kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
3 мамыр

Мамырдың 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 123-ші күні (кібісе жылдарда 124-ші). Жылдың аяғына 242 күн қалады. Мерекелер Дүниежүзілік баспасөз бостандығы күні. Оқиғалар Туғандар * 1950 — Ғани Қасымов, саясатшы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
4 мамыр

Мамырдың 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 124-ші күні (кібісе жылдарда 125-ші). Жылдың аяғына 241 күн қалады. Мерекелер * - Еңбек күні * - Жастар күні Оқиғалар *1807 - Персия мен Франция арасында Финкенштейн келісімі жасалды. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
5 мамыр

Мамырдың 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 125-ші күні (кібісе жылдарда 126-шы). Жылдың аяғына 240 күн қалады. Мерекелер Халықаралық мүгедектер құқығын қорғау күні. Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
7 мамыр

Мамырдың 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 127-ші күні (кібісе жылдарда 128-ші). Жылдың аяғына 238 күн қалады. Мерекелер * — Отан Қорғаушы күні * — Сыйыну күні Оқиғалар 1895 жылы орыс инженері Александр Степанович Попов Орыс физико-химиялық қоғамының жиналысында өзі құрастырған радиоқұрылғыны іс жүзінде көрсетті. Бұл күн радио дәуірінің алғашқы күні болып саналады. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
8 мамыр

Мамырдың 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 128-ші күні (кібісе жылдарда 129-шы). Жылдың аяғына 237 күн қалады. Мерекелер Дүниежүзілік әділ сауда күні Оқиғалар Нацисттік Германияның Үшінші рейхінің сөзсіз капитуляциясы 1945 ж. 8 мамыр еуропалық уақытымен сағат 23:02 күшіне енді. Туғандар * 1963 - Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов - қазақстан саясаткері. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
9 мамыр

Мамырдың 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 129-шы күні (кібісе жылдарда 130-шы). Жылдың аяғына 236 күн қалады. Мерекелер * - Жеңіс күні * , Еске алу және құрмет көрсету күні. * , Еуропа күні. * , Гельголандтық шайқас. * , Мұғалім күні. * , Тәуелсіздік күні. Оқиғалар *1945 – КСРО да және ТМД елдерінде «Жеңіс күні» мейрамы. *1955 - Германия НАТО құрамына кірді Туғандар *1932 - Базылхан Бұхатұлы, ғалым, филология ғылымдарының докторы (1993), профессор (1995) *1923 - Бекен Бәкенұлы Жылысбаев, әнші, Қазақстанның халық әртісі *1916 - Мариям Тохтаханқызы Семятова, актриса, Қазақ КСР-інің халық артисті (1954) *1905 - Мұсатай Бекболатұлы Ақынжанов, тарих ғылымдарының докторы *1927 - Әлімқұл Жамбылов, ақын, Жамбылдың немересі, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1979), Қазақстанның халық ақыны (1996) *1954 - Қайрат Әбдіразақұлы Мәми, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы *1933 - Сейдахмет Бердіқұлов, жазушы, журналист *1945 - Николай Иванович Баев, тау инженері, заңгер. ҚР Жоғарғы Кеңесінің 13-ші шақырылымының депутаты (1994) Қайтыс болғандар *2004 - Анатолий Георгиевич Витушкин, кеңестік және ресейлік математик *1986 - Сәлкен Хасенұлы Сұбханбердин, фармацевт-ғалым, драматург, медицина ғылым докторы (1972), Қазақстанға еңбегі сіңірген фармацевті (1965) *1981 - Евгений Григорьевич Брусиловский, композитор, Қазақстанның халық артисі (1936) *1978 - Всеволод Игоревич Авдиев, Кеңес шығыстанушы, египтолог, Тарих ғылымдарының докторы (1943), профессор (1944) Сыртқы сілтемелер
10 мамыр

Мамырдың 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 130-шы күні (кібісе жылдарда 131-ші). Жылдың аяғына 235 күн қалады. Мерекелер * - Банкирлер күні * - Гүл фестивалі * - Кітап күні Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
11 мамыр

Мамырдың 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 131-ші күні (кібісе жылдарда 132-ші). Жылдың аяғына 234 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1916 жыл — Альберт Эйнштейн әлемге салыстырмалылық теориясын жаияралады. * 1928 жыл — Нью-Йоркте әлемде бірінші тұрақты түрде телебағдарламалар трансляциясы басталды. * 1931 жыл— австриялық «Кредит-Анштальт» банкі банкрот болысымен Орталық Еуропада дағдарыс басталды. * 1996 жыл — 8 альпинист Эверестке көтерілу барысында оңтүстік шатқалында мерт болды. * 1997 жыл —шахматтан әлем чемпионы Гарри Каспаров IBM «Deep Blue» компьютерімен матчында жеңілісін мойындады . * 2000 жыл — Үндістанда осы елдің миллиардыншы тұрғыны — Аста Арора дүниеге келді. Туылғандар * 1930 жыл — Эдсгер Дейкстра, Дат компьютер ғалымы. 1972 жылы бағдарламалық тілдерді дамытуға қосқан елеулі үлестері үшін Тюринг марапатын иеленді * 1984 жыл — Андрес Иньеста, испан ұлттық құрама футболшысы, әлем чемпионы * 1981 жыл — Нұрбол Жұмасқалиев, қазақ ұлттық құрама футболшысы * 1983 жыл — Дарио Леонардо Конка, Аргентина футболшысы, жартылайқорғаушы, Бразилия 2010 чемпионатының ең үздік ойыншысы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
12 мамыр

Мамырдың 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 132-ші күні (кібісе жылдарда 133-ші). Жылдың аяғына 233 күн қалады. Мерекелер • Бүкіләлемдік медбикелер күні. * — Серб Республткасы Армия күні Оқиғалар 1640 жылы Англиядағы халықтың басым көпшілігігнің қалауымен граф Стаффорд дарға асылды. Туғандар • 1879 жылы Алаш қозғалысының көрнекті қайраткері, тарихшы-ғалым, қазақтан шыққан тұңғыш теміржол инженері Мұхамеджан Тынышбаев дүниеге келді. • 105 жыл бұрын (1906-1972) драматург, киносценарийші Шаяхмет Хұсайынов дүниеге келді. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
13 мамыр

Мамырдың 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 133-ші күні (кібісе жылдарда 134-ші). Жылдың аяғына 232 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1904 жылы Алаштың ұлы ғалымы, шығыстанушы, тарихшы, этнолог, географ, фольклортанушы Шоқан Уәлихановтың еңбектері тұңғыш рет жарияланды. Бұған дейін Шоқан еңбектері Ресей империясы үшін мемлекеттік құпия ретінде жабық пайдаланылып келген болатын. Туғандар Шәрбану Құмарова (1936) – жазушы, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты; Серікбай Байхонов (1953) – жазушы; Ералы Тоғжанов (1963) – Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасы­ның орынбасары; Әміржан Қосанов (1964) – «Азат» жалпыхалықтық социал-демократиялық партиясының бас хатшысы, белгілі саясаткер, ақын, журналист; Бақытжан Жарылқасынұлы Әбдірайым(1965) – Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры, заң ғылымының докторы; Қалдыбек Құрманәлі (1966) – композитор, Ш.Қалдаяқов атындағы халықаралық ән фестивалі дирекциясының бас директоры, «Шәмші» ұлттық мәдениет және ғылыми-танымдық журналының бас редакто­ры, Оңтүстік Қазақстан облысы, Отырар және Бәйдібек аудандарының «Құрметті азаматы»; Жасер Жарқынбаев (1969) – Статистика агенттігі төрағасының орынбасары; Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
14 мамыр

