизион ** Чемпион: 1950/51 ** Вице-чемпион: 2007/08 Халықаралық * Еуропа Чемпиондар Кубогы ** Жеңімпаз (2): 1979, 1980 * УЕФА Суперкубогы ** Жеңімпаз: 1979 ** Финалист: 1980 * Құрлықаралық кубок ** Финалист: 1980 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.nottinghamforest.co.uk/ Ресми сайт]
Лимфангион

ның бір лимфангионнан екіншісіне қозғалуы]] Лимфангион — екі жарты (жарты ай тәрізді) қақпақшалар (valves) арасында орналасқан лимфа тамырының функциялы бірлігін білдіреді. Лимфа тамырлары лимфа қылтамырларына (lymph capillaries) қарағанда үлкенірек каналдар болып, ол қалың жақтаулы, люменінде қақпақшалары бар, жақтауларында майда бұлшықеттері бар, сондықтан лимфа тамырлары лимфангионы бұлшықет болып табылады және өздігінен жиырылуға қабілетті. Сондай-ақ, ондағы лимфа тек оның жақтауларына сырттан әсер ететін күш арқылы ғана алға жылжиды. Мұндай күштерге қаңқа бұлшықетінің жиырылуы және күретамыр пульсациялары жатады. Бұдан басқа, тыныс алу кезіндегі ауа жұту да люмен ішіндегі сору қысымымен қамтамасыз етеді. Жарты қақпақшалар лимфа ағынын бағыттап отырады, әрі бірінші лимфангиондағы қысым келесі лимфангиондағы қысымнан зор болғанда қақпақшалар ашылады. Алғашқы лимфангиондағы қысымның артуы лимфа тамырларындағы майда бұлшықеттер жиырылуынан болуы мүмкін, немесе лимфа қылтамырларында жақтауларға сырттан әсер ететін қысым салдарынан болуы мүмкін. Тағы бір жағдайда, келесі лимфангион ішіндегі қысым ауа жұту тынысы секілді теріс қысымға байланысты төмендеуі мүмкін. Лимфа келесі лимфангионға ағып кіргенде, ол алдыңғы лимфангионға оралмайды, өйткені жарты қақпақшалар тығыз жабылады. Лимфа қысымы зор болған жағдайда, қақпақшалар істен шығуы мүмкін және лимфаның кері ағуы туып, нәтижесінде лимфа арнасында домбығу (edema) пайда болуы мүмкін. Лимфа бездері арнасында, немесе қантамырдың мәлім бөлігінде патологиялық мәселе пайда болғанда, лимфа ағынының бітелуінен осындай жағдай тууы мүмкін. Дереккөздер
Цюрих (футбол клубы)

«Цюрих» — Швейцарияның осы аттас қаласындағы футбол клубы, 1895 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Летцигрунд" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 25 мың адам. Швейцарияның 12 дүркін чемпионы. Еурокубоктардағы ең жоғары көрсеткіші: 1976/77 жылғы маусымдағы Еуропа чемпиондар кубогындағы жартылай финал. Жартылай финалда болашақ жеңімпаз "Ливерпульге" жол беріп қойды (1:3, 0:3) Жетістіктері Ұлттық * Чемпион (13): 1901/02, 1923/24, 1962/63, 1965/66, 1967/68, 1973/74, 1974/75, 1975/76, 1980/81, 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2021/22. * Челлендж-лига (1): 2016/17 * Кубок иегері (10): 1966, 1970, 1972, 1973, 1976, 2000, 2005, 2014, 2016, 2018 * Лига кубогы (1): 1981. * Сағаттар кубогы (5): 1976, 1992, 1993, 1994, 2006. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fcz.ch/ Ресми сайт]
АЕК (футбол клубы, Ларнака)

