kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Жемдеу

Жемдеу — малға азық жегізу. Малды ж.-ді алдындағы ақыр не науаға қажетті жемшөп салып, ал жұмыс аттарына тұмсығына арнайы жем салынған дорба іліп азықтандыруға болады. Мал азығының желінуі мен қорытылуын арттыру үшін ж.-ге дейін алдын ала дайындаудан өткізіп, өндеуге болады. Пішен, сабан, сүрлем, жүгері собығы, күнбағыс күн қағары секілді ірі және көлемді жемшөпті, бүтін дәнді ұсақтау, турау, қыздыру, буландыру, араластыру түріндегі техникалық-физикалық өндеу тәсілдері малдың оларды шаинап, жұтуына жұмсалатын энергиясын үнемдеп, желінуін жеңілдетсе, әкпен, сілті ерітінділерімен химиялық тәсілмен өңдеу желінген азық қорытылымын жоғарылатады, ал жемшөпті не олардың қоспасын ашытқылау түріндегі биологиялық өндеу тәсілі азық құрамын аминқышқылдары және витаминдермен байытады. Дереккөздер <Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы . Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6 Мал шаруашылығы:
Қазақстандағы ислам

Қазақстандағы Ислам Ислам – Қазақстанда кең таралған дін. Бағыт – Сунниялық Мазхаб (мұсылмандық құқықтық мектеп) – Абу Ханиф имамның мектебі Уәкілетті орган – Қазақстандағы мұсылмандардың рухани басқару (ҚМРБ) Тарихы Оңтүстік Қазақстаннан бастап, Қазақстан жерінде исламның таралуы бірнеше ғасырлар аралығына созылды. X ғасырдың соңында ислам Жетісу мен Сырдария өзендерінің отырықшы елдерінде таратыла бастады. Мысалы, Ислам Қарахан Империясында кең тараған. Қазіргі уақытта қазақтардың көбісі өздерін мұсылман деп санайды және діни ғұрыптардың кейбірін сақтайды. Мысалы, мұсылман ғұрыптары бойынша қазақтардың көбісі жерленеді. Қазіргі кезде Қазақстанда 5000 мешіт бар, ал КСРО уақытында 63 ғана болған. Қазіргі уақытта діншіл адамдардың саны көбейді, соның ішінде де мұсылмандар саны. моңғол Империясының кеңейтілуіне байланысты исламның таралуы ақырындады, себебі түріктер мен моңғолдардың діні - тәңір болған. Бірақ келесі ғасырларда ислам қайтадан көбейе бастады. Солай Алтын Орданың хандары Берке (1255-1266) мен Өзбек (1312-1340) Исламды қабылдады. Исламмен бірге исламмен келісетін кейбір түрік дәстүрлері де сақталды. Мысалы ұлдарға Айдарды киюге болады және балаға 40 күн болғанда оның шашын алады. Көбінесе қазақтар «Тәңір» сөзін «Алланың» синонимі ретінде қолданылады.
Мәдениет (айрық)

Мәдениет ( “маданият” – қала, қалалық) келесі мағыналарды беруі мүмкін: * Мәдениет — белгілі бір халықтың қол жеткізген табыстары мен шығармашылығының жиынтығы; * Мәдениет — адамзат қауымының белгілі бір тарихи кеңістіктегі қызметі мен өзіндік ерекшеліктері (палеолит мәдениеті, крит-микен мәдениеті, т.б.); * Мәдениет — адамдық әрекеттің белгілі бір саласының жетілу деңгейі (сөйлеу мәдениеті, еңбек мәдениеті, құқық мәдениеті, т.б.); * Агромәдениет (дәнді өсімдіктер мәдениеті, цитрустық мәдениет, т.б.). * Мәдениет телеарнасы - 2011-2014 жылдары Қазақстандағы мәдени-танымдық бағытта хабар таратқан алғашқы арна. Елді мекен атаулары Абай облысы * Мәдениет — Аягөз ауданындағы ауыл. Ақмола облысы * Мәдениет — Бурабай ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Сандықтау ауданындағы ауыл. Алматы облысы * Мәдениет — Қарасай ауданындағы таратылған ауыл. Атырау облысы * Мәдениет — Қызылқоға ауданындағы таратылған ауыл. Қызылорда облысы * Мәдениет — Жалағаш ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Қазалы ауданындағы ауыл. Түркістан облысы * Мәдениет — Бәйдібек ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Келес ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Сарыағаш ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Мақтаарал ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Ордабасы ауданындағы ауыл. Солтүстік Қазақстан облысы * Мәдениет — Есіл ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Тайынша ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл. Қырғызстан * Мәдениет — Баткен облысы Лейлек ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Ош облысы Араван ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Ош облысы Қарасу ауданы Жуас ауылдық округіндегі ауыл. * Мәдениет — Ош облысы Қарасу ауданы Шарқ ауылдық округіндегі ауыл. * Мәдениет — Талас облысы Бақайата ауданындағы ауыл. * Мәдениет — Шу облысы Шу ауданындағы ауыл.
Жиектеп жару

Жиектеп жару — жобалау шегінен тыс жатқан биік тау жыныстарының тұтастығы мейілінше аз бұзылып қазба беттерінің тегістігін қамтамасыз ететін көмкерме шпурларды (ұңғыларды) оқтау және оны жару тәсілі. Жиектеп жарудың негізгі ерекшеліктері: ұңғылар мен шпурларды жақын орналастыру, жарылғыш заттардың патрондарын бір-бірінен алшақ орналастыру, патрондардың диаметрі шпур (ұңғы) диаметрінен кіші болуы, қазба қабырғасын қорғайтын жағында саңылау қалдыру.. Дереккөздер
Жинақтау горизонты

Жинақтау горизонты — карьердегі жартылай тұрақты ұсақтағыш жабдықтардың орналасқан горизонты. Карьер тереңдігі 80—100 м астам болып, кен мен тасты жыныстарды қазып алуға циклді-ағынды технологияны қолдану кезінде тиісінше карьерлік аралас транспортты ұйымдастырып жинақтау горизонттарын пайдаланады. Олардың ара қашықтығы 60—80 м болады.. Дереккөздер
Жинақтау столы

Жинақтау столы — гравитациялық әдіспен байытуда қолданылатын көлбеу орнатылып, ілгерінді-кейінді қозғалысқа келтірілетін жазық беті бар байыту аппараты. Ол ірілігі 2— 3 мм-ден аспайтын кенді байытуда қолданылады.. Дереккөздер
Копер

Копер — шахта оқпанының үстіне орналасқан бағыттаушы дөңгелекті ұстап тұратын инженерлік құрылыс. Копердің станогіне көтерілетін жүктің ыдысын бағыттайтын бастауыш бекітіледі. Темірден жасалған бұл құрылыстың биіктігі 60 м дейін болады.. Дереккөздер
Қалама бекітпе

Қалама бекітпе — жер асты тәсілімен тазалап қазып алу барысында төбені ретімен құлату үшін қолданылатын бір-бірінен белгілі қашықтықта орналастырылған немесе дайындық қазбаларында штректерді сақтау мақсатымен пайдаланылатын қалама тәріздес бекітпелер.. Дереккөздер
Қазанша қуыс

Қазанша қуыс — шпур немесе ұңғының бір бөлігін жару арқылы қазанша тәріздес, көбіне кез келген пішінде болатын кеңейтілген қуыс. Қазанша қуыс жарылғыш заттарды шоғырландырып орналастыру мақсатымен жасалынады. Кейде отпен бұрғылау барысында терең ұңғы бөлігінің диаметрі біркелкі кеңейтіліген жері де қазанша қуыс деп атала береді.. Дереккөздер
Бағара

