kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Колумбия университеті

Колумбия университеті ресми аталуы Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті — Америкалық жекеменшік иелігіндегі Айви Лигасына кіретін зерттеу университеті. Ол Нью-Йорк штатының Нью-Йорк қаласында орналасады. Колумбия университеті Нью-Йорк штатындағы алғаш жоғарғы оқу орны, ал барлық АҚШ университеттерінің арасында бесінші болып құрылған, және тоғыз Американың колониялды жоғарғы оқу орындарының біреуі. Бүгін бұл университеттің әлем бойынша 7 орталығы бар: Амман, Бейжің, Стамбұл, Париж, Мумбай, Сантьяго және Найроби қалаларында. Бұл университет 1754 жылы King's College деп Ұлыбриятанияның II Джордж патшасынының меншігі болған. Америка Революциясының кейін мемлекет King's College-ді жекешелендіріп, 1784 оның атын Колумбия колледжі деп ауыстырды. 1787 жылдан бері Колумбия университеті жекеменшік иелігіне беріліп, бүгінгі күні де жеке меншіктегі жоғарғы оқу орны. Ол Колумбия университеті деген атауын 1896 жылы алды. Дәл сол жылы университеттің кампусы Манхэттеннің солтүстік бөлігіндегі Morningside Heights ауданына көшіп, сол арадан негізгі үлкен кампусын қалады. Колумбияның жиырма факультеті бар және университет құрамына кіретін бірнеше институт бар, мысалы Teachers College, Columbia University, Barnard College and Union Theological Seminary in the City of New York. Дереккөздер
Карнеги Меллон Университеті

Карнеги Меллон Университеті (ағылш. Carnegie Mellon немесе CMU) Американың Пенсильвания штаты Питтсбург қаласында орналасқан жеке-меншік зерттеу-университеті. Тарихы Азаматтық соғыстан кейін Американың индустриялистері ақша жинап, сол ақшаға институттар сала бастады. Олар Вашингтон Дюк - Дюк университетін, Эзра Корнель - Корнель университетін, Джон Хопкинс - Джон Хопкинс университетін, Леланд Стэнфорд - Стэнфорд университетін және Корнелиус Вандербильт - Вандербильт университеттерінің негіздерін қалайды. Карнеги Меллон бүгінгі күні Бакалавр Холлы, Теппер Бизнес Мектебінің алғашқы ғимараты]] 2011 жылы Питтсбург кампусына 27,913 ерекше адам тапсырып оның 5,948 (21%) университетке қабылданды. Рейтингісі Образование в области Компьютерлік технология облысында, конструкциялау, бизнес және экономика, мемелекеттік қызмет, ақпарат жүйелері, психология, қоғамдық және басқару ғылымдары (decison science) және өнер жөнінен әлемдегі ең күштілердің бірі болып саналады. 2010 жылы Университет US News and World Report рейтингісі бойынша 23 орын, ал Times Higher Education QS World University Rankings бойынша — 20 және 34 . Университет компьютерлік технологиялар мамандарын дайындау санатынан әлемдегі озықтардың бірі. Фото галерея Сілттемелер * [http://www.cmu.edu/cmnews/extra/040223_makeoverman.html "Burton Morris: The King of Pop Art Hits the "Red Carpet", Carnegie Mellon Today, 2004] Сыртқы сілттемелер * [http://www.cmu.edu Ресми торабы]
Мәсих

Мәсих (грек (Khristós), ағылш. anointing or anointed - сөзбе-сөз аудармасы мәсіхтелген, яһудилік מָשִׁיחַ (Māšîaḥ), ( Ису‘ әл-Мәсих) ) Иса Мәсіх - Иса пайғамбарға қатысты айтылатын сөз. Исаның (Аллаһның оған игілігі мен сәлемі болсын) артынан ерген адамдарды кейіннен христиандар немесе мәсіхшілер деп атау осы жайттан қабылданған. Этимологиясы Яһудилік Інжілде мәсіх (ағылш.: Christ) сөзінің (Иврит тілінен מָשִׁיחַ (Māšîaḥ)) мағынасы "жағу" (Ағылшын тілінде: "anointed") - шашқа су, май немесе әтір жағу деген мағынаны білдіреді (Ағылшын тілінде: Khristós in classical Greek usage could mean covered in oil, or anointed, and is thus a literal translation of messiah). Тағы қараңыз * Исаны мәсихтеу Сілттемелер Арғы оқылымдар *Cullmann, Oscar. The Christology of the New Testament. trans. Louisville: Westminster John Knox Press, 1980. ISBN 0-664-24351-7 *Fuller, Reginald H. The Foundations of New Testament Christology. New York: Scribners, 1965. ISBN 0-684-15532-X *Greene, Colin J.D. Christology in Cultural Perspective: Marking Out the Horizons. Grand Rapids: Eerdmans Publishing, 2004. ISBN 0-8028-2792-6 *Kingsbury, Jack Dean. The Christology of Mark's Gospel. Philadelphia: Fortress Press, 1989. fr:Christ#Religion
Бруно Алвеш

}} Бруну Эдуарду Регуфи Алвеш (; 27 қараша 1981, Порту, Португалия) — португалиялық футболшы, Португалия құрама командасының экс-қорғаушысы. 2008, 2012, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына, 2010, 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2017 жылы Конфедерциялар кубогына қатысты. 2016 жылғы Еуропа чемпионы. Жетістіктері Командалық «Порту» * Португалия чемпионы: 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09 * Португалия чемпионатының қола жүлдегері: 2009/10 * Португалия кубогы: 2005/06, 2008/09, 2009/10 * Португалия суперкубогы: 2006, 2009 АЕК * Грекия чемпионатының қола жүлдегері: 2004/05 «Зенит» * Ресей чемпионы: 2010, 2011/2012 * Ресей чемпионатының күміс жүлдегері: 2012/13 * Ресей суперкубогы: 2011 «Фенербахче» * Түркия чемпионы: 2013/14 * Түркия суперкубогы: 2014 Португалия * Еуропа чемпионы: 2016 * Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2017 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.foradejogo.net/player.php?player198111270001&language2 ForaDeJogo сайтындағы статистика] * [http://www.portugoal.net/index.php/player-profiles/119-players-a-c/69-player-profile-bruno-alves PortuGOAL сайтындағы профиль] * [http://fc-zenit.ru/main/team/zenit/players/13311.html «Зенит» ФК сайтындағы профиль]
Қабілеттілік Кемелдену Моделі

Қабілеттілік Кемелдену Моделі — Компанияның бағдарламалық жасақтама дамыту қабілеттілігінің кемелденуінің даму дәрежесін көрсететін эволюциялық даму моделі. Тарихы 1986 жылы қараша айында 1986 америкалық бағларламалық жасақтама инжинирингі институты Mitre Corporation корпорациясымен бірлесіп бағдарламалық жасақтама дамытудың кемелдігін бақылайтын модельді дамыта бастайды, бұл модель бағдарламалық жасақтама дамытудың ішкі процесстерін арттыру және жетілдіру мақсатына арналған. Деңгейлері # Бастапқы. # Қайталанушы. # Бекітілген. # Басқарылатын. # Оңтайландырылған. Дамуы Бұл модельдің іс жүзінде қолданылуы бағдарламалық жасақтама нарығындағы мекемелердің бағдарламалық жасақтама дамыту процесстерін дамытуда практикалардың өзара-сай, өзара ұқсас бола бермейтінін көрсетті. Сондықтан 2002 жылдан бастап бағдарламалық жасақтама дамыту процесстерін жақсартуына арналған ұсыныстар және кепілдемелер жасалады, бұл кепілдемелердің жалпы бірегей атауы Қабілеттілік Кемелдену Моделін Интеграциялау деп аталады. (.) Тағы қараңыз * Дамыту процесстері ; Сапаны бақылау жүйелері : * ISO 9000 * SPICE * Balanced Score Card * ITIL Сілттемелер * [http://www.interface.ru/fset.asp?Url=/misc/somecmm.htm Модель CMM и ИСО 9001:2000 для организации качественной деятельности информационных служб] * [https://web.archive.org/web/20070928200421/http://www.ryabikin.com/sw-cmm/index.htm Перевод на русский язык стандарта SW-CMM v1.1] *
Түрткі

