kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сембоку (уезд, Акита)

префектурасында орналасуы. Боялған аймақ уездтің бастапқы аумағы. Жасыл Мисато ауылы. Ауыл қазіргі уақытта Сембоку уездін толықтай құрайды. Сары = бұрын уезд құрамына кірген Сембоку, Дайсен және Йокоте қалалары.]] — Акита префектурасында орналасқан уезд, Жапония. 2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша, халық саны 32,021 адамды, аумағы 620.95 км ²-ты, халық тығыздығы 51.6 адам / км ² - ты құрады. Ауылдар мен кенттер * Мисато
Құрмашев

Құрмашев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Алдаберген Құрмашев – педагог, ҚР Халық ағарту ісінің үздігі. * Жабағы Құрмашев – заңгер. * Кенже Құрмашев — Социалистік Еңбек Ері. * Мақсат Беркінбайұлы Құрмашев - қазақстандық футболшы.
Половинка

Елді мекендер: * Половинка – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл. * Половинка – Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданындағы ауыл. Өзендер: Ресей: * Половинка – Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Половинка – Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Половинка – Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Половинка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Половинка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Половинка – Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Половинка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Жаманқала

Жаманқала – Ресейдің Орынбор облысындағы қала. Ор өзенінің Жайық өзеніне құятын жерінде орналасқан. Қаланың орыс тіліндегі аты Ор өзеніне байланысты қойылған. 1735 жылы 15 тамызда сенаттың обер-секретары И.К. Кириллов бастаған экспедиция әскери бекініс ретінде сала бастады. 1865 ж. қала мәртебесіне ие болды. Ор бастапқыда патша үкіметінің қазақ даласындағы отаршылдық саясатының тірек пункті рөлін атқарды. Көшпелілерге қарсы озбырлық, әділетсіз әрекеттердің ұясы болғандықтан, қазақтар Орды «Жаманқала» деп атаған. Климаты тым континентті. Түсті металл өңдеу («Южуралникель »), машина жасау, мұнай-химия («Нефтеоргсинтез »), тамақ, жеңіл өнеркәсіп орындары жұмыс істейді. Дереккөздер
Дулат Рашитұлы Құсдәулетов

Дулат Рашитұлы Құсдәулетов (2 қараша 1952, Еркіндік ауылы, Макинск ауданы, Ақмола облысы) - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты (2013-2019). Өмірбаяны 1992 жылы Мәскеу заң институтын «Құқықтану» мамандығы бойынша бiтiрдi. 1975 жылдан бастап Целиноград қаласында еңбек жолын бастады. 1975 жылдан 1994 жылға дейін Целиноград қаласында облыстық әкiмшiлiгiнiң аппаратында әр түрлi қызметтерде жұмыс істеді. 1996 жылдан 2000 жылға дейін, Ақмола облысы прокуратура органдарында қызмет атқарды. 2000-2001 жылы Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасында әр түрлі лауазымдарда болды. 2001-2005 жылдары Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының мемлекеттiк органдары қызметiндегi заңдылықты қадағалау Департаменті бастығының орынбасары. 2005 жылғы шілде айынан 2013 жылғы тамызға дейін - Қазақстан Республикасы Әділет министрінің орынбасары. 2013-2019 жылдары ҚР Парламенті Сенатының депутаты. «Құрмет» орденімен (2006ж.), «Прокуратура озаты» 2-санатты төсбелгісімен (2002ж.), «Қазақстан темір жолына 100 жыл» (2004ж.), «Астананың 10 жылдығы» (2008 ж) медальдарымен марапатталған.
Марат Мырзағалиұлы Тағымов

Марат Мырзағалиұлы Тағымов (7 қаңтар 1952, Қараағаш ауылы, Мәртөк ауданы, Ақтөбе облысы) - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты. Өмірбаяны Қазақ химия-технология институтын бітірген, инженер, химик-технолог. Ақтөбе қалалық партия комитетінің бөлім меңгерушісі, Ақтөбе облыстық әкімшілігі аппаратының бөлім меңгерушісі, Мәртөк ауданы әкімінің бірінші орынбасары, Алға ауданының әкімі, Ақтөбе облысы ішкі саясат департаментінің директоры, Ақтөбе облысы әкімінің кеңесшісі, Ақтөбе қаласы әкімінің орынбасары, Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары болып қызмет істеген. 2014 жылы Марат Тағымов Ақтөбе облысынан ҚР Парламент сенатының депутаттығына сайланды. «Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» және мерейтойлық медальдармен марапатталған.
Огати

префектурасында орналасуы.]] — Акита префектурасында орналасқан уезд, Жапония. 2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша, халық саны 17,372 адамды, аумағы 434.47 км ²-ты, халық тығыздығы 40 адам / км ² - ты құрады. Қазіргі уақытта Огати уезді бір ауыл мен бір кенттен тұрады. Ауылдар мен кенттер *Хигасинарусе *Уго
Жаңатілек ауылдық округі (Павлодар облысы)

Жаңатілек ауылдық округі – Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңатілек, Мұрынтал ауылдары кіреді. Орталығы – Жаңатілек ауылы. 2005 жылы Бәлтен, Ертісбай, Жуантөбе ауылдары таратылды. Дереккөздер
Unilever

Unilever — британдық көпұлтты тұтынушылық тауарлар компаниясы бірлескен штаб-пәтері Лондон мен Роттердамда орналасқан. Оның өнімдеріне тамақ пен сусындар кіреді (кірістердің 40-қа жуығы), тазартқыш құралдар, сұлулық және жеке күтім құралдары. Бұл Еуропадағы ең құнды жетінші компания. Unilever - ежелгі көпұлтты компаниялардың бірі; оның өнімдері шамамен 190 елде бар. Нұсқа Сыртқы сілттемелер * [http://www.unilever.com/ Ресми вебсайты]
Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков

Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков (26 қазан 1964 жыл, Тараз) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, Қазақстан Парламенті Сенатының бұрынғы депутаты (2017–2023). Физика-математика ғылымының кандидаты, доценті, Қазақстан Республикасы жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі. Өмірбаяны * А.Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетін және оның аспирантурасын бітірген. * 1991-1996 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқытушылық және әкімшілік қызмет атқарған. * 2015-2017 жылдары - "Нұр Отан" партиясының Астана қалалық филиалы төрағасының орынбасары 2023 жылға дейін Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Ғылыми басылымдардың, математика мен экономика мамандығы бойынша студенттерге арналған оқу құралдарының авторы. Құрмет грамотасымен, медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Шырақшы (фильм)

«Шырақшы» — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және Tursunov Film киностудиялары шығарған. Сюжеті Фильм сюжеті соғыстан қайт­қан сарбаздың кейінгі өмір жолын баяндайды. Қан майданда немістің шалын құтқарып қал­ғаны үшін ескі фильмдер тас­па­лан­ған кинопроекторды сыйға алған сәтте майдангердің өмірлік мұ­раты жаңа арнаға бұрылған еді. Ол өмірінің соңына дейін кинопроекторды көзінің қарашығындай сақтап, келешекке жеткізуді мұ­рат етеді. Көркем туынды «зама­на көші озғанмен, өнер ғана мәңгілік» деген ойды белгілі бір арна­ға тоғыстыра отырып, тартысты оқиғамен өрбітеді. Рөлдерде Дереккөздер
Сазгер (фильм)

