kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Жақыпбек Жанғозин

{{Мемлекеттік қайраткер } {style="background: transparent" } }} Жақыпбек Жанғозин (20 қазан 1913, №2 ауыл, Ақмола облысы, Ресей империясы — 10 қазан 1969, Қарағанды, Қазақ КСР) — кеңестік қазақ партия әрі мемлекет қайраткері. Қазақ КСР Жоғарғы кеңесінің төрағасы (1947 – 1951). Қазақ КСР Министрлер кеңесі төрағасының орынбасары (1951 – 1953). Өмірбаяны 1931 жылы Семей кооперативтік техникумын, 1936 жылы — Мәскеу кеңестік кооперативтік сауда институтын, 1941 жылы — БК(б)П ОК қарамағындағы жоғары партия мектебін бітірді. * 1936-1937 жылдары — Алматы қалалық БЛКЖО комитетінің бөлім меңгерушісі болды, * 1937-1938 жылдары — Қазақстан ЛКЖО ОК бөлім меңгерушісі болды, * 1938-1939 жылдары — №51 орта мектеп директоры болды, * 1939-1940 жылдары — Алматы педагогикалық училищесінің директоры болды, * 1940 жылы — Қазақстан КП(б) Алматы қалалық комитеті ұйымдастыру-нұсқау бөлімі меңгерушісінің орынбасары болды, * 1941-1942 жылдары — Қазақстан КП(б) ОК кадр бөлімінің нұсқаушысы, Қазақстан КП(б) ОК сауда және қоғамдық тамақтандыру бөлімінің меңгерушісі болды, * 1942-1943 жылдары — Қазақстан КП(б) Қарағанды облыстық комитетінің сауда және қоғамдық тамақтандыру жөніндегі хатшысы болды, * 1943-1945 жылдары — Қазақстан КП(б) Алматы облыстық комитетінің екінші хатшысы болды, * 1945—1951 жылдары — Қазақстан КП(б) Алматы облыстық комитетінің бірінші хатшысы болды, * 1947—1951 жылдары — Қазақ КСР Жоғарғы кеңесінің төрағасы болды, * 1951-1953 жылдары — Қазақ КСР Министрлер кеңесі төрағасының орынбасары болды, * 1953-1957 жылдары — Қазақ КСР Сауда министрі болды, * 1957-1960 жылдары — Ақмола облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы болды, * 1960—1963 жылдары — Павлодар облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы болды, * 1963-1964 жылдары — Павлодар ауылдық облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болды, * 1964-1968 жылдары — Павлодар облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы болды. * 1968-1969 жылдары — Қарағанды облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы болды. КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылым депутаты (1946-1950). Марапаттары мен атақтары * Ленин ордені, * II дәрежелі Отан соғысы орденімен, * екі мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен, * «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған. Әдебиет * XXI съезд КПСС. Стенографический отчёт, тт. 1-2. — Москва, 1959. * Meissner B. The Communist Party of the Soviet Union. — Westport, 1975. Сілтеме * [http://www.knowbysight.info/DDD/06537.asp 1898-1991 ж. Коммунистік партия мен Кеңестік одағының тарихы жайлы анықтамалық]
Астана әкімі

Астана әкімі — Астана қаласы атқарушы билігінің жоғары органын басқаратын жоғары лауазымды тұлға. Лауазым Қазақстан елордасының 1997 жылы Алматыдан Астанаға көшірілген салысымен құрылған. Оның қазіргі иесі — Жеңіс Қасымбек. Тарихы 1992 жылғы 6 шілдеде Целиноград қаласына оның "Ақмола" тарихи атауы қайта берілді. 1997 жылғы 10 желтоқсанда Қазақстан елордасы Алматыдан Ақмолаға көшірілді. 1998 жылғы 6 мамырда президент Назарбаевтың жарлығымен қала атауы Астана етіп ауыстырылды және қала басшысының лауазымы сәйкесінше Нұр-Сұлтан әкімі болды. 2022 жылғы 17 қыркүйекте қалаға "Астана" атауы қайтарылды да, Дереккөздер
Темірғали Қожабергенов

Темірғали Қожабергенов (1905, №24 ауыл, Ақбұлақ ауданы, Орынбор облысы, Ресей империясы — ?) — кеңестік партия және мемлекет қайраткері, заңгер. Өмірбаяны 1905 жылы Орынбор облысы Ақбұлақ ауданының №24 ауылында дүниеге келді. 1938 жылдан бастап БК(б)П мүшесі. 1929 жылы Орта Азия заң техникумын бітірген. * 1929-1930 жылдары — Ақтөбе облысы Ақтөбе ауданының халық соты болды. * 1930-1933 жылдары — Ақтөбе облысы Темір ауданының халық соты болды. * 1933-1936 жылдары — Ақтөбе облыстық сотының мүшесі болды. * 1936-1937 жылдары — Бір жылдық академиялық курстың тыңдаушысы (Мәскеу қ.) болды. * 1937-1938 жылдары — Орал облыстық соты төрағасының орынбасары болды. * 1938-1939 жылдары — Қазақ КСР Жоғарғы Соты төрағасының орынбасары болды. * 1939 ж. (сәуір) - 1941 ж. (мамыр) — Казақ КСР Жоғарғы Сотының төрағасы болды. * 1941-1945 жылдары — Семей облыстық сотының төрағасы болды. * 1945 жылы (наурыздан бастап) — Алматы адвокаттар алқасының төрағасы болды. Дереккөздер
(90) Антиопа

(90) Антиопа — Негізгі белдеудегі қосарлы астероид. Оны 1866 жылы 1 қазанда Роберт Лютер Дюссельдорф обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифтерінен белгілі болған Антиопа құрметіне орай аталды. Қосарлы табиғаты 2000 жылдың тамызында Гавайидағы астрономдар астероидтың қосарлы екенін анықтаған. (90) Антиопа ортақ массалар центрін айналып жүретін екі аспан денесінен тұрады. Әрқайсысының диаметрі 86±1 шақырым, ал өзара арақашықтығы — 171 шақырым. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (1—100)
Құлын (көл)

Құлын — Қырғызстанның Ош облысындағы бірінші ірі тау көлі. Құлыната мемлекеттік қорығының аумағында Ферғана жотасының батыс беткейінде орналасқан. Көл үйінділерден шыққан су қоймасы болып табылады. Көлге Құлын өзені құяды. Үйінділер арқылы ағып жатқан су шағын Құлын көлін құрайды. Судың көлемі — 0,118 км³. Ауданы — 3,25 км². Теңiз деңгейiнен биіктігі — 2856 м. Әдебиет *
Қарасу (көл, Тоқтағұл ауданы)

