kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сәрсенбі

Сәрсенбі — сейсенбі мен бейсенбі аралығындағы апта күні. ISO 8601 халықаралық стандартына сәйкес, сәрсенбі — аптаның үшінші күні. Кейбір дәстүрлерде (аврамм діндерінде) сәрсенбі аптаның төртінші күні болып табылады. Мысалға: португал тілінде quarta-feira сөзі «төртінші күн», парсы тілінде چهارشنبه сөзі «төртінші күн» мағынасын білдіреді. Сәрсенбі грек тілінде Τετάρτη жай ғана «төртінші» дегенді білдіреді. Араб тілінде де ((أربعا), еврей тілінде де (רביעי) сол мағынаны білдіреді. Армян тілінде (Չորեքշաբթի — чорекшабти́), грузин тілінде (ოთხშაბათი — отхшабати) и тәжікше (чоршанбе), барша тілде бұл сөз «сенбіден санағанда төртінші күн» аудармасын береді. Бірақ, эстонша сәрсенбі атауы kolmapäev — «үшінші күн» мағынасын білдіреді. Қытай тілінің солтүстік диалектісінде 星期三 (xīngqīsān), «үш күн» мағынасын білдіреді. Ежелгі Римде бұл күн Меркурийдің құрметіне арналған. Римде жеті күндік апта ІІ жүзжылдықтың соңы - ІІІ жүзжылдықтдың басында үстемдік құра бастады. Төртінші күн, «сәрсенбі» Жаратушының әлемді жаратқан күні, аспан шырақтарының пайда болған күні есебінде түсіндіріледі (Микеланджело, 1511 ж.). Сыртқы сілтемелер http://ru.wikipedia.org/wiki/%D1%F0%E5%E4%E0
Жатаған укекіре

Жатаған укекіре - Астралылар тұқымдасының Маралтамыр тегіне жататын мәдени дақылдар түрлеріне орасан зиян келтіретін арамшөп өсімдік. Жатаған укекіренің отаны - Орталық Азия. Жатаған укекіре өз тұқымынан және тамыр жүйесінен улы заттарды бөлу арқылы аллелопаттық әсер етеді. Арамшөп үй және түз жануарларына,соның ішінде жылқы малына, өте зиянды. Жатаған укекіренің тереңге таралған тамыр жүйесі, топырақты өңдеу жұмыстарын қиындатып, агротехникалық шараларды жүргізуде қиыншылық тудырып, шығындар көлемін едәуір көбейтеді. Арамшөп шаршы метр жерге 100 сабаққа дейін топталып, шоғырланып өседі. Жатаған укекіре тұқыммен көбею және вегетативті жолмен, яғни тамырдың балғын бұтақшаларымен, тамырсабақтарымен және тамыр кесінділерімен, көген тамырларымен көбейеді. Тамыр кесінділері топырақта 3 жылға дейін өміршеңді болып келеді. Тұқымдары топырақта 5 жылға дейін сақталады. Мамыр-маусым айларында гүлдейді, жемісті маусым-шілде айларында береді. Себетгүл шоғыры өте жүзгіш болып келеді, сондықтан ағын су, жауын-шашын суымен, суармалы сулармен, тұқымдық материалмен және сабанмен, шөппен таралады. Биіктігі 20-70 см. құрайды, сабақтары тік болып, жапырақтары кезектесіп орналасады. Жатаған укекіренің түсі сұр-жасыл болады. Дереккөздер
Барлыбай Бәсентиінұлы

Барлыбай Бәсентиінұлы - Абылай хан заманында өмір сүрген батыр. Бәсентиіннің қай атасынан тарайтындығы жөнінде дерек жоқтың қасы. "Абылай туралы жырдың" Шоқан Уәлиханов жазып алған нұсқасында мынадай дерек кездеседі. ...Тоқал терек түбінде Айналып кеңес құрды хан. Бәсентиінұлы Барлыбай Омыраулап сөйлледі, Кісі ырқына көнбейді: - Сен көк бөрідей желдің, хан, Тоқал терек түбінде Аттанып кеңес құрдың, хан. Иманды қолға тұсымыз, "Кел қайталық", - дейді хан. Арғынның Момын деген тоқалынан Ақсопы, Қарасопы, Сарысопы. Бәсентиін Қарасопыдан тарайды. Бәсентиіндер Павлодар уезінде қоныстанған. Бәсентиін руларының ұраны - "Барлыбай". Дереккөздер
Қазанғап Сатыбалдыұлы

Қазанғап Сатыбалдыұлы (1771–1856) — би, аға сұлтан. 1843–1848 жылдары Баянауыл Сыртқы Округінің аға сұлтаны, сондай-ақ Бәсентиін елінің төбе биі болған. Арғын тайпасы Бәсентиін руы Бөрі бөлімінен шыққан. Ұрпақтары Бердәлі Қазанғапұлы (1812–1842) — би. Баянауыл Сыртқы Округінің аға сұлтаны, би; Момынбек Қазанғапұлы (1810 жылы туған) — болыс. 1843–1863 жылдары Баянауыл болысының басшысы; Нөгербек Қазанғапұлы (1812–1882) 16 жылдай Баянауыл Сыртқы Округінде қазы; Арон Нөгербекұлы (1846–1895) — болыс. 15 жылдай болыс болған. Дереккөздер
Бабас Бурабайұлы

Бабас Бурабайұлы - би, XVI ғасырда өмір сүрген, жоңғар-қалмақтарға қарсы көтерілісте қол бастаған. Торғай өңіріндегі Бабас көлі, Бабастың бос қыры деген жер аты осы Бабас бидің есіміне байланысты қойылған. Шығу тегі - Кіші Арғынның Айдарке Ермен атасынан. Баласы Мерген Бабасұлы (1671-1754) - батыр, би, көсем сөздің шебері. XVIІ ғасырда өз руын басқарған. Шақшақ Жәнібекпен бірге жоңғарларға қарсы жауға шапқан. Ел аузынан жетикен дерек бойынша, Мерген оның лақап аты. Бұл атауға атқан жеріне қалт еткізбей дөп тигізетін мергендігіне байланысты ие болған. Баймырза Мергенұлы (1741-1829) - батыр, ру басшысы, жоңғар шапқыншылығы кезінде қол бастаған қолбасшы. Емельян Пугачев көтерілісін қолдаған. Дереккөздер
Тәуелсіздік саябағы (Шымкент)

Тәуелсіздік саябағы — Оңтүстік Қазақстан облысы Шымкент қаласында Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған іс-шаралар аясында ашылған. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі салтанатты түрде ашқан саябақ қаланың Қабанбай батыр көшесіндегі төбенің жазығында орын тепкен. Саябақтың триумфті – 15 метрлік қақпасын аттаған тұста, 1991 жылдан – күні бүгінге дейінгі елімізде орын алған тарихи маңызды оқиғалар тасқа қашалып жазылған. Көлемі 5,8 гектар алқапты құрайтын аумаққа “Ел бірлігі” монументі орналасып, “Тәуелсіздік шежіресі” аллеясы салынды. Онда еліміздің әр жылдардағы жарқын тарихы мәрмәр тастарға ойып жазылған. Саябақта көкейге елжандылық сезімін ұялатар тағы бір нысан ол – «Алтын шаңырақ» ел бірлігі тәуелсіздік монументі. Елімізде мекен етіп жүрген барлық ұлт пен ұлыс өкілдерінің барельефі бейнеленген алып гранит тұғырдан 137 тік тіреуден тұратын композиция көтеріліп, шаңырақты ұстап тұр. Ондағы 137 тіреу еліміздегі 137 ұлт пен ұлыс өкілдерінің ынтымақ пен бірлікті ту етіп, бітімгершілікте өмір сүріп жатқандығын білдіріп тұрғандай. Саябақ құрылысының жалпы құны 680 миллион теңгені құрайды. Оның – 373,5 миллион теңгесі жергілікті қазынадан каралса, қалғаны Елбасының «бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі» аясында кәсіпкерлер қаржысымен жүзеге асты. Шымкенттіктердің тағы бір мақтан тұтар нысаны ол – «Жер-Ана» тәуелсіздік монументі. Бұл архитектуралық композициялар туған жердің кеңдігін, бейбітшілік пен халықтар келісімін бейнелейді. Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би көшелерінің қиылысында орын тепкен, биіктігі 34 метрді құрайтын бұл монументпен «Тәуелсіздік» саябағының арасын «Мемлекеттік рәміздер» алаңы мен ұзындығы 104 метрді құрайтын «Алтын көпір» жалғастырып тұр. Дереккөздер *http://www.akorda.kz/kz/page/page_memleket-basshysy-nursultan-nazarbaev-ontystik-kazakstan-oblysyna-zhumys-saparym_1348722842 *http://archive.adiletgazeti.kz/politic/print:page,1,32-shyrayly-shymkentmn-shuay.html
Тұяқ Елқондыұлы

