kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Руслан Бақыттыұлы Есенәлин

Руслан Бақыттыұлы Есенәлин - 1976 жылы 6 сәуірде Солтүстік Қазақстан облысы Сергеевка ауданы Двойники ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Есенәлин Бақытты Милайнұлы (1951 ж. т.), саңырау балаларға арналған мектеп-интернатта әлеуметтік педагог. Анасы - Есенәлиева Майра Қурманбайқызы (1959 ж. т.), саңырау балаларға арналған мектеп-интернатының бастауыш сынып мұғалімі. М. Қазыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің дене тәрибесі факультетін (2006), дене тәрбиесінің жаттықтырушы-мұғалімі; Қазақстан мемлекеттік заң академиясы жанындағы Мемлекеттік қызмет институтын (2006) бітірген, мемлекеттік қызмет саласындағы заңгер-маман. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) біледі. *2000 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысының Кикбоксинг және әскери өнер федерациясының кикбоксингтен аға жаттықтырушысы. *1996 жылдан - Петропавл қаласы №6 орта мектебінің дене шынықтыру мұғалімі. *2002 жылдан - «Авангард» БЖСМ (Петропавл қаласы) бокстан жаттықтырушы-мұғалім. *2005 жылдан - бокс БЖСМ (Петропавл қаласы) бокстан жаттықтырушы-оқытушы. *2006-2008 жылдары - күрес БЖСМ (Петропавл қаласы) кикбоксингтен жаттықтырушы-оқытушы. *2007 жылдан - «Виктория» ОРМБЖСМ (Петропавл қаласы) кикбоксингтен жаттықтырушы-оқытушы. *2008 жылдан бері - СҚО Дене тәрбиесі және спорт басқармасы бастығының орынбасары. 4 әлем чемпионын, 8 әлем жүлдегерін, Азия жүлдегерлерін және Әлем кубогы жеңімпаздарын: Еңбек сіңірген спорт шебері, Азия чемпионатының (2003), Әлем чемпионатының (2003) күміс жүлдегері, кикбоксингтен әлем чемпионы (2007) Мирас Бірімжановты; халықаралық кластағы спорт шебері (ХКСШ), Әлем чемпионатының қола жүдегері (2005), 2 мәрте әлем чемпионы (2006, 2007) Тінәлин Әмірді; ХКСШ, әлем чемпионы (2003), Әлем кубогының иегері (2004) Емельянов Георгийді; ХКСШ, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2002), Азия чемпионы (2003) Нұржауыпов Әділді; ХКСШ, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2009) Нұрпейісов Азаматты; ХКСШ, Әлем чемпионатының қола жүлдегері (2007), Әлем кубогының иегері (2010) Қадырбеков Саматты; ХКСШ, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2002), әлем чемпионы (2007) Смағұлов Арыстанды; ХКСШ, Әлем чемпионатының күміс жүлдегерлері (2003) Бәйімбетов Ерланды, Тырқаев Тимурды тәрбиелеген. Кикбоксингтен ҚР спорт шебері (2003). Кикбоксингтен ҚР Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (2006). *Кикбоксингтен ҚР мемлекеттік жаттықтырушысы (2006-2008). II дәрежелі «Қайсар» орденімен (2003); Петропавл қаласы әкімінің Қүрмет грамотасымен марапатталған. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақты дамитын мемлекет». Хоббиі - оқу, спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем, тарихи әдебиеттер. Үйленген. Жұбайы - Есенәлина Надежда Валерьевна (1982 ж. т.). Қыздары - Есенәлина Карина Русланқызы (2001 ж. т.); Есенәлина Дария Русланқызы (2004 ж. т.); Есенәлина Даяна Русланқызы (2007 ж. т.). Дереккөздер
Рахат Қайысұлы Егембердиев

Рахат Қайысұлы Егембердиев 1964 жылы 26 желтоқсанда Алматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Егембердиев Қайыс Егембердіұлы, зейнеткер, Талдықорған қаласындағы «Октябрь туы» облыстық газетінің редакторы болып жұмыс істеген. Анасы - Егембердиева Жамал Дәубетқызы, зейнеткер, Талдықорған қаласының Н. Островский атындағы ОМ мұғалімі болып жүмыс істеген. Алматы халық шаруашылық институтын (1989) экономист мамандығы бойынша; Қазақ спорт және туризм академиясын (2005) кикбоксинг жаттықтырушысы мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздіктің көмегімен) тілдерін біледі. *1983 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. *1985 жылдан - Талдықорған тәжірибелік коммуналдық жабдық зауытының токарі. 1987 жылдан - Талдықорған қаласының қаржы бөлімі мен салық инспекциясының экономисі, аға инспекторы. *1990 жылдан бері - Талдықорған қалалық «Жекпе-жек» ОРБЖМ «Айдаһар» спорт кешенінің каратэ және кикбоксинг жаттықтырушысы. Жастар арасындағы Әлем біріншілігінің 2 мәрте чемпионы, Әлем кубогының иегері (2008) Егембердиева Мариямды; жастар арасындағы әлем чемпионы, Әлем кубогының иегері (2008) Егембердиева Камиланы тәрбиелеген. ҚР кикбоксинг бойынша Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (2004). Дереккөздер
Алексаңдр Алексаңдрович Золотаев

Алексаңдр Алексаңдрович Золотаев (1942 жылы туған), құрылыс инженері, архитектор. ҚР Архитектор одағы мүшесі (2005). Қарағанды политехника институтын бітірген (1964). 1964-2002 жылы «Қарағанды азаматтық жобалау» мемлекеттін аумақты институтының инженері, топ жетекшісі, жобапардын бас инженері, архит. жобалау шеберханасының бастығы, бас инженері, директоры. 2003 жылдан «Азаматтық жобалау» институты» ЖШС бас арх-ы. 3-тын тікелей қатысуымен Қарағанды, Теміртау, Қарқаралы, Жезқазған, Балқаш, Приозёрск, Екібастұз т. б. қалалардың бас жоспарлары жасалды. Орталық Қазақстан қалаларын салу ісіне үлкен үлес қосты. «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған. Дереккөздер
Леонид Алексеевич Мельников

Леонид Алексеевич Мельников 1945 жылы 16 қарашада РКФСР Белград облысы Валуйки қаласында туған. Орыс. Анасы - Мельникова Алевтина Ивановна (1907-1997), хирург болып жұмыс істеген. Абакан мемлекеттік педагогикалық институтының шет тілдері факультетін бітіргөн (1968), француз және неміс тілдерінің оқытушысы; Гнесиндер атындағы Мәскеу музыкалық-педагогикалық институтының вокал факультетін бітірген (1976), опера әншісі, концерттік-камералық орындаушы, оқытушы. Орыс, француз, неміс және итальян тілдерін біледі. 1968-1971 жылдары - Абакан мемлекеттік педагогикалық институты шетел тілдері кафедрасының ассистенті. 1976 жылдан - Алтай өлкелік музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. 1980 жылдан бері - Қарағанды академиялық музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. Қазақстан Театр қайраткерлері одағының мүшесі. «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медалімен; Мәдениет комитетінің, Білім беру, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігінің қүрмет грамоталарымен марапатталған. ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1996). Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Гүлденген республика». Хоббиі - радиоэлектроника. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс, отандықжәне шетел класси- касы, фантастика, ғылыми әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Мельникова Надежда Леонидовна, Қарағанды академиялық музыкалық комедия театрының балет және сахна қозғалысы репетиторы. Дереккөздер
Жібек Рақымбердіқызы Лебаева