Түрткі (мотив; — қозғаймын) — субъектінің өмір сүру жағдайы ықпалымен қалыптасатын және оның белсенділігінің бағыттылығын анықтайтын әрекетті туғызушы. Түрткі термині субъектінің белсенділігін туғызатын түрлі құбылыстар мен күйлерді білдіру үшін қолданылады. Түрткі — адамды түрлі іс-әрекетке итермелейтін себеп. Кісінің өз қажетін өтеуі оның түрткілеріне байланысты. Мысалы, бір оқушы өзінің тиянақты білім алуын келешектегі өміріне орайластырады, екінші бір оқушыда түрткі тек баға алуға бағытталады. Мұндайда екі түрлі түрткінің нәтижесі екі түрлі болады. Мақсат анықталмаса, түрткі дәрменсіз келеді, тек қиялын қозғап қана қояды. Дереккөздер
Тынымсыз қылық

Тынымсыз қылық — невроздықпен және қатты мазасызданумен сипатталатын адам қылығы, әдетте мұндай қылықтар өз кезегінде ешқандай тіке, объективті анықталатын себептерсіз жасалады. Тынышсыздық (үрейлілік): *1. мазасыздану, мазасыздануға бейімділік; *2. қауіп тудыратын, қайғыру, алаңдау, әбігерлену, тынышсыздану, үрейлену, қауіптенушілік. Дереккөздер
Тілек

Тілек — ықылас, ниет. Ниет — қажеттілікті қанағаттандыру үшін әрекеттенуге және оған іштей ұмтылу. Ниеттің жүзеге асуы материалданған сипатта болады. Тілек — адамның бір іс-әрекетті, ой-пікірді іске асыруға ниет білдіруі. Адам тілегі арқылы алға қойған мақсатын іске асыруға жоспар жасап, әрекетке бағыт-бағдар алады. Тілек — іс-әрекеттің бастау бұлағы. Ол адамды қарекетке, ойға алған, алға қойған жоспарын іске асыруға бағыттаушы саналы әрекеттің ұйытқысы. Бұл жағдайда оның іс-әрекет объектісі санасынан орын алып қана қоймайды, оны іске асырудың мүмкіндік жолдары да айқындала түседі. Дереккөздер
Уақытты қабылдау

Уақытты қабылдау — бұл құбылыстар мен оқиғалардың ұзақтығы мен тізбегін бейнелендіру. И.П. Павлов пен оның ізбасарлары тәжірибе жүзінде дәлелдеген адамдарда үнемі жасалынып отыратын уақытқа деген шартты рефлекстер уақытты қабылдау процесінің физиологиялық негізі болып табылады. Уақыттық аралықтар адам организмінде болатын ырғақты процестермен анықталады. Уақытты дәл, тікелей қабылдауға көнетін тек қысқа мерзімді интервалдар ғана. Уақыттық аралықтарды дәл бағалауға есту және қимылдық түйсіктер себепші болатындығы анықталған. Уақыттың қабылдану ұзақтығы адам іс-әрекетінің мазмұнына тәуелді. Қызықты, маңызды істерге толы уақыт зымырап тез өтеді. Егер оқиға қызықсыз, елеусіз болса, уақыт мүлдем өтпей қояды. Уақытты бейнелеудегі кейбір субъективтілік адамның жасына да байланысты болады. Мысалы, балалар үшін уақыт өтпейтіндей көрінсе, ересектер оны тез өткендей қабылдайды. Адам уақытты қабылдаудағы субъективтіліктен практикалық іс-әрекет пен тәжірибесі негізінде арыла алады. Дереккөздер
Уақытша байланыс

Уақытша байланыс — шартты рефлекстердің қалыптасу кезінде ми қыртысындағы шартсыз және шартты тітіркендіргіштерді қабылдайтын орталықтардың арасында пайда болады. Уақытша жинақталу — вегетативті жүйке жүйесіндегі түйін алды жүйке талшығын бір рет тітіркендіргенде емес, қайталап, бірнеше рет тітіркендіргенде ғана қозудың уақытша жинақталуынан организм жауап береді (мысалы: қышыған жерді қандыру үшін бір рет қасу аз, оған рефлекторлы жауап беру үшін секундына 18 рет қасу қажет. Сонда қышуды қандыратын қозу уақытша жиналып, қатты әсер етеді де, яғни қышу қанады. Дереккөздер
Елеу Көшербайұлы Көшербаев

Елеу Көшербайұлы Көшербаев (18 наурыз 1929 жыл, Арал ауданы Қызылорда облысы – 14 мамыр 1993 жыл, Алматы қаласы) – мемлекет және қоғам қайраткері. Биографиясы Әлімұлы тайпасының Шекті руының Жақайым бөлімінен шыққан. Қызылорда педагогика институтын (Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) бітірген (1950). Еңбек жолын Ақшелек бастауыш мектебінде мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі болып бастаған. 1950 – 60 жылдары Қазалы ауданындағы Октябрь орта мектебінің директоры, аудандық партия комитетінің насихат және үгіт бөлімінің меңгерушісі, кейіннен «Социалистік жол» аудандық газетінің редакторы қызметтерін атқарған. 1960 – 75 жылдары СОКП жанындағы жоғары партия мектебін бітірген соң, Қазалы, Сырдария аудандық партия комитеттерінің 2-хатшысы, Тереңөзек, Сырдария ауданының атқару комитеттерінің төрағасы, облыстық атқару комитеті төрағасының орынбасары болды. 1975 – 91 жылдары Қармақшы, Қазалы аудандық партия комитеттерінің 1-хатшысы қызметін атқарған. Ленин, Октябрь революциясы, үш мәрте Еңбек Қызыл Ту ордендері, бірнеше медальдармен марапатталған. Қармақшы, Қазалы аудандарының өмірінен сыр шертетін «Өндіріс ұйытқысы» және «Серпін» кітаптарын жазған. Дереккөздер
Көшербай Дәрібаев

Дәрібаев Көшербай (1892 жылы, қазіргі Арал ауданы Дөңгелексор ауылы – 1964 жылы, Арал қаласы) – еңбек ардагері, Социалдық Еңбек Ері (1949 жылы). Әлімұлы тайпасының Шекті руының Жақайым бөлімінен шыққан Еңбек жолын Орынбор – Ташкент темір жол құрылысында бастаған. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Ұжымшарландыру кезінде егіс бригадирі, ферма меңгерушісі, 1943 – 56 жылы «Абай» ұжымшарында жылқы фермасының меңгерушісі болып еңбек еткен. Дереккөздер * Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с. * [http://kitapkhana.kz/587-drbaev-ksherbay.html ДӘРІБАЕВ КӨШЕРБАЙ]// Кызылординская областная универсальная научная библиотека имени Абдильды Тажибаева
Morandi

Morandi — европоп стилінде ән салатын Мариус Мога және Андрей Ропчадан құралған румындық музыкалық топ. Топтың аты вокалистердің есімдерінің алғашқы әріптерінен құралған, яғни Mo — бұл Мариус Мога, ал Randi — Андрей Ропчаның лақапаты. Топ Румынияда, Бухарестте 2004 жылы пайда болды. Өз Отанындағы жетістіктен кейін, топ бірнеше Еуропа чартында алдыңғы орынға түсті (MTV Europe және World Chart Express қоса есептегенде) және Шығыс Еуропа тарихында O-Zoneнан кейінгі ең табысты топ болып саналады. Олардың өлеңдері әсіресе Ресей, Болгария, Албания, Грекия, Черногория, Сербия, Словакия, Чехия, Польша, Македония, Литва және Украина елдерінің жастары арасында танымал болды. Моранди MTV Europe Music Awards 2005 және MTV Europe Music Awards 2006 салтанаттарында екі рет ең үздік Румындық топ ретінде номинацияға түседі, ал 2008 жылғы салтанатта жеңіске жетеді. "Angels" өлеңі Ресейде "2008 жылдың ең үздік әні" атанады. Zebra атты жаңа альбомы бірнеше уақытқа тұрақтап қалады. Моранди турларын жалғастырып, ұзақ уақыт бойы концерт береді. 2011 жылдың бесінші аптасында Францияда "Angels" өлеңің шығарады. Қазіргі уақытқа шейін өлең Францияның ресми чартында 16-шы позициясында тұрақтап келеді. Дискографиясы Моранди төрт студия альбомын, он екі сингл шығарды. Әрбір өлеңдерге бейнеклип түсірілген. Студия альбомдары Синглдері "Angels" өлеңі Ресейде 1,45 миллион көшірмемен сатылып кетті және 7 рет ринг-бэк тон ретінде платиналы диск алады. Сонымен қатар реалтон ретінде 50 мың көшірмемен сатылып, алтын диск алады. "Save me" өлеңі 2 рет платиналы болып, 400 000 көшірмемен сатылып кетеді. Дереккөздер
Ұзақ уақыттық ec