Тұяқ Елқондыұлы (туған-өлген жылдары белгісіз) — шешен, би. Тарақты руының беделді кісі. Жыры Оның Тарақтының қыздарынан туған атақты адамдар туралы жыры: Қаз дауысты Қазыбек би, Ол да менің жиенім. Қаракерей Қабанбай, Ол да менің жиенім. Қанжығалы Бөгенбай Ол да менің жиенім. Шақшақұлы Жәнібек, Ол да менің жиенім. Ошақты да Сапабек, Ол да менің жиенім. Қарсендегі Ер Көпбай, Ол да менің жиенім. Тобықтыда Құнанбай, Ол да менің жиенім. Дәулет, Байзақ Мәмбет, Ол да менің жиенім. Дүкенұлы Ықылас, Ол да менің жиенім. Ботпай-Шымыр Сыпатай, Ол да менің жиенім. Шұбыртпалы Ағыбай, Ол да менің жиенім. Дереккөздер
Белес агрокешені

Әлемге әйгілі «Бюллер» фирмасының жабдығы негізінде жұмыс жасайтын «Белес агрокешені» ЖШС-ының астық өңдеу кешені Батыс Қазақстан облысы Зеленов ауданы Белес ауылында 2009 жылдың желтоқсан айында іске қосылған болатын. 2012 жылы 35 мың тонна бидай тартылып, 26,5 мың тонна астық өндірілді. Бүгінде түрлі сұрыпты астық, кебек пен жарма ұнтағын өндіруде. Мұнда 100 адам тұрақты жұмыс жасаса, соның 30-ы Оралдан қатынайды, 70-і - Белес ауылының тұрғындары. Олардың арасында жас мамандары да бар. Біліктіліктеріне қарай жалақы төленеді. Ал жұмыстың бәрі компьютерлендірілген. Шикізат та жеткілікті. Компанияның арнайы бункерлерінде 15 мың тонна бидай сақталуда. Өнім негізінен Атырау мен Ақтауға жөнелтілуде. Ұнның түрлері: 1. Жоғары сорт 2. Бірінші сорт 3. Екінші сорт 4. Мерекелік 5. Эстра 6. Кеспелік 7. Классик Экстра – жаңа жауған қардай аппақ түсі бар, өте ұсақталған ұны әсіресе ашытылған, құмшекерлі, бисквит пен қабат-қабат қамырлы, сүт пен май қосылған тәтті тағамдарды пісіруге өте қолайлы келеді. Кеспелік - Ыстық өнімдерді дайындауға аса ыңғайлы келетін өнім. Қамыры созылмалы, әрі тез иіні қанып, жеңіл жайылады. Пісірген кезде пішіні бұзылмай, дәмі су татып кетпейді. Классик – ұнның қамыры жақсы көтеріліп, илеген кезде тез иіні қанып, нан пісіру ісіндегі осы бір ерекшелігімен дараланады. Дереккөздер : * [http://www.inform.kz/kaz/article/2571185 «Белес Агро» ЖШС Орал қаласында нан зауытын іске қосуды көздеп отыр]
Емдік өсімдіктер

Әріпдәрі Әріпдәрі- ерінгүлділер тұқымдас, көп жылдық өсімдік. Жапырақтары сабақты, жұмыртқа тәрізді сопақша келген, қысқа түктері болады. Сабағы төрт қырлы, биіктігі 60 сантиметрге дейін жетеді. Гүлдері ірі. Маусымнан тамыз айына дейін гүлдейді. Құрғақ жайылымдарда, дөңесті қыраттарда, бұтақ арасында және орман ішінде өседі. Химиялық құрамы: Шөпте ащы және илік заттар, стахидрин, бетоницин, холин алкалоидтары және эфир майы бар. Қолданылуы: Дәрілік мақсатта оның гүлдей бастаған кезінде жиналған гүл шоқтарымен бірге шөптерін де пайдаланады. Әріпдәріні халық медицинасында тыныс жолының әр түрлі қабынуларына, демікпеге, қан қақыратын асқынған өкпе туберкулезіне, невроз ауруына, бауыр, бүйрек ауруларына, шеменге, асқазан қабынуына, шаншуға және іш кебуге қарсы және несеп жүргізетін, іш өткізетін дәрі ретінде қолданады. Әріпдәрі шөбінен жасалған қайнатындыны тері сыртындағы жараларды: шіріншіні венаның жаралы варикозды кеңеюін және іріңдеп, көпке дейін жазылмайтын жараларды емдеуге қолданады. Әріпдәрі препараттарын дәрі ретінде суық тигенде, салданып ауырғанда, сондай-ақ құяң кезінді ішеді. Сармала Бұл- крест гүлділер тұқымдас, сұрғылт жасыл түсті, бір жылдық өсімдік. Гүлдері ұсақ, бозғылт-сары. Жемісі- ұсақ дән. Биіктігі 25-80 сантиметр. Мамыр және тамыз айларында гүлдейді. Қазақстанның көптеген аудандарында кездеседі. Бақшаларда, құрғақ алқаптармен жол жиектерінде өседі. Химиялық құрамы: толық зерттелмеген. Белгілі деректерге қарағанда, дәндерінде синигрин тәрізді улы глюкозид бар көрінеді. Қолданылуы: Емдік мақсатқа өсімдік гүлдеген кезде жиналатын шөбі мен дәндерін пайдаланады. Сармала халық медицинасында кеңінен қолданылады. Ол несеп жүргізеді, ішек құртын түсіреді. Қан тоқтатады және жарақатты жазады. Шөбінің тұнбасын іш өткенде, шеменге шалдыққанда, бүйрік пен өтке тас байлағанда, қан қақырғанда, ішеді. Ол үшін 1 шай қасық шөбін бір жарым стакан қайнаған суға 2 сағат тұндырып сүзеді де, 1 ас қасықтан күніне 3 рет ас алдында ішеді. Дереккөздер 1. М. Қожабеков .Г. Қожабекова. Дәрілік өсімдіктер. Алматы, «Қазақстан» 1982 жыл.
Бурыл

Бурыл — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Бурыл ауылдық округінің орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде орналасқан. Ауылдан батысқа қарай 1,5 км жерде Бурыл тауы бар. Ауыл Талас өзені аңғарының шалғынды қызылқоңыр топырағы қалыптасқан қоңыржай жылы агроклиматтық белдемінде жатыр. Қарабақыр өзенінің жағалауында орналасқан. Халқы Тарихы 1961-97 жылдары аралығында "Ровненский" ("Ровное") көкөніс-сүт кеңшары орталығы болып келді. Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы мемлекеттік ономастикалық комиссияның 06.02.1997 жылғы ұйғарымымен ауыл тарихи атауын қайта алды. Бурылда “Диқан”, “Абай”, “Ынтымақ”, “Амангелді”, “Төле би” өндірістік кооперативтері мен шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Мектеп, аурухана бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобильдік жолы арқылы қатынасады. Дереккөздер
Көкбастау (Жамбыл облысы)