{{Кинематограф { } }} Жібек Рақымбердіқызы Лебаева (1953 жылы 5 тамызда Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарақастек ауылында туған) — театр актрисасы. Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі (1991). "Еңбек ардагері" медалінің иегері. Толығырақ * ұлты - Қазақ. * 1970 - 1975 жылдары Алматы мемлекеттік консерваториясын (қазіргі Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын) бітірген. * 1975 - 1997 жылдары Талдықорған облыстық қазақ драма театрында қызымет етті. * 1997 жылдан Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында қызымет етеді. * Қазақ және орыс тілдерін біледі. * Сахнадаға негізгі рөлдері: В. Ежовтың «Бұлбүл түні» (Нина), Ш. Айтматовтың «Арманым - Әселім» (Хадиша), А.П. Чеховтың «Ваня ағай» (Елена Андреевна), Қ. Мұқашевтың «Әпке» (Әпке, Көрші әйел), Ғ. Мүсіреповтың «Ұлпан» (¥лпан), Ш. Айтматовтың «Жәмилә» (Жәмилә), У. Шекспирдің «Асауға тұсау» (Катарина) және өзге де спектакльдерде ойнайды. Жеке қасиеттері * Діни көзқарасы - ислам. * Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. * Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Гүлденген Қазақстан». * Хоббиі - спорт. * Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Отбасы * жұбайы: С.Жылгелдиев актер, Қазақстанның Еңбек сіңірген әртісі. * Балалары - Қанат (1975 ж. т.), Мөлдір (1979 ж. т.), Марал (1989 ж.т.). Мемлекеттік марапаттары * 1991 жылы "Қазақстанның еңбек сіңірген артисі" құрметті атағымен марапатталған. * 2011 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі * 2016 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі * 2016 жылы Қазақстанның Еңбек ардагері медалі. Дереккөздер
Саржан Бектемірұлы Жақсыбеков

Саржан Бектемірұлы Жақсыбеков - 1951 жылы 18 қарашада Қарағанды қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Жақсыбеков Бектемір. Анасы - Жақсыбекова Қадибан. Қарағанды педагогикалық институтының дене тәрбиесі факультетін бітірген (1980), дене шынықтыру пәнінің мұғалімі. Қазақ жәнө орыс тілдерін біледі. *1980 жылдан - Қарағанды қаласындағы БЖСМ Спорт басқармасының жаттықтырушысы. *1990 жылдан - еркін күрестен олимпиадалық резервтегі Қарағанды жоғары мектебінің аға жаттықтырушысы. *1998 жылдан - Қарағанды жоғары спорт шеберлігі мектебінің еркін күрес бойынша аға жаттықтырушысы. *2005 жылдан - ҚР ШҰКД ҚР еркін күрес бойынша әйелдер жастар құрамасының аға жаттықтырушысы (Астана қ.). *2006 жылдан бері - ҚР әйелдер қүрамасының еркін күрес бойынша бас жаттықтырушысы. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (2008). ҚР еркін күрес бойынша Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (2006). ҚР Үздік жыл жаттықтырушысы (2007). Үйленген. Жұбайы - Жақсыбекова Айнаш (1958 ж. т.). Қыздары - Жақсыбекова Гүлнәр (1972 ж. т.)( Жақсыбекова Марал (1976 ж. т.), Жақсыбекова Динара (1977 ж. т.); ұлы - Жақсыбеков Нуан (1982 ж. т.). Дереккөздер
Ғайнолла Зейноллаұлы Жарқынбаев

Ғайнолла Зейноллаұлы Жарқынбаев - 1954 жылы 24 тамызда Шымкент қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Жарқынбаев Зейнолла Күштайұлы, марқұм. Анасы -Жарқынбаева Балқия, зейнеткер. Хронологиясы *Алматы энергетика институтының электрмеханика факультетін (1978) инженер-электрик мамандығы бойынша; *Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің экономика және менеджмент факультетін (1999) экономист мамандығы бойынша бітірген. *Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. *«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). *1978 жылдан - Қызылорда электр желілері кәсіпорнының инженері. *1979 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. *1981 жылдан - Қызылорда электр желілері кәсіпорнының аға инженері, *1984 жылдан - кәсіподақ төрағасы. *1989 жылдан - Қазақстан Компартиясы Қызылорда қалалық комитетінің нұсқаушысы, *1990 жылдан - сектор меңгерушісі. *1991 жылдың наурызынан - Қызылорда облыстық Халық депутаттары кеңесінің аға маманы. *1991 жылдың маусымынан - Қызылорда облыстық әкімшілігінің бас маманы. *1993 жылдан - «Қорда» қазақ-түрік біріккен кәсіпорны директорының орынбасары. *1995 жылдан - Қызылорда облысы әкімінің көмекшісі. *1999 жылдың ақпанынан - Қызылорда облыстық мемлекеттік пошта байланысы кәсіпорнының бастығы. *1999 жылдың тамызынан - Қызылорда облысының әкімі аппаратының жетекшісі. *2005 жылдан - Қызылорда облыстықІшкі саясат департаментінің директоры. *2007 жылдың қаңтарынан - Қызылорда облысы әкімі аппаратының жетекшісі. *2007 жылдың ақпанынан - Қызылорда облыстық Ішкі саясат департаментінің директоры. *2008 жылдан - Қызылорда қаласы әкімі аппаратының жетекшісі. *2009 жылдан бері - Қызылорда облыстық Мұрағаттар мен құжаттамалар басқармасының бастығы. Жетістіктері «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М. Махатхир. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеген, демократиялық мемлекет». Хоббиі - аңшылық. Сүйіп оқитын әдебиеті - Қазақстан мен Ресей авторларының кітаптары мен публицистикалық басылымдары. Үйленген. Жұбайы - Хауадамова Жанар Тілеуханқызы. Қызы - Жарқынбаева Нұрсұлу; ұлы - Жарқынбаев Нариман. Дереккөздер
Ирина Маратовна Лебсак

Ирина Маратовна Лебсак - 1963 жылы 9 шілдеде Павлодар қаласында туған. Орыс. Әкесі - Лебсак Марат Викторович (1942 ж. т.), құрылысшы. Анасы - Лебсак Евгения Сергеевна (1940 ж. т.), зейнеткер, мөдицина қызметкері болып істеген. Павлодар педагогика институтын (1984) орыс тілі мен әдебиетінің оқытушысы мамандығы бойынша; Алматы мемлекеттік театр-көркемөнер институтын (1988) драма театры мeн киноның актрисасы мамандығы бойынша бітірген. 1988 жылдан бері - М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театрында актриса. «Дядя Ваня» (Елена Андреөвна), «Иванов» (Анна Петровна), «Мужской род, единственное число» (Жасант), «На дне» (Василиса Карповна), «Сети дьявола» (Елена), «Таланты и поклонники» (Александра Николаевна), «Эзоп» (Клея) және басқа спектакльдерде рөлдер орындайды. «Қазақфильм» киностудиясының «Тоғысқан тағдырлар» (Лаура), «Саранча» (Евгения Гордейқызы) телесериалдарына түскен. ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. ҚР Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері. Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - А. Линкольн. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Мемлекет- мақтаныш». Хоббиі - тоқыма тоқу, кітап оқу, компьютер. Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық туындылары. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Якушев Юрий Апександрович (1962 ж. т.), М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театрының директоры. Қызы - Евгения (2000 ж. т.). Дереккөздер
Жұмамәді Ибаділдин

