kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Космостық медицина

Космостық медицина — медицина ғылымының жаңа саласы. Космостық медицинанің міндеті - космосқа ұшқан, сондай-ақ космос кеңістігіне шыққан космостың зиянды әсерінен қорғау, ғарышкердің қыщметіне қолайлы жағдай туғызу. Мысалы биікке ұшқанда ауада адамға қажетті оттек жетіспеуінен, қысым төмендігінен ауыз-мұрыннан қан кетіп, ентігіп, тыныс алуы жеілейді. Және ғарышта ауаның жоқтығы және адам денесінің салмақсыздануы ағзада көп өзгерістерді туғызады. Адам тұрса, қозғалса қалқып жүргендей болып қимылы өзгереді, қызмет жасауға қолайсыз жағдай туады. Сондықтан да ғарышкерлер күні бұрын осындай жағдайларға жаттығады, дайындалады. Космостық медицина қазіргі ғарыштық техникамен тығыз байланыста, ғарышкердің денсаулығына одан бұоын айтып кеткен қолайсыз жағдайлардың әсер етпеуін қарастырады. Ол үшін ғарышқа ұшатын ғарышкерлерді шынықтырып, ғарышта кездесетін қиындықтарға дайындайды. Мұндай дайындық кезінде ғарышта кездесетін жағдайларды имитация жасап, сол жағдайларға үйретеді. Ғарыш кеңістігіндегі әр түрлі зиян сәулелерден қорғану үшін скафандр кию, сол кездегі космостық медицина сала иновацияларының бірі болды. Космостық медицина, ғарышкерлердің тағамына да көңіл бөледі. Ғарыш кеңістігін ғылыми тұрғыдан жан-жақты зерттеу нәтижесінде 1961 жылы Ю. А. Гагарин ғарышқа сапар шекті. Ал ғарышкер А. Леонов ғарыш кеңістігіне шықты. Адам ғарышқа ұшар алдында ұзақ уақыттағы жалғыздыққа үйретіледі. Бұл кезде адамның психолгиялық өзгерісері зерттеледі. Ағзаға қоршаған орта факторларының қандай әсер ететіндігі туралы космостық физиология зерттейді. Космостық медицинаның алдында әлі де болса қосмосқа ұшу кезіндегі зат алмасу, жүрек, қан-тамыр жүйесі жұмысының өзгерісін толығырақ зерттеу міндеті тұр. Дереккөздер Алматы-кітап, 1997 жыл, 5-том
Францияның оңтүстік және Антарктикалық аймақтары

Францияның оңтүстік және Антарктикалық аймақтары, (ФОАА) (, TAAF)- Антарктикада орналасқан Францияның тәуелді аймағы. Әкімшілік бөлінуі Францияның оңтүстік және Антарктикалық аймақтарына 5 әкімшілік аймақ кіреді: # Кергелен архипелагы ; # Сен-Поль және Амстердам аралдары ; # Крозе аралдары ; # Адель жері ; # Эпарсе аралдары . Қазіргі таңда Антарктика туралы келісім бойынша және оңтүстік полюс туралы халықаралық келісім бойынша бұл аймақта тек қана ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Мод патшайымының жерінде бірнеше ғылыми станцияларда жұмыс жүріп жатыр. 1994 жылдан бастап ФОАА туризм үшін ашылды. Крозе, Кергелен және Амстердам аралдарына «Марион Дюфрен II» кемесімен 28 күнде (оның 12-14 күні - ашық теңізді) жетіге болады. Тек Адель жеріне ғана саяхат шектелген. Француз азаматтығы жоқ адамдарға ФОАА-на кіру үшін кәдімгідей виза қажет. Сыртқы сілтемелер * [http://www.taaf.fr/ Официальный сайт Французских Южных и Антарктических территорий] * [http://www.awaytravel.ru/страна/французские-южные-и-антарктические-территории Статья о Французских Южных и Антарктических территориях] * [http://www.glober.ru/countries/french-southern-and-antarctic-lands.html Информация на сайте «Glober.ru»] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fs.html Французские Южные и Антарктические территории] * [http://www.discoverfrance.net/Colonies/Antarctic.shtml Информация о ФЮАТ на сайте «Discover France!»]
Стас Шуринс

Стас Шуринс ( нағыз ныспы − Шуринс, Станислав Андреевич; *1 маусым 1990, Рига, Латвия) − музыкант, әнші, композитор, орыс және ағылшын тілді өлеңдердiң авторы. 6 жылдық карьерасында әнші 2 альбом, 8 сингл шығарды және 8 бейнеклип түсірді. 2014 жылы "Жаңа толқын" конкурсына қатысты. Дискография Альбомлар * «Раунд 1» (2012) * «Естественный отбор» (2013) Синглы * 2010 - "Не сходи с ума" * 2012 — «Прости» * 2012 — «Небо-кровь» * 2012 — «I Don't Care» * 2012 — «I.P.O.D.» * 2013 — «Take» * 2013 — «Ты моё» * 2013 — «Пока ты со мной» * 2014 — «Why» Бейне клип Баспақнiң # [http://www.aif.ru/dossier/1758] # [http://kp.ua/daily/261213/430823/] # [http://kp.ua/daily/310813/411220/] # [http://kp.ua/daily/100213/379187/] # [http://kp.ua/daily/060213/378611/] # [http://kp.ua/daily/210912/357442/] # [http://sobesednik.ru/showbiz/20130410-stas-shurins-meladze-otkazal-poboyavshis-ugrobit-talant]
Ангилья

Ангилья — Ұлыбританияның теңіздегі иеліктерінің бірі, өзін-өзі басқара алады. Кариб бассейнінде орналасқан. Аумағы 91 мың шаршы шақырым, халқының саны 18 090 (2020). Мемлекеттік тілі - ағылшын тілі. Астанасы — Валли қаласы. Елді губернатор басқарады. Тарихы 1650 жылы Британ отарына айналды. Әкімшілік бөлінісі Барлығы 14 аудан бар: Саяси партиялары 2015 жылғы сайлаудан соң: * Ангилья біріккен майданы (6 депутат); * Тәуелсіз (1 депутат). Дереккөздер Сілтемелер * http://theanguillian.com/
Француз Полинезиясы

Француз Полинезиясы (; таити тілінде: Pōrīnetia farāni) — Тынық мұхитының оңтүстік бөлігінің орталығында орналасқан Францияның тәуелді аймағы. Батыс жағында Кук аралдарымен, солтүстік-батысында - Кирибатимен, солтүстік, шығыс, және оңтүстігінде - Тынық мұхитының бейтарап сулаымен, оңтүстік-шығысында - Питкэрн суларымен шекараласады. Аймақтың аты екі грек сөзінен құралған: - «көп» және - «арал» деген маңынаны білдіреді. ХІХ ғ. екінші бөлігінде аймақ Францияның бір бөлігі болғаннан кейін, Француз Полинезиясы деген атауғу еге болды. Аймаққа: * Қоғам аралдары, * Туамоту аралдары, * Маркиз аралдары, * Тубуаи аралдары, * Гамбье аралдары. Жалпы аймақ ауданы - 4167 км², халқы — 268 270 адам (2012 ж.). Саяси-әкімшілік орталығы - Папеэте қаласы, Таити аралында (Француз Полинезиясының ең ірі аралы, 1 мың км²). Аймақ Франциядағы жоғарғы комиссариатпен басқарылады. Жергілікті басқару қызметін - аймақтық ассамблея мен министрлік кеңесі орындайды. Галерея Дереккөздер
Клиппертон