«Сазгер» — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және Shinework Pictures киностудиялары шығарған. Сюжеті Қытай композиторы Сян Сиңһайдың Кеңес Одағындағы, соның ішінде Алматыдағы эвакуация кезі, қазақ композиторы Бақытжан Байқадамовпен достығы, өмірі мен шығармашылығы туралы фильм. Рөлдерде *Сян Сиңһай — Ху Цзюнь *Бақытжан Байқадамов — Берік Айтжанов *Данаш — Аружан Жазылбекова Дереккөздер
Бекет (айрық)

Негізгі ұғым: * Бекет – жолаушылар аялдайтын орын. Елді мекендер: Қазақстан: * Бекет – Абай облысы Мақаншы ауданындағы ауыл. * Бекет – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл. * Бекет – Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл. Ресей: * Бекет – Башқұртстанның Ермекеев ауданындағы ауыл. * Бекет – Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл. Өзен: * Бекет – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Қаратұма (шығанақ)

Қаратұма – Арал теңізінің шығысында, Қазақстан және Өзбекстан шекарасында орналасқан шығанақ. Сипаты 1980 жылға дейін шығанақ құрлыққа 23 - 25 км сұғына еніп жатқан. Сол кездегі суының тереңдігі 1 - 3 м болған. «Жер астынан шығып жатқан су» мәніндегі атау. Бұл жер өзінің құнарлығымен және ауа райы мен ерекше. Жердің топырағы құнарлы және өсімдіктер үшін ыңғайлы. Халқы егіншілікпен айналысып, сауда саттық жасайды. Ағаштар көп егіледі. Мысалы: алхоры, алма, жиде, өрік т.б. Дереккөздер
Балуан Шолақ (фильм)

«Балуан Шолақ» — толық метражды көркем фильм. 2019 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған. Сюжеті Кино Балуан Шолақтың балалық шағынан басталады. Досымен орманда ағаш теріп жүрген ол қасқырдың апанына тап болып, қасқырмен арпалысады. Ары қарай оның есейген шағы баяндалып, Сыдық болысқа әйелдікке кетіп бара жатқан қаршадай Балхашты құтқарып қалуымен жалғасады. Осы тұста Ресейлік патшаның Қазақстан жеріне өз үкімін жүргізіп, келімсектерді қазақ ауылдарына шоғырландыруы, оған қарсы шыққандарды қамап, күш көрсете бастайды. Ауылының қиын қыстауға тап болғанын көрген Балуан Шолақ орыс офицерлеріне қарсы шығады. Ақыр соңы офицердің қызын ұрлап әкетіп, ауыл халқын бостау жөнінде шарт қояды. Дереккөздер
Тұлғалық өсу тренингі

«Тұлғалық өсу тренингі» — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған. Сюжеті Фильм жасы қырыққа келген, орта жас күйзелісін бастан кешіріп жүрген банк қызметкері Қанат туралы баяндайды. Ол – армандамайтын, өмірден ештеңені күтпейпін жан, өзін және өмірлік ұстанымдарын жоғалтқан. Бірде Қанат тұлғалық қалыптасу – көшбасшылық қасиеттерді дамыту тренингіне барады. Коуч-тренер жетістікке қалай жету керектігін және көшбасшы бола білудің әдістерін айтады. Көшбасшы болудың құпияларын бойына сіңіре келе, Қанат өзін және өмірге деген көзқарасын өзгертуге бекінеді. Алайда кейіпкердің өмірі ескі танысы Даниярдың пайда болуымен күрт өзгеріп кетеді. Рөлдерде *Қанат — Дулыға Ақмолда *Қанаттың анасы — Гүлжамал Қазақбаева *Данияр — Ержан Түсіпов *Миха — Филипп Волошин Дереккөздер
Мамытбеков

Мамытбеков сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков - мемлекет және қоғам қайраткері, ҚР Ауылшаруашылық министрі. * Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Физика-математика ғылымының кандидаты, доценті, Қазақстан Республикасы жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі.
Қыз бен теңіз

«Қыз бен теңіз» — толық метражды көркем фильм. 2017 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған. Сюжеті Өзінің жазылмайтын ауруына қарамастан, Әсел есімді бойжеткен отбасын құрып, ана атану үшін өмірдің бар қиыншылығына көнуге дайын. «Арман алға жетелейді» демекші, Әсел барлық қиындықтарға төтеп беріп, жақсылықтан үміт үзбейді. Дереккөздер
Әруақ

«Әруақ» — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған. Сюжеті Ағатай есімді қарттың ешкімі жоқ. Сүйген жары қайтыс болған. Араларында балалары болмаған. Ағайын-туысқандары да қалмаған. Фильмге өз ортасынан безіп, далаға барып тұруды көздеген қарт кісінің өмірі арқау болған. Әйтсе де данагөй, пәлсапашының жолында балалар үйінен қашып шыққан Бөбек деген кішкентай, елгезек бала кезігіп, оның бастапқы жоспарын бұзып кетеді. Дереккөздер
Сергей Михайлович Ершов

Сергей Михайлович Ершов (11.04.1960, Өзбек КСР) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қарағанды облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Өмірбаяны Алматы сәулет-құрылыс институтын, Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясын бітірген. «Корпорация Казахмыс» ЖШС-те корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік жөніндегі директор болып қызмет атқарған. Дереккөздер
Аханов

Аханов деген сөз мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Тұлғалар * Жағыфар Уалшерұлы Аханов - тарих ғылымдарыынң докторы. * Жазықбай Аханов – Ұлы Отан соғысының ардагері, полковник. * Жақан Уәлишерұлы Аханов — ғалым, биология ғылымдарының докторы, профессор. * Кәкен Аханов — тілтанушы, ғалым, филология ғылымдарының докторы. * Серік Ахметжанұлы Аханов - «Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы» ЗТБ Кеңесінің төрағасы. * Тиышбек Аханұлы Аханов - Қарағанды қаласындағы Киров, Ленин ауаткомдарының төрағасы, Қарқаралы аупарткомының бірінші хатшысы, Қарағанды облатком төрағасының орынбасары. Нысандар * Аханов Жақан атындағы көше (Алматы) - Алматы қаласы Әуезов ауданында орналасқан көше. * Аханов Кәкен атындағы көше (Алматы) - Алматы қаласы Алатау ауданындағы «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан көше.
Қызылсу (айрық)

Негізгі ұғым: * Қызылсу – өзен, көл бетіне мұз жарығынан шығатын су. Елді мекендер: * Қызылсу – Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл. * Қызылсу – Маңғыстау облысы Қарақия ауданындағы ауыл. * Қызылсу – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл. Өзендер: * Қызылсу – Арыс алабындағы өзен, Сайрамсу өзенінің тармағы. * Қызылсу – Ертіс алабындағы өзен. * Қызылсу – Есіл алабындағы өзен.
Мыңбаев (айрық)