Көкбастау — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Жаңатұрмыс ауылдық округінің орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы Тарихы Іргесі 1950 жылы Амангелді атындағы қызылша өсіру шаруасымен айналысатын ұжымшар негізінде құрылған. Бір кездері ауыл маңында "Қарлығаш" атты бастау болған. Сол таза бұлақтан ауыл адамдары су алып тұрса, сол бастаудан аққан арықтан ауыл малдары сусындаған. 1948 жылы мұнда халық үй сала бастайды. Ел кәдесіне жараған мөлдір таза бұлақтың атымен жергілікті халық ауылдарын "Көкбастау" деп атап кеткен. Дереккөздер
Жазғы Универсиада 2013

Жазғы Универсиада 2013 (ресми атауы: XXVII жазғы Универсиада) 2013 жылдың 6 - 17 шілде күндері аралығында Татарстан астанасы Қазан қаласында өткізілген жазғы Универсиада. Жарыста 162 елден келген 10 000 жуық спортшы 27 спорт түрінен бақ сынасты. Универсиада нышандары * Универсиада тұмары ретінде ақ барыстың марғауы таңдалған. Ақ барыс - Татарстанның мемлекеттік елтаңбасында бейнелген ұлттық және тарихы нышаны болып табылады. * Қазан Универсиадасының логотипі — жұлдыздар және сәйкес латынша әріптермен көмкерілген, бес континенттің олимпиадалық түстерімен стильдендірілген қызғалдақ. * Қазан Универсиадасының ұраны — « are the World». Мағынасы келесідей пайымдалады: «Сен — әлемсің» және «Универсиада — бұл тұтас бір әлем». Спорттық ареналар Спорт түрлері және күнтізбе 2013 жылдың жазғы Универсиадсында жарыстар 27 спорт түрінен өткізіледі. Универсиада бағдарламасына бұрын болмаған спорттың жаңа бес түрі (регби-7, бокс, белбеу күресі, самбо және синхронды жүзу) енгізілді. *Регби-7 *Бадминтон *Баскетбол *Жағажай волейболы *Бокс *Семсерлесу *Футбол *Спорттық гимнастика *Ауыр атлетика *Белбеу күресі *Хоккей *Дзюдо *Байдаркада және каноэде есу *Жеңіл атлетика *Көркем гимнастика *Күрес *Академиялық есу *Самбо *Шахмат *Спорттық ату *Жүзу *Синхронды жүзу *Теннис *Үстел теннисі *Волейбол *Су добы *Суға секіру Жарыстар кестесі келесі түрде көрсетілген: Соңғы бағана: Жеке спорт түрлерінен жалпы жарыстар саны Медальдар санағы 2013 жылдың 17 шілдесіне қарай мәлімет: Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kazan2013.ru 2013 жылғы Универсиаданың ресми сайты] * [http://kazan2013.com 2013 жылғы Универсиаданың ресми сайты]
Талас (Байзақ ауданы)

Талас — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Қостөбе ауылдық округінің орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан оңтүстікке қарай 8 км-дей жерде орналасқан. Халқы Тарихы Іргесі 1933 жылы қаланған. Ауыл атауы ауылдың шығысында ағып жатқан ежелгі Талас өзенінің атына байланысты қойылған. Талас пен Тараз ескі заманнан бірге аталады. "Қаратаудың құшағында қырық бұлақ бар болса, Талас өзенінің қырық сағасы бар", - деп айтады халық. Атақты Майкөт ақын Құлмамбет ақынмен айтысқанда: "Аса, Талас екі өзен, Ат бауырынан саз алған. Балдырғанын жегенде, Баланың көңілі мәз болған" деп, жер байлығын жырға қосқанын кім білмес. Дереккөздер
Абай (Байзақ ауданы)

Абай — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Сазтерек ауылдық округінің орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы Сарыкемер ауылынан солтүстік-батысқа қарай 22 км жерде орналасқан. Үш колхоз - "Жаңасаз", "Сармық", "Ақтөбе" біріктірілген. "Сармық" осы жерді мекендеген жергілікті халықтың арғы аталарының аты. Жаңа қонысқа ат қою таласы туады. Ауыл халқы шаруашылықтың атын ұлы Абайдың есімімен атауды жөн көрген. Орталығы болып "Жаңасаз" колхозының жері таңдалынып алынып, сол жылдан бастап "Сармық" колхозының тұрғындары көшіп келіп тұрақтана бастаған. Халқы Дереккөздер
Қарагөз (трагедия)

Мұхтар Әуезовтің әйгілі трагедияларының бірі - «Қарагөзде» (1926) бас бостандығына жете алмай, ескі ғұрыптардың құрбандығы болған жастар тағдыры көрсетіледі. Қазақ драматургиясының алтын қорына қосылған бұл шығарманың идеялық мазмұнын жазушы былайша ашып көрсетеді: «Жалпы пьеса тақырыбы-беймезгіл заманда жолсыз өмір кешіп, ерте тарқан қайғы-зардың уынан қаза тапқан өнерлі жастар жайы: асықтық пен ақындық құмарлығына елтіген уыз жастар жайы. Пьесаның екінші айқындаған идеясы азаптан туған ақындық, қан-қайғыдан туған қаза, жеке бастың ғана күй-шерінен басталып барып, халықтық қайғы-қамды ұсынуға беттеген шабытты көрсетпек». Шығарма қаһармандары, бір-біріне ғашық Сырым мен Қарагөздің өзара іңкәрлық сөздері мына диалогтермен айқын көрінеді. Сырым: Қара түндей қасірет ортасында жалғыз шырақ-жарығым, маңдайдағы жұлдызым! Торға түскен ақтотым...келші күнім!... Қарагөз: Жаным Сырым! Менің бар дүниеден бөліп-жарып алғаным- бір ғана сен өзіңсің. Қандай азап көрсем де, қай қайғыда тебіренумен жүрсем де, жүрегімнің түбінде құпия боп тығылған жылғыз бір сәулем бар. Өз ішімде жанған сол күнім, сөнбес жарығым бар...Соным-өзіңсің, сен ғанасың... Бірақ Қарагөз бен Сырымның ғашықтығына тас бөгеттей кедергі бар. Ол- екеуінің туыстық түбірі жеті атаға жетпегендігі, сондықтан ру дәстүрі бойынша бір-бірімен қосылуға болмайтындығы. Оның үстіне Қарагөз басқа рудың белгілі, беделді жігіті Наршаға айттырылған. Нарша Қарагөздің бетін өзіне бұрып алмағанына әрі қыздың басқаға ауған бейілін өзгертуге дәрменсіздігіне көңілі күпті. Драматург өзінің шығармасында өмірде сирек кездесетін жағдаятты таңдап алған, тартыс желісін бірден-бірге ширата түсіп, характерлерді де мейлінше дәйекті, толық етіп сомдаған. Сырым мен Қарагөздің махаббатына тосқауыл болған-олардың аталастық жақындығы. Міне, осы хал бұлардың жас өмірін жайқалдырмай, мезгілсіз қасіретке ұшыратады. Наршаның аулына ұзатылып барғанда да Қарагөздің ойынан Сырым бір сәт те шықпайды, өзінің жанында бәйек болып отырған қосағы Наршаға көңіл аудармайды. Ал Наршаның жағдайы да айрықша мүшкіл. Атақты ауылдың маңдай алды жігіті, ақылды Нарша Қарагөз жүрегін өзіне бұра алмағанына шерлі болады. Наршаның адамгершілігінің биіктігі, сұлу Қарагөзді әрі түсініп, әрі күйініштен күн кешкені оны көркем әдебиеттегі қайталанбас сом тұлғалар қатарына қосады. Бір-бірін сүйгенінен басқа жазығы жоқ Сырым мен Қарагөздің ел дәстүрі алдында «қарабет» атанып, бірінің жынданып өлуі, екіншісінің тірі жүрсе де, сергелдең өмірге душар болуы халықтың ғасырлар бойында қалыптасқан дәстүріне кереғар келуінің салдарынан туады. Дереккөздер 1. "Қазақ әдебиеті" кітабы. Атамұра баспасы. Алматы, 2009 жыл
Жақаш