Мамырдың 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 134-ші күні (кібісе жылдарда 135-ші). Жылдың аяғына 231 күн қалады. Мерекелер * , Тамароба — Тамара патшайым күні; * , Тәуелсіздік күні; * , Интеграция күні; * , Камузу күні; * , Конституция күні. Оқиғалар * 1811 жыл — Парагвай тәуелсіздігін жариялады * 1869 жыл — Ақтөбе қаласының негізі қаланды Туғандар * 1960 жыл — Дмитрий Огай, Қазақ футбол бапкері. * 1952 жыл — Болат Манашұлы Атабаев, режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері * 1984 жыл — Марк Цукерберг, АҚШ бағдарламаушысы, Facebook әлеуметтік желісінің негізін қалаушы, және соның басқару кеңесінің төрағасы, филантроп Қайтыс болғандар * 1995 жыл — Кристиан Бемер Анфинсен, америкалық биохимик. Биологиялық эволюция процесінің жаңа көзқарасын ұсынған. Нобель сыйлығы лауреаты. * 2003 жыл — Уэнди Хиллер, — ағылшын актрисасы, «Оскар» сыйлығы лауреаты(1958). * 2006 жыл — Роберт Брюс Меррифилд (1921 жылы т.), америкалық биохимик, қатты матрицалардағы химиялық синтез методологиясын ұсынғаны үшін химиядан 1984 жылғы Нобель сыйлығы лауреаты. Сыртқы сілтемелер
15 мамыр

Мамырдың 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 135-ші күні (кібісе жылдарда 136-шы). Жылдың аяғына 230 күн қалады. Мерекелер * Ар тергеуінен әскери қызметтен бас тартушылардың халықаралық күні; * Халықаралық климат күні; * Халықаралық отбасы күні. Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
16 мамыр

Мамырдың 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 136-шы күні (кібісе жылдарда 137-ші). Жылдың аяғына 229 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық отбасы күні Оқиғалар * 922 жыл — Бұлғар хандығы ресми Ислам дінін қабылдаған * 1901 жыл —Британия сырт алаңындағы ұлттық құрамалар арасындағы алғашқы матч Монтевидеода Аргентина Уругвайды 3:2 есебімен ұтады. * 1919 жыл — Атлант мұхиты арқылы ұшуды алғашқы рет америкалық ұшқыш Альберт Рид бастайды. * 1929 жыл — АҚШта алғашқы рет Оскар сыйлығын тапсыру рәсімі өтеді Туғандар * 1950 жыл — Йоханнес Беднорц, неміс физигі, 1987 жылғы Нобель сыйлығы лауреат. * 1963 - Мұхтар Қабылұлы Әблязов - қазақ сафясаткері. Қайтыс болғандар * 1830 жыл — Жан Батист Жозеф Фурье, француз математигі әрі физигі. Сыртқы сілтемелер
17 мамыр

Мамырдың 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 137-ші күні (кібісе жылдарда 138-ші). Жылдың аяғына 228 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық электр байланысы күні * — Байланыс және ақпараттандыру қызметкерлері күні Оқиғалар Туғандар * Ғалиолла Мейірман (1946) – ғалым-агроном, ауыл шаруашылығы ғылымының докторы, профессор, академик; * Игорь Рогов (1950) – Конституциялық Кеңестің төрағасы, заң ғылымының докторы, тарих ғылымының докторы, профессор, академик, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері;* * Тоғжан Кереева (1953) – Шығыс Қазақстан облыстық сотының судьясы; * Қасым-Жомарт Тоқаев (1953) – БҰҰ төрағасының орынбасары – БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінің Бас директоры, саясаттану ғылымының докторы, төтенше және өкілетті елші, Қазақстан Республикасының екінші президенті; * Өскенәли Панзарбек (1958) – Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облыстары бойынша өңіраралық жер инспекциясының бастығы; * Болат Жұмабеков (1959) – Қарағанды облысы және Астана қаласы бойынша «Сарыарқа» аймақаралық көліктік бақылау инспекциясының бастығы; * Мархабат Жайымбетов (1965) – Қызылорда қаласының әкімі; * Қайрат Сатыбалды (1970) – «Нұр Отан» ХДП хатшысы, «Қайрат» халықаралық қайырымдылық қорының президенті, генерал-майор. Қайтыс болғандар * 1987 жыл — Гуннар Мюрдаль, швед экономисі және әлеуметтанушысы, 1974 жылы Ф. фон Хайекпен бірге Нобель сыйлығын алады Сыртқы сілтемелер
18 мамыр

Мамырдың 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 138-ші күні (кібісе жылдарда 139-шы). Жылдың аяғына 227 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық мұражай күні. Оқиғалар * 1804 жыл — Наполеон Бонапарт Франция Императоры болып жарияланды. * 1944 жыл — Қырым татарларының жер аударылуы: Иосиф Сталиннің бұйрығымен Қырым татарлары Қырым түбегінен қуылды. Жер аударылған 193865 Қырым татарларының 45%-ы көш кезінде қаза тапты. * 1969 жыл — Аполлон 10 іске қосылды. * 1996 жыл — Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаев ақын Олжас Омарұлы Сүлейменовке «Қазақстанның халық жазушысы» куәлігін және төсбелгісін табыс етті. * 2001 жыл — Күлтегін жазба ескерткішінің көшірмесі Қазақстанға әкелінді. Ол Астанадағы Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіне қойылды. * 2006 жыл — қазақтың қаһарман қызы, Кеңес Одағының Батыры Әлия Молдағұлова жайлы «Әлия-ғұмыр: ерлік пен өнеге» атты жаңа кітап жарық көрді. Туғандар * 1048 жыл — Омар Хайям, парсы математигі, астрономы, ақын, философы (1131 ж.қ.б). * 1868 жыл — II Николай, Ресейдің соңғы императоры (1894 – 1917) (1918 ж.қ.б). * 1872 жыл — Бертран Рассел, ағылшынның көрнекті философы, логигі, қоғам қайраткері. (1970 ж.қ.б). * 1885 жыл — Қайып Айнабекұлы, Алаштың белгілі ақыны (1955 ж. қ.б.) * 1895 жыл — Аугусто Сесар Сандино, никарагуа халқының саясаткері (1934 ж.қ.б). * 1897 жыл — Фрэнк Капра, Италиядан шыққан америкалық кинорежиссёр жəне продюсер (1991 ж.қ.б). * 1919 жыл — Марго Фонтейн, балет əртісі, лондондық Патша балетінің прима-балеринасы (1991 ж.қ.б). * 1936 жыл — Олжас Сүлейменов, ақын, Қазақстанның ЮНЕСКО-дағы Тұрақты өкілі, Төтенше және өкілетті елші; * 1939 жыл — Кәмила Құдабаева, жазушы; * 1940 жыл — Рүстем Қайдаров, «Генералдар кеңесі» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы, Қазақстан Қарулы Күштерінің ардагері, әділет генерал-майоры, профессор, академик; * 1940 жыл — Саурық Садықов, спортшы, еркін самбо, дзюдо, қазақша күрес түрлерінің спорт шебері, Қазақ КСР-інің – 11, Орта Азия республикаларының алты дүркін чемпионы (1993 ж.қ.б.). * 1947 жыл — Бақыт Сарбалаев, «Сын» журналының бас редакторы, жазушы, сыншы, халықаралық «Алаш» сыйлығының иегері; * 1953 жыл — Мұхаметжан Ибраев, авиация генерал-майоры; * 1955 жыл — Чоу Юньфат, Азиядағы әйгілі актерлердің бірі. * 1957 жыл — Қалмұханбет Қасымов, ішкі істер министрі, полиция генерал-майоры; * 1962 жыл — Батырхан Шүкенов, әнші, композитор; * 1967 жыл — Арғын Қыпшақов, қаржы министрлігі Салық комитеті төрағасының орынбасары; * 1970 жыл — Тина Фей, америкалық актриса, комедиант, сценарист, продюсер. * 1978 жыл — Рикарду Карвалью, португалиялық футболшы, қорғаушы. * 1987 жыл — Луисана Лопилато, Аргентина актрисасы, әншісі және фотомоделі Қайтыс болғандар * 1911 жыл — Густав Малер, әйгілі австриялық сазгер, дирижер (т. 1860) * 1981 жыл — Уильям Сароян, армян отбасынан шыққан атақты америкалық жазушы. (т. 1908) Сыртқы сілтемелер
19 мамыр

