kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Әбдіқамалов Оралбай

Әбдіқамалов Оралбай (1948, Жамбыл облысы). Экономика ғылымдарының кандидаты. Мәскеу экономика-статистика институтын бітірген (1975). 1975-1994 жылдары - ҚазКСР Мемлекеттік жоспары ЖжНҒЗСИ-нің экономисі, ғылыми қызметкері, аға ғылыми қызметкері, ҚазКСР Мемлекеттік жоспары агроөнеркәсіптік кешенінің (АӨК) бөлімше бастығы, жинақ бөлімінің бастығы, Мемлекеттік экономикалық комитетінде аумақтық дамудың жинақ бөлімінің бастығы, Қазақстан Республикасының Экономика Министрлігі аймақтық саясат басқармасының бастығы. 1994-1998 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті Аппаратының ұйымдастыру-бақылау басқармасының мемлекеттік инспекторы, Үкімет Аппаратының аумақтық даму бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік мүлігі төрағасының орынбасары. 1997-2000 жылдары - Жамбыл облысы әкімінің орынбасары, Қазақстан Республикасы қоршаған ортаны қорғау және табиғи қорлар вице-министрі. 2000 жылдан - «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ «Ұңғымахимжөндеу» ЖШС директоры. Қоңырат тайпасы Көтенші руының Маңғытай бөлімінен. Дереккөздер
Ғазиз Әбдіразақов

{{Тұлға { } }} Ғазиз Әбдіразақов (1932 жылы Атырау облысы, Ембі ауданында дүниеге келген) — даңқты мұнайшы. Өзен кен орнының тұңғыш ашушысы. Бұрғылау шебері. Қазақстан Мұнай Өнеркәсібінің Үздігі. Жоғарғы мемлекеттік марапаттардың иегері. Толығырақ * Ғазиз Әбдіразақов 1932 жылы Атырау облысы, Ембі ауданында дүниеге келген. * 1974 жылы Саратов политехникалық техникумын бітірген. * 1948-1950 жылдары бірнеше жерлерде бұрғылау жұмыстарымен айналысты. * 1950 жылы Гурьев (қазіргі Атырау) арқылы пароходпен Маңғыстаудың Баутино елді-мекеніне өзінің бұрғылау бригадаларымен көшіп келді. * 1971 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды. * 1948-1987 жылдары — «Қазақстанмұнайбарлау» бірлестігі Қаратон, Төбежік мұнай барлау алаңдарында бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, бұрғы шебері, кейінірек Өзен барлау-бұрғылау басқармасында бұрғы шебері, инженер-диспетчер. * 1987 жылы жасы келіп, зейнеткерлікке шықты. Қазақстан мұнай тарихында аты алтын әріппен жазылған Ғазиз Әбдіразақовтың мұнайдағы ерен еңбегі өсіп келе жатқан ұрпаққа әруақыт үлгі бола бермек. Марапаттары * Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған. * КСРОның Ең жоғарғы "Ленин" Орденімен марапатталған. * КСРОның "Қазақ төңкерісі" Ордені * КСРОның бірнеше медалдарымен де марапатталған. * Тәуелсіз Қазақстанның құрмет ордені мен мараптталған. * "Маңғыстау облысына 40 жыл медалі * Жаңаөзен қаласының құрметті азматы Дереккөздер
Лесбек Әбдіраманов

Әбдіраманов Лесбек (1953, Түркістан облысы). Қазақтың химия-технология институтын бітірген (1980). 1980-2002 жылдары - МДОП цехының операторы, бригада шебері, инженері, бастығы, Жаңажол ГӨЗ-нің директоры, «Ақтөбемүнайқаржы» ЖШС-нің бас директоры. 2002 жылдан - «Каспиймұнай ТМЕ» ААҚ-да өндіріс бастығы. Дереккөздер
Бақтияр Әбдірахманов

Бақтияр Әбдірахманов (1900-1994, Атырау облысы) - ҚазКСР-нің еңбек сіңірген экономисі (1966). Өмірбаяны * 1926-1936 жылдары - «Қазақстан мұнай» тресі жоспарлау бөлімінің инспекторы. * 1936-1941 жылдары - Ескене МАБ жоспарлау бөлімінің бастығы. * 1941-1969 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігі жоспарлау-экономикалық бөлімі бастығының орынбасары, бастығы. Өмірбаяны * Ленин ордені * Еңбек Қызыл Ту ордені * «Құрмет Белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Дәрібай Әбдірахманов

Әбдірахманов Дәрібай (1930, Атырау облысы). Атырау қолөнер училищесін бітірген (1949). 1949-1955 жылдары - Мұнайлы, Мақат мұнай кәсіпшіліктерінде моторшы. 1955-1986 жылдары - Мақат мұнай кәсіпшіпігінде мұнай өндіретін оператордың көмекшісі, оператор. 1986 жылдан - зейнеткер. «Құрмет Белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Құрманов Аманкелді

Құрманов Аманкелді (1943, Атырау облысы). 1962-1965 жылдары - «Қазақстанмұнай» бір- лестігі Мақат МАБ-да оператордың көмекшісі, операторы, ұңғымаларды жер астында жендеу бригадасының операторы. 1965-1968 жылдары - Кеңес Армиясы қатарында азаматтық борышын өтеген. 1968-1982 жылдары - осы басқарманың слесарь-жөндеушісі, цех шебері. 1982 жылдан Мақат МАБ-да механик, арнаулы техника гаражының бастығы. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» (1985), «Еңбек ардагері» (1991) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Лұқпан Әбдірахманов

Лұқпан Әбдірахманов (1922-2001, Атырау облысы). Социалистік Еңбек Ері (1971). ҚазақКСРнің еңбек сіңірген мұнайшысы (1970). Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1940-1941 жылдары - Байшонас мұнай кәсіпшілігінде ұңғымалардың дебитін өлшеуші. 1949-1978 жылдары - «Құлсарымұнай» МГӨБ мұнай өндіру операторы, аға операторы. 1978 жылдан - зейнеткер. Ленин, I дәрежелі Отан соғысы, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер * [http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=29457 Абдрахманов Уликпан], Герои страны
Мұхит Әбдірахманов

Әбдірахманов Мұхит (1938, Атырау облысы). Мәскеу мұнай институтын бітірген (1966). 1966-1970 жылдары - Өзен экспедициясында аға механик, моторшы, Жетібай бұрғылау кеңсесінің механигі, бас механигі. 1970-1975 жылдары - Маңғышлақ бұрғылау жұмыстары басқармасының бас механигі. 1975-1983 жылдары - «Маңғышлақмұнай» бірлестігінің бас механигі. 1983-1987 жылдары - КСРО Мұнай өнеркәсібі Министрлігінің Куба Республикасымен келісімінің бас инженері. 1987-1995 жылдары - «Маңғышлақмұнай» бірлестігі бас директорының орынбасары. 1995-1997 жылдары - «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ «Ұңғымахимжөндеу» ЖШС директоры. 1997-2002 жылдары - «Қазақойл» ҰМК» ЖАҚ жаңа техника мен технологиялар департаментінің бас менеджері, мұнай өндіру мен жаңа техника департаментінің бас тапдаушысы, жаңа технопогияпар департаментінің, техникалық даму департаментінің бас менеджері. 2002 жылдан - «Кақмұнайгаз» ҰК АҚ техникалық даму департаментінде менеджер, бас менеджер, директордың орынбасары. Қазу мен өндіру департаментінің бас менеджері. «Қазақстанмұнайына - 100 жып», «Ерен еңбегі ушін», «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл» медалдарымен, «ҚазМұнайГаздың» естелік белгісімен марапатталған. Дереккөздер
Қауыспай Әбдіров

Әбдіров Қауыспай (1901-1966, Батыс Қазақстан облысы). Ембінің ардагері. 1925-1932 жылдары — жалгер жұмысшы. 1932-1956 жылдары — «Қазақстанмұнай» бірлестігі Доссор мұнай өндіру басқармасында слесарь, мұнай өндіру операторы, аға оператор. Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Ғазиз Алдамжаров

