kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Боливия-Қытай қатынастары

Боливия-Қытай қатынастары — Боливия мен Қытай арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар 1985 жылғы 9 шілдеде ресми түрде орнатылды. Қытай БРИКС мүшесі, ал Боливия серіктес ел болып табылады. Тарих 1985 жылы Қытай мен Боливия арасында дипломатиялық қатынастар орнатылғаннан кейін екі ел байланыстары кеңейе бастады. Қарым-қатынастар бастапқыдағы экономикалық және мәдени ынтымақтастықтан әскери, көлік, инфрақұрылым, шикізат, білім беру және басқа да салаларға ұласты. 2010 жылғы 9 шілдеде Бейжіңде екі ел дипломатиялық қатынастардың 25 жылдығын атап өтті. 2010 жылғы тамызда Қытай мен Боливия әскери байланыстар мен ынтымақтастықты одан әрі дамытуға келісті. Екіжақты қатынастар Екіжақты сауда бастапқыда өте төмен деңгейде болды және шамамен 4 млн АҚШ долларын құрады. Қытайлық компания Боливиядағы құны 2,3 млрд доллар болатын литий өндіру жобасына қатысады. 2023 жылғы маусымда Боливия 2000-жылдардың басынан бергі алғашқы экономикалық дағдарыс кезінде Қытайдан көмек сұрады. 2024 жылғы ақпанда Боливия Қытайдан мырыш өңдеу зауытын салу үшін 350 млн доллар көлемінде несие алды. Дереккөздер
Бейбарыс Қабылан

Бейбарыс Қабылан — қазақстандық таеквондошы, 21 жасқа дейінгі жастар арасындағы Әлем чемпионы (2025), III ТМД елдері ойындарының жеңімпазы. Ол Қазақстан тарихында таеквондодан жастар арасында (U-21) алтын медаль жеңіп алған алғашқы спортшы. Спорттық мансабы 2025 жылғы жетістіктері III ТМД елдері ойындары 2025 жылдың қыркүйек айында Әзірбайжанның Мингечевир қаласында өткен III ТМД елдері ойындарында Бейбарыс Қабылан 87 келіден жоғары салмақта сынға түсті. Ол осы жарыста топ жарып, алтын жүлдеге ие болды. Бейбарыс пен тағы бір қазақстандық Жавохирхон Исламов Қазақстан таеквондо құрамасының қоржынына алғашқы алтын медальдарды салған спортшылар атанды. Әлем чемпионаты (Уси) 2025 жылы қазан айында Қытайдың Уси қаласында өткен ересектер арасындағы Әлем чемпионатына қатысты. 1/16 финалда Бейбарыс сенсация жасап, 2022 жылғы әлем чемпионы және екі дүркін әлем біріншілігінің жүлдегері мексикалық Карлос Сансоресті 2:0 есебімен ұтты. Алайда ширек финалда АҚШ спортшысы Джонатан Хилиге 0:2 есебімен жол беріп, жарысты аяқтады. U-21 Әлем чемпионаты (Найроби) 2025 жылдың желтоқсан айында Кения астанасы Найробиде өткен жастар арасындағы (U-21) әлем чемпионатында тарихи жеңіске жетті. Финалға дейін Үндістан, Түркия және Иран спортшыларын жеңген ол, ақтық сында Оңтүстік Корея өкілі Ян Чжунённан басым түсіп, әлем чемпионы атанды. Мемлекеттік қолдау және марапаттар Бейбарыс Қабыланның Кениядағы тарихи жеңісінен кейін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев спортшыны арнайы құттықтады . Ақорданың құттықтау хатында: Дереккөздер
Т. Жантаев көшесі (Астана)

Т. Жантаев көшесі , Ахмет Байтұрсынов көшесінен басталып, Қордай көшесінде аяқталып, Ботай көшесіне айналады. Аманжол Бөлекбаев көшесімен қиылысады. Ұзындығы — 541 м. Тарихы Көшенің бұрыңғы аты — А-75 көшесі. Көше бойында "София" ТҮК, "Кернай" ТҮК, және №86 мектеп-гимназия орналасқан. Дереккөздер
Ахмет Байтұрсынұлы көшесі (Астана)

Ахмет Байтұрсынұлы көшесі. Ахмет Байтұрсынұлы көшесі — Сафуан Шаймерденов көшесінен басталып, Рақымжан Қошқарбаев даңғылында аяқталады. Бауыржан Момышұлы даңғылына айналады. Тәуелсіздік, Обаған, Қуанышбаев, Нұрмағамбетов, Әзірбаев, Жұмабаев, Жүргенов, Т.Жантаев, Центральная, Ұлы Дала, Бастөбе, Тынышбаев көшелерімен қиылысады. Ұзындығы — 6132 м. Тарихы Көше 2017 жылы Алматы ауданында салынған. Проектті аты — А-765. Атын өзгерту туралы шешім 2018 жылы қабылданды. Көше бойында көптеген ТҮК, жалпы білім беретін мектептер, мұражайлар, және «Нұрлы-жол» ТЖ вокзалы орналасқан. Тұлға Негізгі бет: Ахмет Байтұрсынұлы
Қызыларбат

Қызыларбат (1999 жылдан 2022 жылға дейін Сердар, 1991 жылға дейін Қызыл-Арват) — Түрікменстанның Балқан уәлаятындағы қала. Географиялық сипаттамасы Қала Копетдаг етегінде, Балқанабаттан оңтүстік-шығысқа қарай 175 км, Ашхабадтан солтүстік-батысқа қарай 219 км жерде орналасқан. Тарихы Ол Транскаспий теміржолы құрылысы кезінде Қызыларбат деген шағын ауылдан өсіп шыққан. Оған дейін жергілікті халық негізінен ауыл шаруашылығымен, мақта мен жүн өңдеумен және кілем тоқумен айналысқан. Ауыл сонымен қатар дәстүрлі түрікмен костюмдерін шығарған. 1881 жылы мұнда теміржол тартылды. Теміржолға қызмет көрсету үшін ірі көлік торабын, жөндеу шеберханаларын және басқа да өнеркәсіптік нысандарды салу қажет болды. Кеңес дәуірінде Қызыл-Арват республиканың ең ірі өнеркәсіптік және теміржол орталықтарының біріне айналды, Түрікменстанның алғашқы вагон жөндеу зауыты құрылды. 1999 жылы 29 желтоқсанда қалаға Сапармұрат Ниязовтың құрметіне Сердар атауы берілді. 2022 жылы қаланың атауы Қызыларбат болып қайтарылды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Жергілікті халық, ежелгі замандағыдай, тоқумен айналысады. Теке кілемдерін, шапандарын және белдіктерін жергілікті шеберлер жасайды, ал ер адамдар дәстүрлі телпектерді (биік бас киімдер) тігеді. Қалада вагон жөндеу зауыты, мақта тазалау зауыты, йод зауыты (Берекет), кілем фабрикасы және тоқыма кешені орналасқан. Көрнекі орындары Көрікті жерлердің қатарында чиллехан ғимаратының қирандылары бар. Жергілікті тұрғындар Парабиби есімді әйел жау қолына түсіп қалмау үшін өзін жартасқа байлап тастағанын және осылайша бұл қирандылар пайда болғанын айтады. Тағы бір аңыз 120 шақырым жерде орналасқан Арчван бұлағымен байланысты. Онда айтылғандай, жергілікті тұрғын тері ауруына байланысты ауылынан жер аударылған. Бұлақты тапқаннан кейін, ол онда шомылып ауруы жойылған. Содан бері су емдік болып саналады, ал бұлақтың орнында санаторий құрылды. Дереккөздер
Ангола-Аргентина қатынастары

