kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Хераклес (футбол клубы)

Хераклес футбол клубы (нидерл. Heracles Almelo) — Нидерландыда Алмело қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. 1903 жылы құрылған. Клуб Нидерландтың ұлттық чемпионатын екі рет жеңіп алған: 1927 және 1941 жылдары. 2004–05 маусымында Хераклес Бірінші дивизионның чемпионы атанып, 28 жылдан кейін алғаш рет Эредивизиге (жоғарғы лигаға) көтерілді. Клуб жоғары лигада 17 маусым қатарынан ойнады, бірақ 2021–22 маусымының соңында қайтадан төменгі дивизионға түсіп қалды. 2012 жылы клуб тарихында алғаш рет KNVB кубогының финалына шықты, алайда шешуші ойында ПСВ командасынан жеңіліп қалды. Клубтың басты қарсыласы — Твенте командасы. Тарихы Клуб 1903 жылдың 3 мамырында Зевстің жартылай құдай ұлы Гераклдың құрметіне «Хераклес» атауымен құрылды. 1974 жылдың 1 шілдесінде атауы «Хераклес’74» СК болып өзгертілді, ал қазіргі атауына 1998 жылы көшті. 2015–16 маусымында Хераклес Эредивизиде алтыншы орынды иеленіп, маусым соңындағы еуропалық плей-оффқа жолдама алды. Алдымен Гронингенді, кейін Утрехтті жеңіп, клуб тарихында алғаш рет Еуропа турниріне — 2016–17 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының үшінші іріктеу кезеңіне шықты. 2021–22 маусымының соңында қатарынан үш ойында жеңіліске ұшырап, Хераклес Эредивизиде 16-орында қалып қойды және плей-оффқа түсті. Жартылай финалда Эксельсиордан жалпы есеппен 6:1 есебімен жеңіліп, Бірінші дивизионға (Eerste Divisie) түсіп қалды. Бірақ арада бір жыл өтпей, Йонг ПСВ-ны өз алаңында 3:0 есебімен жеңіп, Хераклес жоғарғы лигаға қайта оралды. 2023 жылдың 19 мамырында Хераклес Йонг Аяксты соңғы турда жеңіп (есеп 1:0), тарихындағы үшінші Бірінші дивизион чемпиондығын жеңіп алды. Стадион Қазіргі уақытта Хераклес Алмело клубы Алмело қаласындағы Асито стадионында ойнайды. Бұл стадион 1999 жылы салынып, бастапқыда 6 900 көрерменге арналған болатын. 2005 жылы оның сыйымдылығы 8 500 адамға дейін ұлғайтылды. Асито стадионында жасанды көгал төселген. 2015–16 маусымының басында стадион жаңартылып, қазіргі кезде 13 500 көрерменді қабылдай алады. Жетістіктері Ұлттық * 1 класс (1955 жылға дейін) / Жоғары дивизион (1956 жылдан соң): 2 ** 1926/27, 1940/41 * 1 дивизион жеңімпазы: 3 ** 1984/85, 2004/05, 2022/23 * 2 дивизион жеңімпазы: 1 ** 1957/58 * Нидерланд кубогы: ** Финалист: 2012 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.heracles.nl/ Ресми сайт] * [https://www.youtube.com/HeraclesAlmeloTV Видеоканал] (YouTube)
Конфедерациялар кубогы 2005

Конфедерациялар кубогы 2005 (нем. Konföderationen-Pokal 2005) — Құрлықтық басты турнирлердің жеңімпаздары сынға түсетін жарыстың бесінші турнирі. 2005 жылы 15 - 29 маусым күндері Германияда өтіп, Бразилия жеңімпаз атанды. Турнирге сегіз құрама қатысты. Құрлық чемпиондарынан бөлек 2004 жылғы Америка кубогында екінші орын алған Аргентина да турнирге шақырту алды. Топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- ---- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- ---- Плей-офф Жартылай финал ---- ---- ---- 3 орын ---- ---- Финал ---- ----
Михаил Юрченко Юрийұлы

Михаи́л Ю́рийұлы Ю́рченко (20 маусым 1970, Үштөбе) — кеңестік және қазақстандық боксшы, ауыр салмақ категориясының өкілі. 1980 және 1990 жылдары КСРО және Қазақстан құрама сапында шықты, ТМД чемпионы, халықаралық деңгейдегі турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері, Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарының қатысушысы. Өмірбаяны Михаил Юрченко 1970 жылы 20 маусымда Қазақ КСР Алматы облысының Үштөбе қаласында дүниеге келген. Алғаш рет 1987 жылғы маусымда Пхеньяндегі «Достық» жасөспірімдер турнирінің және Тбилисидегі Халықаралық жасөспірімдер турнирінің күміс жүлдегері атанды. Луцкадағы 1990 жылдың КСРО чемпионатында шешуші финалдық кездесуде Евгений Белоусовтан жеңіліп, ауыр салмақтағы есепте күміс медальді жеңіп алды. Кеңес ұлттық құрамасының құрамына кірген Бомбейде Әлем Кубогында және Сиэтлдегі ізгі ниет ойындарында өнер көрсетті. 1991 жылы бокстан ТМД-ның бірінші және жалғыз чемпионатында жеңіске жетіп, Минскіде КСРО халықтарының спартакиадасында қола медальға ие болды. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін біраз уақыт Қазақстан құрамасына өнер көрсетті. 1994 жылы Қазақ құрамасының сапында Бангкоктағы Әлем кубогында ширек финалға дейін жетті. 1996 жылы мэр Кубогында күміс медаль жеңіп алды және сәтті өнер көрсетудің арқасында Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарында ел намысын қорғау құқығына ие болды — мұнда 91 кг-дан астам бірінші жекпе-жекте мерзімінен бұрын бірінші раундта ресейлік Алексей Лезинден жеңіліс тапты және бірден медаль үшін күресуден кетті. Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін бизнеспен айналысты. Алматы бокс федерациясының вице-президенті қызметін атқарды. Дереккөздер Сілтемелер *
Натаниэль Зихель

Натаниэль Зихель (; 8 қаңтар 1843, Майнц — 4 желтоқсан 1907, Берлин) — неміс, тарихи және портреттік кескіндемеші. Биография 1843 жылы 8 қаңтарда Майнц қаласында дүниеге келген. Берлин көркемөнер академиясында оқыды, онда оның бас тәлімгері Юлиус Шрадер болды. Он тоғыз жасында «Филипп Великодушный өзінің зайыбының қабірінде» және «Иосиф өзінің түстерін фараонға айтады» сурет салды. Римде екі жыл өткізе отырып, ол онда «Филипп II Карлос Донын тұтқындайды» және «Мария Стюарттың Мельвилмен қоштасуы» төсемін жазды, содан кейін жыл бойы Парижде жұмыс істеді. Олардағы портреттік кескіндемені зерттеу мақсатында Германияның әр түрлі қалаларына барып, Зихель Парижде, кейін Берлинде қоныстанды. Броккауз және Ефрон энциклопедиясы Зихельдің «Франческу да Римини» (1876) және «Гиза кардиналдың, Римде, адмирал Колиньяның басының алдында» ең үздік шығармалары деп атаған, оларда «жағымды колорит, жарамды сурет және күрделі композицияларды драматургиялауды азайту» бар, — алайда, бүгінгі күні бағдарланған стильдегі Зихельдің әйел портреттері белгілі (ең танымал бірі - «Альмея »). 1907 жылы 4 желтоқсанда Берлинде қайтыс болды. Сілтемелер * [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid683&letterS Еврей энциклопедиясындағы мақала]
Байқоңыр (футбол клубы)