Қарасу — Тәңір тауында, Қырғызстанның тау үйінді көлі. Оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай созылған. Теңіз деңгейінен биіктігі 2022 (1998) метр. Ферғана жотасына жатады. Жалалабат облысы, Тоқтағұл ауданында, Тақталық (солтүстік-шығысында) және Кеңкөл (оңтүстік-батысында) жоталарының арасында орналасқан. 2303 метр биіктікте орналасқан Қапқатас көліне қосылады. Көлге Шібе өзені құяды. Көлден Қаракөлде Нарынға құятын Нарынның (Сырдария алабының) сол жақ саласы аттас өзен ағып шығады. Көл Қаракөлден 60 шақырым жерде орналасқан. Әсем көлдің жағасында құрылысы 1962 жылы басталған Тоқтағұл су электр станциясының құрылысшылары мен операторларына арналған демалыс үйі салынған болатын. Қарасу мен Қапқатас көлдері жер сілкінісі кезінде үйінділерден пайда болды. Қарасу көлі балық шаруашылығында маңызды. Әдебиет * Дереккөздер
(4222) Нэнсита

(4222) Нэнсита — Марс-кроссерлер қатарындағы астероид. Оны 1988 жылы 13 наурызда Элеанор Хелин Калифорниядағы Паломар обсерваториясында ашты. Өз туысының атымен атады. Бастапқыда астероидтың орбиталық көрсеткіштері Негізгі белдеудің ішкі аймағына сай болды. Бірте-бірте жақындап, ол Марс орбитасын кесетін болды. Дереккөздер Тағы қараңыз * (2430) Брюс Хелин * Астероидтар тізімі (4201—4300)
(1373) Цинциннати

(1373) Цинциннати — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1935 жылы 30 тамызда Эдвин Хаббл Калифорниядағы Маунт-Вилсон обсерваториясында ашты. Бұл әйгілі америкалық астрономның жалғыз ашқан астероиды. Цинциннати обсерваториясының құрметіне орай аталды. Астероид орбитасының қиғаштығы 39°-қа жуық. Бұл ашылған уақытынан бастап, 1980 жылға шейін Негізгі белдеудегі ең жоғары көрсеткіш болды. Дереккөздер Тағы қараңыз * (2069) Хаббл * Астероидтар тізімі (1301—1400)
New Horizons

New Horizons — Койпер белдеуіндегі нысандарды жақыннан зерттеуге арналған америкалық ғарыш кемесі. Ол Плутон ергежейлі планетасын және (486958) Аррокот астероидын зерттеген алғашқы миссия болды. Күн жүйесін артта қалдыруға жеткілікті жылдамдыққа ие болған тарихтағы бесінші ғарыш аппараты. Аппарат ғарышқа 2006 жылдың 19 қаңтарында ұшырылды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://pdssbn.astro.umd.edu/data_sb/missions/newhorizons/index.shtml New Horizons Mission Archive] at the NASA Planetary Data System, Small Bodies Node * [https://pdssbn.astro.umd.edu/data_sb/missions/nh-kem/index.shtml New Horizons: Kuiper Belt Extended Mission (KEM) Mission Archive] at the NASA Planetary Data System, Small Bodies Node
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы синхронды жүзу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы синхронды жүзу - 2024 жылдың 5–10 тамыз аралығында Париж су орталығы стадионында өтті. Қатысушы елдер * (8) * (2) * (8) * (8) * (8) * (2) * (8) * (2) * (2) * (2) Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы суға секіру

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы суға секіру - 2024 жылдың 27 шілдесі мен 10 тамызы аралығында Париж су орталығында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу - 2024 жылдың 27 шілдесі мен 4 тамызы аралығында Париж су орталығында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Т = Таңғы сессия жергілікті 11:00 де басталады. К = Кешкі сессия жергілікті 20:30 де басталады. Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы су добы

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы су добы - 27 шілде мен 11 тамыз аралығында өтеті. Су добы квалификация матчтары Париждің су орталығында өтеді, ал соңғы плей-офф париждің әйгілі "Қорғаныс Аренасында" өтеді. Жиырма екі команда (ерлер үшін он екі, әйелдер үшін он) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады. Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы садақ ату

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы садақ ату - 25 шілде мен 4 тамыз аралығында Мүгедектер Үйі стадионында өтеді. 128 садақшы (64 еркек, 64 әйел) бес сайыс түсінен алтынға таласады, микст олимпиадалық бағдарламасы екінші рет оралады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бадминтон

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бадминтон - 27 шілде мен 5 тамыз аралығында Порт-Де-Ла-Шапель аренасында өтеді. Бадминтоннан барлығы 172 ойыншы қатысады, ерлер мен әйелдер тең бөлінген. Бес медальдық жарыста (жынысына қарай екі және аралас) бақ сынайды Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы баскетбол

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы баскетбол - 27 шілдесі мен 11 тамызы аралығында өтеді. Баскетболдан 5×5 алдын-ала матчтар Лилльдегі Пьер Маурой стадионында өтеді, ал финалдық кезең Париждегі Accor Arena-да өтеді. 3×3 жарыстары Плей-Де-Ла-Конкордта өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс - 27 шілде мен 10 тамыз аралығында өтеді. Квалификация Вильпинттегі "Париж Норд" аренасында өтеді, ал медаль раундтары (жартылай финал және финал) әйгілі "Ролан Гаррос" Стадионында өтеді. Қатысушылар Ерлер Әйелдер Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Ерлер Әйелдер Дереккөздер
Dawn (ғарыш кемесі)

Dawn — Негізгі белдеудегі екі ең ірі нысанды зерттеуге арналған америкалық ғарыш кемесі, НАСА агенттігінің Discovery бағдарламасы аясында жүзеге асырылды. Ол Церера ергежейлі планетасын және (4) Веста астероидын жақыннан зерттеген алғашқы миссия болды. Сондай-ақ ол бір аспан денесінен артық нысанды орбитадан бақылаған алғашқы ғарыш аппараты болды. Deep Space 1 аппаратында сынақтан өткен ионды қозғалтқыш технологиясын өз миссиясында пайдаланған алғашқы аппарат. Бұрын химиялық отынмен істеген және бірнеше аспан денесін зерттеген миссиялардың орбитаға енбей, тек жанынан ұшуға ғана мүмкіндігі болған. Dawn аппараты ғарышқа 2007 жылдың 27 қыркүйегінде ұшырылды. 2018 жылдың 1 қарашасына қарай отынның бітуіне байланысты миссиясы аяқталды. Галерея Дереккөздер Сілтемелер * [https://pdssbn.astro.umd.edu/data_sb/missions/dawn/index.shtml Dawn Mission Archive] — NASA Planetary Data System, Small Bodies Node
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы брейк данс