Мамырдың 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 139-шы күні (кібісе жылдарда 140-шы). Жылдың аяғына 226 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1989 жыл — Әділбек Сәбитұлы Ниязымбетов, Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері, Лондон олимпиядасының күміс жүлдегері * 1925 жыл — Малькольм Икс, афроамерикандық мұсылмандардың көшбасшысы Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
20 мамыр

Мамырдың 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 140-шы күні (кібісе жылдарда 141-ші). Жылдың аяғына 225 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1481 жыл — II Баязит, Османлы мемлекеті сұлтанына айналды. * 1498 жыл — алғашқы еуропалық — Васко да Гама Африканы айналып Үндістанға келеді * 1873 жыл — Джинс шалбарының ресми туған күні, осы күні Лейб Страустың «Levi’s Straus and Company» фирмасы патент алады да, өзінің жапсырмасын шығарады. * 1927 жыл — Ұлыбритания Сауд Арабиясы тәуелсіздігін мойындады Туғандар * 1923 жыл — Сәруар Әлімжанұлы Әзімов (1994 жылы қ.б.), совет және өзбек жазушысы, мемлекет қайраткері және елші * 1955 жыл — Қырымбек Елеуұлы Көшербаев, Қызылорда облысы әкімі, мемлкеттік қайраткер Қайтыс болғандар * 1506 жыл — Христофор Колумб, әйгілі жиһанкез және саудагер * 1622 жыл — II Осман, Османлы мемлекетінің 16-шы сұлтаны, Ислам халифатының 81-ші халифі, қолбасшы. Сыртқы сілтемелер
21 мамыр

Мамырдың 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 141-ші күні (кібісе жылдарда 142-ші). Жылдың аяғына 224 күн қалады. Мерекелер * — Мәдениет және өнер қызметкерлері күні Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
22 мамыр

Мамырдың 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 142-ші күні (кібісе жылдарда 143-ші). Жылдың аяғына 223 күн қалады. Мерекелер * — Ұлттық мейрамы, біріккен Йемен республикасының құрылуы * — Қарулы күштері күні Оқиғалар * 853 жыл — Олаф Ақ, Норвегия королі ұлы, викингтерді және Ирландиядағы датчандарды қол астына қабылдап Дублин қаласын астанасы деп бекітті. * 1972 жыл — Цейлон жаңа конституциясын қабылдап, Достастық құрамында Шри-Ланка тәуелсіз республикасын жариялады, президенті болып Уильям Гопаллава (William Gopallawa) сайланды. * 1985 жыл — АҚШ-та киноэкранға голливудтық «Рэмбо: Алғашқы қан» шытырманоқиғалы фильм шықты. Туғандар * 1813 жыл — Рихард Вагнер, неміс композиторы, дирижері, музыка теорияшысы және жазушысы (1883 жылы қ.б.) * 1859 жыл — Артур Конан Дойль, шотланд және ағылшын жазушысы (1930 жылы қ.б.) * 1927 жыл — Джордж Ола, америкалық химик, 1994 жылғы Нобель сыйлығы лауреаты. * 1987 жыл — Новак Джокович, серб теннисшісі Қайтыс болғандар * 1885 жыл — Виктор Гюго (1802 жылы қ.б.), француз жазушысы. Сыртқы сілтемелер
23 мамыр

Мамырдың 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 143-ші күні (кібісе жылдарда 144-ші). Жылдың аяғына 222 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1878 жыл — Англия үкіметі Түркиямен жасырын келіссөз жүргізіп, егер Кипр аралын беруге келіссе, Азиядағы түрік иеліктерін қорғауға уәде берді * 1985 жыл — АҚШ-та бала көтере алмай жүрген әйел емделіп жеті егіз тапты. Олардың үшеуі ғана тірі қалып нормадан ауытқулары болды. Бұл тарихтағы ең ірі «пробиркалық сәби» тәсілінің сәтсіздігі. Туғандар * 1908 жыл — Джон Бардин (1991 жылы қ.б.), америкалық физик, транзисторды ойлап тапқан, Нобель сыйлығының 1956 және 1972 жылдардағы лауреаты, тарихтағы Нобель сыйлығын бір номинациядан екі рет иеленген жалғыз адам. Қайтыс болғандар * 1124 жыл — Хасан әс-Саббах, ізбасарларымен «сәийдуна» («біздің Қожайын») деп аталған көрнекті исмаили қайраткер, хашшашин немесе ассасиндер атауымен белгілі низарилердің мемлекетін құрушы. * 1937 жыл - Джон Дэвисон Рокфеллер (1839 ж.туған) — америкалық кәсіпкер, адамзат тарихындағы алғашқы «доллар» миллиардер. * 1991 жыл — Вильгельм Кемпф, неміс пианисі және композиторы. 20 ғасырдың ең әйгілі пианистерінің бірі болып саналады. * 2009 жыл — Но Му Хён, Оңтүстік Корея президенті. Сыртқы сілтемелер
24 мамыр

Мамырдың 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 144-ші күні (кібісе жылдарда 145-ші). Жылдың аяғына 221 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1822 жыл — Эквадор Испаниядан тәуелсіздігін алды. * 1844 жыл — Морзе телеграфымен алғашқы телеграмма Вашингтоннан Балтиморға жіберіледі. * 1993 жыл — Эритрея Эфиопиядан тәуелсіздігін алды. * 1995 жыл — АҚШ экранына Мел Гибсон өзі шығарып өзі басты рөлді сомдаған «Ер жүрек» фильмі шығады, ол «Оскар» марапатына 10 номаницимен шығып бесеуін ұтып алады. Туғандар * 1988 жыл — Илья Александрович Ильин, даңқты қазақ ауыр атлеті, үш дүркін әлем чемпионы, Лондон олимпиадасының чемпионы Қайтыс болғандар * 1543 жыл — Николай Коперник, дүниенің гелиоцентрлік жүйесін жасаушы поляк астрономы, математигі, экономисті. Сыртқы сілтемелер
25 мамыр

Мамырдың 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 145-ші күні (кібісе жылдарда 146-шы). Жылдың аяғына 220 күн қалады. Мерекелер Өзін-өзі басқармайтын аумақтар халықтарымен ынтымақтастық ап­та­лығы (мамырдың 25-31-і аралығы). * - Халықаралық мектептің соңғы қоңырау күні. Оқиғалар Туғандар Сағадат Нұрмағамбетов (1924) – Халық Қаһарманы, Кеңес Ода­ғының Батыры, Армия генералы; Рауза Қонаева – (1934) – биология ғылымының докторы, про­фес­сор; Валерий Темірбаев (1941) – Мәскеу қаласында тұратын қазақ­стан­дық ардагерлер кеңесінің төрағасы, қоғам қайраткері, Төтенше және өкілетті елші; Раушан Елемесов (1942) – экономика ғылымының докторы, ака­де­мик; Дарико Хасанғалиева (1943) – Қызыл Жарты Ай қоғамының Алма­тыдағы өкілдігінің бастығы; Гүлбарам Наурызбаева (1954) – Павлодар облыстық балалар құқы­ғын қорғау департаментінің директоры; Ақжігіт Исабеков (1955) – генерал-майор; Серік Шілікбаев (1962) – Төтенше жағдайлар министрлігі Ішкі бақы­лау және аудит департаментінің бастығы; Дарын Тұяқов (1969) – «Қазақтелеком» АҚ басқарушы дирек­то­ры; Бағдат Қожахметов (1973) – «Қазақстан Халық банкі» АҚ Қоғам­мен байланыс департаментінің директоры; Данияр Ақышев (1976) – Ұлттық банкі төрағасының орын­ба­са­ры. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
26 мамыр

