kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Алчевск

Алчевск – Украинадағы Луган облысына бағынышты қала. Украинадағы ең ірі өндіріс орталығы. Қала аумағы 50 кв.м. Халық саны 113 119 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). Луган облысында өндірілетін өнімнің 23,9% Алчевск қаласында өндіріледі. Қалада Алчевск металлургиялық комбинаты мен Алчевск кокс химиялық зауыты орналасқан. Қала – атақты орыс кәсіпкері, банкир, меценат, қаланың негізін салушы Алексей Кирилловия Алчевскийдің атымен аталған. Географиялық орналасуы Қала Луганск облысының батыс шекарасына жақын, М-04 (Е40) тас жолының жанында орналасқан. Алчевск-Стаханов агломерациясының құрамына кіреді. Қаланың аумағы негізінен ұсақ дала төбелері мен өзен жыралары бар жазық. Теңіз деңгейінен орташа биіктігі 211 метр. Көршілес елді мекендер: оңтүстігінде Перевальск (іргелес) қалалары, оңтүстік-батысында Артёмовск, батысында және солтүстік-батысында Брянка, солтүстігінде Петровка және Каменка ауылдары, солтүстік-шығыста Лотиково, Карпаты, шығысында Михайловка ауылдары, оңтүстік-шығысындағы Малоконстантиновка ауылы. Қаланың көрнекті орындары *Ленин даңғылы *Ленин алаңы *Химиктердің мәдениет үйі *Металлургтердің мәдениет үйі *Победа атындағы мәдениет және демалыс саябағы *Лиман тоғаны *Храмдар *Свято-Николаев кафедрал соборы *Свято-Георгиев храмы Дереккөздер
Ананьев

Ананьев (Одесса облысы) – Украинадағы Одесса облысының Ананьев ауданының әкімшілік орталығы. 1834 жылы қала статусын иеленді. Жеребков темір жол станциясынан 15 км қашықтықта, Тилигул өзенінің жағалауында орналасқан қала. Тарихы Анания – інжілдегі есім. XVIII ғасырда Анань слободасы атаумен негізі қаланды. Түркия мемлекетіне тиесілі аумақта украиндықтар қоныс аударып, кейін осы жерлер Ресей империясының басқаруына өтеді (1792 жылы Ясск келісіміне сәйкес). 1834 жылы атауы Ананьев болып өзгертіліп, Херсон губерниясының Ананьев уезінің орталығы болады. Дереккөздер
Исай Давыдов

Исай Давыдов (бүркеншік есімі, шын аты-жөні Давид Исаакович Шейнберг) – орыс жазушысы, сыншы, журналист. Өмірбаяны 1927 жылы 24 қазанда Мәскеуде дүниеге келген. Мәскеу полиграфиялық иститутының саяси және көркем әдебиет редакторы мамандығын бітірген. Мемлекеттік саяси баспада корректорлік қызмет атқарған. 1960-1977 жылдар аралығында шығармашылық жұмыспен айналыса бастайды. 1977-1985 жылдары Ворошилов одақ аралық жеке шығармашылық үйінің әдіскері болады. Кейінірек және қазіргі кезге дейін шығармашылықпен айналысуда. Екатеринбургте тұрады. Әдеби қызметі 1952 жылы «Сибирские огни» және «Искусство» журналдарында сыншы ретінде әдеби қызметін бастайды. Алғашқы кітабы – «Тобольские косторезы» өлкетану очеркі 1954 жылы Түмен қаласында жарық көреді. 1957 жылы Түмен кітап баспасында «Чужая книга» әңгімелер жинағы жарық көреді. Шығармалары Романдары *Я вернусь через тысячу лет *От весны до весны *Әңгімелері мен повестері *Девушка из Пантикапея *Он любил вас *Урок танцев в военной Москве *Три недели. Дереккөздер
Станислав Германович Десятсков

Станислав Германович Десятсков – орыс жазушысы, тарихшы. Өмірі 1936 жылы 6 қазанда Петрозоводск қаласында дүниеге келген. 1959 жылы Жданов атындағы Санкт-Петербург Мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітіреді. 1950 жылдан бастап шығармашылықпен айналыса бастайды. Ресей Жазушылар Одағының мүшесі. Тарихи романдар мен Ұлы Петр дәуірі жайлы повестерінің авторы. 200-ге жуық ғылыми еңбек жазған.Геннадий Гордың басшылығымен өзінің алғашқы «Верховники» тарихи романын жазып шығады. Роман Валентин Пикульдің теріс пікіріне ұшырап, нәтижесінде 14 жыл бойы «Верховники» романы басылып шықпайды. Тек 19997 жылы мәскеулік «Армада» баспасында толық түрде басылып шығады. Ресей Жазушылар Одағының мүшесі. 200-ге жуық ғылыми еңбек жазған. Көркем шығармалары *Персонных дел мастер. *Смерть Петра Первого. *Когда уходит земной полубог. *Верховники. *Генерал-фельдмаршал Голицын. *Брюс. Дорогами Петра Великого. Дереккөздер
Берово

Берово- Македония Республикасындағы қала, Берово қауымдастығының әкімшілік орталығы. Қала Малешево тарихи-географиялық аймағында Болгария шекарасына жақын маңда орналасқан. Берево ел астанасы Скопье қаласының оңтүстік-шығысынан 161 км қашықтықта, Струмица қаласының солтүстік-шығысынан 47 км қашықтықта және Кочани қаласының оңтүстік-шығысынан 52 км қашықтықта жатыр. 2002 жылғы халық санағы бойынша қала тұрғындарының саны 7002 адамға жеткен. Олардың ішінде: македондықтар — 6404 адам; сығандар — 459 адам; түріктер — 91 адам; сербтер — 14 адам; влахтар — 6 адам; босниялықтар — 3 адам; басқа ұлт өкілдері — 25 адам. Дереккөздер
Бақтияр Әбілдаұлы

Бақтияр Әбілдаұлы — 1937 жылы 10 қарашада Жамбыл облысының Талас ауданындағы Ақкөл ауылында өмірге келген. 1959 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін қызыл дипломмен бітірген. Жамбыл облыстық қазіргі "Ақ жол" газетінде бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары қызметтерін атқарған. 1963-1964 жылдары Жамбыл облыстық комсомол комитетінде үгіт-насихат бөлімін басқарған. Алғашқы әңгімелері студент кезінде-ақ республикалық "Пионер" журналында және үшінші сыныпқа арналған "Ана тілі" оқулығында жарияланған. Алғашқы жинағы "Тұлпардың тұяғы" (олимпиада чемпионы Абсент туралы) хикаяты 1980 жылы "Қайнар" баспасынан жарық көрген. 1986 жылы Жамбыл облыстық Абай атындағы драма театрында "Айша Бибі" тарихи трагедиясы, 1992 жылы "Сыпатай батыр пьесасы қойылған. 1995 жылы театрда Қадыр Жетпісбаевтың режиссерлығымен сахналанған. 1999 жылдан бері Мұхаммед Хайдар Дулат мырза туралы тарихи драмасы Жамбыл облыстық тетарының репертуарында. Көбінесе тарихи тақырыптарға жазады. Шығармалары "Төле би және Қойгелді батыр" (1992), "Рысбек батыр" (1994) атты жинақтары, "Бөлтірік би" атты тарихи хикаяты (1996), сондай-ақ "Талас-Тараз" (1998, "Санат"), "Жауғаш батыр - Абылай ханның елшісі" (1999), "Сыпатай батыр" (2000), "Тағдыр толқындары", "Шапырашты Наурызбай батыр" тарихи деректі романдары жарық көрген. Жетістіктері Қазақстан журналистер одағының лауреаты, Тараз қаласының Құрметті азаматы. Бірнеше медальдармен марапатталған.. Дереккөздер
Андрушевка

Андрушевка – Украинадағы Житомир облысында, Андрушевка ауданының әкімшілік орталығы. 1975 жылы қала статусына ие болды. Қала аумағы 68,08 км² . Халық саны 12 900 мың адам. Қаладағы Гуйва өзенінің жағалауында үлкен саябағы бар сарай орналасқан. ХІХ ғасырда осы жер атақты қант зауытының иесі Николай Трещенконың мекені болған. Ал Азаматтық соғыс жылдарында сарайда атақты командир Сергей Буденныйдың бірінші атты әскерінің штабы орналасқан. Дереккөздер
Антрацит (Луганск облысы)