Мыңбаев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Тұлғалар * Дархан Қамзабекұлы Мыңбай - қоғам және мемлекет қайраткері, Қазақстан Республикасы Ұлттық мұражайының директоры. * Жалау Мыңбаев – мемлекет қайраткері. * Кәрім Мыңбаев – қоғам қайраткері, ғалым, биология ғылымдарының докторы. * Қайрат Тұрысбекұлы Мыңбаев – физика-математика ғылымдарының докторы, профессор. * Қайыр Ерденбайұлы Мыңбаев – заңгер. * Марат Мыңбаев - Балықшы БББ-да бұрғышы, бұрғылау шебері, технолог. * Мұрат-қажы Тайкелтірұлы Мыңбаев) – ғалым, техникалық ғылымдарының докторы, профессор * Оспан Мыңбаев – ғалым, медицина ғылымдарының докторы. * Сауат Мұхаметбайұлы Мыңбаев — Қазақстанның саяси мемлекет қайраткері. * Темірғали Мыңбаев - Атырау машина жасау зауытында электрлік дәнекерлеуші. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. * Тимур Кәрімұлы Мыңбаев - Композитор, дирижер. Қазақстанның еңбегі сіңген өнер қайраткері. * Тойдық Мыңбаев – педагог, Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің озық қызметкері». Нысандар * Кәрім Мыңбаев ауылы — Қарағанды облысы Нұра ауданы, Қорғанжар ауылдық округі орталығы. * Мыңбаев атындағы көше (Алматы) * Мыңбаев ауылдық округі — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік. * Мыңбаев — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Мыңбаев ауылдық округі орталығы.
Отрадное

* Отрадное – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы ауыл. * Отрадное – Ақмола облысы Жарқайың ауданындағы ауыл. * Отрадное – Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы таратылған ауыл. * Отрадное – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл.
Шыңырау (фильм)

«Шыңырау» — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған. Сюжеті Әбіш Кекілбаевтың «Шыңырау» повесі бойынша түсірілген көркем фильм. Еңсеп есімді құдықшының өмірін, сондай-ақ күнделікті өмірде жиі кездесетін қиындықтар туралы, атап айтсақ, бақталастық, менмендік, махаббат, достық пен сатқындық туралы баяндайды. Дереккөздер
Елбасы Жолы. Астана

«Елбасы Жолы. Астана» — толық метражды көркем фильм, «Көшбасшы жолы» медиафраншизасының бесінші фильмі. 2018 ж. Қазақфильм киностудиясы шығарған. Сюжеті «Елбасы Жолы. Астана» фильміне Астанамыздың салыну тарихы арқау болған. Оқиға 1994 жылдың шілде айынан бастау алады. Кеңес Одағы құлағаннан кейін қайта құрылған мемлекет – Қазақстанның тәуелсіз дара жолы басталады. Экономикалық дағдарыс пен саяси тұрақсыздыққа тап болған сол бір қиын-қыстау кезеңдерде, мемлекет Президенті астананы Алматыдан Ақмолаға көшіруді ұсынады. Бұл ұсыныс барша халық үшін күтпеген оқиға болды, мұндай шешімнің іске асатынына және оның жемісті болатынына ешкім сенбеді. Бірақ қауіп-қатер мен қарама-қайшылықтарға қарамастан астананы көшіру күшіне еніп кетті. Күдікке, күмәншілдердің сыны мен қаржылық қиындықтарға төтеп бере отырып, Президенттің басшылығымен еліміз межеленген мақсатты іске асырды. 1998 жылдың 10 маусымында жаңа астана – Астана қаласының халықаралық тұсаукесері өткізілді. Сол кезден бері бірталай уақыт өтті, қазір жаңа астанамыз Қазақстанның экономикалық, геосаяси және стратегиялық маңызды шешімі болғанына оң баға беруге болады. Астана – орындалған арман қаласы, мақсатқа қол жеткізу үшін үкілі сенім, ерен еңбек және межеленген нысанаға жету жолындағы табандылық керек екендігінің дәлелі мен айғағы. Рөлдерде * Мұрат Ахманов * Еркебұлан Дайыров * Жан Байжанбаев * Олег Ни * Азат Сейітметов * Асқар Ілиясов * Гүлнар Жақыпова Дереккөздер
Риддер қалалық әкімдігі

Риддер қалалық әкімдігі – Шығыс Қазақстан облысындағы әкімшілік бірлік. Географиялық орны Солтүстігі мен батысында Глубокое, оңтүстігінде Алтай аудандарымен шектессе, шығысында Ресей Федерациясымен шектеседі. Әкімшілік құрамы Құрамына Бутаково, Жоғарғы Хайрузовка, Коноваловка, Лениногор орманшар, Лесное, Ливино, Поперечное, Пригородное, Үлбі, Үлбіқұрылыс елді мекендері кіреді. Орталығы - Риддер қаласы. Дереккөздер
Жазық (айрық)

Негізгі ұғым: * Жазық — беті тегіс немесе сәл толқынды болып келетін жердің үлкен алапты алып жатқан рельеф формасы. Елді мекендер: * Жазық – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл. * Жазық – Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл.
Көкентау (тау)

Көкентау, Кәкентау – Семейтау тауларының оңтүстігіндегі тау. Географиялық орны Абай облысы Жаңасемей ауданында орналасқан. Жер бедері Тау солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-ге созылып жатыр, ені 10 км-ге жуық. Абсолюттік биіктігі 825 м. Геологиялық құрылымы, жер бедері Тау герцин дәуірі гранитоидтарынан түзілген. Солтүстік беткейі тік, шатқалды, борпылдақ жынысты, оңтүстік көлбеу. Өсімдігі Қиыршықтасты қызғылт қоңыр топырағында селеу, жусан, сай-жыраларында қараған, итмұрын, т.б. өседі. Мал жайылымына қолайлы. Дереккөздер
Күлтегін (мультфильм)

«Күлтегін» — толық метражды анимациялық фильм. 2018 ж. Қазақфильм киностудиясы шығарған. Сюжеті Ұлы түрік мемлекетіне ыдырау қауіпі төнеді. Түркілердің бірлігін сақтап қалан Ұлы Елтеріс қаған жаңа мемлекетті құруды көздеген сатқындардың қолынан мерт болады. Тақтың мұрагері Елтерістің ұлы 12 жасар Күлтегін қашып құтылады. Өзінің туған жеріне оралу үшін ол көптеген қиындықтарды басынан өткізеді. Бұл жолда оған түркілердің жебеушісі Көк Бөрі мен туған бауыры Білге көмекке келеді. Басы біріккен олар жауды жеңіп түркі ілемін құтқарып алады. Білге қағанды таққа отырғызған Күлтегін түркі мемлекетінің әскери қолбасшысы атанады. Дереккөздер
Серік Шыңғысұлы Бектұрғанов

Серік Шыңғысұлы Бектұрғанов (1957 жылы 11 маусымда Жезқазған облысы Жаңаарқа ауданының Жаңаарқа станциясында туған) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қостанай облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Өмірбаяны 1979 жылы Қарағанды мемлекеттік университетін физика пәнінің оқытушысы мамандығы бойынша бітірген. 1979 жылы - Рудный индустриалдық институтының оқытушысы. Дереккөздер
Шаған