«АЕК» — Кипрдің Ларнака қаласындағы футбол клубы, 1994 жылы «ЭПА» және «Пезопорикос» клубтарының бірігуінен құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "АЕК Арена" стадионында өткізеді. Қазіргі таңда Кипр жоғары лигасында (А дивизионы) өнер көрсетеді. 2011/12 жылғы маусымда "Млада Болеслав", "Русенборг" секілді клубтарды қапы қалдырып, тұңғыш рет УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңінде ойнады. Алты кездесуде бес ұпай жинап, соңғы орында қалды. Жетістіктері Ұлттық * А дивизоны ** Вице-чемпион (4): 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2018/19 * Кубок ** Жеңімпаз (2): 2003/04, 2017/18 ** Финалист (2): 1995/96, 2005/06 * Суперкубок ** Финалист (2): 1996, 2004 Клуб жаттықтырушылары * Андреас Мускалис (1994) * Ставро Пападопулос (1994) * Петрос Равусис (1998 – 1999) * Радмило Иванчевич (2001 – 2002) * Душан Митосевич * Михалис Хаджипирис (2002 – 2003) * Никос Андронику (2003) * Андреас Мускалис (2003 – 2004) * Неофитос Ларку (2004) * Николай Костов (2004 – 2005) * Мариос Константину (2005 – 2007) * Нир Клингер (2007 – 2008) * Макис Кацавакис (2008 – 2008) * Луис Стефани (2008) * Кристос Кассианос (2009) * Саввас Константину (2009 – 2009) * Андреас Михаелидес (2009 – 2010) * Тон Каанен (2010 – 2011) * Леон Флемингс (2011 – 2012) * Ран Бен Шимон (2012 – 2013) * Димитриос Элефтеропулос (2013 – 2014) * Флорос Николау (2014) * Томас Кристиансен (2014 – 2016) * Иманоль Идьякес (2016 маусым — 2018 мамыр) * Андони Ираола (май 2018 — қазіргі уақытта) Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.aek.com.cy/ Ресми сайт]
Гиляни (футбол клубы)

«Гилани» — косоволық футбол ұжымы, Гнилане қаласынан. Клуб 1995 жылы құрылған, өз алаңындағы ойындарын "Қалалық стадионда" өткізеді. Қазір Косово суперлигасында ойнайды. Жетістіктері Ұлттық * Косова кубогы (1): 1999/00 * Косово кубогының финалисі (1): 2001/02 * Косово суперкубогы (1): 1999/00 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/teams/kosovo/gjilani/34529/ Соккеруэй сайтында]
Тре-Пенне

«Тре Пенне» — Сан-Марино қаласында орналасқан көпсалалы спорт клубы. Ол көбінесе өзінің футбол бөлімшесімен танымал. Клубтың атауы сөзбе-сөз аударғанда «Үш Қауырсын» деген мағынаны білдіреді. Бұл клуб 1956 жылы құрылған және қазіргі таңда Campionato Sammarinese di Calcio чемпионатында ойнайды. Команданың түстері: өз алаңында — көк және ақ, қонақта — қызыл. 2013 жылғы 9 шілдеде Тре-Пенне Еуропалық турнирде жеңіске жеткен алғашқы сан-маринолық команда болды. Олар 2013–14 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының бірінші іріктеу кезеңінің екінші матчында армениялық Ширак командасын 1:0 есебімен жеңді. Тарихы Алғашқы табысына 1967 жылы қол жеткізіп, Сан-Марино кубогын иеленді. Еурокубоктерде Еурокубоктерде 25 кездесу өткізіп, бір кездесуде ғана жеңіске жетті. 2013/14 жылғы УЕФА чемпиондар лигасының бірінші іріктеуінде Арменияның "Ширак" клубын 1:0 есебімен ұтты. Бірақ қарымта ойында 0:3 есебімен ұтылып қалды. Жетістіктері * Сан-Марино чемпионы (5): 2011–12, 2012–13, 2015–16, 2018–19, 2022–23 * Сан-Марино кубогы (6): 1966–67, 1969–70, 1981–82, 1982–83, 1999–2000, 2016–17 * Сан-Марино суперкубогы (3): 2013, 2016, 2017 Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20070928002155/http://www.trepenne.sm/ Ресми сайт]
Тіл-жұтқыншақ жүйкесі

Тіл-жұтқыншақ жүйкесі (кейде Глоссофарингал жүйкесі, , CN IX) — ол тоғызыншы ми жүйкесі деп те аталады, құюдың (afferent) сезімін және шығарудың (efferent) қозғалту ақпаратын тасымалдайтын аралас жүйке (nerve). Ол ми жүйесінен жоғарғы жақ сүйегінің бүйірінен шығады, тек алдыңғы (мұрынға жақын) вагус нервіне. Глоссофарингальды нервтің моторлы бөлімі эмбриональды медулла облонгатасының базальды тақтасынан, ал сенсорлық бөлім мидағы жүйке қабығынан шығады.
Құлақ (айрық)