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы брейк данс - 9-10 тамыз аралығында Конкорд алаңында өтті, бұл спорттың бағдарламадағы ресми дебюті және Жазғы Олимпиада тарихында пайда болған алғашқы би спорты. Турнирде барлығы отыз екі брейк-дансерлер (он алты В-Ұлдар мен он алты В-Қыздар) өнер көрсетеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы каноэде есу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы каноэде есу - 27 шілде мен 5 тамыз аралығында өтетін каноэ слаломы және 6-10 тамыз аралығында каноэде спринт. Каноэ слалом да, спринт жарысы да Вайр-сюр-Марндағы Иль-де-Франс Ұлттық Олимпиадалық стадионында басталады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Слалом Спринт Медальдар Жалпы медальдық есеп Слалом Спринт ; Ерлер ; Әйелдер Дереккөздер
QazBioPharm

QazBioPharm — биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, биофармацевтикалық нарықтың инфрақұрылымын орнықты дамыту және жетілдіру, биофармацевтикалық ғылым мен өнеркәсіпті дамытуды ынталандыру мақсатымен құрылған ұлттық холдинг. Холдингтің жалғыз акционері ҚР Денсаулық сақтау министрлігі болса, құрылтайшысы ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті атынан Қазақстан Республикасының Үкіметі болып табылады. Тарихы «Халық бірлігі және жүйелі реформалар – ел өркендеуінің берік негізі» атты Қазақстан халқына Жолдауында 2021 жылғы 1 қыркүйекте Мемлекет басшысы Қ. Тоқаев елдің биологиялық қауіпсіздігін болжаудың және отандық биофармацевтиканы дамытудың ұлттық жүйесін құру қажеттігін атап өтті. Соған орай Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 20 желтоқсандағы № 910 қаулысымен Жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын "QazBioPharm" ұлттық холдингі" акционерлік қоғамы құрылды. Холдингтің жарғылық капиталы «Инфекцияға қарсы препараттардың ғылыми орталығы» АҚ акцияларының мемлекеттік пакетін беру есебінен қалыптастырылды. Холдинг акцияларының мемлекеттік пакетін иелену және пайдалану құқығын Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі алды. Бас директорлары # Күнсұлу Дальтонқызы Закария (2022-2023) # Ерғали Орынбасарұлы Абдураимов (2023-) Еншілес ұйымдары Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы күрес

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы күрес - 5-11 тамыз аралығында Марс алаңындағы Үлкен Сарай аренасында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Т = Таңғы сессия К = Кешкі сессия Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер еркін күресі Ерлер Грек-рим күресі Әйелдер еркін күресі Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика - 7-11 тамыз аралығында Париждегі Порт-де-Версаль Экспо көрмесінде өтеді. Париж-2024 ауыр атлетика бағдарламасына бірнеше маңызды өзгерістер енгізілді, өйткені токиодағы сайыстар саны он төрттен онға дейін қысқарды. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Т = Таңғы сессия К = Кешкі сессия Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон - 30 шілде мен 5 тамыз аралығында Понт-д'Иенада өтті. Ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстарға барлығы 110 спортшы қатысқан. Токио-2020 олимпиадасында аралас эстафеталық жарыс сәтті өткендіктен, екінші рет триатлон бағдарламасына енген. Олимпиадалық триатлон үш компоненттен тұрады: 1,5 км жүзу, 40 км велосипед тебу және 10 км жүгіру. Жарыстар барлық бәсекелестер арасында үзіліссіз, бір уақытта өтеді. Аралас командалық эстафетаға төрт адамнан тұратын командалар қатысады (екі ер адам және екі әйел). Әр спортшы триатлоннан 300 метрге жүзуді, 8 км велосипед тебу және эстафеталық форматта 2 км жүгіруді орындайды. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
Софа

Софа (, — түйе ер-тоқымындағы жастық) — арқасы мен қолтықтары бірдей биіктіктегі диван, негізінен отыруға арналған. Софа бастапқыда Шығыста (Осман империясы) дәстүрлі жиһаз болды. Ол аласа орындық, кішкентай арқа және көптеген жастықтармен сипатталды. Софаға былғары, жұқа кілем, жібек мата төселген. 17 ғасырда софа Еуропада белгілі болды және әдетте ақсүйектердің қонақ бөлмелеріне орналастырылды және күндізгі демалыста отыруға арналған. Софаның қаңқасы бағалы ағаштан (балқарағай) жасалған, төсеніші жібектен немесе былғарыдан жасалған, ал алынбалы (жиһаз) жастықтар қаттылық үшін қой жүнімен немесе жылқының қылымен толтырылған. Заманауи өндірушілер жиһаздың техникалық және сыртқы сипаттамаларымен тәжірибе жасап, бір мағыналы атауға болмайтын опцияларды жасайды. Осылайша, мысалы, софа-тахта немесе софа-диван пайда болуы мүмкін. Тағы қараңыз * Канапе (жиһаз) Дереккөздер Әдебиеттер * Алексеев Н. С. Шаруашылық тауарларының тауартану ғылымы, 1-том, Экономика, 1977 ж. 217. * Gordon Campbell. Диван // Гроув сәндік өнер энциклопедиясы: екі томдық жинақ . — Оксфорд университетінің баспасы, АҚШ, 2006-11-09. — П. 369. — 1277 б. — ISBN 9780195189483.
Мақсат Мәлікұлы Толықбаев