Клиппертон аралы ( немесе ; ; ) — Тынық мұхитының солтүстік-шығысында, Коста-Риканың батыс жағында орналасқан маржан арал немесе атолл, Францияның тәуелді аймағы. 2007 жылдың 21 ақпанына дейін Француз Полинезиясының қарамағында болған, қазір тікелей Франциядаң басқарылады.. Географиясы Клиппертон аралы Мексиканың жағалауындағы Акапулько қаласынан 1280 км қашықтықта орналасқан. Жалпы арал аумағы - 9 км². (1,7 км² құрғақ жері). Дереккөздер
Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары

{{Мемлекет }} Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары — Атлант мұхитының Африка жағалауының батыс жағында орналасқан Ұлыбританияның тәуелді аймақтары. Аймаққа екі ірі арал (Әулие Елена және Эсеншн) және Тристан-да-Кунья архипелагы кіреді. Бастапқы кезде аймақтың аты Әулие Елена аралы және территориялар тұғын. 2009 жылдың 1-ші қыркүйегінен бастап Жаңа Конституцияның тараптары бойынша барлық аралдардың статусы бірдей болды.. Әкімшілік бөлінуі Аймақ георграфиялық және әкімдік жағынан 3-ке бөлінген. Жалпы аймақты Әулие Елена аралының Заң Кеңесінің басшысы - губернатор басқарады. Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдарында жергілікті басқаруды осы аралдардың Кеңесінің әкімшісі орындайды. Дереккөздер
Синт-Эстатиус

Синт-Эстатиус , - Кариб теңізіндегі арал, Нидерландтың тәуелді аймағы. Географиясы Кіші Антил аралдарының архипелагына кіреді, Әулие Мартин аралының оңтүстүгік жағынан 60 км қашықтықта, Саба аралының оңтүстік-шығысы жағында - 27 км қашықтықта орналасқан. Аумағы - 21 км², ұзынынан 8 км, ені - 3 км-дей. Әкімшілік орталығы және аралдағы жалғыз қаласы - Ораньестад. Аймақтың көбі - қуаң жер. Тек Маунт-Мазинг кратерінде жаңбырлардың көптігінің арқасында нағыз тропикалық орман өседі. Бұл жерде сан түрлі өсімдіктер (тек қана орхидеялардың түрлерінің саны - 18) мен жануарлар тіршілік етеді. Экономикасы Негізгі табыс көзі - туризм.
Саба (арал)

Саба - Кіші Антил аралдары архипелагінің құрамына кіретін Кариб теңізіндегі арал. Нидерландтың тәуелді аймағы. Географиясы Арал Синт-Мартен аралының оңтүстік-батыс жағынан 45 км қашықтықта, Синт-Эстатиус аралының батыс жағынан 32 км қашықтықта орналасқан. Аумағы - 13 км². Негізінде арал су астындағы Маунт-Сценери жанартауының төбесі болып табылады. Биіктігі - 890 м. Аралдың батыс жағы жылы бойы желдің өтінде болады. Сол себепті табиғаты селдір, фаунасы кедей болып келеді. Аралдың бұл жағында кактустар мен құрғап қалған бұталар сирек кездеседі. Керсінше аралдың шығыс жағы қарама-қарсы контраст көрсетеді: тау етектерінде қалың ормандарда алуан түрлі қырыққұлақтар, пальмалар, қызыл талдар, олеандр, гибискус және орхидеялар өседі. Орманды 60-таң астам құстар түрлері, бірнеше түр кесіртке мен бақалар паналайды. Халқы Аралдың тұрғын саны - 1991 адам (2013). Ірі қалалары - Боттом (әкімшілік орталығы) және Уиндвардсайд (ең ірі қала), ресми тілі - Нидерланд тілі, ағылшын тілі де кең тараған. Экономикасы Табыстың негізгі көзі - туризм (аралға жылына 25 мың турист келеді). Галерея Дереккөздер
Джерси (арал)

Джерси ( , , )&nbsp;— Ла-Манш бұғазында орналасқан арал. Норманд аралдарының құрамына енеді. Сол аралдардың ішінде ең ірісі (116 км²) болып табылады. Халқы&nbsp;— 97 857 адам (2011). Джерси&nbsp;— Британ монархиясының мемлекеттік иелігі, алайда Ұлыбритания бөлігі болып саналмайды. Біріккен Патшалықтың міндеті — Джерсиді қорғау. 1973 жылы Ұлыбритания Еуропалық одаққа мүше болып кірді, сондықтан Норманд аралдары мен Гибралтар Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Патшалығы арқылы Еуроодаққа мүше болып есептеледі. Джерсидің өзіндік парламенті&nbsp;— Джерси Штаттары бар. Джерсидің мемлекеттік иеліктеріне бірнеше кіші арал енеді. 1940 жылдың 1 шілдесінен 1945 жылдың 9 мамыры аралығында нацистік Германиямен оккупацияланған, Сондықтан бұл ел үшін 9 мамыр — Азаттық күні болып есептеледі. Бұл жерде джерсилік тұқымды майлылығы жоғары сүт беретін сиырлар өсіріледі, сондай-ақ әйгілі трикотаж матасы (Джерси матасы) осы аралдың атын иеленген. Аралдың құрметіне АҚШ штаты — Нью-Джерси аталынған. Аралдың ең танымал тұрғыны&nbsp;— натуралист және жазушы Джеральд Даррелл, Джерсилік зообақтың негізін салушы. Тағы қараңыз * Нью-Джерси&nbsp;— АҚШ штат. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.wcoins.com.ua/index.php?optioncom_content&taskview&id106&Itemid1 Джерси аралының мәнеттері] * [http://jerseyisland.ru/index.htm Джерси аралы] * [http://www.aboutjersey.net Туристерге Джерси туралы] * [http://www.1tvnet.ru/content/show/na-ostrove-djersi-naiden-krupneishii-v-istorii-klad-750-kilogrammov-keltskih-monet-foto_12512.html 750 кг кельттік мәнет. Сурет]
Кюрасао

Кюрасао (, папьяменто:Kòrsou) — Венесуэланың жағалауының маңында Кариб теңізінің оңтүстік бөлігінде орналасқан арал және 2010 жылдан бастап Нидерланд корольдігінің тәуелді аймағы. Аймақ аумағы — 444 км². Халқы — 154 843 адам (2014). Астанасы және ірі қаласы Виллемстад. Арал Кіші Антилья аралдарының тобындағы үлкендігінен Маргарита аралынын кейін екінші болады. Кюрасао аралының маңында, 11 км қашықтықта кішкене елсіз арал - Кіші Кюрасао - орналасқан. Бұл арал да әкімшілік бағынуы Кюрасаоға карайды. Климаты — субэкваториалды, орта жылдық температура +30 °C. Қаңтар айындағы ең төмен температура: +26…+28 °C. Жаңбырлы кезең: қыркүйектен желтоқсанға дейін. Жауын-шашын көлемі жылына 500—600 мм. Дереккөздер
Құмайт

Құмайт - құмнан, алевриттен (90-70% ), саздан (10-30% ) құралған борпылдақ шөгінді жыныстар. Түрі Сазды бөлшектердің мөлшеріне қарай құмайттар ірі түйірлі, ұсақ түйірлі болып бөлінеді. Қасиеті Құмайт тез дымқылданады, ыдырайды, шайылады. Табиғатта мезо-кайнозой жыныстарында көп тараған. Қолданысы Құмайттар түрлі құрылыстарда қолданылады. Құмайттардан жаралатын жеңіл топырақтарда қара бидай, тары, картоп, бақша дақылдары жақсы өседі. Дереккөздер
Нұржан Жалауқызы Мұхамеджанова