Жақаш — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Суханбаев ауылдық округінің орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде, боз жусан, ши, жүзгін аралас сортаңды шөп өскен құмайтты сор, сортаңды, сұр топырақты шөлді белдемде орналасқан. Халқы Тарихы Іргесін 1929 жылы "Батырақ" ауыл шаруашылығы артелін ұйымдастырушылар қалаған. 1962-1997 жылдары Фрунзе атындағы қызылша өсіретін ұжымшардың орталығы болды. Ауылға Тұрар Рысқұловтың серігі Жақаш Мамыровтың есімі еліміз егемендік алғаннан кейін облыс әкімінің 06.07.1992 жылғы №60 шешімімен берілді. Ауыл маңы Ауылда "Сәмбет" каналы бар. Оның ұзындығы 10 км. Талас өзенінен басталып, Тегістік, Жақаш, Қарасу және Көкөзек ауылдарын басып өтеді. Сонымен бірге ортағасырлық тарихы бар "Қоңыртөбе" (төбенің қоңыр түсті топырағына байланысты) деп аталатын жота бар. Дереккөздер
Тегістік (Темірбек ауылдық округі)

Тегістік — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Темірбек ауылдық округінің орталығы. Атау тарихы 1926 жылдан бастап халық мұнда шоғырлана бастайды. Ол кезде бұл ауылды "Батырак" деп атаған. Амангелді ауылы колхоз болып құрылғанда, оның айналасындағы ауылдар Амангелді ауылына өнімдерінен, мал төлінен бөліп берген. Сонда "Тегістік" ауылының тұрғындары бірінші болып тегіс жинап берген дейді. Содан кейін бұл ауылды "Тегістік" атап кетеді. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-батысқа қарай 32 км-дей жерде орналасқан. Халқы Дереккөздер
Аққия

Аққия — Жамбыл облысы Байзақ ауданы, Жалғызтөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл. Ауылдың солтүстігіне қарай 500 м қашықтықта V-VI ғасырларда ғұн тайпасы мекендеген Аққия қаласының орыны бар. Осы қала қирағаннан кейін де ел аузында көне қаланың аты сақталып, кейінірек бұл жерде бой көтерген елді мекеннің атын аталмыш қаланың атауымен «Аққия» деп атап кеткен. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-батысқа қарай 12 к-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Судоку

— сандары бар танымал бас қатырғыш. Сөзжұмбақтың түрлерінің бірі болып табылады. Жапоншадан аударғанда «су» — «сан», «доку» — «бөлек тұрған ». Кейде судокуды «сиқырлы шаршы», кейде латын шаршысы деп те атайды. Судокуды әлемнің әртүрлі елдеріндегі газеттер мен журналдар белсенді басып шығарады. Судоку жинақтары үлкен таралымдармен (тираж) басылып шығарылады. Судоку шешу — бос уақыт өткізудің танымал түрі. Ережесі Ойын алаңы 3 торкөзден тұратын кішігірім шаршыларға бөлінген 9х9 мөршерлі шаршы болып табылады. Сонымен барлық ойын алаңы 81 тордан тұрады. Торларда бастапқы күйінде "сыбырлама" деп аталатын цифрлер (1 ден 9 дейін) тұрады. Ойыншыдан бос торларды 1 ден 9 дейінгі цифрлармен толтыру талап етіледі, сондағысы әр жолда, әр бағанда және әр 3х3 шаршыларда әр цифр тек бір рет қана кездесуі керек. Судокуның қиындағы бастапқы толтырылған торлар санына тәуелді болмай, оның шығару тәсілдеріне байланысты. Ең қарапайымдары дедуктивті шығарылады: әрқашан әйтеуір тек бір ғана сан келетін тор табылады. Кейбір бас қатырғыштарды бірнеше минут ішінде шығаруға болса, басқаларын шығаруға сағаттар кетіруі мүмкін. Дұрыс құрастырылған бас қатырғыштың тек бір ғана шешімі бар. Сонда да кейбір сайттарда қиындатылған бас қатырғыш күйінде қолданушыға шығарудың бірнеше нұсқасы бар судоку түрлері ұсынылады, сонымен қатар шығару жолының бұтақтануы да болады. Шығу тегі XVIII ғасырда Леонард Эйлер «Carré latin» («Латын шаршысы») ойының шығарды. Осы ойынның негізінде алдыңғы ғасырдың 70-ші жылдары Солтүстік Америкада арнайы сандық сөзжұмбақтар ойлап шығарылды. Осылайша, АҚШ-та судоку 1979 жылы бірінші рет «Dell Puzzle Magazine» журналында пайда болды. Сол кездері ол «Number Place» деп аталған. Судоку нағыз танымалдылықты 1980—1990 жылдары жапондық «Nikoli» журналы осы бас қатырғыштарды өзінің парақшаларында жиі жариялай бастағанда (1986 жылдан бастап) жаулап алды. Бүгінгі таңда судоку — көптеген газеттердің міндетті компоненті. Олардың арсында көп миллиондық таралымдары бар бірталай басылымдар кездеседі, мысалы неміс газеті «Die Zeit», австорлық «Der Standard».. Судоку шешуден сайыстар Көптеген елдерде судоку шығарудан әртүрлі турнирлер мен жарыстар өткізіледі. Судоку шешуден әлем чемпионаты [http://www.worldpuzzle.org/ Пазлспорттың халықаралық федерациясы], 2007 жылдан бастап олардың жеңімпаз командалары анықталып отырылады. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.eurosudoku.com/ EUROSUDOKU] . * [http://7xsudoku.ru/t1 Судоку ойынының ережелері және оның түрлері]. * [http://www.sudoku-club.ru/howto.html Судокуны қалай шығару керек?] . * [http://biblprog.org.ua/pages_ru/pages_statti_ru/sudoku/step1.html Судоку шешудің толығырақ түсініктемесі (қиын әдістерін қоса)] .
Молескин

Молески́н (француз тілінің оқу ережесі бойынша; нақтырақ Молески́не, ) — кеңсе өнімдерін, дәлірек айтса көбіне жазба кітапшаларын өндіруші «Modo & Modo» атты итальяндық компанияның сауда белгісі. «Молескин» сауда белгісіндегі өнімдер дүние жүзінде аса көп таралған және тіпті, осындай түрдегі жазба кітапшаларына жалпы есім ретінде қалыптасып кеткен. Әдеттегі «молескин» өз алдына қара түсті қатты мұқабамен қапталған, созылмалы лентамен жабылатын, ляссе́ бет белгісі және соңында визит карталары үшін қалташасы бар жазба кітапшасы тәріздес. Жазба кітапшаларының айырым ерекшелігі — алғашқы бетінде иесінің атын жазатын орынның болуы. Тарихы Францияның Тур қаласында жасалған Молескинге ұқсас жазба кітапшаларын Жан-Поль Сартр, Пабло Пикассо, А.С. Куракин, Винсент Ван Гог, Гийом Аполлинер, Анри Матисс, Гертруда Стайн, Эрнест Хемингуэй сияқты өнер адамдары қолданған. Бұл фабриканың жазба кітапшалар сияқты өнімдерін насихаттаушысы — саяхатшы әрі жазушы Брюс Чатвин болған. Турда орналасқан отбасылық мануфактуралық мекеме 1986 жылы жабылып қалады. Дегенмен, бір топ италиялық суретшілердің күшімен 90-шы жылдардың соңына қарай «Модо энд Модо» (Modo & Modo) мекемесі ашылып, «Молескин» сауда белгісі тіркеледі. Ал 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап «Moleskine» тек қана сауда бренді ғана болып қоймай, Moleskine Srl компаниясының атына да айналады. Әдепкі қара мұқабалы жазба кітапшаларынан бөлек Молескин топтамасы, Ван Гогтың хроматикалық гүлдерімен көркемделген реңсіз әрі ашық түсті жазба кітапшаларын қамтиды. Сазгерлерге арналған ноталық қалыптағы, тілшілер мен сценарий жазушыларына арналған кадр өлшемімен көмкерілген, тіпті қалта альбомы және қарапайым жазба кітапшасы, барлығын қосқанда жиырмадан астам түрдегі Молескиндер баршылық.{{-1|. Apple компаниясы өзінің iOS операциялық жүйесіндегі «Жазбалар» қондыртпасының дизайнында аталмыш жазба кітапшаларының элементтерін қолданған. Сілтемелер * [http://www.moleskine.com Moleskine-нің ресми уеб-сайты] * [http://www.moleskinerussia.ru Ресейдегі Moleskine-нің ресми уеб-сайты] Дереккөздер
Qazsport