Мақсат Мәлікұлы Толықбаев (11 сәуір 1988 жыл, Күршім, Күршім ауданы, Шығыс Қазақстан облысы) — қазақстандық саясаткер, журналист, 2023 жылдан бері Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаты. Өмірбаяны 1988 жылғы 11 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Күршім ауылында дүниеге келген. Найман тайпасындағы Қаракерей руынан шыққан. Жастайынан оның тәрбиесіне әжесі араласты. Әкесі Мәлік – еңбек мұғалімі, ағаш шебері, анасы Алмагүл – дәрігер. 2010 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін бітірген. 2016 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде магистратураны аяқтап, әлеуметтану ғылымдарының магистрі дәрежесін алды. 2020 жылы С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірді. Жастайынан спортқа құмар болып, жүгіру мен жеңіл атлетикадан спорт шебері атанды. Мансабы 2009–2010 жылдар аралығында 31 телеарнадағы «Замандастар» бағдарламасында жүргізуші және редактор болып жұмыс істеген. 2011–2019 жылдар аралығында Алматы қаласындағы 31 телеарнасының «Информбюро» жаңалықтар қызметінде тілші, диктор және редактор қызметтерін атқарған. 2019–2020 жылдары ол «Еуразия» бірінші арнасының «Басты бағдарлама» апталық-сараптамалық хабарламаның жүргізушісі, редакторы болды. 2020–2022 жылдары Толықбаев «Qazaqstan» телеарнасындағы «Ашық алаң» саяси-қоғамдық ток-шоуының жүргізушісі-продюсері болып істеді. 2022 жылдан бастап «Хабар» Агенттігі» АҚ-да «Біздің мақсат» саяси-қоғамдық ток-шоуының жүргізушісі болды. Депутаттық қызметі 2023 жылғы 28 наурыздан бастап — Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты. «Аманат» партиясының партиялық тізімі бойынша сайланды. 29 наурызда Мәжіліс Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі болып тағайындалды. Марапаттары * Құрмет ордені (2021) * Қазақстан Президентінің БАҚ саласындағы грантының иегері (2021). * «Үздік тележүргізуші-2016», «Халық сүйіктісі-2020», «Адал тұлға-2021» номинацияларының жеңімпазы. Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт - 27 шілдеден 11 тамызға дейін төрт түрлі жерде өтеді деп жоспарлануда (понт-Д'Иена тасжол және жеке уақыт жарыстары үшін; Велодром-Де-Сент-Квентин-ан-Ивелин трек және BТX жарыстары үшін; Эланкур Хилл тау велосипедтері үшін; және BТX фристайлын арналған Конкорд аренасында өтеді. Квотаның шамалы төмендеуіне қарамастан, велоспортта 2020 Олимпиада бағдарлама форматына ұқсас бес сайыс бойынша барлығы жиырма екі медаль жарысы өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Т = Таңғы сессия К = Кешкі сессия Велотрек Медальдар Жалпы медальдық есеп Тасжолдық Велотрек Ерлер Әйелдер Тау велосипеді BMX Дереккөздер
Динара Рустамқызы Наумова

Динара Рустамқызы Наумова (8 қыркүйек 1997, Ақмола, Қазақстан) — қазақстандық қоғам қайраткері. Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты. Өмірбаяны Динара БМС диагнозымен дүниеге келді. Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Қабанбай батыр ауылындағы №41 мектептің 9-сыныбын бітірген. 2017 жылы Технология және бизнес колледжін «Мұнай және газды өңдеу технологы» мамандығы бойынша, 2021 жылы — Қазақ технология және бизнес университетінде «Органикалық заттардың химиялық технологиясы» мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 2018 жылы «Startup Bolashak: Менің арманым» республикалық бизнес жобалар конкурсының жеңімпазы болды. 2018 жылы – Алматы қаласындағы «Professionalize Kazakhstan» бизнес мектебінің түлегі. 2021 жылдың желтоқсанында Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Динараға ерекше қажеттіліктері бар адамдарға арналған емдік дене шынықтыру-сауықтыру орталығын салу идеясын жүзеге асыру үшін «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын табыс етті. 2022 жылдан бастап — Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы жастар саясаты жөніндегі кеңестің мүшесі болды. 2022 жылдан бастап — ҚР Ақпарат және әлеуметтік даму министрлігі қоғамдық кеңесінің мүшесі болды. 2022 жылдың шілдесінде Қабанбай батыр ауылында ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған Қазақстандағы бірінші инклюзивті фитнес орталығын ашты. 2023 жылдың 29 наурызынан бастап — «Respublica» партиясының партиялық тізімі бойынша Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты болды. Марапаттары * «Ерен еңбегі үшін» медалі (2023) Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ат спорты

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ат спорты - 27 шілде мен 6 тамыз аралығында Версаль сарайында жеке және командалық жарыстарға, атап айтқанда таңу, үшсайыс және секіруге арналған үш сайыс бойынша 200 шабандоздың қатысуымен өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cемсерлесу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cемсерлесу - 27 шілде мен 4 тамыз аралығында Гранд Пале жолағында өтеді. Ойындарда барлығы 212 семсерлесуші он екі медаль бойынша бақ сынайды. Екінші рет қатарынан 2024 Париждегідей ерлер де, әйелдер де барлық үш қару-жарақпен (шпага, рапира және қылыш) жеке және командалық жарыстар өткізіледі. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Т = Таңғы сессия К = Кешкі сессия Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гольф

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гольф - 1-10 тамыз аралығында Гайанкурдағы Le Golf National стадионында өтеді деп жоспарлануда, оған екі медаль турнирінде барлығы 120 ойыншы қатысады. Парижге арналған гольф форматы алдыңғы екі олимпиадамен бірдей болып қалады, онда 60 ойыншы төрт күндік, 72 шұңқырды көздейді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика - 27 шілдеден 5 тамызға дейін Берси аренасында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Спорттық гимнастика ; Ерлер ; Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көркем гимнастика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көркем гимнастика - 8-10 тамыз аралығында Порт-Де-Ла-Шапель аренасында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Көркем гимнастика Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гимнастика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гимнастика - гимнастика үш номинация бойынша өтеді: көркем гимнастика, спорттық гимнастика және батутта секіру. Берси аренасында көркем гимнастика (27 шілдеден 5 тамызға дейін) және батут (2 тамыз), ал спорттық гимнастика іс-шаралар 8-10 тамыз аралығында Порт-Де-Ла-Шапель аренасында өтеді. 2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика 2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көркем гимнастика 2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы батутта секіру Медальдар Жалпы медальдық есеп Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы дзюдо

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы дзюдо - 27 шілде мен 3 тамыз аралығында Марс Алаңындағы Үлкен Сарай аренасында өтеді. Ойындарда он төрт түрлі салмақ дәрежесінде бақ сынайтын дзюдошылардың саны Токио-2020-дағы 393-тен 372-ге дейін қысқарды. Спортшылардың көрсеткіштеріндегі шамалы өзгерістерге қарамастан, дзюдодан Париж-2024 бағдарламасы алдыңғы басылымдармен салыстырғанда өзгеріссіз қалады, өйткені жарыста ерлер мен әйелдер арасында дене салмағының бірдей саны, әрқайсысы жетіден, сондай-ақ аралас командалық турнирге оралды. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Микст Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы қазіргі бессайыс

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы қазіргі бессайыс - 8-11 тамызы аралығында Версаль сарайында және Велодром Ұлттық стадионында өтеді деп жоспарланған. Версаль сарайында ұлттық Велодромда өтетін семсерлесуді қоспағанда, барлық қазіргі бессайыс жарыстары өтеді. Қазіргі бессайыс бес жарыстан тұрады: тапаншадан ату, шпага семсерлесу, 200,0 метр еркін стильде жүзу, конкур және 3,200 шақырым кросс. Алғашқы үш сайыс (семсерлесу, жүзу және секіру) ұпайлар жүйесі бойынша өткізіледі. Содан кейін бұл ұпайлар соңғы аралас жарыста (тапаншадан ату және кросспен жүгіру) уақыт із кесуге айналады, ұпай көшбасшысы бірінші болып басталады, ал бір-бірінің артынан көшбасшыдан қанша ұпайға артта қалғанына байланысты кейінге бастайды. Жүгірудің аяқталуы, бұл сайыстың қорытынды рейтингі болып табылады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы регби-7