Негізгі ұғым: * Құлақ – адам мен жануарлардың есту мүшесі. Елді мекендер: * Құлақ – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Жалпақтал ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018-жылы Жалпақтал ауылы құрамына енгендіктен қысқартылған. * Құлақ – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Қараөзен ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018-жылы қысқартылған.
Кеуденің ішкі көктамыры

Ішкі кеуде көктамыры (кейде Ішкі көкірек көктамыры, , немесе Ішкі омырау көктамыры, ) —- адам анатомиясында көкірек жақтауына (chest wall) және омырауға таралған көктамыр. Қос жағынан алғанда, ол жоғарғы құрсақүсті көктамыры (superior epigastric vein) туындайды, кеуденің ішкі күретамырымен қатар жүреді және иық-бас көктамырына барып аяқтайды. Additional images External links *[http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/internal+thoracic+vein Ішкі кеуде көктамыры] - thefreedictionary.com
Антонио Конте

Антонио Конте (; ; 31 шілде 1969, Лечче, Италия) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 2021 жылдан бері "Тоттенхэм Хотспур" клубының бас бапкері. 1994 жылғы әлем чемпионаты мен 2000 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері. 2014-16 жылдары Италия Ұлттық футбол құрамасының бас жаттықтырушысы қызметін атқарып, 2016 жылғы Еуропа біріншілігіне қатысты. "Лечче" клубының түлегі болғанымен, бүкіл карьерасын "Ювентус" клубында өткізіп, бес рет Италия чемпионы атанды. 2006 жылдан бастап бапкерлікке кірісті. Жетістіктері Ойыншы ретінде ; «Ювентус» * Италия чемпионы (5): 1994/95, 1996/97, 1997/98, 2001/02, 2002/03 * Италия кубогы: 1995 * Италия суперкубогы (4): 1995, 1997, 2002, 2003 * УЕФА кубогы: 1993 * УЕФА суперкубогы: 1996 * Құрлықаралық кубок: 1996 * Интертото кубогы: 1999 Бапкер ретінде ; «Бари» * В сериясы жеңімпазы: 2008/09 ; «Ювентус» * Италия чемпионы (3): 2011/12, 2012/13, 2013/14 * Италия суперкубогы (2): 2012, 2013 ; «Челси» * Англия чемпионы: 2016/17 * Англия кубогы: 2017/18 Жеке * «Алтын орындық» жүлдесі (3): 2012, 2013, 2014 * Италиядағы жыл бапкері (3): 2012, 2013, 2014 * Преьер лигадағы үздік бапкер: 2016/17 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/antonio-conte/ Профилі]
УЕФА кубогының финалы 1994

1993-94 жылғы УЕФА кубогының финалы "Интернационале" және "Казино Зальцбург" арасында өтті. Екі ойын қорытындысында "Интернационале" 2:0 (1:0, 1:0) есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында үшінші рет турнир жеңімпазы атанды. Матч Бірінші матч Қарымта матч Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/index.html Турнирдің ресми сайты]
Самир Ханданович

Самир Ханданович (; 14 шілде 1984 жыл, Любляна) — словениялық футболшы, "Интернационале" клубының қақпашысы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2003 жылы "Домжале" клубында бастады. Бір жылдан соң "Удинезеге" ауысып, Италияда ұзақ жылдар бойы тұрақтап қалды. 2005 жылы "Тревизо" клубына, 2006 жылы "Лациоға" жалға берілді. 2007 жылы клубқа қайта оралды, бұл жолы алаңға негізгі қақпашы ретінде шыға бастады. 2012 жылы "Интернационалеге" ауысты. Ұлттық құрама Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2005 жылы өткізді. 2010 жылғы әлем чемпионатына қатысты. 2015 жылы күзде 31 жасында құрамадағы карьерасын аяқтады. Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/8241.html Профилі]
Алессандро Бастони