БАҒАРА - қолдан суарылмай, жаңбыр суымен өскен дақыл, жемістерге қатысты айтылатын атау. Бағара - сөзінің төркіні парсының богар сөзінен шыққан, орыс тіліне де «богарное земледелие» болып енген. Халық тәжірибесінде сусыз жерлерде топырақ қыртысының дымқылымен дақылдар өсіру жолдары болған. Яғни көктемгі жаңбыр суымен өсіп жетіліп, күзге дейін пісіп үлгеретін немесе ертерек пісетін бақша дақылдарын пайдаланды. Осындай жолмен алынған өнімге бағара сөзін қосып айтады. Мысалы, бағара қауын, бағара қарбыз, бағара егін және т.б. Дереккөздер
Қауіпсіздік коэффициенті

Қауіпсіздік коэффициенті — объект астындағы жер қойнауында кен денесінің орналасу тереңдігінің сол кен қабатының қалыңдығына қатынасы. Қауіпсіздік коэффициенті арқылы кейбір объектілер үшін жер асты жұмыстар әсерінің қауіпсіз тереңдігін анықтайды. . Дереккөздер
Бүйір керме коэффициенті

Бүйір керме коэффициенті — толтырма массивінің бүйір қабырғаларын қысып, оларға әсер ететін сыртқы күшті бағалайтын коэффициент. Сыртқы күштің әсерімен толтырма массивінде пайда болатын бүйір күштің шамасы сыртқы күшті осы бағыттағы бүйір керме күшіне көбейткенге тең.. Дереккөздер
Бағбан

Бағбан - бау-бақша күтуші, баптаушы адам. Бағбан баудағы жеміс ағаштарын уақытында суарып, түбін қопсытып, арам шөптерден тазалап, көктем және күз мезгілінде артық бұтақтарын кесіп сиретіп, ағаштың дүрыс өсіп қалыптасуына көңіл бөледі . Жеміс ағаштарының өнімі осы бағбанның күтіміне байланысты. Бағбанның ағаш бұтақтарын кесуге, көктем мен күзде әртүрлі ағаш бұтақтарын бір- біріне будандастыруда, жеміс ағаштарының сапасын арттыруда қолданатын бағбан пышақ, өткір қайшы, қолара, кетпен-шот, тырма сияқты құралдары болады. Қазақы ұғымда бағбанды бақбек, бақпан деп атау да кездеседі. Бағбандық кәсіп көбінесе бау-бақша өсіруге қолайлы Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс өңірлерінде кең тарады Дереккөздер
Бадынақ

Бадынақ - жүгерінің немесе арпаның қауызынан тазартылып қуырылған дәндері. Қуырғаннан кейін ерекше үлкеюіне байланысты бадынақ деп аталды. Еларасында мұны баданақ деп те атайды. Қолданылуы Баданақты, көбінесе,егіншілікпен айналысатын өңірлерде жасайды. Қауызынантазартылған жүгеріні немесе бидайды загана деп аталатынағаштан жасалған електе қауызын үшырып тазартыпалады да, түзды суға шайып, мата үстіне жайып кептіріп,әбден қыздырылған үлкен қазанда қуырады. Қуырылған бидайдың немесе жүгерінің көлемі үлкейіп, жарылып піседі. Дәмі тіл үйіретін қытырлақ баданаққа балалар өте құмар болады. Бидай мен жүгерінің көздің көргіштік қасиетін күшейтетінін жақсы білген дәстүрлі ортада қарт аналар немерелеріне «көзің нұрлы болсын» деп жүгеріні, бидайды қуырып, баданақ жасап берген Дереккөздер
Кен бетін ашу коэффициенті

Кен бетін ашу коэффициенті — кен орнын ашық тәсілмен қазып алуда пайдалы қазындының бір өлшеміне келетін ашылған бос жыныс мөлшері. Кен бетін ашу коэффициенті былай анықталады: салмақпен берілсе — т/т, көлеммен — м3/м3. Кейде бір тонна пайдалы қазындыға келетін ашылған жыныстың мөлшері көлеммен берілген жағдайда (м3/т) болады. Әдетте кен бетін ашу коэффициент көлем көрсеткішімен пайдаланады. Кен бетін ашу коэффициенті мынадай негізгі түрлерге бөлінеді: шекті — ашық тәсілмен қазып алудың тиімділігі жағынан ең сарқылған мүмкіндігі. Кен бетін ашу коэффициентінің осы мөлшерімен ашық жұмыстыц тереңдік шекарасы белгіленеді. Әдетте бұл шекара ашық және жер асты тәсілдермен алынған пайдалы қазындыны бір тоннасының өзіндік құндары тең екенін көрсетеді. Орта — карьердің соңғы пішіні аясындағы алынған бос жыныстың жалпы көлемі сол пішіндегі пайдалы қазындының көлеміне қатынасы. Егер бұл қатынас геологиялық барлау жұмыстарының материалдарына негізделген болса, онда мұны геологиялық ашу коэффициенті деп те атайды. Одан басқа: күнделікті, қабатты, эксплуатациялық, бастапқы, жоспарлы ашу коэффициенті болып бөлінеді. Олардың атқаратын қызметтері әр түрлі. . Дереккөздер
Оқтау коэффициенті

Оқтау коэффициенті — шпурды, ұңғыны, камераны жарылғыш (атылғыш) заттармен толтыру дәрежесін сипаттайтын атаусыз шама. Камераның (шпурдың, ұңғының) жарылғыш заттармен оқталған көлемінін оның оқталуға тиісті көлеміне қатысымен анықталады.. Дереккөздер
Шығарылған көлемнің (санның) коэффициенті

Шығарылған көлемнің (санның) коэффициенті — қазып алынған пайдалы қазындылардың және олармен араласқан бос жыныстар көлемі Д (т, м3) қосындысының қатынасы есептен шығарылған қордың көлеміне Б (т, м3) қатынасымен анықталады.. Дереккөздер
Бекітпені пайдалану коэффициенті

Бекітпені пайдалану коэффициенті — тау-кен техникалық жағдайына қарай бекітпені тиімді пайдалануды сипаттайтын көрсеткіш. Бекітпені пайдалану коэффициенті оның нақтылы атқарып тұрған жұмыс шамасының бекітпенің ең жоғарғы шекті көтеру қабілетіне қатынасымен анықталады.. Дереккөздер
Шпурларды пайдалану коэффициенті

Шпурларды пайдалану коэффициенті — тазалап алу және үңгірлеп жүру жұмыстарында шпурларды жару әсерінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіш. Бұл көрсеткіш жарғанда пайда болған үңгір ұзындығының бұрғыланған шпур ұзындығына қатынасымен анықталады.. Дереккөздер
Тау жынысының қаттылық коэффициенті

Тау жынысының қаттылық коэффициенті — қазу барысында тау жыныстарының салыстырмалық кедергісін сипаттайтын шама. Әдетте тау жыныстарының қаттылығын оның бір бағыт бойымен қысқандағы беріктік шегін 100-ге бөлгенге тең етіп алады. Тау жыныстарының қаттылығын көрсететін шкаланы проф. М. М. Протодьяконов ұсынды.. Дереккөздер
Құрал-сайман жұмысының машиналық уақыт коэффициенті

Құрал-сайман жұмысының машиналық уақыт коэффициенті — құрал-сайманның (машинаның) өнімді жұмыс уақытының сменалық уақытына қатынасы. Жер асты қазбаларындағы үңгубеттерде және карьерлерде құрал-сайман жұмысының машиналық уақыт коэффициенті ең жоғарғы шамасы 0,7—0,8-нен аспайды. . Дереккөздер
Пульпаның толу коэффициенті

Пульпаның толу коэффициенті — чандарға, зумпфтарға және басқаларға салынған зат көлемі жабдықтардың толық көлемінен аз болуы тиіс. Сонда асып төгілу болмайды. Ол үйінді зат көлемінің ыдыстың геометриялық көлеміне қатынасымен анықталады.. Дереккөздер
Жүк тасқынының біркелкі болмауының коэффициенті