{{Тұлға } { } }} Нұржан Жалауқызы Мұхамеджанова (12 қаңтар 1961 жыл, Алматы облысы) — қазақстандық журналист, медиа менеджер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Білімі * Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факултетін бітірген. * Алматы Жоғары партия мектебінің журналистика бөлімін үздік тәмамдаған.. * 2019 - 2022 жылдары «Алматы» телеарнасының бас директоры. Марапаттары * 2009 жылы ҚР Президентінің жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды. * 2014 жылы "Алтын тұғыр" ұлттық сыйлығының иегері. * 2015 жылғы 3 желтоқсандағы ҚР Президентінің жарлығымен "Құрмет ордені" мен марапатталды. * 2016 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі. * 2016 жылы Қазақстан халқы ассамблеясының "Бірлік" алтын медалімен марапатталды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-сайты] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты]
Монтсеррат

Монтсеррат — Кіші Антиль аралдары архипелагінің құрамына кіретін аттас аралында орналасқан Ұлыбританияның тәуелді аймағы. Аумағы - 102 км². Халқы - 4922 тұрғын "2011 жылғы мәліметі бойынша). Ресми түрінде әкімшілік орталығы- Плимут (3500 тұрғын). 1995 жылғы аралдың оңтүстігіндегі жанартауының атылуына байланысты 8000 адам аралдан эвакуация жасалып, көбісі қайтып оралмай кеткен. Аралдың оңтүстік бөлігі қазіргі күнге дейін жабық және әкімшілік орталығы уақытша аралдың солтүстігінде орналасқан Брэйдс деревнясы болып есептеледі. Валютасы - Шығыс-кариб доллары Географиясы Монтсеррат - 3 жанартауы бар арал. Бастапқы кезде ең биік жанартауы - Чанс Маунтин (915 м) тұғын. 1995 жылдан бастап Суфриер-Хиллс жанартауы атылуын бастады. 2006 жылы осы таудың биіктігі Чанс Маунтиннен асып 930 м-ге жетті. Таулы жерлеріндегі ылғал ормандарында бұлақтары мен сарқырамалары көп. Климаты - жайлы, жылдық орта температурасы 24-27 °С, жауын-шашын мөлшері - жылына 1500 мм. Туризм дамыған. Әкімшілік бөлінуі Монтсеррат аралы 3 әкімшілік аймаққа бөлінеді: Дереккөздер
Сен-Мартен (арал)

Синт-Мартен немесе Сен-Мартен (Әулие Мартен аралы) — Кариб теңізіндегі Шығыс Кариб аралдарының солтүстік аралдарының бірі. Әулие Мартин аралы - әлемдегі ең кішкентай елді аралы болып саналады. Бұл аралыдың тағы да бір ерекшелігі бар: арал екі тәуелсіз мемлекеттің қарамағында. Солтүстік бөлігі - Францияның тәуелді аймағы болып есептеледі де, оңтүстік жағы - Нидерландыға қарайды. Тіпті аралдың екі бөлігі де екі түрлі аталады - солтүстік жағын француз тіліне ыңғайландырып Сен-Мартен деп атаса, ал оңтүстік бөлігін - Синт-Мартен дейді. Жергілікті халық өз аралының «Нарикель Джинджира» деп атайды, бұл сөз «Кокос аралы» деген мағынаны белгілейді. Нидерланд бөлігінің әкімшілік орталығы Филипсбург қаласы, ал француз бөлігіндегі бас қала - Мариго.Аралдың тұрғындарының саны (француз бөлігі мен нидерланд бөлігінін қосқанда) — 74 250 адам (2007 ж.). Европоид расаның адамдары тұрғындардың 1/4 бөлігін құрайды. Нидерланд бөлігінің ресми тілі - нидерланд тілі, сонымен бірдей ағылшын тілі, испан тілі және папиаменто тілі бірдей пайдаланады.Француз жағында - тұрғындары көбіне француз тілінде, сонымен бірге ағылшын тілі мен креол тілінде сөлейді. Бастапқы табыс көзі - туризм.
Құмдыкөл алмас кен орны

Құмдыкөл алмас кен орны – Көкшетау қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км, Құмдыкөл көлінің жағалауында (Ақмола облысы, Бурабай ауданы) орналасқан. Геологиялық құрылымы мен сипаты Кен орнының геологиялық құрылымы солтүстік-шығысқа қарай 15-20 ° созылып жатқан құмдыкөл шоғырын құрайтын тау жыныстарынан тұрады. Кентасты белдемде тау жыныстары қарқынды қатпарланып, метасоматикалық өзгерістреге ұшыраған. Мұнда әр түрлі жастағы бірнеше жарылымдар жүйесі анықталған. Солтүстік-шығыс бөлігінде тектонобластит басым. Шығыс және солтүстік-шығыс бағыттағы жарылымдар жүйесі алмасты тау жыныстарын мигматиттерден шектесе, оңтүстік-батыс телімдерінде тараған кентастар шығыс, солтүстік-шығыс бағыттағы жырылымдар солтүстік, солтүстік-шығысқа қарай созылған метасоматиттерді кесіп өтеді. Солтүстік-шығыс қанаттан оңтүстік-батыс қанатқа қарай 300 м-ден 50 м-ге дейін тараған кентас белдемі сына тәрізді Кендегі алмас құрамы мен сипаты Кентаста алмастың таралуы бірқалыпты емес. Алмас кристалдарының көбі гранатта, ал биотит, пироксендерде, амфиболдарда, кварц, цоизит, мусковиттерде мөлшері аз. Құмдыкөл алмас кенінің алмастары кимберлит, лампроит сияқты магмалық тау жыныстарымен байланысты кен орындарының алмастарынан ұсақтығымен және сырт пішінімен ерекшеленеді. Ірілеу алмас кристалдары өте сирек. Олар көбінесе қаңқа, куб, крест, қатпар, сфероид, қорап тәріздес болып келеді. Алмас кристалдарының 85% мөлшері 50 мкм-ден аспайды. Кентастағы алмастың орташа мөлшері 23 карат/т, графиттікі 5,3 кг/т. Дереккөздер
Қайнар Қалиақпарұлы Олжай

Қайнар Қалиақпарұлы Олжай (29 маусым 1958,Тарбағатай ауданы, Шығыс Қазақстан облысы) — белгілі журналист, қаламгер, публицист. "Қазақстан РТРК" АҚ Басқарма төрағасының өндіріс жөніндегі орынбасары, ТМД Журналистер Конфедерациясы сыйлығының лауреаты, ҚР Президенті грантының иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Өмірбаяны Қайнар Олжай 1958 жылғы 29 маусым күні Тарбағатай ауданында дүниеге келген. Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университетінде оқыған. Үш ұлы, екі қызы бар. Екінші ұлы Айбар Олжаев – белгілі пиар маманы, публицист, журналист. Еңбектері «Мың бір мақал», «Деген екен», «Солай болған», «Тіл», «Сөзмерген», «Ілік септігі», «Келбет» т.б бағдарламалардың, 15 сериялы тарихи-деректі «Бірінші» телефильмінің авторы. 1994 жылы «Президент пырағы», 2007 жылы «Қара нары қазақтың», 2008 жылы «Атамыз – Аласанбай», 2010 жылы «Қанат байлаған қазақ» кітаптары жарыққа шықты. Сонымен қатар, "Жер мен аспан арасындағы дастан", "Қой баққан қиын" кітаптарының авторы. Қызметтік өтілі 2006 жылдан «Қазақстан» РТРК» АҚ Бас продюсері, Басқарма Төрағасының шығармашылық жөніндегі орынбасары, «Қазақстан» Ұлттық арнасының бас директоры болған. 2013 жылдың 29 мамырынан бастап «Қазақстан» РТРК» АҚ Басқарма төрағасының өндіріс жөніндегі орынбасары болып тағайындалды. Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-порталы] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты]
Сен-Бартелеми