Антрацит — Украинаның Луганск облысындағы қала, Антрацит ауданының әкімшілік орталығы. Ресей шекарасынан жақын Донецк бұйратының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қала аумағында Донецк темір жолының Антрацит, Щетово, Карахаш темір жол станциялары мен халықаралық автостанция орналасқан. Қаладағы саяси жүйе Қалалық кеңесте 46 депутат (44 – Регион партиясының уәкілі және Наталья Витренко блогынан 2 депутат) қызмет атқарады. Алты тұрақты комиссия құрылған: депутаттық этика мен жұмыс тәртібі; бюджеттік; өнеркәсіп, көлік және байланыс; тұрмыстық және тұрғын үй; жер мәселелері; қала құрылысы; білім беру, мәдениет, денсаулық және спорт. Дереккөздер
Битола

Битола - Македония Республикасының оңтүстік-батыс бөлігіндегі қала. Ол Битола қауымдастығының әкімшілік, мәдени және білім беру орталығы болып табылады. Кейбір мәліметтерге сүйенсек тұрғындарының саны жөнінен ел астанасы Скопьеден кейінгі екінші қала. Қаланың негізін II Филипп Македонский қалаған. Битола атауы - шіркеу (монастырь) деген мағынаны білдіреді. 1912 жылғы дейін гректер негізгі тұрғындардың айтарлықтай бөлігін құрады. Бірінші Балқан соғысынан соң Сербияның құрамына енген қала 1945 жылдан бастап Югославиялық Макдония республикасының қарамағына өтеді. 1979 жылы қалада Қасиетті Климент Охридский атындағы мемлекеттікУниверситеттің негізі қаланды. Дереккөздер
Апостолово

Апостолово – Украинадағы Днепропетровск облысындағы Апостолово ауданының әкімшілік орталығы. Аудан басқаруына бағынышты қала. Халық саны 16 356 мың адам (2001 жылғы халық санағының қорытындысы). Географиялық орналасқан жері Апостолово қаласы H-23 және Т-0419 автокөлік жолының қиылысында орналасқан. Қала аумағынан бірнеше темір жол тараулары (Запорожье, Кривой Рог-Сортировочный, Нижнеднепр-Узел және Снигеревка), Апостолово станциясы. Қала маңынан Днепр каналы – Кривой Рог. *1923 жылға дейін Покровск ауылы *1936 жылдан 1938 жылға дейін Косирово кенті *1956 жылдың қазан айында қала статусын иеленеді Дереккөздер
Әрмени Базар

Әрмени Базар (; ; ) – Қырымның солтүстігіндегі қала. Ол Қырым түбегін континентпен байланыстыратын Ор мойнағында орналасқан. Әрмени Базар қалалық аймағының әкімшілік орталығы (Әрмени Базар қалалық кеңесі), оған Әрмени Базардан басқа 3 ауыл: Қула, Орқапы және Үш Жылға кіреді. Климаты Климаты Cfb-мен шектесетін Кеппен климаттық жіктемесіне сәйкес жылы қоңыржай, жазы салыстырмалы түрде ыстық және құрғақ, ал қысы орташа жұмсақ. Қаңтардың орташа температурасы — 1,3 °C, шілдеде +22,6 °C. Жауын-шашынның деңгейі жылына — 407 мм. Тарихы Қала XVIII ғасырдың басында Түркиядан қашып, Орқапы бекінісінен көшіп келген қырымдық гректер мен армяндар құрған. 1730 жылдардан бері Әрмени Базар деген атпен белгілі. 1921 жылы Армянск деп аталды. 1993 жылы тәуелсіз Украинаның бір бөлігі ретінде қала мәртебесін алды. Қала халқы *1926 жылы – 2670 мың адам (1159 украиндық, 614 орыс, 572 қырым татарлары, 157 еврей, 22 неміс, 14 армян, 6 грек). *1939 жылы – 3975 мың адам. *1989 жылы 24 833 мың адам. *2001 жылы 24 508 мың адам 2001 жылғы бүкіл халықтық халық санағының қорытындысына сәйкес қала халқы мен қала кеңесіне бағынышты үш ауыл тұрғындарының саны 26 867 мың адамды құрады. Қала халқының басым бөлігін орыстар құраған. *орыс – 50,7% *украиндықтар – 32,2 % *Қырым татарлары – 3,5 % *молдовандар – 0,3% Дереккөздер
Бахмут (Донецк облысы)

Бахмут сонымен қатар Бахмут (1924—2016 жылдары — Артемівськ) – Украинадағы Донецк облысындағы қала. Бахмут қалалық қауымының әкімшілік орталығы және ауданының әкімшілік орталығы. Донецктан солтүстік-шығысынан 89 км қашықтықта, Бахмут өзенінің жағалауында орналасқан. (Өзеннің тарихи және географиялық атауы Бахмут, бірақ та қазіргі кезде қала тұрғындары Бахмутка деп атайды ). Артемовск – 2 және Артемовск - 1 темір жол станциялары орналасқан. 2001 жылғы халық санағының қорытындысына сәйкес қалада 82 916 мың адам тұрады. 2022 жылы Ресейдің басып кіруіне дейін қала Украинаның тұз өнеркәсібінің орталығы және темір жол торабы болды. Бахмут үшін шайқастар кезінде қаланың кейбір аудандары айтарлықтай жойылды. Қаладағы саяси жүйе Қаладағы жергілікті билік 4 жылда бір рет бүкіл қала тұрғындарының жасырын сайлау нәтижесінің негізінде құрылатын қала кеңесіне тиесілі. Кеңестің өз атқарушы комитеті бар. Қала басшысы Кеңес мүшелерін сайланатын кезде сайланады. Қалада Бахмут ауданының басқару органы; Бахмут аудан басқармасы; Бахмут аудан кеңесі орналасқан. 2004 жылғы президент сайлауында қала халқы Януковичқа (93,62 %), Ющенкоға (4,19 %) дауыс берді. Дереккөздер
Богданци (қала)

Богданци — Богданци қауымдастығының орталығы, Солтүстік Македониядағы қала. Қалада 1800 жылдан бастап грек мектебі пайда болды. Тұрғындар 1821 жылы оттомандарға қарсы көтеріліске қатысты. 19 ғасырда қаланың болгар тұрғындары айтарлықтай көп болғандықтан, оны болгар тілді қала деп те атады. Кейбір мәліметтерге қарағанда 1873 жылы қалада 2145 болгар мен 165 мұсылман өмір сүрген. 2002 жылғы халық санағының көрсеткіштері: македондықтар — 5761; албандықтар — 2; түріктер — 48 сығандар — 1; влахтар — 4; сербтер — 176; басқалар — 19. Дереккөздер
Чжэцзян университеті

Чжэцзян университеті (Zhèjiāng Dàxué) – Қытайдың мемлекеттік университеті. 1897 жылы негізі қаланған. Чжэцзян провинциясының Ханчжоу қаласында орналасқан. Қытайдың ескі және беделді университеттерінің бірі. 2005 жылы Қытай университеттері арасында Цинхуа университеті және Бейжің университетінен кейінгі үшінші орынды иеленген. Университеттің бұрынғы атауы – «Цюши академиясы». 1952 жылы болған қайта құрудан кейін, кейбір факультеттер өз алдына жеке оқу орындарына айналған. 1998 жылы Чжецзян университеті, Ханчжоу университеті, Чжэцзян ауылшаруашылық университеті және Чжэцзян медицина университеті біріктірілген соң жаңа Чжэцзянь университеті пайда болады. Университет 24 колледжден тұрады. Бакалаврға арналған 112 мамандық, аспиранттарға арналған 317 мамандық және докторлар үшін 283 мамандық қарастырылған. Қазіргі таңда университетте ұлттық деңгейдегі 14 мемлекеттік лаборатория, 5 мемлекеттік инженерлік зерттеу орталықтары, 6 медициналық клиника жұмыс жасайды. 40 мыңға жуық студент күндізгі бөлімде білім алуда.
Ахтырка