Мамырдың 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 146-шы күні (кібісе жылдарда 147-ші). Жылдың аяғына 219 күн қалады. Мерекелер *Ресейде Алтай қар барысының күні. *Грузияның тәуелсіздік күні. *Польшада аналар күні. *Ақш-та қайтыс болған барлық Америка азаматтарын еске алу күні. Оқиғалар Туғандар :Санат:26 мамырда туғандар * — III Мехмет, Османлы мемлекетінің 13-ші сұлтаны (1595—1603). * — Филипп де Шампань, барокко дәуірінің француз суретшісі. * — Уильям Петти, ағылшын экономисті, саяси экономияның негізін қалаушылардың бірі. * — Бақыт Қилыбаев, қазақ сценарийшісі, режиссері, продюсері. «Ине» фильмінің сценарийінің авторларының бірі ретінде танымал. * — Хелена Бонэм Картер, ағылшын актрисасы. * — Лука Тони, итальяндық футболшы, әлем чемпионы (2006). Қайтыс болғандар :Санат:26 мамырда қайтыс болғандар * — I Мехмет, Османлы мемлекетінің 5-ші сұлтаны (1413—1421) * — Франтишек Палацкий, чех тарихшысы, философ және чех ұлттық қозғалысының қайраткері. * — Мартин Хайдеггер, неміс ойшылы, қазіргі заман батыс философиясында ең ықпалды философтардың бірі * — Збигнев Бжезинский, америкалық саясаттанушы. Сыртқы сілтемелер
27 мамыр

Мамырдың 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 147-ші күні (кібісе жылдарда 148-ші). Жылдың аяғына 218 күн қалады. Мерекелер * кітапханалар мен кітапханашылар күні. * Ресей Федерациясында кітапханалар күні. Оқиғалар * — Рим Папасы III Иннокентий діни қызметкерлерге алғашқы тікелей папалық салық салды. * — I Пётр Петропавл қамалының негізін қалады. Санкт-Петербург қаласының құрылған күні. * — Морзе әдісі бойынша алғашқы хат жіберілді. * — Ханзада Эдуард Аралының тұрғындары Канадаға қосылу туралы шешім қабылдады. * — Татар АКСР-ның құрылуы. * — Ватикан Палестина аумағында еврей мемлекетін құру жоспарларын қатты сынға алды. * — Сан-Францискода «Алтын қақпа» көпірі салтанатты түрде ашылды. * — Екінші дүниежүзілік соғыс: Бельгия капитуляция туралы құжатқа қол қойды * — Еуропа чемпиондары кубогының финалы: Парижде «Ливерпуль» «Реал Мадридті» жеңіп, соңғы бес жылда үшінші рет кубокты жеңіп алды. * — Еуропа чемпиондары кубогының финалы: «Порту» Венада «Баварияны» жеңіп (2:1), бірінші рет кубокты жеңіп алды. * — УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы: «Барселона» «Манчестер Юнайтедті» (2:0), жеңіп, үшінші рет кубокты жеңіп алды. Туғандар :Санат:27 мамырда туғандар * — Ибн Халдун, араб тарихшысы, әлеуметтанушы, философ. * — Корнелиус Вандербильт, америкалық кеме және теміржол магнаты. * — Карл Бюлер, неміс психологы және лингвист. * — Джон Кокрофт, ағылшын физигі, физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1951). * — Генри Киссинджер, америкалық мемлекет қайраткері, Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты (1973). * — Джузеппе Торнаторе, итальяндық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер, Оскар және BAFTA сыйлықтарының иегері. * — Лили-Роуз Депп, актриса және модель, Джонни Депп пен Ванесса Парадидің қызы. Қайтыс болғандар :Санат:26 мамырда қайтыс болғандар * — Томас Мюнцер, неміс гуманисті және теологы, шаруалар көтерілісінің жетекшісі. * — Жан Кальвин, швейцариялық діни реформатор, кальвинизмнің негізін қалаушы. * — Александр Готтлиб Баумгартен, неміс философы, эстетика терминінің авторы. * — Гракх Бабеф, француз революционері, утопияшыл коммунист, ғылыми коммунизмнің алғашқы өкілдерінің бірі. * — Никколо Паганини, итальяндық композитор. * — Роберт Кох, неміс дәрігері және микробиологы, Физиология немесе медицина бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1905). * — Джавахарлал Неру, Үндістанның бірінші премьер-министрі. * — Джон Говард Нортроп, америкалық биохимик, Химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1946). Сыртқы сілтемелер
28 мамыр

Мамырдың 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 148-ші күні (кібісе жылдарда 149-шы). Жылдың аяғына 217 күн қалады. Мерекелер * — Республика күні * — оптимизаторлар күні. * — Бірінші Республика күні. * — шекарашылар күні. Оқиғалар * 1664 жыл — Бостонда алғашқы баптисттік қауымдастық құрылды. * 1740 жыл — Лондонда алғашқы ғимарат ішіндегі бассейн салынды * 1858 жыл — Ресей мен Қытай арасында Айгун келісім шарты орын алды. * 1858 жыл — РКП(б) X конференциясы «Жаңа экономикалық саясат» бағытын қабылдады. * 1964 жыл — Палестинаны азат ету ұйымы құрылды. * 1975 жыл — Батыс Африка елдерінің экономикалық қауымдастығы аймақтың 16 мемлекеті Лагос келісіміне қол қоюы арқылы дүниеге келді * 1993 жыл — Монако Эритреямен бір уақытта БҰҰ-ның 182-ші мүшесі атанды. * 2007 жыл — Рахат Әлиевке халықаралық іздеу жарияланды * 2022 жыл — УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы: «Реал Мадрид» «Ливерпульді» 1-0 есебімен жеңіп, тарихта 14-ші рет кубокты жеңіп алды. Туғандар :Санат:26 мамырда туғандар * 1759 жыл — Уильям Питт (Кіші), Ұлыбритания тарихындағы ең жас премьер-министр. * 1779 жыл — Томас Мур, ағылшын ақыны. * 1738 жыл — Жозеф Гильотен, француз дәрігері, анатомия профессоры. * 1908 жыл — Ян Флеминг. ағылшын жазушысы агент 007 Джеймс Бонд туралы романның авторы. * 1910 жыл — Ти-Боун Уокер, америкалық блюз гитаристі. * 1937 жыл — Әуесхан Қырбасов, кеңес және қазақ дипломаты, тәуелсіз Қазақстанның алғашқы елшілерінің бірі. * 1942 жыл — Стенли Прузинер, америкалық дәрігер, Физиология немесе медицина бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1997). * 1968 жыл — Кайли Миноуг, аустралиялық поп-әнші. * 1971 жыл — Екатерина Гордеева, ресейлік көркем мәнерлеп сырғанаушы, екі дүркін олимпиада чемпионы. * 2000 жыл — Фил Фоден, ағылшын футболшысы. Қайтыс болғандар :Санат:28 мамырда қайтыс болғандар * 1849 жыл — Энн Бронте, ағылшын жазушысы және ақын. * 1910 жыл — Кальман Миксат, Мажарстанның XIX - XX ғасырлардың ең атақты жазушыларының бірі * 1937 жыл — Альфред Адлер, австриялық психолог және психиатр, қазіргі психиатрияның негізін қалаушылардың бірі. * 1944 жыл — Шығанақ Берсиев, кеңестік тары өсіруші, ауыл шаруашылығы өндірісінің жаңашылы. * 1972 жыл — VIII Эдуард, Ұлыбритания патшасы * 2003 жыл — Илья Пригожин, бельгиялық физикохимик, Химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1977). Сыртқы сілтемелер
29 мамыр