Ангола-Аргентина қатынастары — Ангола мен Аргентина арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Екі мемлекет те G77 тобының және Біріккен Ұлттар Ұйымының толыққанды мүшелері. Тарихы Трансатлантикалық құл саудасы дәуірінде Португалия мен Испания Анголадан көптеген африкалық құлдарды Бразилияға, одан кейін Аргентинаға жеткізді. 1975 жылғы қарашада Ангола Португалиядан тәуелсіздік алды, ал 1977 жылғы қыркүйекте Аргентина Анголаның тәуелсіздігін танып, дипломатиялық қатынастар орнатты. Ангола тәуелсіздік алғаннан көп ұзамай елде азаматтық соғыс басталып, 2002 жылға дейін жалғасты. 1985 жылы Аргентина сыртқы істер министрі Данте Капуто Анголаға сапар жасады. 2005 жылғы мамырда Ангола президенті Жозе Эдуарду душ Сантуш Аргентинаға ресми сапармен келді. 2012 жылғы мамырда Аргентина президенті Кристина Фернандес де Киршнер Анголаға ресми сапармен барды. 2013 жылы Ангола сыртқы істер министрі Жорж Ребело Чикоти Аргентинаға сапар жасап, сыртқы істер министрі Эктор Тимерманмен кездесті. Сапар барысында тараптар саяси консультациялар тетігі аясында кездесу өткізіп, екі ел арасындағы ағымдағы екіжақты қатынастарды талқылады. Екіжақты келісімдер Екі ел арасында бірқатар екіжақты келісімдер жасалған. Олардың қатарында: 1983 жылғы Сауда келісімі; 1998 жылғы экономикалық, техникалық, ғылыми және мәдени ынтымақтастық туралы келісім; 2004 жылғы ауыл шаруашылығы жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандум; 2005 жылғы ортақ мүдделер мәселелері бойынша консультациялар туралы келісім; 2005 жылғы экономикалық және сауда ынтымақтастығы туралы келісім; 2005 жылғы ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық туралы келісім; сондай-ақ 2012 жылғы дипломатиялық және қызметтік паспорт иелеріне визаларды жою туралы келісім бар. Дипломатиялық өкілдіктер Анголаның Буэнос-Айресте елшілігі бар. Аргентина Луандада елшілік ұстайды. Дереккөздер
Пропадиен

Пропадиен (немесе аллен) — C 3 H 4 формуласы бар органикалық қосылыс. Бұл ең қарапайым аллен, яғни екі тізбектес көміртек екі еселік байланысы бар қосылыс. MAPP газының құрамдас бөлігі ретінде ол арнайы дәнекерлеуде жанармай ретінде қолданылған. Өндірісі және метилацетиленмен тепе-теңдігі Пропадиен метилацетиленмен (пропин) тепе-теңдікте болады, және бұл қоспа кейде MAPD деп аталады (mетилaцетилен-pропаdиен): :H 3 C−C≡CH ⇌ H 2 CCCH 2 270 °C температурада K eq = 0.22, ал 5 °C-та 0.1. MAPD көбіне пропаннан пропен алу кезінде дегидрогендеудің жанама өнімі ретінде түзіледі, ол химия өнеркәсібінде маңызды шикізат. MAPD пропеннің катализдік полимерлеуіне кедергі жасайды. Ғарыстағы кездесуі 2019 жылы NASA Infrared Telescope Facility құралын пайдаланып, Сатурннің айы Титан атмосферасынан пропадиен анықталғаны хабарланды. Бұл ғарышта пропадиен алғаш рет анықталған оқиға болды және Титан атмосферасынан анықталған екінші изомерлік жұп (пропинмен жұпталған) болды, бірінші жұп HCN-HNC (сірке сутегі цианиді – сірке сутегі изоцианиді) болды. Дереккөздер
Дарғаната

Дарғаната — Түрікменстанның Лебап уәлаяты қала. Дарғаната атырабының орталығы. Қала халқы 21 465 адам. Географиялық сипаттамасы Мекен Қарақұм шөлінің шетінде, Әмударияның сол жағалауында, Өзбекстанмен шекарада орналасқан. Қаладан Түрікменабад-Үргеніш-Дашоғыз автомобиль және теміржол көліктері өтеді. Дарғанат теміржол стансасы 4 км жерде. Тарихы 1966 жылдан бастап қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 2003 жылдың 14 мамырына дейін Дарған-Ата деп аталды, содан кейін Бірата елді мекені болып өзгертілді. 2016 жылдан бастап қала мәртебесіне ие болды, ал 2017 жылдың 25 қарашасында Дарғаната болып өзгертілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Дарғаната — суару каналдарының көмегімен мақта, бақша және көкөніс дақылдары өсірілетін аймақтық ауылшаруашылық орталығы. Табиғи газ өндіреді, мал шаруашылығымен айналысады және мақта өсіреді. Көрнекі орындары Дарғанатаның оңтүстігінде Хорезмге тиесілі ортағасырлық Дарған қаласының қирандылары жатыр. Ағаш есіктері күрделі ойылған XIV ғасырдағы кесене сақталған. Дереккөздер
(434) Унгария

(434) Унгария — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1898 жылы 11 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Мажарстанның құрметіне орай аталды. Сол жылы Будапештте астрономиялық конгресс өткен еді. Бұл аспан денесі астероидтардың Унгария жанұясына атау берді. Жерге түскен обрит метеориттерінің көзі — (3103) Эгер астероиды осы жанұяға жатады деген пікірлер бар. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(435) Элла

(435) Элла — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1898 жылы 11 қыркүйекте Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(436) Патриция

(436) Патриция — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1898 жылы 13 қыркүйекте Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (201—300)
(437) Родия

(437) Родия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1898 жылы 16 шілдеде Огюст Шарлуа Ницца обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы океанидалардың бірі атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(438) Зеуксо

(438) Зеуксо — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1898 жылы 8 қарашада Огюст Шарлуа Ницца обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы океанидалардың бірі атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(439) Огайо