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы регби-7 - 24-30 шілде аралығында Стад Де Франста өтеді. Жиырма төрт команда (ерлер мен әйелдер он екіден) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cкейтбординг

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cкейтбординг - 27 шілде мен 7 тамыз аралығында Конкорд алаңында, үш жыл бұрын Токиода 2020 жылы спорттың ресми дебютінен кейін екінші рет өтеді. Күнтізбе Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
Үндістан (Бируни)

«Үндістан» (, «Китаб әл-Хинд») немесе «Үнділерге тиесілі, ақылға қонымды немесе қабылданбаған ілімдердің түсіндірмесін қамтитын кітап» ( ‎«Tahqiq ma li-l-Hind min makula makbula fi-l-aql aw marzula») парсы ғалым әл-Бируни кітабы көрініп, араб тілінде жазған және 1030 жылында аяқталған. Ол сол кездегі ғылыми деректерге негізделген энциклопедиялық еңбек. Кітап негізінен Үндістанның географиялық және тарихи зерттеулеріне арналған. Ол география және этнография саласындағы мұсылмандық ғылыми ойдың жауһар туындысы болып саналады. Орысша аудармасы * Әбу Райхан әл-Бируни. Таңдамалы жұмыстар. Том 2: Индия / Пер. А. Б. Халидова, Ю. Н. Завадовского, комм. А. Б. Халидова, В. Г. Эрмана. — Ташкент: Өзбек КСР-сының Ғылым академиясы, 1963. — 728 с. * Әбу Райхан әл-Бируни. Үндістан // Отв. ред. В. Беляев; суретші Д. Б. Шимилис. — Изд. 2-е (1963 жылының басылым мәтінін қайта басып шығару). — М.: Ладомир, 1995. — 736 с. — (Ex oriente lux). — 10 000 экз. — ISBN 5-86218-165-2. Дереккөздер Әдебиеттер * Атаман, Кемал. Әл-Бирунидің Үндістанын қайта оқу: мәдениетаралық түсіністікке арналған жағдай // Ислам және христиан-мұсылман қатынастары; сәуір 2005, том. 16 2-шығарылым.
Лахер-Зе

{{Көл Көлдің максималдық тередігі — 51 метр, басқа деректер бойынша — 53 метр. 1867 және 1872 жылдары көлге ақ сақаның уылдырығы тасталған, балықтың осы түрлері көлде бүгіндері де бар. Көлдің оңтүстік-батыс жағалауында Әулие Марияның Лаах аббаттығы орналасқан. Дереккөздер Тағы қараңыз * Лах (жанартау)
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жартасқа өрмелеу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жартасқа өрмелеу - 5-10 тамыз аралығында Сент-Денистегі Le Bourget Спорттық Альпинизм алаңында өтеді. Үш жыл бұрын Токиода 2020 жылы ресми дебютінен кейін бағдарламаға екінші рет өтті. Медальдар жалпы саны алдыңғы олимпиададан екі есеге артып, боулдер мен қиындыққа өрмелеу жылдамдық форматынан ажыратады. Сонымен қатар, 2024 Жылы Парижде Токио-2020-ға қатысатын спорттық альпинистер санының айтарлықтай өсуі байқалады, олардың құрамы 40-тан 68-ге дейін кеңейеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Сайыс Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cёрфинг

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cёрфинг - 27 шілдесі мен 30 шілде аралығында Француз Полинезиясының Таити штатындағы Теахупо риф асуында өтеді. Жарыстарға барлығы 48 серфер қатысады (әр жыныс үшін 24), бұл спортшылардың санын Токио-2020-ға қарағанда сегізге көбейтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Сайыс Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы үстел теннисі

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы үстел теннисі - 27 шілде мен 10 тамыз аралығында Париждегі Порт-де-Версаль көрмесінде өтеді. Барлығы 172 үстел теннисшісі (ерлер мен әйелдер арасында тең бөлінген) осы ойындарда бес медальға таласады (әр жынысқа екі және аралас). Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы тхэквондо

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы тхэквондо - 7-10 тамыз аралығында Гранд Пале жолағында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер ;Ерлер ;Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы теннис

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы теннис - 27 шілдеден 4 тамызға дейін "Ролан Гаррос" стадионында өтеді. Алдыңғы олимптадаға ұқсас, Париж-2024 форматы 64 ойыншыдан тұратын ерлер мен әйелдер арасындағы жекелей сында өтеді. Теннис турнирлерінде ерлер мен әйелдер арасындағы жекелей сында алты раунд, ерлер мен әйелдер арасындағы жұпта бес раунд (жеребеде 32) және аралас жұпта төрт раунд (жеребеде 16) өтеді. Жартылай финалға шыққан ойыншылар мен жұптар алтын медаль үшін күреседі, ал екі жеңілген жартылай финалист қола медаль үшін таласады. Барлық жекелей матчтар әр сетте, соның ішінде соңғы сетте стандартты тай-брейкпен (біріншіден жеті ұпайға дейін) бітеді. Барлық жұптық сындарда үшінші сеттің орнына матчтық тай-брейкпен (он ұпайға дейін) таласады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол - 27 шілдесі мен 11 тамызы аралығында өтеді. Турнирге волейболдан 24 команда және жағажай волейболынан 48 команда қатысады. Жабық волейболдан жарыстар Париждегі Порт-де-Версаль Экспо көрмесінде өтеді, ал жағажай волейболынан турнир Марс алаңындағы Эйфель мұнарасы стадионында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Волейбол Жағажай волейболы Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гандбол

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гандбол - 25 шілдесі мен 11 тамызы аралығында өтеді. Алдын-ала матчтар оңтүстік Париж 6-шы аренасында өтеді, ал финалдық кезең Лилльдегі Пьер Маурой стадионында өтеді. Формат 2000 жылдан бастап ерлер үшін де, әйелдер үшін де 2008 жылдан бері өзгеріссіз қалды, екі топтағы он екі команда бір-бірімен раундтық турнирде шайқасады, содан кейін ширек финалдан бастап үздік сегіздікке нокаут матчтары өтеді. Финалдық және қола матчтарымен аяқталады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көгалдағы хоккей

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көгалдағы хоккей — 27 шілде мен 9 тамыз аралығында 1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары өткізілген Ив-дю-Мануар стадионында өтеді. Жиырма төрт команда (ерлер мен әйелдер үшін он екіден) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Медалистер Дереккөздер
Рататуй

