kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Орталық Америка және Кариб бассейні ойындары

Орталық Америка және Кариб бассейні ойындары — Орталық Американың және Кариб бассейні елерінің ұлттық құрамалары қатысатын мультиспорттық аймақтық жарыстар. Алғаш рет 1926 жылы Мексикада өткізілді. Соңғы 12 жылда төрт жыл сайын өткізіледі. Тұрақты өткізілуі жағынан тек Олимпиадалық ойындарынан төмен тұр. Алғашында Орталық Америка ойындары деп аталған, оның қазіргі атауы 1935 жылдан бері бар. 2006 жылғы ойындарда 32 халықтардың спортшылары қатысты. Ресми емес тарихында деректер бойынша командалық нәтижелерге қол жеткізген ең үздік елдер Куба және Мексика. Спорт түрлері 2010 жылы Пуэрто-Рикода өткен ойындарда, мынадай спорт түрлері бойынша марапаттар ойнатылды: * Садақ ату * Спорттық гимнастика * Жеңіл атлетика * Бадминтон * Бейсбол * Баскетбол * Жағалау волейболы * Боулинг * Бокс * Суға секіру * Ат спорты * Фехтование * Көгалдағы хоккей * Футбол * Гандбол * Дзюдо * Карате * Байдаркада және каноэде есу * Велоспорт * Современное пятиборье * Ракетбол * Көркем гимнастика * Роликті коньки * Академиялық есу * Желкенді спорт * Ату * Софтбол * Жүзу * Синхронды жүзу * Сквош * Үстел теннисі * Тхэквондо * Теннис * Триатлон * Волейбол * Су полосы * Су шаңғысы * Ауыр атлетика * Күрес Жарыстар 2014 жылдан кейін жарыс тарихындағы медальдік есеп Сілтемелер * [http://www.cartagena2006.gov.co/ 2006 жылғы Орталық Америка және Кариб бассейні ойындарының ресми сайты] * [http://mayaguez2010.com 2010 жылғы Орталық Америка және Кариб бассейні ойындарының ресми сайты]
Панама қалалары

Панамада орналасқан қалалардың тізімі. * Агва-Буэна * Агуадулсе * Айлиганди * Аланхе * Алькалде-Диас * Альмиранте * Альто-де-да-Эстансиа * Альто-дель-Эспино * Анкон * Антон * Аррайхан * Асеррио-де-Гариче * Аталая * Ачутупо * Багала * Берба * Бока-де-Парита * Бокас-дель-Торо * Бокерон * Бокето * Бугаба * Бурика * Вакамонте * Валле-дель-Риско * Вилла-Кармен * Вилла-Росарио * Волкан * Гарайче * Гарачайне * Гуабито * Гуалака * Гуараре * Гуарумал * Давид * Дивала * Долега * Иканти * Ипети * Каймитильо * Калобре * Кальсада-Ларга * Каназас * Канайр-Дуп * Канкайнту * Каноа * Капелланиа * Капети * Капира * Карти-Сугтупу * Катива * Келмира * Кермено * Керро-Кама * Керро-Пунта * Кирило-гуайнора * Коетупо * Колон * Колонсито * Кристобал * Куебрада-Бонита-Адентро * Кусапайн * Ла-Лома * Ла-Мата * Ла-Митра * Ла-Пальма * Ла-Рая-де-Санта-Мария * Ла-Сабайма * Лас-Куайас-Орайенте * Лас-Кумбрес * Лас-Майнес * Лас-Таблас * Ла-Тиза * Ла-Чоррера * Ла-Эспайгадилла * Лидике * Ллано-де-Пиэдра * Ллано-Ларго * Ллано-Марин * Лос-Аларробос * Лос-Анастасиос * Лос-Бокуэронес * Лос-Лотес * Лос-Позос * Лос-Поллос * Макаракас * Мамитипо * Мария-Чикуита * Мата-дель-Нанке * Метети * Монте-Лирио * Морти * Мулатупо * Ната * Номбре-де-Диос * Нуево-Аррайхан * Нуево-Вигиа * Нуево-Гуараре * Нуево-Сан-Хуан * Нуево-Эмперадор * Оку * Ола * Пакола * Пакора * Пальмас-Беллас * Панама * Парита * Пасо-Бланко * Педаси * Педригал * Пенономе * Песи * Плаза-де-Кайсан * Покри * Портобело * Потрериллос-Абахо * Потрериллос-Арриба * Потреро-Гранде * Пуэрто-Армуиллис * Пуэрто-Индио * Пуэрто-Каимито * Пуэрто-Пена * Пуэрто-Пилон * Рио-Алехандро * Рио-де-Хесус * Рио-Дукуи * Рио-Рита * Рио-Серено * Рио-Хато * Сабанитас * Сан-Висенте-де-Бикуэ * Санта-Ана-Арриба * Санта-Рита-Арриба * Санта-Фе * Сантьяго-де-Верагуас * Сасарду * Сахаликэс * Сиогуи-Абахо * Сиогуи-Арриба * Сортова * Токумен * Толе * Тоноси * Тубуала * Унион-Чоко * Уступо * Финкэ-Бланко * Финкэ-Кайнкуэнта-у-Юно * Финкэ-Корредор * Хакуи * Хорконкитос * Чайгоре * Чайгуири-Аррайба * Чайлайбре * Чайман * Чайрайкуи-Гранде * Чайтре * Чайчика * Чами * Чангуинола * Чипо * Чурукуайта-Гранде * Чурукуайта-Чайкуайта * Эль-Валле-де-ла-Юнион * Эль-Гирал * Эль-Кано * Эль-Копе * Эль-Кортесо * Эль-Кристо * Эль-Порвенир * Эль-Реал-де-Санта-Мария * Эль-Ринкон * Эль-Робле * Эль-Силенсио * Эль-Эспаве * Эль-Эспино-де-Санта-Роса * Эль-Ювито * Энтрадеро * Эскобал * Явиса
Зимбабве қалалары

Зимбабве қалалары — Зимбабве елінің ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazetteer интернет сайтының ақпараттары бойынша, халық саны 150- ден асатын 116 қала бар. Зимбабве қалаларының тізімі ,Зимбабвенің астанасы]] Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Эрдем Бейазит

Эрдем Бейазит (, 1939 жыл, Қаһраманмараш, Түркия - 5 шілде 2008 жыл, Ыстанбұл) — түрік жазушысы. Марашта дүниеге келді. Бастауыш мектеп пен лицейдегі оқуын Кахраманмарашта тәмамдады. Жоғарғы білімін 1959 жылы Анкара университеті, құқық факультетіндегі оқуынан қол үзіп, әскери борышын өтеуге кетті. Әскерден қайтып келгеннен кейін жоғарғы білімін Анкара университеті түрік тілі мен әдебиеті бөлімін тәмамдады. Әдебиет оқутышысы және кітапхана басшысы қызметтерін атқарды. 1987 жылы депутаттық сайлауда Анаватан партиясы атынан Кахраманмараштан депутат болып сайланды. Төрт баланың әкесі. Жетілген, тартысқа толы, дастанға ұқсас стильде жазылған өлеңдерінде де нәзік сезімдер жүрекке терең бойлайды. Исламдық сарын "Лейт-мотив" түрінде барлық өлеңдерінде көрініс тапқан. Дереккөздер
Жерорта теңізі ойындары