Мамырдың 29 — Григориан күнтізбесінде жылдың 149-шы күні (кібісе жылдарда 150-ші). Жылдың аяғына 216 күн қалады. Мерекелер * - әкелер күні. * - әскери күштер күні. * - Стамбулды басып алған күн. Оқиғалар *1953- Жаңа Зеландиялық Эдмунд Хиллари Джамалунгма шыңын алғаш рет бағындырды. *1985- Брюссельдің "Эйзел" стадионында 39 адам мерт болды. Туғандар *1787 жыл - Константин Батюшков, орыс ақыны. *1917 жыл - Джон Кеннеди, Ақш- тың 35-ші президенті. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
30 мамыр

Мамырдың 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 150-ші күні (кібісе жылдарда 151-ші). Жылдың аяғына 215 күн қалады. Мерекелер * , Еске алу күні. * ,Көктемгі демалыс. * , Тәуелсіздік күні. * , Рату Сир Лала Сукуна күні. Оқиғалар * 1431 — Руанда Жанна д’Арк өртелді. * 1871 — Париж коммунасы құлады. * 1917 — алғашқы сәтті дирижабль — «Гудиер» фирмасының В-1 АҚШ әскери-теңіз күштерінің дирижаблі өзінің алғашқы сапарын Чикагодан (Иллинойс штаты) Акроннан (Огайо штаты) алыс емес Уингфутқа жасады. * 1977 — АҚШ пен Куба дипломаттық өкілдерімен алмасу келісімін жасады (1 қыркүйектен бері). Туғандар * 1265 — Данте Алигьери, италиялық ақын (1321 жылы қ.б.). * 1898 жыл — Яльмар Гулльберг, швед ақыны, жазушы, драматург, аудармашы және XX ғасырдағы швед әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі. * 1980 — Стивен Джеррард, ағылшын футболисты, «Ливерпуль» клубы және Англия футбол құрамасының капитаны. Қайтыс болғандар * 1431 — Жанна д’Арк, Франция ұлттық қаһарманы және католиктік әулие өртелді. (1412 жылы туған). * 2008 — Борис Анфиянович Шахлин, КСРО гимнастшысы, КСРО еңбегі сіңген спорт мастері (1955). Олимпиа ойындарының жеті дүркін чемпионы (1956. Дереккөздер
31 мамыр

Мамырдың 31 — Григориан күнтізбесінде жылдың 151-ші күні (кібісе жылдарда 152-ші). Жылдың аяғына 214 күн қалады. Мерекелер * Ашаршылық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні Оқиғалар Туғандар * 1953 - Арон Қабышұлы Атабек - қоғам қайраткері. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
Ай (уақыт аралығы)

Сидерлік ай, жұлдыздық ай — Айдың аспан сферасындағы белгілі бір нүктесіне қайтып оралуына кететін уақыт аралығы. Ай қозғалысының бір қалыпты болмауы салдарынан (яғни Кеплер заңдары бойынша) Сидерлік айдың ұзақтығы тұрақты емес және ол бірнеше сағатқа өзгеруі мүмкін. Сидерлік айдың орташа мәні 27,321661 орташа күн тәулігін құрайды, ол Айдың Жерді толық бір айналып шығу уақытына тең. Дереккөздер Тағы қараңыз * Ай (қазақ дәстүрінде)
3 маусым

Маусымның 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 154-ші күні (кібісе жылдарда 155-ші). Жылдың аяғына 211 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Қазақша Уикипедия — 2002 жылдың 3 маусымында пайда болды Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
4 маусым

Маусымның 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 155-ші күні (кібісе жылдарда 156-шы). Жылдың аяғына 210 күн қалады. Мерекелер * , Мемлекеттік рәміздер күні. * , Достастық күні. * , Еске алу күні. * ; Банк жұмысшысы күні. * , отбасы күні. * , Тәуелсіздік күні. * , Қорғаныс күштері күні. * , Жалау күні Оқиғалар 1970 — Тонга Британииядан тәуелсіздігін алды Туғандар 1867 жыл — Карл Густав Эмиль Маннергейм, финн мемлекеттік әскери қайраткер, Финляндия президенті (1944-46) Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
5 маусым

Маусымның 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 156-шы күні (кібісе жылдарда 157-ші). Жылдың аяғына 209 күн қалады. Мерекелер * — Эколог күні * Бүкіләлемдік қоршаған ортаны қорғау күні. БҰҰ Бас Ассамблеясы қоға қоршаған ортаны қорғап, сақтасын деген мақсатпен, бұл күнді бүкіләлемдік деп жариялады. Оқиғалар Туғандар * 1998 — Юлия Липницкая, Ресейлік мәнерлеп сырғанаушысы Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
6 маусым

Маусымның 6 — Григориан күнтізбесінде жылдың 157-ші күні (кібісе жылдарда 158-ші). Жылдың аяғына 208 күн қалады. Мерекелер * Бейресми үтік күні мерекесі. Оқиғалар * Бұл күні 1882 жылы Сжли Генри У. электр үтігін патенттеді. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
7 маусым

Маусымның 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 158-ші күні (кібісе жылдарда 159-шы). Жылдың аяғына 207 күн қалады. Мерекелер * — Монополияға қарсы орган қызметкерлері күні * Отбасылық бейнемагнитофонның туған күні. Оқиғалар * 1965 жылы Сони корпорациясы отбасылық бейнемагнитофонды жария етті. Оның бағасы 995 доллар еді. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
8 маусым

Маусымның 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 159-шы күні (кібісе жылдарда 160-шы). Жылдың аяғына 206 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар * 632 ж. Мұхаммед пайғамбар дүниеден өтеді. Сыртқы сілтемелер
9 маусым

Маусымның 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 160-шы күні (кібісе жылдарда 161-ші). Жылдың аяғына 205 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 2019 - Қазақстанда кезектен тыс президент сайлауы. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
10 маусым

10 маусым — Григориан күнтізбесінде жылдың 161-ші күні (кібісе жылдарда 162-ші). Жылдың аяғына 204 күн қалады. Мерекелер * Иордания - араб əскері күні. * Молдова - шекарашы күні. * Португалия - Португалия күні - Камоэнс күні. * Жапония - сағат күні. Оқиғалар * 1793 ** Парижде әлемдегі алғашқы зообақ ашылды. ** АҚШ астанасы болып Филадельфия орнына Вашингтон жарияланды. * 1909 ** SOS сигналы бірінші рет пайдалынылды. ** Канберра, Аустралия астанасы, негізі қаланды. Туғандар Қайтыс болғандар * 1926 — Антонио Гауди, Испанияның ең әйгілі архитекторы Сыртқы сілтемелер
11 маусым