Ғазиз Қамашұлы Алдамжаров (1947, Астрахан облысы, Ресей). Астрахан ауыл шаруашылығы техникумын (1967), Астрахан балық өнеркәсібі мен шаруашылығының техникалық институтын (1972), КОКП OK жанындағы қоғамдық ғылымдар Академиясын (1990) бітірген. Қазақстан социалистік партиясы атқару комитетінің тең төрағасы (1994). *1972-1975 жылдары - «Коммунизмге жол» ұжымшарының бас инженері. *1976-1981 жылдары - Дзержинский атындағы ұжымшардың төрағасы. *1981-1986 жылдары - «Атыраубалықөнеркәсіп» ӨБ бас инженері. *1986-1987 жылдары - Құрманғазы аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы. *1987-1992 жылдары - Қазақстан Коммунист партиясы Атырау облыстық комитетінің хатшысы, бірінші хатшысы, халық депутаттары облыстық Кеңесінің төрағасы. *1992-1996 жылдары -Жоғарғы Кеңестің экономикалық реформа, бюджет және қаржы жөніндегі Комитеті төрағасының орынбасары, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі бақылау палатасының төрағасы. *1996 жылдан - «Қазмалт» ЖШС (Чехия) компаниясының директоры. Қазіргі уақытта - Қазақстан Республикасының Белорустағы Елшісі. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланды (1990-1995). «Құрмет белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Раушан Әбдіров

Әбдіров Раушан (1927, Атырау облысы). KCPO жер қойнауын барлау үздігі (1966). 1942-1974 жылдары - Гурьев геологиялық-іздеу кеңсесінің Қаратон, Тақырбулақ, Қаратайқыз, Асанкенткен барлау алаңдарында жұмысшы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. 1974-1985 жылдары - тереңге бұрғылайтын КМБЭ-нің бұрғышысы, бұрғылау шебері. 1984 жылдан - зейнеткер. Қазан Революциясы (1971), Халықтар достығы (1981) ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Салман Әбдіров

Әбдіров Салман (1909-1989, Атырау облысы). Ембі ардагері. 1924-1974 жылдары - Басқуншақ мемлекеттік зауытының электр монтері, электр цехының электр монтері, шебері, меңгерушісі, Доссор МӨБ-інің электр монтері. Еңбек Қызыл Ту орденімен, медалдармен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Дәрібай Әбенов

Әбенов Дәрібай (1941, Атырау облысы). Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1983). 1961-1962 жылдары - Қошқар мұнай кәсіпшілігінде ұңғымаларды жер астында жөндеу бригадасының операторы. 1962-1964 жылдары - Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1964-1986 жылдары - Комсомол МАБ мұнай өндіру операторы. 1986-1997 жылдары - «Прорвамұнай» МГӨБ мұнай өндіру операторы. 1997 жылдан - зейнеткер. II және III дәрежелі «Еңбек Даңқы» орденімен және медальдармен марапатталған. Қазақстан Республикасының Алтын Құрмет кітабына енгізілген. Дереккөздер
Аманкелді Айтқұлов

Аманкелді Айтқұлов (1966, Түркіменстан). Қазақ политехникалық институтын үздік бітірген (1992). Техника ғылымдарының докторы. *1992-1996 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ мұнайды дайындау мен айдау цехында құрал-жабдықтарды жөндеу шебері, пайдалану құрал-жабдықтарының илек-жөндеу цехының бастығы, өндірістік қызмет көрсету базасының бастығы. *1996-1997 жылдары - «Өзенмұнайгаз» ААҚ УПНжПО бас инженері. *1997-1999 жылдары - «Ремсервис» ЖШС бас инженері. 1999 жылдан - «ҚазМұнайГаз» БӨ АҚ «ӨзенМұнайГаз» ӨФ мұнайды дайындау және өндірістік қызмет көрсету басқармасының бастығы. «Қазақстан мұнайына - 100 жыл» медалімен марапатталған. Дереккөздер
Құрманов Әбдіғали

Құрманов Әбдіғали (1900-1963, Атырау облысы). Ембінің ардагері. 1920-1958 жылдары -жұмысшы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, бригада шебері. Ленин (1951) орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Құрманов Нұржан

Құрманов Нұржан (1968, Алматы қаласы). Алматы Халық шаруашылығы институтын бітірген (1991). 1991-1995 жылдары - «Алпам» АҚ-да экономист, бас директордың орынбасары. 1995-1998 жылдары - Қазақстан Республикасы Үкіметінде референт, сектор меңгерушісі, бөлім меңгерушісінің орынбасары, аппарат жетекшісінің көмекшісі. 1998-1999 жылдары - Астана қаласы және Ақмола облысы бойынша «Жеке тұлғалардың жылжымайтын мүлігін есепке алу орталыгы» РГП директоры. 1999 жылдан «Каспий Мұнай ТМЕ» ДААҚ директорлар кеңесінің мүшесі, басқарма төрағасының бірінші орынбасары, директорлар Кеңесінің мүшесі, «Экогеомұнайгаз» ЖШС басқармасы төрагасының орынбасары, директорлар Кеңесінің мүшесі, «Каспий Газ Корпорейшн» бас менеджерінің орынбасары. Дереккөздер
Құрманов Әділбай

Құрманов Әділбай (1915-1985, Атырау облысы). 1931-1941 жылдары - «Қосшағыл» МАБ-ы жұмыскерлерді жабдықтау бөлімінің бухгалтері, бас бухгалтері. 1941-1975 жылдары - Доссор, Мақат, Қаратон, Құлсары МАБ-да бас бухгалтер, ЖҚБ бастығы, «Ембімұнай» бірлестігі сауда базасының директоры. «Мұнай өнеркәсібі үздігі» белгісімен марапатталған. Дереккөздер
Әнес Айтниязов

Әнес Айтниязов (1929-1980, Түркіменстан). Қазақ KCP еңбек сіңірген мұнайшысы (1974). КСРО Мұнай өнеркәсібі министрлігінің құрметті мұнайшысы. ФЗО мектебін бітірген (1946). *1947- 1969 жылдары - «Құмдагмұнай» мұнай кәсіпшілігінде оператордың көмекшісі, оператор. *1969- 1980 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ оператор. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланған (1975). Дереккөздер
Әбенов Жүніс

Жүніс Әбенов (1959 жыл, Атырау облысы) — Қазақ политехникалық институтын бітірген (1981). 1981-1984 жылдары - «Маңғышлақмұнай» ӨБ қаттардың мұнай берудеңгейін көтеру мен ұңғымаларды күрделі жөндеу басқармасында бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, инженер-технолог. 1984-1985 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ мұнай мен газ өндіру цехының шебері. 1985-1987 жылдары - Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1987-1991 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ мұнай мен газ өндіру цехында инженер-технолог, цех бастығының орынбасары. 1991-1994 жылдары - «Комсомолмұнай» МГӨБ қысымды қалыпты устап туру цехының бастығы. 1994-1997 жылдары - «Харрикейн-ҚумкөлМүнай» АҚ мұнай мен газ өндіру цехының бастығы. 1997-1999 жылдары - «ҚуатАмлонМұнай» БК мұнай өндірудің бас маманы. 1999 жылдан - «ҚазГерМұнай» БК ОМДП ауысым бастығы. Дереккөздер
Миркен Сейітқасымұлы Абақанов

Миркен Абақанов (1946, Ресей) - ғалым жəне мемлекеттік қайраткер. Білімі жəне ғылыми қызметі Қазақ политехникалық институтын бітірген (1970). Техника ғылымдарының кандидаты (1980), аға ғылыми қызметкер. Мақала және өнер табыс түріндегі 40-тан аса ғылыми жұмыстары бар. Өмірбаяны *1970-1973 жылдары - Мәскеудің «ГИПРОВУЗ» жобалау институтының Алматыдағы шеберханасында аға инженер. *1973-1995 жылдары - КСРО Мемқұрылысының Қазақ өнеркәсіптік құрылыс жобалау ғылыми-зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері, лаборатория меңгерушісі. *1995-1998 жылдары-Қазақстан Республикасының жоғары және орталық органдарды Ақмола қаласында қайта орналастыру жөніндегі Мемлекеттік комиссиясының құрылыс, көлік және инженерлік ішкі құрылым бөлімі бастығының орынбасары. *1998-2000 жылдары - Қазақстан Республикасы Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің Құрылыс істері жөніндегі комитеті басқармасының бастығы. *2000-2002 жылдары - «Қазақойл» ҰМК азаматтық құрылыс және әлеуметтік жобалар департаменті директорының орынбасары. *2002-2004 жылдары - «ҚазМұнайГаз» ¥К» ЖАҚ күрделі құрылыс және қайта жаңарту департаментінің бас менеджері. *2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз» БӨ ¥К» АҚ күрделі құрылыс департаменті директорының орынбасары. Дереккөздер
Роял датч-Шелл компания тобы