Ұзақ уақыттық ec — білімдерді ұзақ уақыт есте ұстауды, сондай-ақ біліктер мен дағдыларды және орасан зор ақпарат көлемін есте сақтауды қамтамасыз ететін ес жүйешесі. Мәлімет-деректерді ұзақ уақыттық еске енгізу мен бекітудің негізгі механизмі. Әдетте, қысқа уақыттық ес деңгейінде жүзеге асырылатын қайталау деп есептеледі. Алайда таза механикалық қайталау орнықты ұзақ мерзімдік есте сақтауға жеткізбейді. Бұған қоса вербалдық не оңай вербалданатын ақпарат жағдайында ғана қайталау мәліметтерді ұзақ уақыттық есте орнықтырудың қажетті шарты болады. Жаңа материалды ұғынып түсінудің, жаңа материал мен субъектіге бұған дейінгі мәлімнің арасындағы байланыстарды анықтаудың шешуші мәні бар. Мұндай есте сақталатын хабардың сыртқы беткі нысаны елеусіз болып, бірақ оның есесіне хабардың мәні ұзақ уақыт есте қалады. Ұзақ уақыттық ecте орасан зор деректер сақталатынын ескергенде, бұл деректер барынша дұрыс ұйымдастырылса ғана қажет ақпарат оңай табылатыны анық. Эксперименттік деректерге қарағанда, ұзақ уақыттық есте білімдерді ұйымдастырудың бірнеше нысаны бір мезгілде жұмыс атқарады. Олардың бірі — семантикалық ақпаратты неғұрлым абстрактілі, тектік және неғұрлым тән сипатты, түрлік ұғымдарға бөлу принципі бойынша иерархиялық құрылымдарға ұйымдастыру нысаны жекелеген ұғымдарды санаттың бір не бірнеше типтік өкілдерінің айналасына топтастыру. Мысалы, "үстел", "жиһаз" санатындағыларды топтастыруға "хатшы " не "софа" дегендерге қарағанда анағұрлым қолайлы. Ұзақ уақыттық ecтегі семантикалық ақпарат ұғымдық жайттарды ғана емес, субъектінің қайсыбір деректерге көзқарасын білдіретін эмоциялық — бағамдаушылық жайттарды да қамтиды. Ұзақ уақыттық ecтегі ақпараттың ұйымдастырылуын зерттеудің танымдық сала мен тұлғаның диагностикасының маңызды құралы болатыны да сондықтан. Дереккөздер
Ұйымдастырудың даралық нысаны

Ұйымдастырудың даралық нысаны - әр оқушының мүмкіндігіне орай өзіндік тапсырмалар беру арқылы оқытуды кемелдендіру. Ұйымдастырудың топтық нысаны — белгілі бір тапсырмаларды орындау үшін оқушыларды топқа бөліп жүргізілетін жұмыс. Ұйымдастырудың даралық нысаны лабораториялық жұмыстарда, шығармашылық тапсырмаларда және т.б. қолданылуы мүмкін. Ұйымдастырудың тұтастық нысаны — педагогтің бүкіл оқу тобымен бір мезгілде жүргізетін жұмысы. Мысалы, үй тапсырмасын сұрайды, барлық оқушылармен әңгімелеседі, бақылайды және т.б. Ұйымдастырудың ұжымдық нысаны — таным процесінде оқушылардың сабақтағы өзара әрекеттестігіне негізделген ұйымдастыру нысаны: оқушылардың бірін-бірі оқытуы, бақылауы, өзара сөйлесуі және т.б. Дереккөздер
Ұйымдастырушылық қабілет

Ұйымдастырушылық қабілет - қандай да істі ұйымдастыруға бағытталған қабілет. Ұйымдастырушылық істерді басқару мен ұйымдастыру саласындағы орналастыруды, қорларды жұмылдыруды, ортамен байланысты, тәлімгер мен оқушылардың өзара әрекеттестігін қамтамасыз ететін шығармашылық қабілет. Дереккөздер
Ұлтаралық кикілжің

Ұлтаралық кикілжің - ұлттар мүдделері келіспеушіліктен туындайтын қақтығыстар. Этнопсихология ғылыми объектілерінің бірі. Ұлтаралық кикілжің астарында территория, тіл, дін, басқа да қайшылықтар жатады. Дереккөздер
Ұлттық ассимиляция

Ұлттық ассимиляция - бір этностың басқа бір этностың ықпалына түсіп және маргиналдық сатысынан өтіп, сол этносқа сіңіп, нәтижесінде, өзінің ұлттық санасын жоғалту үрдісі арқылы этникалық бірігулердің түрі. Ұлттық идентификация — қандай да бір байланыстардың негізінде өзін ұлтпен теңестіру, сондай-ақ осы ұлттың құндылықтарын, нормаларын және үлгілерін өзінің рухтық әлеміне қабылдау үрдісі. Дереккөздер
Ұлттық көңіл-күй

Ұлттық көңіл-күй - қоғамдық ахуалдың затты бағдарланған жеке жағдайы (эмоционалдық мінез — импульсивтік және динамикалық қасиеттердің көрініс беруі). Ұлттық құндылық — атамекен, тіл, тарих, өнеге, әдебиет. Ұлттық лидер — белгілі ұлтпен этностың басын біріктіруде ерекше көзге түскен топ жарған тұлға. Ұлттық мақтаныш — өз ұлтының рухани құндылықтарын ерекше қастерлеуден көрінетін жоғарғы сезім. Дереккөздер
Ұмтылу

Ұмтылу (талаптану). Ұмтылу — адамның іс-әрекетті атқаруға талаптанып, белсенділігін қуаттайтын ниеті. Адам өз қажеттілігін өтеудің жағдайын нақты болжамдап, көз алдына елестете алмаса да, көздеген мақсатына жету үшін күш-қуатын жұмсап талаптанады. Талаптанудың (ұмтылудың) нақты түрі — арман. Бұл қалаған нәрсенің бейнесін қиял арқылы жасау әрекеті. Дереккөздер
Ұмыту