Елді мекендер: * Шаған – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы кент. * Шаған – Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Қаспан ауылдық округі құрамындағы ауыл. * Шаған – Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Қоғалы ауылдық округі құрамындағы ауыл. * Шаған – Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Шаған – Ертіс алабындағы өзен. * Шаған – Жайық алабындағы өзен. * Шаған – Ақтөбе облысы Шалқар, Байғанин аудандары жеріндегі өзен. * Шаған – зәйтүндер тұқымдасына жататын, жапырағы түсетін ағаш. * Шаған (көл)
Алтай қалалық әкімдігі

Алтай қалалық әкімдігі – Шығыс Қазақстан облысы аумағындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін Зырян қалалық әкімдігі деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Алтай қаласы және Берёзовское ауылы кіреді. Орталығы – Алтай қаласы. Дереккөздер
Айдын Мирзазаде

Айдын Бейуккишиұлы Мирзазаде (2 шілде 1957 ж., Мингечевир, Әзірбайжан ССР, КСРО) - II , III , IV шақырылымдағы және V шақырылымдағы Азербайжан Республикасы Милли Мажлисінің депутаты; Милли Мәжілістің қорғаныс, қауіпсіздік және сыбайлас жемқорлық жөніндегі комитеті төрағасының орынбасары (2010 жылғы 7 желтоқсаннан бастап). Саясаттану философиясының докторы (2003), доцент, Жаңа Әзірбайжан Партиясы Атқарушы хатшылығының саяси талдау және болжау бөлімінің бастығы , Әзірбайжан мемлекеттік мұнай және индустрия университетінің қоғамдық сенім кеңесінің төрағасы . Азербайжан Республикасы Милли Мажлисінің Ол Әзірбайжан-Тәжікстанның парламентаралық байланыстар жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі, Әзірбайжан-Қазақстан, Әзірбайжан - Түркия, Әзірбайжан-Ресей, Әзірбайжан-Сауд Арабиясы, Әзірбайжан-Израиль, Әзірбайжан-Польша, Әзірбайжан-Иран арасындағы парламентаралық қатынастар жөніндегі жұмыс тобының мүшесі. Дереккөздер
Жылыбұлақ

* Жылыбұлақ – Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы ауыл. * Жылыбұлақ – Жетісу облысы Қаратал ауданындағы ауыл. * Жылыбұлақ – Павлодар облысы Шарбақты ауданындағы ауыл. * Жылыбұлақ – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Парыгин ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.
Васильевка

Елді мекендер: Қазақстан: * Васильевка – Ақмола облысы Сандықтау ауданындағы ауыл. * Васильевка – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл. * Васильевка – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы ауыл. Ресей: * Васильевка – Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл. * Васильевка – Башқұртстанның Ермекеев ауданындағы ауыл. * Васильевка – Башқұртстанның Зилайыр ауданындағы ауыл. * Васильевка – Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл. * Васильевка – Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл. * Васильевка – Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл. * Васильевка – Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл. Өзендер: * Васильевка – Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Васильевка – Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Васильевка – Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Васильевка – Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Кировское

* Кировское – Ақмола облысы Жақсы ауданындағы ауыл. * Кировское – Қостанай облысы Ұзынкөл ауданындағы ауыл. * Кировское – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Северный ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.
Болатов

Болатов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Айдын Болатов - "Еңбек Қызыл Ту орденді" мұнайшы. * Жамалбек Болатов – филология ғылымының докторы, профессор. * Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов – педагог, журналист, әуесқой сазгер.
Анновка

Елді мекендер: Қазақстан: * Анновка – Қостанай облысы Алтынсарин ауданында болған ауыл, 2017 жылы таратылған. * Анновка – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы ауыл. Ресей: * Анновка – Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл. * Анновка – Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл. * Анновка – Башқұртстанның Буздяк ауданындағы ауыл. * Анновка – Башқұртстанның Зилайыр ауданындағы ауыл. * Анновка – Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл.
Мехди Зеффан

Мехди Зеффан (, 19 мамыр 1992) — алжирлік футболшы, Алжир Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Лион" клубының түлегі. Кәсіпқой футболшы ретінде 2012 жылдан ойнай бастады. Сол жылы Еуропа Лигасында Израильдің "Хапоэль Ирони" клубына қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2015 жылы тамызда "Реннге" ауысты. Сол жылы 22 тамызда бұрынғы клубы "Лионның" қақпасына тұңғыш голын соқты. 2019 жылы жазда клубтан кетті. Халықаралық 2015, 2019 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері * Францияның вице-чемпионы: 2014/15 * Африка Ұлттары кубогының чемпионы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/108541 Профилі]
Жетібай

Елді мекендер: * Жетібай – Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданындағы ауыл. * Жетібай – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл. * Жетібай – Қостанай облысы Амангелді ауданындағы ауыл. * Жетібай – Маңғыстау облысы Қарақия ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Жетібай өзені * Жетібай кен орны * Жетібай мұнай-газконденсат кен орны
Рами Бенсебайни

Рами Бенсебайни (, 16 сәуір 1995) — алжирлік футболшы, "Боруссия Менхенгладбах" клубы мен Алжир Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы. Карьерасы Клубтық Алжирдің "Константина", "Параду" клубтарының академиясында доп тепті. Кәсіпқой карьерасын 2013 жылы "Параду" клубында бастады. Кейін Бельгия, Франция, Германия клубтарында ойнады. 2019 жылы жазда қазіргі клубына ауысты. Жетістіктері * Африка чемпионы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.dzfoot.com/fiche-joueur?id=2653 Профиль (dzfoot.com)] * [http://www.worldfootball.net/player_summary/ramy-bensebaini/ Профиль (worldfootball.net)]
Жамель Бенламри

Жамель Бенламри (, 25 желтоқсан 1989 жыл, Алжир) — алжирлік футболшы, қорғаушы. 2015 жылдан бері Алжир Ұлттық футбол құрамасында ойнайды. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы. Карьерасында Алжир, Франция, Катар және Сауд Арабиясы клубтарында ойнаған. Дереккөздер Сілтемелер *[http://ukr.worldfootball.net/spieler_profil/djamel-benlamri Футболшының профилі]
Тасты (бекініс)

Тасты – ескі бекініс орны. Бекіністі 1947 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетек. Ә.Х.Марғұлан), 1948 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетек. А.Н.Бернштам) зерттеген. Географиялық орны Түркістан облысы Созақ ауданы Тасты ауылының маңында, Шу өзенінің төменгі ағысының сол жақ жағалауында орналасқан. Сипаты Аумағы 60х60 м, биіктігі 1,5 м төртбұрышты алаң. Мекен қабырғасының биктігі 1,5 м, екі қатар жер дуалмен қоршалған, олардың аралығына ені 3,5 м, тереңдігі 2,5 м ор қазылған. Бұрыштарында мұнараның орны сақталған. Бекіністі мекеннен алынған көзелердің сынықтарына, олардың жасалу тәсілдері мен үлгілеріне қарағанда, бұл жер ерте орта ғасырда, орта ғасырдағы және 14–16 ғасырлардағы жергілікті халықтардың мекені болған. Дереккөздер
Тасты (өзен, Алакөл алабы)