Сен-Бартелеми (сондай-ақ Сен-Бартельми, ) — өзімен аттас және кішігірім іргелес аралдардан тұратын Францияның теңіздің арғы жағында орналасқан бірлестігі . 2007 жылдың 22 ақпанынында құрылған. Бұған дейін Францияның теңіздін арғы жағында орналасқан Гваделупа департаментінің құрамына енген. Валютасы — еуро. Интернет үйшігі — .bl Жер аумағы — 21 км², халқының саны — 9035 адам (2011 жылғы санақ бойынша), әкімшілік орталығы — Густавия. Жерглікті тұрғындардың арасында аралды қысқартылған атаулары — Сен-Барт , Сен-Бартс кеңінен қолданылады. Географиясы Халқы Халқының жалпы саны — 9035 адам (2011 жыл). Этникалық құрамы — еуропалықтар, мулаттар, негрлер, гваделупалық метистер (шығу тегі франк-үнділік). Аралдың жергілікті тұрғындарын «бабат» деп атайды. Ресми тілдері: француз, креоль, сондай-ақ ағылшын тіл. Діндері: негізінен католиктер, алайда протестанттар мен Иегова куәгерлері де бар. Библиография * [http://www.c-l-a-s-h.info/bibliographie-sur-st-barthelemy.html Comprehensive bibliography about the island] Дереккөздер Әдебиетттер * Hellström J.A. «- åt alla christliga förvanter-»: en undersökning av kolonial förvaltning, religionsvård och samfundsliv på S:t Barthélemy under den svenska perioden 1784—1878. — Uppsala, 1987. * Hildebrand I.G. Den svenska kolonin S:t Barthélemy och Västindiska kompaniet fram till 1796. — 1951. * Högström E.O. S.Barthelemy under svenskt välde. — Uppsala, 1888. * Sjögren B. Ön som Sverige sålde. — Uddevalla, 1967. * Swahn J.-Ö., Jennersten O. Saint Barthélemy: Sveriges sista koloni. — Höganäs, 1985. Қайнар көзі * Nordisk familjebok. B. 2 — Stockholm, 1904. Сыртқы сілтемелер ; Үкімет * [http://www.comstbarth.fr/ Collectivity of Saint Barthélemy] (Аймақ үкіметінің ресми сайты ) ; Тарихи және ботаникалық мәлімет * [http://www.c-l-a-s-h.info/histoire-de-saint-barthelemy-esclavage-traite-negriere-abolitions.html Comité de Liaison et d’Application des Sources Historiques (Сен-Бартелеми тарихы және мұрағат)] * [http://www.histdoc.net/historia/se/gustaf.html III Густав қаулысы]. * [http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amsudant/st-barth.htm Histoire et aménagement linguistique à Saint-Barthélemy] * http://www.sbhnature.com ; Негізгі мәлімет * https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tb.html * [http://www.stbarth-3d-islands.com/?lang=ru Сен-Бартелемиге саяхат] * * *
Cantharis fusca

Cantharis fusca - жұмсақ денелі қоңыз. Қоңыздардың бұл түрі орманда және орманды дала аймақтарында кездеседі. Ересек қоңыздың ұзындығы (имаго) 11 - 15 мм. Бас бөлімінің алдыңғы жағы, мұртшаларының негізі және де құрсақ бөлімі жартылай жирен түсті. Кеуденің бірінші сегментінің нотумында, әдетте орта бөлігінің алдыңғы шетінде қара дақтары болады. Аяқ бөлімдері толығымен қара түсті, сирақ бөлімдері сирек жирен келеді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=104016 faunaeur.org]
Сен-Пьер және Микелон

Сен-Пьер және Микелон — Аталант мұхитындағы екі аралда орналасқан Францияның тәуелді аймағы. Канаданың Кабота бұғазындағы Ньюфаундленд аралынан оңтүстікке қарай 20 км қашықтықта орналасқан. Жер аумағы - 242 км². Халқы - 6080 адам ( 2011 ). Ірі аралы - Микелон (216 км², 624 адам), бірақ негізгі массасы (90 %) кішірек аралы - Сен-Пьерде тұрады (26 км², 5456 адам). Дереккөздер
Тарбағатай аймағы

Тарбағатай аймағы ( — Қытай Халық Республикасы, Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданының Іле Қазақ автономиялық облысына қарасты әкімшілік аймақ. Батысында Алматы облысы және Шығыс Қазақстан облысымен шығысында Алтай аймағымен шектеседі. Әкімшілік орталығы Шәуешек қаласы. Бүкіл Шәуешек қаласының ауданы 98 824 шаршы километрді құрайды, тұрғындарының саны 892 397 жан (2000). 2000 жылғы санақ бойынша округтің ұлттық құрамы төмендегідей болған: Шәуешек қаласының өзінде 1994 жылы бағаланғандай 56 400 адам тұрған. Даурлар мен сібелер Шәуешек қаласына Қиыр Шығыстан 1764 жылдары Қытайдың батыс шекарасын бекіту мақсатымен көшірілген Шәуешектегі Православ шіркеуі Мәдени төңкеріс кезінде қиратылған болатын, енді жергілікті орыс қауымдастығының серкелері оны қайта тұрғызуға жергілікті билік орындарынан көмек сұрауда. Халқы Жан саны 994.776 адам, жер көлемі 104,546 шаршы шақырым. Халық тығыздығы шаршы шақырымға 16 адамнан келеді. Хатшылары # Li Fengzi -1991.05 # Li Guimao 1991.06-1994.07 # Wu Qilin 1994.07-2000.04 # Tang Dingbang 2000.04-2004.11 # Peng Jiarui 2004.11-2011.07 # Zhang Bo 2011.07-2015.01 # Xue Bin 薛斌 c 2017.03 Уәлилері # Баспай Шолақұлы 1945-1952 # Арыстанбек (阿尔斯坦别克) 1983.-1993.06 # Алпысбай Рахымұлы 1993.06-1997.01 阿勒布斯拜·拉合木 # Қызайжан Сейілқожаұлы 柯赛江·赛力禾加 1996.12-2003.01 # Тілепалды Әбдірашид 2003.01-2008.01 铁力瓦尔迪·阿不都热西提 # Мәнен Зейнелұлы 马宁·再尼勒 2008.01-2012.04 # Ақанұлы Сарқыт 沙尔合提·阿汗 2012.04-2016.06 # Мұқият Жармұқамет 木合亚提·加尔木哈买提, 2016.06-бастап Керей, Абақ, Меркіт # Айдын Төлеуханұлы 2021 бастап Дереккөздер
Карин