Жерорта теңізі ойындары — мультиспорттық аймақтық жарыстар, географиялық жағынан Жерорта теңізінің айналасында орналасқан елдердің ұлттық құрамалары қатысатын ойындар, ойындарға Европада, Азияда және Африкада — үш құрлықта орналасқан мемлекеттер қатысады. Ойындарды өткізу идеясы 1948 жылы келген еді және бұған ХОК қолдау көрсетті. Алғашқы Жерорта теңізі ойындары 1951 жылы Мысырдың Александрия қаласында өтті,сСпорттың 13 түрі бойынша жарыстарға 10 елден 734 спортшы қатысты. Сол жылдан бастап ойындар интервалы әрбір төрт жыл сайын үзіліссіз өткізіледі. 1951 жылдан бастап 1991 жылға дейін жарыстар Жазғы Олимпиадалық ойындарының бір жыл бұрын өткізіліп келді, 1993 жылдан бері ойындар Олимпиададан келесі жылы өтеді. 1955 жылы Барселонада ІІ Жерорта теңізі ойындары кезінде ойындар бақылайтын комиссияны құруға шешім қабылданды, ол осылайша 1961 жылы Жерорта теңізі ойындарының Халықаралық комитеті (, International Mediterranean Games Committee) құрылды, IMGS штаб пәтері орналасқан Афинада орналасқан. Ойындар тікелей ұйымдастыруға ХОК, Жерорта теңізі ойындарының комитеті мен өткізілетін ойындардың иесі елдің Олимпиадалық комитеті бірдей қатысады. Ойын эмблемасында көк туда үш ақ қиылысатын шеңбер бейнеленген, бұл Жерорта теңізі жағасында қиылысатын Еуропа, Азия және Африка құрлықтарын білдіреді, сақинаның төменгі бөлігінде толқын желісімен бұлыңғыр боялған, Жерорта теңізіне батып тұрғандай. Данная эмблема используется, начиная с игр 1979 жылы. Ойындарының тарихында бейресми деректерде спортшылары командалық үздік көрсеткіштерге қол жеткізген елдер Италия және Франция. Ойындарды қабылдаған қалалардың біреуінен басқасы (Касабланка), Жерорта теңізінің жағалауында орналасқан. Ойындардың қатысушылары Қатысушы елдердің саны Жерорта теңізінде орналасқан Израиль кірмейді, ойындарға қатысудан араб елдерінің қысымымен қуылды, және Жерорта теңізіне шыға алмайтын Сербия, Македония, Сан-Марино және Андорра елдері кіреді. Жерорта теңізіне кірмейтін бірқатар елдердің қатысу мәселе әлі де қарастрылуда, олар Болгария және Португалия және араб елдерінің бірқатары. 2013 жылғы ойындарды, 24 елден спортшылар қатысты: * Африка: ** Алжир, Марокко, Египет, Ливия және Тунис. * Азия: ** Ливан, Сирия және Түркия. * Еуропа: ** Албания, Андорра, Босния және Герцеговина, Хорватия, Франция, Грекия, Италия, Македония, Мальта, Монако, Черногория, Сан-Марино, Сербия, Словения, Испания және Кипр. Жарыстар Спорт түрлері XV Жерорта теңізі ойындары 2005 келесі спорт түрлері енген: * Жүзу * Су полосы * Садақ ату * Жеңіл атлетика * Баскетбол * Боулинг * Бокс * Байдаркада және каноэде есу * Велоспорт * Ат спорты * Фехтование * Футбол * Гольф * Спорттық гимнастика * Көркем гимнастика * Гандбол * Карате * Дзюдо * Академиялық есу * Желкенді спорт * Ату * Үстел теннисі * Теннис * Волейбол * Жағалау волейболы * Ауыр атлетика * Күрес Жарыс тарихында медальдар санағы (1951–2013) Қайнары Сілтемелер * [http://www.medgames.net/ Официальный сайт Международного Комитета Средиземноморских Игр] * [http://www.pescara2009.it/index.php?lang=fra Официальный сайт Средиземноморских игр 2009 года] * [http://www.volos2013.gr/ Официальный сайт Средиземноморских игр 2013 ж.]
Кабо Верде қалалары

Кабо-Верде мемлекетінің халқының 54 % қалаларда тұрады. Сантьягу аралында орналасқан Прая астанасы мемлекеттегі ең үслкен мақала болып табылады. Сан-Висенте аралында Минделу қаласы орналасқан. Санта-Мария қаласы Сал аралында орналасқан. Қалған қалаларының халық сандары 10000-нан аспайды.
Оңтүстік Судан қалалары

Оңтүстік Судан территориясында орналасқан қалалардың тізімі. А * Абоке * Абвонг * Авейль * Адок * Айод * Акобо * Акоп * Акот Б * Бантио * Бир-Ди * Биселлия * Боли * Бор * Бундукия В * Ваат * Вараб * Вау * Вун-Рог * Вун-Швай Г * Ганзи * Гогриаль * Госсинга Д * Дага-Пост * Дейм-Зубейр * Джербар * Джонглей * Джуба — столица * Джунгуле * Дук-Фадьят * Дук-Файвиль Е * Ей И * Ибба Й * Йироль К * Кака * Кан * Капоэта * Кваджок * Кеяла * Кодок * Конгор Л * Ланья * Лау * Лир * Лириа * Ловелли * Лоль * Лофуса М * Магве * Малакаль * Мальваль * Мариди * Мволо * Мелут * Мешра-эр-Рек * Могог Н * Нагишот * Насир * Нгангала * Нимуле * Ньероль * Ньяпонгет * Ньямлелль О * Опари П * Палойч * Пибор-Пост * Почала Р * Рага * Рамсель * Рафили * Риангном * Румбек Т * Тали-Пост * Тамбура * Товот * Тонга * Торит * Тондж Ф * Фагвир * Фаддой * Фангак Х * Хогали Ш * Шамбе Э * Эзо * Эр-Ренк Я * Ямбио
Маврикий қалалары

Маврикий қалалары (') — Маврикий елінің ірі елді мекендерінң тізімі. World Gazetteer интернет-сайтының ақпараттары бойынша, Маврикийда халық саны 400-ден асатын 143 қала бар. Маврикий қалаларының тізімі , Маврикийдің астанасы]] Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Бурунди қалалары

Бурунди қалалары — Бурунди елінің ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazeteer интерне-сайтының ақпараттары бойынша, Бурунди-де халық саны 5000-нан асатын 17 қала бар. Бурунди қалаларының тізімі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Сьерра-Леоне қалалары

Сьерра-Леоне — Сьерра-Леоне елінің ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazeteer интернет сайтының ақпараттары бойынша, Сьерра Леонеде халық саны 2000-нан асатын 97 қала бар. Сьерра-Леоне Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Мианма қалаларының тізімі

Мемлекетте 6 080 235 адам өмір сүреді. 2006 жылдың ақпараттары бойынша Рангун мегаполисінде халықтың 11% өмір сүреді. Округтар мен штаттар бойынша қалалар Рангун Мандалай Пегу Иравади Магуэй Сагайн Тенассерим Аракан Карен Кайя Качин Мон Чин Шан Халқы 50000 асатын қалалар Сілтемелер * [http://www.csostat.gov.mm/ Central Statistical Organization] * [http://gazetteer.de/ World Gazetteer — Aktuelle Einwohnerzahlen der Städte Myanmars] * [http://www.citypopulation.de/Myanmar_d.html City Population — Historische Einwohnerzahlen der Städte Myanmars]
Сан-Томе және Принсипи қалалары

картасы]] Сан-Томе және Принсипи қалаларының тізімі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.ine.st/populacao/populacao.htm Сан-Томе және Принсипи ұлттық статистика институты] * [http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x&mengcis&lngde&dat32&srtnpan&colaohdq&geo=-200 Сан-Томе және Принсипидің маңызды елді мекендер статистикасы]
Уганда қалалары

Уганда қалалары — Уганда мемлекетінің ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazeteer интернет сайтының ақпараттары бойынша, Уганда-да халық саны 1600-ден асатын 90 қала бар.. Уганда қалаларының тізімі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Парагвай қалалары

Төменде Парагвайдың 20 ірі қалаларының тізімі көрсетілген. Тізім Сыртқы сілтемелер * [http://www.dgeec.gov.py/ Парагвай санақ және статистика басқармасы] * [http://gazetteer.de/wg.php?x&mengcis&lngfr&deswg&srtnpan&colabcdefghinoq&msz1500&geo-179 World Gazetteer]
Комор аралдарының қалалары