Байқоңыр футбол клубы — Қазақстан чемпионаттарында сынға түсетін футбол клубы. Қазақстан бірінші лигасында өнер көрсетеді. Қызылорда қаласынан. Өз алаңындағы ойындарын "Локомотив" стадионында өткізеді. Қазақстан бірінші лигасында 2015 жылы 24 ойында 22 ұпай жинап, бірінші лигада 11 орынды иеленді (13 команданың арасында). 2016 жылы 18 кездесуде жеті ұпай ғана жинап, 10 клубтың арасында тоғызыншы орында қалды. 2017 жылы шамалы дұрысырақ өнер көрсетіп, бірінші лигада бесінші орынға көтерілді. Бұл жолы 24 ойында 33 ұпай жинады. 2018 жылы қайтадан 9 орынға түсіп кетті. Құрамы 2022 жылғы 13 қазандағы жағдай бойынша Сілтемелер *[http://kff.kz/kaz/clubs/127/ Squad list at KFF]
Қызылқия

Елді мекен: * Қызылқия — Қырғызстанның Баткен облысындағы облыстық бағыныстағы қала. * Қызылқия – Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл. Тау: * Қызылқия – Ақшатау жотасының оңтүстігіндегі аласа тау. * Қызылқия – Қырғыз Алатауы жотасындағы асу.
Ғани Мұратбаев (стадион)

Ғани Мұратбаев атындағы стадион — Қызылорда қаласындағы футбол стадионы. "Қайсар" футбол клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Сипаттамасы Құрылысы 1968 жылы басталып, 1969 жылы аяқталды. 2001 жылы күрделі жөндеуден өткізілді. Стадионда футболдан бөлек қазақша күрес, жеңіл атлетика жарыстары өткізіліп тұрады. 2010 жылы пластик орындықтар қойылды. Футбол матчтары 1992 жылы 25 қыркүйек күні Қазақстан құрамасы Қырғызстан құрамасымен ойнады. Бұл Орта Азия кубогының матчы болатын, сондай-ақ ұлттық құраманың осы стадионда өткізген жалғыз кездесуі. Дереккөздер Сілтемелер * [http://wildstat.ru/map_stadium/1854 Стадион] * [http://www.fcaktobe-fans.kz/news/inspekcija_stadionov_vse_gotovy_02_01_2011/2011-01-02-255 Барлығы дайын ба?] * [http://www.fanatik.kz/people/user/652/blog/stadiums-cpl/?commentId=46879 Қазақстан стадиондары] * [http://wikimapia.org/7737621/ru/Gany-Muratbayev-Stadium/ wikimapia]
Байырқұм (ежелгі қала орны)

Байырқұм – ежелгі қала орны. Орналасқан жері Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі аумағындағы Байырқұм ауылынан оңтүстікке қарай 3 км жерде, Сырдария өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан. Зерттелуі Алғаш 1900 жылы О.А. Руднев зерттеген. 1948-1949 жылдары А.Н. Бернштамның жетекшілігімен Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы қазба жұмысын жалғастырды. Сипаты Қаланың орны тік бұрышты биік алаңға ұқсас. Аумағы солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 300 м, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 400 м, биіктігі 1,5 м-ге жуық. Ол биіктігі 3 м-ге жуық үйме топырақпен қоршалған. Оңтүстік-шығыстағы қабырғаның орта тұсында тік бұрышты 5 мұнараның қалдығы сақталған. Қаланың сырты тереңдігі 2 м, ені 20 м ормен қоршалған. Алаңның ортасына таман цитадель орналасқан. Ол биіктігі 9 м тік бұрышты төбе. Оның іргесінің аумағы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 80 м. Қамалдың шет-шетінде 8 мұнараның қалдығы бар, биіктігі 1 м үйме топырақпен және ені 10 м-ге жуық ормен қоршалған. Оның солтүстік-батыс және шығыс жағында су хауызының орны анық көрінеді. Жиналған археология материалдарға қарағанда, қала б.з.б. I ғасыр мен б.з. VIII ғасыр аралығында болған. Дереккөздер
Көкжиде (құмды алқап)

Көкжиде – Құмжарған құмының оңтүстік-батысындағы құмды алқап. Географиялық орны Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы жерінде, Жем және Темір өзендерінің суайрығында орналасқан. Жер бедері Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 40 км-ге созылып жатыр, енді жері 17 км. Теңіз деңгейінен 270 – 280 м биіктікте. Көкжиденің жер бедері жалды-төбешікті келеді. Өсімдігі Құм беткейлері жусан, қияқ, қау, бетеге, жүзгін, т.б. шөптермен бекіген. Грунт суы жақын жатқан ойпауытты жерлерінде қамыс, тал шоғырлары өскен. Мал жайылымына қолайлы. Көкжиденің солтүстігінде Көкжиде мұнай кен орны орналасқан. Дереккөздер
Радий Фәритұлы Хәбиров

Радий Фәритұлы Хәбиров (,, 20 наурыз 1964 д.к., Сайран, Ишимбай ауданы, Башқұрт АССР, РКФСР, КСРО) — ресейлік саясаткер. 2018 жылдың 11 қазанынан бастап Башқұртстан Республикасының Басшысы міндетін уақытша атқарушы. Өмірбаяны Педагогтар отбасында дүниеге келген. Үш ұлдың кішісі. Білімі 1984—1989 — Башқұрт мемлекеттік университеті заң факультетінің студенті. 1992—1994 — [http://www.bilkent.edu.tr Білкент Университетінің] магистранты, Анкара, Түркия республикасы. Қарулы Күштердегі қызметі 1982—1984 — КСРО Қарулы күштерінің мерзімді қызмет әскери қызметшісі. Еңбек қызметі 1981—1982 — Ишимбай көліктік машина жасау зауытындағы фрезерлеуші маманының оқушысы. 1989—1992 — БашМУ-дің заң факультетінің мемлекеттік құқық және кеңес құрылысы факультетінде кафедра ассистенті, БашМУ студенттерінің кәсіподақ комитетінің төрағасы. 1994—1998 — БМУ-да заң факультетінің аға оқытушысы. 1998—2002 заң факультеті деканының орынбасары, доцент. 2002—2003 — Башқұрт мемлекеттік университеті Құқық институты директорының міндетін атқарушы, кейін директоры. Саяси мансабы Қыркүйек 2003 — шілде 2008 Башқұртстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшысы. 27 тамыз 2008 — желтоқсан 2008 — Ресей Федерациясының Федералды Жиналысымен және Ресей Федерациясы Президенті әкімшілігінің ішкі саясат басқармасының саяси партияларымен өзара іс-әрекет жөніндегі департаменттің директоры. 2009 жылдан бері — РФ Президентінің ішкі саясат басқарма бастығының орынбасары. 19 қыркүйек 2016 — РФ Президентінің ішкі саясат басқарма бастығының орынбасары қызметінен босату туралы өтініш берді. 25 қаңтар 2017 — Мәскеу облысы Красногорск қалалық округі басшысының өкілеттігін уақытша атқарушы. 28 наурыз 2017 - 11 қыркүйек 2018 — Мәскеу облысы Красногорск қалалық округінің басшысы. Башқұртстан Республикасы Басшысының МУА 2018 жылдың 11 қазанынан бастап Башқұртстан Республикасы Басшысының міндетін уақытша атқарушы. Башқұртстан Республикасы Басшысының сайлауы 2019 жылы 8 қыркүйекте болады. Қызығушылығы Классикалық және грек-рим күресінен (№ 2 Ишимбай БЖСМ тәрбиеленушісі) спорт шебері,. Классикалық әдебиетті оқығанды жақсы көреді, ағылшын тілінде еркін сөйлейді. Дереккөздер
Сырдария (айрық)

Өзен: * Сырдария – Орталық Азиядағы өзен. Елді мекен: * Сырдария – Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі аумағындағы ауыл. * Сырдария – Түркістан облысы Отырар ауданындағы ауыл. Тағы қараңыз: * Сырдария ауданы (Қызылорда облысы) * Сырдария ауданы (Сырдария облысы) * Сырдария губерниясы * Сырдария көтерілісі * Сырдария облысы * Сырдария шөгінді алабы
Той жыры