Ахтырка – Украинадағы Сумы облысындағы қала. Ахтырка ауданы мен Ахтырка қала кеңесінің әкімшілік орталығы (Великое Озеро, Залужаны, Козятин және пристань ауылдары кіреді). Географиялық орналасқан жері 1,5 км қашықтықтан кейін Ворскла өзеніне құйылатын Ахтырка өзенінің жағалауында орналасқан. Қала аумағынан Гусинка және Кирничная өзендері өтеді. Қалаға орман алаптары жанасып жатыр. Қала атауының шығуы туралы аңыз *Түрік тілінен аударғанда «Ақ жыра» - бұрын осы қала аумағы бос жатқан далаң жер болған. *Ахтырка өзенінің атауымен аталған (өзен атауы шығыс тілінен «ақпайтын су» мағынасын береді). *Аңыз бойынша Екінші Екатеринаның Қырымға кіретін кезінде «Ах, тырка!» деп лептеуінен пайда болған. Дереккөздер
Балаклея

Балаклея – Украинадағы Харьков облысының Балаклея ауданындағы қала. Балаклея қала кеңесінің әкімшілік орталығы (құрамына Крейдянка ауылы кіреді). Географиялық орналасқан жері Солтүстік Донец өзенінің сол жағалауында орналасқан. Қала аумағынан Т-2105 және Т-2110 автокөлік жолдары мен Балаклея станциясы орналасқан. Қала атауы Балаклейка өзенінің атауымен байланысты (түрік тілінен аударғанда «балық өзені»). Қала халқы *1732 жылы – 1 186 мың адам *1989 жылы – бүкілодақтық халық санағының нәтижесі бойынша 35 700 мың адам. *2001 жылы – 32 117 мың адам Атақты тұлғалары * Оксана Андреевна Петрусенко (1900-1940 жылдар) – 1900 жылы 2 ақпанда Балаклея қаласында дүниеге келген атақты украин опера әншісі. * Арнольд Григорьевич Шевелев – Балаклея қаласында дүниеге келген тарихшы. * Владимир Иванович Ковалевский – ресейлік мемлекеттік қайраткер, ғалым және кәсіпкер. * Яков Самойлович Эдельштейн – ресейлік геолог және географ. Дереккөздер
Хао Хайдун

Хао Хайдун (25 тамыз 1970) – Қытай құрамасының бұрынғы футболшысы, шабуылшы. Қытай құрамасында өнер көрсеткен. 1970 жылы 25 тамызда Қытайдың Циндао жерінде дүниеге келген. 2004 жылы өз бетінше жеке тренерлік мансабын бастаған. Қазіргі таңда Қытайдың футболдан бірінші дивизионы саналатын «Тяньцзинь Сунцзян» клубын басқарады. Қытайда және оның шегінде кеңінен танымал. Оны «Қытайдың үздік шабуылшысы» деп те атайды. «Далянь Ваньда» клубының құрамында жүргенде гол салу бойынша рекордқа ие болған. Жетістіктері Клубтағы жетістіктері *Қытайдың футболдан А-Цзя Лигасы, 1997, 1998, 2000, 2001, 2002 жылдардағы чемпион. *Қытай футбол ассоциациясының кубогы: 2001 *Қытайдың футболдан суперкубогы: 1997, 2001, 2003. Халықаралық жетістіктері *Футболдан Азия кубогы Индивидуалды жетістіктері *ҚФА алтын бутсы: 1997, 1998, 2001 *1998 жылы «Жыл футболисті» *ҚФА алтын добы: 1997, 1998. Дереккөздер
Николай Алексеевич Березин

Николай Алексеевич Березин – актер және театр режиссері. Өмірбаяны Николай Березин 1956 жылы 21 шілдеде Мәскеуде дүниеге келеді. 1978 жылы Щепкин атындағы театр училищесінің актерлік факультетін, ал 1986 жылы режиссерлік факультетін тәмамдайды. 1978 жылдан 1985 жылға дейін Ленин комсомолы атындағы Ленинград театрында актер болады. 1986-1990 жылдары Уфа орыс драма театрының бас режиссері болады. 1990 жылдан бастап Читинский облыстық драма театрында бас режиссері және көркемдік жетекшісі ретінде қызмет атқарады. Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері. 2007 жылы Ресей Федерациясының халық әртісі атанады. Ресей Федерациясының театр қайраткерлері одағының мүшесі. Фильмографиясы *1978 жыл – Вечер воспоминаний *1978 жыл – Это в сердце было моём *1978 жыл – Явка с повинной — Лев Гуров *1984 жыл – Жил-был доктор… Дереккөздер
Қытай футбол ассоциациясы

Қытай футбол ассоциациясы – Қытай Халық Республикасындағы жетекші футбол ұйымы. 1955 жылы Бейжіңде құрылған. 1974 жылы Азия футбол конфедерациясына, 1979 жылы ФИФА ұйымына мүше болады. Қытай спорт әкімшілігінің бөлімшесі болғанымен, үкіметтік және коммерциялық емес ұйым. ҚФА төрағасы * Хуан Чжун (1955–1979) * Ли Фэнлоу (1979–1985) * Юань Вэйминь (1985–1989) * Нянь Вэйсы (1989–1992) * Юань Вэйминь (1992–2004) * Лю Пэн (2004–қазіргі уақытта) ҚФА төраға орынбасары * Сунь Баожун (1989–1992) * Ван Цзюньшэн (1992–2000) * Янь Шидо (2000–2004) * Се Ялун (2005–2008) * Нань Юн (2009) * Вэй Ди (2010–қазіргі уақытта) Дереккөздер
Андрис Берзиньш

Андрис Берзиньш (латыш. Andris Bērziņš) — совет, латыш театр- және киноактері. Өмірбаяны Андрис Берзиньш 1952 жылы 26 тамызда Латвия, Цесисский ауданы, Лигатнеде жұмысшы отбасында дүниеге келеді. 1977 жылы Цесисский орта мектебінде оқиды, 1977 жылы Я. Витола атындағы Латвия мемлекеттік консерваториясының театрлық факультетін тәмамдайды, ал 1986 жылы режиссерлік бөлімінің мәдениет және өнер факультетін бітіріп шығады. 1977-1990 жылдар аралығында Дайлес театрында актерлік қызмет атқарады. 1976 жылдан бастап Рига киностудиясының фильмдеріне түсе бастайды. 1976 жыл — Эта опасная дверь на балкон — Эрик 1977 жыл — Мужчина в рассвете сил — Тенис 1978 жыл — Весенняя путёвка — Артур 1979 жыл — Ждите «Джона Графтона» — Мартиньш 1980 жыл — Пожелай мне нелётной погоды — Имантс 1983 жыл — Каменистый путь — Эрик 1983 жыл — Мираж — эпизод 1984 жыл — Когда сдают тормоза — Кирсис 1984 жыл — Нужна солистка — Анджа 1986 жыл — Страх — Вилнис 1987 жыл — Айя — Юрис 2000 жыл — Мистерия старой управы — Ларс Дереккөздер
Марк Наумович Бернес

Марк Наумович Бернес (шын тегі – Нейман) – совет киноактері және әндер орындаушысы. 1955 жылы Ресей Федерациясының халық әртісі атағын алады. 1951 жылы бірінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады. Өмірбаяны Марк Наумович Нейман 1911 жылы 25 қыркүйекте Нежин қаласында дүниеге келеді. 1916 жылы Марк бес жасында отбасы Харьков қаласына көшіп кетеді. Н.Н. Синельников атындағы «Миссури» харьков музыка театрына тапсырады, сол кезде оның Бернес сахналық лақап аты пайда болады. 1929 жылы Харковьте театр курсын тәмамдайды. Марк 17 жасында Мәскеуге қайта оралады. Ол жерде Кіші және Үлкен театрда жұмыс істей бастайды. 1930-1933 жылдары Мәскеу драма театрында шағын рөлдерді сомдайды. Әртіс Николай Радинді өзінің ұстазы ретінде есептеген. 1935 жылдан бастап киноға түсе бастайды. 1936-1937 жылдардағы эпизодтық рөлдерінен кейін біршама танымал фильмдерге түседі. Марк Бернеске Ұлы Отан Соғысы жайлы лентасындағы рөлі үлкен жетістік әкеледі. Марк Наумович Бернес 1969 жылы 16 тамызда өкпе қатерлі ісік ауруынан дүниеден өтеді. Новодевичье мазарында жерленген. Дереккөздер
Вадим Борисович Бероев