Ұмыту (ұмытушылық). Ұмыту дегеніміз — қабылдағанды, есте қалдырғандарды қажет болған кезде еске түсіре алмау, танымау немесе еске түсіру мен танудың қателесіп жаңылысуы. Ұмыту жүйке қызметінің күйіне байланысты. Жүйке жүйесі әбден шаршағанда не ауруға ұшырағанда, адамда ұмытшақтық басым болады. Ұмыту қабылданған материалдардың нашарлығына да байланысты. Жүйке жүйесінің нашарлауына орай ұмытшақтық қартайған адамдарда жиі кездесе береді. Мысалы, әлемге әйгілі табиғат зерттеушісі, ғалым Карл Линней әбден қартайғанда өзінің 40-50 жыл бұрын жазған шығармаларын оқып отырып: "Шіркін-ай, мен осындай шығарманың авторы болсам, — деп таңырқапты. Ұмыту ес үрдісі ретінде бұрынғы әсерлерді және оларды қайта бейнелеу мүмкіндіктерін жоғалтумен байланысты. Адамның ішіп жүрген кезінде ұмытқандары бір кезде жаңғырып, еске түсуі мүмкін. Уақытша ұмытуды сақтық тежелуді атайды. Ұмыту — жүйкедегі тежелу үрдісінің дамуы. Адамның бұрынғы істеген қызметі қазіргі есте сақтау жұмысына бөгет болса, оны проактивтік тежелу, ал бұрыннан есінде сақталған материалына кейінгі қызметтері бөгет болса, ретроактивтік тежелу дейді.Мысалы, мұндай жайттар мағынасы бір-біріне жақын материалдарды үйренуде жиі кездеседі. Оқу-тәрбие істерінде, әсіресе, сабақ кестесін жасауда осы мәселені айрықша ескеру қажет, яғни бір тектес пәндер мен түсінігі жеңіл, күрделі болып келетін пәндерді араластырып отырған жөн. Ұмытуды алғаш рет Г. Эббингауз зерттеп (1885), мағынасыз вербалдық материалдың жадта сақталуының уақытқа тәуелділігін эксперименттік тұрғыда анықтады. Бұдан кейінгі зерттеулер ұмыту қарқынының есте сақталатын материалдың көлеміне, оның мазмұны мен ұғынылу дәрежесіне, есте сақталатын және интерференттелетін материалдың ұқсастығына, есте сақталатын материалдың мәнділік дәрежесі мен оның субъектісінің қарекетіне қамтылатындығына және т.б. байланысты. Қайсыбір материалды еске түсірудің мүмкін еместігі оның мүлдем ұмытылғандығын білдірмейді: материалдың нақты нысаны ұмытылады, бірақ оның субъект үшін мәнді мазмұны сапалық өзгерістерге ұшырап, субъектінің тәжірибесіне қосылады. Интерференциялық теорияларға сәйкес, ұмыту проактивтік және ретроактивтік интерференцияның ықпалымен жад ізінің өшірілуінің салдары болып табылады. Р. Аткинсон бойынша ұзақ мерзімдік жад мәңгі, ал ұмыту былайша болады: еске түсірудің кілті сынама ақпарат болып табылады, осының арқасында ұзақ мерзімдік жадтың қоймасында тиісті іздеу жинағының белсенділігі күшейеді: сынама ақпараттың лайықты таңдалмауы және одан кейінгі сәтсіз қайта жаңғырту ұмытуға әкеп соғады. Бірақ бұл теория да осал, өйткені ұмытудың барлық феномендерін түсіндірмейді. Қазіргі уақытта жадтың ұмыту феноменін түсіндіретін психологиялық теориясының жасалу келешегі дәстүрлі іздер доктринасымен байланысты емес, жад туралы осы сөздің өз мағынасындағы іс-әрекет ретіндегі түсінікпен байланысты. Дереккөздер
Ұнатпаушылық

Ұнатпаушылық — қандай да бір адамға немесе затқа жек көрушілік, ұнатпай қабылдамаушылық сияқты эмоциялық қатынас: адамның қандай да бір қасиетін, талғамын немесе дауысын және т.б. жақтырмау. Саналы немесе санасыз түрде болуы мүмкін. Басқа біреуді жек көрушілік сезім принципиалды, мысалы, дүниетанымдық келіспеушіліктен, сондай-ақ басқа адамдардың сыртқы әлпетін, мінез-құлық мәнерін, қылықтарын қабылдау негізінде де тууы мүмкін. Басқа адамның өмір кейпін түсіну, оның іс-әрекеті мен тұлғасының маңыздылығын білу ұнатпаушылықтың тууын болдырмауы мүмкін. Ұнатпаушылық ұнатушылыққа қарама-қарсы өзара түсіністік пен ынтымақтастық процесін қиындатады, ұжымдық өзара әрекеттестікке кері әсер етеді. Мысалы, әсіресе мұғалімнің ұнатпаушылық немесе симпатиясы оның іс-әрекетіне, талапшылдығына, оқушыларға объективтік қатынасына және олардың үлгерімін бағалауға ешбір әсер етпеуі қажет. Дереккөздер
Ұнату

Ұнату ( — елігу, іштей ұнату) — адамның басқа кісілерге, олардың топтарына не әлеуметтік құбылыстарға орнықты мақұлдаушылық эмоциялық қатынасы; жарқын жүзбен, тілектестікпен, тәнті болып қараудан, қарым-қатынас жасауға, ілтипат білдіріп, көмектесуге дайын тұрудан және т.б. ізгі ниеттерден көрінеді. Әдетте, көзқарастардың, мүдделердің бірлігінен, адамгершілік мұраттастықтан туындайды. Басқа адамның сырттай сымбаттылығына, жарасымды жүріс-тұрысына, жағымды мінезіне ұната қараушылықтан да пайда болуы мүмкін. Өзінің динамикасында ұнату құштарлыққа, берік жақындыққа ұласуы да, сондай-ақ суынып кетуге, тіпті жек көрушілікке айналуы да мүмкін. Тұлғааралық қарым-қатынастарда адамдар интеграциясының және психологиялық қолайлы жағдайдың сақталуының бір факторы болып табылады. Дереккөздер
Ұстамдылық

Ұстамдылық — адамның бойындағы жағымды қасиет; өз тәртібін қадағалай білу, қызбалығы мен үстірт әрекетін тежей aлy, оларды қолданыстағы тәртіп нормалары мен ережелеріне бағындыру. Ұстамдылық қасиеттерін тәрбиелеуде балаларды мектепте қолданыста жүрген білім беру ұйымдарының жарғысымен, оқушылар тәртібінің ережесімен таныстыру, өз әрекетін қабылданған тәртіп нормаларымен салыстырудың тұрақты жаттығулары қолданылады, олар балаға және оның ортасына кері ықпал ететін әрекеттерден сақтандырады. Ұстаным— адамның өмірлік іс-тәжірибесінен қалыптасқан, оның өзіндік дүниетанымы мен пікірін білдіретін, белгілі бір жақтайтын көзқарасы. Дереккөздер
Үйлесім

Үйлесім, сыйымдылық — бұл әлеуметтік психологиядағы түсініктер, яғни сырт қарағанда дара адамның өзінің ішкі қарсылығына қарамастан топтың ырқына саналы түрде бейімделіп, көнбістік көрсету. Дереккөздер
Үйреншікті зейін

Үйреншікті зейін — зейіннің ерекше түрі; қажетті әрі құнды болып саналатын объектіге адам санасының шоғырлануы. Ол қызығу негізінде қалыптасады. Үйреншікті зейін ырықты зейіннен дамып қалыптасады. Бірақ бұл нәрсенің қасиетіне емес, адамның тіршілік мақсатына, мүдделі әрекетіне байланысты. Зейіннің қай түрі болсын, іс-әрекеттен нәтиже шығаруға бағытталады. Егер адам жұмысты өздігінен беріліп істесе, ырықсыз зейіні көрінеді. Бірақ ұзақ жұмысты тікелей қызығып істей беру де оңай емес. Мұндай жағдайда ырықты зейінге орын беріледі. Адамдар жұмыс істегенде зейіннің ырықты және ырықсыз түрлерін қарастыра отырып, үйреншікті зейін жұмылдыруды әдетке айналдыруы қажет. Дереккөздер
Үнсіз сөйлеу

Үнсіз сөйлеу — сөйлеу әрекетінің ерекше түрі. Үнсіз сөйлеуді кейде іштей сөйлеу дейді. Үнсіз сөйлеуде адамның ойымен білдірмек болған пікірі дыбыссыз айтылады. Іштей сөйлеуде сөйлемнің баяндауышы не бастауышы айтылады да, ой жүйесі үзілді-кесілді сипатта болады. Қарым-қатынас жасауда дауыстап сөйлеуде адамның ойлауы құрал қызметін атқарады да, ол өзінің іс-әрекетін реттейді. Дереккөздер
Үрей