Корол аралдарының қалалары — Комор аралдарының ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazetter интернет сайтының ақпараттары бойынша, Комор аралдарында халық саны 900 асатын 200 қала бар. Комор аралдарының қалалары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Никарагуа қалалары

Сыртқы сілтемелер * [http://www.inec.gob.ni/ Institut National des Statistiques et du Recensement (INEC)] * [http://www.citypopulation.de/Nicaragua.html City Population] * [http://gazetteer.de/wg.php?x&lngde&deswg&geo-159&srtnpan&coladhoq&msz1500&mengcis&lng=fr World Gazetteer] * [http://www.geohive.com/cntry/nicaragua.aspx GeoHive]
Орталық Африка Республикасы қалалары

Орталық Африка Республикасының ең ірі қаласы - Банги. Сілтемелер * [http://www.stat-centrafrique.com/ Division des Statistiques] * [http://gazetteer.de/ World Gazetteer - Aktuelle Einwohnerzahlen der Städte in der Zentralafrikanischen Republik] * [http://www.citypopulation.de/Centralafrica_d.html City Population - Historische Einwohnerzahlen der Städte in der Zentralafrikanischen Republik]
Мальдив қалалары

Астында халық саны бойынша, Мальдив мемлекетінің қалалары берілген. Сілтемелер * [http://www.planning.gov.mv/ Жоспарлау және ұлттық даму министрлігі] * [http://www.citypopulation.de/Maldives_d.html City Population - Мальдив қалаларының халық саны]
Словения қалалары

Словенияда 67 қала бар. Ірі қалалар Словения мемлекетінде халық саны 10000 асатын қалалар ірі болып саналады. 2014 жылдың ақпараттары бойынша, Словенияда 16 ірі қала бар. Халық саны 4000 астам қалалар Рим Империясы кезіндегі қалалар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер [http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_slovenija_prebivalstvo.htm 2002 ж. Халық санағы]
Аустралиядағы ең биік ғимараттардың тізімі

Сыртқы сілтемелер * [http://www.emporis.com/en/bu/sk/st/tp/co/?id=100012 Emporis Corporation] * [http://www.skyscraperpage.com/diagrams/?20832122 Skyscraper Page] * [http://www.visionbrisbane.com.au/ Vision Brisbane Official Website] * [http://www.soulgc.com.au/ Soul Official Website]
Жапония қалалары

Қалалар — Жапонияның муниципалдық деңгейдегі әкімшілік бірліктері. Ауылдар мен кенттерге қарағанда, қалалар үйездердің қурамына кірмей, тікелей префектураларға бағынады. Қалалардың қуқықтары «Жапонияның жергілікті өзіндік басқарма туралы Заңымен» дәйектеледі. Егер елді мекендегі халық саны 50 мыңға жетсе, ол қала мәртебесін алуы мүмкін, ал 50 мыңнан төмен болса — мәртебені жоғалтуы мүмкін. Жапонияның халқы ең аз қаласында — Утасинайда — бар болғаны 6 мың адам тұрады, сол екі арада дәл сол префектураның ауылында — Отофукада — 40 мыңға жуық халық өмір сүреді. Ірі қалалар ерекше (200 мыңнан астам адам), орталық (300 мыңнан астам адам) немесе үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген қалалар (500 мыңнан астам адам) мәртебелеріне ие болуы мүмкін. Жапонияда 786 қала бар (1 сәуір 2010 жыл). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген қалалар

Үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген қалалар (жап. 政令指定都市 Сэйрэй ситэй тоси) — Жергілікті өзіндік басқарма туралы заңымен сәйкестенетін, Министрлер кабинетінің жарлығы бойынша берілген ерекше әкімшілік-құқықтық мәртебесі бар жапон қалалар. Осы қалалардың өзін-өзі басқару ұйымдарының мүшелерінде, тек префектураның деңгейінде шешілетін кейбір сұрақтар бойынша шешімдерді қабылдауға (мысалы, қалалық білім алу жүйесі, әлеуметтік қамсыздандыру, қаланы жоспарлау, шағым бизнестің кәсіпорындарын лицензиялау салаларында) құқықтары бар. Осы мәртебеге ие қалалар, үкімет органдарының әкімшілік деңгейдегі сұрақтарды (мысалы, тіркеу, жылжымайтын мүлікке салынатын салық, медициналық сақтандыру салаларында) шешуге құқықтары бар, қалалық аудандарға(жап. 区 ку) бөлінеді. Заң бойынша үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген қалаларда минимум 500 000 адам тұруы керек (2005 жылға дейін тек халықтың саны 1 млн-ға жететін қалалар ғана жарлықтар бойынша белгіленген қалалар деген мәртебге ие болған). Токио астаналық префектура болып саналады, сондықтан үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген қала мәртебесіне талаптанбайды. Үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген қалалардың тізімі 2010 жылдың 1 сәуірінде Жапонияда үкіметтің жарлықтары бойынша белгіленген 19 қала болған: Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Шығанақ (Сарысу ауданы)

Шығанақ — Жамбыл облысы Сарысу ауданындағы ауыл, Қамқалы ауылдық округінің орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Жаңатас қаласының солтүстік-шығысында 140 км-дей жерде, Шу өзенінің төменгі сағасында, Бетпақдаланың оңтүстік бөлігінде орналасқан. Халқы Дереккөздер
Қамқалы

Қамқалы — Жамбыл облысы Сарысу ауданы, Қамқалы ауылдық округіне қарасты ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Жаңатас қаласынан солтүстікке қарай 147 км-дей жерде, Шу өзенінің төменгі сағасында, Бетпақдаланың оңтүстік бөлігінде орналасқан. Халқы Дереккөздер
Ислам мемлекеті (ұғым)

Мұсылман әлемі: Ислам мемлекеті немесе Ислами мемлекет деп негізінен Ислам дінін өзінің саяси институттарының идеологиялық негізі ретінде қабылдаған мемлекетті атайды. Әдетте бұл Ислам осы мемлекеттің ресми діні екенін және шариғаттың заң шығарудың бірден-бір қайнары екенін білдіреді. Шынайы «Ислам мемлекетінің» адам қолынан шыққан заңмен жүруі мүмкін емес, тек қана шариғатқа сәйкес басқарылады. Бұл адамдардың жоғары билігін (суверенитет) жариялаған Батыстың зайырлы демократиясына қарама қайшы түсінік. Қазіргі таңда халқының көп бөлігін мұсылмандар құрайтын 46 мемлекеттің тек 10 ғана конституцияларында өздерін «Ислам мемлекеті» деп жариялаған, ал олардың ішінде Құдайдың жоғары билігін бекіткен тек екі мемлекет бар — Иран және Пәкістан. Дереккөздер Әдебиет *
Беріктас

Беріктас деген сөз бірнеше мағына береді: Елді мекен: * Беріктас — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл. * Беріктас — Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл. * Беріктас — Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Беріктас — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы көне қорым.
Жаңабет ауылдық округі

Жаңабет ауылдық округі – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2023 жылға дейін Бобровка ауылдық округі деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңабет, Жасқайрат ауылдары кіреді. Орталығы – Жаңабет ауылы. Округ құрамында болған Боброво ауылы 2017 жылы таратылған. Дереккөздер
Реней никелі