«Той жыры» — 1970 жылы дүниеге келген ән. Әннің әуенін Досым Сүлеев, ал сөзін Ұлықпан Сыдықов жазған. Топ мүшелерінің ішінде алғашқы болып Мұрат Құсайынов отау құрып, бір айдан кейін той жасайтын болды. Тарихы Өткен ғасырдың 60-70 жылдары Бақытжан Жұмаділов, Мұрат Құсайынов, Досым Сүлеев т.с.с жас өнерпаздардан құралып, кейін аты Кеңес Одағында ғана емес, күллі әлемге танылған «Дос-Мұқасан» ансамблінің «Той жыры» әнінсіз бірде-бір той өтпейтіні хақ. Қазақтың дәстүрлі «Жар-Жар» әнінен кейін әр той төрінде шырқалатын «Той жыры» әні кеңінен танымал болғанымен, оның тарихына тереңнен бойламаған көпшілік оның беймәлім тұстарын біле бермейді. Жігіттер өзара ақылдаса келе, тойға тарту ретінде ән жазып, сыйлайық деп шешеді. Алайда, айтылған бұл сөз ұмытылып кетіп, жігіттер той болатын күні бірақ ән жазуға кіріседі. Ұлықпан сөзін жазып, Досым әуенін жазуға кіріседі. Жарты сағат ішінде ән жазылып, «Той үстінде» деген атаумен тойда шырқалады. Ән авторы - Досым Сүлеев. Ансамбль жыл сайын өз репертуарын жаңартып отыруы керек. Кезекті бір бас қосқанда топ мүшелері тойға жазылған әнді естеріне түсіріп, жаңадан әрлейді. Әнді қайта жаздырып, «Той жыры» деп сахнаға алып шығады. Халық жаңа әнді жылы қабылдап, «Той жыры» ел арасында кеңінен тарап кетеді. Мәтіні Ән мәтінінің авторы - Ұлықпан Сыдықов Жаңа әнге ыстық лебіздермен бірге, халық арасында «Бұл ән - ескі ән», «Ескі әнді жаңадан шырқап жүр» т.с.с. түрлі қауесет сөздер қаптап кетеді. Кейін ансамбль мүшелері әнді авторлардың құқығын қорғайтын басқармаға барып, заңды түрде растап алады. Ел ішінде әннің таралғаны соншалықты, «Той жыры» Одақ көлемiнде орындала бастайды. Ән мәтінін орыс тіліне аударып, шырқай бастады. Ал грузин халқы әнді түпнұсқада, яғни қазақ тілінде орындайтын. Дүниеге келгеніне қырық жылдан аса уақыт өтсе де, ән өз өзектілігін жоғалтпай, әр қуанышта ерекше ықыласпен шырқалуда. Талай жастардың қуанышына куә болған «Той жыры» қазақ әнінің тарихында алтын әріппен жазылатын туынды болып қала береді. Той жыры Әнін жазған: Досым Сүлеев Сөзін жазған: Ұлықпан Сыдықов Орындаушысы: «Дос-Мұқасан» ансамблі Махаббаттың құдірет күші әлдилеп, Екі жастың табыстырған жүрегін. Жастық жалын, асыл арман, ақ ниет, Бақыт сыйлап ұсыныпты гүлдерін. Қайырмасы: Той үстінде тәтті күндер, тәтті күндер, Жас жұбайлар шат күліңдер, шат күліңдер! Ән салайық би билейік, би билейік, Шарықтасын шаттық үндер, шаттық үндер! Бірге аттанып болашаққа, өмірге, Тікті бүгін ортамызға отауын. Қуаныш пен шаттық орнап көңілге, Тойламаққа келді бүгін көп қауым. Қайырмасы: Той үстінде тәтті күндер, тәтті күндер, Жас жұбайлар шат күліңдер, шат күліңдер! Ән салайық би билейік, би билейік, Шарықтасын шаттық үндер, шаттық үндер! Жас шаңырақ болсын бақыт бесігі, Жас жұбайлар, құтты болсын тойларың. Кең ашылсын болашақтың есігі, Орындалсын арман, тілек, ойларың. Қайырмасы: Той үстінде тәтті күндер, тәтті күндер, Жас жұбайлар шат күліңдер, шат күліңдер! Ән салайық би билейік, би билейік, Шарықтасын шаттық үндер, шаттық үндер! Дереккөздер
Хемиосмос

Хемиосмос — электронды тасымалдау тізбегінің энергиясын АТФ энергиясына айналдыратын биохимиялық механизм. Жасуша мембранасының электрохимиялық әлеуетін өзгертуді қамтиды. Питер Д. Митчелл хемиосмостық гипотезасын 1961 жылы ұсынды. Мембрана арқылы иондардың қозғалысы екі факторлардың комбинациясына тәуелді: Градиент концентрациясына байланысты диффузиялық күш - барлық бөлшектердің концентрациясы төмен концентрациясы бар аймаққа дейін жоғары концентрациясы бар аймақтан тарайды. Электрондық потенциалдардың градиентінен пайда болатын электростатикалық күштер, H+ протондары сияқты, электрлік потенциалды төмендетеді, ал аниондар кері бағытта тарайды.
Ақсу (футбол клубы, Ақсу)

Ақсу футбол клубы — Павлодар облысы, Ақсу елді мекеніндегі Қазақстан чемпионаттарына қатысатын футбол клубы. 2018 жылы кәсіпқой клуб мәртебесін иеленді. Өз алаңындағы ойындарын көбіне Павлодардағы Орталық стадионда өткізеді. Кейде "Жұлдыз" стадионында ойнайды. Маусымдар 2018 жылы Қазақстан чемпионатының екінші лигасында ойнап, 21 команданың арасында 15-ші орын алды. 2019 жылы тұңғыш рет Қазақстан кубогына қатысты. Жетістіктері Ұлттық 1 лига * Жеңімпаз: 2021. 2 лига * Жеңімпаз: 2020. Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/clubs/2617596-aksu-aksu#tab49_2617596r Футболшылары]
Гильерме Маринато

Гильерме Алвин Маринато (; 12 желтоқсан 1985, Катагуазис, Минас-Жерайс, Бразилия) — бразилиялық және ресейлік футболшы, қақпашы. Карьерасы "Атлетико Паранаэнсе" клубының түлегі. 2007 жылы "Локомотивке" ауысты. 2015 жылы Ресей азаматтығын алды да, 2016 жылдан Ресей ұлттық құрамасында ойнай бастады. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына барған футболшылардың тізіміне енгенімен, негізгі құрам Юрий Акинфеевтен босамай, алаңға шыға алмады. 2017 жылы Ресейде өткен Конфедерациялар кубогына да шақырту алды. Конфедерациялар кубогынан соң ұзақ уақыт құрамаға шақырылмады. 2018 жылы УЕФА Ұлттар Лигасында екі кездесуде құрама қақпасын қорғады. Үйленген, екі қызы бар. Жетістіктері Командалық * Ресей чемпионы (1): 2017/18 * Парана штаты чемпионы (1): 2005 * Ресей кубогы (2): 2014/15, 2016/17 Жеке * Лев Яшин клубы мүшесі: 2018 Қатысқан турнирлері * Еуропа чемпионаты: 2016 * УЕФА Ұлттар Лигасы: 2018/19 Дереккөздер Сілтемелер *[http://fclm.ru/ru/lokoteam/players/7 Профилі]
Андрей Сергеевич Семенов

Андрей Сергеевич Семёнов (24 наурыз 1989 жыл, Мәскеу, КСРО) — ресейлік футболшы, қорғаушы. Мәскеудің "Спартак" клубының түлегі. Қазір "Ахмат" командасында доп тебеді. 2014 жылдан бері Ресей ұлттық құрамасында ойнап келеді. 2014, 2018 жылдары әлем чемпионаттарына қатысты. Қатысқан турнирлері * 2014 — Әлем чемпионаты * 2018 — Әлем чемпионаты Статистикасы Клубтық : 31 мамыр 2015. Дереккөздер Сілтемелер *[http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Andrey-Sergeevich-Semenov-Futbol-24031989 Профилі]
Ферро (футбол клубы, Ақтөбе)