Алессандро Бастони (; 13 сәуір 1999 жыл, Казальмаджоре, Ломбардия) — италиялық футболшы, "Интернационале" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2016 жылы "Аталанта" сапында бастады. 2017 жылы "Интернационалеге" ауысты. Бірақ дереу қайтадан бұрынғы клубы "Аталантаға" жалға берілді. 2018/19 жылғы маусымды "Пармада" арендада өткізді. Халықаралық Италияның бірнеше жастағы құрамасында ойнады. 2016 жылы 17 жасқа дейінгілер арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. 2021 жылы Еуропа чемпионы атанды. Дереккөздер Сілтеммелер *[https://int.soccerway.com/players/-/426558/ Профилі]
Данило Д'Амброзио

Данило Д’Амброзио (; 9 қыркүйек 1988 жыл, Неаполь, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Интернационале" клубының қорғаушысы. Құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2017 жылы 28 наурызда Нидерландқа қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Дереккөздер Сілтемелер *[http://aic.football.it/scheda/19838/dambrosio-danilo.htm Футболшының профилі]
Николо Барелла

Николо Барелла (; 7 ақпан 1997, Кальяри, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Кальяри" клубының "Интернационалеге" жалға берілген жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Халықаралық * Еуропа чемпионы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.worldfootball.net/player_summary/nicolo-barella/ Профилі]\
УЕФА кубогының финалы 1997

1997 жылғы УЕФА кубогының финалы "Интернационале" мен "Шальке 04" клубтарының арасында өтті. Екі ойын қорытындысында "Шальке 04" ренальтилер сериясы арқылы жеңіске жетіп, турнир жеңімпазы атанды. Матчтар Бірінші ойын Қарымта ойын Дереккөздер Сілтемелер *[http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/index.html Турнирдің ресми сайты]
УЕФА кубогының финалы 1998

1998 жылдан бастап УЕФА кубогының финалдың белдесуі бір ойыннан ғана өтетін болды (1997 жылға дейін "үйде-сыртта" тәсілімен өткізіліп келген-ді). 1997/98 жылғы маусымның финалында Италияның қос клубы "Лацио" мен "Интернационале" өзара кездесіп, "Интернационале" 3:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[http://rsssf.com/ec/ec199798.html#uefa Турнирдің ресми сайтында]
Кайзерслаутерн (футбол клубы)

«Кайзерслаутерн» — Германия футбол клубы, Кайзерслаутерн қаласынан. Өз алаңындағы ойындарын Фритц Вальтер атындағы аренада өткізеді. Қазіргі кезде екінші дивизионда ойнайды. Тарихы 1900 жылы "Германия 1896" және "1890" клубтарының бірігуінен құрылды. 2010/11 жылғы маусымнан соң жоғары дивизионда ойнаған жоқ. 2017/18 жылғы маусым қорытындысында үшінші бундеслигаға түсіп кетті. Құрамында әр жылдары Мирослав Клозе, Юри Джоркаефф, Фритц Вальтер, Ханс-Петер Бригель, Эрнст Вилимовски, Андреас Бреме секілді атақты футболшылар ойнады. Жетістіктері Ұлттық * Чемпионат ** Чемпион (4): 1951, 1953, 1991, 1998 ** Вице-чемпион (4): 1948, 1954, 1955, 1994 * Кубок ** Жеңімпаз (2): 1990, 1996 ** Финалист (5): 1961, 1972, 1976, 1981, 2003 * Суперкубок ** Жеңімпаз (1): 1991 Халықаралық * Интертото ** Жеңімпаз (3): 1975, 1988, 1989 * Сағаттар кубогы ** Финалист (2): 2004, 2005 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20130806023124/http://www.fck.de/ Ресми сайт]
Штутгарт (футбол клубы)

«Штутгарт» — Германияның Штутгарт қаласындағы футбол клубы, өз алаңындағы ойындарын "МХП" аренасында өткізеді, сыйымдылығы 60 449 адам. 2019/20 жылғы маусым қорытындысында Екінші дивизионда екінші орын алып, элитаға бір жылдық үзілістен соң қайта оралды. Тарихы 1963 жылдан бергі Жетістіктері Ұлттық * Чемпионат ** Чемпион (5): 1950, 1952, 1983/84, 1991/92, 2006/07 ** Вице-чемпион (4): 1935, 1953, 1978/79, 2002/03 ** 3-орын (4): 1979/80, 1980/81, 1982/83, 2008/09 * Кубок ** Жеңімпаз (3): 1954, 1958, 1997 ** Финалист (3): 1986, 2007, 2013 * Суперкубок ** Жеңімпаз: 1992 * Лига кубогы ** Финалист (3): 1997, 1998, 2005 * Екінші Бундеслига ** Чемпион (2): 1976/77, 2016/17 Халықаралық * УЕФА кубогы / УЕФА Еуропа Лигасы ** Финалист: 1988/89 * Кубок иелері кубогы ** Финалист: 1997/98 * Интертото ** Жеңімпаз (2): 2000, 2002 * Сағаттар кубогы ** Жеңімпаз: 2010 Мергендері Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.vfb.de/ Ресми сайты]
Жалпы ұйқы артериясы