Тасты – Алакөл көлі алабындағы өзен. Географиялық орны Абай облысы Мақаншы ауданының жерімен ағады. Бастауы Қытай жеріндегі Барлық жотасының солтүстік-батыс беткейінен басталып, Алакөлге көліне құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 77 км, су жиналатын алабы 402 км 2 . Жағасы тік жарлы. Жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Қыркүйек айындағы орташа су ағымы 2,40 м 3 /с. Сағасынан солтүстікке қарай 10 км-дей жерде Қабанбай елді мекені орналасқан. Дереккөздер
Исмаэль Беннасер

Исмаэль Беннасер (; 1 желтоқсан 1997, Арль, Франция) — алжирлік және франциялық футболшы, жартылай қорғаушы. Халықаралық карьерсын Францияның 18 жасқа дейінгі құрамасында бастаған. Кейін 19 жастағы құрамасында да доп тепті. Бірақ 2016 жылы тарихи отаны Алжир құрамасын таңдады. 2017, 2019 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Халықаралық * Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/65132.html Футболшының профилі]
Адлен Гедиура

Адлен Гедиура (, ; 12 қараша 1985, Ла-Рош-сюр-Йон, Франция) — алжирлік футболшы, жартылай қорғаушы. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/38165.html Профилі]
Юсеф Белайли

Юсеф Белайли (, 14 наурыз 1992) — алжирлік футболшы, Алжир Ұлттық футбол құрамасы мен "Эсперанс" клубының шабуылшысы. 2019 жылғы Африка чемпионы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2009 жылы Алжирдің "Бордж-Бу-Арреридж" клубында бастады. Бірақ 2010 жылы 10 наурызда ғана "Эль-Эульма" клубына қарсы тұңғыш рет алаңға шықты. 2010 жылы жазда "Оран" клубына ауысты. 27 қараша күні тұңғыш голын ("Оран" сапындағы ғана емес, бүкіл карьерасындағы) "УСМ Алжир" қақпасына енгізді. Бұл осы матч тағдырын шешкен жалғыз гол еді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.dzfoot.com/fiche-joueur?id=1979 Профиль (dzfoot.com)] * [http://www.worldfootball.net/player_summary/youcef-belaili/ Профиль (worldfootball.net)]
Мехди Тарат

Мехди Жан Тахрат (, 24 қаңтар 1990) — алжирлік футболшы, "Ланс" клубы мен Алжир Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. 2019 жылғы Африка Ұлттары Кубогының жеңімпазы. Карьерасы Клубтық Карьерасында тек франциялық клубтарда ойнаған. "Ланс" клубының түлегі. 2008 жылы "Эври" әуесқой клубында кәсіби карьерасын бастады да, Бір маусымнан соң "Сент-Женевьев" клубына ауысты. 2014 жылы үшінші лигадағы "Париж" клубының қатарын толықтырды. 2016 жылы "Анже" клубына ауысып, тұңғыш рет 1 лигада ойнады. Халықаралық Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2015 жылы 9 қазан күні Гвинеяға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. Алғаш қатысқан ірі турнирі — 2019 жылғы Африка чемпионаты. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.dzfoot.com/fiche-joueur?id=2848 Профиль (dzfoot.com)] * [http://www.worldfootball.net/player_summary/mehdi-tahrat/ Профиль (worldfootball.net)]
Жамел Бельмади

Джамель Бельмади (, , 27 наурыз 1976 жыл, Шампиньи-сюр-Марн) — алжирлік футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 2001-04 жылдары Алжир құрамасында ойнады. 2010 жылдан бапкерлікпен айналысады. 2014-15 жылдары Катар Ұлттық футбол құрамасын жаттықтырды. 2018 жылы Алжир Ұлттық футбол құрамасының тізгінін ұстады да, 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогында чемпион атанды. Жетістіктері Футболшы ретінде * Франция суперкубогы: 1995 * УЕФА кубогы: 1995/96 Бапкер ретінде * Катар чемпионы: 2011, 2012 * Африка чемпионы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/121.html Профилі (National-Football-Teams.com)]
Крепин Диатта

Крепин Диатта (; 25 ақпан 1999 жыл, Сенегал) — сенегалдық футболшы, "Брюгге" клубы мен Сенегал Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының финалисі. Норвегияның Сенегалдағы "Осло" академиясының түлегі. 2017 жылы карьрерасын Норвегияның "Сарпсборг" клубында бастады. 2018 жылдың басында "Брюгге" клубына ауысты. Келісім шарт мерзімі төрт маусым. Жетістіктері Клубтық Брюгге * Бельгия чемпионы: 2017/18 Халықаралық * Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20171223113413/http://www.sarpsborg08.no/lag/krepin-diatta Профилі]
Мбай Диан

Мбай Диан (; 28 қазан 1991, Дакар) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Галатасарай" клубының шабуылшысы. Карьерасында Италия, Франция, Бельгия, Сауд Арабиясы, Мажарстан, Қытай, Түркия клубтарында доп тепкен. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының финалисі. Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/312060/ Профилі]
Кейта Бальде

Кейта Бальде Диао (; 8 наурыз 1995, Арбусьяс, Каталония) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Монако" клубының жартылай қорғаушысы. 2017, 2019 жылдары Африка Ұлттары кубогына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының финалисі. Испанияның "Барселона", "Корнелла" және Италияның "Лацио" клубтарының академиясында ойнаған. 2013 жылы кәсіби карьерасын "Лациода" бастады. Сол жылы 15 қыркүйекте "Кьевоға" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Сол маусымда Еуропа Лигасы ойындарында да өнер көрсетті. 2017 жылы тамыз айының соңында "Монакоға" ауысты. 2018/19 жылғы маусымды "Интерде" арендада өткізді. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.worldfootball.net/player_summary/keita-balde/ Профилі]
Алиу Сиссе

Алиу Сиссе (; 24 наурыз 1976, Зигиншор) — сенегалдық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 2002 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. 2019 жылы Сенегал Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушысы ретінде Африка Ұлттары кубогының финалисі атанды. Карьерасында Франция және Англия клубтарында ойнаған. Бапкерлікке 2011 жылы кірісті. 2012 жылы Сенегал құрамасының бапкер міндетін атқарушы боп тағайындалды. 2013-15 жылдары көмекші бапкер боп, ал 2015 жылы негізгі бапкер боп бекітілді. 2002, 2004 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысқан. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/5818.html Профилі] *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=22749 Прфоилі]
Халықаралық стадион (Каир)

Халықаралық стадион (араб. ستاد القاهرة الدولي‎) — Мысырдың астанасы Каирдегі футбол аренасы, іргесі 1956 жылы қаланған. Сыйымдылығы 73 мың орындық. Мысыр Ұлттық футбол құрамасы мен "Замелек" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Тарихы Құрылысы 1956 жылы басталып, 1960 жылға дейін созылды. 1960 жылы 23 шілдеде ашылу салтанаты өтті. 2006 жылғы Африка Ұлттары кубогы қарсаңында реконструкция жасалды. Жүгіру жолдары бар, Олимпиада ойындарын өткізуге де лайықталған. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының бірнеше кездесуі ойнатылды (арасында финалдық ойын да бар). Сілтемелер * http://www.worldstadiums.com/stadium_pictures/middle_east/egypt/cairo_stadium.shtml * http://www.fussballtempel.net/caf/EGY/Cairo_International.html * https://web.archive.org/web/20100329204123/http://www.cairo-stadium.com/
Водафон Парк