Ибаділдин Жұмамәді (1950 жылы т.), инженер құрылысшы, қоғам қайраткері. Ұлытаудың түлегі. Найман тайпасының Бағаналы руынан шыққан. Қарағанды политех. институтын бітірген (1973). 1973-1997 жылы Жезқазған облыстық а. ш. басқармасыңда инженер, бас инженер, құрылыс ұйымдары және жобалау тобынын жетекшісі, Жезказған қалалық атқару комитетінің күрделі құрылыс бөлімінің бастығы, қалалық жоспарлау комиссиясының төрағасы, Жезқазған облыстық халыққа қызмет көрсету басқармасы бастығының орынбасары, қалатком төрағасының орынбасары, 1-орынбасары, Жезқазған облыстық халыққа қызмет көрсету басқармасының бастығы, Жезказғандағы «Ұлытау» бірлескен кәсіпорнының бас директоры. 1995-2005 жылы Жезқазған қаласының әкімі (1997-98 ж. Қарағанды облысы әкімінің орынбасары). 2005 жылы облыс әкімінін кеңесшісі. Ибаділдин аймақ экономикасын алға бастыру саласында біршама жемісті еңбек етті, Ұлытау-Жезқазған өңірі тарихын терең зерделеп, оның көне ескерткіштері мен табиғат байлығына асқан жанашырлықпен қараған білікгі басшы. «Жер кіндігі. Жезқазған сердце Евразии» (2004) кітабының авторы. Дереккөздер
Марат Кенесұлы Ибатов

Марат Кенесұлы Ибатов (1961 жылы т.), көлікгі пайдалану және өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы маман, техника ғылым докторы (2004), профессор (2005). Мәскеу автомобиль-жол институтын (1983) бітірген. 1983-1996 жылы ҚарПТИ аға инженер, кіші ғыл. қызметкер, ассистент, аға оқытушы, доцент, автомобиль көлігі кафедрасы профессор міндетін атқарушы, оқытушылары мен студенттері кәсіподақ комитегінің төрағасы. 1997 жылдан көлік-жол фақультетінің деканы. 97-ден астам ғыл.- әдістемелік еңбектің авторы. Дереккөздер
Есімбек Бәйтенов

Есімбек Бәйтенов (1929-1993), журналист, Қаз КСР еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1981). ҚазМУ-ді бітірген (1951). Қарағанды облыстық «Орталық Қазақстан» газетінің редакциясында қатардағы тілшіден редактордың орынбасарына дейінгі жолдан өтті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін «Боздақтар» зерде кітабын (1994-98) дайындауға қатысты. Дереккөздер
Серік Ибрагимұлы Жәмбеталин

Серік Ибрагимұлы Жәмбеталин - 1953 жылы 30 қазанда Көкшетау облысы Чкалов ауданының Қара ағаш ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Жәмбеталин Ибрагим Қабылұлы (1918-2003), облыстық статистика басқармасында экономист болып жұмыс істегөн. Анасы - Жәмбеталина Шәмшия Әшімқызы (1927 жылы туған), зейнеткер. Хронологиясы *Целиноград ауылшаруашылық институтын бітіргөн (1981), мамандығы - «Экономика және ауыл шаруашылығын ұйымдастыру». *«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). *1976 жылдан - Целиноград ауылшаруашылық институты комсомол комитеті хатшысының орынбасары. *1978 жылдан - Целиноград облыстық комсомол комитеті комсомол жұмысы кабинетінің меңгерушісі, студент жастар бөлімінің меңгерушісі. *1981 жылдан - Көкшетау облысы Зеренді ауданының «ҚазКСР -нің 40 жылдығы» кеңшарының еңбек жөніндегі экономисі. *1982 жылдан - Көкшетау облысы Рузаев ауданының ҚазКСР -нің 50 жылдығы атындағы кеңшарының бас экономисі. *1987 жылдың мамырынан - Көкшетау облыстық қаржы бөлімінің аға ревизоры - агроөнеркәсіп комитетінің инспекторы. *1987 жылдың шілдесінен - КСРО Мемлекеттік агроөнеркәсібі Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу жоспарлау және нормативтер институтының Көкшетау тірек бөлімшесінің меңгерушісі. *1988 жылдан - Көкшетау облыстық «Агросервис» өнеркәсіп бірлестігінің өндірістік-экономикалық бөлімінің бастығы. *1991 жылдан - «Бағдар» ШК директоры. *1993 жылдан - Көкшетау облыстық халықты еңбекпен қамтамасыз ету орталығының мемлекеттік инспекторы, мемлекеттік инспекция бастығы, бастығының орынбасары. *1994 жылдан - Көкшетау облыстық әкімшілігі Экономика басқармасы қаржы-несиелік қатынастар бөлімінің бастығы. *1995 жылдан - Көкшетау облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бастығының экономика жөніндегі орынбасары. *1997 жылдан - «Атамекен» АТАҚ вице-президенті (Көкшетау қаласы). *1999 жылдың наурызынан - «Көкшехимсервис» ЖШС директоры (Көкшетау қаласы). *1999 жылдың маусымынан - Ақмола облыстық әкімдігінің кеңес берушісі, бас маманы, ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі. *2003 жылдан - Ақмола облыстық Жер инспекциясы бастығының орынбасары. *2005 жылдан - Ақмола облысы Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығының өндіріс жөніндегі орынбасары, бірінші орынбасары. *2010 жылдың мамырынан бері - Ақмола облысы Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы. Жетістіктері *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), *«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - мұсылман. Хоббиі - автоәуесқой, шахмат, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - «ТАӨ» сериясымен жарық көрген кітаптар. Үйленген. Жүбайы - Барбанова Тамара Ермұқанқызы (1957 жылы туған), Ақмола облыстық статистика басқармасының есепшісі. Қызы - Әсемгүл. Дереккөздер
Аман Шоңбайұлы Молдыбаев

Аман Шоңбайұлы Молдыбаев – музыка маманы, Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері. Өмірбаяны 1959 жылы 2 қаңтарда Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Есентөбе ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Молдыбаев Шоңбай, кеңшардың парторгы болған. Анасы - Молдыбаева Жамал Қазбекқызы, зейнеткер. Еңбек жолдары * Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының халық аспаптары факультетін бітірген (1989), оқытушы, солист. * Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының доценті (2005). * «Аяла, сен мені» атты жинаққа кірген 10 күйдің, 40 өлеңнің; 10-нан астам мақаланың авторы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. * «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2005 жылдан). * 1989 жылдан - қалалық мәдениет бөлімінің фольклорлық ансамблінің жетекшісі (Тараз қ.). * 1990 жылдан - Облыстық халық шығармашылығы және мәдени-ағарту жұмыстары ғылыми-әдістемелік орталығының ғылыми-әдістеме бөлімінің меңгерушісі (Жамбыл қ.). * 1990 жылдың қыркүйек айынан - Д. Нұрпейісова атындағы балалар музыкалық мектебінің домбыра классы бойынша оқытушы (Жамбыл қ.). * 1991 жылдан - Жамбыл қаласы мәдени-ағарту училищесінің дирижерлік жасау оқытушысы. * 1992 жылдан - Технологиялық институттың мәдениеттану аға оқытушысы, доценттің міндетін атқарушы (2004 жылдан - Тараз мемлекеттік педагогикалық институты). * 2005 жылдан - Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының музыкалық білім беру кафедрасының доценті. * 2005 жылдан бері - «Көне Тараз» халық-фольклорлық ансамблінің жетекшісі. * Қазақстан Авторлық қоғамының (2003), Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының кәсіподақ комитетінің мүшесі, мәдени-көпшілік жұмыстардың ұйымдастырушысы. Марапаттары * «Тараз мемлекеттік педагогикалық институтына 40 жыл» медалімен марапатталған (2007); * ҚР Президентінің Алғыс хатымен ескерілген (2001). * Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2004). Хоббиі - музыка, әдебиет, спорт. Дереккөздер
Роза Владимировна Лим