Ферро Ақтөбе — 1993 және 2000 жылдар аралығында Қазақстан чемпионаттарында ойнаған футбол клубы, 2000 жылдан соң жабылып қалды. Қазақстан чемпионаттарында 1993 жылы Қазақстан чемпионатының әуесқойлар лигасына (бірінші лиганың әуелдегі атауы) қатысып, бірінші кезеңде алты клубтың ішінде бірінші орын алды. Екінші кезеңде 5-8 орындар үшін сынға түсіп, 6-шы орынға тұрақтады. Клуб 1997 бірінші лига жеңімпазы атанды. 1998 жылы жоғары лигада ойнауға қаржы тапшылығы кедергі болды. 1999 жылғы чемпионатқа қатыса алмады. 2000 жылы соңғы рет Қазақстан бірінші лигасында ойнап, Батыс аймағында соңғы орында қалды. Жетістіктері * Бірінші лига жеңімпазы: 1997 Дереккөздер Сілтемелер *[https://reotv.kz/info/Aktobe/Sportivnye-centry-zaly-kluby-i-sekcii/ad_51365 Профилі]
Георгий Тамазович Джикия

Георгий Тамазович Джикия (21 қараша 1993, Мәскеу, Ресей) — ресейлік футболшы, қорғаушы. Тегі грузин. Ресей Ұлттық құрамасында және "Спартак" клубында доп тебеді. Ұлты грузин болғандықтан оның Грузия құрамасында да ойнауға мүмкіндігі болды. Бірақ ол ұлтын емес, отанын таңдады. 2017 жылы жазда тұңғыш рет Ресей құрамасына шақырту алды да, артынша Ресейде өткен Конфедерациялар кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық * Ресей чемпионы — 2016/17 * Ресей чемпионатының қола жүлдегері — 2017/18 * Ресей суперкубогы — 2017 Қатысқан турнирлері * 2017 - Конфедерациялар кубогы * 2018 - УЕФА Ұлттар Лигасы Дереккөздер Сілтемелер * [https://spartak.com/team/persons/georgiy_dzhikiya/ Профилі] * [https://rfs.ru/national/players/view?player_id=17505 Профилі]
Фёдор Васильевич Кудряшов

Фёдор Васильевич Кудряшов (5 сәуір 1987 жыл, Мамакан, Иркутск облысы, КСРО) — ресейлік футболшы, қорғаушы. 2016 жылдан бері Ресей Ұлттық құрамасында доп тебеді. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысып, Ресей президентінің қолынан мақтау грамотасын алды. Жетістіктері Командалық * Ресей чемпионатының күміс жүлдегері (4): 2007, 2009, 2011/12, 2015/16 Жеке * Ресей президентінің құрмет ордені: 2018 Қатысқан турнирлері * 2017 - Конфедерациялар кубогы * 2018 - Әлем чемпионаты Дереккөздер Сілтемелер * [https://premierliga.ru/players/Kudryashov-Fyodor Профиль]
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1994

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1994 — Бірінші лиганың бірінші маусымы. Оған 11 команда қатысып, "Мұнайшы" клубы жеңімпаз атанды. "Мұнайшымен" бірге Талдықорғанның "Қайнар" клубы да премьер лигаға жолдама алды. "Қарашығанақ" клубы турнирдің жартысына ғана қатыса алды да, соңында ол қатысқан ойын нәтижелері жоққа шығарылды. Қорытынды кесте
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1995

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1995 — Бірінші лиганың екінші маусымы. Оған 13 команда қатысып, "Қайсар" жеңімпаз атанды. "Қайсармен" бірге "Еңбек", "Көкше" клубтары жоғары лигаға жолдама алды. Турнир Батыс аймақ Бірінші айналым ойындары Қызылордада, екінші айналым ойындары Оралда өтті.. Батыс аймақ Бірінші айналым ойындары Алматыда, екінші айналым ойындары Өскеменде өтті. Орталық аймақ" Бірінші айналым ойындары Жезқазғанда, екінші айналым ойындары Көкшетауда өтті. Финалдық турнир
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1997

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1997 — Бір жылдық үзілістен қайта жалғасқан Бірінші лиганың үшінші маусымы. Тоғыз команда қатысып, Ақтөбенің "Ферро" клубы жеңімпаз атанды. Алғашқы кезең Батыс аймақ Бірінші айналым Оралда, екінші айналым Ақтөбеде өтті. Шығыс аймақ Барлық ойындар Қарағандыда өтті Оңтүстік аймақ Барлық ойындар Талдықорғанда өтті. Финалдық кезең Матчтардың барлығы Алматы облысында өтті. Дереккөздер
Лео Скурник

Ле́о Ску́рник (; 28 наурыз 1907, Хельсинки, Ұлы Финляндия княздігі — 4 желтоқсан 1976, Оулу, Финляндия) — дәрігер және Кеңес-финдік соғысының қатысушысы (1941—1944), өзінің ерлігі үшін Үшінші рейхтің Темір Кіресімен марапатталды, бірақ финдік еврейлер қауымының өкілі ретінде нацисттік орденінен бас тартты. Өмірбаяны Скурниктің ата-анасы бизнесмен Бенцион Скурник пен Сара Скурник болды. 1939 жылына дейін Лемпи Ирен Лауккамен некелескен болды, ал 1949 жылдан бастап Анники Кайстомен некеде тұрды. Скурник 1926 жылы Хельсинки университетінің медициналық факультетіне өтті және 1937 жылы дәрігерлік диплом алды. 1937-1947 жылдары Скурник Ий қаласының муниципалитетінде дәрігер болып жұмыс істеді. 1947-1950 жылдары Rauma-Raahe Oy зауытында дәрігер жұмысын атқарды және Хаукипудас қаласы мен Мартинниеми ауданында аудандық дәрігер болып жұмыс жасады, 1953-1961 жылдары — Паавола мен Ревонлахтиде. 1961 жылдан бастап Оулу қаласында дәрігер болды. Темір кіреспен марапаттау Әскер қатарына шақырылып, Кеңес-фин соғысы кезінде (1939-1940) және кеңес-фин соғысы кезінде (1941-1944) әскери медик болып қызмет етті. Скурник Кестеньге 53-полкінде қызмет етті. Жанында эсэсов бөлігі орналасқан. 1941 жылдың тамыз-қыркүйек айларында фин және неміс сөрелері қоршауға түсті, Скурник 9 километр батпақпен Қырыққабат өзеніне дейін жараланғандарды шығаруды ұйымдастырды. Ол сондай-ақ бейтарап жолақтан жараланған эсэсовтарды шығарды. Осылайша 600 адам құтқарылды. Соғыс соңында 53-ші полктің медициналық қызметінің бастығы лауазымында болған, ол неміс госпиталін сәтті эвакуациялады. Әскери қызметі үшін немістер Скурникті 2-ші дәрежелі темір кіреспен марапаттады. Скурник марапаттаудан бас тартты. Ол оны жақсы қарым-қатынаста болған генерал Ялмар Сийласвуо ли арқылы жасады. Наразылық білдірген немістер Скверникті оларға жеткізуді талап еткенде, генерал оларға: «Мен сізге ең жақсы дәрігерімді беремін бе?» деп бас тартты. Сілтемелер * [https://lechaim.ru/ARHIV/223/romanovskiy.htm Евреи в Финляндии, 1938—1945 годы] * [https://www.telegraph.co.uk/culture/museums/10682975/The-Jews-who-fought-for-Hitler-We-did-not-help-the-Germans.-We-had-a-common-enemy.html The Jews who fought for Hitler], The Telegraph * [https://shaon.livejournal.com/96432.html Еврейские солдаты, сражавшиеся за Финляндию] * [https://journey2gether.weebly.com/blog/the-story-of-leo-skurnik The story of Leo Skurnik] * Jukka Petäjä, 2017. Lauantaiessee: Natsi-Saksa palkitsi suomenjuutalaisia rautaristillä jatkosodassa. Helsingin Sanomat, 14.10.2017, s. C6.
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1998

