Шерлок (телесериал)

«Шерлок» — Hartswood Films компаниясымен түсірілген британдық телесериал, BBC Wales телетарату корпорациясы тапсырысымен жасалынған. Артур Конан Дойльдің Шерлок Холмс туралы детективтік туындысының сюжеті қазіргі заманға сәйкес үйлестіріліп, сериал хикаятына негіз болған. 2009 жылы көрсетілмеген пилотты эпизодқа тапсырыс берілді, ал 2010 жылдың шілде мен тамыз айында BBC One және BBC HD телеарналарында бірінші маусымның тоқсан минуттық үш эпизоды көрсетілді. 2012 жылдың қаңтар айында үш сериалы екінші маусымы көрсетілді, ал үшінші маусымы 2013 жылға жоспарланған. Қазақстанда сериал Бірінші арна арқылы көрермендерге жол тартты. Сериал авторлары: Стивен Моффат пен Марк Гэтисс «Дәрігер Кім» және «Джекилл» телесериалдарымен танымал болған. Басты кейіпкер Шерлок Холмс рөлін Бенедикт Камбербэтч, доктор Джон Ватсон рөлін Мартин Фримен сомдаған. Түсірілім Лондон мен Кардиффте жүрген. Жобаның екі маусымына да киносыншылар тарапынан оң пікірлер айтылып, бірнеше жүлделерге ұсынылған. 2011 жылы «Шерлок» телесериалы BAFTA телевизиялық жүлдесінің «Ең үздік драмалық сериал» санатын иеленді. Түйін Артур Конан Дойльдің туындысы — жеке детектив Шерлок Холмс пен оның серіктесі доктор Джон Ватсон туралы хикаят желісімен түсірілген сериал үлкен серпіліс әкелді. XIX ғасырдағы жағдай XXI ғасырға көшірілген: жеке детектив Шерлок Холмс, өзіне пәтер іздеп жүріп, доктор Джон Ватсонмен — Ауғанстаннан оралған әскери дәрігермен танысады. Олар қарт кісі миссис Хадсонның Бейкер-стрит көшесіндегі 221 Б пәтеріне көшіп барады. Шерлок пен Джон Скотланд-Ярдтағы күрделі қылмыстық істерді қадағалау әдісін, анализді, дедукцияны және заманауи технологияларды, соның ішінде интернет пен ұялы телефонды қолдана отырып әшкерелейді. Жасалуы Идея Телесериал — викториандық әдебиетті телевизияға бейімдеуде мол тәжірибелері бар Стивен Моффат пен Марк Гэтисстің бірлесе істеген еңбектерінің жемісі,. 2007 жылы Моффат «доктор Джекил мен мистер Хайданың әдеттен тыс таңғажайып оқиғалары» (орыс.) повесіне сүйене отырып түсірілген «Джекилл» телесериалының сценарийшісі болған, ал Гэтисс Чарльз Диккенстің туындыларының арқауымен түсірілген «Мазасыз құрбан» атауымен белгілі «Доктор Кім» телесериалы сценарийінің авторы болған. Идея Моффат пен Гэтисс Кардифф қаласында «Доктор Кім» телесериалымен айналысып жүрген кезде, Дойльдің туындысына қызығып жүргенде, Лондонға бара жатқан пойыздың ішінде туды. Идеяның басты тірегі Шерлок Холмсты өз заманындағы индустриялды кезеңнен арашалау болды. Оның аңшылар бас киімі мен твидті костюмдерін смартфон мен никотинді пластыр ауыстырды}} Шерлок Холмсты телевизияға бейімдеу ісіне Гэтисстің көңілі толмайды, оны «тым әсірелеу әрі іш пыстырады» деп бағалайды. Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч қылмысты әшкерлеу кезінде SMS, интернет, GPS секілді заманауи технологияларды қолданады. «Шерлоктың» екі эпизодының режиссері болған Пол Макгиган: «Бұл образ Конан Дойльдің детектив туралы жазған туындыларындағы тұлғамен ұқсас болғанмен, ол, шын мәнінде, дәл сол образбен қазіргі заманға көшірілген, шығармадағы Шерлок та дәл сериалдағыдай өз заманының соңғы технологияларын қолданады әрі қолынан келгенше зертхана тәжірибелерін өткізген» — деп өз пікірін білдіреді:. Бенедикт Камбербэтч өз сөзінде: «Мен Холмс