РОЯЛ ДАТЧ/ ШЕЛЛ компания тобы - Солтүстік Каспийдегі өнімдерді бөлу келісіміне қатысуда 16,7% бөлігі, "Арман" Сп - да 50%, Каспий түтіксымдар Консорциумында 16,7%, Өлі Құлтұқ барлау ауданында 100% бар. Ақтөбе облысындағы Тұлпар және Темір блоктарын барлау барысында Қазақстан 1 млрд долларға жуық қаржы жұмсады. Шетелдердегі өнеркәсіп мекемелері мен тұрғындарға майлау майларын қамтамасыз ететін ірі жеткізуші болып табылады. Дереккөздер
Ислам Әбенов

Әбенов Ислам (1932-2003, Атырау облысы Жылыой ауд„ Жаршық а.) ). Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұнайшысы (1971). Мәскеу мұнай институтын (1957), Жоғары партия мектебін (1979) бітірген. 1957-1960 жылдары - Қосшағыл мұнай кәсіпшілігінде оператор, мұнайды екінші әдістермен өндіру шебері, мұнай өндіру шебері, аға инженері. 1960 жылы - Мұнайлы мұнай кәсіпшілігінің меңгерушісі. 1961 жылы - Құлсары ірілендірілген мұнай кәсіпшілігінде партбюро хатшысы, 1962-1968 жылдары - бас инженер. 1968-1970 жылдары - Қаратон МГӨБ бастығы. 1970 жылы - «Прорвамұнай» МГӨБ бас инженері. 1971-1973 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ бас инженері, Маңғышлақ газ өндіру басқармасының бастығы. 1973-1979 жылдары - Қазақстан Коммунистік партиясы Жаңаөзен қалалық комитетінің бірінші хатшысы. 1979-1987 жылдары - Маңғышлақ облыстық кәсіподақ Кеңесінің төрағасы. 1987-1994 жылдары - Маңғышлақ ұңғымаларды күрделі жөндеу мен қаттардың мұнай беру деңгейін көтеру жөніндегі басқармасында бас инженердің орынбасары. 1994-1996 жылдары - «ТасболатойлДевелопмент» ЖШС (Қазақстан-Кипр біріккен кәсіпорны) бас директорының орынбасары. Еңбек Қызыл Ту, «Халықтар достығы» ордендерімен, медалдарымен, сондай-ақ Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марапатталған. Дереккөздер
Сәбит Әбенов

Сәбит Әбенов (1939, Атырау қапасы). ҚазКСР Мемлекеттік сыйлыгының лауреаты (1981). 1957-1994 жылдары - «Өзенмұнайгаз» МГӨБ оператордың көмекшісі, оператор, аға оператор. 1994 жылдан - зейнеткер. Еңбек Қызыл Ту (1983), «Құрмет белгісі» (1990) ордендерімен, «Еңбек ардагері» медалімен (1994) марапатталған. Дереккөздер
Әбуғалиев Сүйіншібек

Әбуғалиев Сүйіншібек (1954, Атырау облысы). Техника ғылымдарының кандидаты (2005). Гурьев политехникумын (1973), Қазақ политехникалық институтын (1987) бітірген. 1973-1975 жылдары - КМБЭ-де бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. 1975-1998 жылдары - тереңге бұрғылайтын Каспий маңы МБЭ-нің бұрғышысы, бұрғылау шебері, бұрғылау бастығы, ОИТҚ-ның, ӨҚКБ-ның бастығы, Қазақтың геологиялық-барлау ғылыми-зерттеу институтыэкспедиция бастығының орынбасары, топ жетекшісі, Атырау тәжірибелік-әдістемелік экспедициясының бастығы. 1998-2002 жылдары - Қазақтың геологиялық-барлау ғылыми-зерттеу институтының вице-президенті. 2002 жылдан - «Адай Петролеум Компани» ЖШС бас директоры. «Жер қойнауын барлаудың үздігі» (2003), «Жер қойнауының Құрметті барлаушысы» (2005) белгілерімен марапатталған. Дереккөздер
Сағыз мұнай кен орны

Сағыз мұнай кен орны — Каспий маңы ойысының оңтүстік-шығыс ернеулік өңіріндегі мұнай кен орны. Атырау облысында, Доссор станциясының шығысында 20 км жерде орналасқан, 1937 жылы ашылған. Геологиялық құрылымы Жергілікті тектоникалық тұрғыдан кен орны үш қанатты түзкұмбезді құрылымнда орын алған. Төменгі бордың, ортаңғы юраның және пермь-триастың шөгінділері мұнайлы болып саналады. Қиманың өнімді аумағында 12 мұнайлы горизонт бөлінген. Олар төменгі бор, юра, пермь-триас таужыныстарынан орын алған. Төменгі бор горизонттары 31-422, ортаңғы юра 131-178, пермь-триас 174-1083 м тереңдіктерде жатыр. Төменгі бор жатындарының биіктігі 6-133 м, ортаңғы юрадағылардікі 10-145 м, пермь-триастағылардікі 60-161 м. Су-мұнай жапсары -87-1266 м белгілерден жүргізіледі. Жатыс сипаты Жатындар қойнауқаттық, тектоникалық тұрғыдан қалқаланған, қойнауқаттық, литологиялық тұрғыдан, қалқаланған. Өнімді горизонттар терригендік таужыныстардан құралған, жинауыштары кеуекті. Төменгі бор горизонттарының мұнайға қаныққан қалыңдығы 2,4-11,3 м-ді, ортаңғы юранікі 2,25-18 м-ді, пермь-триастікі 9,35-15,1 м-ді құрайды. Жинауыштардың ашық кеуектілігі 20%-дан 30%-ға дейін өзгереді, өтімділігі, тиісінше, 0,872-2,31 мкм 2 , 738 мкм 2 . Мұнайға қанығу коэффициенті 0,56-дан 0,7-ге дейін ауытқиды. Мұнайдың бастапқы шығымдары 0,1-21 м 3 /тәу. Газдық факторы 14-65 м 3 /тәу. Бастапқы қойнауқаттық қысым 0,9-7,0 Мпа, температура 13-45°С. Құрамы Мұнайдың тығыздығы 795-89-7,2 кг/м 3 . Мұнайы аз парафинді (0,33-1,1%), аз шайырлы (10,2%), 0,09-2,2% күкірт бар. Ілеспе газ метаннан (74,5-91,4%), этаннан (7,2-15,7%), пропаннан (0,04-0,3%), изобутаннан (0,04-0,46%), н-бутаннан (0,04-0,3%), азот пен сирек газдардан (0,016-0,043%), көмір қышқыл газынан (0,3-0,88%) тұрады. Төменгі бор, ортаңғы юра горизонттарының режимі суарынды, пермь-триас жатындарында гравитациялық болып қалыптасқан. Хлоркальцийлі қойнауқаттық суларының тығыздығы 1071-1167 кг/м 3 , минералдылығы 106,6-220,3 г/л. Кен орнында жұмыс 2000 жылдан бері тоқтатылған. Дереккөздер
Қыдыр Әбуев

Әбуев Қыдыр(1942-1991, Атырау облысы). 1959-1991 жылдары - Сағыз МӨБ-де оператордың көмекшісі, оператор, Комсомол мұнай айдау станциясында тауар операторы. Ill дәрежелі Еңбек даңқы орденімен (1986), медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Әбузәров Сайд