(439) Огайо — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1898 жылы 13 қазанда Эдвин Фостер Коддингтон Лик обсерваториясында ашты. Өзі туған Огайо штатының құрметіне орай атады. Бұл Коддингтон ашқан үш астероидтың біріншісі. Оларды ол Джеймс Крейг Уотсон ашқан астероидтарды қайта зерттеу барысында тапқан. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(445) Эдна

(445) Эдна — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1899 жылы 2 қазанда Эдвин Фостер Коддингтон Лик обсерваториясында ашты. Огайо штаты университетіне демеушілік көрсеткен адамның әйелі есімімен аталды. Бір жыл бұрын ашылған (440) Феодора астероиды осы демеушінің қызы есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500) * (439) Огайо
(446) Этернитас

(446) Этернитас — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1899 жылы 27 қазанда Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі Римдегі мәңгілікті бейнелейтін құдайдың құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(447) Валентина

(447) Валентина — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1899 жылы 27 қазанда Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ротшильдтер жанұясы өкілінің есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(449) Гамбурга

(449) Гамбурга — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1899 жылы 31 қазанда Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Германиядағы Гамбург қаласының атымен аталды. Атауы 1901 жылы бекітілді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(450) Бригитта

(450) Бригитта — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1899 жылы 10 қазанда Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Әулие Швециялық Бригиттаның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(451) Пациенция

(451) Пациенция — Негізгі белдеудегі ең ірі астероидтардың бірі. Оны 1899 жылы 4 желтоқсанда Огюст Шарлуа Ницца обсерваториясында ашты. Patientia деген атауы латын тілінен «сабыр» деп аударылады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(452) Гамильтония

(452) Гамильтония — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1899 жылы 6 желтоқсанда Джеймс Эдуард Килер Лик обсерваториясында ашты. Сол обсерватория орналасқан Гамильтон тауының атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(454) Матезида

(454) Матезида — Негізгі белдеудегі астероид. 1900 жылы 28 наурызда Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Математиканың құрметіне аталған. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(455) Брухзалия

(455) Брухзалия — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1900 жылы 22 мамырда Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Германиядағы Брухзаль қаласының атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
Ангола-Конго ДР қатынастары

Ангола-Конго ДР қатынастары — Ангола мен Конго Демократиялық Республикасы арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Екі елдің мемлекеттік шекарасының ұзындығы 2646 км. Тарихы Ангола Конго ДР-дағы саясатқа белсенді түрде араласты. 1996–1997 жылдары өткен Бірінші конголез соғысына қатысып, президент Мобуту Сесе Секоны биліктен кетіруді қолдады. 1998 жылы басталған Екінші конголез соғысы кезінде Ангола президент Лоран-Дезире Кабила басқарған жаңа әкімшіліктің жағында болды. Қақтығыс аяқталғаннан кейін Ангола үкіметі президент Жозеф Кабиланың одақтасы болып қала берді және оған әскери қолдау көрсетті. Алайда Анголаның Конго ДР-дағы тұрақтылықты бірінші орынға қоюы, ал Жозеф Кабиланың билікте қалуға тырысуы және 2016 жылғы желтоқсанда президенттік мерзімі аяқталғаннан кейін сайлауды бірнеше рет кейінге шегеруі елде жаппай наразылықтарға әкелді. Осы жағдай екі ел арасындағы қатынастардың суынуына себеп болды. 2003 жылдан бері Ангола ретсіз мәртебесі бар конголездік мигранттарды жаппай депортациялап келеді. 2012 жылы Human Rights Watch ұйымы мемлекет санкциялаған депортация барысында конголездік мигранттарға қатысты «қорлайтын әрі адамгершілікке жатпайтын әрекеттер», оның ішінде сексуалдық зорлық-зомбылық туралы хабарлады. Бұл мәлімдемелер Кабинда мен Солтүстік Лунда провинцияларынан Конго ДР-дың Орталық Конго және Батыс Касаи провинцияларына депортацияланған адамдарға қатысты болды. Шамамен 30 мыңға жуық конголездік босқын 2016 жылғы тамызда басталған Камвина Нсапу көтерілісіне байланысты Лулуа провинциясындағы зорлық-зомбылықтан қашып, Ангола аумағына өтті. 2017 жылдың соңына қарай олардың бірнеше мың адамы Конго ДР-ға қайта оралды. 2018 жылғы қазанда Анголадан шамамен 300 мың конголез азаматы қашып шықты, олардың көпшілігі Лукапа кенішіндегі зорлық-зомбылық салдарынан елден кеткен. Конго ДР сыртқы істер министрі Леонар Ше Окитунду Ангола елшісін шақырып, депортацияға байланысты «заңсыз әрекеттерге кім жауапты екенін анықтау үшін толыққанды тергеу жүргізуді» талап етті. Дипломатиялық өкілдіктер * Анголаның Киншасада елшілігі бар. * Конго ДР Луандада елшілік ұстайды. Дереккөздер
Халлам (футбол клубы)