Уикипедияны қолданады дегенге күмән келтіремін, бірақ ол заманауи технологияларды дереккөздер ретінде пайдаланады — деп атап өтеді.. Кейіпкерлердің өз аттарына қатысты сәттерінде модернизациялаған «Шерлокте» басты рөлдегі екі кейіпкер де бір-бірін фамилиясымен емес, есімдерімен атайды, өзара болған әңгімеде кездесетін тиянақсыз, французша амандасу да алынып тасталған, ал Шерлок пен Джонды гомосексуальды жұп деп шатастырады. Кейбір жерлері заманға сай өңделмей, сол қалпымен қалған. Мысалы, Бейкер-стриттегі Холмстың пәтері, оның айналасындағы атажауы Мориарти Туындыда ол екінші ағылшын-ауған соғысынан кейін демобилизацияланған жаңа Ватсонның кейпін жасаған кезде, Гэтисс былай деді: «Бұл дәл сол аяқталмаған соғыс деп ойладым. Дәл сол жеңілмейтін соғыс. 800 000 фунт стерлингке түскен пилотты эпизод БАҚ арасында сәтсіз шыққан туынды ретінде аталынды. BBC алғашқы сериалды көрсетуден бас тартып, және оның форматын өзгертіп, тоқсан минуттық үш сериалға ауыстырды. Камбербэтч өз сұхбатында: «Холмсты сөздерінің көптігінен және ойлау қабілетінің жүйріктігінен сомдау қиындық тудырады. Ол көрермендер мен оның айналасындағы адамдардан бір қадам алда тұрады. Олар Шерлоктың ойлары түбі қайда апаратынын түсіне бермейді» — деді.. * Джон Ватсон рөліндегі Мартин Фримен. Марк Гэтисс The Observer басылымына берген сұхбатында, доктор Джон Ватсонның рөліне актер таңдауда ұжым үлкен қиыншылыққа душар болды деп айты, кейінірек оны «Доктор Кім» сериалындағы «он бірінші дәрігер» рөліне қабылдады. Журналист Виктория Торптың пікірі бойынша: «Фримен сомдаған сенімді әрі қабілетті Ватсонның арқасында Холмс өзін жоғары белсенді социопат ретінде санайды» деді. Сериалдағы басқа да кейіпкерлер — полиция сержанты Салли Донован және патологоанатом Молли Хупер рөлдерін Винетт Робинсон және Луиза Брили сомдады. Шақырылған актерлер тізіміне кірді: Фил Дэвис таксист пен Джефф Хоупты өлтірген қылмыскерді, Дэвид Неллист Ватсонның курстасы Майк Стамфордты, Джонатан Арис судмедэксперт Андерсонды, Пол Чекер инспектор Диммокты, Зои Телфорд Сараның рөлін, Хайдн Гвайнн галерея қараушысы мисс Винчеслас. «Белгравиядағы бассыздық» Лара Пюльве Ирэн Адлердің рөлін сомдады. «Бұл әйелдің» шығуы маусымның ең анықтаушы кезеңі деп болжады: «Міне сіздердің айғақтарыңыз: Адлер, ит, Рейхенбах». «Баскервил иті» Рассел Тови Шерлоктың клиенті Генри Найттың рөлін ойнады, ал «Рейхенбах сарқырамасында» Кэтрин Паркинсон журналист Китти Райлидың рөлін ойнады. Түсірілім периоды және кезеңдері Сериалды Hartswood Films компаниясы BBC Wales және бірлескен BBC Worldwide пен Masterpiece үшін түсірген, ал PBS компаниясы қаржы мен түсірілімге жағынан көмек көрсеткен. Пилотты эпизодтың түсірілімі Моффаттың сценарийі мен Коки Гедройцтың режиссёрлігі арқылы 2009 жылдың қаңтар айында Лондон мен Кардиффте өтті. Қаңтардың 20-сының 21-не қараған түні Суонси қаласында Винд-стрит көшесіндегі Холмс пен Ватсон кешкі ас ішкен No Sign атты кафе-барында бірнеше қойылымдар түсірілген. 