«Qazsport» — 2013 жылы ашылған тұңғыш мемлекеттік спорттық телеарна. «Қазақстан» Республикалық телерадиокорпорациясы құрамына кіреді. «Qazsport» хабар таратудың 96 пайызын құрайтын ірі халықаралық спорттық іс-шаралардың тікелей трансляциясымен қатар Қазақстан чемпионаттарын көрсетеді. Комментаторлар қазақ және орыс тілдерінде пікір жазатын белгілі қазақстандық спорт журналистері. Телеарна сонымен қатар өз бағдарламалар кестесінде жаңалықтарды, жеке өндірістер мен спорттық деректі фильмдерді көрсетеді. Тарихы 2013 жылдың 1 шілдесінде ашылды. Ашылу рәсімі Астана қаласындағы «Қазмедиа орталығында» өтті. Спорт арнасы «Мәдениет», «Балапан» және 14 аймақтық телеарналар топтасқан «Қазақстан» РТРК» АҚ құрамына енеді. «QAZsport» телеарнасында таралатын жалпы хабарлардың 96 пайызы тікелей таратылады. Олардың негізгісі — Қазақстанда кеңінен таралған спорт түрлерінен өтетін ішкі чемпионаттар мен халықаралық беделді бәсекелер. Спорт шаралары туралы телекөрсетілімдерді белгілі қазақстандық спорт журналистері қазақ және орыс тілдерінде комментарий мен сараптама жасай отырып жүргізеді. Бағдарламалар кестесіне телекөрсетілімдер, жаңалықтар, төл бағдарламалар мен спорттық деректі кино енеді. Логотиптері Бағдарламалары * «СПОРТты ТАҢда» таңғы спорттық, ақпараттық, танымдық, ойын-сауық бағдарламасы * «SPORT REVIEW» ақпараттық-сараптамалық бағдарламасы Директорлары # Есей Жеңісұлы (2013) # Диас Ахметшәріп (2013-2014) # Павел Цыбулин (2015-2020) # Нағи Бақытбеков (2020 жылдан бері) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * * * * * * * * * «Qazsport» арнасы Интернет мұрағатында: (2013-2018 жылдары)}
Атабек тал

Атабек тал - жер атауы. Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, қазіргі "Қарлығаш" пионер лагері орналасқан жерде Ұлы Отан соғысынан кейін бақша егіп, тал-дарақ еккен Байзақ ауылындағы Жаңабай руынан шыққан Атабек ақсақалдың атымен аталған. Дереккөздер
Шымкент химия-фармацевтикалық зауыты

Шымкент қаласындағы химия-фармацевтикалық зауыт – 1882 жылы Иванов пен Савинков көпестері ашқан әлемдегі ең алғашқы фармацевтикалық кәсіпорындарының бірі. Ең алғаш шығарылған өнім - сантонин. Кеңес дәуірі кезінде зауыт елдегі ең маңызды фармацевтикалық кәсіпорынға айналып, аты «Ф.Э. Дзержинский ат. №1 химия-фармацевтикалық зауыты» болып өзгереді. Көптеген жылдар бойы зауыт тек қана фармацевтикалық шикізат шығаруға мамандандырылып келді. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін компанияның басшылығымен «ХимфармАҚ» базасында халықаралық стандартқа сай келетін SANTO сауда маркасымен дайын дәрілік препараттарды шығаратын ірі заманауи бағдарламаны қолға алды. Республикадағы дайын дәрілік өнімдерді өндіретін жалғыз химия-фармацевтикалық зауыт болып саналатын аталмыш кәсіпорында өнімнің 200 түрі шығарылады. Компанияның республика бойынша 150-ден аса медициналық өкілдері бар. 2011 жылы Polpharma еуропалық фармацевтикалық компаниясы «Химфарм» АҚ-ның мажоритарлық акционеріне айналды. 2011 жылы жұмсақ дәрілік препараттарды өндіруге GMP сертификатын иемденді. Сыртқы сілтемелер *http://wikimapia.org/10108485/ru/%D0%90%D0%9E-%C2%AB%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D1%84%D0%B0%D1%80%D0%BC%C2%BB *http://www.santo.kz/history.html
Базарбай (Жамбыл облысы)

Базарбай — Жамбыл облысы Байзақ ауданы Бәйтерек ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 7 км-дей жерде, Базарбай каналының бойында орналасқан. Тарихы Бұл ауылға тұрғын үйлер 1957 жылдан бастап салына бастайды. Бұған дейін онда 3-4 жертөлелер ғана болған. Халқы Дереккөздер
Жеңіс (Жамбыл облысы)

Жеңіс — Жамбыл облысы Байзақ ауданы, Диқан ауылдық округінің құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстікке қарай 12 км жерде орналасқан. Тарихы Ауыл алғаш 1936-38 жылдары Жамбыл ет комбинатының қосалқы шаруашылығы (подхоз) болып құрылды. Кеңес дәуірі кезінде "Победа" деп аталып келген. Еліміз егемендік алғаннан кейін Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы мемлекеттік ономастикалық комиссиясының 06.02.1997 жылғы ұйғарымымен ауыл "Жеңіс" болып қайта аталды. Халқы Дереккөздер
Boeing 747