Карин (, сондай-ақ «Биік Армения» (Бардзр Айк, ), грек-рим авторларының шығармаларында «Каренитида») — Ұлы Арменияның батыс бөлігіндегі (қазіргі Эрзерум қаласының орнында орналасқан) облыс. Тарихы Бардз Айк облысының аумағы (Биік Армения) б.з.д. 2-ші және І мыңжылдықтың алғашқы ширегінде көне ариялық (үнді-еуропалық) Хайаса мемлекетінің құрамында болған және мұнда хаяса-ацци тайпалары мекендеген. Кейіннен бұл облыс б.з.д. ХVII ғасырдың соңғы ширегі мен б.з. І мыңжылдығында патшалық құрған Кіші Арменияның құрамында болды. б.з. І мыңжылдығында Кіші Армения патшалығы рим императоры Веспасион кезінде қарапайым римдік провинцияға айналды. Б.з.д. ІІ ғасырда І Арташес патша Барцр Хайканың көп бөлігін Ұлы Арменияға қосты. Сипаттама Биік Арменияның ауданы 23860 км² құрайды. Ірі қалалары Эрзурум (византиялықтарда Феодосиополь), Ерзнка. VII ғасырда өмір сүрген Армян географы Анания Ширакаци провинцияны былайша суреттейді: Биік Армения 9 облысқа бөлінген: 1. Даранаги, 2. Аръюц, 3. Мендзур, 4. Екегеац, 5. Мананаги, 6. Дерджан, 7. Спер, 8. Шатгомк, 9. Карин. Бұл Армения өз атына сай, барлық жерлерден биік, қасиетті. Бұл жердегі өзендер төрт тарапқа қарай ағады. Мұнда 3 тау бар, тауды мекендейтін жабайы құстар мен жеуге жарайтын құстар бар, жылы бұлақтар мен тұзды кендерге бай және Феодосиополь қаласы да осында... 387 жылы Армения бөлінген соң, Биік Армения Рим империясының құрамына кірді (содан соң Шығыс Римге). Осы жағдайдан соң босты қала сол заманда билік құрған І Феодосий патшаның атымен аталды. Тағы қараңыз * Армения * Кіші Армения * Армяндар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер [http://www.bvahan.com/ArmenianWay/Great_Armenia/Provinces_Rus/Bardzr_Hayk.htm Провинция картасы] .
Мақат Кәбірұлы Садық

Мақат Кәбірұлы Садықжурналист, қоғам қайраткері. Іскер әкімшілік докторы, Халықаралық Телевидение және радио Академиясының академигі. Өмірбаян 1965 жылы 19-ақпанда туған. Білімі * ҚазМҰУ-дың журналистика факультеті * РФ Үкіметі жанындағы Халық шаруашылығы Академиясы * Халықаралық Бизнес Академиясы Қызметтік өтілі * Еңбек жолын 1989 жылы Қазақ радиосының тілшісі болудан бастады. Кейін Қазақ телевизиясында бағдарламалар жетекшісі. * 1995 жылы «Хабар» агенттігінде редактор, комментатор, «Жеті күн» бағдарламасының авторы, жүргізушісі болды. * 1997 жылы «Хабар» агенттігінің атқарушы продюсері, Астанадағы филиалының жетекшісі. * 1999 жылы «Қазақстан» телеарнасында ақпараттық бағдарламалардың бас редакторы, «Үш анық» ақпараттық бағдарламасының жүргізушісі. * 2000-2005 жылдары «Қазақстан Президенті Телерадиокешенінің» бас директоры. * 2005-2006 жылдары «Makhat – Студия» ЖШС Бас директоры, «Фототелерадио» журналының бас редакторы. * 2006-2007 жылдары ҚР Ақпарат және мәдениет министрлігі Ақпарат және мұрағат комитеті төрағасының орынбасары. * 2007-2008 жылдары ҚР Парламенті Сенаты баспасөз қызметінің жетекшісі. * 2008 жылы ҚР Парламенті Сенаты төрағасының кеңесшісі. «Қазақстан» РТРК» АҚ басқарма төрағасының орынбасары, ақпараттық-сараптамалық бағдарламалар дирекциясының директоры. Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары, «Қазақстан» РТРК» АҚ-ы «Астана» радиосының директоры қызметтерін атқарған. Марапаттары Мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының, «Алтын жұлдыз» сыйлығының иегері, Қазақстан Президенті степендиясының иегері. Еңбектері «Деректі фильмнен үлкен киноға дейін» кітабының, 25 деректі фильмнің авторы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-сайты] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты] * [http://kazradio.kz Қазақ радиосының ресми веб-сайты] * [http://shalkarfm.kz «Шалқар» радиосының ресми веб-сайты] * [http://astanafm.kz/kz «Астана» радиосының ресми веб-сайты] * [http://classicfm.kz/kz «Classic» радиосының ресми веб-сайты]
Мұрат Шаймаран

Мұрат Шаймаран – 1969 жылы 13 қарашада ҚХР-дың Үрімжі қаласында дүниеге келген. Белгілі ақын, ұстаз Өмірбаяны Мұрат Шаймаран 1969 жылдың 13 қарашасында ҚХР, Үрімжі қаласында туған. 1988 жылы Толы аудандық қазақ орта мектебін тамамдап, 1988 жылдан 1993 жылға дейін ҚХР, ШҰАР Іле педагогикалық институтының қазақ тілі - әдебиеті факультетінде білім алған. 1993 жылдан бастап ҚХР, "Күйтын газетінде" әдеби редактор болған. 2004 жылы атамекені - Қазақстанға бір жола қоныс аударған. 2006 жылдан бастап қазірге дейін әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде журналистика факультетінде оқытушы. Мұрат Шаймаран Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. "Түнгі сарын", "Еркін аспан өлеңі", "Жасыл түн", "Сүмбіле жұлдыз туғанда" қатарлы жыр кітаптарының авторы. Жұмекен Нәжімеденов атындағы сыйлықтың , халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегері. Шығармашылығы Мұрат Шаймаран – қазақ поэзиясына өзгеше болмыспен келіп, қолтаңбасын қалдырған белгілі ақын. "Түнгі сарын" деп аталатын жыр кітабының авторы. Дереккөздер #[https://shaimaran.kz Shaimaran.kz] , Ақынның авторлық сайты #[https://shaimaran.kz/murat/242 Сұлулық пен суреткерлік]
Ілияс Башарұлы Ысқақов

Ысқақов Ілияс Башарұлы 1963 жылы дүниеге келген. Білімі * Жамбыл облыстық педагогикалық институтының филология факультеті * Халықаралық менеджмент академиясының Новосібір филиалын іс жүргізу және қаржы мамандығы бойынша тәмамдаған Еңбектері * «Күлпаш», «Стриж», «Рай для мамы», «Яссы-духовный центр Туркестана», «Юрта», «Идущий осилит» деректі фильмдерінің авторы, продюсері * «Қазақстанның нумизматикалық мұрасы», «Музыкалық Қазақстан», «Роза Рымбаева 30 жыл сахнада» альбом-жинақтарын құрастырушы Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-сайты] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты] * [http://kaztv.kz/kz/programs/live «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының онлайн көрсетілімі] * [http://kokshetautv.kz/kz Қазақстан-Көкшетау] * [http://aktobetv.kz/kz Қазақстан-Ақтөбе] * [http://atyrautv.kz/kz Қазақстан-Атырау] * [http://oskementv.kz/kz Қазақстан-Өскемен] * [http://taraztv.kz/kz Қазақстан-Тараз] * [http://oraltv.kz/kz Қазақстан-Орал] * [http://kartv.kz/kz Қазақстан-Қарағанды] * [http://kostanaytv.kz/kz Қазақстан-Қостанай] * [http://kyzylordatv.kz/kz Қазақстан-Қызылорда] * [http://mangystautv.kz/kz Қазақстан-Ақтау] * [http://pavlodartv.kz/kz Қазақстан-Павлодар] * [http://petropavltv.kz/kz Қазақстан-Петропавл] * [http://almatytrk.kz/kz Қазақстан-Алматы] * [http://semeytv.kz/kz Қазақстан-Семей] * [http://shymkenttv.kz/kz Қазақстан-Шымкент]
Дене салмағының индексі

Дене салмағының индексі, ДСИ — адамның салмағы мен бойының сәйкестік дәрежесін анықтауға көмектесетін шама. Бұл индекс дене массасының жеткіліксіз, қалыпты немесе артық екендігін бағалайды. Емделуге қажеттілікті анықтайтын маңызды көрсеткіш болып табылады. Дене салмағының индексі келесі формула бойынша анықталады: , мұндағы: * m — дене массасы, килограмм * h — дене бойы, метр және кг/м² бойынша өлшенеді. Мысалы, адам массасы 85 кг, бойы 164 см. Яғни, бұл жағдайда дене массасының индексі: ДМИ 85 : (1,64x1,64) 31,6 Дене массасының көрсеткіші бельгиялық социолог, әрі статистик Адольф Кетеле тарапынан 1869 жылы дамытылған. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының берген кеңестеріне сәйкес ДМИ көрсеткіштерінің келесідей интерпритациясы келтіріледі : Дереккөздер
Massaget.kz