Вадим Борисович Бероев — осетин текті совет театр және киноактері. Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі. Өмірбаяны Вадим Бероев 1937 жылы 10 қаңтарда осетин ауылы Хумалагта дүниеге келеді. Алайда отбасы көп ұзамай Львовқа көшіп барады. 1954 жылы №35 Львов мектебін тәмамдайды. Сонымен қатар музыка училищесін фортепиано класы бойынша тәмамдап шығады. 1957 жылы А.В. Луначарский атындағы мемлекеттік театр институтын бітіреді. Ұзтаздары: Варвара Алексеевна Вронская, Николай Васильевич Петров және Борис Никитович Докутович. 1957 жылдан бастап Моссовета атындағы театрда жұмыс істейді. Отбасы * Әкесі — Борис Бодзиевич Бероев (1905-1976). * Анасы — Карафа—Зинаида Эдуардовна Корбут (1898 немесе 1900-1976). * Әйелі — Шварева—Эльвира Павловна Бруновская (3.06.1936-11.04.2000). * Қызы — Елена Вадимона Бероева (1958) (Моссовета театр әртісі). * Немерелері — Егор Бероев (9.10.1977) және Дмитрий Бероев (1988). 1972 жылы Мәскеуде дүниеден өтеді, Введенский (Неміс) мазарына жерленеді. Сыртқы сілтемелер * [http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/sov/432/bio/ Биография и фото Вадима Бероева на сайте «Кино-театр»]
Эгонс Бесерис

Эгонс Бесерис (латыш. Egons Beseris) – совет және латыш актері. Өмірбаяны Эгонс Бесерис 1932 жылы 17 шілдеде Латвияның оңтүстік-батысындағы Салдус қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келеді. 1952 жылы Салдус орта мектебін тәмамдайды. 1956 жылы Язеп Витола атындағы Латвия музыка академиясын тәмамдайды. 1956-1958 жылы Я. Райнис атындағы Көркем театрында және 1958-1982 жылдар аралығында А. Упит атындағы драма театрында актерлік қызмет атқарады. 1984 жылы 1 ақпанда Ригада дүниеден өтеді. Театрда сомдаған рөлдері А. Упит атындағы драма театры *1958 жыл— «Новогодняя ночь» А. Льюиса — Эрнст Хант *1962 жыл — «Центр нападения умрёт на заре» А. Кусани — Кинг-Конг *1964 жыл — «Небо и Ад» Проспера Мериме — Брат Рафаэль *1964 жыл — «Конец королевства» Яниса Анерауда — Король *1966 жыл — «Мариус» Марселя Паньоля — Панис *1966 жыл — «Кьоджинские перепалки» Карло Гольдони — Панис *1967 жыл — «Традиционный сбор» Виктора Розова — Максим Петров *1969 жыл — «Мой милый, мой дорогой» Хария Гулбиса — Пуога *1969 жыл — "Трамвай «Желание» Теннесси Уильямса — Стив *1970 жыл — «Однажды, в новогоднюю ночь…» Эмиля Брагинского и Эльдара Рязанова — Ипполит *1972 жыл — «Микумярди» Хуго Раудсеппа — Яак Йорам *1973 жыл — «Хижина дяди Тома» по роману Гарриет Бичер-Стоу — Том *1975 жыл — «Коварный кавалер» Дж. Фаркуара — Бонифейс *1975 жыл — «Дни портных в Силмачах» Рудольфа Блауманиса — Пиндакс Фильмографиясы *1964 жыл — Капитан Нуль — Ука *1965 жыл — «Тобаго» меняет курс — боцман *1967 жыл — Часы капитана Энрико *1968 жыл — Времена землемеров — тракторшы *1968 жыл — 24-25 не возвращается — таксопарк басшысы *1969 жыл — Белые дюны — буфетші *1969 жыл — Лучи в стекле — Жанис *1970 жыл — Насыпь — Йоган *1970 жыл — Слуги дьявола — капитан Хорн *1971 жыл — Танец мотылька — көрші *1971 жыл — В тени смерти — Скапанс *1972 жыл — Слуги дьявола на чёртовой мельнице — капитан Хорн *1973 жыл — Шах королеве бриллиантов — мед эксперті *1973 жыл — Подарок одинокой женщине *1974 жыл — Нападение на тайную полицию *1975 жыл — В клешнях чёрного рака *1980 жыл — Долгая дорога в дюнах — Петерис *1983 жыл — Оборотень Том — Индритис *1984 жыл — Когда сдают тормоза — Юристің ағасы Дереккөздер
Дихан-Баба Әбілев

{{Жазушы } { style="background:transparent" } { style="background:transparent" } }} Дихан-Баба Әбілев (26 желтоқсан 1907, Павлодар облысы Баянауыл ауданы Мойылдыбұлақ - 2003, Алматы) - ақын, Қазақстанның халық жазушысы. Білімі * Семей ауыл шаруашылығы техникумын бітірген. * Алматыдағы Коммунистік Журналистер институтын (1937) оқыған. * Қазақ КСР Ғылым академиясының аспирантурасын (1948) тәмамдаған. Өмірбаяны * 1927-1934 жылдары халық ағарту, басасөз қызметтерінде болған. * Баянауыл аудандық "Ленин туы" газеті редактордың орынбасары * республикалық "Қазақ әдебиеті" газетінің жауапты хатшысы, бас редактордың орынбасары * 1938-1939 жылдары Қазақстан жазушылар одағының төрағасы * 1961-1962 жылдары Көркем әдебиет баспасының Бас редакторы. * 1942 жылдан 1946 жылға дейін Ұлы Отан соғысына қатысқан. Алматы қаласы көшелерінің біріне есімі берілген. Шығармашылығы * Тұңғыш өлеңі - "Қызыл әскерге" 1925 жылы Семейдегі "Қазақ тілі" газетінде жарияланған. * "Шалқыма" (поэма) * "Бармақ" (поэма, 1937) * "Қуат" (поэма, 1940) * "Мұңсыз Мәрия" (поэма, 1940). * "Москва түбінде" (1942) * "Майданбек" (Өлең-роман, 1943) * "Бибінұр" (1949) * "Жұлдызды жігіт" * "Дала солдаты" (1945) * "Тұлға" (1948) өлеңдер жинақтары. * Соғыстан кейінгі бейбіт заманда ақын Риддер кеншілерінің өмірінен "Алтай жүрегі" атты өлең роман (1955) жазған. С. Торайғыров өмірінен жазған ** "Ақын арманы" (1964) ** "Арман жолында" (1968) ** "Баянауыл баурайында" (1975) атты прозалық роман-тирлогиясы қалың жұртшылыққа кеңінен мәлім. Кезінде осы аталған сүбелі туындылардың бәрі дерлік орыс тіліне аударылған. Драматургия жанрында * "Қарулас достар" (1948) * "Майра" (1954) * "Біржан сал мен ақын Сара" туындыларын жазған. Сондай-ақ қазақ тіліне орыс, украин, түрік, армян классиктерінің поэмаларын аударған. Марапаттары * Қызыл Жұлдыз ордені * Еңбек Қызыл Ту ордені * "Құрмет Белгісі" ордені * көптеген медальдармен * Қазақ КСР Жоғарға Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталған. * Қазақстанның халық жазушысы. Шығармалары * Таңдамалы өлеңдер. А., ҚМКӘБ, 1958; * Шығармаларының екі томдығы А., "Жазушы", 1977, 1984 * Махаббат құдіреті. Роман. А., "Жазушы", 1991; * мелодия весны. Өлеңдер. А., "Жазушы", 1993; * Өткен күнде белгі бар. Естеліктер. А., "Жазушы", 1997; * Жолаушы өмір. Өлеңдер. А., "Жазушы", 2001. Дереккөздер
Валандово