«Халлам» (;) — Англияның Кросспул қалашығында орналасқан кәсіби футбол клубы. 1887 жылы құрылған бұл клуб қазіргі уақытта Англия футболының сегізінші деңгейі саналатын Northern Premier League Division One East лигасында ойнайды. Үй ойындарын Сандигейт стадионында өткізеді. Бұл стадион Гиннестің рекордтар кітабымен «Әлемдегі ең көне футбол алаңы» ретінде ресми түрде танылған. 1867 жылы Халлам клубы әлемдегі ең алғашқы футбол турнирі — Юдан кубогын жеңіп, тарихқа енді. Тарихы Футбол клубының тарихы 1804 жылдан бастау алады. Сол жылы Сандигейт-роудтағы Plough Inn қонақүйінің иесі өзінің жанындағы бос жерді жаңа құрылған Халлам крикет клубына ойнауға рұқсат берген. 1850-жылдары клуб мүшелерінің саны 300-ден асқан, ал 1860 жылы олар үш жыл бұрын құрылған Шеффилд клубына қарсы ойнау үшін футбол клубын құру туралы шешім қабылдады. 1860 жылдың Boxing Day күні екі клуб алғаш рет Сандигейтте бір-біріне қарсы матч өткізді. Халлам футбол клубының негізін қалаушы әрі капитаны Джон Чарльз Шоу көп ұзамай мүшелер саны өсіп келе жатқан клубтардың матчтарын жергілікті ережелер бойынша ұйымдастыратын Шеффилд футбол қауымдастығының президенті болды. Шоу Лондондағы Футбол қауымдастығының өкілі Чарльз Алкокпен бірге футбол ойынының ұлттық деңгейде мойындалған бірыңғай ережелерін жасауға тікелей атсалысты. 1871 жылы Шеффилд құрамасы мен Лондон құрамасы арасындағы алғашқы ойында осы ұсынылған ережелер сыналды, Шоу мен Алкок өз командаларының капитандары болды. 1867 жылы Халлам әлемдегі ең алғашқы футбол жарысы — Юдан кубогын жеңіп алды. Кейінірек кубок жоғалып кеткен, тек 1997 жылы ғана Шотландияның антиквариат жинаушысы трофейді тауып, клубқа 2000 фунтқа қайтарып сатқан. 2014 жылы кубок BBC-дің Antiques Roadshow бағдарламасына шығарылып, оның құны 100 000 фунт деп бағаланған. Клуб төрағасы Крис Тейлор клубтың трофейді сатуға ниеті жоқ екенін мәлімдеді. 1870–1880 жылдары футболға кәсібилік ене бастағанына қарамастан, Халлам толықтай әуесқой клуб болып қалуды таңдады. 1886 жылдың жазында клуб белгісіз себептермен, мүмкін қаржылық қиындықтарға байланысты, таратылды. Алайда бір жылдан кейін клуб қайта құрылды. 2016 және 2017 жылдары клуб Бірінші дивизионның маусым соңындағы плей-оффтарына қатысып, екі жолы да жартылай финалда тоқтады. 2020 жылы Крейг Дентонның бас бапкер болып тағайындалуы нәтижелер мен жанкүйер санының артуына әкелді. 2021–22 маусымында Халлам Бірінші дивизион чемпионы атанып, NCEL Премьер-дивизионына көтерілді, бұл кезеңде Сандигейт алаңында 1 100-ден астам көрермен жиналып, жаңа рекорд орнады. Жетістіктері Лига * Yorkshire Football League Division Two ** Чемпион: 1960–61 * Northern Counties East League Division One ** Чемпион: 2021–22 * Sheffield Association League ** Чемпион: 1949–50 * Hatchard League ** Чемпион: 1902–03, 1948–49 * Sheffield Amateur League ** Чемпион: 1922–23, 1926–27 Кубок * Sheffield & Hallamshire Senior Cup ** Жеңімпаз: 1950–51, 1961–62, 1964–65, 1967–68 ** Финалист: 1903–04, 2009–10, 2024-25 * Northern Counties East League Cup ** Жеңімпаз: 2003–04 * Юдан кубогы ** Жеңімпаз: 1867 Дереккөздер
Айғырлы бекінісі

Айғырлы бекінісі – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Маңғыстау ауданы, Таушық ауылынан 16,5 км оңтүстік-батыс бағытта орналасқан. Сипаты 2006 жылы "Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы" мемлекеттік мекемесі "Ескерткіштер жинағы" экспедициясы зерттеген. Бекініс қабырғасы төмпешік жал болып қоршалған. Жоспардағы жалпы ұзындығы 62 м, аздап бұралаңды болып келеді. Негізгі қабырға жардың солтүстік жағынан биіктігі 3 м қаландымен жалғасқан. Қабырға тастарын теріп алып кету әсерінен толық құлап, биіктігі 2,5 м, ені 6-7 м топырақ пен тас аралас жал үйіндісіне айналған. Қабырғаның 4 бұрышы жартылай шеңберлі, диаметрі 3-5 м болатын мұнаралармен бекітілген. Сонымен қатар, №3 және №4 мұнаралар арасында, ғимаратқа кіретін есік қуысы болған. Қабырға 2 қатар тастан, еш лай балшықсыз қаланып, қаландының ортасын нығыздап тас пен топырақ толтырылған. Мүйістің оңтүстік жағынан, қабырғаға жетпей, ені 1 м шамасындағы керуен жолының соқпағы жатыр. Соқпақ мүйісте бірнеше әкті-құмтастан тұратын құрылыс орнына келіп бітеді. Осы жерде төртбұрышты іргетас ізі анық байқалады. Қоныс пен бекініс аумақтарында, арнайы құралды және қолдан жасалған моңғол дәуіріне дейінгі қыш ыдыстар сынығы көптеп кездеседі. Мүйістен батысқа қарай 100-120 м шамасында, 20 қабір үсті құрылысы, тас қоршау, сатылы қаланды, белтас, антропоморфты XI-XIII ғасырларға мерзімделетін сынтастар мен ауқымды емес зират орындары бар. Дереккөздер
Айғырлы үңгірі

Айғырлы үңгірі – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Маңғыстау ауданы, Таушық ауылынан 17,5 км оңтүстік-батыс бағытта, Айғырлы жазығының жар қабақты жырасының шығыс қапталында орналасқан. Сипаты 2006 жылы «Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы» мемлекеттік мекемесі зерттеген. Нысан Үстірт тәрізді үстіртті Айғырлы тепсеңінің жоғарғы жағында орналасқан. Мұндағы үңгір табиғи жолмен кеңіген, жердің жарылып айырылуына байланысты пайда болған, ені 1,5 м, биіктігі 7 м болады. Жарылған қуыс үңгірінің пішіні «Г» әрпі тәрізді. Жарылған қуыс үңгірінің түкпірінде, кеңістігі белгісіз қуыс орны бар. Үңгір қабырғасында араб графикасындағы жазу, түркі руникасы мен таңба белгілер және зат қоюға, ілуге арналған орын бар. Дереккөздер
Дәнеу

Дәнеу — қала, Түрікменстанның Лебап уәлаяты Дәнеу атырабының әкімшілік орталығы. Қала халқы: 7 932 адамды құрайды. Географиялық сипаттамасы Дәнеу қаласы Лебап уәлаятының орталық бөлігінде, Әмудария өзенінің сол жағалауындағы халық тығыз орналасқан аймақта орналасқан. Түрікменабаттан солтүстік-батысқа қарай 37 км жерде орналасқан және онымен автомобиль және теміржол арқылы (Түрікменабат-Дашоғыз желісі) байланысады. Тарихы 1935 жылы Дәнеу қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 2001 жылдың 18 ақпанына дейін ол Дейнау деп аталды, содан кейін Қалқыныш деп өзгертілді. 2016 жылы Дейнауға қала мәртебесі берілді, ал 2017 жылдың 25 қарашасында Дәнеу болып өзгертілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Дәнеу — агроөнеркәсіптік орталық, мұнда тамақ өнеркәсібі жетекші рөл атқарады. Дереккөздер
(500) Селинур

(500) Селинур — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1903 жылы 16 қаңтарда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Фридрих Теодор Фишердің романындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
Достық (Көйтендақ атырабы)

Достық — Түрікменстанның Лебап уәлаятының Көйтендақ атырабындағы қала. Қала халқы 69 637 адамды құрайды. Географиялық сипаттамасы Ол шығыс Қарақұм шөлінде, Әмудария өзенінің оң жағалауында, Түрікменабаттан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 220 км жерде орналасқан. Тарихы Достық 1967 жылдан бері қала үлгісіндегі елді мекен мәртебесіне ие. 2016 жылы оған қала мәртебесі берілді. Достық бастапқыда Түркіменбашы ауданының әкімшілік орталығы болған, бірақ 2017 жылдың 25 қарашасында аудан таратылғаннан кейін Түркіменстан Парламентінің шешімімен қала Лебап уәлаятының құрамына енгізілді. Дереккөздер
(598) Октавия