Massaget.kz – Қазақстандағы ақпараттық-сараптамалық, танымдық портал. Тарихы 2011 жылдың 16 желтоқсанында ашылған. Белгілі медиаменеджер, қоғам қайраткері Батыр Қазыбаев негізін қалаған. Alash Media Group медиахолдингі құрамындағы интернет-басылым. Сайт қазақ тілінде ақпарат таратады. Бастапқыда интернетте танымдық бағыттағы контент арқылы қазақтілді аудиторияны қалыптастыру, дүниетаным шеңберін кеңейтуге септігін тигізу мақсатында құрылған. Еліміздегі алғашқы ойын-сауық порталы болды. «Қазақ тіліндегі үздік сайт» (Award), «Интернет-дода» конкурсы (2013 ж), «Халық сүйіктісі» (2014 ж), «Жастар әлемі» интернет байқауы (2016 ж), «Үркер: Қазнеттегі медиасерпіліс» (2017 ж) марапаттарын иеленген. Massaget.kz еліміздегі ең үздік сайттардың қатарына енеді. Порталда интернеттің басқа көздерінен табыла қоймайтын эксклюзивті материалдар жарияланады. 2022 жылдан бастап ақпараттық бағытқа бет бұрды. Қазақстан мен әлемдегі басты және соңғы жаңалықтар сәт санап жарияланады. Қазіргі таңда еліміздің барлық аймағынан өз тілшілері бар. Оқырмандар саны бойынша Massaget.kz порталы Liveinternet жүйесінде үздік үштікте. Ал қазақтілді ақпараттық сайттар арасында рейтинг көшін бастап тұр. Техникалық тұрғыдан толық қамтамасыз етілген. Сайттың iOS және Android-те мобильді қосымшасы бар. Massaget.kz сайтында оқырмандар блог жазып жариялай алады. Қазнетте қазір блог жазу мүмкіндігі бар жалғыз платформа. Бүгінге дейін 30 мыңнан асық блог жазылған. Сайттың әлеуметтік желілерде ресми парақшалары бар. Веб-сайт * [https://massaget.kz// Massaget.kz] Меншік иесі * Alash Media Group Негізін қалаған * Батыр Қазыбаев Сайт бағыты * Ақпараттық-танымдық портал Құрылған уақыты * 2011 жыл, 16 желтоқсан Бас кеңсесі * Қазақстан, Алматы Сілтемелер * [https://massaget.kz/ Ресми сайт] * [https://www.youtube.com/channel/UC1yjwVdVHef5VoCxWC6Disw Сайттың YouTube әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасы] * [https://www.instagram.com/massaget.kz/ Сайттың Instagram әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасы] * [https://www.facebook.c»om/massaget.kaz/ Сайттың Facebook әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасы] * [https://www.tiktok.com/@massaget.kz Сайттың TikTok әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасы]
Сабина Абайқызы Алтынбекова

Сабина Абайқызы Алтынбекова (1996 жылы 5 қарашада туған, Ақтөбе, Ақтөбе облысы, Қазақстан) — қазақстандық волейболшы, Қазақстан Республикасы волейболдан әйелдер құрамасының мүшесі. Өмірбаяны Ақтөбе қаласында дүниеге келген. Жетіру тайпасының Табын руынан Бес жастан бастап бимен айналысқан, ал 14 жастан бастап волейболмен айналысады. "Казхром" клубының атынан капитан ретінде өнер көрсеткен. 16 жастан бастап, "Алматиночка" (Алматы қаласы) клубында ойнайды. 2014 жылы университетке түсті. Отбасында екі бауыры бар, олар: сіңлілері Гүлдана (2001 ж.т.) мен Карина (2010 ж.т.). Кәсіби мансабы Сабина 17 жасында Қазақстанның волейболдан әйелдер құрамасының мүшесі атанды. Танымалдылық Тайбэйде өткен қыздар арасында волейболдан 17-ші Азия чемпионатында ең сұлу волейболшы атанды. Бойы - 182 см, салмағы 59 кг, аяқтарының ұзындығы 124 см. Тайван, Жапония және басқа да көптеген азиялық телеарналар Сабина туралы репортаждар түсірді, ал интернетте көптеген роликтер пайда болды. Азиялық жанкүйерлер Сабинаның келбеті жапондық аниме кейіпкерлеріне ұқсайды деп тапты. Интернетте Сабина Алтынбекованың көптеген әуесқой, оның ішінде «моэ» стилінде суреттері пайда болды. 2014 жылы Қазақстан Респуликасындағы Қызыл ай қайырымдылық қорының ресми волонтеры болады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://instagram.com/altynbekova_20 Сабина Абайқызы Алтынбекова] Instagram * [http://vk.com/altynbekova11 Сабина Абайқызы Алтынбекова] VK * [http://articlebio.com/sabina-altynbekova Сабина Абайқызы Алтынбекова] Bio * [http://short-biography.com/sports/sabina-altynbekova.htm Сабина Абайқызы Алтынбекова] at Short Bio
Петропавловка

Петропавловка сөзі келесі мағыналарды береді: Елді мекен: ;Қазақстан * Петропавловка – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл. * Петропавловка – Ақтөбе облысы Қарғалы ауданындағы ауыл. ;Ресей ;Башқұртстан * Петропавловка — Архангел ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Аскин ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Гафурий ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Кугарчин ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Мелеуз ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Миякин ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Стерлитамак ауданындағы ауыл. * Петропавловка — Татышлин ауданындағы ауыл. Өзен: * Петропавловка — Ресейдегі өзен.
Нұртілеу Иманғалиұлы Иманғалиев

Нұртілеу Иманғалиұлы Иманғалиев (1952 жыл, Алматы облысы, Ақсу ауданы, Діңгек ауылы, — 17 ақпан 2021 жыл). Үйдегі 14 баланың кенжесі. Атасы, Қалиасқар, бес жасында сауатын ашқан. «Қазақстан РТРК» АҚ Басқарма төрағасының кеңесшісі, Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының екі мәрте лауреаты, «Алтын Жұлдыз» сыйлығының иегері, ҚР мәдениетіне еңбегі сіңген қайраткер, Қазақ Ұлттық Өнер академиясының кұрметті профессоры, Ақсу ауданының «Құрметті Азаматы». Найман тайпасының Матай руының Шоқан бұтағының Мысық болыс атанған атасынан шыққан. Білімі 1977 жылы ҚазМУ-ді бітірген Қызметтік өтілі Қазақ телевизиясында тілші, редактор, аға редактор, комментатор, бас редактор, саяси шолушы, директордың орынбасары, «Хабар» агенттігінде модератор-жүргізуші, одан кейін Үкімет кеңсесінде сектор меңгерушісі, Президент Әкімшілігінде бас маман болып істеген. Коррупцияға күрес жөніндегі мемлекеттік комиссиясының мүшесі. «Қазақстан» РТРК» АҚ Басқарма Төрағасы қызметін атқарған. Н.Иманғалиұлы тележурналистикадан айнымаған тұлға. Ғұмырының 45 жылын телевизияға арнаған. Жүргізген хабарлары Алғашқы хабарының бірі «Жадыңда ма, жолдас?!». Содан бері талайдың санасын қозғаған, саяси-әлеуметтік салмағымен, әсіресе шыншылдығымен телекөрерменнің есінде сақталған бағдарламалары: * «Жас жігер» * «Көзқарас» * «Алтыбақан» * «Айна» * «Заң мен заман» * «Ақиқат пен аңыз» * «Дидар» * «Жастар дауысы» * «Арай» * «Көкпар» * «Ой-көкпар» * «Бетпе-бет» * «Дін мен діл» * «Арнайы репортаж» * «Діңгек» * «Қолтаңба» * «Нұр Тілеу» т.б. Марапаттары * 2001 жылы Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасының иегері; * Қазақстан журналисттер одағы сыйлығының екі мәрте лауреаты; * «Алтын жұлдыз» сыйлығының иегері; * Қазақ ұлттық өнер академиясының Құрметті профессоры; * «Мәдениет қайраткері» төсбелгісінің иегері; * «Қазақстан ақпарат саласының үздігі» атағы; *2010 жылы елбасының жарлығымен «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағымен марапатталды. *2015 жылы «Қазақстан халқы ассамблиясына 20 жыл» мерекелік медалі; * «Хабар агенттігіне 20 жыл» мерекелік төсбелгі; * Ақсу ауданының құрметті азаматы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-порталы] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми сайты]
Жанар Қожақанқызы Байсемізова