Валандово — Македония республикасындағы Валандово қауымдастығының орталығы. Қала елдің оңтүстік-шығыс шекарасы маңында, Анска өзенінің оң жағалауындағы Боймия тарихи-географиялық аумағында орналасқан. Валандово атауы алғаш рет Стефан Душан патшаның сый грамотасында 1349 жылы айтылады. Алайда қала атауы Валандов емес Алавандов деп жазылған. Біртіндеп бұл атау ұмытылып, оның орнына жаңа атау қолданыла бастайды. 2002 жылғы санақ бойынша қала тұрғындарының саны 4402 адамға тең келген. Сондай-ақ қаладағы басқа ұлт өкілдерінің санын да анықтаған: * македондықтар:4279 * сербтер: 58 * түріктер: 26 * сығандар: 13 * влахтар: 1 * бошняктар: 1 * басқалары: 24 Дереккөздер
Лондон колледж университеті

Лондон университеттік колледжі — Лондон университеті құрамына кіретін Лондондағы университет. Лондонның орталығы Gower Street-те орналасқан. Ұлыбританияның алдыңғы қатарлы университеттерінің бірі болып табылады. Көптеген жылдар бойы The Times және The Guardian рейтінгісі бойынша бесінші орыннан түспей келеді. 2009 жылы THE-QS World University Rankings рейтінгісі бойынша әлемде 4-орынды, ал Ұлыбританияда Кембридж университетінен кейін 2-орынды иеленеді. 2007 жылы университеттің жылдық қаржы айналымы шамамен 600 млн фунтты құрайды. Сонымен қатар университет «Рассел тобының», «G5» (en) және «Алтын үшбұрыштің» (Оксфорд және Кэмбридж университеттерімен қатар) мүшесі болып табылады. UCL-дың 26 оқытушысы және түлегі Нобель сыйлығының иегері. Тарихы 1826 жылы Лондон университеті ретінде негізі қаланады. Университет ғимаратын архитектор Уильям Уилкинс салады. 1836 жылы Лондон университеті және Лондон Корольдік колледжі екеуі бірігіп Лондон Университетін құрады. Осы кезде UCL өзінің қазіргі атауына ие болады. 1893 жылы университетте Англияда тұңғыш рет студенттік одаққұрылады. Дереккөздер
Велес (қала)

Велес — Македония Республикасының орталық бөлігінде, Вардар өзенінің бойында орналасқан қала. Қала Велес қауымдастығының орталығы болып табылады. Бастапқыда қалаға түріктің Кепрюлю (Köprülü)"көпірі бар" қала деген мағына беретін сөзімен аталған. 1946 жылдан 1996 жылға дейін ол Титов-Велес деп аталған. Бұл атау Титоның құрметіне берілді. Велес қаласының маңында Вардар өзені келіп құятын Брегалница өзені ағып өтеді. Қала Скопье мен Афины қалаларының ортасындағы магистральді жолдың бойында орын тепкен. Қаланың негізі б.з.д.168 жылы қаланған. Ол тұста оның атауы Вилла Зора болғаны белгілі. 1994 жылы болған санақтың нәтижесі қалада 44 149 тұрғын тұратынын анықтаса, 2002 жылы бұл сандар көрсеткіші 43 716 болып, халық саны соңғы сегіз жылда біршама кеми түскені айқындалды. Қалада тұратын түрлі ұлт өкілдерінің саны: * македондықтар: 40 269 * албандар: 91 * түріктер: 1694 * сығандар: 799 * влахтар: 340 * сербтер: 297 * бошняктар: 36 * өзге ұлттар:190 Дереккөздер
Гостивар

Гостивар — Македонияның Полог аймағында жатқан қала. Ол Шар тау сілемдерінің бөктерінде орналасқан. Сондай-ақ қала Гостивар қауымдастығының әкімшілік орталығы болып табылады. Гостивардағы халық саны — 35 847 адам. 19-ғасырда Осман империясы тұсында ол каза (әкімшілік бірлік)орталығына айналады. Болгар этнографы Васил Кынчовтың деректеріне сәйкес 19-ғасырдың аяқ тұсына қарай қаладағы тұрғындар саны 3735 адамды құраған. Оның 3100-і түріктер, 310-ы болгарлар, 100-і албандар, 25-і влахтар, ал қалған 200-і сығандар болған. Ал 2002 жылы өткен халық санағына сүйенсек қалада: * Македондықтар: 11 885 (33,15 %) * Албандар: 16 890 (47,12 %) * Түріктер: 4 559 (12,72 %) * Сығандар: 1 899 (5,3 %) * Влахтар: 15 (0,04 %) * Сербтер: 146 (0,41 %) * Босниялықтар: 34 (0,09 %) * Басқа ұлттар: 419 (1,17 %) Дереккөздер
Дебар

Дебар (, , Дибра, , Дебре) — Македонияның батыс бөлігінде орналасқан қала. Дебар қауымдастығының орталығы. Қала Дебар алқабы шұңқырында, жасанды Дебар көлінің жағалауында орналасқан. Ол Албания шекарасының маңында Црн-Дрим өзені мен оның сағасы Радика өзендері аралығында теңіз деңгейінен 625 м биіктікте жатыр. Қаланы Дешат, Стогово, Ябланица таулары айнала қоршай орналасқан. Қала Деборус атауымен алғаш рет Птоломей картасында ұшырасады. Қалада Охрид архиепископиясының бірінші басшысы Иоанн Дебарский дүниеге келген. Бірінші Дүиежүзілік соғыстан кейін Дебар тұрғындарының саны күрт азайып кетті.Ал 2002 жылы өткен халық санағы нәтижелері келесідей көрсеткіштер берді: македондықтар: 1054 (7,24 %) албандар: 10 768 (73,95 %) түріктер: 1415 сығандар: 1079 влахтар: 2 сербтер: 22 бошняктар: 2 өзге ұлттар: 219 Дереккөздер
Куманово

Куманово — Македониядағы Куманово қауымдастығының орталығы, қала. Ол Македония қалаларының ішіндегі тұрғындар саны жөнінен үшінші орын алады. Халқының саны — 70 842 адам. Куманово қаласы Македония Республикасының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қала арқылы Липовка және Койнарка өзендері ағып өтеді. Қала теңіз деңгейінен 350 метр биіктікте жатыр. Тарихы Тарихшылар болжамы бойынша Куманово сөзі түрік тайпасы құмандардың атымен аталады. Құмандар бұл қалада 12-13 ғасырларда қоныстанған. Қала атауы 1519 жылы алғаш рет ежлгі түрік тарихи деректерінде ұшырасады. Куманово Карпош көтерілісінің ошағы болған және оның астанасының рөлін атқарған. Кумановадан жақын маңда 1912 жылы 23 қазан күні Кұман шайқасы болып өтті. Бұл шайқаста серб әскері түріктерді ойсырата жеңеді. Бұл Бірінші Балқан соғысындағы шайқастардың бірі болды. Ұлттық құрамы 2002 жылғы санақ бойынша тұрғындардың этникалық құрылымы: * македондықтар — 47 744 ; * албандар — 18 278 ; * сербтер — 5230 ; * сығандар — 4056 ; * түріктер — 256 ; * влахтар — 108 ; * босниялықтар — 14; * өзге ұлттар — 586. Дереккөздер
Хана Сенеш

Хана Сенеш – венгер және еврей ақыны, сионист, Екінші дүниежүзілік соғыстың партизаны, Израиль халық қаһарманы. 1921 жылы 17 шілдеде Будапештте дүниеге келген. Венгрияда туып, сонда өскен Хана Сенеш 18 жасында Палестинаға көшіп кетеді. Ұлтшылдардың қолына түсіп, кейіннен атылған. Оның өлеңдері израильдік поэзия хрестоматиясына енгізілген. Өмірі Шыққан тегі Хана Сенеш 1921 жылы 17 шілдеде Будапештте туған. Оның отбасы әдеби дәстүр мен ғұрыпқа бай болатын. Әкесі – Бела Сенеш әйгілі жазушы және драматург болған. Әкесінің ағасы – Андор Сенеш венгер ақыны және аудармашы болса, оның ұлы – Иван Сенеш жазушы, драматург және ақын болған. Анасы – Катерина Сенеш Батыс Вегрияда дүниеге келген. Венгриядағы балалық шағы Хана 6-7 жасынан өлең жаза бастаған. Палестинада 1939 жылы 19 қыркүйекте 18 жасында Хана өз бетінше Палестинаға көшіп барады. Еуропадағы миссия және тұтқындалуы 1944 жылы 11 наурызда Италияға ұшып барады. 13 наурыз күні ол және оның тобы парашютпен Югославия аумағына тасталған партизандардың қатарында болады. Тергеу, сот және өлім жазасы Сомбатхея түрмесінен кейін оны Будапешттегі Хадик казармасына жібереді. Венгрияның азат етілуінен кейін Әдеби мұрасы Естелік Өнерде Израилдің өзіндік ұлттық санасындағы Хана Сенеш бейнесі Дереккөздер
Сергей Станиславович Бехтерев