(598) Октавия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 13 сәуірде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Рим императоры Октавиан Августтың әпкесі есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(597) Бандузия

(597) Бандузия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 16 сәуірде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашқан. Гораций жырлап өткен Италиядағы бұлақтың атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(596) Шейла

(596) Шейла — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1906 жылы 21 ақпанда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Таныс болған ағылшын қыздың есімімен атады. 2010 жылдың желтоқсанында астроном Стив Ларсон бұл астероидты бақылағанда, оның кометалық белсенділігін байқады. Кейінгі зерттеулер бұл астероидтың басқа кішігірім астероидпен соқтығысып, содан материяны ғарышқа шашырата бастағанын көрсетті. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600) * (493) Гризельда
Ұлыбритания-Конго ДР қатынастары

Ұлыбритания-Конго ДР қатынастары — Ұлыбритания мен Конго Демократиялық Республикасы арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Тарихы Ұлыбритания 1902 жылы Конго Еркін Мемлекетінде алғашқы дипломатиялық өкілдігін құрды, сол кезде астана Бомада британ консулдығы салынды. Кейін 1906 жылы Леопольдвильде вице-консулдық ашылды. 1923 жылы Леопольдвиль Бельгиялық Конгоның астанасы болып жарияланғаннан кейін, 1930 жылы Бомадағы британ консулдығы жабылып, Леопольдвильдегі вице-консулдық консулдық дәрежесіне көтерілді. АҚШ пен Ұлыбритания Заирдегі президент Мобуту Сесе Секоны оның антикоммунистік саясатына байланысты қолдады. 1973 жылдың желтоқсанында Мобуту Ұлыбританияға мемлекеттік сапар жасады. Конго Демократиялық Республикасы Ұлыбританиядан гуманитарлық және дамыту көмегін алады: 2014 жылы Ұлыбританияның халықаралық даму министрлігі осы елге арналған көмек бағдарламалары үшін 162,2 млн фунт стерлинг бөлді. Дипломатиялық өкілдіктер * Ұлыбританияның Киншасада елшілігі бар. * Конго ДР Лондонда елшілік ұстайды. Дереккөздер
(595) Поликсена

(595) Поликсена — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1906 жылы 27 наурызда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Троя патшасы Приамның кенже қызы атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(594) Мирей

(594) Мирей — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 27 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Фредерик Мистраль жазған поэмадағы бас кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(593) Титания

(593) Титания — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 20 наурызда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Уильям Шекспирдің Жаз түніндегі түс комедиясындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600) * Титания (серік)
(592) Батшева

(592) Батшева — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 18 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Дәуіт Пайғамбардың әйелі есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(591) Ирмгард

(591) Ирмгард — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 14 наурызда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(590) Томирис

(590) Томирис — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 4 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Массагеттердің патшайымы болған адамның атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
Жолөтен

Жолөтен — қала, Түрікменстанның Мары уәлаяты Жолөтен атырабының әкімшілік орталығы. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Жолөтен халқының саны 37 705 адамды құрады. Географиялық сипаттамасы Мары уәлаяты орталық бөлігінде, Мұрғаб оазисінің оңтүстік бөлігінде, Мұрғаб өзенінің негізгі арнасының сол жағалауында орналасқан. Қала арқылы теміржол мен Мары-Серхетабад тас жолы өтеді. Тарихы Кеңес дәуірінде қала Иолотан деп аталған. 1926 жылы ол аудан орталығына айналды. 1939 жылы оған қала мәртебесі берілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Жолөтен — уәлаяттың өнеркәсіптік елді мекендерінің бірі. Ауыл шаруашылығы қала экономикасында маңызды рөл атқарады. Мұнда жіңішке талшықты мақта өсіру орталығы жұмыс істейді және айналасындағы аумақта көптеген дақылдар өсіріледі. Дегенмен, Жолөтен газ өндіру орталығы ретінде белгілі. 21 ғасырда қала маңында Оңтүстік Иолотан-Осман және Минара газ-мұнай кен орындарын қамтитын мол ресурс болып табылатын Қалқыныш газ кен орны ашылды. Жолөтеннен шыққан газ Ресейге, Қазақстанға, Қытайға, Пәкістанға, Үндістанға және Еуропа елдеріне тасымалданады. Бұл кен орындарынан алынатын мұнай жоғары сапасымен және қоспалардан іс жүзінде тазалығымен ерекшеленеді. Дереккөздер
(589) Хорватия

(589) Хорватия — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1906 жылы 3 наурызда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Хорватия деген елдің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
Абхазия-Венесуэла қатынастары

Абхазия-Венесуэла қатынастары — Абхазия мен Венесуэла арасындағы екіжақты қатынастар. Венесуэла 2009 жылғы 10 қыркүйекте Абхазия мен Оңтүстік Осетияның тәуелсіздігін мойындады, бұл 1999 жылы осы өңірлердің Грузиядан тәуелсіздігін жариялауынан кейінгі шамамен он жылдан соң болды. Венесуэла — Абхазия мен Оңтүстік Осетияның тәуелсіздігін Ресей мен Никарагуадан кейін үшінші болып мойындаған мемлекет. Тарихы Венесуэла президенті Уго Чавес Ресей президенті Дмитрий Медведевпен Мәскеудегі кездесу барысында өз үкіметінің Абхазия мен Оңтүстік Осетияны мойындайтынын жариялады. Чавес сондай-ақ екі республикамен ресми дипломатиялық қатынастар орнатылатынын мәлімдеді. Бұған дейін ол Ресейдің осы екі республиканы тануын қолдап: «Ресей Абхазия мен Оңтүстік Осетияның тәуелсіздігін мойындады. Біз Ресейді қолдаймыз. Ресей өз мүдделерін қорғауға құқылы» деген болатын. Тану туралы мәлімдемеден кейін Абхазия президенті Сергей Багапш: «Біз Венесуэлаға және Латын Америкасының кейбір басқа елдеріне әрдайым үмітпен қарадық. Абхазия делегациясы қазір Каракаста, бұған дейін ол Куба мен Никарагуаға барып, жылы қабылдау мен қолдауға ие болды» деп жауап берді. Грузияның Сыртқы істер министрлігі Венесуэла үкіметінің шешімін айыптап, сол күні жасалған ресми мәлімдемеде президент Чавесті «диктатор» деп атады. Екі үкіметтің 2009 жылғы қыркүйекте өткен сыртқы істер министрлерінің орынбасарлары деңгейіндегі кездесуі ресми мәліметтер бойынша саяси және экономикалық ынтымақтастыққа бағытталды. Абхазия Венесуэладан Латын Америкасында Абхазияның тәуелсіздігін мойындату үшін лоббистік платформа қалыптастыруды сұрады. Багапш 2010 жылғы шілдеде Венесуэла мен Никарагуаға жасалатын сапар барысында ресми делегация құрамында келетінін мәлімдеді. Сапардың мақсаты халықаралық мойындауды ілгерілету және Латын Америкасы мен Кариб аймағындағы байланыстарды кеңейту болды. Абхазияның премьер-министрі Сергей Шамба: «Біз елдер Чавестің аймақтық көшбасшы ретіндегі беделін құрметтеп, оның үлгісін ұстанады деп есептейміз», – деді. Абхазия президенті Сергей Багапш Venezolan PdVSA мұнай компаниясын Абхазияға инвестиция салуға шақырды. Бұл қадамды кейбіреулер Абхазияның Ресейге тәуелділігін азайтуға ұмтылыс ретінде бағалады. Венесуэла Республикасының төтенше және өкілетті елшісі Уго Хосе Гарсия Эрнандес 2010 жылғы 12 шілдеде Абхазия президенті Сергей Багапшқа сенім грамоталарын тапсырды. 2010 жылғы 6 желтоқсаннан бері Абхазия Республикасының Боливариандық Венесуэла Республикасындағы төтенше және өкілетті елшісі болып Заур Гваджава қызмет етеді. Дереккөздер
Сапармұрат Түрікменбашы