Жүк тасқынының біркелкі болмауының коэффициенті — жүк тасқыны шамасының тұрақсыздығын сипаттайтын сандық көрсеткіш. Белгілі бір уақыт ішіндегі жүк тасқынының ең жоғарғы көрсеткішінің оның ауысым бойынша орта көрсеткішіне қатынасымен анықталады.. Дереккөздер
Балапан (айрық)

Балапан келесі мағыналарды беруі мүмкін: *Балапан — құстың балапаны. *Балапан еті — жеті айға жетпеген балапан еті. *Балапанды баулу — ұядан әкелінген балапанды алғашқы 2-3 күнде ұшып кете алмайтындай торда ұстайды. *Balapan (телеарна) — Қазақстанның бірінші балалар арнасы. *Балапан (журнал) — Омбыда 1916-1918 жылдары шығып тұрған қолжазба әдеби журнал. Географиялық атаулар *Балапан ауылы — Ертістің оң жағалауындағы жон, ШҚО Бесқарағай ауданында. *Балапан (ауыл) — Башқұртстандағы елді мекен. *Балапан — ядролық полигон. Семей полигонының бір бөлігі. Фамилия *Жұмахан Балапанов — агроном, экономикалық ғылымдарының докторы. *Ерлан Балапанов — экономика ғылымдарының кандидаты. *Тұрсын Балапанов — еңбек ардагері.
KÓKSHE (телеарна)

KÓKSHE — Ақмола облысының жергілікті телеарнасы. «Қазақстан» РТРК» АҚ Ақмола облыстық филиалы 1999 жылдың 21 қыркүйегінде Ақмола облысының орталығы Астана қаласынан Көкшетауға ауысқаннан кейін құрылды. Алғашқы эфир 1999 жылдың 4 қазанында шықты. Құрылған күннен бастап 2004 жылдың күзіне дейін филиал ғимарат жалдап келген. Ал қазіргі кезде «Қазақстан» РТРК» АҚ АОФ-ның қала орталығында орналасқан екі қабатты жеке ғимараты бар. Облыстық филиал бүгінгі күн талабына сай жұмыс жасауда. Қолда бар мүмкіндіктерді барынша тиімді пайдалана отырып, ұжым шығармашылық ізденіс үстінде қызмет істеуде. Сондай ізденістер, ерінбей еңбек етудің арқасында арнаның көрермендерінің саны арта түсті. Ал спутниктік сандық жүйеге көшу таралым аймағының кеңеюіне байланысы арта түсті. Бүгінде ұжымда 78 қызметкер бар, олардың орташа жасы 24-25, бұл негізгі мақсаттарды: аймақтық деңгейдегі мемлекеттік саясаты насихаттау, шығармашылықты жаңа сатыға көтеріп аудиторияны кеңейтуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Филиалды техникалық қамтамасыз ету негізгі міндеттердің бірі. Арнаның жеке таратылым уақыты 14 сағат. Таратылым рейтінгі бүгінгі күні жоғары, оны облыс тұрғындарының хабарласуы, телефон шалуы, түрлі бағдарламаларға белсенді қатысуы дәлелдеп отыр. Сонымен бірге жарнамалық қызметке жүгінгендер санының артуы да осыған дәлел. Тұрғындардың жоғары қызығушылығын танытатын хабарлар арасында «Ақмола ақпарат» ақпараттық бағдарламасы, «Өзекті мәселе», «Қалайсың, қайран ауылым?», «Не детские вопросы»,«Живой родник», «Мы научились», «Қайықта», «Армысың, Ақмола!», «Бір бала» телехабарлары бар. Өткен маусымдарда республикалық, облыстық байқауларда талай мәрте жүлделерге ие болған талантты журналистер Мадина Смағұлованың «Леди совершенство», «Музыкальное путешествие», Гәкку Асылбекқызының «Жағажайдағы сырласу», «Тарихыңды таны», Жанат Жанұзақтың «Ақынның - сөзі аманат», «Арқаның ән бесігі», «Күй құдіреті», Әсем Қаматайқызының «Ата көрген», «Той түлеткен Астана!» сияқты хабарлар көрермендердің ыстық ықыласына бөленді. Ал биылғы маусымда Наталья Анфимованың «Не детские вопросы», Наталья Дементьеваның «Живой родник». «Благодарю тебя, учитель!», Ақерке Ерболаттың «Армысың, Ақмола!», Гәкку Асылбекқызының «Ана - өмірдің шырағы», Бағлан Иманғазиновтың «Теле-хи-хи-ха», Бибінұр Көкірованың «Мың алғыс саған, ұстазым!», Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған, барлық журналистер мен режиссерлер ат салысып отырған тележурнал, т.б. тың хабарлар көрермендер көңілінен шығуда. Дереккөздер Сiлтемелер * http://kokshetautv.kz * http://kokshetautv.kz/kz/category/channel * http://kokshetautv.kz/kz/news * http://kokshetautv.kz/kz/programs/index/programs * http://kokshetautv.kz/kz/programs/live
AQTÓBE (телеарна)

«AQTÒBE» – ірі аймақтық телекомпания. Ақтөбе облысы бойынша 100% аудиториямен қамтылған. Телеарна 1960 жылдан бастау алады.Бүгінгі таңда мекеме бірнеше студиялардан, ASB аппараттық және студиялық блоктан, эфирлік және жаңалықтар бағдарламасын басқару бөлмесінен, 170 м² үлкен студияға арналған арнайы жарықтандыруы бар энергетикалық бөлімнен, сызықты емес қондырғылардан тұратын заманауи технологиялық кешеннен құралған. 2015 жылдан бері телекомпания SDI форматында хабар таратып, Full HD форматында жұмыс істейді. 2015 жылы Cinegy технологиясы, қашықтан басқару блогы бар роботты PTZ камералары іске қосылды. Хабар тарату тәулігіне 14 сағат жүргізіледі. Телеарна күніне 3 рет тікелей эфирде жедел жаңалықтар таратады. Сондай-ақ қоғамдық-саяси, ғылыми-танымдық, музыкалық-сауықтыру бағдарламалар көрсетіледі. Бүгінгі таңда телекомпания өз өнімінен 36 бағдарлама дайындап, эфирге шығарады. HD форматындағы Iveco микроавтобусына негізделген мобильді теледидар станциясы телекөпірлерден, спорттық және концерттік іс-шаралардан тікелей трансляцияға мүмкіндік береді. Мемлекеттік тілде телерадио хабарларын тарату жалпы хабар көлемінің 80 пайызын құрайды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * https://aqtobetv.kz/kz * https://aqtobetv.kz/kz/videos * https://aqtobetv.kz/kz/projects * https://aqtobetv.kz/kz/news
OŃTÚSTIK (телеарна)

«OŃTÚSTIK» телеарнасы — Түркістан облыстық және Шымкент қалалық мемлекеттік телеарнасы. Түрлі-түсті теледидар ретінде 1990 жылы кезіндегі телерадиокомитеттің құрамында құрылды. Алғашқы хабарын 1990 жылғы қараша айының 5-ші жұлдызында 4 камералық ЖТС (жылжымалы телестанция) арқылы тікелей эфирге таратты. Қазіргі филиал орналасқан ғимарат 1964 жылы қалалық партия комитеті мен кеңес органдары үшін кеңес үлгісінде салынған еді. Қайтадан телекешенге бейімдеп құрылыс жұмыстарының жүргізілуі нәтижесінде бүгінгі таңда екі студия ашылған. Жаңалықтар студиясы, көлемі 55 шаршы метр және хабарларға бейімделген үлкен студия, көлемі 120 шаршы метр Телекешен заманға сай техникалармен жабдықталған. Соңғы үлкен жетістік телеарнаның еншісіне спутниктік қондырғысы бар 4 камералы шағын жылжымалы теледидарлық станция берілді. «Қазақстан-Шымкент» телеарнасы қазіргі таңда жылжымалы теледидарлық станция арқылы облысымыздың кез келген жерінен тікелей эфирде хабар таратуға толық мүмкіншілігі бар. Тәулігіне 14 сағат эфирге шығуда. Телеарнаның 14 сағаттық бағдарламасы барлық аудандарға таратылып көрсетіледі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://shymkenttv.kz * http://shymkenttv.kz/kz/category/channel * http://shymkenttv.kz/kz/news * http://shymkenttv.kz/kz/programs/index/programs * http://shymkenttv.kz/kz/programs/live http://shymkenttv.kz/kz/channel/collective
MAŃǴYSTAÝ (телеарна)