Водафон Парк (түрік. Vodafone Park) — Ыстанбұл қаласындағы көпфунциональды футбол аренасы. Сыйымдылығы 41 903 адам. "Бешикташ" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Тарихы "Иненю" стадионы 2013 жылы бұзылды да, орнына жаңа стадион салынып, ашылу салтанаты 2016 жылы 11 сәуірде өтті. "Бешикташ" Түркия чемпионатында "Бурсаспорды" қабылдап, 3:2 есебімен ұтты. 2019 жылғы Еуропа Суперкубогы осында өтіп, "Ливерпуль" "Челсиді" пенальтилер арқылы тізе бүктірді. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.vodafonearena.com.tr/ * http://www.bjk.com.tr/en/vodafone_arena/
Курт Зума

Курт Аппи Зума (; 27 қазан 1994 жыл, Лион, Франция) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. Қорғаныста да ойнай беретін әмбебап футболшы. Карьерасы Клубтық "Сент-Этьен" клубының түлегі. 2011 жылы 31 тамызда Франция лига кубогында "Бордоға" қарсы тұңғыш рет кәсіби футболшы ретінде алаңға шықты. 2014 жылы қаңтарда "Челсимен" келісім шарт жасасты да, бірақ жазға дейін "Сент-Этьенде" арендада ойнайтын болды. 2017 жылы "Сток Ситиге", 2018 жылы "Эвертонға" жалға берілді. Ұлттық құрама Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2015 жылы 28 наурызда Данияға қарсы жолдастық ойында тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Бірақ құрамаға сирек шақырылады. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Сент-Этьен» * Лига кубогы: 2013 «Челси» * Англия чемпионы (2): 2014/15, 2016/17 Лига кубогы: 2015 * Чемпиондар лигасы: 2020/21 * УЕФА Суперкубогы: 2021 «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференциялар лигасы: 2022/23 Франция * Жастар арасындағы (21) әлем чемпионы: 2013 Жеке * «Челсидің» үздік жас ойыншысы: 2015 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20150420015105/http://www.chelsea-fc.ru/football/v_arende/20120706-1220.html Профилі] (Chelsea-fc.ru) * [http://www.chelseafc.com/teams/first-team/kurt-zouma.html Профилі] (Chelseafc.com) * [http://www.football-lineups.com/footballer/62935/ Профилі] (Football-lineups.com)
Эмерсон Палмери дос Сантос

Эмерсон Палмери дос Сантос (; немесе қысқаша Эмерсон, ; 3 тамыз 1994 жыл, Сантус, Бразилия) — бразилиялық және италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының қорғаушысы. Карьерасы "Сантос" клубының түлегі. Кейін "Палермо", "Рома" клубтарында ойнап, 2018 жылы жазда "Челсиге" ауысты. Бразилияның 17 жасқа дейінгі құрамасында ойнап, 2011 жылы Эквадорда өткен жасөспірімдер арасындағы Оңтүстік Америка чемпионатына қатысты. Турнирде алты кездесуде алаңға шығып, бір гол соқты (Чили құрамасына). Сол жылы жазда Мексикада өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты да, алты кездесуде құрама намысын қорғады. 2018 жылы 10 қыркүйекте Португалияға қарсы УЕФА Ұлттар Лигасында тұңғыш рет Италия құрамасы сапында алаңға шықты. Жетістіктері Командалық «Сантос» * Паулиста лигасы — 2011 * Паулиста лигасы — 2012 «Челси» * Англия кубогы — 2017/18 * УЕФА Еуропа Лигасы — 2018/19 Вест Хэм *УЕФА Конференция Лигасы 2022/23 Халықаралық Бразилия-17 * Оңтүстік Америка чемпионы — 2011 Италия * Еуропа чемпионы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [http://int.soccerway.com/players/emerson-palmieri-dos-santos/180822/ Статистикасы] * [https://www.sports.ru/tags/106754406/ Профилі]
Фикайо Томори

Олувафикайоми Олувадамилола «Фикайо» Томори (; 19 желтоқсан 1997 жыл, Калгари, Канада) — англиялық және канадалық футболшы, тегі нигериялық, "Челси" клубының жартылай қорғаушысы. Канада және Англияның жастар құрамаларында ойнаған. Карьерасы Клубтық Фикайоның ата-анасы нигериялық, бірақ Канадада дүниеге келген. Балалық шағында Англияға өтті де, "Челси" клубының академиясына қабылданды. 2016 жылы 15 мамырда тұңғыш рет "Лестерге" қарсы ойында "Челси" сапында Ағылшын премьер-лигасында алаңға шықты. 2017 жылы қаңтарда "Брайтон энд Хоув Альбионға" жалға берілді. 2017/18 жылғы маусымды "Халл Ситиде", келесі маусымды "Дерби Каунтиде" жалға өткізіп, "Челсиге" 2019 жылы жазда қайта оралды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.dcfc.co.uk/teams/player/fikayo-tomori Профилі] * [http://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=358113 Профилі] * [https://www.premierleague.com/players/13281/Fikayo-Tomori/overview Профилі]
Мейсон Маунт

Мейсон Маунт (; 10 қаңтар 1999 жыл, Портсмут) — англиялық футболшы, "Челси" клубының жартылай қорғаушысы. Англияның бірнеше жастағы құрамаларында доп тепкен. Карьерасы "Челси" клубының түлегі. 2017 жылы карьерасын Нидерландтың "Витесс" клубында арендада бастады. 2018 жылы "Дерби Каунтидің" бапкері Фрэнк Лэмпард Мейсонды клубына шақырды. 2019 жылы жазда Лэмпардпен бірге "Челсиге" оралды. 12 тамыз күні "Манчестер Юнайтедпен" ойында тұңғыш рет алаңға шығып, 90 минут бойы толық ойнады. 18 тамыз күні "Лестер" қақпасына тұңғыш голын соқты. Дереккөздер Сілтемелер *[http://int.soccerway.com/players/mason-mount/376697/ Профилі]
Тэмми Абрахам

Кевин Огхенетега Тамараеби Бакумо-Абрахам (; 1997 жылы 2 қазанда туған, Лондон, Англия), қысқаша Тэмми Абрахам — англиялық футболшы, "Рома" клубы мен Англия құрамасының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық "Челси" клубының түлегі. 2016 жылы 11 мамырда "Ливерпульге" қарсы ойынның 74 минутында Бертран Траоренің орнына алаңға шықты. Бұл кәсіби карьерасындағы тұңғыш ойыны болатын. 2016-19 жылдары "Бристол Сити", "Суонси Сити", "Астон Вилла" клубтарында арендада ойнады. Ұлттық құрама Ұлттық құрама сапында 2018 жылы 10 қарашада Германияға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет алаңға шықты. Жетістіктері ; Челси * УЕФА Чемпиондар лигасы: 2020/21 * УЕФА Суперкубогы: 2021 * Англия жастар кубогы (2): 2015, 2016 * УЕФА жасөспірімдер лигасы (2): 2015, 2016 Рома * УЕФА Конференциялары лигасы: 2021/22 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.worldfootball.net/player_summary/tammy-abraham/ Профилі] (Worldfootball.net)
Адриан (футболшы)