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1998 — Қазақстан бірінші лигасының төртінші маусымы. Алты команда қатысып, Шымкенттің "Томирис" клубы жеңімпаз атанды. Турнир Бірінші кезең Матчтар Талдықорғанда өтті. Финальдық турнир Барлық ойындар Алматы облысында өтті
Футболдан Қазақстан әуесқой лигасы 1993

Футболдан Қазақстан әуесқойлар лигасы 1993 — Әуесқой лиганың екінші маусымы. Турнир екі кезеңге созылды. Бірінші кезең Батыс аймақ Орталық аймақ Оңтүстік аймақ Финалдық кезең 1 топ 2 топ 5/8 орындар 1/4 орындар
Футболдан Қазақстан әуесқой лигасы 1992

Футболдан Қазақстан әуесқойлар лигасы 1992 — Кәсіпқой емес клубтардың басын қосатын турнир. 1992 жылы бірінші рет ұйымдастырылды. Екі кезең қорытындысында Павлодардың "Юность" клубы жеңімпаз атанды. Құрылу тарихы Бірінші кезең Орталық аймақ Орталық аймақ Оңтүстік аймақ Финалдық кезең
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1999

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 1999 — Қазақстан бірінші лигасы тарихындағы бесінші маусым. Қатысуға өтініш білдіргеннің бәрі қатысып, Шымкенттің "Динамо" командасы жеңімпаз атанды. Турнир матчтары түгел Шымкентте ойналды. Турнир Бірінші кезең "А" тобы "Б" тобы Финалдық турнир
Испат (футбол клубы)

Испат футбол клубы — 1999 жылы Қазақстан бірінші лигасында ойнаған қарағандылық футбол клубы. Бірінші кезеңде "А" тобында күш сынасты да, үш кездесуден 4 ұпай жинап, үшінші орында қалды. Бұл көрсеткіш финалдық кезеңге шығуға аздық қылды. Бұдан соң клуб ешқандай турнирге қатыспады. Дереккөздер
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2000

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2000 — Қазақстан бірінші лигасының алтыншы маусымы. Өтініш білдіргендер түгел қатысты. "Ақтөбе-Ленто" клубы жеңімпаз атанды. Бірінші кезеңде клубтар "үйде-сыртта" жүйесімен екі айналым ойнады. Екінші кезеңде бір ғана айналым ойнады. Екінші кезең ойындары Ақтөбеде өтті. Бірінші кезең Батыс аймақ Орталық аймақ Финалдық турнир
Іле-Бент

Іле-Бент футбол клубы — Алматы облысы, Іле ауданындағы әуесқой футбол клубы. 2001 жылы Қазақстан бірінші лигасына қатысып, финалға дейін жетті де, Шымкенттің "Томирис" клубынан 1:2 есебімен ұтылып қалды. Бұдан соң клуб мұндай ірі турнирлерге қатыспады. 2007 жылы клубтың орнына тағы бір аудандық "Іле-Сәулет" клубы құрылды. Жетістіктері *Қазақстан бірінші лигасында 2 орын: 2001 Тағы қараңыз *Іле-Сәулет (футбол клубы)
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2001

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2001 — Қазақстан бірінші лигасының жетінші маусымы. Сегіз команда қатысып, Шымкенттің "Томирис" клубы жеңімпаз атанды. Турнир кестелері А тобы Б тобы Финалдық кезең 7-8 орын 5-6 орын 3-4 орын Финал
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2002

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2002 — Қазақстан бірінші лигасының сегізінші маусымы. "Екібастұз" клубы жеңімпаз атанды. "Екібастұзбен" бірге Оралдың "Батыс" клубы да суперлигаға жолдама алды. Қорытынды кесте Ескерту Маусым барысында "Тараздан" үш ұпай алынды.
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2003

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2003 — Қазақстан бірінші лигасының 9-шы маусымы. Бұл жолы екі аймаққа бөлініп, екі жеңімпаз анықталды. Қорытынды кестелер Оңтүстік-Батыс Солтүстік-Шығыс Плей-офф * "Горняк" қарымта ойынға қатыспады
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2004

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2004 — Қазақстан бірінші лигасының оныншы маусымы. 24 команда екі аймаққа бөлініп қатысып, "Жамбыл" (Тараз) және "Болат-ЦСКА" (Теміртау) клубтары жеңімпаз атанды. Қорытынды кестелер Оңтүстік Батыс Мергендер Солтүстік шығыс Мергендер Финал Плей-офф
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2013

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2013 — Қазақстан бірінші лигасының 19-шы маусымы. "Қайсар" клубы жеңімпаз атанды. Қорытынды кесте Плей-офф Премьер-лигаға шығу үшін Бірінші лигада қалу үшін Сілтемелер [http://pfl.kz/kaz/report/7711/1#report Плей-офф] Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2003

Футболдан Қазақстан Кубогының 2003 жылғы финалы 11 қараша күні Алматыда өтіп, Алматының "Қайраты" Қостанайдың "Тобыл" клубын 3:1 есебімен ұтты. "Қайрат" футболшысы Арсен Тлехугов хет-трик жасады. Матч детальдары Дереккөздер
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2005

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2005 — Қазақстан бірінші лигасының 11-щі маусымы, 26 клуб екі аймақта сынға түсіп, "Қайсар" мен "Энергетик" жеңімпаз атанды. Қорытынды кестелер Оңтүстік Батыс Солтүстік Шығыс
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2006

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2006 — Қазақстан бірінші лигасының 12-ші маусымы. 27 команда екі географиялық аймаққа бөлініп ойнап, "Жетісу" мен "Авангард" футболшылары жеңімпаз атанды. Қорытынды кестелер Оңтүстік-Батыс Солтүстік-Шығыс
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2007

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2007 — Футболдан Қазақстан чемпионатының он үшінші маусымы. "Қазақмыс" клубы бірінші рет жеңімпаз атанды. Турнир кестелері Оңтүстік-Батыс Солтүстік-Шығыс Финалдық кезең *Жеребе бойынша "Қазақмыс" бірінші орын иеленді.
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2008

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2008 — Қазақстан бірінші лигасының он төртінші маусымы. 2007 жылы Қазақстан екінші лигасының деңгейіндегі Әуесқойлар лигасы құрылды да, көптеген командалар сол лигаға төмендетіліп, бірінші лигада 14 клуб қалды. Бұл жолы аймаққа бөлініп емес, тұтас Қазақстан бойынша өткізілді. Қатысушылар бір-бірімен "үйде-сыртта" жүйесінде ойнап, "Қазақмыс" клубы жеңімпаз атанды. Қорытынды кесте
Футболдан Қазақстан екінші лигасы

Футболдан Қазақстан екінші лигасы — Қазақстандағы үшінші деңгейдегі (Премьер-Лига мен Бірінші лигадан кейінгі) футбол чемпионаты. 2007 жылдан бері өткізіліп келеді. Тарихы 2007 жылға дейін Қазақстанда екі лига ғана болды. Бірақ кейінгі жылдары бірінші лигаға қатысушылар тым көбейіп кетті де, тағы бір лига ашу жоспарланып, екінші лига құру идеясы жүзеге асты. 2007-12 жылдары Футболдан Қазақстан әуесқой лигасы ойнатылды. Онда аймақтарға бөлініп ойнатылды. 2007 жылы "Іле-Сәулет" жеңімпаз атанды. 2008, 2009 жылдары жарыс өткізілген жоқ. 2010 жылы қайта жаңғыртылып, Тараздың СКА клубы озып шықты. 2011, 12 жылдары Өскеменнің "Меркурий", Атакенттің "Мақтарал" клубтары жеңімпаз болды. 2013 жылдан бастап кәсіпқой лига деген мәртебе берілді де, "Екінші лига" деген атау алды. Турнир жеңімпазы бірінші лигаға жолдама алатын болды. Сондай-ақ бірінші лигада төменгі орында қалғандар екінші лигада ойнайтын болды. 2013 жылы Шымкенттің ЗСМК клубы кәсіпқой лиганың тұңғыш чемпион атанды. Кейінгі жылдары тиісінше Қызылорданың "Байқоңыр", Астананың "Прогресс КЗ", Алматының "Қайрат-21", Өскеменнің "Алтай", Астананың "Астана Ж" клубтары жеңімпаз атанды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://ffk.kz/rus/second_league ФФК сайтында]
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2009