MAŃǴYSTAÝ — Маңғыстау облысындағы жергілікті телеарна. 1970 жылы 15 тамыздан Шевченко телестудиясының алғашқы көрсетілімімен басталды. Мекеме 2003 жылдан бері «Қазақстан» РТРК» АҚ Маңғыстау облыстық филиалы деп аталады. Телеарна облыс аумағын 100 % қамтиды. «Отау ТВ» арқылы республика және жақын шет елдерге де тарайды. Бүгінде телеарна тәулігіне 14 сағат, «Маңғыстау» радиосы 100.1 FM желісі арқылы тәулігіне 2 сағат хабар таратып отыр. Жаңаөзен қаласында өкілдігі бар, «Jańaózen» арнасы тәулігіне 6 сағат хабар таратуда. Орналасқан жері Телеарна қала орталығындағы 24 шағын-ауданда орналасқан. Ғимараттың 1-қабатындағы студия маңында тақырыптық бағдарламалар редакциясы, инженерлік бөлім сондай-ақ, хабарландыруларға тапсырыс қабылдау нүктесі және шаруашылық бөлім орналасқан. Ғимараттың екінші қабатында арна әкімшілігі, эфир қызметі бөлімі, жарнамалық және ақпараттық бөлім, ақпараттық редакция, бейнемұрағат, монтаж жасау кабинеттері орналасқан. Арна қызметкерлерін ғаламтор желісі жалғанған компьютерлермен қамтамасыз етілген. Телеарнада 100-ден аса қызметкер еңбек етеді. Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев арнаны алғыс хатпен марапаттады. Халық қауіпсіздігі комитеті ұйымдастырған «Біздің қауіпсіздігіміз - біздің қолымызда» байқауында арна І-орынды иеленді. Бағдарламалар Ақтау қаласындағы ТПС 1000 арқылы тарайды, аудитория маштабы 500 мыңды құрайды. Эфирге 29 ақпараттық-сараптамалық, қоғамдық-әлеуметтік, әдеби, тарихи-танымдық бағдарламалар эфирге шығып жүр. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://mangystautv.kz * http://mangystautv.kz/kz/category/channel * http://mangystautv.kz/kz/news * http://mangystautv.kz/kz/programs/index/programs * http://mangystautv.kz/kz/programs/live
QYZYLORDA (телеарна)

QYZYLORDA — Қызылорда облысындағы жергілікті телеарна. 1991 жылдың 30 сәуірінде ашылды. Дәл осы күні алғаш рет 30 минуттық хабармен эфирге шықты. Ертесіне, 1 мамыр күні қаланың орталық алаңындағы мерекелік демонстрациядан 45 минуттық тікелей репортаж жасады. Телеарна ашылуының басы-қасында сол кезде облыстық радионы ұзақ жылдар басқарған, «КСРО-ның құрметті радисі», алғашқы төраға Жақсылық Бекқожаев, журналистер Баян Исламбаева, Айткүл Шалғынбаева, инженерлер Бақытжан Шөкенов, Марат Шалабаев, Жәнібек Жұманов, Юрий Ефановтар жүрді. Алғашқы режиссер қызметін Хұсейін Әмір-Темір атқарса, тұңғыш диктор Айгүл Оразова болды. Теледидардың алғашқы жабдығы «Останкино» телеорталығынан әкелінген «Кадр» 3 ПМ маркалы бейнемагнитофоны болды. Одан кейін 1991 жылдың соңына таман АСБ, Ленинград қаласынан ПТС әкелінді. Жаңадан ашылған телеарнаның хабар тарату ауқымы, материалдық базасы жыл өткен сайын ұлғая берді. Хабар тарату ауқымы он жылдың көлемінде 5 сағатқа, 2004 жылдан бастап 14 сағатқа көбейді. 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап телеарна хабарлары 1 сағат көлемінде «Кателко» спутниктік жүйесі арқылы тартыла бастады. 2009 жылдың 28 тамызынан бастап «Қазақстан-Қызылорда» телеарнасы республикада алғашқылардың бірі болып облыс аумағына тәулігіне 14 сағат көлемінде хабар таратуға көшті. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://kyzylordatv.kz * http://kyzylordatv.kz/kz/category/channel * http://kyzylordatv.kz/kz/news * http://kyzylordatv.kz/kz/programs/index/programs * http://kyzylordatv.kz/kz/programs/live
QOSTANAI (телеарна)

«Qostanai» телеарнасы — РТРК «Қазақстан» АҚ меншігінде орналасқан, Қазақстан медиа нарығында 1991 жылдан бері қызмет атқаратын телевизиялық арна. Телеарна облыстың 98 % аумағын және облыс қалаларын 100 % қамтиды. Ақпарат тарату үшін ЦЭТВ (барлық РТС арналары) және ОТАУ ТВ арналарын пайдаланады. Иесі «Qostanai» телеарнасының құқық иесі — РТРК «Қазақстан» АҚ. Тарихы 1991 жылдан бері медиа нарықта жұмыс істеп келе жатқан «Qostanai» телеарнасы облыстың негізгі елді мекендерін ақпаратпен қамтамасыз етеді. Бүгінгі күні телеарна облыс аумағының 98 % және қалалардың 100 % ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандырады. Қамту аумағы «Qostanai» телеарнасы ақпараттық тарату аумағы ретінде ЦЭТВ (барлық РТС арналары) және ОТАУ ТВ арналарын пайдаланады. Бағдарламалық бағыттары «Qostanai» телеарнасы ақпараттық және ойын-сауықтық бағыттарды ұстанады, кең аудиторияның сұранысын қанағаттандырады. Эфирде мемлекеттік және орыс тілдерінде ақпараттық бағдарламалар көрсетіледі. Сонымен қатар, ақпараттық-сараптамалық, әлеуметтік-қоғамдық, танымдық және мәдени бағдарламалар да ұсынылады. Көрермендердің негізгі қызығушылығы музыкалық, ойын-сауықтық және рухани-өнегелік жобаларға бағытталған. Тарату уақыты Телеарна күніне 14 сағат таратылады. Өз бағдарламаларының үлесі 54 % құрайды. Бағдарламалар 70 % қазақ тілінде, 30 % орыс тілінде көрсетіледі. Бағдарламалар * «ARQA AQPARAT» * «АРТА AQPARAT» * «Бірінші студия» * «Первая студия» * «Елбесік» * «Регион 10» * «Агробизнес» * «Білгенге маржан» * «ЭтноӘлем» * «Ақсұлу» * «Мой почерк» * «Менің қолтаңбам» * «Ел мүддесі» * «Диалог» * «Талант Time» * «Тобыл тынысы» * «Тема» * «Тақырып» * «Субботний вечер» * «Сенбілік кеш» * «Дарын» * «Силуэт» * «Сымбат» * «Дабыл» * «Жить» * «Халық мұрасы» * «36.6» Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * https://qostanaitv.kz/kz * http://kostanaytv.kz/kz/category/channel * https://qostanaitv.kz/kz/news * http://kostanaytv.kz/kz/programs/index/programs * https://qostanaitv.kz/kz/live
ERTIS (телеарна)