Сергей Станиславович Бехтерев – совет, орыс театр- және киноактері. 1986 жылы КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты болады. 1995 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі атағына ие болады.. Биографиясы Сергей Бехтерев 1958 жылы 19 мамырда Петропавлск-Камчатскода дүниеге келеді. 1979 жылы Ленинград театр, музыка және кинематография институтын тәмамдайды. 1979-2002 жылдар аралығында Ленинград Кіші драма театрында актерлік қызмет атқарады. Актерлік шығармашылығын режиссер ассистенті жұмысы ретінде үйлестіре білді. Оның алғашқы кәсіптік сахнадағы жұмысы А. Куприннің «Господах офицеры» қойылымындағы Веткин рөлі болады. Сергей Бехтерев телевидениеде бірнеше жыл жұмыс істейді. Сонымен қатар 1997-1998 жылдары «Боярский Двор», 1998-1999 жылдары «Студия “Ф”», 1999-2000 жылдары «Маленький Спектакль», 2005-2006 жылдары «Песенки моего двора» бағдарлама циклдерінде қызмет атқарады. Бехтерев бірнеше фильмдерді дыбыстайды. 2008 жылы 13 қарашада Санкт-Петербургте ұзаққа созылған ауруының себебінен дүниеден өтеді. 2008 жылы 17 қарашада Санкт-Петербург Волковский мазарына жерленеді. Дереккөздер
Борис Владимирович Бибиков

Борис Владимирович Бибиков – совет театр- және киноактері, театр режиссері және театр ұстазы. 1950 жылы үшінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады. 1947 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері атағын алады. Биографиясы Борис Бибиков 1900 жылы 9 (22) шілдеде Серпуховте дүниеге келеді.Борис Владимирович актриса Ольга Пыжоавмен некеде тұрады. Екеуі ГИТИС және ВГИК-те сабақ береді. Оқушылырының қатарында Юрий Белов, Елена Вольская, Вячеслав Тихонов, Руфина Нифонтова, Нонна Мордюкова, Майя Булгакова, Андрей Вертоградов, Леонид Куравлев, Тамара Носова бар және басқа да көптеген танымал актерлерді кездестіруге болады. Фильмографиясы *1942 — Котовский *1952 — Незабываемый 1919-й — полковник Зейдлиц *1953 — Корабли штурмуют бастионы — Спенсер Смит *1957 — Рассказы о Ленине *1960 — Повесть пламенных лет — Фон Бреннер *1961 — Ночь без милосердия — полковник Хэгберд *1963 — Приходите завтра — профессор Александр Александрович Соколов *1963 — Стёжки — дорожки — Калистрат Калистратович *1963 — Возвращение Вероники *1964 — Всё для вас — профессор Дукельский *1966 — 26 бакинских комиссаров *1967 — Майор Вихрь — генерал Нойбут *1967 — Софья Перовская *1967 — Берег надежды *1968 — Десятая доля пути — Данилевич *1969 — Ночь перед рассветом *1971 — Звёзды не гаснут *1973 — Дела сердечные — Николай Николаевич, «жедел жәрдем» дәрігері *1974 — Фронт без флангов —Мишаның атасы *1979 — Профессия — киноактёр. Дереккөздер
Шаукат Хасанович Биктемиров

Шаукат Хасанович Биктемиров – совет, татар театр- және киноактері. 1977 жылы КСРО-ның халық әртісі. Биографиясы Шаукат Биктемиров 1928 жылы 28 қазанда Мингер ауылында дүниеге келеді. Темиршик ауылында жеті сыныптық мектепті тәмамдағаннан кейін біраз уақыт колхозда жұмыс істейді. 1945 жылы көктемде Қазан театр училищесіне түсіп, 1949 жылы тәмамдап шығады. 1949 жылдан бастап Г. Камал атындағы Татар драма театр академиясында қызмет атқарады. Театрдағы қызметі *«Свобода» Амира — Тагир *«Приехала мама» Хусаинова — Ислам *«Сквозь поражение» Валеева — Лукман *«Фатима Сабри» Джамала — Фархад *«Последняя жертва» А. Н. Островскийдің — Вадим Григорьевич Дульчин *«Третья патетическая» Н. Ф. Погодиннің — В. И. Ленин Дереккөздер
Алвис Бирковс

Алвис Бирковс (латыш. Alvis Birkovs) – совет және латыш режиссері әрі актер. Биографиясы Алвис Бирковс 1950 жылы 30 наурызда Ригада дүниеге келеді. 1968 жылы №49 Рига орта мектебін тәмамдайды. 1979 жылы Я. Витола атындағы Латвия мемлекеттік консерваториясы, режиссерлік бөлімі,театр факультетін тәмамдап шығады. 1977-1989 жылдары Латвия КСР-і мемлекеттік жас көрермендер театрында режиссер ассистенті, режиссер және актерлік қызмет атқарады. Рига Жастар театрында режиссер болып, Рига Торня театрында актерлік шеберліктен сабақ береді. Ұлыбритания және АҚШ-тың драма студиясы қойылымдарына режиссер ретінде шақырылады. Шотландияда жеке актерлік мектебінде сабақ береді. 1985 жылы режиссер Арвид Криевстің «Малиновое вино» детективті лентасында басты рөлді сомдайды. 1983 жылы Латвия театр жұмысшылары қауымдастығының мшесі болады. Фильмографиясы *1978 — Обвиняемый — Браун *1985 — Малиновое вино — Гиртс Рандерс *2008 — Любитель Дереккөздер Aleksandrs Busse. — Rīga : Preses nams, 1999-. — (Latvija un latvieši). 1.sēj. A-J. — 1999. — 462б. ISBN 9984-00-331-0 (латыш.) Дереккөздер
Борис Наумович Бирман

Борис Наумович Бирман (шығармашылық лақап аты – Борис Вишневский) – орыс актері, бард, режиссер және исценариші. Биографиясы Борис Бирман кинорежиссер отбасында дүниеге келеді. 1987 жылы Ленинград мемлекеттік театр институтында музыка және кинематография факультеті бойынша тәмамдап шығады. 1988-1990 жылдары Бирман «Народный дом» мемлекеттік театр-студисында актер болып жұмыс істейді. 1979 жылы алғаш рет «Бабушкин внук» киносына түседі. Актер «Черный ворон», «Бандитский Петербург», «Подружка Осень», «Европейский конвой» хикаяларындағы жұмыстарынан кейін атақ-даңққа ие болады. 2003 жылы Владимир Бортко Бирманды Птицын рөліне шақырады. Қазір Санкт-Петербургте өмір сүреді. Режиссерлік жұмыстары *2000-2001 жыл – Улицы разбитых фонарей. Менты-3 *2009 жыл – В огонь и воду Сценариші *2003 жыл – Агент национальной безопасности 4 *2004 жыл – Лабиринты разума («Дежавю» хикаясы) Дереккөздер
Македонска-Каменица