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2009 — Футболдан Қазақстан бірінші лигасының он бесінші маусымы. 15 команда қатысып, Алматының "Қайрат" командасы жеңімпаз атанды. Қорытынды кесте Плей-офф Дереккөздер
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2011

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2011 — Футболдан Қазақстан чемпионатының он жетінші маусымы. 18 команда қатысып, "Сұңқар" (Қаскелең) клубы жеңімпаз атанды. Чемпионат барысында, атап айтқанда алтыншы турдан соң "Қазақмыс", 22-турдан соң "Гефест" жарыстан шығып қалды. Қорытынды кесте
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2012

Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2012 — Футболдан Қазақстан бірінші лигасының он сегізінші маусымы. "Іле-Сәулет" клубы жеңімпаз атанды. Бірақ "Іле-Сәулет" клубы 2013 жылы жоғары лигада ойнаудан бас тартты. Оның орнына екінші орын алған "Восток" жіберілді. Қорытынды кесте Дереккөздер
СДЮШОР № 7 (футбол клубы)

СДЮШОР № 7 (футбол клубы) — 2012 жылы Шымкентте құрылған футбол клубы. БИІК футбол академиясының түлектерінен құрылған команда. Қазақстан чемпионатының екінші лигасында ойнайды. Өз алаңындағы матчтарды БИІК футбол орталығығының стадионында өткізеді. Тарихы 2012, 2013 жылдары БИІК футбол клубы деген атаумен Қазақстан бірінші лигасында ойнады. Екі маусымда да соңғы орында қалды. Қазіргі таңда Қазақстан екінші лигасына және Қазақстан кубогына қатысады. 2017 жылы екінші лигада үшінші орын алды. КӨП ҰЗАМАЙ ЖАБЫЛЫП ҚАЛДЫ. 2018 жылы орнына Оңтүстік Академия клубы құрылды. Жетістіктері * Қазақстан екінші лигасында 3-орын: 2017 Атаулары * 2012-2015: БИІК * 2015-2018: СДЮШОР № 7 Дереккөздер Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/clubs/364377-bik-chimkent#tab23_364377r Барлық футболшылары]
Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2019

Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2019 — Қазақстан екінші лигасының 11-ші маусымы. 2019 жылы 4 сәуір — 31 қазан аралығында Қазақстан қалаларында өтеді. 15 қаладан 17 команда бірінші лигаға көтерілу үшін күш сынасып, "СДЮСШОР №8 Астана" клубы жеңімпаз атанды. Турнир кестесі Сыртқы сілтемелер *[http://footballfacts.ru/turnir/3163216-chempionat-kazahstana-d3-2019 Барлық матчтар]
Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2018

Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2018 — Қазақстан екінші лигасының 10-шы маусымы. 21 команда қатысып, Астана U-21 клубы жеңімпаз атанды. Қорытынды кесте Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/turnir/2625411-chempionat-kazahstana-2018 Барлық матчтар]
Рузаевка (футбол клубы)

Рузаевка (футбол клубы) — Солтүстік Қазақстан облысы, Рузаевка селосында 1998 жылы құрылған футбол клубы. Тарихы 2014 жылға дейін тек республикалық маңызы жоқ аймақтық турнирлерде ғана ойнады. 2014 жылы бірінші рет екінші лигада ойнап, үшінші орын алды. 2016 жылы он екінші орынға түсіп кетті. 2017 жылы жетінші орынға тұрақтады. 2018 жылы тоғызыншы орынға табан тіреді. 2019 жылы соңғы 17-ші орында қалды. 2022 жылы кәсіпқойлық статусынан айрылды. Сілтемелер * [http://ruzayevka.kz Ресми сайты]
Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2015

Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2015 — Қазақстан екінші лигасының жетінші маусымы. Топтық турнир 1 топ 2 топ 7 орын 17.09.2015 «Вест-Краун» (Ақтөбе) 3&nbsp;-&nbsp;0 «Евразия» (Павлодар облысы) 5 орын 17.09.2015 «Нардос» (Павлодар) 2&nbsp;-&nbsp;2 пен. 5-6 «Пронет» (Ақтөбе) 1/2 финал 17.09.2015 «Гефест» (Сарань) 2&nbsp;-&nbsp;2, пен. 5-4 «Шалқар» (Шымкент) 17.09.2015 «Прогресс KZ» (Астана) 1&nbsp;-&nbsp;1, пен. 6-5 «Рузаевка» (Рузаевка) 3 орын 18.09.2015 «Шалқар» (Шымкент) 2&nbsp;-&nbsp;1 «Рузаевка» Финал
Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2014

Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2014 — Қазақстан бірінші лигасының алтыншы маусымы. 12 команда қатысып, "Байқоңыр" клубы жеңімпаз атанды. Бірінші топ Екінші топ 11 орын 18.09.2014 «Пронет» (Ақтөбе) 1&nbsp;-&nbsp;0 «Каспий»-2 (Ақтау) 9 орын 18.09.2014 «Трактор» (Павлодар) 1&nbsp;-&nbsp;0 «Шалкар» (Шымкент) 7 орын 18.09.2014 «Водник» (Алматы) 1&nbsp;-&nbsp;6 Қызылжар-2 (Петропавловск) 5 орын 18.09.2014 «Жетісай» (Жетісай) 1&nbsp;-&nbsp;1, пен. 4-5 «Вест-Краун» (Ақтөбе) 3 орын 18.09.2014 «Рузаевка » 1&nbsp;-&nbsp;4 «Каspi Bank» (Алматы) Финал
Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2013

Футболдан Қазақстан екінші лигасы 2013 — Қазақстан екінші лигасының бесінші маусымы. Бастапқы кезең Оңтүстік аймақ Батыс аймақ Солтүстік аймақ Финалдық кезең 1 топ 2 топ 3 топ 4 топ 13 орын 24.09.2013 «Жаңа-Есіл» (Новоишим) 7&nbsp;-&nbsp;1 «Каспий»-2 (Ақтау) 11 орын 24.09.2013 «Альтаис» (Тараз) 0&nbsp;-&nbsp;3 «Сайхан» (Зайсан) 9 орын 24.09.2013 ВРЗ (Астана) 0&nbsp;-&nbsp;3 ДЮФШ «Оқжетпес» (Кокшетау) 1/4 финал 24.09.2013 «Kaspi» (Алматы) 4&nbsp;-&nbsp;2 «Талдықорған-Жас» (Талдықорған) 24.09.2013 «Трактор» (Павлодар) 2&nbsp;-&nbsp;5 ЗСМК (Шымкент) 24.09.2013 «Гефест»-2 (Саран) 4&nbsp;-&nbsp;0 КОФК «Қайсар» (Қызылорда) 24.09.2013 «Вест-Краун» (Ақтөбе) 4&nbsp;-&nbsp;1 ТЛФЛ (Теміртау) 1/2 финал 26.09.2013 «Kaspi» (Алматы) 0&nbsp;-&nbsp;3 ЗСМК (Шымкент) 26.09.2013 «Гефест»-2 (Саран) 1&nbsp;-&nbsp;0 «Вест-Краун» (Ақтөбе) 3 орын 27.09.2013 «Kaspi» (Алматы) 0&nbsp;-&nbsp;3 «Вест-Краун» (Ақтөбе) Финал 27.09.2013 ЗСМК (Шымкент) 4&nbsp;-&nbsp;2 «Гефест»-2 (Саран) Плей-офф Дереккөздер
Граф (лауазым)