Роза Владимировна Лим - 1934 жылы 8 сәуірде РКФСР Приморск өлкесінде туған. Корей. Әкесі - Лим Владимир Евгеньевич, корей тілінің аудармашысы болған. Анасы - Лим Анна Петровна, ұй шаруасымен айналысқан. А.Н. Островский атындағы Ташкент театр-көркем сурет институтының актерлік факультетін бітірген (1960), драма актері. Орыс және корей тілдерін біледі. 1960 жылдан бері - Мемлекеттік корей музыкалық комедия театрының актрисасы (Алматы). Келесі спектакльдерде ойнайды: Б. Жакиевтің «Әке тағдыры» (Гилнам); Цай Еннің «ұмытылмас күндері» (Идор); С. Голованивскийдің «Алыстағы жаңғырық» (Патрик); Тхай Дян Чуннің «38-ші параллельдөн оңтүстікке қарай» (Черсон); Н. Погодиннің «Кремлевские куранты» (Степка); М. Әуезовтың «Еңлік-Кебек» (Жапай); Ен Сен Еннің «Чун Хян бойжаткен туралы аңыз» (Хян Дан); К. Гольдонидің «Екі мырзаның малайы» (Смеральдина); Г. Лорканың «Бернарда Альбаның үйі» (Қызмөтші қыз); Хан Диннің «Сен - маған, мен - саған» (Соня); Моримото Каорудың «Әйел тағдыры» (Циэ); Тхай Дян Чуннің «Хынбу туралы аңыз» (Нольбудың әйелі); И. Кимнің «Ана күйеу бала іздеуде» (Владиктің анасы); Цай Еннің «Жалғыз қыз» (Сунн Дек); Л. Сонның, С. Ли «Жады» (Ана); Г. Канның «Шие күзде гүлдемейді» (Бабушка); Г. Лорканың «Осының бәрі әйел туралы...» (Мария Хосефа); Т. Миннулиннің «Әлди» (Вазифа); Ли Ен Хоның «Чун Хян бойжеткен туралы аңыз» (Гисен); В. Гуркиннің «Деревнялық кадриль» (Макеевна); Н. Новогрудскийдің «Жолбарыстан кім қорықпайды» (Кірпі); Тхай Дян Чуннің «Хын Бу мен Ноль Бу» (Қарлығаштар ханымы) және т.б. ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1982). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Барлық салалар бойынша үлкен табыстар болады, халық жақсы өмір сүретін болады». Хоббиі - аспаздық. Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. ¥лы - Юн Георгий Петрович (1973 ж. т.). Немересі - Юн Евгения Георгиевна (1993 ж. т.). Дереккөздер
Сақина (көлік)

Тоғынның ернеу сақинасы Шина тоғынындағы құрылғы, көліктің доңғалағының бұзылмалы ободында шешілмелі сақиналық тетік қондырылады. Тоғынның құлып сақинасы Кесілген серпінді металдан жасалған сақина, ол көліктің доңғалағын тоғынының ернеуіндегі сақинада орналастырылады. Тығыздауыш сақина Поршеннің серпінді сақинасы, ол цилиндрдің ішін тығыздайды және цилиндрдегі газдардың қозғауыштың картеріне ағып шығуының алдын алады. Май ысырғыш сақина Төменгі тығыздауыш сақина, ол қозғауыштың жану камерасы ішінде майдың кірмеуін қамтамасыз етеді. Тоқтатқыш сақина Кесілген серпінді сақина, ол тетікті ұстайды, мысалы: телкені остік ауытқудан сақтайды. Тығыздауыш сақина Бұл сақина газ және жұмыс сұйықтығының ағып кетуін тоқтатады, және ішіне шаң кіруден, судан сақтайды. Дереккөздер
Наталья Ивановна Иванина

Иванина Наталья Ивановна (1948 жылы туған), өнер зерттеуші. ҚР Суретшілер одағының мүшесі. И. Репин атындағы Ленинград суретшілер институтын бігірген (1972). «Қарағанды суретшілері», «Сарыарка суретшілері», «Анатолий Билық», «Марат Жүнісов» т. б. шығармалары өнер адамдарынын, оның ішінде қылқалам шеберлерінің болмысын беруге арналған. Облыстық Суретшілер одағы ұйымының хатшысы (2006). Дереккөздер
Қоялы Аяпбергенов

Қоялы Аяпбергенов (1933 жылы туған) - химия ғылымдарының докторы (1993), профессор (1994). Абай атындағы Алматы мемлекеттік институтын бітірген (1956). 1956-1965 ж. Балқаш ауданы Құйған ауылындағы орта мектеп мұғалімі, 1965-1996 ж. С. Сейфуллин атындағы Целиноград педогогика институтында оқытушы, ҚазКСР ҒА жанындағы ХМИ аспиранты, спектроскопия зертханасының меңгерушісі, Оргсинтез және көмір химиясы институты физикалық-органикалық химия зертханасының меңгерушісі. 19% жыддан Е. А. Бөкетов атыңдағы КдрМУ органикалық химия және полимерлер кафедрасының профессоры. 120-дан астам ғылым енбектің 2 монографияның авторы. Дереккөздер
Асқар Сүйеуұлы Тоқтабаев

Асқар Сүйеуұлы Тоқтабаев 1976 жылы 27 мамырда Гурьев қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Тоқтабаев Сүйеу, зейнеткер, Атырау мұнай өндеу зауытының операторы болған. Анасы - Арыстанова Зоя, зейнеткер, сатушы болған. Қазіргі уақытта - X. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің жаратылыстану-география факультетінің студенті. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. * "Нұр Отан" ХДП мүшесі (2006 жылдан). * 2005 жылдан - Атырау облысының бозбалалары арасындағы таэквондо аға жаттықтырушысы. * 2002 жылдан бері - №1 ОРМБЖМ жанындағы бөлімшежаттықтырушысы (Атырау). * "ҚР Таэквондо федерациясы" РҰБ Атырау облыстық филиалының жаттықтырушысы. * Жоғары дәрежелі жаттықтырушы. Таэквондо бойынша қара белдіктің, 3 данның иегері. * ҚР Туризм және спорт министрлігінің, ҚР Білім және ғылым министрлігінің, Атырау облыстық әкімдігінің грамоталарымен марапатталған. * Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - "Елдің экономикалық және саяси тұрақтылығы". * Хоббиі - футбол. * Сүйіп оқитын әдебиеті - спорт жайлы газеттер мен журналдар, жергілікті БАҚ. * Үйленген. Жұбайы - Қалиева Толқын Тұрсымбекқызы, бухгалтер. Ұлдары - Сүйеуов Әлібек, Сүйеуов Тоқмұхамед. Дереккөздер
Василий Иванович Иванов