Македонска-Каменица — Македониядағы Македонска-Каменица қауымдастығының орталығы Қала Осоговия тарихи-географиялық аймағындағы Каменица өзенінің және Брегалница өзенінің оң тармағының бойында орналасқан. Тарихы Қала Саса елді-мекені аймағында өндірілетін қалайы-мырыш кендерімен танымал болды. Өз атауын Каменица өзенінен алады. 1566 жылғы деректерде өзен атауы Камена-река деп берілген. Сондай-ақ қала атауы алғаш рет 1570-1573 жылғы түрік тарихи жазбаларында 80 отбасы мен 59 сүрбойдақ мекен ететін ауыл ретінде айтылады. Қаланың болгар-христиандардан тұратын 350 тұрғыны болған. Балкан соғысынан соң қала бастапқыда Сербияның қарамағына енсе, кейіннен Югославияның қол астына өтеді. Ал Екінші Дүниежүзі соғысынан кейін Каменица гүлдене түсті. Халқы 2002 жылы өткен санақ бойынша халық саны 5147 адам екені анықталды. * македондықтар - 5096 * цыгандар -14 * сербтер - 8 * бошняктар - 9 Дереккөздер
Неготино

Неготино немесе Неготин — Македония Республикасындағы қала. Ол Неготино қауымдастығының орталығы болып табылады. Географиясы Неготино Македонияның орталық бөлігінде Велес қаласының маңында Вардар өзені аңғарында орналасқан. Қалаға жақын маңда Скопье-Гевгелия магистралі өтеді. Сондай-ақ қала арқылы Луда-Мара өзені ағып өтеді. Халқы 2002 жылғы санақ көрсеткіштері бойынша қала тұрғындарының саны - 13 284 адамға тең. * македондықтар: 12 994 * албандар: 1 * түріктер: 46 * сығандар: 74 * влахтар: 11 * сербтер: 117 * бошняктар: 1 * өзге ұлттар: 40 Көрікті жерлері Қалаға 1821 жылы салынған сағат мұнарасы (саат кула) көрік беріп тұр. Мерекелері 8 қараша — 1944 жылы неміс әскерлерінің шегінген күні Шарап фестивалі — қасиетті Трифон Зарезанның құрметіне арналған мейрам — 14 ақпан Монастыр кеші және Неготин жәрмеңкесі — 20-23 қыркүйек Дереккөздер
Исмет Инөнү

Исмет Мұстафа Инөнү (; , — , ) — түрік мемлекеттік, саяси және әскери қайраткер, Түркияның екінші президенті (1938—1950), Ататүріктің мұрагері. Туған кездегі есімі — Мұстафа Исмет-паша . Исмет Инөнү есімі 1935 жылдың 1 қаңтарынан бастап Түркияда титулдардың жойылуына және фамилиялардың енгізілуіне байланысты қабылданды. Әскери-артиллериялық училищенің түлегі. Жас түріктер төңкерісі кезінен бастап Ататүріктің жақын серігі болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Месопотамия майданындағы полковник. Өмірібаяны Мұстафа Исмет Инөнү 1884 жылы 24 қыркүйекте Измир қаласында туған. Осман шенеунігі Хаджи Решид бейдің ұлы. Әскери-артиллерия училищесінде білім алған. Түркиядағы революция кезінде Ататүріктің жақын жақтасы болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде месопатамия майданында полковник қызметін атқарған. Қатысқан соғыстары Мустафа Исмет түрік-грек соғысы кезінде Инөнү шайқасқа қатысып, атаққа ие болады. Сол кезден бастап тегін Инөнү деп алады. Республика құрылған соң, бірінші премьер-министр болып тағайындалып, 1937 жылға дейін осы қызметті атқарады. Ататүрік қайтыс болған соң 1938 жылдың 11 қараша айынан 1950 жылға дейін президенттік таққа отырады. Республикалық ұлттық партияның негізін салушылардың бірі болған. Ол партияны 1938-1972 жылдар аралығында басқарған. 1972 жылы саясат өмірінен алшақтайды. 1973 жылы 25 желтоқсанда Анкара қаласында қайтыс болады. Дереккөздер
Джемаль Гюрсель

Джемал Гүрсел — түріктің әскери және қоғам қайраткері, Түркия мемлекетінің 1960-1966 жылдар аралығындағы президенті. Артиллерист мамандығы бойынша әскери білім алған. Ататүрік жетекшілігімен түрік армиясының мүшесі болған. Палестина мен Сирияда болған шайқастарға қатысқан, британдықтар қолында тұтқында болған. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін грек-түрік соғысына қатысқан. 1950 жылдың соңына таман құрлықтағы әскер басшысы болып қызмет атқарады. 1960 жылы өткен төңкерістің ұйымдастырушысы болған. Осыдан кейін мемлекет басшысы орнына отырады. 1960-1966 жылдар аралығында Түркия президенті болып тағайындалады. 1961 жылы Джемал Гүрсел алғашқы түрік Devrim автомобилінің негізін қалауға септігін тигізген, алайда елге өзі басшылық жасаған тұста көлік жасап шығарылмаған.
Фахри Корутюрк

Фахри Корутүрік (түрік. Fahri Korutürk) – әскери-теңіз офицері, дипломат, Түркияның алтыншы президенті. Өмірі 1903 жылы 3 тамызда Стамбул қаласында дүниеге келген. Әскери қызметі 1916 жылы әскери-теңіз кадет мектебіне түседі, 1923 жылы тәмамдайды. 1933 жылы Стамбулдағы әскери-теңіз академиясын бітіреді. Корутюрк крейсер мен суасты қайықтарында борышын өтеген. Рим, Берлин, Стокгольмде әскери атташе болып жұмыс істеген. 1936 жылы шығанақтардың жағдайы жайлы конвенцияға қол қою кезінде әскери кеңесші болған. 1950 жылы Корутюрк контр-адмирал болып жұмыс атқарады. Толық адмирал лауазымын алғанға дейін түрлі әскери қызметтерде істеген. Дипломатия 1960 жылы Түркияның Совет Одағы, кейін Испанияда елші, бұрынғы ел президенті болған Джемаль Гюрсельді теңіз әскери сот жетекші отставкаға кеткен соң, орнына қояды. Саясат 1968 жылы Корутюрк сенат мүшесі болады. 1973 жылы 6 сәуірде Ұлы Ұлттық Түркия Жиналысы кезінде Түркияның алтыншы президенті болып тағайындалады. Отбасы 1944 жылы Эмель Кортюркпен отбасы құрады, 1 қызы, 2 ұлы болған. Корутюрк лақабын Мұстафа Кемаль Ататүрік таққан. 12 қазан 1987 жылы Анкарадағы мемлекеттік зиратқа жерленген.
Абдуллаһ Гүл

Абдуллаһ Гүл ( [abduɫˈɫah ˈɟyl]; 29 қазан 1950 жыл, Қайсері) — түрік мемлекеттік және саяси қайраткер, Түркия президенті (27 тамыз 2007 — 27 тамыз 2014). 2002-2003 жылдар аралығында Түркияның премьер-министрі, кейін премьер–министрдің көмекшісі, шетел істері министрі қызметін атқарған. Өмірбаяны 1950 жылы Қайсеріде инженерлер отбасында дүниеге келген. Ыстанбұл университетінде экономика саласында білім алған, Лондон мен Эксетерде тәжірибе жинақтаған. 1938-1991 жылдар аралығында Ислам банкінде жұмыс істеген. 1991-1995 жылдар аралығында қаржы және жоспарлау саласында комитет мүшесі болған. 1996-1997 жылдары министр, үкіметтің баспасөз-хатшысы қызметін атқарған. «Fazilet Partisi» деп аталатын партия атынан парламентке сайланған. 2002-2003 жылдары премьер-министр болып қызмет атқарған. Президенттікке жол 2007 жылы мамыр айында Абдуллаһ Гүл президенттікке сайланады. Алайда Яшар Бүйіканыттың бастамасымен халық Гүлге қарсы шығады, көпшіліктің қалауымен Абдуллаһ Гүл кандидат орнын босатады. Қайта өткен сайлау барысында Гүл президент болып сайланып, сол күннен бастап өз қызметін бастайды. Жеке өмірі 1980 жылы на Хайрүнниса Өзйұртпен отбасын құрған. 3 баласы бар: Ахмед Мүнір, Мехмед Емре және қызы Күбра. «Бешикташ» футбол клубының жанкүйері. Марапаттары: *• Банидің Үлкен Крест ордені (Ұлыбритания, 14 мамыр 2008). *• Абдель Азиз Королінің ордені (Сауд Аравиясы, 2007). *• Үлкен шынжыр (GColIH) (Португалия, мамыр 2009). *• «Астанаға 10 жыл» медалі (Қазақстан, 2008). Дереккөздер
Жоао Авеланж