ERTIS — Павлодар облысының жергілікті телеарнасы. Қазақ КСР Министрлер Кеңесі 1961 жылғы 28 ақпанда Павлодарда телеорталық құрылысын салу туралы шешім қабылдады. Осы жылдың көктем айында ғимараттың құрылысы басталып, мұнараны монтаждау басталды. 1965 жылы 7 қарашада Павлодар телестудиясы тұңғыш рет бірінші бағдарламасын эфирге шығара бастады. Тарихы 1961 жылы 28 ақпанда Павлодар қаласында телеарна өз жұмысын бастады. 1966 жылға дейін студия аптасына екі мәрте хабар берсе, 66 -жылдың 1-қаңтарынан хабар көлемі ұлғая түсті. 1970 жылы Павлодар телестудиясында бірінші жылжымалы телестанция пайда болды. Тәулігіне 5 сағат хабар таратылды. Фильмотека мен жеке мұрағат жасалды. 1971 жылы Павлодар радиотелеорталығы Қазақстан КСР-де бірінші болып бейнежазу аппаратурасын пайдалануға енгізді. 1975 жылдың қаңтарынан бастап Тереңкөл ауданының “Октябрь” және “Лебяжі” кеңшарларында ретрансляторлар іске қосылды. Ал маусым айында республикалық телевидение хабарлары техникалық сынақтан өткізілді. 70-жылдары Мәскеу, одан сәл кейін Алматы хабарлары экранға шықты. Басты бейнелеу құралдары-ақ және қара түсті кино мен фотосуреттер болды. 1979 жылы Қазақ КСР-де бірінші рет Павлодарда біртіндеп түрлі-түсті телехабарлар беруге көшу жүзеге асты. 1983 жылы қажетті жабдықтар толық жеткізілді. Түсті телевидениені бүкіл Павлодар облысы көре бастады. 80-жылдың бас кезінен-ақ студияның өндірістік алаңдары кеңейтілді. Егер бұрын тікелей трансляциялар аумағы небәрі 100 шаршы метрлік кіші студиядан беріліп келсе, 1980 жылы алаңының көлемі бұрынғыдан үш есе үлкен жаңа павилион салынды. Елге белгілі (үлкен) шығармашылық ұжымдарды жазуға мүмкіндік туды. Тіпті сол жылдары студияның өзінде балалар хоры болды. Павлодар студиясы республикада ең мықтылар қатарында аталды, онда еңбек ететін журналистерге республикалық маңызы зор жауапты хабарлар жүктелді. 1983 жылы студия толығымен түрлі-түске көшті. Ал 1987 жылы телеорталық «Перспектива» түрлі-түсті жабдығының жаңа түріне ие болды. 1990 жылы студия өзінің 25 жылдық мерейтойын атап өтті. 90-жылдардың бас кезінде студияны техникалық қайта жарақтау жүзеге асырылды. Сапалы бейнетүсірілім жасау, эфирге материалды жедел беру үшін портативті аппаратура пайда болды. 90-жылдардың аяғы мен 2000 жылдың басында телевидение компьютерленді, оның техникалық мүмкіндігі кеңейтілді, шығарылған өнім сапасы артты. 2002 жылы Павлодар телестудиясында цифрлық (сандық) телевидениеге көшті. Студия павильонын жарақтандырып, қайта безендіру жүргізілді. 2008 жылғы қыркүйектен бастап жалпы алаңы 300 шаршы метрлік телевидениенің үлкен студиясындағы арнайы жарықтандыру құралдары өзгертілді. Бағдарламалар *«Туған тіл - байлығым» *«Айтарым бар...» *«Ауыл және адамдар» *«Өндірісті өлке» Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://pavlodartv.kz * http://pavlodartv.kz/kz/category/channel * http://pavlodartv.kz/kz/news * http://pavlodartv.kz/kz/programs/index/programs * http://pavlodartv.kz/kz/programs/live
Қысқы Универсиада 2015

Қысқы Универсиада 2015 — қысқы спорт түрлерін XXVII қысқы Универсиада 24 қаңтардан 14 ақпанға дейін 2015 жылы Испанияның Гранада қаласында және словакиялық Штрбске-Плесо және Осрблье орталықтарында өтті. Кандидаттарды таңдау Қала бірден-бір үміткер ретінде өтінім берген. Шешім 23 мамыр 2009 жылғы Брюссельдегі Атқарушы комитеті отырысында (FISU) бекітілген. 25 маусым 2014 жылғы FISU жарыстарды қысқы спорт түрлерінен Словакияға орталықтарына Штрбске-Плесо және Осрбльеге көшіру бойынша шешім қабылдады. Инфрақұрылым Олимпиадалық нысандардың құрылысы Гранаданың (мұнда Универсиада ауылын жайғастырып және мұз спорт түрлерінен жарыс өтті), сондай-ақ Сьерра-Невада (жарыс, тау шаңғысы спорты, сноубординг, фристайл) және Пуэрто де ла Рага (жүргізу жоспарланған болатын шаңғы жарысы және биатлон) шипажайларда жоспарланған. Құрылыс жоспарлары тау-шаңғы трассалары жүйесін кеңейту қамтыды, жазық шаңғы мен биатлон үшін стадион, 3000 спортшылар мен өкілдері үшін жаңа ауыл. Барлық объектілерінде жасанды қар әзірлеу жүйесі орнатылған; Универсиадаға жаңа шаңғы орталығы және мұз айдыны салу жоспарланған. Нысандарының Универсиадаға дайындығы тексеру бір жыл бұрын өткізілді. Пуэрто де ла Рагада биатлон және шаңғы жарысынан дайын стадиондардың болмауынан, жарыстар осы спорт түрлері бойынша Словакияға ауыстырылды. Спорт түрлері Универсиада барысында жарыстар спорттың 11 түрі бойынша, олардың ішінде сегіз міндетті және үш қосымша. Міндетті спорт түрлері: Шаңғы қоссайысы, Трамплиннен секіру, Фристайл таңдалды, Биатлон, Шаңғы қоссайысы, Шаңғы жарысы, Трамплиннен секіру, Словакияда өтеді, қалған спорт түрлерінен Испанияда өтеді. Күнтізбе Төменде жарыс кестесі Универсиадада: Елдер Жарысқа Универсиадаға 43 елден спортшылар қатысқан: * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Медаль есебі Сондай-ақ, қараңыз * Жазғы универсиада 2015 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.granada2015.org/en/ Гранада Универсиада ресми сайты] * [http://www.tatry2015.sk/ Словакия қысқы Универсиада-2015 ресми сайты] * [http://www.fisu.net/en/Tissot-Official-Timekeeper-2015-FISU-Winter-Universiade-3133.html?mbID=6081 Қатысушылар мен елдердің саны]
Йохан Блейк

{{Infobox 200 м: 19.26 с (Брюссель 2011) }} Йохан Блейк (; 26 желтоқсан 1989, Сент-Джеймс) — ямайлық жеңіл атлетші. 2012, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 2011 жылғы әлем чемпионатының екі дүркін алтын жүлдегері. Сондай-ақ 2012 жылғы Олимпиадада екі рет күміс жүлде иеленді. Сыртқы сілтемелер * http://www.iaaf.org/athletes/biographies/letter0/athcode208640/index.html
Усэйн Болт

Усэйн Сент-Лео Болт (; 21 тамыз 1986 жылы, Трелони, Ямайка) - ямайлық көрнекті спринтерші, үш дүркін олимпиада чемпионы және бес дүркін әлем чемпионы. Әлемнің үш рекордтың иесі (100 м, 200 м, 4×100). 2008 және 2009 жылдары бойынша әлемнің ең мықты спортшысы деген атаққа ие болды. Дербес рекордтары Олимпиада ойындарында Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.usainbolt.com/ Ресми сайты] * [http://www.iaaf.org/athletes/biographies/letter0/athcode184599/index.html Усэйн Болт]
Ленинград ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Ленинград ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ленинградское, Дәуіт, Қызылту ауылдары кіреді. Орталығы – Ленинград ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4840 адамды құрады. Дереккөздер
Жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты

Жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты - (IAAF) Халықаралық жеңіл атлетика федерацияларының қауымдастығымен ұйымдастырылатын жарыс. Чемпионаттар тізімі Барлық медальдар саны Сыртқы сілтемелер *[https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships Official World Athletics site for World Championships] *[https://web.archive.org/web/20111026025504/http://www.iaaf.org/history/index.html#WCH#WCH Results of past World Championships] *[http://www.athletics.hitsites.de Track and Field Results Almanac] *[http://www.wahani.com/Athletics.html Top medalists from World Athletics Championships] *[https://www.iaaf.org/ebooks/2017/WCH/index.html#page=4 IAAF Statistics Book – IAAF World Championships London 2017] *[https://www.worldathletics.org/ebooks/2019/WCH/index.html#page=5 IAAF Statistics Book – IAAF World Athletics Championships Doha 2019]
Бірдей шөгу коэффициенті

Бірдей шөгу коэффициенті — тығыздығы әр түрлі екі минерал түйіршіктің массалары бірдей болса, шөгу жылдамдықтары да бірдей болады. Массалары бірдей болу үшін тығыздығы кіші минералдың екінші минералға қарағанда диаметрі үлкен болуы керек. Бірдей шөгу коэффициенті олардың диаметрлерінің қатынасын көрсетеді.. Дереккөздер
Тау жынысының қопсу коэффициенті

Тау жынысының қопсу коэффициенті — тау жынысының сусымалы күйінде алып жатқан көлемінің оның тұтас массивте тұрған көлеміне қатынасы. Тәжірибеде тау жынысының қопсу коэффициенті: еркін үйіндідегі (ашық жерде және ыдыста), қысыңқы кеңістікте қопарылғаннан кейін (кен блоктарында), тығыздалғаннан кейін (салмақ не екшеу әсерімен) болып бөлінеді.. Дереккөздер
Линк Рэй

Линк Рэй (, толық аты: Кіші Фред Линкольн Рэй, ; 2 мамыр, 1929 Данн, Солтүстік Каролина — 5 қараша, 2005, Копенгаген, Дания) — Американ гитарашысы және сазгер. Ол негізінен инструментті рок-н-ролл композицияларын жазған. Соның ішінде Link Wray and his Ray Men тобымен де көптеген композицияларды дүниеге әкелген. Оның шығармашылығы гаражды роктың, серфтың, хард-роктың және гитаралық музыканың дамуына үлкен септігін тигізген болатын. Дискография * Link Wray & The Wraymen (Epic, 1960) * Great Guitar Hits By Link Wray (Vermillion, 1962) * Jack The Ripper (Swan, 1963) * Link Wray Sings And Plays Guitar (Vermillion, 1964) * Yesterday And Today (Record Factory, 1969) * Link Wray (Polydor, 1971) * Be What You Want To (Polydor, 1972) * Beans And Fatback (Virgin, 1973) * The Link Wray Rumble (Polydor, 1974) * Stuck In Gear (Virgin, 1976) * Bullshot (Visa, 1979) * Indian Child (Sony, 1993) * Shadowman (Ace, 1997) * Barbed Wire (Ace, 2000) Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.wraysshack3tracks.com/ Wray’s Shack 3 Tracks] * [http://www.msigarmy.com/linkwray/link.htm Фотогалерея Линка Рея] * [http://allmusic.com/cg/amg.dll?pamg&sql11:jifuxqr5ldfe~T1 Линк Рей на All Music Guide] * [http://www.rockabillyhall.com/LinkWray.html Линк Рей на сайте Зала славы рокабилли] * [http://www.furious.com/perfect/linkwray.html Jimmy McDonough. Be wild, not evil: the Link Wray history]
Ұңғы кеңейту коэффициенті

Ұңғы кеңейту коэффициенті — ұңғының нақты диаметрінің бұрғы басына кигізілген коронка (қашау, долото) диаметріне қатынасы. Ұңғылап жару жұмыстарын жобалағанда, қопарудың ауқымын (параметрін) тапқанда, 1 м ұңғы ұзындығына келетін жарылғыш заттар мөлшерін анықтағанда ұңғы кеңейту коэффициенті есепке алынады.. Дереккөздер
Зарядтардың жақындау коэффициенті

Зарядтардың жақындау коэффициенті — зарядтар арақашықтығының ең қысқа кедергі сызығына қатынасы немесе кертпештің табаны бойымен жүргізілген кедергі сызығына қатынасы. Бұл жобалау кезінде жынысты қопарып ұсату дәрежесіне әсер етуін есептейтін көрсеткіш, ал қопарылған жыныстарды лақтыру үшін жарған жағдайда зарядтардың бір мезгілде от алып, бірігіп тиімді әсер етуін анықтайды.. Дереккөздер
Қосарлау коэффициенті

Операцияларды қосарлау коэффициенті — ұңғылау циклында кейбір процестер мен операциялардың бір мезгілде қоса атқарылуы мүмкін екендігін сипаттайтын шама. Операцияларды қосарлау коэффициенті процестер мен операцияларды қоса жүргізуге кеткен барлық уақыт ұзақтығы олардың бірінің артынан бірін орындағанда кететін барлық уақытқа қатынасымен анықталады.. Дереккөздер
Еңбек үлесі коэффициенті

Еңбек үлесі коэффициенті — нендей бір ұжым мүшесінің жалпы табысқа қосқан еңбегіне карай берілетін қорытындылаушы сандық баға. Осы көрсеткіш бойынша еңбек ақы төленеді. Сонымен қатар әр кімнің еңбек өнімділігі, орындалатын жұмыстың сапасы мен қиындығы, ұжымның басқа мұшелеріне тигізген қолғабысы, еңбек пен өндірістік тәртіпті сақтау және басқа да факторлар есепке алынады. Еңбек ақы тарифтік разрядка және нақтылы еңбек уақытына сәйкес белгіленеді.. Дереккөздер
Экскавациялау коэффициенті

Экскавациялау коэффициенті — шөміш толтыру коэффициентінің оның ішіндегі жыныстың қопсу коэффициентіне қатынасы. Жыныстың тыңдағы көлеміне қарағанда шөміштің номинальды сиымдылығын пайдалану дәрежесін сипаттайды.. Дереккөздер
Шеттік сулану бұрышы

Шеттік сулану бұрышы — минерал бетінің сумен әрекеттесу деңгейін көрсететін өлшем. Ол үш фазаның түйіскен нүктесінен бастап ауа-су фазаларының шекараларына жүргізілетін жанама сызықтың су мен қатты заттың шекаралық сызығы арасындағы бұрыш. Минерал беті неғұрлым күшті суланса, бұрыш соғұрлым кішірейеді және керісінше.. Дереккөздер
Бекітпе материалдары

Бекітпе материалдары — бекітпелерді дайындау үшін қолданылатын материалдар. Олар: ағаштың кейбір түрлері, металл, бетон, темір-бетон, табиғи және жасанды тастар, шыны мата, шыны пластигі. Бекітпе материалдарды оның құрылысына, қолданудың ұзақтығына, қазбалардағы жұмыс ыңғайына, тау-кен қысымына, бекітпенін қолданылуы жағдайына байланысты таңдалынып алынады.. Дереккөздер
Тау-кен қазбаларын бекіту

Тау-кен қазбаларын бекіту — жер асты қазбаларындағы бекітпелерді жөндеу, қайта бекіту, орын ауыстыру, жылжыту жұмыстары. Бекіту жұмыстары: күрделі (шахта оқпандары, квершлагтар және т. б.), дайындық (штректер, еңістер, бремсбергтер және т. б.), тілме, тазалап қазып алу болып бөлінеді.. Дереккөздер
Айқұшақ