Реней никелі немесе «қаңқа никелі» (ағылшын тілінде кейде spongy nickel деп те атайды) — көптеген химиялық-технологиялық процестерде қолданылатын, мықты, борпылдақ микрокристаллды никелді катализатор. Бұл катализатордың дайындалу әдісін 1926 жылы америкалық инженер Реней Мюррей ұсынған болатын. Құрамында алюминийдің аздаған мөлшері (15 масс.% дейін) және қаныққан сутегісі (33 ат.% дейін) бар, никельден өзге жоғары дисперстік сұр ұнтақ (бөлшегінің көлемі 400-800 нм) кездеседі. Ұнтақ бөлшектерінің көп мөлшерлі бос қуыстарының әсерінен меншіктік беттік аудан 100 м²/г жуық болып келеді. Реней никелі пироферен болып келеді. Яғни, бөлме температурасында ауада өздігінен тұтана алады. Сол себепті, оны су, спирт немесе бензин қабаттарының астында сақтайды. Реней никелін органикалық қосылыстардағы сутектендіру немесе тотықсыздану сияқты әртүрлі процестердің катализаторы ретінде кеңінен қолданады. Мысалы: аренді, алкенді немесе өсімдік майларын сутектендіру. Сондай-ақ ауадаға оттектің тотығу процесін де жылдамдатады. Реней никелінің құрылымдық және жылулық тұрақтысы кең ауқымды реакциялар жүргізуге мүмкіндік береді. Зертханалық тәжірибелерде оны бірнеше рет қолдануға болады. Реней никелінің каталитикалық түрдегі белсенділігі платина тобындағы металдардан төмен. Алайда, бағасы платина тобындағы элементтерге қарағанда арзан болып келеді. Реней никелін алюминий мен никельдің (20-50 % Ni; кейде құймаға мырыш пен хромның аздаған мөлшері қосылады) 1200 °C құймасынан алады. Осыдан соң, алюминийді жоюға арналған үгінді құйманы концентрациясы 10-35 % болатын натрий гидроксидінің ыстық ертіндісімен өңдейді. Қалған бөлігін сутек атмосферасында сумен жуып-шаяды. Реней никелін дайындау әдісіндегі басты принцип, белсенді металдардың каталитикалық түрін алуда қолданылады. Мысалы: кобальт, мыс, темір және тағы басқа да металдар. Дереккөздер
Интернациональное (Ақмола облысы)

Интернациональное — Ақмола облысы Есіл ауданындағы ауыл, Интернациональный ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Есіл қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 55 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Алексей Николаевич Леонтьев

Алексей Николаевич Леонтьев (1903-1979) – Кеңес Одағының кезінде «Іс-әрекеттік қатынас» теориясының авторы ретінде белгілі психолог. Өмірбаяны Мәскеу университетінің қоғамдық ғылымдар бөлімін (1924) бітіріп, психология институтында және коммунистік тәрбиелеу Академиясында қызмет атқарған. Л.С.Выготскийдің ең жақын қызметтестерінің бірі болған. 1931-1935 жж. Харьковта жұмыс істеп, 1932 ж. профессор атағына ие болды. 1941 ж. Мәскеу университетінің профессоры, педагогика ғылымдарының докторы. 1942-1945 жж. Свердловскдегі тәжірибені қалпына келтіру госпиталінде ғылыми жетекшілік қызметін атқарды. 1945-1950 жж. Ресейдегі ПҒА- ның Психология институтының балалар психологиясы бөлімін, 1945 ж. Мәскеу мемлекеттік университетінің психология кафедрасын, 1963 ж. философия факультетінің бөлімін меңгерді. Сол университетте 1966 ж. оның ұйымдастыруымен психология факультеті ашылды. Қызмет жолы 1950 жылдан Ресейдің ПҒА мүшесі. 1920 ж. адамның дамуындағы іс-әрекеттің (структурасы, мотив- тері), әсіресе заттық іс-әрекеттің рөлін жан-жақты әрі терең зерттеген ғалым. Негізгі еңбектері: «Естің дамуы» (1931), «Қимыл-қозғалысты қалыпқа келтіру» (1945), «Психика дамуының очеркі» (1947), «Іс-әрекет, сана, тұлға» (1975) т.б. Қолданылған әдебиеттер 1. Ж 32 Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 624 б.
Хинди-урду

Хинди-урду тілдері немесе Хиндустани (हिन्दुस्तानी, ہندوستانی, , тікелей аударма «үндістан тілі», сонымен қатар тарихи хиндави, урду және рекхта) — батыс хинди тілінің кластерінің бөлімі болып табылатын идиомдар тобының ортақ атауы. Бұл идиомдар солтүстік Үндістанның, Пәкістанның және тағы басқа елдердің лингва франкасы болып табылады. Бұл Делидің кхари-боли диалектіне негізделген және парсы, араб, санскрит және түрік лексикасының әсерлерімен қалыптасқан үндіарий тілі. Бұл тілдің үнді нұсқасының аты хинди, ал пәкістандағы нұсқасы — урду деп аталады. Хинди тілі, урду тілі және хинди-урду тілдерінің сөйлеу стилдерінің айырмашылықтары өте аз, дегенмен, әдеби, ғылыми және техникалық лексикалары өзгешеленген: урдуда парсы тілінің әсері, ал хиндида санскриттің әсері сақталған. Британ Үндістанның бөлінуіне дейін «хиндустани», «урду» және «хинди» сөздері синоним болып саналатын. Хиндустани терминымен Үндістанның және Пәкістанның лингва франкасын және фиджи хиндустани және кариб хиндустани тілдері аталады. Сөйлеушілер саны бойынша әлемде екінші (кей мәліметтер бойынша үшінші) тіл болып табылады (қытай тілі және мүмкін ағылшын тілінен кейін). Дереккөздер
Ержан Халиұлы Байтанаев

Ержан Халиұлы Байтанаев (23 қаңтар 1981, Тараз, Жамбыл облысы) — қазақстандық журналист, саясаткер, заң ғылымдарының кандидаты. Қазақстан Республикасы Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясының стипендиаты. Білімі *Қ.А.Яссауи атындағы Халықаралық қазақ–түрік университеті, Филология факультеті (үздік диплом). *Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Журналистика факультеті. *Қ.А.Яссауи атындағы Халықаралық қазақ–түрік университеті, Экономика факультеті, «Мемлекеттік және жергілікті басқару» мамандығы (үздік диплом). *Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті, Құқықтану факультеті, «Құқық магистрі» дәрежесі (қызыл диплом). *Ресей Федерациясы Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы, Құқықтану факультетінде кандидаттық диссертациясын қорғап, Заң ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін иеленді. Қазіргі уақытта Ресей Федерациясы Президенті жанындағы халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясының М.Сперанский атындағы құқықтану факультетінің тыңдаушысы. Қызмет жолы *2001-2002 жылдары — Облыстық «Я студент kz» газетінің тілшісі. *2002-2003 жылдары — Облыстық талдамалық «Альтернатива» газетінің мемлекеттік тілдегі бөлімінің шығарушы редакторы. *2003-2005 жылдары — Республикалық «КТК» телеарнасының құқықтық бағдарламалар бөлімінің тілші–редакторы. *2005-2006 жылдары — Республикалық «КТК» телеарнасының Жамбыл облысындағы, Астана қаласындағы және Қазақстан Республикасы Парламентіндегі меншікті тілшісі. *2006-2008 жылдары — Қазақстан Республикасының Құқық қорғау салаларында қызмет атқарған. *2008-2013 жылдары — Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Кедендік бақылау комитетінің ресми өкілі – төрағаның баспасөз хатшысы, Кеден қызметінің майоры. *2013-осы уақытқа дейін Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ресми Өкілі. Марапаттар Қазақстан Республикасының Қаржы министрінің, Кедендік бақылау комитеті төрағасының, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы ректорының «Құрмет грамоталарымен» марапатталған. Дереккөздер
Аталық Әбдешұлы