Әбузәров Сайд (1913-1997, Ресей). 1930-1936 жылдары - Доссор электр станциясында электр монтерінің оқушысы, электр монтері. 1941-1944 жылдары - Доссор мұнай кәсіпшілігі электр цехының электр монтері, шебері, цех бастығы. 1944-1973 жылдары-ЖЭЦ электр цехыныңшебері,бастығы,АМӨЗ №6 цехы электр лабораториясының бастығы. Ленин орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Сағыз Петролеум Компани

Сағыз Петролеум Компании - Атырау жене Ақтөбе облыстары аумағындағы барлау блоктарында геологиялық барлау және іздеу жұмыстарын жүргізумен айналысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестік. Негізгі жұмыс нысаны - Атырау облысының Қызылқоға ауданындағы, Атырау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 220 км қашықтықта орналасқан Сағыз кенорнының барлау блоктары. Бұл серіктестік әуелде "Ферст фалкон Ойл энд Газ" деген атаумен 2001 жылдың 8 қаңтарынан бері жұмыс істей бастады. Алғашқыда серіктестіктің құрылтайшылары екі шет ел компаниялары болатын, олар - ФИОК корпорациясы жене "Флакон Энедроджи Оверсиз Инк" компаниясы. Алайда соңғы компания ез міндеттемесін орындай алмады, сөйтіп бір жылдан астам уақыттан кейін, яғни 2002 жылдың сәуір айында құрылтайшылар қатарынан шығарылды, осылайша ФИОК серіктестігі жеке-дара құрылтайшы болып қалды. Қазір серіктестіктің 100% акциясы ФИОК корпорациясының меншігінде. Дереккөздер
Сағын Әбуов

Сағын Әбуов(1927-1988, Атырау облысы). Гурьев мұнай техникумын бітірген. 1945- 1984 жылдары - «Құлсарымұнай» МГӨБ автожүргізуші, механик, гараж меңгерушісі. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1970), «Еңбек ардагері» (1984) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Әбуталиев Жағыпар

Әбуталиев Жағыпар (1937, Атырау облысы). Гурьев мұнай техникумын бітірген. 1960-1997 жылдары - Қаратон МАБ электр монтері, электр цехының шебері, инженер-энергетик, бас энергетик. 1997 жылдан - зейнеткер. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1970), «Еңбек ардагері» (1989) медалдарымен марапатталган. Дереккөздер
Сазанқұрақ газ-мұнай кен орны

Сазанқұрақ газ-мұнай кен орны — Каспий маңы ойысының оңтүстік-батыс ернеуі маңы өңіріндегі газ-мұнай кен орны. Атырау қаласынан батыста 85 км жерде, Каспий теңізінің солтүстік жағалауына жақын орналасқан. 1993 жылы ашылған. Геологиялық құрылымы Кен орны жасырын бұзылған үш қанатты тұзкүмбезді құрылымнан орын алған. Құрылымның тұзды күмбезі неогеннің алдында мүжіліп шайылған бет түрінде жер бетінде ашылған. Триастың, юраның және бордың тұзүсті шөгінділері де неогеналды үйлесімсіздікпен қиылған, сөйтіп көтерілімнің шет жағында стратиграфиялық қалқаланған тұтқыштар түзілген. Неогеналды үйлесімсіздік бетімен қалқаланған өндірістік мәні бар мұнай жатыны Каспий маңы ойысында бірінші рет анықталды. Мұнайлы горизонт төменгі бордың валанжин жікқабатынан орын алған. Жатыс сипаты Өнімді қойнауқаттың беті бойынша тұтқыш солтүстігінен горизонттың неоген шөгінділері астына сұғыну бетімен шектелген жартылай күмбез болып табылады. Оның өлшемдері -550 м-лік изогипса бойынша 4,5x0,6 км, амплитудасы 200 м. Горизонттың күмбездегі жатыс тереңдігі 415-455 м аралығында ауытқиды, жалпы қалыңдығы 35 м-ден 58 м-ге, тиімді қалыңдығы 12 м-ден 47 м-ге дейін өзгеріп отырды. Жинауыштардың ашық кеуектілігі 33-39% келген құмнан құралған. Мұнайдың шығымы 24 м³/тәу-ке жетеді. Қойнауқаттық қысым 4,9 Мпа, температура 24°С. Мұнайы ауыр, тығыздығы 917 кг/м 3 , күкіртті (0,46%), аз парафинді (0,66%), шайырлы, аз мөлшерде асфальтендері бар. Хлоркальцийлі типті табанасты суларының тығыздығы 1148 кг/м 3 , минералдылығы 157 г/л. Кен орны 1998 жылдан игерілуде. Дереккөздер
Әбілғазиев Айболат

Әбілғазиев Айболат (1929, Атырау облысы). 1946-1988 жылдары - Мақат МАБ жұмысшы, слесарі-жөндеуші, «Мақатмұнай» МГӨБ газ компрессоры станциясында такелажшы, жұмысшы, мұнай өндіру цехында оператордың көмекшісі, оператор, аға оператор. 1988 жылдан - зейнеткер. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1970), «Еңбек ардагері» (1988) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Сарықұрақ ЖАҚ

Сазанқұрақ-Сазанқұрақ кенорнын жетелі барлаумен, одан көмірсутек шикізатын - мұнайды өндірумен, кенорынды жайластырумен, өнеркәсіптік қуаттылықты арттыру шараларымен, кенорынды жаппай бұрғылай отырып, өндіруге қажетті ғимараттарды тұрғызумен, алынған мұнай сапасын халықаралық стандарттар деңгейіне дейін жеткізумен, өндіру өнімдері мен оларды өткізу көлемін арттырумен айналысатын жабық акционерлік қоғам - бірлескен кәсіпорын. Құрылтайшылары - "First International Oil Corporation" компаниясы және "Атыраумұнайгазгеология" акционерлік қоғамы. "Сазанқұрақ" кәсіпорны 1997 жылдың 29 мамырында берілген №245 лицензияға және 30 қазанында Қазақстан Республикасы Үкіметімен жасалған келісім-шартқа сәйкес, сол жылдың аяғында Сазанқұрақ кенорнын жайластыруға дайындық жұмыстарын бастаса, 1998 жылдың қаңтарынан бастап игерім ұңғымаларын бұрғылау мен кенорынды одан әрі жайластыру шараларын жүзеге асырды. 1999 жылдың наурыз айынан бастап мұнай өндіру жене оны өткізу шаралары жолға қойылды. 1999 жылдың қараша айынан бері кенорын өнеркәсіптік игеруге толығымен енгізілген. Дереккөздер
Кокан Сирэн

КоканСирэн (жапон. 虎関師錬, 9 мамыр 1278 жыл – 11 тамыз 1346 жыл) – Риндзай дәстүрінің патриархы –дзэн, ақын, тарихнамашы. Годзанбунгаку әдебиетінің негізін салушылардың бірі. КоканСирэннің эстетикалық көзқарастары мен шығармашылығы жапон дәстүрлі әдебиетіне едәуір ықпал етті. Оның өлеңдері мен эсселер жинағы «Сайхоку-сю» деген атпен жарыққа шықты. Сондай-ақ ол жапон буддизмінің тарихында сақталған ең ежелгісі болып саналатын «Гэнко-сякусё» (元亨釈书) буддалық хроникасын құрастырған. Оның 1343 жылы суретші Ван Чжэнвэна салған суреті Киото (Жапония), Тофукудзи монастырындағы Кайдзоин ғибадатханасында сақталған.
Мурасаки Сикибу

Мурасаки Сикибу (紫式部, 973? – 1014?) – Хэйан дәуіріндегі жапондық ақын қыз және жазушы. «Гэндзи-моногатари», «Мурасаки Сикибудың күнделігі» романдарының авторы, сондай-ақ оның өлеңдер жинағы сақталған. Меркурий ғаламшарында Мурасаки Сикибудың құрметіне аталған кратер бар. Әдебиеттері * Мурасаки Сикибу. «Гэндзи туралы повесть», 1-5 т. / Алғысөзі мен пікір жазған Т.Соколов-Делюсин. – М.: «Наука», 1991–1993. * Мурасаки Сикибудың күнделігі / Алғысөзі мен пікір жазған А.Мещерякова– СПб.: «Гиперион», 1997. * Dalby, Liza. TheTaleofMurasaki: A Novel (Anchor, 2001). ISBN 0-385-49795-4.
Сэй-Сёнагон