Василий Иванович Иванов (1885-1938), құрылысшы, өндіріс басшысы. 1933 жылы Балқаш мыс зауытын, Балқаш қаласын салу құрылысын басқарып, қазіргі мыс алыбы — Балқаш мыс зауытын іске косу алдында 1937 жылы жалған айыппен жазықсыз ату үкіміне кесіледі (қ. «Балқаш ісі»). 1956 жылы 6 маусымда ақталды. Балқаш каласының бір көшесі Ивановтың есімімен аталады. Балқаш қаласынын құрметті азаматы. Дереккөздер
Николай Александрович Макаров

Николай Александрович Макаров - 1943 жылы 12 мамырда РКФСР Ульяновск қаласында туған. Орыс. Әкесі - Макаров Александр Иванович, әскер қызметкері. Анасы - Макарова Елена Никифоровна, зейнеткер, қызмeткер болған. Төатр училищесінің актерлік факультетін бітірген (Ульяновск, 1963), театр әртісі; И. Ульянов атындағы педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1968), тарих және әдебиет пәндерінің оқытушысы. 1963 жылдан - Ульяновск, Якутск, Абакан театрларының әртісі. 1971 жылдан - Семей, Павлодар театрларының әртісі. 1992 жылдан бері - М. Горький атындағы орыс драма театрының (Астана) әртісі. Келесі спектакльдерде ойнайды: М. Булгаковтың «Жарымес Журден» (Маркиз Дорант), М. Горькийдің «На дне» (Костылөв), А.П. Чеховтың «Шие бағы» (Гаев), А.П. Чеховтың «Шағала» (Дорн), I. Оразбаевтың «Шыңғысхан» (Бөже), М. Булгаковтың «Мастер мен Маргарита» (Понтий Пилат) және т.б. «Ерен еңбегі үшін» (2000) медалімен, ҚР Мәдениет министрлігінің (2003), облатқарукомитетінің, Астана қалалық мәдениет басқармасының Құрмет грамоталарымен марапатталған. Мәдөниет қайраткері. Діни көзқарасы -христиан. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Еуразияның анық орталығы, мәдени орталық». Хоббиі - классикалық жәнө қазіргі заман музыкасы. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс, қазақ әдебиеті, А. Құнанбаев, М. Әуезов, Ә. Нұрпейісов және басқалар. Үйленген. Жұбайы - Макарова Нина Матвеевна, ҚазССР Еңбек сіңірген әртісі (1986). Дереккөздер
Айтбай Сәулебектегі

Айтбай Сәулебектеті (1959 ж. т.), журналист. ҚазМУ-ді бітірген (1982). Қарағанды облысы телерадио комитетінде редактор, аға редактор болды. 1989 жылдан республикалық «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш»), 1996-1997 ж. халықаралық «Қазақ елі» газетінің Орталық Қазақстан өңірі бойынша меншікті тілшісі, «Орталық Қазақстан» газетінің бөлім меңгерушісі, 1997 жылдан республикалық «Азия-Транзит» газетінің, 2000-2001 ж. осы аттас журналдың бас редакторы. 2001 жылдан «Жас алаш» газетінің Қарағанды және Ақмола облысы бойынша меншікті тілшісі. Қазақстан Журналистер одағы (2003), БҰҰ Қазақстандағы сыйлығының (2002) лауреаты. 1993 ж . Қазақстан Республикасы Президенті сыйлығының лауреаты (2009). Елбасы Н.Назарбаев Жарлығымен "Құрмет" орденімен (2010), "Астанаға 10 жыл" (2008), "Тәуелсіздікке 20 жыл (2011) медалдерімен марапатталған. Қазақтың тұңғыш ғарышкері Т. Әубәкіровтың ғарыш сапары туралы екі тілде «Ғарышта -қазақ !»-«Айналайын ,Земля!» кітабын шығарды. «Қасиетті қала» (1994), «Қожахмет әулеті» (1998),«Ақ пен қара» (2001), «Махаббатым менің» (2003), "Жүректегі қызғалдақ"(2009), "Тәуелсіздік нұры"(2011), "Елбасының алтын бесігі" ("Золотая колыбель Президента", 2011) кітаптарының авторы. Дереккөздер
Байғали Түймебайұлы Момбеков

Байғали Түймебайұлы Момбеков 1956 жылы 28 қарашада Түркістан облысы Сарыағаш ауданы Дарбаза стансасында туған. Қазақ. Әкесі - Момбеков Түймебай, теміржолшы болған. Анасы - Мақұлбаева Жайсаңгүл, үй шаруасымен айналысады. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының жөке ән айту факультетін бітірген (1986), onepa және камералық әнші, оқытушы. Қазақ, орыс және итальян (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). 1999 жылдан - Абай атындағы мемлекеттік академиялық опера және балет театрының солисі. 2000 жылдан бері - К. Байсейітова атындағы Ұлттық опера және балет театрының солисі. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жарқын әрі ашық». Хоббиі - шоумен. Сүйіп оқитын әдебиеті - бүкіләлемдік классикалық әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Момбекова Сәбира, үй шаруасымен ай- налысады. Қыздары - Момбекова Әйгерім (1982 ж. т.), Мом- бекова Ботагөз (1989 ж. т.), Байғапи Сабина (2004 ж. т.); ұлда- ры - Жалымбетов Әлібек (1985 ж. т.), Момбеков Жамбыл (1986 ж. т.). Дереккөздер
Азатым Машурұлы Бурханов

Бурханов Азатым Машурұлы - 1940 жылы 28 сәуірде Алматы облысы Панфилов ауданының Пинджим ауылында туған. Әкесі - Бурханов Машур (1908-1944), математика пәнінің мұғалімі болған. Анасы -Хаширова Хавасхан (1916-1998). П.И. Чайковский атындағы Алматы музыка училищесінің халық бөлімшесін «Бас қобыз» классы бойынша бітірген (1963), бас-қобыз бойынша музыка мектебінің оқытушысы, халық аспаптар оркестрінің жетекшісі. БҰҰ жанындағы Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі. 100-ден астам халық әндерінен тұратын жинақ түрінде музыкалық туындыларды, сондай-ақ ұйғыр халқының музыкалық ауызша дәстүрі дамуының шыңы болып табылатын ежелгі 12 мұқамды қайта жаңғыртып, нотаға түсірді. 1963 жылдан - «Нава» ансамблінің әртісі, Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының жанындағы «Нава» ансамблінде оркестр әртісі, кіші симфониялық оркестрдің концертмейстері. 1991 жылдан - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының жанындағы «Нава» фольклорлық ұлттық ансамблінің көркемдік жетекшісі және дирижері. 2007 жылдан бері - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының жанындағы «Нава» фольклорлық ұлттық ансамблінің мұқамшылар тобының жетекшісі. «Ақпараттануға сіңірген көрнекті еңбегі үшін» Жоғары халықаралық орденімен (2007); «Ерен еңбегі үшін. В.И. Лениннің туған күніне 100 жыл толуы құрметіне» (1970), «Еңбек ардагері» (1989), «Әлем ақпараттанушылар элитасы» (2003) медальдарымен, «Ауылға мәдени қамқорлық көрсету ісінің үздігі» белгісімен (1972) марапатталған. Алматы облысы Ұйғыр ауданының Құрметті азаматы. «Әлем ақпараттанушылар элитасы» Халықаралық конкурсының лауреаты (2003). «Әлем ақпараттанушылар элитасы» энциклопедиясына енгізілген. Үйленген. Жұбайы - Разиева Нұргүл Тұрсынқызы (1938 ж.т.), зейнеткер, Ғылым академиясы Ұйғыртану институтының кіші ғылыми қызметкері. Қыздары - Ләйлігүл (1964 ж.т.), музыка мұғалімі, Дильбирим (1970 ж.т.), Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының солисі. Дереккөздер
Қайрат Жазкенұлы Жиембаев