Үрей ( — қорқыныш сезімін туғызатын) — жалған немесе шындық қауіптерден жаппай үрейлену. Үрей моральдық — психикалық көңіл-күйдің, рух күшінің төмендеуі, қабылдаудың бәсеңдеуі, еліктеу, ретсіз қозғалыс, илану механизмдерінің белсенді әрекеттерінің күшеюі. Үрейленушілік — арнайы әлеуметтік жағдайларда мазасыздану және үрейленуден, адамның қатты әсерленгіштігінің нәтижесінде болатын толғаныстар. Дереккөздер
Фанатизм

Фанатизм ( - құрбандық ) — индивидтің белгілі бір сенімдерге деген, басқа ешқандай баламаны қабылдамайтындай болып қалтқысыз берілгендігі; бұл оның іс-әрекетінде және басқалармен қарым-қатынасында айқын көрінеді. Фанатизм сол жолда құрбан болуға дайындықпен астасады; идеяға берілгендік басқа пікірдегілерге төзбеушілікпен қараумен, ортақ мақсатқа жетуге кедергі болатын әдеп нормативтерін елемеушілікпен ұштасады. Фанатизм — топтың психологиялық феномені. Бір-біріне тәнті болудан қолдау табатын фанатиктер үшін көтеріңкі эмоциялық, өздерінің көзқарастарын қуаттайтын кез келген ақпаратқа талғамай қараушылық, тіпті тілектестік тұрғыдағы сынның өзін қабылдамаушылық тән. Фанатизм екінің бірінде идеологиялық (соның ішінде діни) сипатта болады. Дереккөздер
Radio Televizioni Shqiptar

Radio Televizioni Shqiptar қазақшаға аударғанда Албания Радио және Телевидениесі (АРТ) — Албанияның қоғамдық-құқықтық хабар таратушы ұйымы. 1938 жылы құрылған. Штаб-пәтері Тирана қаласында орналасқан. RTSH Televizioni Shqiptar(TVSH) ұлттық телевизиялық станциясын және Тирана радиосы атты екі ұлттық радиостанцияларын іске қосты. Халықараоық радио хабар таратуы албан тілінде жүргізіледі. Тағы қараңыз * Festivali i Këngës Në RTSH Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.rtsh.al/ Ресми сайты] * [http://rtsh.sil.at/ RTSH ағылшынша] * [http://radiostationworld.com/locations/albania/default.asp Radio Station World]
Österreichischer Rundfunk

Österreichischer Rundfunk (ORF, немісшеден Аустриялық хабар тарату) — аустриялық телерадиокомпания, Еуропалық хабар тарату одағының мүшесі. Компанияның штаб-пәтері Вена қаласында орналасқан, Аустрияның тоғыз жерлерінің әр біреуінде аймақтық студиялар бар. Тарихы Аустрияның алғашқы радиокомпаниясы 1924 жылғы 30 қыркүйекте құрылған Radio Verkehrs AG (RAVAG) болған. 1938 жылы, аншлюстан кейін, RAVAG жойылып және неміс Reichsrundfunkgesellschaft компаниясына қосылды. Соғыстан кейінгі соңғы 10 жылда хабар таратылуы әр түрлі оккупацияланған секторлардан, әр түрлі студиялардан жүргізілді. 1955 жылы олар Österreichisches Rundspruchwesen одағынна біріккен, ал үш жылдан кейін компанияның атауы Österreichischer Rundfunk GmbH деп ауыстырылды. Сыртқы сілтемелер * , Österreichischer Rundfunk ресми сайты.
HSBC

HSBC Holdings plc — әлемдегі ең ірі қаржы конгломераттарының бірі. Forbes журналының рейтингі бойынша, 2011 жылы компания капитализациясы бойынша Еуропада бірінші, ал әлемде екінші орында тұр.. Штаб-пәтері — Лондон қаласында орналасқан. Тарихы 1865 жылы Гонконгта, Қытай және Еуропа арасындағы сауданы қаржыландыру үшін құрылған. Алғашқы кезде Hongkong and Shanghai Banking Corporation деп аталған. Ағылшын Midland банкін сатып алғаннан кейін, компанияның штаб-пәтері Лондон қаласына көшті. Меншіктенушілер және басшылығы HSBC акцияларының көпшілігі еркін айналымда. Банкінің нарықтық капитализациясы 2008 жылдың 5 желтоқсанына қарай $123,9 миллиардты құрды. Банк директорлары кеңесінің төрағасы — Дуглас Флинт (Douglas Flint). Атқарушы директор — Стюарт Гулливер (Stuart Gulliver). Қызметі дағы Canary Wharf іскер кварталындағы банк штаб-пәтерінің ғимараты.]] HSBC Еуропа, Азия-Тынық мұхит аймағы, Солтүстік және Оңтүстік Америка елдерінде, Таяу Шығыста және Африкада (барлығы әлемнің 85 елінде) өз қызметін көрсетеді. Банк - активтерді басқару, есептi операциялар, жобалық қаржыландыру сияқты, банктiк қызметінiң барлық бағыттарында жұмыс істейді Қызметкерлердің жалпы саны — 300 мың адам (2012 жыл). 2008 жылдың 30 маусымына қарай компанияның активтері $2,547 трлн құрады, капитал — $134 млрд, 2008 жылдың бірінші жарты жылында таза табысы — $8,3 млрд. 2007 жылдың басына қарай HSBC капиталдың көлемі бойынша ($87,8 млрд) әлемде 3-ші орынды иемденді және 5-ші — активтер бойынша ($1,9 трлн). 2005 жылыдың нәтижесі бойынша түскен түсім $61,7 млрд құрады. 2008 жылдың сәуірінде Forbes журналының рейтингі бойынша — әлемнің ең ірі 2000 компаниялар тізімінде (The Global 2000), HSBC Holding 1-ші орынды иемденді. Бес жылдың ішінде компанияның табысы 26 % өсті, HSBC Holdings активтері $2,3 трлн құрайды. 2010 жылы Global Finance журналымен жарияланған әлемнің ең сенімді 50 банктерінің тізімінде, HSBC 19-шы орынға орналасты — британдық банктерінің ішінде ең жоғарғы көрсетілген нәтиже. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.hsbc.com/ Банктың ғаламдық ресми сайты] * [http://www.kz.hsbc.com/1/2/kk/ Банктың Қазақстандағы ресми сайты ]
Chevron Corporation

Chevron Corporation – байырғы аса ірі мұнай компаниясы. Тарихы 1873 жылы Лос Анжелесте (АҚШ) құрылған. 1900 жылы компанияны Д.Рокфеллер сатып алған. Қазіргі кезде штаб-пәтері — Сан-Францискода (Калифорния штаты). Шеврон мұнай-газ өнеркәсібі қызметінің барлық салаларына: көмірсутектерді барлауға, өндіруге, тасымалдауға және өткізуге қатысады, сонымен бірге мұнай-химия өнімдерін өндіру, оларды бөлшек сауда бағасымен сату ісімен де айналысады. Корпорация дүние жүзінің 90-нан астам елінде жұмыс жасайды, 23 елде мұнай мен табиғи газды барлап өндіреді. Қызметкерлерінің жалпы саны 34 мың адамға жуық. Ол АҚШ-та мұнай өнімдерін сататын жетекші кәсіпорын, өз елінде табиғи газ өндіру жөнінен 3-орын алады. Компания жыл сайын 75 миллион тонна мұнай, 26 млрд. м3-ге жуық табиғи газ өндіреді. Қазақстанда компания бірнеше жобаға қатысады, “Теңізшевройл” бірлескен кәсіпорнының басты құрылтайшысы. Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Шеврон Мұнай-Газ Корпорациясы арасындағы 1993 жылы қол қойылған келісім бойынша ол Атырау облысындағы Теңіз мұнай кенішінде 40 жыл бойына көмірсутектерді барлап, өндіреді. Ол Теңіз — Новороссийск мұнай құбырын салуға қатысты, сондай-ақ Каспий мұнай құбыры консорциумына белсене қатысушы. Қазақстан Шеврон Қазақстандағы ең ірі жеке меншік мұнай өндіруші компания болып саналады. Тағы қараңыз Дереккөздер * Қазақ энциклопедиясы, 9 том
Арқанкерген оқиғасы