Солжақ және оңжақ Жалпы каротид күретамырлары (кейде Каротидтер, ) — анатомияда бас пен мойынды оттегіленген қанмен қамдайтын күретамырлар, олар мойында бөлініп, Сыртқы каротид күретамыры және Ішкі каротид күретамырын қалыптастырады. Құрылымы Жалпы каротид күретамырлары дененің сол және оң жақтарында болады. Бұл күретамырлар әртүрлі күретамырлардан пайда болады, әрі симметриялы арнамен ағады. Оңжақ жалпы каротид мойынның иық-бас діңінен пайда болады; солжақ жалпы каротид көкірек қуысындағы қолқа доғасынан (aortic arch) пайда болады. Қалқанша шеміршегінің жоғарғы шекарасында, төртінші мойын омыртқасы маңында олар сыртқы каротид күретамыры және ішкі каротид күретамырына бөлінеді. Солжақ жалпы каротид күретамырын екі бөліктен тұрады деп есептеуге болады: көкірек бөлігі және мойын бөлігі. Оңжақ жалпы каротид мойыннан шығады, немесе мойынға жақын орналасады, оның тек шағын бөлігі ғана кеуде бөлігінде болады. Биоинженерия әдебиеттерінде жалпы каротид көктамырының геометриялық құрылымын сапалық тұрғыдан және математикалық (сандық) тұрғыдан сипаттайтын зерттеулер бар. Кеудеде Тек солжақ жалпы каротид күретамыры ғана кеудеде айтарлықтай үлкен болады. Ол тікелей қолқа доғасынан басталып, жоғарғы Ортакеудеден (mediastinum) асып өтіп, солжақ төс-бұғана буынына (sternoclavicular joint) дейін барады. Солжақ жалпы каротид көктамыры көкірек бөлігінен өткенде келесі құрылымдармен байланысады: алдыңғы жағында, ол төс-тіласты бұлшықеті (sternohyoid), төс-қалқанша бұлшықеті (sternothyroid), солжақ өкпеқап пен өкпенің алдыңғы бөлігі, солжақ иық-бас көктамыры және айырша без (thymus) қалдықтары арқылы төс сабынан бөлінеді; арт жағында, ол кеңірдек, өңеш , солжақ көмекей қайталанба жүйкесі және кеуде каналының үстінде жатыр. Оның оң жағында: иық-бас діңі, одан жоғарыда кеңірдек, төменгі қалқанша көктамырлары мен айыршық безі қалдықтары; оның сол жағында: солжақ кезеген жүйкесі пен диафрагмалды жүйке (phrenic nerve), солжақ өкпеқап және өкпе. Солжақ субашасүйек күретамыры оның артында, сәл бүйір жағында. Дереккөздер
Мен үшін Өлген