Айқұшақ — ірі ұсату сатысында қолданылатын конусты ұсатқыштың қозғалмалы конусы орнатылған валды арнаулы тетіктермен іліп қоятын, қозғалмайтын конус ролін атқаратын корпустың үстінгі бетіне орнатылған бөлшек.. Дереккөздер
Байытылу сызықтары

Байытылу сызықтары — кенді тығыздыктарына қарай әр түрлі фракцияларға бөлуден алынған деректерді өңдеу нәтижесінде сызылатын сызықтар. Соларды пайдаланып кеннің гравитациялық әдіспен байытылу мүмкіндігін және алдын ала байыту қажеттілігін анықтауға болады.. Дереккөздер
Кен қазу кәсіпорындарының оңтайлы жобалау критерийі

Кен қазу кәсіпорындарының оңтайлы жобалау критерийі — кен қазу кәсіпорнын жоспарлаудың немесе жобалаудың мүмкін болатын альтернативтік варианттарын (нұсқаларын) сандық шамасы бойынша салыстырып бағалайтын экономикалық көрсеткіш.. Дереккөздер
Шекті диаметр

Шекті диаметр — жарылғыш зат зарядының тұрақты от алуын қамтамасыз ететін оның кіші диаметрі. Егер заряд диаметрі dкр -дан төмен болса, онда онын тұрақты от алуы мүмкін емес. Dкр шамасы жарылғыш заттың табиғаттына, оның тығыздығына, түйіршіктердің ірілігіне және сырт қабына байланысты болады. Шпур немесе ұңғының көлденең қимасын жарылғыш затпен толық етіп оқтағанда, оның сырт қабының қызметін айналасындағы тау-кен жыныстары атқарады.. Дереккөздер
Диірменнің шекті айналу саны

Диірменнің шекті айналу саны — диірменнің айналу саны шекті саннан артса, шарлар не біліктер ортадан тепкіш күштін әсерімен барабанный іш бетіне жабысып бірге айналып ұнтақтау процесі тоқталады.. Дереккөздер
Түйіршік ірілігі

Түйіршік ірілігі — түйіршік ірілігі оның орташа диаметрімен сипатталады. Орташа диаметр оның үш бағыттағы мөлшерін өлшеп қосып, үшке бөлгендегі бөліндісіне тең. Диаметр мөлшері 3— 5 миллиметрден аспаса, онда орташа диаметр ретінде елеуіш тесігінің ең тар диаметрі алынады.. Дереккөздер
Қараағаш

Қараағаш сөзі келесі мағыналарға ие: Таулар: * Қараағаш (тау, Қарағанды облысы) * Қараағаш (тау, Абай облысы) Елді мекендер: * Қараағаш — Абай облысы Аягөз ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Павлодар облысы Ертіс ауданындағы ауыл. * Қараағаш — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы таратылған ауыл. Ауылдық округтер: * Қараағаш ауылдық округі (Ұлытау облысы) * Қараағаш ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы) Басқа мағыналар: * Қараағаш (аң шаруашылығы) * Қараағаш жотасы * Қараағаш (құмды алқап) * Қараағаш Обасы * Қараағаш орман алқабы * Қараағаш түбегі * Қарағаштау
Шахта алаңының қанаты

Шахта алаңының қанаты — негізгі көтерме оқпанының бір жағына орналасқан шахта алаңының бөлігі: * жатық кен орнын қазғанда негізгі тасымалдау қазбаның бағыты бойымен; * көлбеу кен орнын қазғанда кен денелерінің (шоғырдың) ұзын бойымен кетеді. . Дереккөздер
Лебедка

Лебедка — тасымалдау машинасы. Ол электр двигательден (электр қозғалтқышынан), редукторден және тікелей сым арқан арқылы (қанат арқылы) тасымалдау ыдысындағы жүкті және адамдарды тартатын [[барабан]нан тұрады. Лебедкалар адамдарды тасуға, жүктерді, жабдықтарды бремсбергтер және оқпандар арқылы жеткізуге арналған немесе тек жүк, жабдықтар, материалдар және т. б. Таситын болып бөлінеді. Қос барабанды және үш барабанды лебедкаларды сырма қондырғыларында қолданады.. Дереккөздер
Мұнайшы инженерлер қоғамы

Мұнайшы инженерлер қоғамы (, SPE) — кәсіби коммерциялық емес халықаралық ұйым. Ұйымның негізгі мақсаты мұнай және газ саласына қатысты кәсіби ақпаратты жинау, онымен бөлісу, қоғам игілігіне пайдалану, кәсіби мамандарға өзара ақпарат алмасуға және техникалық біліктілігін арттыруға жағдай жасау. МИҚ (SPE) мұнай және газ саласында қызмет ететін 88 000 асатын кәсіби мамандарға, инженерлерге, ғалымдарға, басшыларға және ұстаздарға өзара тәжірибе және ақпарат бөлісу үшін арнайы форумдар мен кездесулер ұйымдастырып тұрады. SPE техникалық кітапхана қорында 42,000 асатын ғылыми жұмыс бар. Бұл SPE конференцияларының, апталық басылымдардың негізінде жасалған өнім. Көпшілікке қол жетімді әрі ашық. SPE-дің Даллас, Хьюстон, Калгари, Лондон, Дубай, Мәскеу және Куала Лумпур қалаларында өкілдіктері бар.Инжинерлер мен Мұнайшылар қоғамы- энергетикалық ресурстарды шығару және өңдеу саласында жұмыс істейтін коммерциялық емес, кәсіби қауымдастықтың мүшелері.ИМҚ әлемдегі 115 елдің 88000 қоғам мүшесін біріктіреді, жергілікті өкілеттері Далласта, Лондонда, Дубайда, Куала Лампурда, Мәскеуде және Қазақстанда орналасқан.ИМҚ мұнай және газ шығарумен барлау саласындағы мойындалған ақпараттар көзі болып табылады және өз қызметін баспалар, конференциялар, техникалық семинарлар форумдар және вебсайт: www.spe.org арқылы ұсынады.Қоғамның мүшелері тек қана инжинерлер емес сонымен қатар газмұнай саласында жұмыс істеп жүрген барлық мамандар.Біздің миссиямыз- Техникалық ақпаратты жинау, тарату және алмасу, мамандардың кәсіби шеберлігі мен білім деңгейін ұлғайтатын мүмкіндікті қамтамасыз ету.ИМҚ мүшелері аумақтық нышанға байланысты Кәсіби секциялар немесе студенттік қоғам болып бірігеді. 2008 жылдың санағымен әлем бойынша 165 кәсіби секциялар мен 190 студенттік қоғам жұмыс жасауда. Біздің ұйым- KBTU SPE SC студенттерге динамиклық өмір қолайластыруда маңызы роль атқарады SPE ұйымының университет қабырғасында құрылу себебі, ҚБТУ студенттерінің әлеуетін ашып және дамытуға мүмкіндік беру Бұл студенттік ұйым ҚБТУ да ашылғалы көптеген білім, іс және әлеуметтік жобалар өткізді Қоғамның басты мақсаты, мұнай шығару және барлау саласындағы білімді жинау және тарату, сонымен қатар ілеспелі технологияларды дамыту Бүгінгі таңда SPE секциясының шамамен 80-90 мүщесі бар, және соңғы үш жыл ішінде мүше саны айтарлықтай ұлғаюда Дереккөздер ↑
Ысырма лебедка

Ысырма лебедка — үңгубетте ысырмамен тау кен массасын ысырмалап тасымалдайтын құрылғы. Көбінесе кен орындарын жер асты тәсілімен қазып алуда қолданылады. Ысырма лебедка электр және ауа қысымы қуатымен жұмыс істейді. Ол қуаты жағынан— аз қуатты (10 кет дейін), орта қуатты (10— 20 кет) және қуатты (20 кет жоғары) болып ажыратылады. Конструкциялық құрылысы жағынан: қос барабанды және үш барабанды; басқару тәсіліне қарай: қолмен, қашықтықтан және автоматты басқару болып бөлінеді.. Дереккөздер
Линза пішіндес кен орны