Сэй-Сёнагон (жапон. 清少納言, шамамен 966–1017 жылдар) – жапондық жазушы, Хэйан (794–1192) дәуіріндегі император Итидзёнің әйелі, Тэйсидің (Садако) сарайындағы сарай ханымы. Жапон әдебиетіндегі дзуйхицуәдеби жанрына бастау болған «Бас жақтағы жазбалар» кітабының авторы. Кітапта новеллалар, өлеңдер, анекдоттар, табиғаттың әдемі суреттері, сарай маңында болатын салт-дәстүрлер және поэтикалық толғаныстар қамтылған. Меркурий ғаламшарында Сэй-Сёнагоннің құрметіне аталған кратер бар. Әдебиеттер: * Сэй-Сёнагон Бас жақтағы жазбалар. – СПб.: Кристалл, 1999. 576 б. ISBN 5-8191-0079-4 * Сэй-Сёнагон Бас жақтағы жазбалар. Алғысөзін жазған Вера Маркова. – М.: ЭКСМО, 2007. 528 б.
Аривара Нарихира

Аривара Нарихира (在原業平 825 жыл – 9 шілде 880 жыл) –жапон ақыны және суретшісі, ханзада. Жапонияның 51-императоры Хейдзеяның немересі, Або ханзаданың ұлы. Анасы ханшайым Ито император Каммудың қызы болған. Оның кейбір өлеңдері вака поэзиясына бағытталып жазылған. Оның қаламынан туған 30-ға тарта вакаКокин(вака)сю [TheKokinWakashū (古今和歌集)] жинағына кірген. Сондай-ақ, оның«Нарихирасю» атты өлеңдер жинағы сақталған.
Пер Фредрик Валё

Пер Фредрик Валё (швед. PerFredrikWahlöö, 1926–1975 жылдар) –швед жазушысы, детектив жанрының шебері, прозашы және аудармашы. ЛенХалланд(Швеция),Кунгсбакада туған. 1959 жылы жазушы ретінде «Құдайдың ешкісі» (Himmelsgeten) атты романымен танылды. «Жел мен жаңбыр» (Vindenochregnet), «Жүк автомобилі» (Lastbilen), «Миссия» (Uppdraget), «Оденпланда раушандар өспейді» (DetväxeringarosorpåOdenplan), «Генералдар» (Generalerna) сияқты шығармалары сынға ұшыраған. Жұбайы Май Шёвалльмен бірге Мартин Бектің жетекшілігімен 1965-1975 жылдардағы Стокгольм полициясының қылмыстық істерді тергеу жұмыстары жайында он роман жазды. 49 жасында Мальмёдепанкреатиттен қайтыс болған.
Чель Вестё

ЧельВестё (швед. KjellWestö, 6 тамыз 1961 жылы Хельсинкиде туған) –швед тілді фин ақыны, жазушы және журналист. 1986 жылы шыққан «TangoOrange» атты өлеңдер жинағымен таныла бастады. 1980 жылдың аяғында прозаға бет бұрады. 1989 жылы «Бөртпе» деген атпен әңгімелер жинағы жарыққа шығады. Вестёнің алғашқы романы «Гельсингфорстың үстіндегі батпырауықтар» деген атпен 1996 жылы басылып шықты. 2006 жылы Därviengånggått романы үшін «Финляндия» сыйлығына лайық деп танылды. 2008 жылы ProFinlandia («Финляндии үшін») медалімен марапатталды.
Биргитта Гедин

Биргитта Гедин (швед. BirgittaGedin; 1 қаңтар 1929 жылы Стокгольмде туған) – швед жазушысы, ақын және аудармашы, балалар мен ересектерге арналған кітаптардың авторы. Орыс оқырмандарына «Алмұрттағы шенеунік-сымақ» («Чинушанагруше») (швед. Endomdor i päponträdet) атты сатиралық ертегісімен танымал. Швеция жазушылар Қауымдастығының мүшесі (2009 жылға дейін) болды. Шығармалары: * 1969 – «Jättegrytanshemlighet» * 1973 – «Біз бір үйде тұрамыз» * 1977 – «Қайырлы түн, Калле!» (швед. Kalle, sovgott!) * 1978 – «AmaliaBruspåVindarö» * 1979 – «Алмұрттағы шенеунік-сымақ» (швед. Endomdör i päponträdet) * 1979 – «AmaliaBrus i Storstad» * 1980 – «Lustöra: enkaninroman» * 1983 – AmaliaBruskanseglamedensärk * 1988 – «Теңіз жағалауындағы үй» (швед. Detlillahusetfrånhavet) * 1988 – «Blåtira, kattguldochsidensvans» * 1990 – «Skruttan» * 1991 – «Skruttanstjärnpilot» Дереккөздер
Яльмар Гулльберг

Яльмар Гулльберг (швед. HjalmarGullberg, 30 мамыр 1898 жыл, Мальмё– 19 шілде 1961 жыл, Сконапрвинциясы) –швед ақыны, жазушы, драматург, аудармашы және XX ғасырдағы швед әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі. Швед әдебиеті тарихындағы алғашқы модернистердің бірі. Гулльберг – әлемдік драматургиядағы атақты аудармашы болып саналады. Ол ежелгі грек трагиктерінің, Шекспир, Кальдерон, Мольерлердің шығармаларын аударған. Өмірінің соңында жазылмайтын ауруға шалдығып, өзіне-өзі қол жұмсайды.
Эрик Аксель Карлфельдт

Эрик АксельКарлфельдт (швед. ErikAxelKarlfeldt) (20 шілде, 1864 жылы – 8 сәуір, 1931 жыл) – швед ақыны. Стокгольмде туған. 1931 жылы «Оның поэзиясына (қайтыс болғаннан кейін)» атты шығармасы үшін Нобель сыйлығын алады.Карлфельдттің 1906 жылы АндерсЦорн салған портреті сақталған. Негізгі еңбектері: * Тақыр жер мен махаббат туралы ән (1895); * Фридолинаның әндері (1898); * Фридолинаның бағы (1901).
Қанатжан Байзақұлы Әлібеков

Әлібеков Қанатжан (Қанат) Байзақұлы (АҚШ-та Кен Әлібек немесе Кеннет Әлібек деген атпен танымал, 1950 жылы туған) — дәрігер, ғалым, иммунология және инфекциялық аурулар жөнінен маман. Әскери дәрігер, полковник, Биология Ғылымының Докторы және Биотехнология Ғылымының Докторы дәрежелеріне ие. Кеңес Әскері кезінде Биопрепараттың алғашқы Төрағасы қызметін атқарды. Ол 1992 жылы Америка Құрама Штаттарына кетіп, Америка азаматтығын алды және биоқорғаныс консультанты, зерттеуші және кәсіпкер болып қызмет атқарды. АҚШ үкіметінің биоқорғаныс стратегиясын дамытуда белсенділік танытты. Кен Әлібек Каучукта дүниеге келіп, жастық шағын Алматы қаласында өткізеді. 1975 жылы Томск медициналық институтының әскери факультетін «инфекциялық аурулар және эпидемология» мамандығы бойынша бітірді. 1975 жылдан бастап, КСРО Министрлер Кеңесі уақытында биологиялық қару жасау және сынаумен айналысатын «Биопрепаратта» жұмыс істеді. 1988 жылдан бастап 1992 жылға дейінгі уақыт аралығында «Биопрепараттың» бірінші төрағасы болды. Биологиялық қорғаныс және биологиялық қару шығару бағдарламаларының ғылыми жетекшісі қызметін атқарды. 1990 жылы КСРО президенті М. Горбачёвке КСРО-дағы биологиялық қару шығару бағдарламасын тоқтату жөнінде ұсыныс хатын жолдады. Президенттің қолдауын алған соң, жою бағдарламасын басқарды. 1991 жылдың соңында АҚШ биологиялық нысандарын инспекциялайтын комиссия басқарушыларының бірі болды. Инспекция АҚШ-тың әскери биологиялық қару өңдеуді 70 жылдардың басында тоқтатқанын көрсетті. 1992 жылы Америка Құрама Штаттарына көшті. 1999 жылы «Biohazard» атты кітабы жарық көрді. 2000-2006 жылдар аралығында BBC-дың шешімі бойынша ең ұлы тарихи тұлғалар тізіміне енді. Америкадағы Джордж Мейсон Университетінің (George Mason University) профессоры, АҚШ Биологиялық Қауіпсіздігі Ұлттық Орталығының басқарушысы болды. Әлемдегі биологиялық соғыс пен терроризм қаупін азайтқаны үшін АҚШ Конгресінің «Әлем жетістігіне ауқымды үлесі үшін» медалімен мараппаталды. Қазіргі таңда Назарбаев Университетінің Президенті Шигео Катсудың Бас Кеңесшісі болып жұмыс атқарады. Әдебиеттер * Л. А. Федоров. Советское биологическое оружие: Раздел 2.3. Биологи в штатском («БИОПРЕПАРАТ») * Форум военных химиков. Завод «Биопрепарат», Степногорск, Казахстан * Век биологического терроризма * Наиболее влиятельные в АҚШ выходцы из бывшего СССР
Астрид Линдгрен