«Мен үшін Өлген» — америкалық қара әзілді және комедия-драмалық телесериал, режиссері Лиз Фельдман. Шоудың тұсаукесері 3 мамыр 2019 жылы Netflix арнасында өткізілді. Басты рөлдерде Кристина Эпплгейт, Линда Карделлини, Джеймс Марсден, Макс Дженкинс, Сэм Маккарти жәге Люк Росслер. Сериалдың бірінші маусымы жақсы пікірлер алды. 2019 жылдың маусым айында Netflix сериалды екінші маусымға дейін созды, екінші маусымы 8 мамыр 2020 жылы шығарылды. Сюжет Жесір әйел Джен (Кристина Эпплгейт) көлік апатында қайтыс болған күйеуінің өлімін тергеуді шешеді. Қолдау тобында ол Джудиді (Линда Карделлини) кездестіреді, кейін онымен достығын бастайды. Рөлдерде Басты рөлдерде * Кристина Эпплгейт — Джен Хардинг, риэлтор, күйеуі көлік апатында қайтыс болған жесір әйел. * Линда Карделлини — Джуди Хейл, Джен қолдау тобында кездестірген әйел. * Джеймс Марсден — Стив Вуд (1 маусым), Джудидің бұрынғы күйеуі, адвокат. * Макс Дженкинс — Кристофер Дойл, Дженнің бизнес бойынша серіктесі және досы. * Сэм Маккарти — Чарли Хардинг, Дженнің үлкен ұлы. * Люк Росслер — Генри Хардинг, Дженнің кіші ұлы. Қосымша рөлдерде * Сьюзи Накамура — Карен * Диана-Мария Рива — Ана Перес * Эд Аснер — Эйб Рифкин (1 маусым) * Кеонг Сим — Пастор Уэйн * Тельма Хопкинс — Йоланда * Лили Найт — Линда * Блэр Беекен — Уэнди * Эдвард Фордем-кіші — Кайл * Челси Спэк — Хайди * Брэндон Скотт — Ник Прейгер * Валери Махаффей — Лорна Хардинг * Натали Моралес — Мишель (2 маусым) Эпизодтар 1 ші маусым (2019) 2 ші маусым (2020) Өндіріс Дамуы 5 сәуір 2018 жылы Netflix он эпизодтан тұратын бірінші маусымының өндірісіне тапсырыс бергені жарияланды. Шоуды Лиз Фельдман жасады, ал атқарушы продюсер ретінде Лиз Фельдманның өзі және Уилл Феррелл, Адам Маккей, Джессика Элбаум болды. Шоудың тұсаукесері 3 мамыр 2019 жылы болатыны жайлы 1 сәуір 2019 жылы жарияланды. 3 маусым 2019 жылы сериалдың екінші маусымға созылатыны жарияланды. Кастинг 11 шілде 2018 жылы Кристина Эпплгейттің екі бас рөлдің бірін сомдайтыны белгілі болды. 3 тамыз 2018 жылы Линда Карделлини екінші бас рөлді сомдайтыны белгілі болды. Сол айда актерлік құрамға тұрақты рөлдермен Макс Дженкинс пен Люк Росслер қосылатыны жарияланды. 12 қыркүйек 2018 жылы шоуға Джеймс Марсден мен Эд Аснер қосылғаны жарияланды. 2018 жылдың қыркүйек айында негізгі рөлді сомдау үшін Сэм Маккарти және қосымша рөлді сомдау үшін Диана Мария Рива қосылғаны жарияланды. Мақтаулар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * [https://www.netflix.com/title/80219707 Ресми сайты] * [https://instagram.com/deadtome?igshid=s714d3gschej Мен үшін Өлген] Instagram-да * [https://twitter.com/deadtome?s=09 Мен үшін Өлген] Twitter-де * [https://www.facebook.com/deadtome Мен үшін Өлген] Facebook-те
Самайдың беткі көктамыры

Самайдың беткі көктамыры — бассүйек бүйіріндегі көктамыр. Ол бассүйек төбесінің бір бүйірінен басталып, маңдай көктамырымен, көзүсті көктамырымен, қарсы жақтағы тиісті көктамырлармен, артқы құлақша көктамырымен және қарақұс көктамырымен тұтасады. Ол соңында бетсүйек доғасының артқы түбірін кесіп өтіп, шықшыт безіне еніп, үстіңгі жақсүйек көктамырымен бірігіп, артқы бет көктамырын құрайды. Құрылымы Ол шашақты тор формасында бассүйектің бүйірі мен төбесінен басталып, маңдай көктамырымен және көзүсті көктамырымен жалғанып, қарсы жақтағы тиісті көктамырлармен, сондай-ақ артқы құлақша көктамырымен және шүйде көктамырымен тұтасады. Осы шашақты тордан маңдай және төбе тармақтары пайда болып, бетсүйек доғасының үстінде қосылып, қантамыр діңін құрайды, ол самай бұлшықетінен шығатын самайдың ортаңғы көктамырына тұтасады. Сосын ол бетсүйек доғасының артқы түбірін кесіп өтіп, шықшыт безінің затына еніп, ішкі үстіңгіжақ көктамырымен бірігіп, артқы бет көктамырын қалыптастырады. Салалары Беткі самай тамыры өз қан ағысын мына қантамырлардан алады: * кейбір шықшыт көктамырларынан (parotid veins) * Самай-шықшыт буыны арқылы буындық көктамырлардан (articular veins) * Құлақ арқылы құлақтың алдыңғы көктамырынан (anterior auricular veins) * Бет арқылы беттің көлденең көктамырынан (transverse facial vein) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.wesnorman.com/lesson4.htm Норман анатомия дәрісі: 4 дәріс. The Parotid Region of the Face] * [https://web.archive.org/web/20060903093131/http://iris3.med.tufts.edu/medgross/hd4ans.htm Tufts.edu -дің диаграммасы] * [https://web.archive.org/web/20070311004204/http://www.stchas.edu/divisions/aao/ace/science/modelpics/circulatory/head.shtml stchas.edu -дің димграммасы]
Құлақтың артқы көктамыры