Сапармұрат Түрікменбашы — қала, Түрікменстанның Дашоғыз уәлаятындағы Сапармұрат Түрікменбашы атындағы атырабының әкімшілік орталығы. Қала халқының саны: 21 465 адамды құрайды. Географиялық сипаттамасы Қала Хорезм оазисінде, Әмудария өзенімен қоршалған каналдармен қоршалған және Дашоғызға дейін автомобиль жолымен 18 км жерде орналасқан. Тарихы 1984 жылдан бастап ол қалалық қоныс ретінде танылды. 1993 жылға дейін атауы Октябрьск болды. Қала мәртебесі 2016 жылы берілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Қалаға теміржол вокзалы қызмет көрсетеді. Дереккөздер
Сырлытам үңгірі

Сырлытам үңгірі – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Маңғыстау ауданы, Жыңғылды ауылының солтүстігінде 21 км жерде орналасқан. Сипаты Сырлытам лақат бөлмелі қабірді 1999 жылы ауыл тұрғындары кездейсоқ тауып алған. Ескерткіш 2000 жылы «Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы» мемлекеттік мекемесі қызметкерлерімен зерттелген. Катакомбада 4 м тереңдікте үш адамның сүйегі табылды, көшпелі елдің ақсүйектер қоғамына қатысты болуы керек. Өкінішке орай зерттелгенге дейін мола тоналған. Оның сол жағында ұзын және жіңішке қылыш, қанжар мен 15 жебе ұштары жатыр. Қылыш пен қанжар ағаш қынапқа салынған. Қанжар сабы қошқар мүйізімен безендірілген. Жебе ұштары үш қырлы және ұңғылы келген, кейбіреулерінде ағаш қалдықтары сақталған. Жерленген адамның бас жағында тастан жасалған құрбандық табағы қойылған, аяқ жағында қойдың алдыңғы аяғы салынған ағаш ыдыс орналасқан. Ертедегі көшпелілер арасында қару-жарақтың осы түрлерін қолданған. Әйел адамның оң жағында 50-60 жастағы ер адамның сүйек қаңқасы аршылды. Сүйектерінің орналасуына қарағанда, мәйіт денесі көп уақыт бойы текемет тәрізді төсенішке ұқыптап оралған. Кейін жартылай шіріген адам сүйегін келесі орынға орналастырған. Ер адамның мәйіті жерленгенге дейін, ұзақ сапар шеккен. Жерленген әйелдің сол жақ аяғының тұсында оралған қап орналасқан, мұнда басқа жерлеу орнынан алынған жасөспірімнің де сүйектері қойылған. Дереккөздер
Эдин Дэвид Росс

Эдин Дэвид Росс (; 11 қазан 2000, Бока-Ратон, Палм Бич, Флорида, АҚШ) — америкалық ютубер және стример. Ол негізінен Valorant, NBA 2K және Fortnite сияқты бейнеойындарды ойнауын және қонақтармен әңгімелесуін онлайн көрсетеді. Бұған дейін Twitch платформасында стрим жүргізген, бірақ 2023 жылы онда тұрақты түрде бұғатталғаннан кейін Kick платформасымен келісімшарт жасады. Өмірбаяны Ерте жылдары Ол 2000 жылғы 11 қазанда Флорида штатының Бока-Ратон қаласында еврей отбасында туған. Біраз уақытқа Нью Йоркке қоныс аударып, кейін Калифорния штатындағы Три Риверс қаласына көшті. Мансабы Росс әпкесі Наомимен бірге тұрған кезде Twitch платформасында тұрақты түрде стрим жасай бастады. Кейін ол NBA 2K ойынын ойнайтын Always Excelling командасына қосылып, осы арқылы баскетболшы Бронни Джеймспен танысты. Ол NBA 2K20 ойынын Джеймспен бірге ойнауы, басқа стримерлермен және YouTube пайдаланушыларымен матчтарға бәс тіккен стримдері арқылы танымал болды. 2021 жылғы 10 сәуірде Росс Twitch платформасында бұғатталды, бұған ютубер Zias телефон қоңырауына жауап берген кезде Росс оның атына гомофобтық сөз айтуы себеп болды. Екі күннен кейін Эдин қайта бұғаттан шығарылды. Бір жылдан астам уақыт өткен соң, 2022 жылғы 20 сәуірде Росс Twitch платформасында белгісіз мерзімге қайта бұғатталды, бұл «қорлайтын сөздер немесе белгілер» қолдануымен түсіндірілді. Сол жылдың маусымында ол қайта бұғаттан шығарылды. 2023 жылы Twitch платформасында тұрақты бұғатталуына аз уақыт қалғанда, Росс параллель түрде Kick платформасында стрим жасай бастады. Оны Twitchте бірнеше рет қайта бұғаттады, ал 2023 жылғы 25 ақпанда Kick платформасындағы модерацияланбаған чатын тікелей эфирде көрсеткеннен кейін, онда көрермендер тарапынан нәсілдік және антисемиттік мазмұндағы көптеген хабарламалар болғандықтан, «өшпенділік тудыру» айыбымен ол тұрақты түрде бұғатталды. 2024 жылғы 4 наурызда стример 19 жастағы жасөспірімді Канада, Порт-Муди қаласындағы Роки-Пойнт паркінде автокөлігін Беррад шығанағына айдап кіруге итермеледі. Осыдан кейін жасөспірім оқиға орнында полиция тарапынан ұсталды. 2024 жылдың сол айында Росс стрим барысында Эндрю Тейттің өзіне Румыниядан қашуды жоспарлап жүргенін айтып қойған. Сол кезде Тейт тергеу астында болатын. Осы мәліметтің салдарынан Эндрю мен оның інісі Тристан Румыния полициясы тарапынан елден қашуына жол бермеу үшін ұсталды. Өз стримдерінің бірінде Росс ақ нәсіл үстемдігін жақтаушы Ник Фуэнтесті бағдарламаға қонақ ретінде шақырды. 2024 жылғы тамызда Росс АҚШтың бұрынғы 45-президенті Дональд Трамптан өз стримінде сұхбат алып, көрермендерін 2024 жылғы сайлауда Трампқа дауыс беруге шақырды. Трансляцияның шыңында оны бір мезетте 500 000 көрермен тамашалады. Дереккөздер
(456) Абноба