Аталық Әбдешұлы (13 қазан 1945, Байғанин ауданы, Ақтөбе облысы) - ақын, публицист, сатирик. Өмірбаяны * Қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетін, Алматы жоғары партия мектебін бітірген. * Маңғыстау облыстық телевизиясында аға редактор, облыстық «Маңғыстау» газетінде бөлім меңгерушісі болып істеген. * 1991 жылдан қазірге дейін (2024 ж.) Маңғыстау облысы әкімінің аппаратында мемлекеттік тіл аудармашысы-сарапшысы болып істейді. Облыстың мемлекеттік органдарында іс қағаздарын мемлекеттік тілге көшіруге, қалыптастыруға және қолданылу аясын кеңейтуге лайықты атсалысқан. * Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. Шығармалары * «Мен де бір қазақ:...» * «Іздеген бақты ісімнен» * «Жарық дүние жымию үшін де жаралған», «Айдынды аймақ Маңғыстау», «Годы и судьбы», «Адамдар. Қадамдар...», «Екі ауыз сөз», «Пайымдарым» атты кітаптары жарық көрген. * Поэзиялық шығармалары «Маңғыстау ақын-жазушыларының» 50 томдығына енген. Оның поэзиялық, сатиралық және публицистикалық шығармалары республикалық, облыстық баспасөз беттерінде жарияланып келеді. Марапаттары * «Үздік аудармашы» Тұңғыш республикалық конкурсының жүлдегері. * «Бойтұмар» және «Бойтұмардың оралуы» көркем фильмі сценарийінің (режиссер-авторы І.Сәрсенғалиев, А.Әбдешұлы) авторы. Аталған фильмдер «Туымыз – Тәуелсіздік» шығармашылық фестивалінде 1-ші орынға, «Каспий – достық теңізі» Халықаралық фестивалінің Дипломанты атағына ие болған. * Адал еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Президентінің Алғыс хатымен * «Астанаға 10 жыл»; * «Қазақстан Тәуелсіздігіне 20 жыл»; * «Қазақстан Конституциясына 20 жыл»; * «Қазақстан Тәуелсіздігіне 25 жыл»; * «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалдарымен; * Мемлекеттік нагарада –«Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. * Қазақстан Республикасы Президентінің Алғыс хатымен (2001 ж.); * Қазақстан Республикасы Президентінің Алғыс хатымен (2019ж.) марапатталған. Дереккөздер
Василий Яковлевич Струминский

Струминский Василий Яковлевич (13 қаңтар 1880 жыл, Могилёв уезі (Подольск губерниясы), Ресей империясы, кәзіргі Винница облысы, Украина - 18 шілде 1967 жыл, Мәскеу, КСРО) – педагогика теоретигі және тарихшысы, Ресей СКФС-дың Ғылыми Академиясының мүше-корреспонденті (1945), педагогика ғылымдары докторы (1961), профессор (1926), Орынбордағы қазақ ағарту институтының тұңғыш директоры. Владимир Васильевич Струминскийдің әкесі Еңбектері 1923 жылы «Психология» – «Диалектикалық материализм тұрғысынан баяндалған ғылыми психологиялық мәселелері» деп аталатын кітаптың авторы. Бұл еңбек психология ғылымының марксизмге бетбұрыс жасаудағы тұңғыш зерттеу болды. Оның методологиялық олқылықтары туралы сол кездері ғылыми жұртшылықтың сан қилы кереғар пікірлері болды. Қазақстанға үлесі Струминский Қазақстанда оқу-ағарту жұмысына біраз үлес қосты. Оның қаламынан «Еңбек мектебінің қызметкері үшін үстелдік кітап», «Жан сыры» (Орынбор, 1923), «Орынбордағы 1-ші басқыш мектеп шәкірттерінің сөйлеу ерекшеліктері» (Орынбор, 1924) т.б. еңбектері туындады. Атақтары Кейіннен ол педагогика ғылымдарының докторы, РСФСР Педагогика ғылымдары академиясының корреспондент-мүшесі дейтін ғылыми атаққа ие болды. Дереккөздер
Корея Республикасының Ұлттық жиналысы

Корея Республикасының Ұлттық жиналысы ( (Кукхве) ) — Корея Республикасының бірпалаталы, 300-орынды ұлттық заң шығарушы билік органы (парламент). Соңғы парламент сайлауы 2012 жылы 11 сәуірде өткізілді. Парламенттегі 246 бір мандатты аумақтар бойынша сайланады, ал қалған 54 орынды сайлау нәтижесі бойынша партиялық тізім бойынша пропорционалды түрде бөледі. Парламент мүшелері 4-жылдық мерзімге сайланады. Тарихы Құрылымы Төраға Конституция бойынша парламенттке Төраға мен оның екі орынбасары төрағалық етеді. Олар заң шығару процессіне басшылық етеді. Төраға мен оның орынбасарлары Ұлттық Жиналыс мүшелерінің құпия сайлау нәтижесінде 2 жыл мерзімге сайланады. Төрағаны сайлау оның партиялық мүшелігіне байланысты емес, сонымен қатар Төраға мен оның орынбасарлары бір уақытта министр бола алмайды. Парламенттік фракциялар Ұлттық Жиналыста 20-дан аса өкілі бар партиялар кіші партияларға қарағанда ерекше құқықтарға ие: олар парламенттік фракциялар құра алады. Фракциялар көбірек мемлекеттік қаржыландыруға ие және елдің заң шығарушы билігі — Ұлттық Жиналыстың күн тәртібін алға қоятын ел басшыларының кездесулерінде, жиналыстарда отыра алады. Сайлау 1988 жылы наурызда жарияланған Сайлау заңына сәйкес, Ұлттық Жиналыс сайлауы әр 4 жыл сайын болады және Жиналыста кемінде 200 мүше бола алады. Жиналыс мүшелірінің көп бөлігі жергілікті мандат бойынша сайланады, ал қалған орындар ұлттық деңгейде өткізілген сайлау нәтижесі бойынша пропорционалды түрде партиялар ұсынған тізіммен сайланады. 2012 жылы өткізілген сайлау нәтижесінде Жиналыстың 246 мүшесі мажоритарлық жүйе бойынша бір орынды сайлау аймақтарынан, ал 54 мүше партиялар тізімі бойынша сайланды. Жиналыспен салыстырғанда Президент сайлауы әр 5 жыл сайын өткізіліп тұрады, сол себеті билік азшылық жағдайда қалып отыртын жағдайлар болып тұрады. Қызметі Ұлттық Жиналыс заңдар мен мемлекеттік бюджетті, халықаралық келісімдерді бекітеді, президенттік министрлер орындарын ұсынған адамдарын бекітеді (немесе бекітпейді). Сонымен қатар Жиналыс соғыс ашу құқығына ие. Жиналыстың жаңа сессия жыл сайын 1 қыркүйекте басталады және 100 күнге жалғасады (желтоқсанға дейін). Егер қажет болса, сессия жұмысы қосымша тағы бір айға ұзартылады. Заң шығару процессі Заң жобасын Төрағаға ұсыну үшін заң шығарушы оған кемінде 10 Жиналыс мүшелерінің қолы керек. Заң жобасының дұрыстығын және тіл тазалығын тексеру үшін ол арнайы комитеттің тексеруінен өткізіледі. Одан кейін заң Жиналыс тарапынан қабылдануы немесе қабылданбауы мүмкін. Дереккөздер Пайдаланылған әдебиеттер * [http://countrystudies.us/south-korea/ АҚШ Конгрессі Кітапханасының Country Studies жобасы]
Кеңсай (Түркістан облысы)

Кеңсай — Түркістан облысы Бәйдібек ауданы, Борлысай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Шаян ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 79 км жерде. Боралдай тауының солтүстігінде орналасқан. Халқы Ауылдан шыққан танымал тұлғалар # Шалқар Әбішұлы - ақын, термеші, меценат # Қонысбек Ботпаев - бизнесмен # Сәбит Жолдасов - тарихшы Дереккөздер
Көне ағылшын тілі