Қайрат Жазкенұлы Жиембаев - 1952 жылы 19 маусымда Алматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Жиембаев Жазкен Тайшықулы, ауылшаруашылық ғылымдарының докторы, Қазақ Жер ресурстары институтының негізін салушы. Анасы - Байназарова Ғайни-Жамал Түрысбекқызы, Экономика институтының аға ғылыми қызметкері. Хронологиясы В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының сәулет факультетін бітірген (1974), сәулетші. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. *1969 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының студенті. *1974 жылдан - Мемлекеттік «Қарағанды қала ауыл жоба» жобалау институты жобаларының сәулетшісі, *1976 жылдан - ЖМК-3 аға сәулетшісі, *1979 жылдан - №3 кешенді жобалау шеберханасы тобының жетекшісі, бас сәулетшісі. *1993 жылдан - Қарағанды қаласы бас жобалар сәулетшісі, шаруашылық есептегі жобалау-өндірістік сәулеттік-жоспарлау бюросының бастығы. *1994 жылдан - Қарағанды қаласы Бас сәулет және қала құрылысы басқармасының бастығы. *1997 жылдан - Қарағанды облыстық басқармасы бастығының орынбасары - бас сәулетшісі. *2000 жылдан - Қарағанды қаласы Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының құрылысы, сәулеті, пайдалануға беру және реформалау істері басқармасы бастығының орынбасары - бас сәулетшісі. *2001 жылдан - «Уникор-Плюс» ЖШС бастығының сәулет және құрылыс жөніндегі орынбасары (Қарағанды қаласы). *2003 жылдан - Қарағанды қаласы «Құрылыс, сәулет және көріктендіру басқармасы» МБ бастығының орынбасары м.а., бастығының орынбасары. *2005 жылдан - Қарағанды қаласы «Сәулет және қала құрылысы бөлімі» МБ бастығының орынбасары. *ҚР Сәулетшілер одағының мүшесі (1982). *ҚР Индустрия және сауда министрлігінің, *ҚР Сәулетшілер одағының құрмет грамоталарымен, *Қарағанды облысы әкімінің Алғыс хатымен, *ҚР Сәулетшілер одағының грамотасымен (2007) марапатталған. Хоббиі - ағаш ою. Сүйіп оқитын әдебиеті - арнаулы әдебиет, тарихи романдар. Үйленген. Жұбайы - Жиембаева Тамара Кенжебайқызы (1953 жылы туған), «Қайрат және К» АБА» ЖШС директорының орынбасары. ¥лы - Жиембаев Руслан Қайратұлы (1983 жылы туған). Дереккөздер
Оңдасын Елубайұлы Жиенқұлов

Оңдасын Елубайұлы Жиенқұлов - 1955 жылы 28 қарашада Жамбыл облысы Мойынқұм ауданының Фурманов ауылында туған. Қазақ. Хронологиясы В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген (1977), инженер-құрылысшы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нүр Отан» ХДП мүшесі. *1977 жылдан - «Жамбылауылқұрылыс» №20 тресінің №2006 өндірістік-техникалықбөлімінің инженері, *1981 жылдан - аға жұмыстар атқарушысы, бас инженері. *1990 жылдан - «Жамбылагроқұрылыс» АҚ «Мойынқүмагроқұрылыс» бөлімшесінің төрағасы. *1994 жылдан - «Мойынқұм» АҚ бөлімшесінің директоры, *1999 жылдан - АҚ директоры. *2000 жылдан -Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы әкімінің бірінші орынбасары, әкімі. *2007 жылдан -Жамбыл облысы Талас ауданының әкімі. *2010 жылдан бері - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитеті төрағасының орынбасары. Аудандық және облыстық мәслихаттың бірнеше шақырылымдарының депутаты. Жетістіктері *«Құрмет» орденімен; *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігінө 10 жыл», *«Қазақстан Конституциясына 10 жыл», *«Астананың 10 жылдығы» медальдарымен марапатталған. Қазақстанның Құрметі құрылысшысы. Білім беру саласының үздігі. Әскери атағы - запастағы подполковник. Хоббиі - аңшылық және саяхаттар. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Нүрзипа Ноғайқызы, Қазақ медицина институтының дәрігер-педиатры. Балалары - Оңдасын Сұлушаш, Оңдасын Мира, Оңдасын Абылайхан, Оңцасын Нұрсұлтан. Дереккөздер
Мереке Мұташұлы Ғұмаров

{{Музыкант - - } }} Мереке Мұташұлы Ғұмаров (7 қараша 1945 жылы Атырау облысы Исатай ауданы Жанбай ауылы) — мәдениет қайраткері. Өмірбаяны Мереке Мұташұлы Ғұмаров 1945 жылы 7 қарашада Гурьев облысы Новобогат ауданы Жанбай ауылында туған. Руы Шеркеш, Кіші жүз. 1964 жылдың шілде айынан - Гурьев химия зауытының сантехник-слесарі. 1964 жылдың қараша айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1967 жылдан - Гурьев облысы Балықшы ауданы Амангелді атындағы ұжымшарда от жағушы, балықшы. 1968 жылдан - Гурьев облысы Балықшы ауданы Балықшы кентінде мұғалім, мектептің оқу ісін меңгеруші. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтының педагогикалық факультетін (1973) дене шынықтыру және спорт муғалімі мамандығы бойынша; Гурьев педагогикалық институтының тарих-филология факультетін (1982) тарих және қоғамтану пәндерінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген. «Атырау» фольклорлық ансамблін (1982), «Нарын» фольклорлық ансамблін - қазіргі Филармония оркестрі (1987), М. Қойшыбаев атындағы қазақ аспаптары оркестрін (1991), «Мұрагер» фольклорлық ансамблін (қазіргі уақытта) құрушы. 1979 жылдан - «Білім» қоғамының жауапты хатшысы. 1980 жылдан - Гурьев облысы Балықшы ауданы Аудандық мәдениет үйінде меңгеруші. 1986 жылдан - Гурьев облыстық филармониясының директоры. 1990 жылдан - Гурьев облысы Балықшы аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1993 жылдан - Атырау мәдениет басқармасы бастығының орынбасары. 1997-1999 жылдары, 2002 жылдан - Махамбет атындағы облыстық театрдың директоры. 2006 жылдан бөрі - Д. Нұрпейісова атындағы Қазақ ұлттық аспаптары академиялық оркестрінің жетекшісі. Қоғамдық қызметі Аудандық Халық депутаттары кеңесінің депутаты (1980—1982, 1982-1987). Марапаттар «Құрмет» орденімен (2009); «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысы Жеңісіне жиырма жыл» (1965), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002) медальдарымен; БЛКЖО ОК (1977), Республикалық мәдениет қызметкерлері кәсіподағының (1982), ҚазКСР Мәдениет министрлігінің (1987) құрмет грамоталарымен марапатталған. Мәдениет қайраткері (2005). Отбасы Әкесі - Ғұмаров Мұташ, комсомол қызметкері болған. Анасы - Ғұмарова Ақсұлу, сауда саласында жұмыс істеген. Жұбайы - Ғұмарова Райса Рахымқызы, мұғалім. Ұлдары - Ғұмаров Нұрлыбек, облыстық әкімдіктің нұсқаушысы; Ғұмаров Жандарбек, облыстық салық комитетінде бас маман; қыздары - Ғұмарова Гүлфайрус, музыкалық колледжде оқытушы; Ғұмарова Шара, Н. Тілендиев атындағы Шағын өнер академиясының оқытушысы. Дереккөздер
Марфуға Сәулебекова