Астрид Анна Эмилия Линдгрен (, 14 қараша 1907 жыл, Виммербю, Швеция – 28 қаңтар 2002 жыл, Стокгольм, Швеция) – швед жазушысы. Балаларға арналған дүниежүзілік атақты кітаптардың авторы, оның ішінде «Шатырда тұратын Карлсон» және «Ұзын шұлық Пеппи туралы» тетралогиясы бар. Лилианна Лунгинаның орыс тіліне аударған кітаптары аса танымал болды. Оның шығармалары балаларға деген сүйіспеншіліктен туды. 1958 жылы оған балалар әдебиетіндегі Нобель сыйлығы ретінде қарастырылатын Ханс Кристиан Андерсен атындағы сыйлық табысталды. 1969 жылы Швед мемлекеттік сыйлығының иегері атанады. Стокгольмде оған арнап ескерткіш орнатылған. Марапаттары * 1958 — Ханс Кристиан Андерсен сыйлығы * 1969 — Швед мемлекеттік сыйлығы * 1989 — Альберт Швейцердің медалі * 1994 — Right Livelihood Award (Өнегелі өмір салты сыйлығы) * 1995 — Швецияныӊ Иллис Кворум алтын медалі
Катарина Мазетти

КатаринаМазетти (швед. KatarinaMazetti) –швед журналисі және жазушы. Оның ересектерге арналған алғашқы романы «Grabben i GravenBredvid» мол табыс алып келді. Швед тілінің өзінде 450 000 данасы сатылды. 2002 жылы романның желісінде кино түсірілді. Шығармалары: * Grabben i GravenBredvid– Көрші моладағы жігіт. М.: Мәтін, «Впервые»сериясы, 2004; «Первыйряд» сериясы, 2007. * Tarzanstårar– Тарзан, жылама! М.: Мәтін, «Первыйряд» сериясы, 2006. * Familjegraven– Отбасылық қабір. М.: Мәтін, «Первыйряд» сериясы, 2007. * Detärslutmellangudochmig– Құдай екеуміздің арамызда бәрі бітті. М.: Мәтін, «Первыйряд» сериясы, 2010.
Харри Мартинсон

Харри Эдмунд Мартинсон (швед. Harry Edmund Martinson, 6 мамыр 1904 жыл – 11 ақпан 1978 жыл), швед жазушысы, ақын, прозашы және эссеші.Блекинге провинциясы (Швеция), Йемсхёгте туған. 1974 жылы ЭйвиндЮнсонмен бірігіп Нобель сыйлығының иегері атанды. «Аниара» (1956) атты символико-қиял-ғажайыптық поэмасымен үлкен жетістікке жетті. 1940 жылы КСРО-ға қарсы болған 1939-1940 жылдардағы кеңес-фин соғысына өз еркімен қатысады. 1949 жылы Швед Академиясының мүшесі болады.1938-1974 жылдар аралығында 10 сыйлықтың және арнайы стипендияның иегері атанды. Ол ауруханада өз-өзіне қол жұмсап қайтыс болған.
Вильгельм Муберг

Вильгельм Муберг (швед. VilhelmMoberg) (20 тамыз 1898 жыл – 8 тамыз 1973 жыл) – швед жазушысы, драматург және журналист. XIX ғасырда Смоландтан Миннесотаға (АҚШ) көшкен швед кедейлері туралы жазған «Келімсектер» (Utvandrarna) атты романымен көпке танымал болады. Швед қаласы Векшёде Мубергке арнап ескерткіш орнатылған. Негізгі романдары: * «Раскендер» (Raskens) – 1927 * «Тәртібі нашар» (Sänktsedebetyg) – 1935 * «Бізге жер беріңдер!» (Givossjorden!) – 1939 * «Түнде болған бәйге» (Rid i natt) – 1941 * «Сынған қаруы бар сарбаз» (Soldatmedbrutetgevär) – 1944 * «Келімсектер» (Utvandrarna) – 1949 * «Швецияға соңғы хат» (SistabrevettillSverige) – 1959 Дереккөздер
Туре Нерман

ТуреНерман (швед. TureNerman), (18 мамыр 1886 жыл – 7 қазан 1969 жыл) – швед коммунисі, журналист, жазушы және ақын. 1909 жылы «Жаңа қоғам» атты социал-демократиялық газетте тілші болып қызмет атқарады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ұлтшылдыққа қарсы құрылған «Trotsallt!» деп аталатын газеттің редакторы болды. Стокгольм қаласында оның атымен аталатын көше бар. Кітаптары: * Нерман Т. Ленин еуропалық поэзияда: Лениннің өліміне үн қосулар. Ред. Б.Гусман. – М.: «Прометей», 1925. * Нерман Т. Бесеудің одағы. Роман. Орыс тіліне аударған М.Ковалевская. – М.–Л.: ГИЗ, 1927.
Ульф Старк

Ульф Готтфрид Старк (; 12 шілде 1944 жыл, Швеция Стокгольм - 13 маусым 2017 жыл Швеция Стокгольм ) швед жазушысы. Ересектерге арналаған кітаптарымен танылған. Балаларға арналған алғашқы кітаптары 1975-1976 жылдары жарыққа шықты. 1984 жылы шығармаларын түгелімен балаларға арнаймын деп шешті. Шығармалары: * 1975 – Петтер және қызыл құс (PetterochDenRödaFågeln) * 1976 – Петтер және бүлікші-торайлар (Petterochdeupproriskagrisarna) * 2002 – Әпенділер мен мазасыздар * 2005 – Йоханна, сен ысқыра аласың ба? * 2005 – Сикстен * 2007 – Менің қарындасым– періште [www.samokatbook.ru] * 2008 – Ақ аюлар билесін * 2009 – Аякс атты жұлдыз * 2011 – Қара скрипка * 2011 - Кішкентай Асмодей
Шигео Катсу