Көне ағылшын тілі (, көне ағылш: Ænglisc sprǣc; немесе англосаксон тілі, ) — 650-1066 жылдарында қолданылған ағылшын тілінің алғашқы түрі. Ортағасыр кезеңінде Англия және Шотландияның оңтүстік және шығыс аумақтарында қолданылған.
Корея Республикасының қарулы күштері

Корея Республикасының Қарулы күштері (; Hanja: 大韓民國國軍; Жаңа романизация: Daehanminguk Gukgun, сөзбе-сөз "Ұлы Корея Республикасының Ұлттық әскері") — Корея Республикасының әскери қарулы күштері. 1948 жылы Кореяның бөлінуі нәтижесінде пайда болған Корея Республикасының Қарулы күштері әлемдегі ең ірі әскери қарулы күштердің бірі болып табылады: 2014 жылғы мәліметтерге сай оның құрамына 3.600.000 адам кіреді (630.000 адам тұрақты түрде және 2.970.000 адам қосалқы құрамда). Қарулы күштер Республиканың тәуелсіздігі мен аумақтық бірлігін қамтамасыз етеді, түрлі гуманитарлық шараларға және табиғи апаттардың зардаптарын жоюға қатысады. Сонымен қатар Қарулы күштері түрлі бітімгерлік және антитеррорлық операцияларға қатысады. Тарихы Корея соғысына дейін Корея Республикасының Қарулы күшері негізінен полицейлік күштер болды. Нәтижесінде соғыс басында солтүстік кореялық және қытайлық шабуылдар кезінде олар тек американдық әскери қару-жарақ пен техникаға ғана арқа сүйеді. Оңтүстік Кореяның жедел дамуы кезінде әскерилер мемлекет тарапынан қаржыландырылатын технологияны беру бойынша бірнеше жоба мен жегілікті жобалар арқасында дамыды. Әскерді дамыту жұмыстары 1980-жылдарға дейін жалғасты. GlobalSecurity.org сайтының хабарлауынша, «1990 жылы әскерге қажетті қару-жарақтың, байланыс құралдарының және басқа да құрылғылардың, көлік құралдарының, киімдердің және басқа да материалдардың 70%-ын жергілікті өндіріс орындары қамтамасыз етті». Бүгінгі таңда, Корея Республикасы Қарулы күштері жаңа және ескі қаруларды бірдей қолданады. Корея Республикасының әскери бюджеті 2011 жылы 30 миллиард АҚШ долларымен әлем бойынша 12-орында болды. Оның құрамына көптеген америкалық және еуропалық әскери жүйелер және өркендеп келе жатқан жергілікті өндірушілердің өнімдері кіреді. Корея соғысынан кейін Корея Республикасы АҚШ-пен бірге Корея Республикасы-АҚШ әскери альянсын құрған. Осы альянс аясында Корея Республкасы әскері мен Корея Республикасы теңіз жаяу әскері Вьетнам соғысы кезінде Оңтүстік Вьетнам және АҚШ жағында соғысты. Сонымен қатар Корея Республикасы Тынық мұхиты жағалауы мемлекеттері арасында өткізіліп тұратын түрлі әскери-жаттығу ойындарына (мысалы, RIMPAC және RSOI) қатысып тұрады. Қарулы күштердің құрамына тағы Қорғаныс қауіпсіздігі басшылығы, Қарсы барлау әскери корпусы кіреді, олар Корея Республикасының әскерилерінің елдегі әскери билік режимі кезіндегі адалдығын тексеретін. Құрылымы Елдің бас әскери басқарушысы президент болып табылады, Қарулы күштерге жалпы басшылықты қорғаныс министрі орындайды. Қарулы күштер бойынаша шұғыл басшылықты және стратегиялық жобалауды Штаб бастықтарының біріккен комитеті атқарады. Қарулы күштер америкалық үлгіде жасалған және келесі әскер түрлерінен тұрады: * құрлық әскері (Корея Республикасының әскері) * Корея Республикасының Әскери-теңіз күштері ** теңіз жаяу әскері корпусы (ӘТК құрамында) * Корея Республикасының Әскери-әуе күштері Сонымен қатар Корея Республикасында тәуелсіз теңіз шекара қызметі және азаматтық қорғаныс бөлімдері бер. Дереккөздер
Донецк (айрық)

Донецк — топоним: Елді мекендер ;Қазақстан: * Донецк — Батыс Қазақстан облысындағы Тақсай ауылының бұрынғы атауы. ;Украина: * Донецк — Украинадағы қала. ;Ресей: * Донецк — Ресейдегі қала. Басқа * «Донецк » — Украинаның шығысындағы қарулы қақтығыс нәтижесінде қираған Донецк қаласындағы халықаралық әуежай.
Чайнатаун

Chinatown (ағыл. Чайна-таун — «қытай қаласы»; (қыт. жеңілдетілген 唐人街, палл.: Танженьцзе, сөзбе-сөз аудармасы: «тан әулетінен шыққан адамдардың көшесі») — Қытайда орналаспаған қалалардағы қытайлар тұратын махаллалар (орыс. «квартал»); сауда, туризм және қытай мәдениетінің орталықтары. Сонымен қатар қытай махаллаларында қытай этникалық қылмыстық топтарға қатысты мәселелер туындап тұрады. Ескі (200 жылдық) қытай махаллалар Нагасаки мен Бангкокте орналасқан. Азия шегінен тысқары ең ескі чайна-таун Сан-Францискода орналасқан (1850 жылы салынған). Жаңалау қытай махаллалар Мельбурн, Лас-Вегас, Лондон, Париж және Сеул қалаларында орналасқан. Кейбір ірі чайнатаундар * Чайна-таун (Сан-Франциско); * Чайна-таун (Манхэттен); * Париждің азиялық махалласы; * Чайна-таун (Лондон); * Чайна-таун (Мехико); * Чайна-таун (Оттава). Галерея Әдебиет * Нестерова Е. И. «Атлантида городского масштаба»: китайские кварталы в дальневосточных городах (конец XIX — начало XX в.) // Этнографическое обозрение. 2008. — № 4. * Рахмонова М. К. Феномен чайнатауна // Миграции и диаспоры в социокультурном, политическом и экономическом пространстве Сибири. Рубежи XIX—XX и XX—XXI веков/ Науч. ред. В. И. Дятлов. Иркутск: Оттиск, 2010. С. 440—448.
Ғажайып әйел

Ғажайып әйел — DC Comics баспасының ойдан шығарылған суперқаһарманы. Алғаш рет #8 All Star Comics (1941 желтоқсан) комиксінде көрінді. Кейіннен DC-дің тұрақты кейіпкері болып кетті. Ғажайып Әйел - амазонкалар ханшасы, отанында оны Диана деп атайды. Диана өте тәжірибелі жауынгер, адам, үлкен жылдамдығы, үлкен шыдамдылығы болып, ұша алған. Сонымен қатар ол жануарлармен сөйлесе алады. Ғажайып Әйелдің қолында өзін қорғау үшін білезіктері болған. Сондай-ақ белінде ақиқат ласосы болған, оның көмегімен ол дұшпандардан шындықты алып тұрады. Диана Әділет Лигасының мүшесі. Ғажайып Әйел жайлы 2017 жылы фильм жарыққа шықты. Басты рөлде Галь Гадот сомдады.Ғажайып Әйел DC comics-тің ең мықты кейіпкерлерінің бірі. Дереккөздер
Бақасу

Бақасу — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы, Кеңсай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Зайсан қаласынан солтүстікке қарай, Үйдене өзенінің Зайсан көліне құяр тұсындағы жайылмасында орналасқан. Халқы Дереккөздер
Жарсу (Шығыс Қазақстан облысы)

Жарсу — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы, Кеңсай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Зайсан қаласынан солтүстікке қарай, Үйдене өзенінің төменгі ағысы тұсында орналасқан. Халқы Дереккөздер
Сарыши (Шығыс Қазақстан облысы)