Марфуға Сәулебекова (1922 ж.т.), патолог-физиолог медецина ғылымының докторы (1970), профессор. (1971). Шет ауданының түлегі .1937-1940 ж. Республикалық акушерлік (жетім қыздар үшін ашылған) мектебін бітірді . Қазақ (қазіргі Алматы мемлекеттік) медецина университетін бітірген (1945) . 1948-1975 ж. сонда патолог физиология кафедрасының ассистенті , доценті , профессоры, стоматология факультетінің деканы, ҚазКСР Денсаулық сақтау министірлігінің оқу-методикалық кабинетінің меңгерушісі болды. 1975-1995 ж. Тағам институтындағы тағам токсикологиясы лабораториясын басқарды. 1995 жылдан бас ғылыми қызметкері, тағамтану кафедрасының профессоры. Сәулебекова шок патофизиологиясын («морфий шогы»), ағзаның кенеттен қансырау кезіндегі реакңиясын, тағамдардың адам ағзасына тигізетін әсерін зерттеп, ұсыныстар енгізген. 130-дан астам ғылыми еңбектің, 2 монографияның, 8 өнертабыстың авторы. 7 ғылым кандидатын даярлаған. Дереккөздер
Бақытжан Төлеужанұлы Жоламанов

Бақытжан Төлеужанұлы Жоламанов (16 тамыз, 1966 жыл, Өзбекстан, Самарқан қаласында туған) - Павлодар қаласының әкімі (2009 жылдан бастап). Өмірбаяны * Алматы халық шаруашылығы институтын (1991) экономист мамандығы бойынша; * Д.А. Қонаев атындағы университетті (2001) бітірген. * 1991 жылдың сәуірінен - ғылыми-өндірістік кәсіпорынның экономисі, «Геожүйе» ҒЗК ӨҚБ бастығы (Алматы қ.). * 1991 жылдың желтоқсанынан - «Галаксис» ААҚ бас бухгалтері (Алматы қ.). * 1993 жылдан - «Асетан» акционерлік компаниясы директорының орынбасары, директоры, президенті. * 1998 жылдан - «Golden Grain Group» корпорациясы» ЖАҚ президенті (Петропавл қ.). * 2003 жылдан - Астана қаласы Турғын үй департаменті бастығының м.а., бастығы. * 2004 жылдан - ҚР Президенті істері басқармасының ведомствоға қарасты ұйымдарды басқару бөлімінің меңгерушісі (Астана қ.). * 2005 жылдан - Алматы қалалық әкімдігінің «Алматы-жер» МҚК директорының м.а., директоры. * 2007 жылдың наурызынан - «Қазақстан Эксим-банкі» АҚ басқарушы директоры (Алматы қ.). * 2007 жылдың қазанынан - «Ортаазияэнергомонтаж» тресі» АҚ басшылығы төрағасының орынбасары (Алматы қ.). * 2009 сәуірінен бері - Павлодар қаласының әкімі. Марапаттары * «Құрмет» орденімен марапатталған (2001). Дереккөздер
Дәурен Жаңашұлы Ғылымов

Ғылымов Дәурен Жаңашұлы (7.11.1974 жыл, Көкшетау облысы, Тайынша ауданы, Амандық ауылы) - дирижер. Әкесі - Ғылымов Жаңаш Ғылымұлы, марқұм, облыстың Құрметті механизаторы болған. Анасы - Ғылымова Афелия Белібайқызы, зейнеткер, батыр-ана, тәрбиеші болған. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының халық аспаптары факультетін (1999) оқытушы, оркестр әртісі мамандығы бойынша; Қазақ ұлттық музыка академиясы оркестр дирижөрі факультетін бітірген (ассистенттік-сынақ ісі) (2003) халық аспаптары оркестрінің дирижері, концерттік орындаушы мамандығы бойынша бітірген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1999-2002 жылдары - Астана қаласы Мемлекеттік филармониясы қазақ ұлттық аспаптар оркестрінің дирижері. 1999-2003 жылдары - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің оқытушысы. 2001 жылдан - Қазақ ұлттық музыка академиясы оқытушысы (Астана). 2003 жылдан - Астана қаласы Мемлекеттік филармониясы Қазақ ұлттық аспаптар оркестрінің бас дирижері және көркемдік жетекшісі. 2008 жылдан бері - Астана қаласының Мемлекеттік филармониясы Қазақ халық аспаптары оркестрінің дирижері. Құрманғазы атындағы Республикалық байқаудың әділқазылар алқасының мүшесі (2003). Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Мемлекеттік аттестация комиссиясының төрағасы (2005). Мәдениет қайраткері (2003). Ш. Қажығалиев атындағы Республикалық байқаудың дипломанты (Орал, 2002). Н. Тілендиев атындағы Дирижерлар байқауының Гран-при иегері (2004). Үйленген. Жұбайы - Ғылымова Венера Нұрсәлімқызы, оркестр әртісі (домбыра). Қыздары - Жаңашева Ақбота Дәуренқызы (1998 ж.т.), Жаңашева Айғаным Дәуренқызы (2002 ж.т.). Дереккөздер
Әлия Мақсұтқызы Жүсіпова

Әлия Мақсұтқызы Жүсіпова (15 мамыр 1984 жыл, Шымкент Түркістан облысы) - Көркем гимнастика спорт шебері. Осы спорттан Олимпиадаға Қазақстаннан жалғыз жолдаманың иегері. 2010 жылдан бері - көркем гимнастикадан ҚР құрама командасының аға жаттықтырушысы. Дүниежүзілік дәрежедегі төреші. Жетістіктері * ҚР 10 мәрте чемпионы және көркем гимнастика бойынша халықаралық турнирлердің қатысушысы; * Әлем кубогының, XIV Азия ойындарының күміс жүлдегері; * Азия (2006, 2009) және Азия ойындарының (2006) абсолютты чемпионы; * Сиднейдегі (2000), Афиндағы - 4-орын (2004), Пекиндегі - 5-орын - Олимпиада ойындарына қатысқан. * ҚР үздік спортшысы (2004). * ҚР Еңбек сіңірген спорт шебері (2006). * Дүниежүзілік кластағы гимнаст (2008). * Түркістан облысының Құрметті азаматшасы (2004). * «Құрмет» орденімен (2004); * «Ерен еңбегі үшін» медалімен (2004) марапатталған. 2006 жылғы Азия чемпионаты 2006 жылы Үндістанның Сурате қаласында көркем гимнастикадан Азия чемпионаты өткен еді. Әлия Жүсіпова Азия чемпионатының 5 бірдей алтын медалін жеңіп алды. Алғашқы алтынды көпсайыста алған ол доп, шығыршық, скакалка, лента секілді бағдарлама түрлерінің бәрінде де жеңімпаз болып шықты. Және бір атап өтетін жәйт – қазақ гимнасшы қыз Қазақстан көркем гимнастика тарихында алғаш рет Азияның абсолютті чемпионы атанды. Жаттықтырушысы Әлия Жүсіпова Мәскеуде олимпиадашылар дайындайтын атақты Ирина Винердің тәлімінде жаттыққан. Жанұясы * Әкесі - Жүсіпов Мақсұт Саидұлы (1956 жылы туған), запастағы ҰҚК полковнигі, Шымкент қаласы Әуесқойлар боксы ассоциациясының президенті. Анасы - Сарбаева Ася Кеңесбекқызы (1964 жылы туған), бухгалтер-экономист. Жеке өмірі * М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің дене тәрбиесі жәнө спорт факультетін (2006), жаттықтырушы-оқытушы; М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің магистратурасын «Психология және педагогика» мамандығы бойынша (2008) бітірген. * Тұрмыс құрған. Жұбайы - Әлтаев Нұржан Бауыржанұлы, заңгер. Дереккөздер
Талғат Нүсіпұлы Ыдырысов