Құлақтың артқы көктамыры — бассүйектің бір бүйірінен басталып, шашақ ішінде қарақұс көктамыры мен самайдың беткі көктамырының тармақтарымен тұтасады. Ол құлақ қалқанының артына дейін құлдап, бетарты көктамырының артқы жағымен қосылып, мойынның сыртқы көктамырын қалыптастырады. Ол біземіздік көктамырын (stylomastoid vein), және құлақ қалқаанының кейбір тармақ тамырларын өзіне қосады.
Қармақжем

Қармақжем — балық аулау үшін қармақтың ілгішіне ілінетін жем немесе оған ұқсатылған құралдар. Қармақжемді келесі топтарға бөлуге болады: * жәндіктер (жауын құрты, шыбын құрты, маса құрты, мормыш немесе ұсақ шаянтәрізділер, ұсақ балықтар); * өсімдіктен жасалған жемдер (нанның жұмсағы, жүгері, бұршақ, үрме бұршақ, люпин, қамыр, ботқалар, бойлдар); * жасанды қармақжем (жылтырауық, жасанды шыбын, мормышка, воблер, твистер, спиннербейт т.б.). Жәндіктер балықтардың табиғи қорегі болып табылады. Өсімдіктен жасалған жемдерді тартымдырақ қылу үшін оларға кейде иістендіргіштерді де қосады. Жасанды қармақжем көбінесе металдан немесе пластиктен, ұсақ балыққа және басқа да жәндіктерге ұқсатылып жасалады. Дереккөздер
Диего Карлос Сантос Силва

Диего Карлос Сантос Силва (; 15 наурыз 1993 жыл, Барра-Бонита, Бразилия), Диего Карлос ретінде танымал — бразилиялық футболшы, "Севилья" клубының қорғаушысы. Карьерасы 2014 жылға дейін бразилиялық клубтарда доп тепті. 2014-16 жылдары Португалияның "Эшторил Прая" клубының намысын қорғады. 2016 жылы жазда "Нант" клубына ауысты. 2019 жылы жазда "Севильяға" ауысты. Бір жылдан соң УЕФА Еуропа Лигасын ұтып алды. Турнирдің финалында Диего жеңіс голын соқты, бұл ойында "Севилья" 3:2 есебімен "Интернационалені" ұтты. Жетістіктері * УЕФА Еуропа Лигасы: 2019/20 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/247111 Профилі]
Яссин Буну

Яссин Буну (; 5 сәуір 1991 жыл, Монреаль, Канада) — марокколық футболшы, Марокко Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Хилал" клубының қақпашысы. Карьерасы Клубтық Яссин Канаданың Монреаль қаласында дүниеге келген, балалық шағында тарихи отаны Мароккоға қоныс аударды. "Видад" клубының тәрбиеленушісі болып, 17 жасында "Ницца" клубына ауысқысы келген, онысы сәтсіз болды. 2011 жылы КАФ Чемпиондар Лигасының финалында "Эсперансқа" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты, бұл ойында "Видад" жеңілгенімен, Яссин клуб тарапындағы ең үздік ойыншы атанды. 2013 жылы "Атлетико Мадрид" клубына ауысты. Құрама 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. 2013 жылы 14 тамызда Буркина-Фасоға қарсы жолдастық ойында тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 2017 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері * УЕФА Еуропа лигасы: 2019/20, 2022/23 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=72469 Профилі]
Жюль Кунде