(456) Абноба — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 4 маусымда Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Кельттер мифологиясындағы құдайдың атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(457) Аллегейния

(457) Аллегейния — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 15 қыркүйекте Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Пенсильваниядағы Аллегейни обсерваториясы атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500) * (484) Питтсбургия
Кака (Түрікменстан)

Кака — қала, Түрікменстанның Ахал уәлаяты Қақа атырабының әкімшілік орталығы. Қала халқының саны: 19 925 адам. Географиялық сипаттамасы Түрікменстан астанасынан оңтүстік-шығысқа қарай 129 км жерде, Ахал уәлаятының оңтүстігінде, Мары-Ашхабад-Түрікменбашы тас жолы мен теміржолының бойында орналасқан. Копетдаг тауларының солтүстік сілемдері бойымен созылып жатыр. Каканың солтүстігінде Қарақұм каналы ағып өтеді. Тарихы Кака орналасқан аймақ бай тарихқа ие және әртүрлі көне нысандарға толы. 7 мың жыл бұрын мұнда ірі ерте егіншілік қонысы болған, оның тұрғындары мыс өңдеуді білген. Қазір бұл Йылғынлы-тепе археологиялық орны. III-VII ғасырларда бұл аймақ Сасанидтер империясына тиесілі болды және Үлкен Хорасан тарихи аймағының құрамына кірді. Сол кезде бұл империяның шекарасы болды, оның бойымен солтүстіктен көшпенділердің шабуылдарынан қорғану үшін бекіністер салынды. Осындай бекіністердің бірі орта ғасырларда қираған Абивард болды. Бүгінде ол тек төбелер мен қорғандардан тұрады, ал қазылған аумақ 12 000 шаршы метрді алып жатыр. Археологиялық орын тарихи-мәдени қорық болып табылады. XIX ғасырдың екінші жартысында, аймақ Ресейдің құрамына кірген кезде, Кака (сол кезде Кааха деп аталған) шағын Атек оазисінің негізгі қонысы және әкімшілік жағынан Закаспий аймағының Тежен ауданының бөлігі болды. Түрікмен халқы 10%-дан аз болды. Азамат соғысы кезінде Кааха большевиктер мен меньшевиктер мен олардың британдық одақтастары арасындағы қақтығыстың орталығында болды. Кеңес дәуірінде Кааха Мары облысының құрамына кірді. 1930 жылдары ол Гинзбург деп аталды. Ол қалалық үлгідегіі елді мекен және Түрікмен КСР Ашхабад облысы Каахка ауданының орталығы болды. 1993 жылы 5 мамырда Каахка елді мекені Кака болып өзгертілді. 2016 жылдың 29 сәуірінде елді мекенге аудан құқығымен қала мәртебесі берілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Кака аймақтық агроөнеркәсіптік орталық ретінде қызмет етеді. Дереккөздер
(458) Герциния

(458) Герциния — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 21 қыркүйекте Макс Вольф және Фридрих Швассман Гейдельберг обсерваториясында ашты. Германиядағы көнеримдік заманнан белгілі болған Герциниялық орманның құрметіне орай аталды. Обсерватория соған жақын орналасқан. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(459) Сигне

(459) Сигне — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 22 қазанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Скандинавия мифологиясындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(460) Скания

(460) Скания — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 22 қазанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Швецияның провинциясы атымен аталды. Сол жылдары онда астрономиялық съезд өткізілген-ді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(461) Саския

(461) Саския — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 22 қазанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Рембрандттың әйелі құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(462) Эрифила

(462) Эрифила — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 22 қазанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(463) Лола

(463) Лола — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1900 жылы 31 қазанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Пьетро Масканьидің операсындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(464) Мегера

(464) Мегера — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 9 қаңтарда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы үш фуриялардың бірі атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(465) Алекто

(465) Алекто — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 13 қаңтарда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы үш фуриялардың бірі атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(466) Тисифона

(466) Тисифона — Кибела тобына жатқызылатын ірі астероид. Оны 1901 жылы 17 қаңтарда Макс Вольф және Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы үш фуриялардың бірі атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(467) Лаура

(467) Лаура — Негізгі белдеудегі астероид, 7/3 Кирквуд саңылауы аймағында ұшады. Оны 1901 жылы 9 қаңтарда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Амилькаре Понкьеллидің операсындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(468) Лина

(468) Лина — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 18 қаңтарда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Өз үйінің қызметкері атымен атады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(469) Аргентина

(469) Аргентина — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1901 жылы 20 ақпанда Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Аргентина мемлекетінің құрметіне орай аталды. Атауы 1906 жылы бекітілді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(471) Папагена

(471) Папагена — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1901 жылы 7 маусымда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Волфганг Амадей Моцарттың операсындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(470) Килия

(470) Килия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 21 сәуірде Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Германиядағы Киль қаласының құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(472) Рим

(472) Рим — Негізгі белдеудегі астероид, Мария жанұясына кіреді. Оны 1901 жылы 11 шілдеде Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Астрономның туған қаласы Римнің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
Көнеүргеніш