Арқанкерген оқиғасы - 2012 жылдың 31 мамыр күні Қазақстан Республикасының Алматы облысының Алакөл ауданындағы «Арқанкерген» шекара бекетінде болған оқиға. "Шығыс" аймақтық шекара қызметі Үшарал отрядының "Қазақстан-Қытай шекарасында" "Сары бөктер" заставасында 14 шекарашының және бір қорықшының мәйіті табылды, заставадағы "Арқанкерген" постының ғимараты өртеп жіберілген. Аман қалған 15-нші шекарашы сарбаз Владислав Челах шекара бекетінен 20 шақырым жерде орналасқан қыстаудан табылды. В.Челах тергеу жұмысы барысында басты күдікті ретінде қарастылып, қамауға алынды Оқиға бойынша жалпыұлттық аза тұту күні жарияланды. Шекара бекеті туралы Арқанкерген шекара бекеті - Алматы облысының Алакөл ауданындағы "Шығыс" аймақтық шекара қызметі Үшарал отрядының "Қазақстан-Қытай шекарасында" "Сары бөктер" заставасына қарайтын уақытша бекет. Бекет негізінен жазғы уақытта қызмет етіп, қыс күндері бос тұрады. Негізгі мақсаты - жазғы мезгілде шекарадан өтіп, әртүрлі дәрілерге қажетті шөптерді жинайтын ҚХР азаматтарына тосқауыл қою. Арқанкерген бекетінің негізгі құрамы 15 адамнан тұрады. Соның шінде 1 офицер, 3 келісімшартпен қызмет ететін сарбаз және 11 қатардағы сарбаздар болатын. Оқиға хронологиясы 31 мамыр күні КазТАГ агенттігі Арқанкерген шекара бекетінде 15 шекарашы сарбаздың өлі денесі табылды деп хабарлады. Бірнеше сағаттан кейін ҰҚК Шекара қызметі 13 сарбаздың өлі денесі табылды деген хабар таратты. Астанада өткен брифинг кезінде Шекара қызметі директорныңы орынбасары Турганбек Стамбеков 13 адамның, соның ішінде көрші егердің өртенген мәйіті табылды деп мәлім етті. ҰҚК Төрағасының орынбасары Госман Амрин егердің денесі өз үйінде табылды деп хабарлады. 5 маусым - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Өкімімен шекарашылардың қазаға ұшырауына байланысты Қазақстан Республикасында ұлттық аза тұту күні ретінде жарияланды. Тергеу жұмыстары Шекарашылар тізімі Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетіне қарасты шекара қызметі «Арқанкерген» бекетінде қызмет еткен 15 шекарашының толық аты-жөнін жариялады. Қоғам реакциясы 14 маусым күні Арқанкерген оқиғасына қатысты тергеу жұмыстарын бақылау комитеті құрылды. Комитет мүшелері: * Болат Атабаев – Қоғамдық комитеттің жетекшісі, режиссер * Бахыт Туменова – "Аман-саулық" қоғамдық қорының Президенті * Марианна Гурина– "Ұлағатты жанұя" қоғамдық қорының жетекшісі * Зульфия Байсакова - Қазақстан кризистік орталықтар қауымдастығының жетекшісі * Георгий Архангельский– "Құқыққорғау ұйымдары қауымдастығы" ЗТҚ атқарушы хатшысы * Сергей Уткин– заңгер * Евгений Жовтис – заңгер * Сергей Дуванов – тәуелсіз журналист * Николай Креминиш– КСРО Батыры, ауған соғысының ардагері Дереккөздер
UBS

UBS AG — бүкіл әлем бойынша түрлі қаржы қызметтерін атқаратын, Швейцариядағы ең ірі қаржы конгломераты. Штаб-пәтері Базель және Цюрих қалалрында орналасқан. UBS капитализациясы және табысы бойынша Еуропадағы ең ірі банктердің ішінде екінші орында тұр. Меншіктенушілер және басшылығы 2009 жылдың күйіне қарай банк акцияларының 96 % биржа айналымында. Қызметі 2008 жылдың қазанында Швейцария үкіметі дүниежүзілік қаржы дағдарысы артынан банктың 10 % акциясын 3,9 млрд еуроға сатып алуға мәжбүр болды. 2007 жылдың 10 желтоқсанында, банк он миллиард долларды шығынға жазғанын жариалады. Осыған себеп болған АҚШ-тағы ипотекалық дағдарыс. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.ubs.com/us/en.html Ресми сайты]
ExxonMobil

Exxon Mobil Corporation — америкалық компания, әлемдегі ең ірі жеке мұнай компаниясы, нарықтық капитализациясы (2007 жылдың 13 шілдесіне қарай $508,85 млрд, 2009 жылдың мамыр айына қарай FT 500 нарықтық капитализациясының рейтінгі бойынша $336,5 млрд) бойынша әлемдегі ең ірі корпорацияларының бірі. дағы ғимараты]] 2007 жылы американдық көпшілік компаниялардың Fortune 1000 және әлемдік ірі корпорациялардың Fortune Global 500 тізімінде 2-ші орынға иемденді (тізімдер 2006 жылғы табыстың мөлшері бойынша құрастырылған). Компанияның штаб-пәтері Техас штатындағы Ирвинг қаласында орналасқан. Тарихы Қазіргі компания, 1999 жылы американдық Exxon және Mobil екі ең ірі мұнай компаниялардың бірігіуі нәтижесінде пайда болды. Екі компания Джон Рокфеллердің Standard Oil трестінің мұрагерлері болған. 1998 жылы Exxon және Mobil $73,7&nbsp;млрд құрған бірігу туралы келісім шартқа қол қойып, әлемдегі ең ірі жаңа ExxonMobil Corporation компанияның пайда болуы туралы жариялады. Компаниялардың бірігуі 1999 жылдың 30 қарашасында аяқталды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.exxonmobil.com/corporate/ Компанияның ресми сайты] *[http://moneycentral.msn.com/ownership?Symbol=XOM List of largest shareholders] *[http://www.livebiznews.com/fortune-global-companies/petroleum-refining/exxon-mobil-corporation/exxon-mobil-company-overview/ Company Overview of Exxon Mobil] *[http://www.exxonmobil.com/Corporate/news_publications_lamp.aspx The Lamp] company public information journal
Fortune Global 500

Fortune Global 500 — әлемнің ең ірі 500 компаниялар рейтингі. Тізім жыл сайын Fortune журналымен жарияланады. 2011 жылдың рейтингі Астында тізімге кірген ең ірі 10 компания көрсетілген. ★ Fortune Shell компаниясын Нидерландлық деп келтіреді, бірақ компанияның өзі Нидерландлық және Ұлыбританиялық болып табылады 2010 жылдың рейтингі 2009 жылдың рейтингі 2008 жылдың рейтингі Дереккөздер Тағы қараңыз * Fortune 1000 * S&P 500 Сыртқы сілтемелер * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/ Ресми сайты] * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2011/full_list/ 2011 жылдың рейтингі] * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/full_list/ 2010 жылдың рейтингі] * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/full_list/ 2009 жылдың рейтингі] * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2008/full_list/ 2008 жылдың рейтингі] * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2007/full_list/ 2007 жылдың рейтингі] * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2008/full_list/ 2006 жылдың рейтингі]
Витоша