Маусымның 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 162-ші күні (кібісе жылдарда 163-ші). Жылдың аяғына 203 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1594 жыл - Қазақ хандығының елшілігі Мәскеуге барды. * 1930 жыл - америкалық зоолог Уильям Биб пен инженер Отис Бартон өздері жасап шыққан батисферамен 400 метр тереңдікке түсті. * 1937 жыл - Кеңес Одағының маршалы М.Н.Тухачевскийге жəне бір топ ірі əскери қолбасшыларға шпиондық жасады, сатқындық танытты деген аиыппен, олардың барлығына ату жазасы кесілді. * 1942 жыл - Вашингтонда КСРО мен АҚШ-тың арасында соғыс жылдарында жəне одан кейінгі кезеңдерде өзара көмек көрсету туралы шартқа қол қойылды. * 1964 жыл - Бес жылға сотталған Нельсон Мандела жаңа жаламен қайта сотталып, бұл жолы өмір бойына абақтыда отыру жазасы кесілді. * 1984 жыл - АҚШ ғарыштық қаруды ойдағыдай сынақтан өткізді. * 1987 жыл - Ұлыбританиядағы парламент сайлауында Маргарет Тэтчер бастаған консерваторлар партиясы тағы да жеңіске жетіп, Тэтчер үшінші рет премьер-министр атанды. * 2010 жыл - Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі басталды. Туғандар * 1811 жыл - орыстың көрнекті əдебиет сыншысы Виссарион Григорьевич Белинский дүниеге келді. * 1910 жыл - француздың атақты мұхит зерттеушісі, кинорежиссер Жак-Ив Кусто дүниеге келді. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
12 маусым

Маусымның 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 163-ші күні (кібісе жылдарда 164-ші). Жылдың аяғына 202 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 12 маусым 2023 жыл - Абай облысындағы орман өртінің салдарынан адамдардың қазаға ұшырауына байланысты Қазақстан Республикасында 2023 жылғы 12 маусымда жалпыұлттық аза тұту жарияланды. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
13 маусым

Маусымның 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 164-ші күні (кібісе жылдарда 165-ші). Жылдың аяғына 201 күн қалады. Мерекелер * , еске алу күні. * , Тибет, Әулиелер күні. * , Әулие Антония күні. Оқиғалар * 922 — Волга Бұлғарлары салтанатты түрде Ислам дінін мемлекеттік дін ретінде қабылдады. * 1373 — Англия мен Португалия одақ туралы кеілісім жасасты (әлемдегі ең көне). Туғандар * 1773 — Томас Юнг (1829 қ.б.), ағылшын физигі, емші және астроном, жарықтың толқындық теориясын жасаушылардың бірі. * 1831 — Джеймс Клерк Максвелл (1879 қ.б.), шотланд физигі, Кембридждегі Кавендиш лабораториясының негізін салушы. Электромагниттік өріс теориясын жасаған. * 1865 — Уильям Йитс (1939 қ.б.), ирланд ақыны әрі драматургы, әдебиеттен Нобель сыйлығы 1923 жылы алған. * 1966 — Перельман Григорий Яковлевич — ресейлік ғалым-математик, ГПуанкаре гипотезасын дәлелдеген. Қайтыс болғандар * 1938 — Гийом Шарль Эдуар, француз физигі, Нобель сыйлығы 1920 жылғы лауреаты. * 1965 — Мартин Бубер (1878 жылы туған), жебірей философы, сионизм идеологы. * 1972 — Дьёрдь фон Бекеши (1899 жылы туған), мажарлық физик, 1947 жылдан АҚШ-та. Нобель сыйлығы 1961 жылғы лауреаты. Сыртқы сілтемелер
15 маусым

Маусымның 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 166-шы күні (кібісе жылдарда 167-ші). Жылдың аяғына 199 күн қалады. Мерекелер * , — Ұлттық жалау күні * , — Ұлттық құтқарылу күні. * , Вальдемара II король мен Дания жалауы күні. * , — Ағаш отырғызу күні. * , Өрт сөндірушілер күні. * , Ауыл шаруашылығы күні. * , Санно Мацуи фестивалі. Оқиғалар * 1502 жыл — Христофор Колумб Мартиника аралын ашты. * 1911 жыл — АҚШ-та бүгін IBM деген атпен белгілі «Computing-Tabulating-Recording Company» компаниясы ашылды. * 1954 жыл — УЕФА құрылды. * 1999 жыл — Бельгияда «Кока-Колаға» құрамындағы химикаттардың жоғарылығынан тыйым салынды. * 2001 жыл — ҚХР, РФ, Қазақстан, Тәжәікістан, Қырғызстан және Өзбекстан басшылары Шанхай Ынтымақтастық Ұйымын құрды Туғандар XIX ғасыр * 1867 — Константин Бальмонт, орыс ақыны, аудармашысы. XX ғасыр * 1914 — Юрий Андропов, кеңестік мемлекеттік және саяси қайраткері. * 1925 — Әлия Молдағұлова, Кеңес Одағының Батыры (1944), снайпер. * 1933 — Марк Джонс, ағылшын футболшысы. * 1963 — Хелен Хант, АҚШ актрисасы. * 1965 — Кәрім Мәсімов, Қазақстан саясаткері, премьер-министрі. * 1975 — Элизабет Ризер, АҚШ актрисасы. Қайтыс болғандар * 1971 жыл— Уэнделл Стэнли (1904 ж.т.), америкалық биохимик, Нобель сыйлығы 1946 жылғы лауреаты, «толықтай таза ферменттер мен вирустық ақуыздарды шығарып алғаны үшін». * 1992 жыл — Лев Гумилёв (1912 ж.т.), орыс тарихшысы-этнолог, философ, ақын, парсыдан аударушы («Ұлы Дала», «Ойдан шығарылған патшалықты іздеу», «Азия мен Еуропадығы ғұндар», «Еуразия дүрсілдері»), Анна Ахматова мен Николай Гумилёв ақындардың балалары. Сыртқы сілтемелер
18 маусым

Маусымның 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 168-ші күні (кібісе жылдарда 169-шы). Жылдың аяғына 197 күн қалады. Мерекелер :Санат:Маусымның 17 күніндегі мерекелер Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
19 маусым

Маусымның 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 170-ші күні (кібісе жылдарда 171-ші). Жылдың аяғына 195 күн қалады. Мерекелер * , Революция күні. * , Тәуелсіздік күні. * , Құлдарды босату күні. * , Техас штаты, Эмансипация күні. * , Еңбек күні. * , Хосе Артигастың туған күні * Әкелер күні Оқиғалар Туғандар Блез Паскаль - XVII-ғасырда өмір сүрген француз математигі және физигі, пәлсапашы, әдебиетшісі. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
20 маусым

Маусымның 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 171-ші күні (кібісе жылдарда 172-ші). Жылдың аяғына 194 күн қалады. Мерекелер * Бүкіләлемдік босқындар күні Оқиғалар * 2001 жылы БҰҰ бас Ассамблеясы бұған тілектестік білдіре отырып 20 маусымды бүкіл дүниежүзілік босқындар күні ретінде атап өту жөніде арнайы қаулы қабылдады. Дереккөздер "Мереке" газеті. №6 (16) 2009 жыл. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
21 маусым

Маусымның 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 172-ші күні (кібісе жылдарда 173-ші). Жылдың аяғына 193 күн қалады. Мерекелер 1948 жылы алғашқы компьютерлік бағдарлама жасалды. Оқиғалар * 1804 жыл — Смитсон Теннант екі жаңа металл: иридий мен осмий ашылғандығы жайлы Лондон корольдік қоғамына хат жолдады. Туғандар *1781 жыл — Симеон Дени Пуассон (1840 жылы қ.б.), француз математигі, физик, қазіргі математикалық физика ның негізін қалаушы. *1962 жыл — Виктор Цой, кеңестік «Кино» рок-тобының жетекші мүшесі (1990 жылы қ.б.). Қайтыс болғандар *1857 жыл — Луи Тенар(1777 жылы т.), француз химик, сутек пероксиді н ашқан. *1874 жыл — Андерс Йонас Ангстрем (1814 жылы т.), швед физигі, астроном, Күн атмосфересы нда сутегі ні тапқан, спектроскопи яны ашқан. *1957 жыл — Йоханнес Штарк (1874 жылы т.), неміс физигі, 1919 жылғы Нобель сыйлығы лауреаты. Сыртқы сілтемелер
22 маусым