Жан-Мари Фостен Гедефруа де Авеланж (порт. Jean-Marie Faustin Goedefroid de Havelange; João Havelange, 8 мамыр, 1916 жыл - 16 тамыз, 2016 жыл) — ФИФА-ның жетінші президенті (1974- 1998 жыл). Өмірі 1916 жылы 8 мамырда дүниеге келген. Бразилия азаматы. Екі мәрте Олимпиада ойындарына қатысқан. 1936 жылы Берлин қаласында жүзуші ретінде, 1952 жылы Бразилияның ұлттық құрамасында судағы спорт бойынша өнер көрсеткен. Спортсмен лауазымын тәмамдаған соң, әкімшілік жұмысқа кіріседі. 1955 жылдан 1963 жылдар аралығында Бразилияның Ұлттық Олимпиада комитетінің мүшесі болады. 2016 жылы 16 тамызда 100 жасында Рио-де-Жанейро қаласында қайтыс болды. Бұл кезде елде жазғы Олимпиадалық ойындары өтіп жатыр еді. Марапаттары Бразилия, Португалия, Швеция, Испания т.б мемлекеттерінің үкіметтік марапаттауларына ие болған. Құрметті легион орденінің кавалері саналады. 1988 жылдан 1997 жылға дейін Оңтүстік Америкада футбол турнирі болып өтті. Турнир Жоао Авеланж Суперкубогы деп аталды. Мұнда континенттің бұрынғы жеңімпаздары қатысты. Александр Яковлев Жоао Авеланжаға Халықаралық Леонардо сыйлығын ұсынады. (Мәскеу, 1995). 2007 жылы Рио-де-Жанейро маңынан 45 000 көрермен сиятын Жоао Авеланжа спорт алаңы ашылады. Дереккөздер
Пал Шмитт

Пал Шмитт– (Schmitt Pál;) – Мажарстандық семсердесуші және саясаткер. 1968 және 1972 жылғы Олимпиада ойындарының жеңімпаздары. Қызметі 2010 жылдың 6 тамызынан бастап Венгрия президенті болады. Бұл лауазымды иеленбес бұрын парламент спикері қызметін атқарады. Венгрия олимпиада комитетінің президенті болған. 2010 жылы 29 маусымда жалғыз Андраш Балогқа 59 дауыспен қарсы тұрып, 263 дауыспен ел президенті болып сайланады. Будапеште Карл Маркс атындағы экономика университетін тәмамдайды. 1968 жылы Олимпиада ойындарының жеңімпазы атанады. 1993-1997 жылдары Венгрияның Испаниядағы, ал 1998-2002 жылдары Швейцариядағы өкілі болады. 2003-2007 жылдары Фидес партиясының вице-өкілі болған. 2004 жылы Еуропарламент депутаты болып сайланады. 2010 жылы депутат мандаттығын тастап кетеді. Пала Шмидтің әйелі – бұрынғы венгр гимнасты, 1964 жылы Олимпиада ойындарының вице-жеңімпазы атанған Каталин Макраи (Makray Katalin Дереккөздер
II Альбер (Монако ханзадасы)

Альбер II (фр. Albert II), толық есімі — Альбер Александр Луи Пьер Гримальди — Монаконың князі,Валентинуа герцогі. Өмірбаяны 1958 жылы 14 наурызда Монако-Вилльде дүниеге келген. Балалық шағынан түрлі спорт түрлерімен (футбол, жүзу, дэюдо) шұғылданған. Қысқы Олимпиада ойындарының 5 мәрте жеңімпазы. 1985 жылдан бастап ХОК мүшесі. 1985 жылы Ралли Декарға қатысқан. Альбер Солтүстік Полюсте болып қайтқан (16 сәуір 2006 жыл) алғашқы монарх. Ол БҰҰ-мен тығыз қарым-қатынаста болған. Альбер Халықаралық Наполеон Қоғамдастығының Құрметті Президенті болып есептеледі. Жеке өмірі Альбер көп жыл бойы отбасы құрмағанына қарамастан некесіз туған 2 баласы бар. 2010 жылы Альбердің Шарлин Уиттистокқа сөз айтады. Шарлин ОАР-ның жүзушісі, мектепте мұғалім болып жұмыс атқарады. Олардың некелесуі 1 шілде 2011 жылы өткен. Марапаттары * Гримальди ордені (1958 жыл 18 сәуір) * Қасиетті Карл ордені (1979 жыл 14 наурыз) * Иерусалим, Қасиетті Гроб ордені * Кавалер Большого креста Суверенного Мальтийского ордена (15 қазан 1997 года) * Darjah Kerabat Diraja Pahang ордені (Паханг, 1997 жыл ) * Нигер Ұлттық ордені (Нигер) т.б
Марк Энтони Питер Филлипс

Марк Энтони Питер Филлипс (ағылшын. Mark Anthony Peter Phillips) – Ұлыбританияның спортсмені, 1972 жылғы олимпиада чемпионы. 1988 жылғы күміс жүлдегері. Принцесса Аннаның бірінші күйеуі. Марк Энтони Питер Филлипс – майор Питер Уильям Гарсайд Филлипс (1998 жылы қыркүйекте қайтыс болған) және Энн Патрицияның (1988 жылы қайтыс болған) ұлы. Білімі Марк Филлипс Стаутс Хилл және Марлборо колледжінде дайындық мектебінде оқыған. Кейін Королдік әскери Сандхёрст академиясына түседі. Академияны тәмамдаған соң 1969 жылы Королеваның гвардия полкіне екінші лейтенант лауазымына ие болады. 1971 жылы қаңтарда лейтенант болып тағайындалады. 1974 жылы капитандыққа дейін көтеріліп, королева Елизаветаның жеке адъютанты болып тағайындалады. Филиппс әскерден 1978 жылы 30наурызда кетеді. 1972 жылы Мюнхен олимпиадасына қатысып алтын медальді жеңіп алады. Сеулде өткен олимпиадада күміс медальдің жеңімпазы атанады. Қазіргі таңда ол «Хорс & Хаунд» журналында жылқы жайлы рубриканы жүргізеді. 2003-2005 жылдар аралығында Америка Құрама Штатында бас жаттықтырушы болып істеген. Бірінші неке Өзінің атқарған қызметінің арқасында Марк Филлипс II Елизаветаның қызы принцесса Аннамен танысады. Екеуі 1973 жылы 14 қарашада некелеседі. Некеден 2 бала туған: Питер Марк Эндрю Филлипс (1977), Зара Анна Елизавета Филлипс (1981). 1992 жылы 28 сәуірде Марк Филлипс және Анна ажырасып кетеді. Екінші неке 1997 жылы 1 ақпанда Марк Сэнди Пфлюгермен отбасы құрады. Некеден бір қызы бар. Дереккөздер
Кютахьядағы жерсілкініс

Кютахьядағы жерсілкініс – 2011 жылы 19 мамыр Ушактан солтүстік-батысқа қарай Батыс Түркияда 23 сағат 15 минутта болған табиғи апат. Сілкініс магнитудасы 5,8-ге жеткен. Симав қаласындағы кейбір ғимараттары: 5 қабатты ғимарат және мешіт (жерсілкінісінің кіндігінен солтүстік-шығысқа қарай 13 км) қираған. Қаланың көп бөлігінде электр қуаты мен телефон байланысы үзіледі. 2,208 үй тұруға жарамсыз болып табылады, 3,373 үй қиратылған, бірақ тұруға жарамды болып есептелінеді. Премьер-министр Кютахья облысының губернаторына 2 миллион лира қаражат бөлген. Стамбул, Измир, Бурса, Афона қалаларынан Симавқа 286 іздеу, көмектесу командалары мен медициналық көмек жібереді. Түрік Қызыл Жартыай және «AKUT» көмек Ассоциациясы да өз командасын Симавқа жібереді. Симав және Инегол қалаларында жерсілкінісі салдарынан 1 адам қаза тапты, 2 адамның жүрегі тоқтап қайтыс болды, 120-дан астам адам ауыр жарақат алған. Дереккөздер