Сарыши — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы, Кеңсай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2020 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы – Зайсан қаласынан оңтүстік-батысқа қарай, Маңырақ тауының солтүстік-шығыс етегінде орналасқан. Халқы
Сарыжыра

Сарыжыра — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы, Кеңсай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Зайсан қаласының солтүстігінде, Үйдене өзенінің төменгі жайылмасында орналасқан. Халқы Дереккөздер
Дэдпул

Дэдпул (Уэйд Уинстон Уилсон, ) — кейіпкер, Marvel Comics комикстерінің теріс қаһарманы. Суретші Роб Лайфилд және жазушы Фабиан Нициеза алғаш рет The New Mutants#98 (1991 ақпан) комиксінде жарыққа шығарған. Су жаңа техникамен жабдықталған Дэдпул „Сайрауық жалданба“ деп аталып кеткен. Бұл кейіпкер жанкүйерлері арасында өзінің томырықтығымен, шешендігімен және әзілқойлығымен даңқы шыққан. Икс адамдарындағы Құну (Marvel comics) секілді, Дэдпул да «Икс қаруы» атты бағдарламаның тәжірибелерінен өткен. Ғалымдар Дэдпулды қатерлі ісіктен құтқару ушін жасушаларын регенерацияға қабілетті етуді көздеді. Бірақ есесіне Дэдпул көріксіз, психикасы тұрақсыз болып қалды. Бастапқыда Дэдпул Жаңа мутанттардың, ал сосын «Икс күші» командасындағы Сиренаға деген махаббатына қарамай, солардың қарсыласы болды. 1997 жылы кейіпкер өзінің жеке комикс топтамасына ие болды. Аталмыш комикс басты кейіпкердің өзінің жай ғана кейіпкер екенін түсінгендігінен үлкен атаққа ие болды. 2004 жылдың мамырында Дэдпулдың теріс қаһарман–мутант Кейблмен бірге түскен жаңа топтамасы шығады. Кэйблдың жеке топтамасы шыққандықтан комикс 50 сериямен бітеді. әққү жылы Дэдпулдың жаңа жеке топтамасы жарық көреді, ал әққұ жылы кейіпкер бірінші рет «Икс адамдары: Басы. Құну» фильмінде көрініс табады. Күші мен қабілеті Дэдпулдың ең басты қабілеті регенерация болып табылады. Жарақаттың ауырлығына қарай Дэдпул бірнеше секундтан бірнеше минутқа дейінгі уақыт аралығында қалпына келеді. Ол ешқандай аурумен зақымданбайды. Сонымен қатар, Дэдпулдың регенерациялау қабілетін қарапайым келбетке біраз уақытқа өзгертетін іріткі бар. Регенерация Дэдпулға ұзақ өмір сыйлайды (800 жылдан кейін тірі болатыны белгілі). Қайта оңалу қабілеті кейіпкерге сонымен қатар адам ойын оқу қабілетін береді. Дэдпул– әлемдегі ең мықты кісі өлтірушілердің бірі. Мергендігімен қатар Дэдпул бүкіл суық қаруларды орынды істетуге шебер. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://lurkmore.to/Deadpool * http://tube.jonews.ru/watch/MfpU83TKHnI
Дэдпул (айрық)

Дэдпул — Суретші Роб Лайфилд және жазушы Фабиан Нициеза жасап шығарған ойдан шығарылған кейіпкер, Marvel баспаханасының комикстарындағы антиқаһарман. * Дэдпул — Marvel Comics баспаханасының комиксінің Дэлпул атты кейіпкері туралы Тим Миллердің фильмі * Deadpool — Marvel Comics баспаханасының комиксінің аттас кейіпкері туралы экшн жанрындағы компьютерлік ойын.
Уилбур Сковилл

Уилбур Сковилл (, 1865—1942) — американдық ғалым-химик. 1912 жылы ащы бұрыш (Capsicum) жемістердің ащылығын анықтау үшін тест ойлап тапты. Сковилл шкаласына ащылығы бойынша бұрыштар мен табиғи химикаттар кіреді. Сковилл шкаласы бойынша болгар тәтті бұрышының ащылығы 0 дәрежеге тең. Дереккөздер
Қазақстанның автомобиль нөмірлері

Қазақстанның автомобиль нөмірлері немесе Қазақстанның нөмір белгілері — Қазақстан Республикасының территориясындағы жеңіл және жүк көліктерін, автобустарды, мотоциклдерді, тіркемелер мен арнайы техниканы мемлекеттік тіркеуден өткізгенде берілетін нөмір белгілері. Қысқаша тарихы Алғаш рет Қазақстан аумағында автомобиль нөмірлері кеңес дәуірінде беріле бастады. Тәуелсіздіктен кейін тұңғыш өз нөмірлері 1993 ж. бастап шықты. Қазір қолданыста жүрген соңғы үлгідегі нөмірлер 2012 жылдан бері беріліп келеді. 1993 жылғы жүйе Бұл жүйедегі нөмір форматының ерекшелігі – өзге посткеңестік мемлекеттердің тіркеу нөмірлерінің арасындағы ешқандай мемлекеттік рәмізі болмаған бірегей болуы. Аймақ кодтары латын әріптерімен белгіленді. Бастапқыда кодтар 18 облыс және 1 қалаға (Алматы) берілді. Кейін 90-жылдардың аяғында елорда ауысқан кезде Астана қаласына бөлек жаңа Z коды берілді. Сонымен қатар елдің әкімшілік-аумақтық құрылымындағы өзгерістер нәтижесінде Жезқазған, Көкшетау, Семей, Талдықорған, Торғай облыстарының таратылуына байланысты бұл облыстарға беріліп келген аймақтық коды (сәйкесінше K, O, U, V, W) бар нөмірлерді шығару тоқтатылды. Типтер Осы форматтағы нөмірлерде төмендегідей категорияларға арналған нөмір типтері қолданылды: жеке тұлғалар, мекемелер, полиция, тіркемелер, арнайы техника, мотонөмірлер, бейрезиденттер, дипломатиялық нөмірлер, жоғары билік органдары, жоғары лауазымды тұлғалар Жеке тұлғаларға арналған нөмірлер Бұл типтегі нөмірлер бір немесе екі қатарлы (тип 1 және тип 2) нұсқада шығарылды. Нөмір форматы - жалаусыз. Алдымен бір латын әрпімен белгіленген аймақ коды, сосын үш цифр, одан кейін үш латын әрпімен белгіленген серия. Заңды тұлғаларға арналған нөмірлер Полиция нөмірлері Тіркеме нөмірлері Мотоцикл нөмірлері Шетелдік бейрезиденттерге берілетін нөмірлер Дипломатиялық нөмірлер 2012 жылғы жүйе Бір жылдан астам уақыт талқылаудан соң, 2012 жылы 11 желтоқсанда жаңа форматтағы нөмірлер автокөлік иелеріне беріле бастады. Олардың ерекшелігі - халықаралық стандарттарға сай болу үшін енгізілген мелекетті айшықтайтын туы мен ел кодының болуы және де аймақтардың сандық кодпен белгіленуі. Типтер Жеке тұлғаларға арналған нөмірлер Заңды тұлғаларға арналған нөмірлер Полиция нөмірлері Тіркеме нөмірлері Мотоцикл нөмірлері Шетелдік бейрезиденттерге берілетін нөмірлер Дипломатиялық нөмірлер Аймақ кодтары Дереккөздер
Малай (өзен)

Малай – Шығыс Каспий алабындағы өзен. Географиялық орны Ақтөбе облысы Байғанин ауданы жерімен ағады. Бастауы Бастауын Мұғалжар тауының оңтүстік-батысындағы Шошқакөл бұйратының батысынан алып, Маныссай өзеніне Кедейдектау тауы тұсында құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 60 км. Жағалауы жарқабақты, биіктігі 1-2 м-ге жетеді. Жар асты, жауын-шашын суларымен толығады. Арнасымен көктемде 10-15 күндей су ағып, кейін қарасуларға бөлініп қалады. Дереккөздер
Мөр