{{Футболшы|есіміАдриан|толық атыАдриан Сан-Мигель дель Кастильо|суретAdrián of West Ham United July 2015.jpg|туған күні3.1.1987|туған жері, Испания|азаматтығы Испания|бойы190|салмағы80), қысқаша Адриан — испаниялық футболшы, "Ливерпуль" клубының қақпашысы. Карьерасы Карьерасында Испанияның бірнеше клубтары мен Англияның клубтарында доп тепті. "Ливерпуль" сапына 2019 жылы жазда "Вест Хэм Юнайтедтен" ауысты. 2019 жылғы УЕФА Суперкубогында "Челсимен" ойында матчтан кейінгі пенальтилер сериясында бір соққыны қайтарып, матч қаһармандарының бірі атанды. Жетістіктері Ливерпуль * УЕФА Суперкубогы: 2019 * Англия чемпионы: 2019/20 * Клубтар әлем чемпионаты: 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.whufc.com/teams/first-team/squad/adrian#Profile Профилі]
УЕФА Суперкубогы 1984

1985 жылғы УЕФА Суперкубогы үшін матч 1983/84 жылғы маусымдағы Кубок иелері кубогының жеңімпазы — "Ювентус" пен 1983/84 жылғы Еуропа Чемпиондар кубогының жеңімпазы — "Ливерпульдің" арасында өтіп, италиялық клуб 2:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Матч 1985 жылы 16 қаңтарда Туриндегі "Коммунале" стадионында өтті. Күнтізбедегі ойындардың тығыздығынан "Ливерпуль" тарапы екі ойын өткізуден бас тартты да, кубок тағдыры бір матчтан соң белгілі болды. Поляк шабуылшысы Звингнев Бонек екі гол соғып, матчтың үздік ойыншысы атанды. Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefasupercup/history/season=1984/index.html УЕФА Ресми сайтында]
УЕФА Суперкубогы 1998

УЕФА Суперкубогы 1998 (ағыл. Super Cup UEFA 1998) — аталмыш турнирдің 24-ші жарысы. 1998 жылы 28 тамызда Монакодағы "Луи II" стадионында өтіп, 1997/98 жылғы Чемпиондар лигасының жеңімпазы "Реал Мадрид" пен 1997/98 жылғы УЕФА Кубок Иелері кубогының жеңімпазы "Челси" өзара кездесіп, "Челси" 1:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Тағы қараңыз *УЕФА Чемпиондар Лигасы 1997/98 *УЕФА Кубок иелерінің кубогы 1997/98 Дереккөздер
Фирмин Мубеле

Фирмин Мубеле (; 17 сәуір 1994, Киншаса, Заир)&nbsp;— Конголық футболшы, Конго ДР Ұлттық футбол құрамасы мен "Тулуза" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2013 жылы Киншасаның "Вита" клубында бастады. Екі жылдан соң Катардың "Әл-Ахли" клубына ауысты. 2019 жылы 2 шілдеде "Тулузадан" "Астана" клубына жалға берілді. Футболшының өзі бұл қадамын "ойын практикасын тоқтатпау үшін" деп түсіндірді. 2020 жылы қаңтарда "Тулузаға" қайта оралды. Ұлттық құрама 2013 жылдан бері Конго ДР ұлттық құрамасында ойнайды. 2015, 2017 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері *Қазақстан чемпионы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/52516.html Профилі]
Рунар Мар Сигурьонссон

Рунар Мар Сигурьонссон (; 18 маусым 1990 жыл, Сёйдауркроукюр, Исландия) — исландиялық футболшы, Исландия Ұлттық футбол құрамасы мен "ЧФР" клубының шабуылшысы. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. Карьерасында Исландия, Нидерланд, Швеция, Швейцария, Қазақстан, Румыния клубтарында ойнады. Жетістіктері Командалық Валюр *Исландия кубогы: 2011 Астана * Қазақстан чемпионы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/felagsmadur/?pLeikmadurNr156837&pListi5 KSÍ Profile]
Киев облысы

Киев облысы (, сондай-ақ Киевщина - деп те аталады) — Украинаның солтүстігіндегі облыс. Облыстың әкімшілік орталығы Киев қаласы болғанымен ресми түрде құрамына кірмейді, Украина құрамындағы өз алдына бөлек әкімшілік аумақтық бірлік болып саналады. Физикалық-географиялық сипаттамасы Ауданы — 28 121 км². Халқы — 1 722 875 адам (1 шілде 2013 жыл), соның ішінде қала халқы 1 066 812 адам (61,92 %), ауыл халқы 656 063 адам (38,08 %). Орталығы — Киев қаласы, Украина астанасы (мемлекеттік маңызы бар қала). Дереккөздер
Младен Петрич

Младен Петрич (; 1 қаңтар 1981, Брчко маңындағы Дубров аулында, Босния және Герцеговина) — хорватиялыөқ футболшы, шабуылшы. Хорватия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Карьерасы Клубтық Петрич Хорватияда дүниеге келгенімен, 90-жылдардағы тынышсыздықтан соң отбасы Швейцарияға қоныс аударды да, сол жақта доп тебуді үйренді. 1998 жылы "Баден" клубымен тұңғыш кәсіби келісім шартын жасасты. 1999 жылы "Грассхопперге" ауысты. "Грасхопперде" бес маусым ойнады. 2004 жылы елдегі ең үздік ұжым "Базельге" ауысты. "Базель" мен "Грассхоппер" елдегі бітіспес қарсыластар болғандықтан, футболшының бұл қадамын цюрихтік жанкүйерлер дұрыс қабылдаған жоқ. "Базельге" барған алғашқы маусымда (2005/06) 31 кездесуде 15 гол соқты. Клуб УЕФА Кубогының 1/4 финалына шықты да, Петрич 12 матчқа түгел қатысты. 2006 жылы 23 қарашада УЕФА кубогында "Нансимен" ойында "Базельдің" қақпашысы Франко Костанцо алаңнан қуылады да, қақпасына пенальти белгіленеді. Ойыншы алмастыру мүмкіндіктерін түгел пайдаланып қойғандықтан, қақпаға Петрич тұрады да, пенальтиді қайтарады. Ұлттық құрама Хорватия құрамасына 2001 жылы шақырылды. 2008 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық Грассхоппер * Швейцария чемпионы: 2001, 2003 Базель * Швейцария чемпионы: 2005 * Швейцария кубогы: 2007 Панатинаикос * Грекия кубогы: 2014 Жеке * Швейцария чемпионатының үздік мергені: 2007 (19 доп) Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.mladenpetric.com/ Ресми сайты] * [http://www.footballdatabase.com/index.php?pageplayer&Id6594&btrue&pnMladen_Petrić Профиль (FootballDatabase.com)]
Сергей Николаевич Савин