Рататуй — бұрыш, баклажан және кәдіден жасалатын Прованс асханасының дәстүрлі тағамы. Француз сөзі ratatouille екі бөліктен тұрады: rata — «тамақ» және touiller — «араластыру». Тарихы Рататуйдің бірінші рецепті 1778 жылы жазылған аспаздық кітапта кездеседі. Бастапқыда заманауи Ницца аймағында пайда болған рататуй бай емес шаруалардың тағамы болды. Олар оны жазда балғын көкөністерден дайындаған, бұлар кәді, помидор, бұрыш, пияз және сарымсақ. Қазіргі нұсқада баклажан да қолданылады. Жергілікті әр аспазшылардың асханасында болатын прованс шөптері қосылады, олар фенхель, розмарин, тмин, жалбыз, базилик, сондай-ақ трюфели. Бұл дәмдеуіштердің арқасында Прованс асханасының әр тағамы ерекше болып шығады. Басқа мемлекеттерде ұқсас тағамдарды кездесуге болады, бірақ атауы басқаша болады. Мысалы, итальян асханасында капоната деп аталады, испандық — писто, түрік — имам-баялды, каталондық — самфайна, венгердік — лечо. Ресейде оны көкөністік рагу деп атайды. Бұл тағамдардың ингридиенттері бірдей болып келгенде де, дәмдік ерекшеліктеріне ие болады. Бұл көкөністердің сорттарына, қолданатын шөптер мен дәмдеуіштерге, дайындау технологиясына байланысты болып тұрады. Дайындау The Guardian гастрожурналисті Фелисити Клоук 2016 жылы жазғаны бойынша, рататуй салыстырмалы жаңа тағам болса да, оны дайындаудың өте көп тәсілдері бар. Larousse Gastronomique энциклопедиясы жазғандай, көкөністердің жеке түрлері жеке пісірілуі керек, сосын олар біріктіріледі және қатты қызбаған отта дайындалады, тегіс және кілегейлі жағдайға келмегенше, сонда ғана әр көкөністің өз шынайы дәмі байқалады. Бұқаралық мәдениетте 2007 жылы Walt Disney Pictures және Pixar Animation Studios Рататуй атты фильм шығарды. Дәм және иіс сезімдері ерекше дамыған Реми есімді егеуқұйрық қатаң тағам сыншысы Антон Эгоға осы тағамды дайындайды, ол кенеттен осы асты ұнатып қалады. Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол — 24 шілдесі мен 10 тамызы аралығында Францияда өтеді. Олимпиада ойындарын өткізетін Париж қаласынан басқа, матч Бордо, Де-Син-Шарпи (Лион маңында), Марсель, Нант, Ницца және Сент-Этьенде де өтеді. Ерлер командалары 23 жасқа дейінгі ойыншылармен шектеледі (2001 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін туылған), ең көбі үш артық ойыншыға рұқсат етіледі, ал әйелдер командаларында жас шектеулері жоқ. Бразилия ерлер арасындағы екі дүркін қазіргі чемпион, Ал Канада әйелдер арасындағы қазіргі чемпион. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу — 27 шілде мен 3 тамыз аралығында Вайр-сюр-Марндағы Иль-де-Франс Ұлттық олимпиадалық теңіз стадионында өтеді. Қатысушылар Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу — 27 шілдесі мен 5 тамызы аралығында нысана көздеу Ұлттық ату орталығында өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Микст Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы желкенді спорт

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы желкенді спорт — 28 шілде мен 8 тамыз аралығында Марсельде Маринада өтеді. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Микст Дереккөздер
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика 5-11 тамыз аралығында Марс алаңындағы Үлкен Сарай аренасында өтті. Күнтізбе Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2) Т = Таңғы сессия К = Кешкі сессия Медальдар Жалпы медальдық есеп Ерлер Әйелдер Микст Дереккөздер
Олжас Абайұлы Бектенов

Олжас Абайұлы Бектенов (13 желтоқсан 1980 жыл, Алматы) — қазақстандық саясаткер, заңгер және 2024 жылғы 6 ақпаннан Қазақстан премьер-министрі. Бұрын Бектенов Президент Әкімшілігінің басшысы (2023–2024), Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Антикор) төрағасы (2022–2023) сияқты лауазымдар иесі болған. Білімі 2001 жылы Олжас Бектенов Қазақ мемлекеттік заң академиясындағы заңгер мамандығы бойынша оқуын бітірді. 2005 жылы Бектенов заң ғылымдарының кандидаты болды. Оның орысша диссертациясының тақырыбы «Қазақстан Республикасында кәмелетке толмағандардың әкімшілік құқық бұзушылықтарының алдын алудың ұйымдастырушылық-құқықтық мәселелері» болған. Еңбек жолы Өз еңбек жолын Бектенов 2002 жылы Алматы қаласы Әділет басқармасы бөлімінің бас маманы ретінде бастады. Бұл қызметте ол 2005 жылға дейін болды. 2017 жылдан 2018 жылға дейін ол Ақмола облысы әкімінің орынбасары және 2018 жылдан 2019 жылға дейін ол Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары еді. 2019–2022 жылдары Бектенов Антикор төрағасының бірінші орынбасары болса, 2022–2023 жылдары ол бұл агенттіктің төрағасы болған. 2023 жылғы 3 сәуірден бастап ол Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшысы қызметін атқарды. Премьер-министр (2024–) 2024 жылғы 5 ақпанда президент Қасым-Жомарт Тоқаев премьер Әлихан Смайылов басқарған үкіметті қызметінен босатты да, 6 ақпанда Олжас Бектеновті елдің жаңа премьер-министрі болып тағайындады. Бектеновтің кандидатурасын Мәжілістің 69 депутаты қолдаса, 7 депутат дауыс беруден қалыс қалды. Марапаттары және атақтары Олжас Бектенов 2-дәрежелі «Айбын » (2014), 2-дәрежелі «Даңқ » (2021) ордендерімен марапатталған. Оған қоса Бектенов — Жемқорлыққа қарсы қызметтің генерал-лейтенанты. Дереккөздер
Мәди Төкешұлы Такиев

{{Мемлекеттік қайраткер Такиев 1998 жылы бухгалтерлік есеп және аудит мамандығына Қазақ мемлекеттік басқару академиясында, 2005 жылы заңгер мамандығына Дінмұхамед Қонаев атындағы гуманитарлық университетінде білім алды да, 2011 жылы Халықаралық бизнес университетін бітіріп, іскерлік әкімшілдендіру магистрі болды. 2020 жылғы 24 қыркүйекте Такиев президент Тоқаев өкімімен Президент Әкімшілігінің Әлеуметтік-экономикалық мониторинг бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Бұл қызметін ол 2023 жылғы наурызда аяқтады. Жеке өмірі Мәди Такиев үйленген, оның үш ұл баласы бар. Дереккөздер
Светлана Қабыкенқызы Жақыпова