21 қаңтар күні түсірілімдер Кардиффтегі Ньюпорт-роадта, дәл сол аптада тағы Мертир-Тидвилде болды, ал 23 қаңтарда бірнеше сценалар Лондондағы Бейкер-стрит көшесінде түсірілді, бірақ бұл сериалдағы 221 Б пәтер болғанмен, Норт-Гоуэр-стрит көшесіндегі 185 үй болатын. Түсірілімдер Бейкер-стрит 221 Б үйінде адамдардың және жардағы «Шерлок Холмс» жазуы бар тақташалардың көп болуы да қиыншылық тудырды, бұларды оқшаулау мен жасыру арқылы көрсетпеді. Интерьермен жасалған 221 Б пәтерін әрлеумен қоюшы-суретші Арвел Вин Джонс айналысты. Гэтисс пен Моффат айтқандай заманауи күйге енгізуді ойлады. Джонс пәтерді детектив-консультаттық күйден заманауи Лондон пәтерлерінің біріне айналдыруды ойлады — жапсырмалар мен интерьер заттармен, 30-40 жыл бұрынғы заттармен, және де Конан Дойльдың әңгімелеріндегі суреттегендеріне ұқсастырып көркемдеді. Пәтердегі заттардың көбісі антикварлар мен ұсталған заттар болатын, кейбіреулері, мысалы, бірнеше кітаптар сериал авторының өзінікі еді. 2009 жылдың шілдесінде 2010 жылдың жаз айларында көрсетілетін тоқсан минуттық үш эпизодына түсірілімдері басталғаны туралы хабарлады. «Шерлок» сериалы түсіріле бастағанда, Моффат өзінің продюсерлік орнын Гэтисс алмастыратынын айтқан, ал өзі «Доктор Кім» жобасымен айналысып кетеді. Эпизодтар телевизиялық трансляция тәртібімен түсірілді. Оксфорд университетіндегі океанграфия мектебіндегі зертхана Шерлоктың жеке зертханасы ретінде таңдалды; мәйітханадағы көріністер Лондондағы Вест-Смитсфилд көшесіндегі Қасиетті Варфоломея госпиталында түсірілді; «Үлкен ойын» эпизодындағы бірнеше көріністер канализацияларда, ал қорытынды көрінісі Бристолдегі бассейнде түсірілді. 2010 жылдың 10 тамызында BBC телеарнасы сериалдың екінші маусымына түсірілім басталғаны туралы мәлімдеді, ал Марк Гэтисс өзінің Твиттер-аккаунттында түсірілімдер 24 мамырдан басталып, 2011 жылдың 24 тамызында аяқталады деп жазды. Түсірілім үшін бұйрабас Камбербэтч өз шашын қара түске бояу керек болды, және де Эос Чатердің жетекшілігімен скрипкада ойнауды үйренуге тура келді. Чатер скрипкамен Бенедикт үшін түсірілім алаңынан тыс жерде бір-екі үзінді ойнайды, ал Бенедикт композиция ырғағына еріп саусағын қозғалтады. Авторлар басты рөлдердердегі кейіпкерлердің басқа да жобалармен айналысып жатқасын бос болмауына. «Баскервил иттері» эпизоды табиғи жағдайда Уэльстегі Лвиндкоед елді мекенінің жанында түсірілді; түсірілім периоды аяқталғаннан кейін ұжым 500 фунт стерлингті жұмсауына тура келді. Пилотты эпизодта BAFTA Cymru жүлдесінің иегері дизайнер Рэй Холман костюм жағынан суретші қызметін атқарды. Сериалда Камбербэтч Belstaff (ағыл.) маркасының 1000 фунт стерлингке бағаланатын пальтоны киген. Авторларға біршама ойландыратын сұрақтарды шешуге тура келді, соның бірі, үйдің айналасына «221 Б» жазуы жазылған тақтайшаларды ілу. Қазіргі уақытта сол үйдің қабырғасында пәтердің номері емес, тек үй номері жазалып тұр, бірақ 221Б — Шерлок Холмс тарихында үлкен рөл атқаратындықтан, авторлар номерлеу әдісінен аулақ болуды шешті }} Екінші маусым (2012) Трансляциялар және рейтингтер Бірінші эпизод 2010 жылы 25 шілдеде BBC One және BBC HD телеарналары арқылы эфирге шықты, ал қалған эпизодтары бір апта аралығында көрсетіліп тұрды. BBC компаниясы 180 астам елдерге трансляциялауға арналған рұқсаттарды сатты, олар дубляж немесе субтитрлармен көрсетіледі. Америка Құрама Штаттарында 2010 жылдың 24 қазаны мен 7 қараша аралығында көрсетілді. Ресейде сериал «Шерлок Холмс» деп өзгертілді және бірінші эпизоды Бірінші арна арқылы 2010 жылдың 18 қыркүйегінде көрсетілді, ал қалғандары — апта сайын көрсетіліп тұрды. Ұлыбританияда «Шерлок» сериалының бірінші маусымының әрбір эпизодын көрермендердің ауқымды көлемі көре бастады. BBC One мен BBC HD телеарнасындағы премьерасында телеарна аудиториясының 28,5 % көрермені, екінші эпизодын — 25,6 % көрермен, бірақ 2011 жылдың тамызында шығу керек сериалдың екінші маусымы 2012 жылға қалатыны туралы хабарлады. Ұлыбританиядағы бірінші маусымның премьерасы 2012 жылдың 1 қаңтарында BBC One мен BBC HD телеарналарында бір мезетте көрсетілді. Екінші маусымды трансляциялаған тұңғыш шетелдік арна — ресейлік Бірінші арна болды. Маусымның үш сериясы қатарынан британдық премьерадан бір күн кеш 2 қаңтар, 9 қаңтар және 16 қаңтарда көрсетілді. Ал АҚШ-тағы көрсетілімді 2012 жылдың мамырына жоспарланды. Ұлыбританияда екінші маусымның үш сериясы, соның ішінде бірінші сериясы телеарналар аудиториясының 30% көрермендерін, екіншісі — 29 % көрермендерін, ал үшінші — 30 % көрермендерін қызықтырды. Қазақстандағы трансляция 2014 ж. Қазақстан Ұлттық Телеарнасы сериалдың қазақ тіліндегі трансляциясын тарата бастады. Басылымдар және байланысты өнімдер Алғашқы маусымы DVD-ге жазылып 2010 жылы 30 тамызда Ұлыбританияда 2 Entertain компаниясынан, 4 қарашада Аустралиядан және де 9 қарашада АҚШ-та шығарылды. Үш эпизодтан басқа сериалға қатысы бар материалдарда салынған. «Қоңыр қызыл түстегі этюд» сериясына Стивен Моффаттан, Марк Гэтисс пен Сью Вертьюден аудиосұхбаттар алынды, ал «Үлкен ойын» эпизодына — Гэтисстен, Бенедикт Камбербэтч пен Мартин Фрименнен аудиосұхбаттар алынды. Бұлардан басқа DVD-ге 32 минуттты Unlocking Sherlock деген деректі фильмде қосылған, сонымен бірге Коки Гедройц режиссерлік жасаған осы атаулы пилотты эпизодта кіргізілді; журналист Марк Лоусон: «эпизодтар тізіміне пилотты эпизодты да кіргізгені мақтанарлықтай» деді. Ресей мен ТМД елдерінде сериал DVD-де «Флагман Трейд» компаниясы арқылы таралады. Бірінші маусымы 2011 жылдың 1 ақпанынан бастап сатылымға шықты, бірақ бұл эпизодтар орыс тіліне немесе ТМД көлеміндегі басқа тілдерге аударылмаған болатын. Екінші маусым дискіде Ұлыбританияда 2012 жылы 23 қаңтарда шығарыла бастайды, және осы эпизодтарға арналған аудиосұхбаттарда дискіге бірге жазылуыда мүмкін. BBC Books басылымы мұқабасында Камбербэтч пен Фримен суреті бейнеленген Конан Дойльдың бірнеше әңгімелері жазылған кітаптарды сатылымға шығарды. 2011 жылының күзінде екі эпизод — «Қоңыр қызыл түстегі этюд» пен «Шерлок Холмстың бастан кешкендері» әңгімелері шықты; Баскервеля иттері» әңгімесі 2012 жылы шығарылады деп күтілуде. Саундтрек Сериалдың саундтрегі Хэмпстедтегі Air студиясында Майк Прайс (ағыл.) «Грэмми» лауреаты Дэвид Арнольдпен бірге жазды. Саундтрек жазуға Шерлоктың скрипкадағы бірнеше үзіндісін орындаған Эос Чатерде қатысты. Бірінші маусымына арналған саундтрек Silva Screen компаниясынан 2012 жылдың 30 қаңтарында, ал екіншісі — сол жылдың 27 ақпанында шықты. Екі дискетте 19 композициядан тұрады. Реакция Сын-пікірлер Сериал бірінші эпизодтарынан бастап сыншылардан жақсы пікірлер ала бастайды. The Observer газеті теле-шоуды былай деп атады «мысалға алғанда „Доктора Кім“ сериалына арналған „Уитнейл и Я“ мен „Ультиматумом Борна“ арасындағы түрткі; таң қалудың қажеті шамалы, сериалды „Доктора Кім“ жобасының сценаристері Марк Гэтисс пен Стивен Моффат жазған». The Guardian тілшісі Дэн Мартин өз