Шигео Катсу - Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 6 желтоқсандағы Жарлығына сәйкес Шигео Катсу Назарбаев Университетінің Ректоры болып тағайындалды. Шигео Катсудың Орталық Азиядағы жұмыс тәжірибесі мол: осы уақытқа дейін ол Дүниежүзілік Банктің Еуропа және Орталық Азия өңірлері бойынша вице-президенті болып қызмет етті. Шигео Катсу Банктегі өз қызметін «Жас Кәсіпқойлар» бағдарламасы бойынша 1979 жылдан бастады. Содан кейін «Батыс Африка жобалары» департаментінде экономист болып, алдымен «Энергетика, су ресурстары және телекоммуникация» бөлімінде, кейіннен – «Сумен жабдықтау және қалалық даму» бөлімінде жұмыс істеді. Оның осы сектордағы қызметі сумен жабдықтауға және санитарияға, сондай-ақ шалғай жерлерді көркейтуге және энергетикалық жобаларға қатысты болды. 1985 жылдан бастап 1989 жылға дейін – Дүниежүзілік банктің Бениндегі бірінші тұрақты өкілі болды. 1989 жылдан бастап 1991 жылға дейін Дүниежүзілік Банктің атынан Жапонияның Эскпорт-импорттық Банкіне экономикалық саясатқа елдік талдау жүргізу департаменті директорының орынбасары ретінде жіберілді, бұл жерде ол жайғастыру жұмыстарын бағалау рәсімдерінің енгізілуі үшін жауапты болды. 1992 жылдан бастап 1995 жылға дейін – негізінде кәсіпорындарды және қаржы секторын реформалаумен айналысатын Қытай Шығыс Азия және Тынық Мұхиты өңірлері департаментінің өнеркәсіп және энергетика бөлімінің бас маманы болып қызмет атқарды. Кейіннен Абдижандағы, Кот-д’Ивуардағы Дүниежүзілік Банктің өкілдігінде бастық және өңірлік директоры болады, онда оның басшылығымен Дүниежүзілік Банктің көмек көрсету бағдарламасы кокос секторын басқару, жекешелендіру және реформалау мәселелеріне арналды. 1999 жылдан бастап – Дүниежүзілік Банктің Еуропа және Орталық Азия өңірлерінің операциялық қызметі бойынша директоры, одан кейін Дүниежүзілік Банктің Еуропа және Орталық Азия өңірлері бойынша вице-президенті болды. Дүниежүзілік Банктегі қызметіне дейін Біріккен Ұлттар Ұйымында Өнеркәсіптік Даму (БҰҰӨД) бойынша Гренада Жоспарлау министрлігінің даму жөніндегі кеңесшісі болып жұмыс істеді. Ректор Катсу Токио университетінде «Халықаралық қатынастар және экономика» мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Токио университетінде аспирантураны және Венада, Австрия, Дипломатиялық академияны бітірді. Жапон, ағылшын, француз және неміс тілдерін еркін меңгерген. Қытай және орыс тілдерінде еркін сөйлейді. Сыртқы сілтемелер [http://www.nu.edu.kz/about/Management]
Юхан Август Стриндберг

Юхан Август Стриндберг (1849–1912) –швед жазушысы, драматург және заманауи швед әдебиеті мен театрының негізін салушы. Стокгольмде Стринбергке арнап екі ескерткіш тұрғызылған. Меркурий ғаламшарында оның құрметіне аталған кратер бар.Шығармаларын басында натурализм, кейін экспрессионизм бағытында жазды. Шығармалары: * «Местер Улуф» – пьеса, 1872, 1874, 1877 * «Қызыл бөлме» – роман, 1879 * «Жаңа патшалық» – повесть, 1882 * «Неке жайындағы әңгімелер» – сборник, 1884-86 * «Қызметшінің ұлы» – роман, 1886-87 * «Әке» – пьеса, 1887 * «Жолдастар» – пьеса, 1887 * «Хемсё аралының тұрғындары» – роман, 1887 * «ФрёкенЖюли» – пьеса, 1888 * «Чандала» – повесть, 1889 * «Эрик XIV» – пьеса, 1899 * «Шхерада» – роман, 1890 * «Тозақ» – автобиографиялық кітап, 1897 * «Аңыздар» – автобиографиялық кітап, 1897 * «Дамаскқа қарай жол» – трилогия, 1898–1904 * «Карл XII» – пьеса, 1901 * «Энгельбрект» – пьеса, 1901 * «Түстердің ойыны» – пьеса, 1902 * «Кристина» – пьеса, 1903 * «Жалғыз» – роман, 1903 * «Готикалық бөлмелер» – роман, 1904 * «Қара тулар» – роман, 1905 * «Көк кітап» – публицистика, 1907-08.
Әбілов Серікбай

Әбілов Серікбай (1958, Павлодар облысы). 1976-1978 жылдары - Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1978 жылдан - Павлодар МХЗ технологиялық құрылымдарды жөндеу мен оларға қызмет көрсету слесары, технологиялық насостардың машинисі. «Құрмет» орденімен (1999), «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалімен (1985) марапатталған. Дереккөздер
Әбілғазиев Амангелді

Әбілғазиев Амангелді (1941, Атырау облысы). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1966). 1958-1960 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігі Қошқар МАБ слесарь. 1966-1970 жылдары - Байшонас МАБ мұнай ендіру операторы, ұңғымаларды жер астында жөндеу операторы. 1970-1986 жылдары - «Доссормұнай» МГӨБ мұнай өндіру цехында ауысым инженері, аға инженер, ауысым бастығы, бас инженердің техникалық қауіпсіздік жөніндегі орынбасары, басқарма бастығының орынбасары. 1986-1990 жылдары - «Теңгізмұнай» МГӨБ ОИТҚ ауысым бастығы, «Доссормұнай» МГӨБ Орысқазған учаскесінде мұнай өндіру цехының шебері. 1990-2003 жылдары - «Мақатмұнай» МГӨБ ОИТҚ аға технологы, бастығы. 2003 жылдан - зейнеткер. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1970), «Еңбек ардагері» (1985) мадельдарымен марапатталған. Дереккөздер
Ислам Әбілғазиев

Әбілғазиев Ислам (1944, Атырау облысы Мақат ауд., Сағыз к.) ). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1968). 1960-1963 жылдары - «Қошқар» ірілендірілген мұнай кәсіпшілігінің автотрактор паркінде слесарь. 1968-1980 жылдары - «Ембімұнай» ӨБ «Мақатмұнай» МГӨБ Қошқар мұнай өндіру цехында мұнай өндіру шебері, аға инженер, цех бастығы. 1980-1986 жылдары - «Ембімұнай» ӨБ «Мақатмұнай» МГӨБ бастығының орынбасары. 1986-1988 жылдары - халық депутаттары Мақат поселкелік Кеңесі атқару комитетінің төрағасы, халық депутаттары Мақат аудандық Кеңесі атқару комитеті төрагасының орынбасары. 1988-1989 жылдары - «Ембімұнай» ӨБ «Доссормұнай» МГӨБ Мақат цехы бастығының орынбасары. 1989-1992 жылдары - халық депутаттары аудандық Кеңесі атқару комитеті төрағасының орынбасары, экономикалық комитетінің төрағасы. 1992-1995 жылдары - Мақат аудандық әкімшілігі басшысының орынбасары, бірінші орынбасары, экономикалық комитетінің төрағасы. 1995-2000 жылдары - Мақат ауданының әкімі. 2000 жылдан - «ҚазМұнайГаз» БӨ АҚ «Ембімұнайгаз» ӨФ «Доссормұнайгаз» МГӨБ бастығының әлеуметтік мәселелер жөніндегі орынбасары. Дереккөздер
Уәлитхан Әбілов

Әбілов Уәлитхан (1940, Атырау облысы Забұрын а.). Саратов политехникалық институтын (1962), Мәскеу мұнай-химия және газ өнеркәсібі институтын (1969) бітірген. 1962-1964 жылдары «Ембімұнай» бірлестігінің жол-жөндеу кеңсесінде механик, бас механик. 1964-1972 жылдары - «Маңғышлақмұнай» бірлестігінің сумен қамтамасыз ету кеңсесінде инженер, аға инженер, директор. 1972-1983 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ магистралды мұнай өнімдері құбырлары басқармасы бастыгының орынбасары, технологиялық ерітіндіні дайындау басқармасының бастығы, цех бастығы, «Маңғышлақмұнай» бірлестігінде турмыстық-коммуналдық кеңсесінің директоры. 1983-1992 жылдары - «Алматымұнайөнім» бірлестігінде бас механик, автомобильre май құю станциясы (АМҚС) бастығының орынбасары, коммерциялық бөлімнің бастығы. 1992-1996 жылдары - «Қазақойл» ҰМК жанындағы «Ембімұнай» бірлестігінің өкілі. 1996 жылдан - «Тазамай» экологиялық фирмасының директоры. Дереккөздер
Әбілханов Дауылбай

Әбілханов Дауылбай (1961, Түркіменстан). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1988). 1978-1980 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ мұнай қурал-жабдықтарын жөндейтін слесарі, мұнай өндіру цехының операторы. 1980-1982 жылдары - Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1982-1998 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ мұнай өндіру цехында оператор, аға оператор, шебер, технолог, цех бастығының орынбасары, «КРУЗ» ЖШС атқарушы директоры. 1998 жылдан - «Өзенмұнайгаз» АҚ №2 МГӨБ өндірістік-техникалық бөлімінің бастығы, бас инженері. Дереккөздер
Әбілхатаева Мафруза