Жанар Қожақанқызы Байсемізова 1979 жылы 20 шілдеде дүниеге келген. Білімі * 2002 жылы Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ журналистика факультетін қызыл дипломмен бітірген * 2008 жылы «Интерньюс» Халықаралық Ұйымының Қазақстандағы Өкілдігінде тәжірибеден өткен Еңбек өтілі * Еңбек жолын 1997 жылдан бастаған. 2000-2003 ж.ж. * «Оңтүстік Астана» телеарнасында жаңалықтар бөлімінің редакторы, «НТК» телеарнасындағы жаңалықтар бөлімінің редакторы, «Түйін» бағдарламасының жауапты редакторы, «31-канал» ТРК «Шипа», «Тарих безбені» бағдарламаларының редакторы, «31 канал» ТРК «Информбюро» жаңалықтар қызметінің корреспонденті * 2003-2007 ж.ж. «Информбюро» жаңалықтар қызметі, қазақ редакциясының жауапты-шығарушы редакторы * 2008 ж. «Информбюро» жаңалықтар қызметі, аймақтық бағдарламалар департаментінің жауапты редакторы * 2008 жылдан бастап «Хабар Агенттігі» АҚ, апталық-сараптамалық «Таразы» бағдарламасының редакторы * 2008-2010 ж.ж. «Хабар Агенттігі» АҚ, «Біз айтсақ» қоғамдық-саяси ток-шоуының шеф-редакторы, «Хабар Агенттігі» АҚ «Арнайы Репортаж» бағдарламасының жүргізушісі-редакторы * 2010-2011 ж.ж. «Алматы» телеарнасы арнайы жобалар бөлімінің жауапты редакторы, «Өзге Алматы» Арнайы репортаждың жүргізушісі әрі редакторы, «Алматы» телеарнасы жаңалықтар қызметі, қазақ редакциясының жауапты-шығарушы редакторы * 2011 жылдан бастап «Хабар Агенттігі» қоғамдық-саяси «Тәуелсіздік формуласы» бағдарламасының продюсері, апталық-сараптамалық «Таразы» бағдарламасының шеф-редакторы, «Индустрияландыру күнделігі» бағдарламасының продюсері * 2011 жылдың 1-желтоқсанынан бастап «Қазақстан» Ұлттық арнасы «Таңшолпан» ШБ продюсер * 2012 ж. «Бағдарламалар өндірісі» Шығармашылық бірлестігінің 1-санаттағы продюсері, әлеуметтік-тұрмыстық «Айтуға оңай» ток-шоуының жетекшісі, «Бағдарламалар өндірісі» Шығармашылық бірлестігі жетекшісінің орынбасары * 2012 ж. 10-қазан айынан бастап «Қазақстан» Ұлттық арнасы «Бағдарламалар өндірісі» Шығармашылық бірлестігінің жетекшісі Марапаттары * «Кәсіби деңгейі және журналистік шеберлігі үшін» дипломымен марапатталған * [http://kaztv.kz/kz/programs/shkb Шетелдегі қазақстандық жетім балалардың өмірі туралы еңбектері] үшін 2009 жыл-ҚР Сыртқы істер министрі Марат Тәжиннің және ҚР Консулдық қызмет департаменті директоры Бағдат Сейітбатталовтың, Қазақстанның АҚШ-тағы елшісі Ерлан Ыдырысовтың алғыс хатын иеленген * 2010 жыл - «Мемлекеттік ақпараттық саясатты жүзеге асырудағы ұзақ жылғы еңбегі үшін» Байланыс және ақпарат министрлігінің дипломымен марапатталған Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-порталы] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты]
Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева

{{Тұлға } }} Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева (1972 жылы 10 қарашада Қызылорда облысында дүниеге келген) — қазақстандық танымал тележүргізуші, журналист, актриса. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері. Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі. Білімі * 1995 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің халықаралық қатынастар мамандығы бойынша бітірген * 1995 жылы Францияның СОФИ АНТИПОЛИС шет елдіктерге арналған институтында тәжірибеден өтті. * 2018 жылы USC Sol Price School of Public Policy, Оңтүстік Калифорния университетінің, АҚШ, Мемлекеттік саясат және басқару академиясының түлегі. * «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері. * Мемлекеттік саясат және басқару магистрі. Еңбек өтілі * Еңбек жолын 1990 жылы «Қазақстан» телеарнасында жүргізуші болып бастаған * 1990-1997 жылдары «Қазақстан» телеарнасында редактор, «Таңшолпан» бағдарламасында жүргізуші, коммерциялық бөлім қызметкері * 1995 жылы Францияның СОФИ АНТИПОЛИС шет елдіктерге арналған институтында тәжірибеден өтіп, ФРАНЦ-3 мемлекеттік арнасында, музыкалық HIT MASHINE хабарының жүргізушісі * 1997-2000 жылдары НТК телеарнасының қазақ тілді бағдарламалар бөлімінде бас редактордың орынбасары, «Женский тележурнал» бағдарламасының жүргізушісі * 2000-2001 жылдары «Хабар» арнасындағы «Время Народного банка» бағдарламасының жүргізуші, редакторы * 2002 жылы «Орт-Казахстан» телеарнасының деректі жобалар жетекшісі, «Наследие» бағдарламасының жүргізушісі * 2002-2005 жылдары «Хабар» арнасында редактор, тележүргізуші, арнайы жобалардың жүргізушісі * 2005 жылдан «Қазақстан» ҰТА-да еңбек етеді * 2012 жылдың ақпан айынан «Қазақстан» ҰТА-да «Таңғы бағдарламалар» бірлестігінің жетекшісі *2018-2021 жылдар алағында "Болашақ" халықаралық бағдарламасы арқылы АҚШ-тағы Оңтүстік Калифорния университетінде магистратурада білім алды. *2021 жылдың тамыз айынан бастап «Қазақстан» ҰТА-да «Таңғы бағдарламалар» бірлестігінің жетекшісі қызметіне кірісті *2021 жылғы қазан айынан бастап Қазақстан Республикасының Қаржы министрінің баспасөз хатшысы *2022 жылғы қаңтарынан бастап Қазақстан Республикасының Қаржы министрінің баспасөз хатшысы және Қоғаммен байланыс департаментінің директоры лауазымына тағайындалды. Марапаттары * Елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағымен марапатталған. * Қазақстан Республикасының Ақпарат саласының Үздігі. * «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл» медалімен марапатталған. Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-порталы] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты] * [http://tankaz.kz/ «Таңшолпан» бағдарламасының ресми сайты] *ҚР Қаржы министрлігінің сайты
Мина Сейітқызы Сейітова