Маусымның 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 173-ші күні (кібісе жылдарда 174-ші). Жылдың аяғына 192 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1941 жылы Алмания Кеңес Одағына қарсы соғыс бастады. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
23 маусым

Маусымның 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 174-ші күні (кібісе жылдарда 175-ші). Жылдың аяғына 191 күн қалады. Мерекелер * Қазақстан: Қазақстан полициясы күні * Қазақстан: Мемлекеттік қызметші күні * Халықаралық олимпиада күні. Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
25 маусым

Маусымның 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 176-шы күні (кібісе жылдарда 177-ші). Жылдың аяғына 189 күн қалады. Мерекелер * Мозамбик Республикасының Ұлттық мейрамы - Тәуелсіздік күні (1975). * Словения Республикасының Ұлттық мейрамы - Словен мемлекеттілігінің күні (1991). Ел парламенті Скупщина Словения Республикасының тәуелсіздігі мен егемендігін жариялайтын Декларация қабылдады.. Оқиғалар * 1991 жылы Қазақ КСР-нің «Қазақ КСР Министрлер Кабинеті туралы» Заңы қабылданды. Заңға сәйкес Министрлер Кабинетінің мәртебесі, құрылуы мен құрамы сондай-ақ негізгі міндеттері мен өкілеттілігі анықталды. 1995 жылы 30 тамызда жүргізілген референдумның нәтижесінде бұрынғы мемлекеттік құрылыстың кемшіліктерін жойған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданып, Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітілді. Туғандар * Мағжан (Әбілмағжан) Бекенұлы Жұмабаев — Алаш қозғалысының қайраткері, ақын, қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі. *Темір Нұрыахытұлы Бекмамбетов - ресейлік клипмейкер, продюсер, кинорежисер. Қайтыс болғандар * 2009 — Майкл Джексон, АҚШ поп музыка королі, композитор, би патшасы. Сыртқы сілтемелер
26 маусым

Маусымның 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 177-ші күні (кібісе жылдарда 178-ші). Жылдың аяғына 188 күн қалады. Мерекелер * Есірткіге қарсы халықаралық күрес күні Оқиғалар * 1319 — регенттер дон Педро мен дон Хуанның, қамқоршы Альфонсо XI әскерлері мұсылмандарға қарсы крест жорығын жариялап, Гранада қабырғаларына дейін келіп жетеді, жол жөнекей жолындағының бәрін қиратып, өртейді. Ханзада Педро мұсылман әскерлерін тұтқиылдан шабуылдап Маринидтер отрядының қолдауымен жеңіске жетеді. * 1498 — Қытайда тіс щеткасы ойлап табылды. * 1698 — Пётр I Ұлы елшілікпен Венаға келеді. * 1765 — Екатерины II ұсынысымен Ресейде жер өңдеу мен үй салуды ынталандыратын Императорлық Еркін экономикалық қоғамдастық құрылады, ол әлемдегі ескі және Ресейдегі алғашқы ғылыми экономикалық қоғамдастық болып табылады. * 1794 — Флерюс түбіндегі шайқас. * 1817 — А. С. Пушкин Сыртқы істер коллегиясына коллеждік хатшы дәрежесінде қызметке қабылданды. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
27 маусым

Маусымның 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 178-ші күні (кібісе жылдарда 179-шы). Жылдың аяғына 187 күн қалады. Мерекелер * , Ұлттық бірлік күні * Балық шаруашылығы күні Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
28 маусым

Маусымның 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 179-шы күні (кібісе жылдарда 180-ші). Жылдың аяғына 186 күн қалады. Мерекелер * : Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлері күні * Қазақстанда Журналистер күні. Соңғы жылдардан бастап аталмыш мереке маусым айының соңғы жексенбісінде аталып өтілетін болды. Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
30 маусым

Маусымның 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 180-ші күні (кібісе жылдарда 181-ші). Жылдың аяғына 183 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1930 жылы Қазақстанда алғашқы қуыршақ театры ашылды. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
2 шілде

Шілденің 2 — Григориан күнтізбесінде жылдың 183-ші күні (кібісе жылдарда 184-ші). Жылдың аяғына 182 күн қалады. Мейрамдар * , Дипломатиялық қызмет күні * , Қазақстан республикасының СІМ қызметкер күні * Әзірбайжан, Полицияның қызметкерлерiнiң күнi * Кюрасао, Байрақ күнi * Норвегия, Король күні * Украина, Салық қызметкерiнiң күнi Оқиғалар * 1853 — орыс әскерi Молдова княздығына басып кiрдi, Қырым соғысының басталуы. * 1924 — Халықаралық спорт баспасөздер қауымдастығы құрылды. * 1996 — Днепродзержинсктегi трамвайдың апатынан 34 қайтыс болды. * 2001 — АҚШ–та AbioCor ықшам жасанды жүрегi имплантация жасалды. Дүниеге келгендер * 1486 — Якопо Сансовино (1570), флоренциялық мүсiншi, сәулетшi (Венециядағы Сан-Марко кітапханасы) * 1724 — Фридрих Готтлиб Клопшток (1803), неміс ақыны және драматург * 1877 — Герман Гессе (1962), неміс жазушысы , 1946 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты * 1906 — Ханс Альбрехт Бете (2005), америкалық астрофизик, физикадан 1967 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты * 1923 — Вислава Шимборская, поляк ақын-әйел, 1996 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты * 1942 — Шаханов Мұхтар - қазақ ақыны, жазушысы, қоғам қайраткері. Қайтыс болғандар * 1778 — Жан Жак Руссо (1712), француз жазушысы, және Ағартушылық кезеңінің ойшылы, музыка зерттеушiсi, композитор және ботаник. * 1961 — Эрнест Хемингуэй (1899), америкалық жазушы, әдебиеттен 1954 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты Сыртқы сілтемелер
3 шілде

Шілденің 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 184-ші күні (кібісе жылдарда 185-ші). Жылдың аяғына 181 күн қалады. Мейрамдар * Беларусь, Тәуелсіздік күні * Алтай Республикасы, Білім күні * Хакасия, Білім күні * Қазақстан, Ұлттық домбыра күні Оқиғалар * 1841 — ағылшын астрономы Джон Адамс Нептун ғаламшардын ашылуы туралы жариялады * 1915 — Түркияда алғашқы қағаз ақшаның шығуы. * 1928 — Теледидиардын алғашқы сатылымға шығуы * 1996 — Борис Ельцин екінші мерзімге Ресей Федерациясының президенті болып сайланды Дүниеге келгендер * 1728 — Роберт Адам (1792), ағылшын архитекторы. * 1738 — Джон Синглтон Копли (1815), америкалық суретші. * 1886 — Абдул Муис (1959), индонезиялық жазушы. * 1897 — Джесс Дуглас (:en:Jesse Douglas) (1965), америкалық математик. * 1920 — Мариян Бадел, Югославия халықының қаһарманы. * 1944 — Роландас Павилёнис, литвалық философ, тіл маманы, саясаткер Қайтыс болғандар * 1922 — Станислав Козьмян (1836), поляк жасушысы және театр қайраткері * 1979 — Луи Дюрей (1888), француз композиторы, қоғам қайраткері. Сыртқы сілтемелер
4 шілде