Жюль Оливье Кунде (; 1998 жылы 12 қарашада туған, Париж, Франция) — француздық футболшы, испаниялық "Барселона" клубы мен Франция құрамасының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық сапында, 2018 жыл]] Бордо клубының түлегі. 2019 жылға дейін осы клубтың намысын қорғады. 2018 жылы 7 қаңтарда "Гранвильяға" қарсы Франция кубогында тұңғыш рет клуб сапында ресми кездесуде алаңға шықты. 2018/19 маусымда Франция чемпионатында 37 кездесуде алаңға шықты. 2019 жылы жазда "Севильяға" ауысты. 2019 жылы 3 шілдеде ол Испанияның Севилья клубына ауысты. Бордо клубына төленген трансфер сомасы 25 миллион еуро деп хабарланды. Севильядағы алғашқы маусымында ол клубқа УЕФА Еуропа лигасы 2019/20 алтыншы рет жеңіп алуға көмектесіп, турнирдің маусым құрамасына енді. 2022 жылы Барселона сапына қосылды. Трансфер құны 50 млн еуроны құрады. Клубпен 2027 жылға дейін келісімшарт жасасты. Ұлттық құрамада 2021 жылы 2 маусымда Уэльс командасына қарсы жолдастық матчта Францияның негізгі құрамасында дебют жасады. 2021 жылы 10 қазанда Кунде Франция құрамасының Испанияны 2021 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалында 2:1 есебімен жеңген матчында негізгі құрамда ойнап, бүкіл ойынды өткізді. Жюль Кунде 2022 жылғы ФИФА Әлем біріншілігінде Франция құрамасының мүшесі болды. Ол команданың жеті матчының бесеуінде оң жақ қорғаушы позициясында негізгі құрамда ойнады, ал Франция турнирде Аргентинаға есе жіберіп, күміс жүлдегер атанды. 2024 жылдың мамыр айында Кунде Франция құрамасының УЕФА Еуро-2024 турниріне қатысатын ойыншылар тізіміне енді. Турнирде ол Франция құрамасының барлық алты ойынында оң жақ қорғаушы ретінде негізгі құрамда ойнап, 1/8 финалда Бельгияны 1:0 есебімен жеңген ойында үздік ойыншы атанды. Жетістіктері ; Севилья * УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы: 2019/20 ; Барселона * Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25 * Испания кубогының жеңімпазы: 2024/25 * Испания суперкубогының жеңімпазы: 2023, 2025 ; * УЕФА Ұлттар Лигасының жеңімпазы: 2020/21 * Футболдан әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2022 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.footballdatabase.eu/fr/joueur/details/282291-jules-kounde Профилі] — footballdatabase.eu
Серхио Регилон

Серхио Регилон Родригес (; 16 желтоқсан 1996 жыл, Мадрид, Испания) — испаниялық футболшы, "Тоттенхэм" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Реал Мадрид" клубының түлегі. 2015 жылы жазда ойын практикасын жетілдіру үшін "Логроньеске" ауысты. 2017 жазда "Реалға" қайта оралды. 2018 жылы 2 қазанда ЦСКА-ға қарсы УЕФА Чемпиондар лигасында негізгі құрамда тұңғыш рет алаңға шықты. 2019 жылы "Севильяға" бір маусымға жалға берілді. 2020 жылы УЕФА Еуропа Лигасы жеңімпазы атанған соң, мадридтік клубқа қайта оралды. 2020 жылы қыркүйекте "Тоттенхэмге" ауысты. Келісім шарт мерзімі 2025 жылға дейін. Ұлттық құрамы Испанияның 17, 19 жастағы құрамаларында ойнаған. Жетістіктері Реал Мадрид * Клубтар әлем біріншілігі: 2018 Севилья *УЕФА Еуропа лигасы: 2019/20 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/sergio-reguilon-rodriguez/372821/ Профилі]
Жоан Жордан

Жоан Жордан Морено (; 6 шілде 1994 жыл, Реженкос, Испания) — испаниялық футболшы, "Севилья" клубының жартылай қорғаушысы. 2019 жылға дейін "Эспаньол", "Реал Вальядолид" клубтарында ойнап, "Севильяға" ауысты. Жетістіктері Клубтық Севилья * УЕФА Ұлттар лигасы: 2019/20 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/279222/ Профилі]