Мина Сейітқызы Сейітова – Қазақ радиосының ардагері. Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері, радиохабар тарату іcінің қайраткері, КСРО-ның құрметті радисі, еңбек ардагері. 1919 жылы 25 тамызда дүниеге келген. Қазақ радиосында 1934 жылдан бастап, қызмет атқарған. «Құрмет» орденімен, «Отан соғысы кезіндегі тылдағы қызметі үшін» орденімен, «Жеңіске - 40 жыл» медалімен, ҚазССР Жоғары Кеңесінің «Құрмет» грамотасымен марапатталған. Дарынды диктор радиоға келгенге дейін медицина институтында Мәншүк Мәметовамен бірге оқыған. Оның сөйлеу шеберлігіне Ахмет Жұбанов, Евгений Брусиловскийлер ризашылық білгірген. Микрофон алдында 44 жыл қызмет етіп, талай дикторларға, сонымен қатар Бибігүл Төлегенова, Ермек Серкебаев, Мұқағали Мақатаев сынды ұлттық мәдениетіміздің марқасқаларына ұстаз болған. Оны Юиий Левитан, Елизавета Емельянова сияқты Одаққа танымал дикторлар құрмет тұтты. 1943 жылы радионын жетекші дикторынан аға дикторына ауысқан Мина Сейітқызының орнына Әнуарбек Нығметжанұлы Байжанбаев қызметке алынды. Дереккөздер
Тұмандық

-ның суреті]] Галактикалық тұмандықтар — ғарыш құрамына енетін сиретілген газдар мен тозаңдардан тұратын әр түрлі аспан объектілері. Галактикалық тұмандықтар, басқа да галактикаларда кездеседі. Тұмандық деп алғашқы кезде жұлдызды аспандағы қылаң дақтарды атаған. Бірте келе телескоптардың жетілдірілуіне байланысты, әлгі тұмандықтардың әр түрлі екені байқалды. Олардың басым көпшілігі жырақтағы ғаламат зор жұлдыз шоғырлары - галактикалар. Бұлар галактикадан тысқары тұмандықтар делінді. Ал, біздің галактика құрамына жұлдыздардан басқа да көлемді газ және тозаң бұлттар кіреді. Құрамына, формасына және физикалық табиғатына қарай, галатикалық тұмандықтарды диффузиялық( қылаң және қоңыр), планеталық және глобулалар деп бірнеше топқа бөледі. Диффузиялық қылаң тұмандылық шүйкеленген жүндей шет-шеті жүмаланып, бозғылттанып көрінеді. Олардың бұрыштық диаметрі доғаның бірнеше минутынан, бірнеше секундына барады. Қазіргі кезде 100-ден аса диффузиялық қылан тұмандықтар бар екені мәлім. Диффузиялық қылаң тұмандықтар қатарына Таразы шоқжұлдызындағы тұмандылық жатады. Халық аңызында бұл тұман мерген мылтығының түтінін бейнелейді. Дүрбімен жақсы көрінеді. Ол бізден 40парсек қашықтықта орналасқан. Спектрі бойынша қалың диффузиялық тұмандықтардың құрамына көбінесе сутек, оттек, азот, гелий кіреді. Бұлардың көлденеңі ондаған, кейде тіпті жүздеген жарық жылымен өлшенеді. Тұмандықтағы газдар көршілес ыстық жұлдыздардың жарығын бойына сіңіреді де, өзі люминисценция жарығын шығарады. Сондықтан олар қылаңдап көрінеді. Диффузиялық тұмандықтар өте ұсақ қатты түйіршіктерден тұрады. Әлемдегі ғажап түзілістердің бірі - қоңыр тұмандықтар. Құс жолының ашық реңінде ойдым-ойдым, қап қара көмірдей қалың тозаң шөгіндісі жай көзбен де байқалады. Қоңыр тұмандықтардың тозаң массасы төңірегіндегі жұлдыздардан шыққан жарықты жұтып алып, алыстағы жұлдыздарды перделеп, мүлдем көрсетпейді. Содан аспан реңінде жұлдыссыз қарауытқан дақ түрінде байқалады.
Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова

{{Тұлға } }} Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова (1977 жылы 8 желтоқсанда Түркістан облысы Шымкентте туған) — қазақстандық тележүргізуші, журналист. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2016). «Балапан» телеарнасының директоры. Қоңырат руынан шыққан. Білімі * 1999 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін бітірген. * 1997 - 1998 жылдары «Интерньюс-Қазақстан» ҚҚ телерадиожурналистика курсын оқыған. Еңбек өтілі * Еңбек жолын 1997 жылы «Шаһар» ТРК-да тележүргізуші болып бастаған. * 1999-2003 «Шаһар» ТРК продюсері. * 2003-2006 жылдары «Хит ТВ» телеарнасының директоры. * 2008- жылы «Қазақстан» РТРК» АҚ бағдарламалар продюсері. * 2008 жылдың тамызынан қазірге дейін «Kazmedia Mobile» ЖШС Бас директоры. * 2009-2011 жылдары Орындаушылар құқықтарын басқарудың Қазақстандық қоғамы, Орындаушылар Кеңесінің төрайымы. * 2011 мамыр-қыркүйек айларында «Кино+сериал» баспасының Бас редакторы. * 2012 жылдың 4 мамырынан «Балапан» телеарнасының директоры. * «Қазақстан» ҰТА-ның «Әйел бақыты» ток-шоуының авторы әрі жүргізушісі. Марапаттары * 2015 жылы ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің "Қазақстан Мәдениет саласының Үздігі" құрметті атағымен марапатталды. * 2016 жылғы желтоқсан айындағы елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды. Сыртқы сілтемелер * [http://kaztrk.kz/ «Қазақстан» РТРК» АҚ ресми веб-порталы] * [http://kaztv.kz/ «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының ресми веб-сайты]
Miles Sparrowhawk

Miles M.5 Sparrowhawk — 1930-жылдары британдық Miles Aircraft Limited компаниясы жасап шығарған бір орынды жарыс және туристік моноплан ұшақ. Нұсқалары M.5 — бір орынды прототип, 147 а.к. бар de Havilland Gipsy Major қозғалтқышымен жабдықталған, бір дана өндірілген. M.5A — 130 а.к. бар de Havilland Gipsy Major I қозғалтқышымен жабдықталған өндірістік нұсқа, 5 дана өндірілген. M.77 Sparrowjet — M.5 прототипі реактивті жарыс ұшағы болып өзгертілді, екі реактивті Turbomeca Palas қозғалтқыштарымен жабдықталды. Дереккөздер
Питкэрн аралдары

Питкэрн аралдары — Тынық мұхитындағы Ұлыбританияның жалғыз тәуелді аймағы. Тынық мұхитының оңтүстігінде орналасқан Питкэрн аралдары батысында Француз Полинезиясымен шекараласады. 2014 жылғы халық санағы бойынша аралдарда 56 жергілікті тұрғын бар. Питкэрн аралдарын 1767 жылы Филипп Картерет алғашқы рет ашқан. Географиясы Аймақ 5 жанартаулы аралдан және 1 атоллдан құралған: Хендерсон (арал), Дюси (Дьюси), Сэнди, Оэно және Питкэрн. Аралдардың жалпы аумағы - 47 км², ең ірісі - Хендерсонның аумағы - 37,3 км². Аралдардың климаты - субтропикалық-теңіз климаты. Тамыз айында (қыс) ауаның орта температурасы +18&nbsp;°C , ал ақпан айында (жаз) - +24&nbsp;°C. } Дереккөздер