Сергей Николаевич Савин (8 сәуір 1964 жыл) — КСРО және Қазақстандық футболшы, шабуылшы. Қазақ КСР клубтарында ойнаған. Карьерасы 1981 жылы 17 жасында "Қайрат" клубына қабылданды. Бірақ негізгі құрамға ілігуге тым ерте болғандықтан, қосалқы құрамда отырып қалды. 1983 жылы алматылық тағы бір клуб — СКИФ-ке жалға берілді. 1985 жылы "Тракторға" ауысқан соң ғана негізгі құрамда ойнай бастады. Бірақ "Тракторда" да, кейін "Екібастұзда" да, "Металлургте" де мергендігімен көзге түсе алмай, клубтарды жиі ауыстырумен болды. 1992 жылы "Фосфор" сапында Қазақстан чемпионатында және кубок ойындарында жиі алаңға шыққанымен, гол соға алмай, маусым біткен соң карьерасына нүкте қойды. 1998 жылы "Қайрат" екіге бөлінді де, Савин сонда барып азырақ ойнады. Жетістіктері Фосфор *Қазақстан кубогының финалисі: 1992 Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/343685-savin Профилі (footballfacts.ru)]
Александр Степанович Шмариков

Александр Степанович Шмариков (1 қаңтар 1961 жыл, Жамбыл, Қазақ КСР, КСРО — 13 мамыр 2024 жыл) — КСРО және Қазақстандық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Қаратау футбол мектебінің түлегі. 1982 жылы "Химик" клубында карьерасын бастады. 1985-87 жылдары Шымкенттің "Мелиоратор" клубында доп теуіп, біраз маңызды голдардың авторы атанды. 1988 жылы туған клубына қайта оралды. 1991 жылы Өзбек КСР-інің "Автомобилист" клубында ойнады да, КСРО тараған соң "Химикке" (бұл кезде атауы "Фосфор" деп өзгерген болатын) оралды. 1996 жылы бір маусым "СКИФ-Ордабасыда" ойнады. Жетістіктері * Қазақстан кубогының финалисі: 1992, 1993 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 1995 Дереккөздер Сілтемелер * [http://kaz-football.kz/g100/g100_13.shtml Қазақстан мергендер клубы] * [http://footbook.ru/index.php?type3&pid37156 Профиль (footbook.ru)]
Анатолий Иванович Бельский

Анатолий Иванович Бельский (2 мамыр 1961 жыл, Қаратау, Қазақ КСР, КСРО) — КСРО және Қазақстан футболшысы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Бүкіл карьерасын түгел дерлік "Таразда" өткізді. Тек 1982 жылы бір маусым "Қайратта" ойнап, КСРО жоғары чемпионатында өнер көрсетті. Қайрат сапындағы жалғыз голын 27 шілдеде "Зениттің" қақпасына соқты (2:3). Футбол ойнауды доғарған соң көптеген клубтарда бапкер көмекшісі ретінде қызмет атқарды. 2010 жылы "Тараздың" бас бапкері боп бір маусым клубты жаттықтырды. Жетістіктері * Қазақстан кубогының финалисі: 1992, 1993 Дереккөздер Сілтемелер * [http://kaz-football.kz/g100/g100_11.shtml Қазақстан мергендер клубы] * [https://www.sports.kz/news/tarazom-budet-rukovodit-belskiy/comment/293640 Бельский "Тараздың" басс бапкері боп тағайындалды]
Марат Төлеуханұлы Сыздықов

Марат Төлеуханұлы Сыздықов (2 маусым 1966 жыл — 23 қазан 2012 жыл) — КСРО және Қазақстан футболшысы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Клубтық Семейдің "Спартак" клубының түлегі. 1985 жылы "Қайратқа" ауысты да, негізгі құрамға іліне алмады. 1987 жылы "Таразға" ауысып, бірнеше жыл негізгі құрамда ойнады. 1994 жылы "Таразда" ойнап жүріп карьерасын аяқтады. 2009 жылы "Спартак" клубының бас жаттықтырушысы боп тағайындалды. 2012 жылы 23 қазанда өмірден өтті. Ұлттық құрама Ұлттық құрама сапында бір ғана кездесу өткізді, 1992 жылы 16 шілдеде Өзбекстанға қарсы жолдастық кездесуде 90 минут толық ойнады. Дереккөздер Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/108735-syzdykov-marat-toleuhanovich/251 Футболшы статистикасы]
Олег Геннадьевич Качагин

Олег Геннадьевич Качагин (1 сәуір 1969 жыл, Жамбыл, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, қорғаушы. Карьерасында "Тараз", "Қайсар-Харрикейн" клубтарында доп тепкен. 1996 жылғы Қазақстан чемпионы. Жетістіктері Тараз * Қазақстан чемпионы: 1996 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 1995, 1997 * Қазақстан кубогының финалисі: 1992, 1993 Сіллтемелер *[http://footballfacts.ru/players/340358-kachagin Футболшының профилі]
Яков Щербаков

Якоб Щербаков (1960 жыл, Жамбыл облысы, Қазақ КСР) — КСРО және Қазақстан футболшысы. Ұзақ жылдар бойы Жамбылдың "Тараз" (Ол кезде "Химик" деп аталатын) сапында өнер көрсетіп, 150-ге жақын гол соқты. 1982 жылы "Қайратқа" жалға берілгенімен, бір кездесуде де алаңға шықпады. Жетістіктері Тараз * Қазақстан кубогының финалисі:1992, 1993 Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/341810-csherbakov Футболшы профилі]
Роман Александрович Лучкин

Роман Александрович Лучкин (29 қыркүйек 1974 жыл, Алматы, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Карьерасын 1993 жылы Алматының "Достық" клубында бастады. Сол жылы клуб Қазақстан кубогын иеленді. Финалда Лучкин "Тараздың" қақпасына екі гол соқты. Бұл ойында "Достық" 4:2 есебімен жеңіске жетті. Бірақ осы маусымнан соң "Достық" тарады да, команда мүшелері түрлі клубтарға ауысып кетті. Лучкин "Ақтөбеге" өтті. Бұдан соң еш клубта тұрақтап ойнамады. 1997 жылы "Қайратқа" ауысты, бір жылдан соң "Қайрат" екіге бөлінді де, Лучкин жаңадан құрылған "ЦСКА-Қайратты" таңдады. 1999 жылы "ЦСКА-Қайраттан" кетіп, еркін агент атанды. Бұдан соң оған еш клубтан ұсыныс түспеді. Жетістіктері Достық * Қазақстан кубогының иегері: 1993 Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/21795-luchkin Футболшының профилі]
Василий Анатольевич Шанин

Василий Анатольевич Шанин (29 сәуір 1961 жыл) — КСРО және ресейлік футболшы, жартылай қорғаушы. Кейін бапкерлікпен айналысты. Карьерасы Футболшы Карьерасын 1979 жылы "Қайратта" бастады. Бірақ алматылықтар сапында бір кездесуде де алаңға шықпай, 1980 жылы Алматының СКИФ клубына жалға берілді. Кейін "Целинник" (1980), "Уралец" (1981), "Жетісу" (1982-1984), "Спартак" (1985, 1990-91), "Восток" (1987-90), ""Нурафшон" (Бұхара), "Достық" (1993), "Көкшетау" (1996) клубтарында ойнады. Бапкер 2000 жылы Челябинскінің "Зенит" клубын азырақ уақыт жаттықтырды. Жетістіктері Достық * Қазақстан кубогы: 1993 Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/30771-shanin Футболшының профилі]