Мөр — белгілі куәлік, құжатты, заңды, қатынас құжаттарын растауға арналған замандастырылған анықтама. Археология табыстарына жүгінсек мөр ерте замандардан белгілі. Қазақ хандарының да мөрлері болған. Көбінесе хандардың, бектердің есімдері жазылғаны мәлім. Әйгілі Абылай ханның, Әбілқайыр хан және тағы басқа да ел басқарған көсемдердің мөрлері бар екені мәлім. Қазіргі кезеңде бетінде ойнап жазылған жазуы бар, бір нәрсені растау, куәландыру үшін басатын мемлекеттік мекеме белгісі болып табылады. Дереккөздер
National Geographic

National Geographic немесе NatGeo сөздері мынадай мағыналар беруі мүмкін: * National Geographic (журнал) — Ұлттық географиялық қоғамдастықтың (National Geographic Society) ресми журналы. ** National Geographic Qazaqstan (журнал) — Қазақстандағы басылым * National Geographic Channel — Ұлттық географиялық қоғамдастықтың ғылыми деректі фильмдер мен бағдарламалар көрсететін кабельді телеарнасы. * National Geographic Society — Америкалық коммерциялық емес ғылыми және ағартушы ұйым.
Күміс пагодасы

Күміс ғибадатхана (кхмер. វត្តព្រះកែវមរកត ) — Пномпеньдегі Камбоджа патшасының ресми будда ғибадатханасы. Патша сарайының оңтүстік жағында орналасқан. Ертеректе Ват Убозот Ратанарам атауымен белгілі болған. Ғибадатхананың ресми аты — Преах Вихеар Преах Кео Моракот, бірақ әдетте кхмер тілінде Ват Преах Кео деп аталады. 1866 жылы салынып, 1962 жылы кеңейтілген. Негізгі құрылыс материалы — ағаш. Ғибадатханада көптеген ұлттық қазыналар сақталады, мысалы алтын және асыл тастармен жасатылған Будда мүсіндері. Айрықша Baccarat (шыны мануфактура Сент-Анн, Баккара қаласы, Франция) француз хрусталінен жасалған Будданың кішірек мүсіні. Мүсін Сисовата I патшаның тапсырысымен сарай шеберханаларында 1906 жыл мен 1907 жылдар аралығында жасалды. Алтын Будда-ның салмағы 90 кг. Нородом Сианук патша билеген кезде, Күміс ғибадатхананың едені бес мыңнан аса салмағы 6 тонна күміс тақталармен бедерленген еді және оның алдынғы бөлігі италиян мәрмәрін қолданумен қайта салынды. Бірақ бұл тақталардың тек шағын бөлігі ғана туристтерге көруге қолжетімді. Ғибадатхананың ішкі қабырғалары Рамаян үнді дастанының батырлары бейнеленген фрескалармен безендірілген. Ғибадатханаға кірерде аяқ киім мен бас киім міндетті түрде шешілуі тиіс. Галерея Сыртқы сілтемелер * Lenzi, Iola «Museums Of Southeast Asia». Singapore: Archipelago Press, 2004, p.&nbsp;200. ISBN 981-4068-96-9.
Акрофобия

Акрофобия ёгрекше: «ἄκρος» - жоғары және «φόβος» - қорқыныш) — жоғары биіктіктен қорқу түрі. Негізінен, бұл қорқыныш адамның денсаулығына аса үлкен зиянын келтірмейді. Дегенмен осы қорқыныштың әсерінен адамның басы айналады, жүрегі айниды. Бір сөзбен айтқанда, адам өз денесінде ыңғайлылықты сезудің орнына, қобалжуды сезеді. Қорқыныш себептері Акрофобия туылғаннан бері немесе өмірде болған оқиғаға байланысты болады.Психологтардың айтуынша бұл аурудың себептері адамның өз денесіндегі басқарудан айрылуы. Яғни, адам өз денесін басқара алмаймын деп қорқады.Осыдан кейін бұл ауру ары қарай дами береді. Қорытындылай келе психологтар бұл фобияның екі симптомы бар деп шешті. Олар жүрек айну мен бас айналу. Егер сіздің көз алдыңыздағы адам осындай затқа душар болып жатса, дереу оған көмек беріңіз. Қорқынышты жеңу жолдары Акрофобиямен ауыратын адамдарды осы сұрақты көп сұрайды. Психологтар мен Психиаторлар оның жолы ауруханада емделу деп шешті. Себебі адам бұл істі өз бетінше істей алмайды. Істесе де дәрігердің нұсқауымен істеуі қажет. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.genon.ru/GetAnswer.aspx?qid=cfc8f569-228f-4eae-a285-1038f4cce5dc Акрофобия] * [https://psylib.org/akrofobija-bojazn-vysoty/ Акрофобия]
Қарабастау свитасы

Қарабастау свитасы — Түркістан облысы, Бәйдібек ауданы территориясы Қаратауда орналасқан геологиялық формация, Юра кезеңіне жатады. Птерозаврлардың тас қаңқалары табылған формация. Дүние жүзіне белгілі, ғылыми маңызы бар зерттеу объектісі. 1921 ж. геолог В.Г.Мухин Шұқыршақ аулының оңтүстігінен Қарабастау бұлағының маңынан Юра кезеңіне жататын қазбаларды тапты. Одан соңғы 1923-1925 жылдары З.Ф.Гориздро-Кульчицкая, М.И.Брик, А.В.Мартыновтар тарапынан зерттелді. 1928 ж. Турутанова-Кетова зерттеді, зерттеу еңбегі 1930 жылы жарық көрді. Палеофауна Омыртқалылар Омыртқасыздар Дереккөздер
Камбоджа қалалары

Камбоджа қалалары — Камбоджаның ең ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazeteer ғаламтор-сайтының деректері бойынша, Камбоджада халық саны 5000-нан жоғары 25 қала бар. Камбоджа қалаларының тізімі , Камбоджаның астанасы]] Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Пномпень (әуежай)

Пномпень Халықаралық әуежайы (кхмер. អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ), ( IATA : &nbsp;PNH , &#x20;ICAO : &nbsp;VDPP ) — ең ірі халықаралық камбоджалық коммерциялық әуежай, елдің астанасы — Пномпеньнен 7 км шақырым жерде орналасқан. Тарихы Әуежайдың бұрынғы атауы – Почентонг Халықаралық әуежайы. Ауе жолдар мен бағыттар Статистика 2011 жылғы жағдай бойынша жолаушылар легі мен ұшып-қонулар: Техникалық мәліметтер * ВПП 05/23 ұзындығы 3,000 м, ені 44 м асфальтобетон жамылғысымен. Дереккөздер
Үзілген жапырақтар (телехикая)

Үзілген жапырақтар — Kanal D арнасында жарияланған Решат Нури Гунтекиннің Үзілген жапырақтар атты шығармасын экранизациялаған сериал. Бұрын 1988 жылы TRT 1 арнасында экранизацияланған. 2013-2014 жылдары арасында Beyaz TV қайталанып көрсетілген. Тақырыбы Али Рыза бей бес баласына жақсы тәрбие беріп, адам қылып өсіреді. Бір әділетсіздікке көз жұмып қарай алмағаны үшін атқарған әкімдік қызметінен бас тартады. Қызы Неджла Стамбұлда университетке түседі. Содан соң отбасы Стамбұлға өздерінің ескі үйіне көшіп келеді. Шетелдерде көрсетілімі Дереккөздер Сырты сілтемелер * [http://www.yaprakdokumu.tv Resmî site] * [http://www.ayyapim.tv Ay Yapım'ın resmi sitesi]