Шілденің 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 185-ші күні (кібісе жылдарда 186-шы). Жылдың аяғына 180 күн қалады. Мейрамдар * — АҚШ тәуелсіздік күні * — Конституция күні * — Отбасы күні * — Балықшы күні * — Патша күні * — Республика күні * — Соня Харальдсеннің туылған күні Оқиғалар * 1776 — АҚШ тәуелсіздік декларациясына қол қойылды * 1874 — Миссисипи бойында алғашқы көпірдің салынуы * 1876 — Сан-Францискода бiрiншi рет әлемде электро-техникалық тауарлардың көрмесі ашылды * 1946— Кенигсберг қаласының аты Калининградқа өзгертілді * 1946— Филиппин тәуелсiздiгi мойындалды * 2004 — Грекия футболдан алғашқы рет Еуропа чемпионы болды Дүниеге келгендер * 1790 — Джордж Эверест (1866), ағылшын геодизсті * 1804 — Натаниел Готорн (1864), америкалық жазушы * 1807 — Джузеппе Гарибальди (1882), Италия халқынын қаһарманы, генерал * 1900 — Робер Деснос (1945), француз ақыны * 1921 — Жерар Дебрё (2004), француз текті америкалық экономист, 1983 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты * 1952 — Альваро Урибе, 2002 ж. бастап Колумбия президенті Қайтыс болғандар * 1826 — Томас Джефферсон (1743), АҚШ–тың 3-ші президенті. * 1826 — Джон Адамс, АҚШ–тың бірінші вице-президент және 2-ші президенті. * 1831 — Джеймс Монро (1758), АҚШ–тың 5-ші президенті * 1934 — Мария Кюри, француз физигі және химигі, физикадан 1903 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты және химиядан 1911 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты Сыртқы сілтемелер
5 шілде

Шілденің 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 186-шы күні (кібісе жылдарда 187-ші). Жылдың аяғына 179 күн қалады. Мейрамдар * Алжир, Тәуелсіздік күні * Армения, Конституция күні * Аргентина, балалар күні * Венесуэла, Тәуелсіздік күні * Кабо-Верде, Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1811 — Оңтүстiк Америкада испандық отарлардың ішінен Венесуэла ең бiрiншi болып, өз тәуелсiздiгiн жариялады. * 1841 — Томас Кук бiрiншi туристтiк агенттiктi ашты * 1961 — Жетібайдағы номері 6-шы уңғымадан мұнай аткылады. Осы кезден бастап Маңғыстау мұнайынын тарихы басталды. * 1994 — Қытайда балалар еңбегіне тыйым салынды. Дүниеге келгендер *1753 — Джонатан Хорнблауэр (1815), екі цилиндрді қозғалтқышты ойлап тапты *1761 — Луи-Леопольд Бойлли (1845), француз суретшісі * 1820 — Уильям Ранкин (1872), ағылшын физигі, жылу динамиканың және бу машиналардың теорияларының негiздеушiсi * 1886 — Феликс Тиммерманс (нидерл. Felix Timmermans) (1947), бельгиялық жазушы, ақын және суретші. * 1891 — Джон Говард Нортроп (1987), американдық биохимик, Венделл Стэнлимен бірге химиядан 1946 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1911 — Жорж Помпиду (1974), Франция президенті (1969—1974 жж.). * 1936 — Джеймс Миррлис, ағылшын экономисті, 1996 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1826 — Стамфорд Раффлз (:en:Thomas Stamford Bingley Raffles) (1781) Сингапурдың негізін калаушы. * 1906 — Жюль Бретон (1827), француз cуретшісі («Шаруалардың қайтуы»). * 1927 — Альбрехт Коссель (1853), неміс физиологі және биохимик, 1910 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1966 — Георг Де Хевеши (George Charles de Hevesy — Hevesy György) (1885), венгер химигі, 1946 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
7 шілде

7 шілде — Григориан күнтізбесінде жылдың 188-ші күні (кібісе жылдарда 189-шы). Жылдың аяғына 177 күн қалады. Мейрамдар * Кайман аралдары: Конституция күні. * Солүстік Осетия: Республика күні. * Соломон аралдары: Тәуелсіздік күні * Танзания: Ауылшаруашылық күні. Оқиғалар * 1543 — француз әскері Люксембургке басып кірді * 1668 — Исаак Ньютон ғылым магистрі дәрежесін алды * 1881 — «Пиноккио» ертегісі алғаш рет басылымға шықты * 1974 — Мюнхен қаласында футболдан әлем чемпионатының финалы өтті. Дүниеге келгендер * 1586 — Томас Хукер (:en: Thomas Hooker) (1647), америкалық демократияның негізін қалаушы * 1698 — Пьер де Мопертюи (1759), француз математигі, физигі, саяхатшысы * 1746 — Джузеппе Пиацци (1826), итальяндық астроном, Церера кіші ғаламшарды ашқан * 1843 — Камилло Гольджи (1926), итальяндық физиолог, гистолог и патолог, физиология және медицина саласы бойынша 1906 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1861 — Нетти Стивенс (:en: Nettie Maria Stevens) (1912), америкалық биолог және генетик. * 1911 — Джан Менотти (итал. Gian Carlo Menotti), итальян текті америкалық композитор, қазіргі заманның америкалық операның негізін қалаушы. * 1943 — Тото Кутуньо (шын аты Сальваторе), итальяндық әнші және композитор Қайтыс болғандар * 1647 — Томас Хукер (:en: Thomas Hooker) (1586), америкалық демократияның негізін қалаушы * 1930 — Артур Конан Дойль (1859), ағылшынның әйгілі жазушысы, Шерлок Холмс шығармасының авторы. Сыртқы сілтемелер
8 шілде

Шілденің 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 189-шы күні (кібісе жылдарда 190-шы). Жылдың аяғына 176 күн қалады. Мейрамдар * Ресей, Отбасы күні. * Замбия. Бірлік күні Оқиғалар * б.з.д 52 ж. — Париж қаласының құрылуы * 1709 — Полтава шайқасы * 1777 — Вермонт штаты құлдықты жойған АҚШ–тағы бірінші штат болды * 1796 — АҚШ-та бiрiншi төлқұжаттың берілуі. * 1889 — «The Wall Street Journal» газетінің ең бірінші шығарылымы. * 1901 — Франция жолдарында автокөлiктердiң жылдамдықтарына шектеу енгiзiлді. Дүниеге келгендер * 1760 — Кристиан Крамп, француз математигі. * 1831 — Джон Стит Пембертон, Coca-Cola-ны ойлап тапқан адам * 1839 — Джон Рокфеллер (1937), америкалық өнеркәсіпші, дүние жүзіндегі алғашқы миллиардер * 1851 — Артур Джон Эванс (1941), ағылшын археологі. * 1892 — Ричард Олдингтон (1962), ағылшын жазушысы * 1895 — Игорь Евгеньевич Тамм (1971), орыс физигі, 1958 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1906 — Филипп Джонсон (:en:Philip Cortelyou Johnson) (2005), америкалық архитектор Қайтыс болғандар * 1695— Христиан Гюйгенс (1629), голландық математик, физик, механик және астроном. * 1895 — Иоганн Йозеф Лошмидт, австриялық физик және химик. * 1979 — Роберт Бёрнс Вудворд (1917), америкалық химик, хинин, холестерин, кортизон, стрихнин, витамин B12 синтиздеген және пенициллин, стрептомицин құрылымын ашқан. 1965 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1985 — Саймон Смит Кузнец (1901), украин текті америкалық экономист , 1971 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 2022 — Синдзо Абэ, Жапонияның бұрыңғы премьер-министрі, Либерал-демократиялық партияның бұрыңғы басшысы, саясаткер. Сыртқы сілтемелер