Әбілхатаева Мафруза МАФРУЗА (1949, Атырау облысы). Мәскеу мұнай және газ өнеркәсібі институтын бітірген (1971). 1971-1999 жылдары - АМӨЗ оператор, диспетчер, аға оператор, №4 цех шебері, өндірістік бөлім диспетчері, аға диспетчер, инженер, бөлім бастығы. 1999 жылдан - зауыттың техникалық бөлімінде жетекші инженері. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (1987). Дереккөздер
Есберген Әбітаев

Есберген Әбітайұлы Әбітаев (1 қаңтар 1941 жыл, Көкшетау, Солтүстік Қазақстан облысы) — кеңестік және қазақстандық кәсіпкер, энергетик және саясаткер, Қазақстан Сауда, энергетика және индустрия бірінші вице-министрі (1998–2002), Экономика министрінің орынбасары (1990–1996). Өмірбаяны Есберген Әбітаев 1963 жылы Ивановоның энергетика институтын бітірген. 1963–1973 жылдары Алматы ЖЭЦ-де жұмыс істеген. 1973–1979 жылдары «Алматыэнерго» жылу желілері кәсіпорнының бас инженері. 1979–1987 жылдары «Алматыэнергожылукоммунэнерго» кәсіпорнының директоры болған. 1987–1990 жылдары Қазақ КСР тұрмыстық-коммуналдық шаруашылығы Министрінің орынбасары. 1990–1996 жылдары Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспары Төрағасының орынбасары, экономика Министрінің орынбасары болған. 1996 жылы «Қазкоммунэнерго» РӨБ бас директорының бірінші орынбасары, «Қазақстанэнергоң Ұлттық энергетикалық жуйесі бас директорының орынбасары болған. 1997 жылы «KEGOC» АҚ (электр желілерін басқару женіндегі ұлттық компания) вице-президенті. 1998–2002 жылдары Қазақстан Сауда, энергетика және индустрия бірінші вице-министрі. 2002 жылдан «KEGOC» ЖАҚ вице-президенті. Ленин, Құрмет ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Айтмағанбет Әбішев

Әбішев Айтмағанбет (1906-1990, Атырау облысы). Ембі ардагері. 1928-1961 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігінің Доссор МАБ ұңғымаларды жер астында жөндеу бригадасының жұмысшысы, операторы, шебері. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Әджібаев Төлеген

Әджібаев Төлеген (1963, Түркіменстан). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1986). 1986-1999 жылдары-Өзен бұрғылау жұмыстары басқармасында бүрғышының көмекшісі, бұрғышы, бұрғылау шебері, бөлім бастығы, бас инженердің орынбасары, бас инженер, өндірістік-техникалық қамтамасыз ету Басқармасының бастығы. 1999 жылдан - «Бұрғылау» ЖШС директоры. Дереккөздер
Әдиев Руслан

Әдиев Руслан (1965, Ақтау қапасы). Қазақ политехникалық институтын (1988), Уфа энергия қорлары көлігінің проблемалары институтының аспирантурасын (2001) бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты (2001). 1988-1995 жылдары - слесарі-қурастырушы, бригадир, шебер, құрастыру цехының бастығы, өндірістік-техникалық басқарманың бастығы. 1995-1998 жылдары - «Станок жасау зауыты» АҚ бірінші вице-президенті, президенті. 1998-2004 жылдары - «Қазтрансойл» ЖАҚ бас менеджері. 2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ департаментінің директоры. Дереккөздер
Таптым Әділов

Әділов Таптым (1948, Түркіменистан). 1967-1976 жыпдары - Красноводск МӨЗ технология цехының кокс қондырғысында оператор. 1976-2000 жыпдары - «Қазмұнайгаз» БӨ» АҚ «ОМГң ӨФ газ өңдеу Басқармасының № 1 газ өңдеу цехында технологиялық қондырғылардың операторы, 2002 жылдан - технологиялық қондырғыларды жөндейтін 5 разрядты слесарь. «Еңбек Қызыл Ту» (1986), «Құрмет» (1999) ордендері мен «Еңбектегі ерлігі үшін» (1981) медалымен марапатталған. Дереккөздер
Ұзақбай Әділов

Әділов Ұзақбай (1937, Атырау қаласы). Орта Азия политехникалық институтын бітірген (1960). 1960-1962 жылдары - «Қазақстанмұнайқұрылыс» тресі 7-ҚҚБ-ында шебер, прораб, аға прораб. 1962-1965 жылдары - Атырау қалалық атқару комитеті күрделі құрылыс бөлімінде бас инженер. 1965-1970 жылдары - «Қазақстанмұнайгеофизика» тресі құрылыс учаскесінің бастығы. 1970-1974 жылдары - ЖМК бастығы. 1974-1988 жылдары - «Ембімұнайқурылыс» тресінің басқармасы, «Атыраумұнайхимқұрылыс» тресі үй құрылысы комбинатының директоры, «Маңгышлақмұнайгазқұрылыс» тресі 7-ҚБ бастығы, «12-Маңғышлақауьілқұрылыс» тресінің басқармасы, «Маңғышлақмұнайгазқұрылыс» тресінің басқармасы. 1988-1990 жылдары - Йемен республикасына шет елдік іссапар. 1990-1992 жылдары - «Сфинкс» концернінде бас директордың орынбасары. 1992-1998 жылдары - «Қаражамбасмұнай» АҚ бастығының орынбасары. 1998 жылдан - зейнеткер. 2004 жылдан - «Мұнайшы» ҚҚ Қамқоршылық Кеңесінің мүшесі. «Құрмет белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Әженов Сағидолла

Әженов Сағидолла (1939, Ресей). KCPO мұнай және газ өнеркәсібінің үздігі (1985). КСРО-ның Құрметті мұнайшысы (1991). Атырау политехникалық техникумын бітірген (1960). 1960-1964 жылдары - Мақат бұрғылау кеңсесінде бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. 1964-1972 жылдары - «ММГБ» тресі Жетібай МБЭ-да бұрғылау шебері, бұрғылау учаскесінің аға инженері, өндірістік-техникалық бөлімнің аға инженері. 1972-1995 жылдары - «Ембімұнайгаз» АҚ ОИТҚ ауысым бастығы, ӨБ бастығы, ТВ бастығы, Балықшы бұрғылау жұмыстары басқармасының бас технологы. 1995-1998 жылдары - Атырау БЖБ бас инженері. 1998-2001 жылдары - «Қазақойл-бұрғылау» ЖАҚ-ында ТВ бастығы, бас технолог. 2001-2003 жылдары - Атырау ҚМБКБ мен ҰКЖ-ның жетекші инженері. 2004 жылдан - зейнеткер. «Ерен еңбегі үшін» медалымен марапатталған (1970). Дереккөздер
Әжмағанбетов Сүлеймен

Әжмағанбетов Сүлеймен (1935, Атырау облысы). 1954-1994 жылдары - «Құлсарымұнай», «Прорвамұнай» МГӨБ уңгымаларды күрделі жөндеу цехының бұрғышысы, электр монтері, агрегат машинисі. 1994 жылдан - зейнеткер. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1970), «Еңбек ардагері» (1985) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Садыр Әжібаев

Әжібаев Садыр (1909-1968, Атырау облысы). Ембінің ардагері. 1926-1944 жылдары — Ескене мұнай өндіру кәсіпшілігінде бұрғышы көмекшісі, бұрғышы, мұнай өндіру операторы. 1947-1966 жылдары — Қошқар, Қаратон мұнай өндіру кәсіпшіліктерінде мұнай өндіру цехы шебері. 1966 жылдан зейнеткер. Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталган. Дереккөздер
Әжіғали Алтынай

Әжіғали Алтынай (1950, Атырау облысы). Қазақ попитехникалық институтын бітірген (1973). 1973-1979 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігінің Балықшы бұрғылау жұмыстары басқармасы АИТҚ-ының оператор-коллекторы, инженер-технологы. 1979 жылдан бүгінге дейін - «Құлсарымұнай» МГӨБ геологиялық бөлімінің геологы, жетекші геологы, бастығы, жетекші геологы. Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасымен марапатталган (1998). Дереккөздер