Boeing 747 — американдық Boeing компаниясы жасап шығарған кең фюзеляжды жолаушы және жүк тасымалдаушы ұшағы, әлемдегі ең бірінші екіпалубалы кең фюзеляжды жолаушы ұшағы. Көбіне «Джамбо Джет» (ағыл. Jumbo Jet) немесе 747 атауымен белгілі. Алғаш ұшуы 1969 жылы 9 ақпанда болды. Өзінің жасалу уақытында ұшақ әлемдегі ең ауыр, үлкен әрі сыйымдылығы жоғары жолаушы ұшағы болды және ол осы атақты 2005 жылы Airbus A380 ұшағының алғашқы ұшуына дейін иеленді. Тарихы Жобалануы Боинг 747 ұшағының жобасы 1960-жылдардағы әуе тасымалдарының жедел өсуі жағдайында пайда болды. Осы кезде АҚШ әуе тасымалында кең таралған Боинг 707 ұшақтары өсіп бара жатқан жолаушылар көлеміне шамасы жетпей жатты. Боинг корпорациясы осыған дейін АҚШ әскеріне арналған үлкен тасымалдаушы ұшағын жобалаумен айналысқан болатын, алайда корпорация Локхид компаниясының C-5 "Гэлакси" жобасынан жеңіліп қалды. Осы кезде компанияның ең сенімді сатып алушысы - Pan American әуе компаниясы 707 ұшағынан екі есе үлкен жолаушы ұшағына өз талаптарын жасап шығарды. 1966 жылы компания 747 атауы берілген жаңа ұшақтың конфигурациясын ұсынды. Алғашқыда ұшақ жобасы толықтай екі палубадан тұрды, бірақ бұл конфигурациямен шамалы қиындықтар пайда болғаннан кейін "өркешті" ұшақ нұсқасы белгіленді. Алғашқы сериядағы 100 ұшақтың 25-ін Pan Am сатып алды. Ұшақ жарыққа шыққан уақытта мұндай ірі ұшақтарды жақын арада дыбыстан жылдам ұшақтар алмастырады деген тұжырымдар жасалған болатын. Сол себепті 747 бастапқыда жүк-жолаушы тасымалдайтын ұшақ болып жобаланды. Уақыт өте келе ұшақтарды толықтай жүк тасымалдаушыға қайта жарақтандыру маселесі де қарастырылған. Болашақта ұшақтың мұрын жағын жүк аппареліне айналдыру үшін экипаж кабинасы жоғарғы палубаға орналастырылды. Алдын ала есептеулер бойынша нарыққа 400-ге жуық ұшақты қажет делінген болатын, алайда 1993 жылы корпорация мыңыншы ұшақты жасап шығарды. 747 сатылымдар тек 21 ғасырдың алғашқы онжылдығында ғана азая бастады. Ұшақтар өндірісі шамалы қиындықтармен кездесті: Боинг зауыттары мұндай ірі ұшақтарды өндірұге шамасы жетпейтін еді. Сол себепті Вашингтон штатындағы Эверетт қалашығында болашақ ұшақтар жанұясының үйі болған зауыт салынды. Pratt & Whitney компаниясы алғашқыда тек 747 ұшағында қолданылған JT9D екі контурлылық дәрежесі жоғары үлкен турбовентиляторлы қозғалтқышын жасап шығарды. Қауіпсіздік деңгейін және ұшақтың ұшу сапасын арттыру мақсатында 747-де төрт қосымша гидраликалық жүйе және стандартты ұзындықтағы ұшу-қону жолақшаларында ұшақты қолдануға мүмкіндік берген саңылаулы жалғасқанатшалар қолданылды. Қолданысқа енгізілуі Нұсқалары 747-100 747SP Boeing 747 ұшағының қысқартылған нұсқасы. Бұл нұсқа 1976 жылы жасалынды. 747-200 747-300 747-400 747-8 Boeing 747-400 ұшағының 5,5-метрге ұзартылған нұсқасы. Boeing 747 LCF Dreamlifter Тағы қараңыз Airbus A380 Дереккөздер Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.boeing.com/boeing/commercial/747family/index.page Ресми сайты] . * [http://www.flugzeug-absturz.de/results.php?modusaircraft&eingabeboeing%20747 Список катастроф Boeing 747] . * [http://rutube.ru/tracks/105088.html?related1&v0b1d620b2187548288ad72df49b00425 Boeing 747 // National Geographic] .
Жаңатұрмыс (Байзақ ауданы)

Жаңатұрмыс — Жамбыл облысы Байзақ ауданы, Жаңатұрмыс ауылдық округіне қарасты ауыл. Тарихы 1927 жылы колхоздастыру кезінде осы ауыл құрылады. Кезінде осы аймақты мекендеген үш рудың ұрпақтары бөлек-бөлек қоныстанған болатын. Ұжымдастыру кезінде осы үш жұрттың басын біріктіріп, бір жерге шоғырландырады. Сол жаңа қоныстарын "Жаңатұрмыс" деп атаған. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 17 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Жаңатұрмыс ауылдық округі (Қызылорда облысы)

Жаңатұрмыс ауылдық округі – Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Байсын ауылы кіреді. Орталығы – Байсын ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1096 адамды (561 ер адам және 535 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жібек жолы (Жамбыл облысы)

Жібек жолы — Жамбыл облысы Байзақ ауданы Жаңатұрмыс ауылдық округінің құрамындағы ауыл. Тарихы 1948-1949 жылдары тауық фермасы болып құрылып, "Құс фабрикасы" деп аталған. Жасанды көл жасалынып, үйрек, қаз, тауық, тағы басқа да құстар өсірілген. Жертөле тамдар соғылып, адамдар сонда тұрған. Кейінірек көше сызылып, жаңа үйлер соғылған. Ауылға негізінен орыс, неміс ұлтының өкілдері қоныстанған. "Құс фабрикасы" жабылғаннан кейін, "Мал бордақылау" кеңшары ұйымдастырылып қой, шошқа, жылқы, сиыр бордақыланған, ет дайындаумен айналысқан. Мал бордақылау кеңшары 1977 жылы Ленинск ауылына көшіріліп, ауылды Үшбұлақ жүзім кеңшарына қосып жіберген. Ауыл 1958 жылдан бастап, көрші ауыл аты (қазіргі әскери гарнизон Королевка) - ғалым С.П.Королевтың атымен аталған. 1991 жылы Кеңес үкіметі ыдырағаннан кейін кеңшарлар тарады. Сол уақытта Королевканың жері Жаңатұрмыс ауылдық округінің құрамына енді. Королевка ауылы Ұлы Жібек жолының бойында орналасқандықтан, 1997 жылы Жібек жолы аты берілген. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
В.И.Чапаев мұражайы

В.И. Чапаев атындағы мемориалдық мұражай – Батыс Қазақстан облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген қала құрылысы және сәулет ескерткіші. Орналасқан жері Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Ақжайық ауданында орналасқан. Кезеңі Ғимарат 1854 жылы салынды, мұражай 1941 жылы ашылды. Тарихи деректер Мемориалды мұражай ғимараты 1854 жылы салынған, көпес С. Манжуковтың ескі екі қабатты үй құрылысы болып табылады. 1919 жылдың тамызында мұнда В. И. Чапаев басқарған 25-ші атқыштар дивизиясының штабы орналасқан. Мұражай 1941 жылы ашылып, 1953 жылы жабылды. 1959 жылы КОКП ОК және Қазақстан үкіметінің шешімі бойынша В.И. Чапаев атындағы Республикалық мұражайы қайта ашылды. Экспозициялары В И. Чапаевтың өмірі мен қызметіне арналған және 25-ші атқыштар дивизиясындағы сәтті жолы туралы экспозиция 5 залда орналасқан. Мұражай кешеніне 25-ші Чапаев дивизясының штабы, кейіннен В.И. Чапаевтың мемориалдық мұражайы, В.И. Чапаевтың қайтыс болған және Чапаевтықтардың ағалық зираттары кіреді. Бірінші зал В.И. Чапаевтың дәуірін суреттесе, екінші зал халық батыры Исатай Тайманов пен патриот-ақын Махамбет Өтемісұлының бастауымен қазақ шаруаларының көтерілісіне арналған материалдарды қамтиды. Үшінші залдың экспозициясы Ұлы Отан соғысындағы жеңістің 65 жылдығына арналған. Төртінші зал халық жазушысы Ж. Молдағалиевтың өмірі мен шығармашылығына арналған. Бесінші зал Қазақстанның тәуелсіздігіне арналған, мұнда Ақжайық ауданының тәуелсіздік жылдарындағы экономика, білім, медицина, мәдениет, спорт және туризм саласындағы жетістіктері ұсынылған. Бүгінгі күні мұражай қорында 8107 жәдігер сақталуда. Дереккөздер
Оңтүстік Қазақстан облысы саяси қуғын-сүргін құрбандары мұражайы

Оңтүстік Қазақстан облысы саяси қуғын-сүргін құрбандары мұражайы Оңтүстік Қазақстан облыстық саяси қуғын-сүргін құрбандары мұражайы 2001 жылдың 2 қарашасында Қазақстанның 10 жылдығы қарсаңында ашылған. Архитекторы мен дизайнері Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері А. Найманбай. Саяси қуғын-сүргін құрбандары мұражайының 2 залы бар: экспозициялық және екінші қабатта орналасқан «Тағзым» залы. Барлық композициялардың негізі - «Репрессия» мүсіні болып табылады. Бұл жерде мемлекет және қоғам қайраткерлері – Қазақстанның саяси қуғын-сүргін құрбандары: Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Дулатов, М. Шоқай, М. Тынышпаев, Ж. Аймауытов, М. Жұмабаев, Т. Рысқұлов, С. Қожанов, Н. Төреқулов, С. Меңдешов, С. Садуақасов, С. Асфендияров, Т. Жүргенов, С. Сейфуллин, І. Жансүгіров, Б. Майлин, Ш. Құдайбердиев, Қ. Жұбанов, Ж. Шанин, О. Жандосовтардың портреттер галереясы бар. Сонымен қатар, бұл жерде Қазақстан тарихындағы қайғылы кезеңдер көрсетілген: *Голощекиннің «Кіші Қазан» идеясы; *Созақтағы шаруалар көтерілісі; *3 млн-нан астам қазақтың өмірін қиған аштық; *1 млн-нан астам қазақтың шет мемлекеттерге бас сауғалай көшуі; *Үлкен террор жылдарындағы 25 мың қазақстандық, оның ішінде 2500 оңтүстік қазақстандықтардың жазықсыз құрбан болуы; *"Алжир" және "Карлаг" тұтқындарының қайғылы күйі; *1986 жыл, желтоқсан - Қазақ елінің тәуелсіздігі үшін күрескен жастар көтерілісі Мұражайдың "Тағзым" залында 30 жылдары Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша жазықсыз атылған 2500 адамның есімдері жазылған естелік тақталары орнатылған. сілтемелер: *http://repressiya.kz/index.php?optioncom_content&viewarticle&id6&Itemid16&lang=ru
Ким Ён Сам