Көнеүргеніш — Түрікменстандағы қала, Дашоғыз уәлаяты, Көнеүргеніш атырабының әкімшілік орталығы. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Көнеүргеніш қаласының халқы 34 677 адамды құрады. Географиялық сипаттамасы Қарақұм шөлінің шетінде және Өзбекстанмен шекараға жақын, Түрікменстанның Дашоғыз уәлаятының солтүстігінде орналасқан. Ол Ашхабадтан 480 км жерде. Көнеүргеніш бір кездері Шығыс пен Батыс өркениеттерін байланыстырған ең маңызды сауда жолдарының бірі - Жібек жолында орналасқан. Бұл оны Түрікменстандағы ең маңызды орындардың біріне айналдырады. Тарихы Қаланың атауы түрікмен тілінен аударғанда «Ескі Үргеніш» дегенді білдіреді. Қала тарихы ежелгі дәуірден бастау алады. Оның аумағы әйгілі Жібек жолы өткен ежелгі Хорезм жерін алып жатыр. Біздің дәуірімізге дейінгі 5-2 ғасырларға жататын Қырқмолла (қырық молда) бекінісінің қирандылары осында орналасқан. Қазіргі қала зороастризмнің қасиетті кітабында Урга деген атпен аталған. 8 ғасырда қаланы арабтар басып алып, оны Гургандж деп өзгертті. 10 ғасырда мұнда Үргеніш әмірлігі құрылды, оның астанасы Ескі Үргеніш деп өзгертілді. Ол экономикалық дамудың шыңына XII және XIII ғасырлар аралығында жетті. Көне-Үргенш 1388 жылы Әмір Темірдің жаулап алу соғыстары кезінде қиын кезеңдерді бастан кешірді. XVI ғасырда қала тұрғындары Әмудария ағысының өзгеруіне байланысты судың жетіспеушілігінен қаладан кетуге мәжбүр болды. 1646 жылы Жаңа Үргенш салынғаннан кейін ескі қала Көне-Үргенш деп аталды. 1924 жылы Әмударияның бүкіл атырауы, соның ішінде Көне-Үргенш, Түркімен КСР-нің құрамына, ал 1925 жылы Түркімен КСР-нің Ташауз аймағының құрамына кірді. 1992 жылы Көне-Үргенш ауылы Түркіменстанның Дашоғыз облысының Көне-Үргенш ауданының құрамына кірді. 2022 жылдың қарашасында Көнеүргеніш қала мәртебесін алды. Көрікті орындары Бүгінгі күнге дейін көптеген тарихи және сәулет ескерткіштері сақталған. Қазіргі уақытта Көнеүргеніштің оңтүстік шеті 1985 жылы құрылған, 640 гектар аумақты алып жатқан Түрікмен ұлттық тарихи-мәдени мұражай-қорығының аумағына іргелес орналасқан. Орта ғасырларда қала бекініс қабырғамен қоршалған, оның қалдықтары дуал түрінде шығыс шетінде сақталған. Көнеүргеніш Ұлы Жібек жолының ең маңызды ортағасырлық жолдарының бірінде орналасқан. Бұл Түрікменстандағы ең көне археологиялық орындардың бірі, кең қорғалатын аумақта орналасқан және XI-XVI ғасырларға жататын көптеген жақсы сақталған ескерткіштерді қамтиды. Оларға мешіттер, керуен сарай қақпалары, бекіністер, кесенелер және мұнара кіреді. Мұражай-қорықтағы ең көне ғимарат - Қырқмолла бекінісі, оның орнында XI ғасырда ғұлама Әбу Әли Рейхан әл-Бируни мен табиғат зерттеушісі, дәрігер және философ Әбу Әли ибн Сина жұмыс істеген Хорезмшах Мамун академиясы орналасқан. Қалада XI-XVI ғасырларға жататын бірқатар ескерткіштер де бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары - Теребег ханым кесенесі, Нәжмеддин әл-Кубра кесенесі және биіктігі 60 метрлік Құтлұғ Тимур мұнарасы. Сондай-ақ, ең көне сақталған ескерткіш - глазурленген кірпішпен қапталған он екі қырлы конус тәрізді күмбезбен безендірілген Ил-Арслан кесенесі орналасқан. Көнеүргеніш солтүстігінде «360 әулие» атты кең ортағасырлық некрополь орналасқан. Галерея Дереккөздер
Абхазия-Сирия қатынастары

Сирия-Абхазия қатынастары — ішінара танылған Абхазия Республикасы мен Сирия Араб Республикасы арасындағы екіжақты дипломатиялық байланыстар. Қатынастар 2018 жылғы 22 шілдеде орнатылды. Сирия Абхазияның тәуелсіздігін мойындаған БҰҰға мүше бес елдің бірі. Тарихы 2008 жылы Сирия президенті Башар Асад абхаз мәселесіне қатысты Ресейдің көзқарасымен келісетінін мәлімдеді. 2015 жылы Абхазия сыртқы істер министрі Мәскеуде Ресейдегі Сирия елшісі Риад Хаддадпен кездесті. Кездесуден кейін Абхазия үкіметі Сирияның болашақта Абхазияны егемен мемлекет ретінде мойындайтынына сенетінін жариялады. 2016 жылғы қарашада Абхазия президенті Рауль Хаджимба елінің Сирияны халықаралық терроризмге қарсы күресінде қолдайтынын айтты. 2016 жылғы желтоқсанда Сухумда Абхазия және Сирия ұлттық құрамалары арасында еркін күрестен алғашқы матч өтті. 2017 жылғы тамызда Абхазия Сирияға гуманитарлық көмек жіберді. Сол айда Абхазия делегациясы сыртқы істер министрі Даур Кове басшылығымен Дамаскіге барып, Сирия премьер-министрі Имад Хамиспен кездесті. Тараптар парламенттік байланыстарды нығайту мәселелерін талқылады. 2018 жылғы мамырда Сирия үкіметі Абхазияның тәуелсіздігін мойындады. Бұл шешімді Грузия мен АҚШ айыптады. Осыдан кейін Грузия Сириямен дипломатиялық қатынастарын үзді. 2018 жылғы мамырда ЕО Сирияның Абхазия мен Оңтүстік Осетияның тәуелсіздігін мойындауын айыптады. ЕО мәлімдемесінде бұл қадам халықаралық құқық нормаларына қайшы екені және Грузияның аумақтық тұтастығын бұзатыны атап өтілді. 2021 жылғы мамырда Абхазия президенті Аслан Бжания Сирияға мемлекеттік сапармен барып, Башар Асадпен кездесті. 2024 жылғы 16 желтоқсанда Асад билігінің құлатылуынан кейін Ресей Сириядағы Абхазия елшілігінің қызметкерлерінің бір бөлігін эвакуациялады. Дереккөздер
Жарық дизайны

Жарық дизайны — бөлмедегі, немесе жалпы, ғимараттағы жарық көздерін дизайндық мақсаттарға қолдану. Күн көзін, не болмаса электр жарығын, немесе екеуін қосарлап адамдардың қажеттілігне қарай икемдеуден тұрады. Дереккөздер
Аустрия-Болгария қатынастары

Аустрия-Болгария қатынастары — Аустрия және Болгария арасындағы екіжақты дипломатиялық байланыстар. Қатынастар 1879 жылғы 7 шілдеде орнатылды. Тарихы Болгария кінәздігі және Аустрия-Мажарстан арасындағы дипломатиялық қатынастар 1879 жылғы 7 шілдеде орнатылды. 2021 жылы Болгария президенті мен премьер-министрі Австрияға ресми сапарлар жасады. 2022 жылы Австрия Республикасы ЕО істері және Конституция бойынша федералдық министрі Болгарияға келді. Инвестициялар 2021 жылғы ақпанда Австрияның Болгарияға салған инвестициялары 4,1 млрд еуро болды. Дипломатиялық өкілдіктер * Австрияның Софияда елшілігі және Бургаста құрметті консулдығы бар. * Болгарияның Венада елшілігі және Зальцбургте құрметті консулдығы бар. Дереккөздер Сілтемелер *