Талғат Нүсіпұлы Ыдырысов 1961 жылы 5 қыркүйекте Жамбыл облысы Қордай ауданының Георгиевка ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Ыдырысов Нүсіп Ыдырысұлы, ДЭУ-58 инженері.Анасы - Батырова Уайда Батырқызы, педагог. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының вокал бөлімшесін (1989) опералық және концерттік орындаушы мамандығы бойынша; Алматы экономика және статистика академиясын (2007) «Менеджмент» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2005 жылдан). 1989 жылдан - К.Тәттімбет атындағы қазақ халық аспаптары оркестрінің жеке орындаушы-вокалшысы. 1991 жылдан - К.Байжанов атындағы концерттік бірлестіктің жеке орындаушы-вокалшысы, 2001 жылдан - бас директорының орынбасары, 2008 жылдан бері - бас директоры. Мәдениет қайраткері. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә.Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанды әлемнің алдыңғы қатарлы 50 елінің қатарында көру». Хоббиі - жүзу. Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Ыдырысова С.Г. (1967 жылы туған), К.Тәттімбет атындағы Қарағанды өнер колледжінің дирижер- хор бөлімшесінің дәріскері. Қызы - Ыдырысова Әнел (1993 жылы туған); Ұлы - Ыдырысов Әділ (2007 жылы туған). Дереккөздер
Марат Төлегенұлы Жыланбаев

{{Мемлекеттік қайраткер Жалпы 160 мың километрден астам жүгірген Жыланбаев, 2016 жылғы мәлімет бойынша, — адамзат тарихындағы Азияның, Африканың, Аустралияның және Американың ең үлкен шөлдерін жүгіріп өткен бірінші және жалғыз спортшы. 2023 жылғы мамырда Жыланбаев «тыйым салынған ұйымның жұмысына араласты», «экстремистік ұйымды қаржыландырды» деген айыппен қамауға алынды, Азаттық радиосы мен бірнеше құқық қорғаушылар Өмірбаяны Марат Жыланбаев Қарқаралы ауданындағы Фрунзе совхозында дүниеге келген. Арғын тайпасы Қаракесек руы Шор бұтағынан шыққан. Әкесі — Жыланбаев Төлеген Нығманұлы. Анасы — Жыланбаева Қаден. Ата-аналарынан жас кезінде айырылғасын 1- мен 8-сынып аралығында Қарағанды облысының балалар үйi мен интернаттарда оқыған және тәрбие алған, училище, кейін дене шынықтыру техникумында білім алды. Комсомол берген мұғалім мамандығынан бас тартқан Жыланбаев еңбек жолын сылақшы болып бастады, сонымен қатар сурет салып, оны шетелде сатты. 1993 жылы ол әлемдегі ең үлкен шөл, Сахараны 24 күнде жүгіріп өтті, онымен бірге бақылап жатқан адамдар болды. 1992 жылдан кейін Жыланбаев бүкіл Жерді жүгіріп шарлап кетпек болды. Ол күніне 85 шақырымдай қашықтық жүгіріп жүретін, алайда бұл оның денсаулығына үлкен жүк болды. Нәтижесінде Жыланбаев амнезиямен ауырып қалады да, Мәскеуге қалай жеткенін білмей, сол жерде емделді, шамамен 20 жыл бойы жүгіргенді қойды. ;Әлемдік рекордтары Саяси мансабы 1999 жылы Жыланбаев Екібастұз қалалық мәслихаты 2-шақырылымының депутаты болып сайланғанда саяси мансабын бастады. Мәслихаттағы депутаттығын 2007 жылы аяқтады. Марат Жыланбаев 2023 жылғы кезектен тыс парламент сайлауындағы дауыс санау процесінің әділ өтуіне күмән келтірді, бірақ сонда да депутаттықтан үміткер ретінде тіркелді. «Ерте үгіт-насихатын бастады» деген айыппен оны кандидаттар қатарынан алып тастады. Сайлауалды бағдарламасында ол Қаңтар оқиғасы, бірінші президент Назарбаев пен оның отбасы жайлы тергеу ұйымдастырылуын талап еткен еді. 2023 жылғы 27 шілдеде Алға, Қазақстан партиясы Әділет министрлігіне 17-рет тіркеуге құжат тапсырды. 2022 жылы ол «бастамашыл топтың тізімі заң талабына сай келмейді» деген уәж айтты да, тіркеуден бас тартты. Сотталуы 2023 жылғы мамырда Жыланбаев «тыйым салынған ұйымның жұмысына араласты», «экстремистік ұйымды қаржыландырды» деген айыппен қамауға алынды. Сол жылғы шілдеде ол адвокаты Мейіржан Досақаревқа денсаулығының нашарлағанын, қамауда антисанитария көргенін айтты. ҚАЖД хабарлауынша тіркелмеген партия жетекшісі ашық сот талап етіп, 1 қазан күні аузын тігіп тастады және «сол күні мекеме басшылығымен профилактикалық әңгіме жүргізілгеннен кейін сотталушы Марат Жыланбаев тігісін алып тастады». Жыланбаев соттың жабық өткізілгенін «заңға, конституцияға қайшы» деді. Марапаттары * Ақтөбе медалі (2019) Жеке өмірі Марат Жыланбаев үйленген. Жұбайы — Жыланбаева Ақмарал Айтбайқызы (1974 жылы туған), кәсіпкер. Ұлы — Рүстем (1988 жылы туған); қыздары — Айдана (1994 жылы туған), Азия (1998 жылы туған), Анелья (2003 жылы туған). Діни көзқарасы — атеизм. Дереккөздер
Нина Матвеевна Макарова-Запруднева

Нина Матвеевна Макарова-Запруднева - 1940 жылы 16 мамырда РКФСР Красноярск өлкесі Маталассы ауылында туған. Орыс. Әкесі - Запруднев Матвей Анисимович (1906-1975), ¥ОС қатысқан, мұғалім болып жұмыс істеген. Анасы - Запруднева Анна Яковлевна (1908-1999), үй шаруасымен айналысқан. Өнер училищесін (Красноярск, 1961), А.В. Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институтының актерлік факультетін драма және кино актері мамандығы бойынша (Мәскеу, 1969) бітірген. КОКП мүшесі (1988-1991). 1976 жылдан бері - А.П. Чехов атындағы Павлодар облыстық орыс драма театрында актриса. «Преступление и наказание» (Пульхөрия), «№13» (Памела), «Гамлет» (Гертруда) спектакльдерінде ойнайды. Қазақстан Театр қайраткерлері одағының хатшысы (1966). ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1987). «Еңбек ардагері» медалімен марапатталған (1986). Павлодар облысы әкімінің «Жыл актрисасы» грантының иегөрі (2001). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев, В.В. Путин. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақтылық, ұлттық келісім және өркендеу». Хоббиі - саяхат жасау. Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Макаров Николай Александрович (1943 ж. т.), М. Горький атындағы орыс драма театрының (Астана) әртісі. Дереккөздер