Ким Ёң Сам (, 金泳三; 20 желтоқсан 1927 — 22 қараша 2015) — Корея Республикасының саясаткері, 14-ші президенті. Мақалалары * [http://100.daum.net/encyclopedia/view.do?docid=b03g1753a Ким Ён Сам] * [http://www.kysarchives.or.kr/ Kim Young-sam Memorial museum] * [http://www.rokps.or.kr/profile_result_ok.asp?num=543 Ким Ён Сам] * [http://www.nndb.com/people/462/000111129 N.N.D.b. (Notable Names Database) - Kim Young-sam] * [http://www.britannica.com/ebi/article-9311995 Ким Ён Сам] * [http://www.kyscd.org/ Kim Young-sam Memorial museum]
Пак Чон Хи

Пак Чоң Хи (, 朴正熙; 14 қараша 1917 — 26 қазан 1979) — Корея Республикасының саясаткері, әскери қызметкер , 5~9-ші президенті. Мақалалары * [http://100.daum.net/encyclopedia/view.do?docid=b08b3644a Пак Чон Хи] (Корея) * [http://koreandb.nate.com/history/people/detail?sn=6492 Пак Чон Хи] (Корея)
Корея Республикасының вице-президенті

Корея Республикасының вице-президенттері: # Lee See-young (1948-1951) - 1-нші вице-Президент # Kim Seong-su (1951-1952) - 2-нші вице-Президент # Ham Tae-young (1952-1956) - 3-нші вице-Президент # Chang Myon (1956 - 1960) - 4-нші вице-Президент # Lee Ki-bung (1960) - 5-нші вице-Президент Дереккөздер
Ли Сын Ман

Ли Сың Ман (, 26 наурық 1875 — 19 шілде 1965) — айдаудағы Корея Республикасы Уақытша үкіметінің бірінші басшысы, сонымен қатар Корея Республикасының алғашқы президенті. Оның үш президенттік мерзімі, яғни, 1948 жылдың тамызы мен 1960 жылдың сәуірі аралығында Корея қос мемлекетке бөлінді: * Солтүстік Корея, ҚХР, КСРО * Оңтүстік Корея, АҚШ
Біркөлік шатқалдары

Біркөлік шатқалы – Түркістан облысы Төле би ауданында, Шымкент қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км жерде, теңіз деңгейінен 1100 м биіктікте Тәңір тауының тау сілемдерінде орналасқан. Өсімдігі Шатқал бойымен Біркөлік өзені ағады. Мұнда жаңғақ тоғайы, өрік және алма бақтары бар. Қарағай, Тянь-Шань шыршалары, емен, шынар, зерек, талшын ағаштары, итмұрын және т.б. дәрілік шөптер өседі. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің экспедициясының ауыл аймақтарды археологиялық зерттеулері кезінде Біркөлік шатқалынан 2 қорым табылған. Қорымдар классикалық сұлба бойымен(шығыстан батысқа қарай) орналасқан 30 обадан тұрады. Дереккөздер
Кең-баба этнопаркі

Кең-баба этнопаркі Шымкент қаласында 2001 жылдың қыркүйек айында ашылған этнопаркі. Қаланың орталығында орналасқан ескі пионерлер паркінің орына ашылды. Жалпы ауданы 3,5 га жерде шеберлер мен қолөнершілер ауылы, Келісім алаңы, "Азиатский перекресток" эстрадасы, суретшілер галереясы, жеті ұлттық-мәдени павилиондарына(қазақ-өзбек, түрік-кавказ, славяндық, татар-башқұрт, еуропалық, корей-ұйғыр және қытайлық) арналған жайлар бар. Сонымен қатар, паркте құм үстіндегі "Сафари" ертегі қалашығы, "Миниатюрадағы Қазақстан" макеті бар. Аттракциондар қалашығы, волейбол және баскетбол алаңдары, теннис корты, шахмат клубы, шайхана, интернет-кафе, "Дары Юга" жасыл қалашығы, Ақ-су сарқырамасы, 9 фонтан және жасанды канал бар. Этнопаркке кіру тегін. сілтемелер *http://news.gazeta.kz/art.asp?aid=149719 *http://www.sael.kz/index.php/etnopark-ken-baba
Чхве Гю Ха

Чхве Гю Ха, сондай ақ Цой Кю Ха (, 16 шілде 1919 — 22 қазан 2006) — 1979 жылдың желтоқсаны мен 1980 жылды тамызы аралығында билік еткен Оңтүстік Корея президенті. Вонджу қаласында, Каңвондо провинциясында дүниеге келген. 1967 жылдан 1971 жылға дейін және 1975-тен 1979 жылға дейін сыртқы істер министрі болған.
Ро Дэ У

Ро Дэ У , Солтүстік Кореяның орыс тіліндегі баспаларында Ро Тхе У (1932-2021) деп атайды, ал Оңтүстік Кореяда Но Тхэ У деп атайды. (4 желтоқсан, 1932 жылы, Тэгуде дүниеге келген - 26 қазан 2021)&nbsp;— Оңтүстік Кореяның бұрынғы президенті, генерал және саясаткер. Ол 1988-1993 жылдар аралығында Оңтүстік Кореяның 6-шы (егер айдаудағы үкіметті санағанда 30-шы) президенті болған. Бұрынғы әскери президент Чон Ду Хванның ізбасары. 1987 жылғы алғашқы демократиялық сайлауда оппозицияны жеңіп шыққан. Осыдан кейін тура Ро Дэ У сияқты Ким Ёң Сам мен Ким Дэ Чжун да сайланған. Дереккөздер
Google Play

Google Play (бұрынғы атауы&nbsp;— Android Market)&nbsp;— Google ұсынған қолданбалар дүкені. Ол арқылы Android операциялық жүйесін пайдаланатын құрылғылардың иелері әртүрлі қолданбаларды өздеріне орната алады (Құрама Штаттардағы Аndroid-құрылғылардың қожайындарына тағы Google Play-дегі кітап, музыка және фильм орнатуға рұқсат етілген. Қолданбалар Google Play-де көптеген пайдалы әрі көптүрлі қолданбалар тауып алуға болады. Дүкенде тегін және ақылы қолданбалар бар. 2012 жылдың 31 қазанында Google компаниясы қолданбалардың саны 700 000 және жүктеулер саны 25 миллиардқа жетті деп жариялады.. Бірақ дәл сол уақытта қолданушылар дүкенде төмен сапалы қолданбалар жиі кездеседі, сонымен қатар зияндылары да бар деп шағынады. Android платформасындағы смартфондардың саны 400&nbsp;млн данандан асқанына қарамастан, Google Play App Store-дан жасаушылардың табысы бойынша жеңіліп жатыр. Google Play-де 34 санат бар (Ойындарды қосқанда): қолданбалар * Бизнес * Виджеттер * Тірі тұсқағаздар * Денсаулық және спорт * Құрал-саймандар * Кітаптар мен анықтамалықтар * Күлдіргіштер (комикс) * Медицина * Музыка және аудио * Мультимедия және бейне * Жаңалықтар және журналдар * Білім * Персонализация * Ауа райы * Сатып алулар * Жиһанкезжік * Жұмыс * Ойын-сауық * Әртүрлі * Байланыс * Әлеуметтік * Спорт * Өмір стилі * Көлік * Қаржы * Фотосурет Ойындар * Құмарлық ойындар * Аркадалар мен экшн * Виджеттер * Басқатырғыштар * Жарыстар * Басқа * Тірі тұсқағаздар * Спорттық ойындар Сілтемелер * [https://play.google.com/ Google Play] * [https://play.google.com/store/books Google Play Кітаптар] * [https://play.google.com/store/movies Google Play Фильмдер] * [https://play.google.com/store/music Google Play Музыка] (Қазақстанда қолжетімсіз) Дереккөздер
Hill корпорациясы