сөзінде былай деді: «Сынауға әлі ерте, бірақ алғашқы тоқсан минутты үш сериясы өте сәтті шыққан. Шерлок Холмс «шпиондық» мінезді жақсы меңгерген, ол бірақ шпион емес, ойланып табушы емес пе». The Guardian-ның тағы бір журналисті, Сэм Волластон, сюжеттің кейбір тұстары әлі де түсіндірілмей қалды депті. The Independent-тен келген Том Сатклифф: «Шерлок ондай қатты «тапқырлау» болған жоқ, оның образы сериалдағыдан алшақтау болды» деді. Сатклифф жазады: «„Шерлок“ өте ақылды, данышпан, астарлы ойлайды. Ол кез-келген істі өзіне қатты алмайтыны, оны байыппен шешетіні түсінікті… Оның бастапқы әңгімелердегі „Шерлокқа“ ұқсай бермейді, ол өзі басқан әр қадамына сенімді». «Қоңыр қызыл түстегі этюд» эпизодының жоғары рейтингінен кейін BBC компаниясы сериалды әрі қарай түсіруге құлшынысы арта түсті, ал 2010 жылы 10 тамызда «Шерлок» сериалы екінші маусымға ұзартылды. Сериал американдық көрермендердің де ықыласына бөленді. San Francisco Chronicle сөздеріне сенсек «Шерлок» — онжылдықтағы ең үздік детективтік сериал деп аталды: «Конан Дойльдың үлкен еңбегі, актерлердің жақсы ойнауы, үздік режиссерліктің арқасында түпнұсқасынанда асып түсті». Көптеген көрермендер бұл сериалды әр түрлі сериалдарға ұқсас екенін, соның ішінде «Доктор Кімді» жасап жатқан Марк пен Гэтисстің қолы сезіліп тұрғанын айтады. Танымалдылық Жаңа Холмстың кейпі көрермендерге ұнай бастаған кезде, Debenhams киім дүкені сериалдағы пальтоны сатылымға шығара бастады, ал сериалдағы Камбербэтч киген пальтоны шығарған Belstaff маркасы сауданы жаңартты. Дизайнер Пол Костелло британдық детективтің киім үлгісінен әсер алып, жүнді пальтолер мен шарфтар коллекциясын шығарды, ал Джон Пирс көптеген тұтынушылар телесериалдағы пальтоны тігуге өтініш білдірді деп айтады. Penguin Classics басылымы 2010 жылдың жаз мезгілінде Шерлок Холмс туралы кітаптардың сатылымы 83 %-ға өскенін айтты. Норт-Гоуэр-стриттегі 185 үйдің бірінші қабатында орналасқан, түсірілім кезінде 221 Б пәтері ретінде қолданылған Speedy’s шағын кафесі сериалдың эфирге шыққанынан бастап кафенің тұтынушылар тез көбейе бастағаны туралы хабарлады. Бұдан басқа, BBC Online сериалдағы басты рөлдердегі кейіпкерлердің сайттарын ашты — Джон Ватсонның блогы, «Дедукция теориясы» атымен аталатын Шерлоктың сайты, Молли Хупердің блогы және де бірінші маусымның үшінші эпизодының құрбаны Конни Принстің сайты. Сайттардың жаңару жағынмен бұның алдында "Доктор Кім" жобасымен жұмыс жасаған Джозеф Лидстер (ағыл.) айналысады. Фотогалерея Жүлделер мен номинациялар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.bbc.co.uk/programmes/b00t4pgh «Шерлок»] BBC One сайтында * [http://www.sherlockbbc.com «Шерлок»] Sherlock BBC is a British television series * * [http://www.hartswoodfilms.co.uk/Sherlock-Series-1-program.aspx «Шерлок» (1 маусым)] Hartswood Films сайтында * [http://www.hartswoodfilms.co.uk/Sherlock-Series-2-program.aspx «Шерлок» (2 маусым)] Hartswood Films сайтында * [http://www.1tv.ru/cinema/fi=6757 «Шерлок»] Бірінші арна сайтында ;Сериал кейіпкерлерінің сайттары * [http://www.thescienceofdeduction.co.uk/ Шерлока Холмстың сайты «Дедукция теориясы»] * [http://www.johnwatsonblog.co.uk/ Джона Ватсонның болгы] * [http://www.mollyhooper.co.uk/ Молли Хупердің блогы] * [http://www.connieprince.co.uk/ Конни Принстің сайты]