Беларусь президенті

Беларусь Республикасының Президенті (, ; қысқартқанда Беларусь президенті) — Беларусьтің мемлекет және үкімет басшысы. Лауазым 1994 жылы Беларусь Конституциясын Жоғарғы Кеңес қабылдағаннан кейін құрылды. Лауазым мемлекет басшысы ретінде Жоғарғы Кеңес төрағасының қызметін ауыстырды. Президенттің міндеттеріне сыртқы және ішкі саясатты жүргізу, азаматтар мен тұрғындардың құқықтары мен жалпы әл-ауқатын қорғау, Конституцияны сақтау кіреді. Александр Лукашенко — 1994 жылдан бері биліктегі Беларусь президенті қызметінде болған жалғыз адам. Президент салтанатты кеңсесі астана Минсктегі болса, президент резиденциясы астанаға жақын Заславльде орналасқан. Лукашенко авторитарлық үкіметке басшылық етеді және оны жиі «Еуропаның соңғы диктаторы» деп те атайды. Халықаралық бақылаушылар Беларусьтегі сайлауларды еркін және әділ деп санамайды; режимнің қарсыластары қуғын-сүргінге ұшырайды, бұқаралық ақпарат құралдары еркін емес. Тарихи алғышарттары Беларусь алғаш рет тәуелсіздігін 1918 жылдың басында Беларусь Демократиялық Республикасы ретінде жариялады. Оның мемлекет басшысы уақытша жоғары басқару органы — Беларусь Демократиялық Республикасының Радасының (Кеңесінің) президенті болды. 1919 жылы кеңестік Қызыл Армия Беларусь Демократиялық Республикасының Радасын ел сыртына, қуғынға жіберді, бұл Рада әлі де бар; оның билігі болмаса да, ол әлі де бар және оның қазіргі президент — Ивонка Сурвилла. Кеңес өкіметі тұсында Белорус КСР-інің іс жүзіндегі басшысы Кеңестік Беларусьтегі жалғыз заңды партия — Белоруссия Коммунистік партиясының бірінші хатшысы болды. 1991 жылы Беларусь Кеңес Одағынан бөлініп, көп ұзамай орнына Беларусь Республикасы құрылды. Тәуелсіздік алған күннен бастап 1994 жылы Конституция қабылданғанға дейін елдің мемлекет басшысы Жоғарғы Кеңестің төрағасы болса, үкімет басшысы премьер-министр болды. Президент аппараты құрылған кезде премьер-министрдің рөлі президентке көмек көрсетуге дейін қысқартылды және 1996 жылы Жоғарғы Кеңестің және оның төрағасының лауазымы таратылды. Президенттік сайлаудың бірінші жинағында Беларусь премьер-министрі болған Вячеслав Кебич Александр Лукашенкоға қарсы жеңілді де, нәтижесінде тұңғыш президент Лукашенко болды. Қызметте болған кезде президенттің саяси партияға ресми мүшелігіне тыйым салынады. Тағайындалу барысы Сайлауға түсу талаптары Сайлауға түсу үшін кандидат отыз бес жастан асқан Беларусь азаматы болуы керек. Сондай-ақ кандидаттың соңғы он жыл республика аумағында тұрғаны және заңды түрде дауыс беруге қабілетті болғаны жөн. Бұл ережелер Конституцияның 80-бабында бекітілген. Президент Минскідегі да пайдаланады. Рәміздері Ресми түрде президентке тиесілі жалғыз рәміз — Беларусь президенттік штандарты . 1997 жылғы 27 наурыздан бастап қолданылып келе жатқан штандарт «Беларусь Республикасы Президентінің штандарты туралы» Жарлықпен қабылданды. Стандарттың дизайны — алтын түстегі Беларусь елтаңбасы қосылған мемлекеттік тудың дәл көшірмесі. Штандарттың төртбұрыштығы 5:6 қатынасы бар мемлекеттік тудың арақатынасынан ерекшеленеді. Штандарт ілінгенде алтын жиекпен шектеседі. Штандарттың бірнеше көшірмелері бар; Түпнұсқасы президент кеңсесінде сақталып жатса, басқа көшірмелері өзге ғимараттарда, резиденцияларда және көліктерде президенттің бар болғанын білдіру үшін пайдаланылады. Президенттердің тізімі Тәуелсіздікке дейін және 1991–1994 жылдары Беларусьті басқарған мемлекет көшбасшыларын көремін десеңіз, Беларусь басшыларының тізімі мақаласын көріңіз Тағы қараңыз * Беларусь басшыларының тізімі Қосымша ақпарат Дереккөздер