лық тәжі]] Граф, Графиня — Еуропадағы Ерте Ортағасыр кезіндегі патшалық қызмет лауазымы. Лауазым IV ғасырда Рим империясы кезінде пайда болған. Бастапқыда ірі шенеунікке тән болған. Франк мемлекетінде VI ғасырдың екінші жартысында граф өзінің граф-округінде сот, әкімшілік және әскери билікке ие болған. Карл II Лысыйдың бұйрығына байланысты граф қызметі мен басқаруы ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырған. Ресейде бұл лауазым Петр I патшаның қолдауымен енгізілген болатын. XIX ғасырдың аяғында 300-ден артық граф тумалары болған. Батыс Еуропа тарихи дәстүрінде қалыптасқан ақсүйектік атақтардың иерархиялық жүйесіне сәйкес, граф атағы шевалье (рыцарь), барон және виконттан жоғары, бірақ маркиз, герцог, ұлы герцог және ханзададан (принцтен) төмен дәрежеде орналасқан. Сыртқы сілтемелер
Футболдан Қазақстан Кубогы 2017

Футболдан Қазақстан Кубогы 2017 — Қазақстан кубогының 26-шы турнирі. Сегізінші рет "Қайрат" командасы топ жарды. Бастапқы кезең А тобы ---- ---- В тобы" ---- ---- С тобы ---- ---- 1/8 финал 19 сәуір 1/4 финала 10 мамыр 1/2 финал 24 мамыр — 21 маусым Финал
Футболдан Қазақстан Кубогы 2018

Футболдан Қазақстан Кубогы 2018 — Қазақстан кубогының 27-ші маусымы. "Қайрат" клубы төртінші рет қатарынан жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд А тобы В тобы С тобы Д тобы Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал
Футболдан Қазақстан Кубогы 2019

Футболдан Қазақстан Кубогы 2019 — Қазақстан кубогы үшін жарыстың 28-ші турнирі. 19 наурыз бен 22 қыркүйек аралығында өткізілді. Қызылорданың "Қайсар" клубы екінші рет жеңімпаз атанды. Турнир жеңімпазы 2020/21 жылғы Еуропа Лигасына жолдама алады. Қатысушылар Бастапқы раунд А тобы В тобы С тобы 1/8 финал Ширек финал Жартылай финал ---- Финал Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2018

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2018 — Қазақстан кубогының 2018 жылғы жеңімпазын анықтайтын матч. 2018 жылы 24 қараша күні Шымкентте өтті. "Қайрат" 1:0 есебімен "Атырауды" ұтты. Ойын тағдырын шешкен жалғыз голды 15-минутта Александр Соколенко енгізді. Матч Протокол Дереккөздер Сілтемелер *[http://kaz-football.kz/18/cup18_stat.shtml#1 Футболдан Қазақстан Кубогы 2018]
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2017

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2017 — Қазақстан кубогының 2017 жылғы жеңімпазын анықтайтын матч. "Қайрат" 1:0 есебімен "Атырауды" ұтты. Матч Ақтөбедегі Орталық стадионда өтті. Ойын тағдырын шешкен жалғыз голды 70-минутта Жерар Гоу соқты. Матч Детальдар Дереккөздер Басқа да фактілер * Екі клуб 2018 жылғы Қазақстан кубогының финалында тағы да кездесті. Ол жолы да 1:0 есебімен "Қайрат" жеңіске жетті.
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2016

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2016 — Футболдан Қазақстан кубогының 2016 жылғы жеңімпазын анықтайтын матч. 2016 жылы 19 қараша күні Алматыдағы Орталық стадионда өтіп, "Астана" 1:0 есебімен "Қайратты" ұтты. Бұл — Алматыда өткен 14-ші финал. Ойын тағдырын шешкен жалғыз допты 47-минутта Жуниор Кабананга соқты. Айта кетейік, "Астана" бұл маусымда Қазақстан чемпионы атанған болатын. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://kaz-football.kz/16/cup16_stat.shtml#1 Футболдан Қазақстан Кубогы]
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2009

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2009 — Қазақстан кубогының 2009 жылғы жеңімпазын анықтайтын матч. 2009 жылы 15 қараша күні Астанада өтіп, "Атырау" (Атырау) 1:0 есебімен "Шахтерді" (Қарағанды) ұтты. Ойын тағдырын шешкен жалғыз голды 34-минутта Денис Зубко соқты. Бұл "Астана Аренада" өткізілген тұңғыш финал. Сондай-ақ "Атыраудың" да бірінші кубогы. Матч Командалар құрамы Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2008

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2008 — Қазақстан кубогының 2008 жылғы жеңімпазын анықтайтын ойын. 2008 жылы 16 қараша күні Алматыдағы Орталық стадионда өтіп, "Ақтөбе" 3:1 есебімен "Алматыны" ұтты. Бұл — "Алматының" соңғы ресми ойыны еді. Жыл соңында "Мегаспорт" клубымен бірігіп, "Локомотив" клубына айналып кетті. Матч Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2007

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2007 — Қазақстан кубогының 2007 жылғы финалдық матчы, 29 қараша күні Тараздағы "Орталық стадионда" өтті. Қостанайдың "Тобыл" командасы Шымкенттің "Ордабасы" футболшыларын 3:0 есебімен ұтты. Матчта Қазақстан Ұлттық құрамасының капитаны Руслан Балтиев дубль жасады. Үшінші голды Игорь Юрин енгізді. "Тобыл" футболшылары 2008/09 жылғы УЕФА Кубогына жолдама алды. Матч Детальдар Тағы қараңыз * Футболдан Қазақстан кубогы 2007 * Футболдан Қазақстан суперкубогы 2008 Дереккөздер Сілтемелер
Орталық стадион (Тараз)

Орталық стадион (Тараз) — Тараз қаласындағы футбол стадионы. "Тараз" клубы өз алаңындағы кездесулерін осында өткізеді. Сыйымдылығы 12 500 адам. Кеңес одағы жылдары "Химик" деп аталды. 2004, 2007 жылдары Қазақстан кубогының финалдық матчтары ойналды. Сипаттамасы * Төрт жағында да трибуналар бар. * Сыйымдылығы — 12 527. * Орындықтар — пластик. * Көлемі — 106 м х 68 м. * Төсеніш — табиғи. Сілтемелер * [http://www.fctaraz.kz/ru/abaut/stadion "Тараз" ФК сайтында]
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2006

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2006 — Қазақстан кубогының 2006 жылғы финалы, 8 қараша күні Алматыдағы Орталық стадионда өтіп, "Алматы" клубы "Астана" командасын 3:1 есебімен ұтты. Бұл алматылықтардың өз тарихындағы бірінші әрі соңғы рет кубокты ұтуы. Матч Протокол Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2019

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 2019 — Қазақстан кубогының 2019 жылғы жеңімпазын анықтайтын матч. "Атырау" және "Қайсар" клубтары күш сынасып, негізгі уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды да, қосымша уақыттың ең соңғы минутында бір гол соққан қызылордалықтар 2:1 есебімен жеңіске жетті. "Қайсар" командасы 2020/21 жылғы Еуропа лигасы мен 2020 жылғы Қазақстан суперкубогына жолдама алады. "Атырау" қатарынан үшінші рет финалда ұтылды. 2017, 2018 жылдары "Қайраттан" жеңілген болатын. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.zakon.kz/4989023-kaysar-zavoeval-kubok-kazahstana.html "Қайсар" араға 20 жыл салып Қазақстан кубогын иеленді]
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1992

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1992 — Қазақстан кубогының тұңғыш финалы, 1992 жылы 8 тамыз күні Алматыдағы "Орталық стадионда" өтті. Алматының "Қайрат" футболшылары мен Жамбылдың "Фосфор" командалары кездесіп, қайраттықтар 5:1 есебімен жеңіске жетті де, Қазақстан кубогының тұңғыш иегері атанды. Матч Матчта қайраттық Юрий Найдовский дубль жасады. "Қайрат" сапынан одан басқа Сергей Волгин, Сергей Климов, Асқар Әбілдаев көзге түсті. "Фосфор" сапынан Литвиненко тек матч бітерде ғана бір гол соқты. Матч жеңімпазына жаңа кубок сыйлау ойластырылған, бірақ Қазақ КСР кубогындағы ауыспалы, бойы жарты метрлік фарфор құмыраны тарту етті. Детальдар Құрамы Сілтемелер *[http://kaz-football.kz/92/cup92_stat.shtml#1 Қазақстан футболы сайтында]
Қабылсай (өзен)