Светлана Қабыкенқызы Жақыпова (16 қаңтар 1968 жыл, Қарағанды) — қазақстандық саясаткер, 2023 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы қаңтарға дейінгі Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі. Білімі 1991 жылы Целиноград Мемлекеттік педагогикалық институтын, 2006 жылы Алматы Экономика және статистика академиясын аяқтаған. Еңбек жолы 1984–1986 жылдары Жақыпова Қарой бастауыш мектебінде ұзартылған күн тобының тәрбиешісі, бастауыш сыныптардың мұғалімі болып жұмыс істеді. 1991–1995 жылдары ол — № 16 орта мектебінде, № 36 бастауыш орта мектебінде математика пәнінің мұғалімі болды. 1997–1998 жылдары ол «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық» РМКҚ Ақмола қалалық бөлімшесі операциялық есеп жүргізу бөлімінің аға маманы, бас маманы болды. 1998–2001 жылдары ол «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық» РМКҚ Ақмола (Астана) қалалық филиалының экономикалық талдау бөлімінің бас маманы, бастығы, филиал директорының орынбасары болды. 2001–2008 жылдары ол «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық» РМКҚ Ақмола облыстық филиалының директоры болды. 2008–2011 жылдары ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру департаменті директорының міндетін атқарушы, директоры болды. 2011–2013 жылдары ол — «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ Жобалау офисі бағдарламалар басшысы. 2013 жылғы 19 тамыздан бастап 2014 жылғы тамызға дейін ол — Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі. 2014 жылғы тамыздан бастап ол — Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму вице-министрі болып тағайындалды. 2017–2019 жылдары ол Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болды. 2023 жылғы 12 маусымнан бастап ол Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Халықтың әлеуметтік жағынан осал санаттарының құқықтары жөніндегі уәкіл. 2023 жылғы 2 қыркүйекте ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып тағайындалды. 2024 жылғы 6 ақпанда Мемлекет басшысының Жарлығымен ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып қайта тағайындалды. 2026 жылғы 27 қаңтарда қызметінен босатылып, оның ізбасары Асқарбек Ертаев болды. Марапаты * Құрмет ордені (2007) * Парасат ордені (2018) Дереккөздер
Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова

Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова (16 ақпан 1971 жыл, Қызылорда) — қазақстандық саясаткер, 2024 жылғы 6 ақпаннан Денсаулық сақтау министрі. Білімі * Алматы мемлекеттік медицина институты (1994) «Педиатрия» мамандығы * Қорқыт ата университеті (2006) «Экономист» мамандығы, Экономика бакалавры * Қазақстанда да, шетелде де қосымша оқудан өтті * Жоғары санатты ұйымдастырушы-дәрігер-гигиенист, жоғары санатты дәрігер-педиатр Еңбек жолы * Қызылорда қалалық балалар ауруханасының қабылдау бөлімінің дәрігері * Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығының Қызылорда филиалының кіші ғылыми қызметкері (1997-1999) * Бөлім бастығы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы бастығының орынбасары (1999-2001) * Қызылорда облыстық балалар ауруханасының бас дәрігері (2001-2003) * Қызылорда облысы Денсаулық сақтау басқармасының бастығы (2003-2004) * ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық қызмет көрсету саласындағы бақылау комитетінің облыстық басқармасының бастығы (2005-2007) * Қызылорда медициналық колледжінің директоры (2007-2013) * Қызылорда облысы әкімінің орынбасары (02.2013-12.2014) * Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы (12.2014-11.2015) * Қызылорда облысының Денсаулық сақтау басқармасының басшысы (11.2015-04.2019) * «Нұр Отан» партиясы Қызылорда облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары (04.2019-06.2020) * Қызылорда облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты (13.08.2020-06.02.2024) * Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі (06.02.2024 бастап) Отбасылық жағдайы Тұрмыста, үш баласы бар. Партиясы «Аманат» партиясының мүшесі (2007 жылдан бастап) Марапаттары * «Парасат» ордені * «Құрмет» ордені * Медальдері: «Шапағат», «Астанаға - 10 жыл» * «ҚР денсаулық сақтау ісінің үздігі» төсбелгісі * «Nur Otan» партиясы Қызылорда филиалы төрағасының Алғыс хаты (06.2020) Дереккөздер
Нұрлан Серікұлы Байбазаров

Нұрлан Серікұлы Байбазаров (10 қазан 1975 жыл) — қазақстандық саясаткер, экономист, 2024 жылғы ақпаннан желтоқсан айына дейін Премьер-Министр орынбасары және Ұлттық экономика министрі. 2025 жылдан бастап Президент Әкімшілігінің Инвестициялар және сауда бөлімінің меңгерушісі. Білімі 1997 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясын «Банк ісін ұйымдастыру» мамандығы бойынша бітірген. Еңбек жолы Еңбек жолын 1997 жылы Қаржы министрлігінің Бюджет департаментінде бастаған. 2004–2011 жылдары Байбазаров «Қазақстан Даму Банкі» АҚ-да басқарма бастығынан бастап басқарушы директорға дейін әртүрлі лауазымдарды атқарды. 2013–2016 жылдары ол Ұлттық экономика министрлігінде Экономика салаларын дамыту департаментінің директоры қызметін атқарды. Бұдан басқа әр жылдары «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ, «ҚазМұнайГаз Консалтинг» АҚ, «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ жұмыс істеді. 2016 жылдан 2022 жылғы қарашаға дейін ол «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі және Басқарма төрағасы болды. 2022 жылғы 16 қарашада Байбазаров «Қазақстан Даму Банкі» АҚ Басқарма төрағасы болып тағайындалды. 2023 жылғы 5 қазанда «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ холдингі басшысы болып тағайындалды. 2024 жылғы 6 ақпанда президент Тоқаевтың жарлығымен Қазақстан премьер-министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі болып тағайындалды. 2024 жылғы 21 желтоқсанда президент жарлығымен лауазымынан босатылды. 2025 жылғы ақпаннан қазанға дейін Премьер-министрдің экономикалық мәселелер жөніндегі кеңесшісі болып қызмет атқарды. 2025 жылғы 15 қазанда ол Президент Әкімшілігінде жаңадан құрылған Инвестициялар және сауда бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Марапаттары * «Ерен еңбегі үшін» медалі. Дереккөздер
Асклепий асасы