Линза пішіндес кен орны — ортадан шетіне қарай жұқарып дөңгелек немесе сопакша пішінде түзілген тау жыныстары. Қара, түсті және сирек металдар кен орындары, сонымен қатар металл емес пайдалы қазбалар да осындай пішінде жиі кездеседі.. Дереккөздер
Жалған еден

Жалған еден — пайдалы қазынды кен орнының немесе кен қабатының тікелей астына орналасқан қалыңдығы шағын бос жыныс қабаты немесе бірнеше қабаттар. Олардың қысымға беріктігі мен орнықтылығы төмен болып келеді. Тіктеу орналасқан кен қабаттарын, желілерді және кен орындарын қазып алу барысында жалған еден жыныстары жиі-жиі сырғып, құлап кетеді.. Дереккөздер
Өрт ошағын оқшаулау

Өрт ошағын оқшаулау — қазбалар торабы бойынша өртті және оның газдарын оқшаулау шаралары. Ол өрт ошағының сөнуіне мүмкіндік туғызады. Қазбалардағы өртті су шымылдығын жасау арқылы да шектеуге болады.. Дереккөздер
Қалқанша

Қалқанша — механикалық флотомашиналар импеллері мен дискасына орнатылатын резеңкелі қалқаншалар. Олар пульпаның жақсы араласуына, импеллердің үстіндегі зонада вакуум жасалуына (ауа сору мақсатымен), пульпаның иірімді қозғалысын бәсеңдетуге және ұсақ ауа көпіршіктерінің пайда болуына мүмкіндік туғызады.. Дереккөздер
Науаша

Науаша — жабдық ішінде (үстінде) салмақ күші әсерімен қоймалжың заттың немесе үйінді жүктің қозғалып ағып жылжуы. Науаша ағаштан, металдан және басқада материалдардан трапеция, төртбұрыш, жартылай дөңгелек қиындысы түрінде жасалады.. Дереккөздер
Қалайылау

Қалайылау — негізінен болаттан және қаттарға коррозиядан (тотығудан) сақтау үшін қалайы жалату. Бұл үшін затты балқыған қалайыға немесе қалайысы бар ерітіндіге (электролитке) малады. Одан соң майлы ванналарда, пештерде немесе индукторларда тағы да өңдейді.. Дереккөздер
Пайдалы қазындыларды қоймалау

Пайдалы қазындыларды қоймалау — қопарылған пайдалы қазындыны тазалап алу қазбасында қоймалау. Пайдалы қазындыларды қоймалау кені алынған кеңістіктің (блоктың) тіке бойына дейін толғанша қопарған сайын кендерді жарым-жартылай қоймада қалдырып отырып жинақтайды. Дереккөздер
Магнит қабылдағыштығы

Магнит қабылдағыштығы — заттың магнитті моментімен сол заттағы магнит өрісі арасындағы байланысты сипаттайтын физикалық өлшем. Минералдар осы қасиетіне байланысты күшті, әлсіз және магнитсіз қасиетті болып бөлінеді.. Дереккөздер
Олимпиада стадионы (Хельсинки)

Хельсинки Олимпиада Стадионы (фин. Helsingin olympiastadio, швед. Helsingfors Olympiastadion) — Финляндияның ең үлкен стадионы. Стадионда спорттық жарыстар ғана емес, концерттер де өтіп тұрады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.stadion.fi Olympiastadion] * [http://www.urheilumuseo.fi Suomen Urheilumuseo]
МХП-Арена

МХП-Арена ( бұрын — Неккар-Штадион , 2008 жылдың 30 шілдесіне дейін — Готлиб Даймлер стадионы, 2023 жылдың 30 маусымсіне дейін — Мерседес-Бенц Арена ) - Штутгарт қаласындағы стадион. Штутгарт ФК үй аренасы. Сыйымдылығы - 60. 000 адам. Сыртқы сілтемелер * [https://www.mhparena-stuttgart.de Ресми сайты]
Олимпиада стадионы (Афина)

Олимпиада Стадионы — Грекияның астанасында Афина қаласында орналасқан Олимпиада стадионы. Стадионда 2004 жылы Жазғы Олимпиада ойындарының ашылу және жабылу салтанаты өтті. Сыртқы сілтемелер * [http://www.oaka.com.gr/ Ресми сайты] * [http://allstadiums.ru/evropa/stadiony-grecii/olimpiyskiy-afiny.html Афинадағы Олимпиада стадионы]
Ұлттық стадион (Бейжің)

Бейжің ұлттық стадионы (қыт.|北京國家體育場|北京国家体育场|Běijīng Guójiā Tǐyùchǎng) — Бейжің қаласындағы стадион. Стадион Жазғы Олимпиада ойындарына арнайы салынды. Бейжіңнің ұлттық стадионы "Құстың ұясы" деп те белгілі. Бейжің қаласында орналасқан. Стадион жазғы олимпиада ойындарына арнайы салынды. Мұнда тек олимпиада ойындарының жарыстары ғана емес, Бейжің 2008 жылғы Олимпиадасының ашылу мен жабылу салтанаты өтті. Құрылысын 2003 жылы желтоқсанда бастап, 2008 жылы наурызда бітті. Бұл проект Херцог и де Мерондікі. Олимпиада ойындарынан басқа бұл стадионда Италияның суперкубогі үшін футбол 2009, 2011, 2012 жылы өтті. Сыртқы сілтемелер *[http://en.beijing2008.cn/venues/nst/index.shtml Beijing2008.cn беті] *[http://www.n-s.cn/en/ Ресми сайты]
Сабырхан Нұрлыханұлы Ыбыраев

Сабырхан Ыбыраев (22 наурыз 1987 жыл) - Қазақ футболшысы, қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 2008-2009 жылдары 5 ойын өткізген. Карьерасы Ұлттық құрамада Қазақстан құрамасы сапындағы алғашқы ойынын 2008 жылы 23 мамырда Мәскеуде Ресейге қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Бұл ойында Қазақстан 0:6 есебімен ойсырай жеңілді. ӘЧ-2010 іріктеуінде үш кездесуге қатысты, соның екеуі Англиямен болған матчтар. 2009 жылы 6 маусым күні Алматыда Англиямен ойында құрама сапында соңғы рет аңға шықты (0:4) Статистикасы Дереккөздер Сілтемелер
Қайрат Әбіханұлы Әшірбеков

Қайрат Әшірбеков (21 қазан 1982 жыл, Шымкент, Қазақ КСР) — қазақ футболшысы, жартылай қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының экс-ойыншысы. Карьерасы Шымкент футболының түлегі. Карьерасының біраз бөлігін "Ақтөбе" клубында өткізіп, Қазақстанға танылды. "Ақтөбе" сапында екі дүркін Қазақстан чемпионы атанды. Одан бөлек "Ордабасы", "Тараз", "Шахтер," Локомотив" клубтарында ойнады. Ұлттық құрама 2006-08 жылдары Қазақстан құрамасы сапында ойнады. 2008 жылы Арно Пайперс ұлттық құрамадағы бапкерліктен кеткен соң Қайрат қайта құрамаға шақырылған жоқ. Құрама сапында екі гол соқты. Соның бірін 2007 жылы 24 наурызда Сербия құрамасының қақпасына енгізді. Бұл ойында Қазақстан 2:1 есебімен жеңіске жетті. Жетістіктері ; «Ақтөбе» * Қазақстан чемпионы (2): 2005, 2007 ; «Ордабасы» * Қазақстан кубогы: 2011 ** Қазақстан суперкубогы: 2012 Жеке * Қазақстан чемпионатындағы үздік 22 футболшының тізіміне енді: 2002, 2005 Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/teamsandplayers/players/player=105168/profile/index.html Профилі] * [https://web.archive.org/web/20111018092423/http://fcordabasy.kz/ashirbekov.html Статистикасы]