Қабылсай, Мансұратсай, Аршабайсай – Арыс алабындағы өзен. Географиялық орны Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі аумағымен ағады. Бастауы Бастауын Боралдай жотасынан алып, Арыс өзеніне оң жағалауынан құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 87 км, су жиналатын алабы 1280 км 2 . Қабылсайдың жалпы ұзындығы 40 км болатын 11 саласы бар. Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1993

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1993 — Қазақстан кубогының екінші финалы. Бұл жолы да Алматыда өтіп, Алматының "Достық" клубы "Таразды" 4:2 есебімен ұтты. Фактілер * "Достық" өз тарихында бірінші әрі соңғы рет кубокты иеленді. * "Тараз" қатарынан екінші маусым финалда сүрінді. 1992 жылы "Фосфор" деген атаумен қатысқан болатын. Матч Протокол Сілтемелер *https://footballfacts.ru/match/292513-dostykalmaatatarazdzhambul42
Тоғансай (өзен)

Тоғансай – Сырдария алабындағы өзен. Географиялық орны Түркістан облысы Қазығұрт ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 69 км, су жиналатын алабы 694 км 2 . Бастауы Қоржынтаудың батысындағы Тұғыртас тауынан басталып, Қабылсай өзеніне құяды. Гидрологиясы Сол арнасы тік жарлы, оң жағы көлбеу. Жауын-шашын суымен толығады. Жылдық орташа су ағымы 1,5 м³/с. Суы егін суаруға пайдаланылады. Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1994

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1994 — Қазақстан кубогының 1994 жылғы жеңімпазын анықтаған матч. Алматыдағы Орталық стадионда өтіп, "Восток" 1:0 есебімен "Актюбинец" командасын ұтты. Матч Протокол
Шағыр (өсімдік)

Шағыр (Bergenia) — тасжарғандар тұқымдасына жататын өсімдіктердің бір туысы. Мұның 10 түрі бар. Шағырдың жапырағы мен тамырсабағында аморфтық таннид деп аталатын зат болады. Бұл тері илеуге жұмсалады. Тамырсыз жерсабағы — күзде, жапырағы — жазда жиналып көлеңкелі жерде кептіріледі. Негізінен Азияда өсетін 10 түрі белгілі. Қазақстанда 2 түрі кездеседі. Соның бірі – етжапырақ Б. немесе шағыршай (В. crassіfolіa). Алтайда кең тараған. Биікт. 5 – 50 см. Тамырсабағы жуан, жерге төселіп өседі. Сабағы жапырақсыз. Қалың, ірі, жүрек пішінді жапырағы сабақ түбін айнала қоршай орналасқан. Қызыл гүлдері қалқанша гүлшоғырына топтасады. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, тамызда жемістенеді. Жемісі – қорапша, іш жағынан ашылады. Тұқымдары көп. Тамырында илік заттар көп болғандықтан тері илеуге, ал өсімдік құрамындағы глюкозидтерді фотосурет шығаруға қолданады. Жапырағын қайнатып шай орнына ішеді, тұнбасынан қара, қоңыр бояу алынады. Б-ның екінші түрі – угам баданы өте сирек кездеседі, қорғауға алынған. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD] Дереккөздер *Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1997

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1997 — Қазақстан кубогының 1996 жылғы финалы негізінен Ақтаудың "Мұнайшы" және Семейдің "Елім-ай" клубтары арасында 1996 жылы 25 қараша күні өтті. Матчтан алдын екі клуб та Қазақстан футбол федерациясының басшысы Құралбек Ордабаевтың қызметтен кетуін талап етті, кетпеген жағдайда қайсысы финалда жеңсе де кубокты алудан бас тартатынын мәлімдеді. Ойын 2:1 есебімен семейліктердің пайдасына шешілді, бірақ өздері айтқандай кубокты алудан бас тартты. Кейін ол ойынның нәтижесі жоққа шығарылды. 1997 жылы 26 сәуірде жартылай финалда ұтылған екі клуб — "Қайрат" пен "Восток-Әділ" иесіз қалған кубок үшін ойнады. "Қайрат" 2:0 есебімен жеңіске жетті. Матч
Джеффри Буш

Джеффри Буш (; 23 наурыз 1920, Лондон - 1998 жылғы 24 ақпан, Лондон) - британдық сазгер. Детективті романдардың авторы Чарли К. Буш, кинорежиссер Пол Буштың әкесі. Өмірбаяны Сегіз жасынан бастап Салисбери соборындағы балалар хорында ән шырқады, Джон Ирландиядан, Лансинг колледжінде музыка оқыды және 1940 жылы Баллиол колледжін бітірді. 1941-1945 жж. Үздік пацифист ретінде идеологиялық себептер бойынша әскери қызметтен бас тартты. Tredegar қаласында баламалы қызметте баспанадағы көмекші қызметкер болды. Содан кейін Оксфордқа оралып, 1946 жылы музыкалық докторлық диссертация және классикалық филология магистрі (1947). 1949 жылы ол Корольдік филармонияның жарысымен Yorik оркестрі үшін Овертюра жеңіп алды. Өмірінің соңына дейін ол Оксфордта және Лондонда ағылшын тілінің тарихында маман болған Лондонда оқыды және АҚШ Беннетт мен Викториан дәуірінің басқа авторларының шығармаларын зерттеуге ерекше назар аударды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Карл Штратман

Карл Стратман (неміс: Карл Стратманн, 1866 жылғы 11 қыркүйек. Дюссельдорф; 29 шілде 1939 ж. Мюнхен) — неміс суретшісі және иллюстратор, модернизм мен символизм сияқты өнердегі осындай үрдістердің өкілі. Өмірбаяны Бай отбасында дүниеге келген. Болашақ суретшінің әкесі, сондай-ақ Карл Стратман ірі саудагер және бос брикант болды, кейінірек Германиядағы Чилидің консулы. Анасы, Алиса, ағылшын әйел болды және ұлының ағылшын мәдениеті мен өнеріне қызығушылығын арттырды. 1882-1886 жылдар аралығында Карл Дюссельдорф көркемсурет академиясында оқиды, бірақ ол «талант болмағандықтан» курсты аяқтамады және 1886-1889 жылдары Веймарда, жергілікті көркем мектепте, Леопольд фон Калькреут класында білімін жалғастырды. Веймар мектебінен мұғалім Кальёттен кеткеннен кейін К.Шраттман Веймарды тастап, Мюнхендегі «еркін суретшінің» өмірі мен мансабын бастайды. Мұнда ол жергiлiктi богемистердiң санына енгiзiлiп, сонымен бiрге ол өз өмiрi бойы достық қарым-қатынастарын сақтаған суретшi Ловис Коринтпен кездестi. Мюнхенде Мюнхеннің символизмінің керемет дәуірі ең танымал картиналарының бірі - Үлкен формадағы «Саламбо» (1894-1895) кенеп жазған. Оның сюжеті француз жазушысы Густав Флауберттің аты-жөнімен жазылған. Суретте Карфагения командирі Хамилькар Барканың қызы салттық мақсаттар үшін алып питонға айналды. асыл тастармен безендірілген кенепте суретші. Сурет жергілікті қауымдастықта дау тудырды, баспасөзде К.Шраттманның жұмысы «садистық қиял», «бейнені сұмдық» және т.б. деп аталды. Сонымен қатар, жанжалды кенеп оны кеңінен таратты. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1998

Футболдан Қазақстан Кубогының финалы 1998 — Қазақстан кубогының 1997-98 жылғы кубогының иесін анықтайтын матч. 1998 жылы 10 маусым күні әдеттегідей Алматыдағы Орталық стадионда өтіп, "Ертіс" 2:1 есебімен "Қайсар-Харрикейнді" ұтты. Матч Протокол