Асклепий асасы (⚕; , Rhábdos toû Asklēpioû) — Грек мифологиясындағы емдеу мен медицинамен байланысты құдай Асклепийдің таяқшасы. Қазіргі уақытта бұл медицина мен денсаулық сақтаудың негізгі символы болып табылады, дегенмен оны кейде екі жылан және жұп қанаттары бар ұқсас кадуцеймен шатастырады. Грек мифологиясы және грек қоғамы Акслепий асасы өз атауын ежелгі грек діні мен мифологиясындағы емдік және емдік өнермен байланыстырылған грек құдайы Асклепийден алады. Антикалық дәуірде кейде бөлек бейнеленген Асклепийдің атрибуттары, жылан мен таяқ осы таңбада біріктірілген. Асклепийдің ең әйгілі храмы Пелопоннестің солтүстік-шығысындағы Эпидаврда болды. Тағы бір атақты емдік ғибадатхана (немесе асклепион) аты аңызға айналған «медицина атасы» Гиппократ өзінің мансабын бастаған болуы мүмкін Кос аралында орналасқан. Басқа асклепиондар Еуропадағы Трикала, Гортыс (Аркадия) және Азиядағы Пергамда орналасқан. Асклепийдің құрметіне емдеу рәсімдерінде улы емес жыланның белгілі бір түрі жиі қолданылған және Эскулап жыландары делінетін бұл жыландар науқастар мен жараланғандар ұйықтайтын жатақханаларда еденде еркін жорғалап жүретін еді. Кейбір емдік ғибадатханалар ауру өтініш берушілердің жараларын жалау үшін қасиетті иттерді де пайдаланды. Гиппократ сертінің түпнұсқасы «Мен емші Аполлонмен және Асклепиймен, Гигиеямен және Панацеямен және барлық құдайлармен ант етемін ...» деген үндеуден басталды. Мысыр Бір немесе екі асаның бейнелері қола дәуірінен бастап Мысырдан белгілі, мысалы, Абидос ғибадатханасында қайтыс болған I Сетиге өмір сыйлаған Тот бейнеленген б.з.б. XIII ғасырдағы әйгілі бедері. Жер асты әлемінің қожайыны саналған Тот сонымен бірге медицинамен айналысатын жарты ондаған мысыр құдайларының бірі болған, суреттерде жиі сол қолында екі шыбық ұстайтын. Әрбір таяқтың айналасында орама кобра бар, әрбір жылан сәйкесінше Мысырдың жоғарғы және төменгі жартысының миниатюралық корольдік бас киімін киіп, үстіңгі денесін жалаңаш капюшонмен әдеттегі урей тәрізді қалыпта көтереді. Кадуцеймен шатастыру Дүние жүзінің түрлі елдері, әсіресе Америка Құрама Штаттары, кеңірек таралған, екі жылан және қанаттары бар кадуцейді тек жалғыз жыланы бар Асклепий таяқшасының орнына медицинаның символы ретінде пайдаланып жатады. Бұл қолданыс 1902 жылы бір офицердің талабы бойынша АҚШ армиясының медициналық корпусының кадуцейді оның белгісі ретінде қабылдауынан басталды. Асклепий асасы Америка Құрама Штаттарындағы кәсіби денсаулық сақтау қауымдастығының басты белгісі болып табылады. Бір сауалнама кәсіби денсаулық сақтау қауымдастығының 62% өздерінің символы ретінде Асклепийдің таяқшасын пайдаланғанын көрсетті. Дәл сол сауалнама коммерциялық денсаулық сақтау ұйымдарының 76% кадуцейді қолданғанын көрсетті. Кадуцейдің саудамен ұзақ мерзімді тарихи байланысы оның медицинада қолданылуына елеулі сын тудырды. Медицина мамандары Асклепий асасы медицина саласын жақсырақ көрсетеді деп санайды. Юникод Юникод стандартында Асклепий асасының таңбасы бар: ⟨⚕⟩. Тағыда қараңыз * Чакра – Үнді діндеріндегі серпентиндік мифологиялық тіршілік иелері Дереккөздер
Жолдан жаңылған автобус

Жолдан жаңылған автобус — Джон Стейнбектің 1947 жылы жарияланған романы. Шығарма автобуста отырған адамдардың портреттерінен, ойларынан және диалогтарынан тұрады. 1957 жылы роман бойынша Голливудта фильм түсірілді, ол едәуір жетістікке ие болды. Дереккөздер
Шыңғыс Сайранұлы Әрінов

Шыңғыс Сайранұлы Әрінов (29 қазан 1983 жыл) — қазақстандық саясаткер, генерал-лейтенант, 2024 жылғы 6 ақпаннан Төтенше жағдайлар министрі. Білімі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін халықаралық қатынастар мамандығы бойынша бітірген. Қазақ еңбек және әлеуметтік қатынастар академиясында «Құқықтану», Азаматтық авиация академиясында «Тасымалды, қозғалысты ұйымдастыру және көлікті пайдалану» бойынша білім алған. Еңбек жолы 2006-2022 жылдары Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің кадрында әртүрлі офицерлік және басшы лауазымдарда қызмет атқарды. 2022 жылы ҚР Президентінің Өкімімен ҚР Мемлекеттік күзет қызметі бастығының орынбасары — Президент күзет қызметінің бастығы болып тағайындалды. 2024 жылы 6 ақпанда Қазақстан республикасының Төтенше жағдайлар министрі болып тағайындалды. Марапаттары ІІ, ІІІ дәрежелі «Елбасының қауіпсіздігін айбынды атқарғаны үшін» медалімен және «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметіне 25 жыл», «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерейтойлық медальдарымен, сондай-ақ ҚР Президентінің атынан алғыс хаттармен марапатталған. Дереккөздер
Одил Сохибджонович Хамробеков

Одил Сохибджонович Хамробеков (; 13 ақпан 1996, Шоркоргон, Наманган облысы) — өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Пахтакор" клубының жартылай қорғаушысы. 2019, 2023 жылдары Азия кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық ; Насаф * Өзбекстан чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2017 * Өзбекстан кубогы (1): 2015 * Өзбекстан кубогының финалисі (2): 2013, 2016 * Өзбекстан суперкубогы (1): 2016 ; Пахтакор Өзбекстан чемпионы: 2019, 2020, 2021, 2022 ; Шабаб әл-Ахли * БАӘ чемпионы: 2020–21 * БАӘ президенті кубогы: 2020–21 Дереккөздер Сілтемелер
Бранимир Субашич

Бра́нимир Су́башич (, ; 7 сәуір 1982, Белград) — сербиялық және әзірбайжандық футболшы, шабуылшы. 2007 жылы Әзірбайжан азаматтығын қабылдады. Жүлделері Командалық * Достастық елдері кубогы: 2006 * Әзірбайжан чемпионатының күміс жүлдегері: 2006/07 * Әзірбайжан чемпионатының қола жүлдегері: 2005/06, 2007/08 * Қытай чемпионатының күміс жүлдегері: 2009/10 Дереккөздер
Константин Иванович Ерофеев

Константин Иванович Ерофеев (7 қазан 1969, Ленинабад, Тәжік КСР, КСРО) — КСРО-лық және тәжікстандық футболшы. Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 1994 жылы 4 ойын өткізді Жүлделері Клубтық * Тәжікстан кубогы: 1998 Дереккөздер Сілтемелер