Витоша — Болгариядағы таулы алқап. Болгария батысының орталығында орналасқан. Витоша үлкен күмбез пішінді болып келеді, ұзындығы 19 км және ені 17 км. Витоша шыңының шетінде елдің астанасы — София орналасқан. Әйгілі туристтік нысан. Витоша тауының аумағына, бір аттас ұлттық паркті қосады. Парк, алқап бөлігінің ең танымал және туристтер үшін қызықты жерлерін қамтиды. Черни-Връх («Қара шың») — алқаптың ең биік нүктесі, биіктігі — 2290 м; барлығы 2000 мың метрден асатын 10 шың орналасқан. Тарихы Таудың атауы ерлерге арналған Витоша атымен аталған. Тау туралы алғашқы деректер XI ғасырдан бастап жүргізіледі. Алқаптың туристтік игеруі 1895 жылдың 26 тамызынан басталды: Черни-Врых тауына шамамен 300 альпинист көтерілді. 1896 жылдан бастап Витоша тауы бүкіл болгарлық туристтердің табыну нысанасына айналды: жыл сайын мыңдаған адам «болгар шоғына» қайта көтеріледі. Туризм Жазда таудың аумағында орналасқан ұлттық паркке барып келуге болады. Жуық шамамен 50 жаяу жоларналар ұйымдастырылған, оның 10 жоларнасы 2 000 метр биіктікте орналасқан. Қыста тау шаңғы туризмі үлкен сұранысқа ие. Витошаға желтоқсанда келген жөн. Қар жамылғысы тау баурайларында 150 күн бойы жатады. Шаңғы маусымы сәуір айында аяқталады. Шаңғы үшін арналған трассалардың жалпы ұзақтығы 29 километрді құрайды, оның 11 — жазықты. Биіктік деңгейінің айырмасы 1648 метрден 2 198 метрге дейін өзгереді. Әр сағат сайын курорт 3 150 шаңғышыны қабылдайды. Тау баурайларының таңбалауы: трассалардың 53 % бастаушылар үшін арналған, 36 % — кәсіпқой шаңғышылар үшін арналған және 12 % — экстремалды райдерлер үшін.
Тың өлкесі

Тың өлкесі — 1960 ж. Қазақ КСР-ның құрамында құрылған әкімшілік бірлік. Бұл өлкеге солтүстік Қазақстанның 5 облысы кірді: Көкшетау, Қостанай, Павлодар, Ақмола, Солтүстік Қазақстан (1961–1994). Жер көлемі 600 мың км² құрайды, халқының саны 3 млн. асты. Тың өлкесі әкімшілігінің қол астына 67 аудан, 13 қала, 32 жұмысшы кенті, 746 селолық және ауылдық Кеңес кірді. 1961 ж. қараша айында қарай Тың өлкесінде 642 кеңшар, 104 ұжымшар, ондаған өнеркәсіптік және құрылыс ұйымдары болды. Экономикалық қайта қалыптасу өз кезегінде қоныстану сипатына, халықтың кәсіптік және ұлттық құрамына және еңбекті пайдалану саласына өзгерістер әкелді. Тыңды игеруге шамамен 800 мың адам қатысты. Қазақстанның тек 21,8% аймағын алып жатқан Тың өлкесі жер жыртуға болатын алқаптың 2/3 бөлігін құрады. Республиканың тауарлық астығының 89%-ын берді. Тың өлкесінің басшылығы экономиканы, мәдениетті және өлкенің бүкіл халқының жағдайын көтеру міндетін шешу мақсатында еңбеккерлерді осында алып келу жөнінде саяси және ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді. Партия және Кеңес органдарында айтарлықтай орын шаруашылық құрылыстың міндеттерін шеше алатын кадрларды даярлауға жұмсалды. Оның құрамына жататын барлық облыстар республикалық органдарға тікелей бағынды. Өлкелік баспасөз органдары «Тың өлкесі» және «Целинный край» газеттері болды. Тың өлкесі 1965 ж. таратылды. Дереккөздер
Мюрдальсйокудль

Мюрдальсйокудль — Исландияның оңтүстігіндегі мұздық. Рейкьявик қаласынан оңтүстік-шығысына қарай 180 км қашықтықта және Эйяфьядлайокюдль мұздығынан шығысқа қарай 20 км қашықтықта орналасқан. Мюрдальсйокудль шыңының биіктігі — 1493 метр; 1980 жылдың күйіне қарай мұздықтың аумағы 595 км² құрайды. Мұздықтың оңтүстік-шығыс бөлігінің астында, кальдера диаметрі 10 км құрайтын және 40-80 жылда атқылап түратын Катла белсенді жанартауы орналасқан. 1612 және 1821 жылдарда Катла жанартауы Эйяфьядлайокюдльден кейін атқылайтын. Соңғы рет Катла 1918 жылы атқылады . Тағы қараңыз * Исландия мұздықтары * Исландия жанартаулары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/earthquakes/myrdalsjokull/ ]
Новак Джокович

Новак Джокович (; 22 мамыр, 1987) — сербиялық кәсіпқой теннисші. Теннистен әлемнің бірінші ракеткасы (2011 жылы шілденің 4-нен бері). Новак – 2024 жылғы Париж олимпиадасының чемпионы, Бейжің олимпиадасының қола жүлдегері. ATP рейтингісінің бірінші жолындағы апта саны бойынша рекордшы. 23 Grand Slam синглы турнирлерге. Тарихтағы алғашқы ойыншы. Барлық төрт Grand Slam турнир, бірақ барлық тоғыз турнир ғана емес, ATP Masters Series 1000 және қорытынды ATP World Tour кем дегенде екі рет, оның ішінде әрбір турнир жеңімпазы. ATP Дүниежүзілік турнир финалының бес дүркін жеңімпазы және 36 рет ATP Masters 1000 турнирін жеңіп алды. 86 ATP турнирінің жеңімпазы (оның 85-і жекелей сында). 2021 жылдың 12 шілдесіндегі жағдай бойынша, ол теннис тарихында 151 миллион АҚШ долларынан асатын ақшалай сыйлық көлемі бойынша бірінші орында тұр. Сілтемелер * [http://www.novakdjokovic.rs/index.php?Lang=EN Ресми сайты]
Қазақ университеті газеті

Қазақ университеті газеті — Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің төл басылымы. Тарихы Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың төл басылымы – «Qazaq universiteti» газетінің тарихы 1948 жылдан басталады. Газеттің негізгі бағыты – еліміздің білім саласындағы, университеттегі басты жаңалықтармен, қоғамдық-саяси, тәлім-тәрбиелік маңызы бар іс-шаралармен, оқу-әдістемелік жұмыстармен білім ордасы қызметкерлерін, ұстаздар мен студенттер қауымын таныстыру. Оқырмандар газет арқылы ғылыми, мәдени жаңалықтармен, факультеттерде өткен іс-шаралармен, жаңа оқулықтармен, оқу-әдістемелік құралдармен, монографиялармен, студенттің мамандық игерудегі табыстарымен таныса алады. Сонымен қатар басылымда университеттегі жазуға бейімі бар студенттердің шығармашылығы насихатталады. «Qazaq universiteti» газеті – негізінен, студенттерге арналып, ізденушілердің көмегімен жарық көрген басылым. Бүгінгі көптеген қаламгерлер үшін нағыз журналистиканың мектебі болды. Газет 2011 жылдан бастап апта сайын жарық көреді. Университеттік басылым жарық көрген жылдардан бері дамыды, өзгерді, кемелденді. Қазіргі таңда басылым офсеттік қағазда, түрлі-түсті болып жарық көруде. «Qazaq universiteti» газеті 2022 жылдан бастап республика көлемінде тарайды. «Қазпошта» каталогына енгізіліп, оқырмандардың өзі қалаған жерге жаздырып алуына мүмкіндік жасалды. Сондай-ақ газетке жазылушылар Halyk bank QR қосымшасы және KASPI.KZ бағдарламасы арқылы төлем жасай алады. Газеттің республикалық мәртебесі редакциялық алқа мүшелеріне оқырмандармен тығыз байланыста болуға, газет материалдарының мазмұндық деңгейі мен көркемдік безендірілуін көтеру міндетін алға қояды. Басшылары Газет басшылығының тізгінін ұстаған редакторлар қатарында Сейділда Төлешов, Тауман Амандосов, Шерияздан Елеукенов, Юрий Крикунов, Абдул-Хамид Мархабаев, Сағымбай Қозыбаев, Дандай Ысқақ, Кәкен Қамзин, Қайрат Сақ, Сағатбек Медеубекұлы, Гүлмира Сұлтанбаева, Мәншүк Мұқашева, Бекжан Әшірбаев, Дәрмен Смайыл, Саягүл Әлімбекова, Әйгерім Әлімбекова, Досжан Балабекұлы сынды білікті ұстаздар, журналистер, жазушылар, қоғам қайраткерлері бар. Қазіргі таңда «Qazaq universiteti» газетінің бас редакторы – Қазақстан журналистер одағының мүшесі Гүлнар Жұмабайқызы. Айдарлар Тағы қараңыз * Қазақ ұлттық университеті Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kaznu.kz Қазақ ұлттық университеті ресми сайты]
Алаш Орда Үкіметі тізімі