Hill корпорациясы — Әлемдік деңгейдегі мотор майлары мен майлағыш материалдар өндіретін ҚР аумағында орналасқан алғашқы және жалғыз зауыт. Зауыт Шымкент қаласында 2010 жылдың I тоқсанында іске қосылды. Зауыттың өндірістік қуаты - жылына 24 мың тонна. Импорт алмастыру сомасы - жылына 200 млн-нан астам АҚШ доллары. Зауыт 200 адамды жұмыспен қамтамасыз етеді. Потенциалды өндірістік қуаты - жылына 70 мың тонна, бұл елдегі сұраныстың 30%-ын қанағаттандырады. Қазіргі таңда қолданылып жатқан жабдықтары өндіріс қуатын жылына 100 мың тоннаға дейін көтеруге есептелген. Зауыттың аккредитациядан өткен, компания жанындағы тәуелсіз сынақ зертханасы өндірістің барлық кезеңінде өнім сапасына қатаң бақылау жүргізеді. Бұл зертхана тестер мен сынақтарды ASTM американдық стандартына сәйкес автоматтандырылған ең үздік жабдықтармен жүргізеді. Компания TM Fastroil және Hill өнімдерінің көптеген түрлерін өндіреді (бұл майлағыш материалдардың кез-келген түрлері, құрамы мен конфигурациясы): * Өндірістік майлар (IND) * Коммерциялық транспорттарға арналған мотор майлары (CVL) * Мотор майлары (PVL) * Трансмиссиялық майлар Сыртқы сілтемелер *
Жапония отарындағы Корея

Корея 1910 жылдан 1945 жылға дейін Жапония империясының отары болған. Бұл кезеңде оның егемендігі болмады, түбектегі басшылық жапондық генерал-губернатордың қолында болды. Аталуы Бұл кезеңмен байланысты Жапонияда . Кореяда бұл кезең әр түрлі аталады. Төменде көбінесе кездесетін атаулары көрсетілген. Тарихы Кореяның Жапония отары болғандағы тарихын 3 кезеңге бөліп қарастырады. Бірінші кезең (1910—1919) Кореяның алғашқы генерал-губернаторы Тэраути Масатакэ болды. Ол түбектің жаңғартылуына көптген үлестер қоса бастады. Осы арқылы оның бұйрығымен Кореяда мыңдаған жапония және жапония әдебиеті тереңдетіліп оқытатын мектептер ашылды. 1916 жылы жаңа генерал-гебернатор Хасэгава Ёсимити болды. Ёсимити де өзінің ізашарының саясатын қолдап ары қарай жалғастырды. Оның саясаты 2 млн. корейлер қатысқан 1919 жылдың 1 наурызында болған көтеріліске жол ашты. Екінші кезең (1919 — 1930) 1910 жылдардың соңында "сабель саясаты" деген атқа ие болған Кореяның қатал саясаты сын мен метрополияны туғызды. Бірінш наурыз көтерілісінен кейін Хасэгава Ёсимити қызметінен кетті, ал Жапония ммператоры генерал-губернаторлыққа азаматтық тұлғаларда тағайындалуының мүмкіндігі туралы қаулы шығарды. Либералды түрде бағытталған премьер-министрт Хара Такаси жаңа генерел-губернатор қылып Сайто Макотоны тағайындады. Сайто Кореяға байланысты Токионың саясатын өзгертуге тырысты. Оның бұйрығы бойынша жандарм корпусы бұзылып жай полициялар болды, денелік жазаларға шектеу қойды, корей тіліндегі газеттер шығарды. Сайтоның тұсында Кэйдзёде (Сеулде) императорлық университеттер ашылды және корейлік шаруаларға деген қатаң қатынастар саясатын жұмсартты.. Сондай-ақ Корея генерал-губернаторының үйі салынып бітті.. Сайтоның басқару стильін "мәдени басқарудың саясаты" (, ) деп атаған. Үшінші кезең (1930 — 1945) Жапония билігіне әскерлер келгеннен кейін, яғни, 1930 жылдардың ортасынан бастап Токио «Найсэн иттай» деген атқа ие болған Кореяның ассимиляциясының саясатын бастады. 1939 жылы генерал-губернатор Минами Дзиро корейлерге жапондық есімдеді алуға рұқсат ететін жариялады.. Жапондық биліктің аяқталуы 1945 жылдың тамызында Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыста жеңбейтіндігі анық болды. 8 тамызды соғысқа Кеңес Одағы қосылды; Қызыл армия Квантун армиясын жойқындап Корей түбегінің Солтүстік бөлігін басып алды. 6 және 9 тамызда американдық әскерлер жапондық қалаларға атом бомбасын тастады. Бұдан кейін Жапония империясы Потсдамдық конференцияға қол қойып АҚШ-тың шартарына мойын сұнуға мәжбүр болды. Шарт бойынша ол түгелімен американдық және кеңестік болып 38 паралеллден бөлініп жатқан Корей түбегінен бас тарту керек болған.1945 жылды қыкүйек айында американдық әскер Джон Ходжтың басқаруымен Оңтүстік Кореяға ұшып келді. 1945 жылдың 8 қыркүйегінде соңғы Корея генерал-губернаторы Абэ Нобуюки одақтастарының алдында капитуляция туралы актісіне қол қойды, ал келесі күні отарлық үкімет ресми түрде жойылды. Сөйтіп 35 жылдық Кореядаға Жапонияның отарлау саясаты тарих сахынасынан жойылды. Капитуляциядан кейін көптеген жапондықтар Корей түьегінен кетіп қалды.. Дереккөздер
Жаңасаз

Жаңасаз — Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, Сазтерек ауылдық округінің құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-батысқа қарай 20 км жерде орналасқан, егемендік алғанға дейін "Конезавод" аталып келген. Еліміз егемендік алғаннан кейін облыс әкімінің 24.01.1995 жылғы шешімімен аталмыш ауыл "Жаңасаз" атауын қайта алды. Атау тарихы Жаңасаз атауы туралы екі түрлі ел аузында аңыз-әңгіме бар. Біріншісі, ертеде ауыл жұрты егін егіп, диханшылықпен айналысады. Талас өзенінен арық тартып жерін суарады. Сол уақыттарда елге жау шабады да, халық жерін таста құмға көшіп кетеді. Ал арықтың суы байланбай қалып, жерді бірнеше жыл бойы су басып жатады. Жау кеткеннен соң халық қоныстарына қайта келсе, су жайылып жатқан жерге жаңадан саз байланып, бірнеше ұсақ көлдер пайда болған деседі. Екіншісі, ертеде жергілікті халық жазда егін егіп, қыста құмға көшіп отырған. Сондай бір жылдары ел қысқы қыстауға көшкенде су молайып, егін еккен жерлерге су жайылып, жаңадан саз пайда болады. Сол көлшіктердің орындары әлі бар. Олар: Ояр, Жетімсаз, Шойынбет және Жексенбі көлшіктері. Олардың бұлай аталу себебі, сол көлшіктердің жағасында отырған кісілердің аттарымен аталған. Содан халық бұл жерді "Жаңасаз" атап кеткен. Халқы Дереккөздер