:Тағы қараңыз: Алаш Орда Алаш Орда мүшелерінің тізімі. Алашорда үкіметі халық кеңесінің мүшелері Мүшелікке кандидаттар # Иса Қашқынбаев (1891—1948) — Текеден, дәрігер; Байұлы, Тана # Нүсіпбек Жақыпбаев (1890—1932) — Жетісу облысынан, дәрігер; # Ережеп Итбаев (1873—?, 1930 жж. ұсталынған) — Шығыс Қазақстаннан, заңгер; Қараби # Сатылған Сабатаев (1874—1921) — Жетісу облысынан, Қаскелеңнен; # Есенғали Қасаболатов (1889—1938) — Текеден, дәрігер; # Батырқайыр Ниязов (1872—1924) — Бөкей Ордасынан, заңгер; # Мұқыш Боштаев (1888—1921) — Баянауылдан, заңгер; Арғын, Сүйіндік, Айдабол # Сейілбек Жанайдаров (1884—1929) — Атбасардан, заңгер; # Сәлімгерей Нұралыханов (1878—?) — Бөкей Ордасынан, заңгер; төре # Өмір Алмасов (? —1922) — Торғайдан, халық мұғалімі; Найман, Қаракерей # Сейдәзім Қадырбаев (1885—1938) — Торғайдан, заңгер; # Аспандияр Кенжин (1887—1938) — Гурьевтен, халық мұғалімі; # Молданияз Бекімов (1882—?, 1930 жж. соң белгісіз) — Текеден, әскери қызметкер; Байұлы, Алаша # Есен Тұрмағамбетов (1883 — ?) — Торғайдан; # Сатылған Сабатаев (құжаттарда — Жанеке, Жапеке) (1878—1938) — Жетісу облысынан, қырғыз, мал дәрігері. # Төлепбек Жантай (1875—1938) — Ақмола облысынан, әкім; Арғын, Темеш. Алаш орданың оқу комиссиясының мүшелері # Ахмет Байтұрсынұлы (1872—1937) — Торғайдан, Орынбор қазақ мұғалімдер мектебін бітірген (1895); Арғын, Шақшақ # Мағжан Жұмабаев (1893—1938) — Қызылжардан, Омбы оқытушылар семинариясын бітір­ген (1917); Арғын, Атығай # Елдес Омаров (1892—1937) — Қостанайдан, Орынбор мұғалімдер мектебін бітірген (1911); Қыпшақ, Қарабалық # Биахмет Сәрсенов (1885—1921) — Шығыс Қазақстаннан, Семей мұғалімдер семинариясын бітірген (1939); Найман, Қаракерей # Телжан Шонанов (1894—1938) — Ырғыздан, Орынбор қазақ мұғалімдер мектебін бітірген (1916). Әлімұлы, шөмекей Тағы қараңыз # Алаш қозғалысының мүшелері
Мегақала

Мегақала әдетте метрополия аумағы мен бірге халқы 10 миллионнан көп адам тұратын қалаларды көрсетеді . Сонымен қатар кейбір анықтамаларда халық тығыздығының минимум деңгейімен қосылады (кем дегенде 2000 адам/шаршы шақырымға) Әлемдегі ең үлкен мегақала]] ]] ]] , АҚШ]] , Бразилия]] , Қытай]] (2015 жылғы санақ бойынша) Мегақалалар суреті Source: [http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html Th. Brinkhoff: The Principal Agglomerations of the World, 2011-07-01] Дереккөздер Тағы оқыңыз * [http://www.un.org/esa/population/unpop.htm United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division] * [http://e-geopolis.eu/ e-Geopolis project Research Group, University Paris-Diderot] * [http://current.com/items/86999401_lagos_la_vida_loca Lagos la Vida Loca] by Mariana van Zeller on Current TV Nov. 2007 * [http://www.megacities.uni-koeln.de/ Megacities Task Force] * [http://www.radicalcartography.net/?mega Maps of US Megacities] from radicalcartography.net * [http://www.spectrum.ieee.org/jun07/moremegacity IEEE Spectrum] report on "Engineering the Megacity" * [http://www.irmgard-coninx-stiftung.de/fileadmin/user_upload/pdf/urbanplanet/Urban_Planet_Background_Paper.pdf URBAN PLANET: Collective Identities, Governance and Empowerment in Megacities] nl:Miljoenenstad
Тель-Авив

Тель-Авив (; ) — Израильдін ең үлкен қаласы. Жерорта теңіздің ең үлкен курорт, порт. Жерорта теңізден шығыс жағасында орналасқан. Халық саны – 403700 адамдар. Тель-Авив мәдинет және экономикалық, туристтік қала. Қалада суб-тропикалық, жерорта теңіздік климат болып тұр. Қыста жаңбыр жауады. Ауа-Райы жылы тұрады. Орташа температурасы + 13,3 С. Қар сирек болады. Жаз өте ыстық және ұзақ болады. Суреттер
Буыршын (аудан)

Буыршын (Төте жазу: بۋىرشىن اۋدانى, ; ) — Қытай Халық Республикасы, Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы Іле Қазақ автономиялық облысының Алтай аймағына қарасты әкімшілік-аумақтық құрылым. Аудан аты оның аумағында ағып жатқан Буыршын өзенінің атауыннан алынған. Тарихы Аудан 1919-жылы құрылды . Географиясы Аудандық қала Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданының солтүстігінде Ертіс өзенінің солтүстік жағасында орналасқан. Буыршын ауданы территориясында Қанас көлі пейзажды туристік зонасы жайғасқан. Қанас көлі – Буыршын ауданының, Алтай тауларының батыс Солтүстік бөлегіндегі қалың тау орман ішіне орналасқан, табиғи қорғалатын аймақ. Соңғы жылдары Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданының туризм индустриясының жаңғыруы арқасында Қанас көліне туристер көптеп келуде. Қанас өзені қорық ішіндегі негізгі өзен. Ол шығыс-cолтүстіктен батыс-оңтүстікке қарай ағып тұтас өңірді кесіп өтеді де, Буыршын өзеніне құяды. Көлемі 44 мың 780 шаршы метр. Көлдің ең терең жері 188.5 метр, Қытай бойынша құрылықтағы ең терең көл болып есептеледі. . Аудан оңтүстігінде Жеменей ауданымен оңтүстік-шығысында Алтай қалалық ауданымен, солтүстік-батысында Қаба ауданымен, солтүстігінде Ресей-Қытай екінші шекарасы арқылы Алтай Республикасымен және Моңғолияның Баян-Өлгей аймағымен шекараласады Экономикасы Әкімшілік бөлінуі Буыршын ауданы 4 қалашыққа және 2 ауылға және 1 ұлттық ауылға бөлінеді : * Буыршын қалашығы (بۋىرشىن قالاشىعى)(布尔津镇) * Қостық қалашығы (قوستىق قالاشىعى)(阔斯特克镇) * Оймақы қалашығы (ويماقى قالاشىعى)(窝依莫克镇) * Шұңқыр қалашығы (شۇڭقىر قالاشىعى)(冲乎尔镇) * Дулайты ауылы (دۋلايتى اۋىلى)(杜来提乡) * Егізтөбе ауылы (ەگىزتوبە اۋىلى)(也格孜托别乡) * Қомқанас Моңғұл Ұлттық ауылы (قومقاناس موڭعۇل ۇلتتىق اۋىلى)(禾木哈纳斯蒙古族乡)(ᠬᠣᠮ ᠬᠠᠨᠠᠰ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠰᠢᠶᠠᠩ, Хом ханаас монгол үндэстэний шиян) Дереккөздер