kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Калифорния университеті, Лос-Анжелес

Лос-Анджелес Калифорния университеті - Калифорния штатындағы Лос-Анджелес қаласында орналасқан көпшілік оқу орны, UCLA — калифорниялық 10 қоғамдық университеттердің бірі. Мемлекеттік университетттер жүйесіне 1919 жылы кірді, екінші көп мақсаттағы Калифорния университетінің кампусына айналды. Университеттің ағылшын тіліндегі атауы көбіне UCLA (читается «ЮСиЭлЭй»), қазақшасы — КУЛА — Калифорния университеті, ке дейін қысқарады. Лос-Анджелестегі Калифорния университеті U.S. News & World Report басылымның ұлттық университеттерінің рейтингінде 25-ші орынға ие. Әлемдегі университеттердің академиялық рейтингісінде 12-ші орынды иеленеді.. U.S. News & World Report басылымның халықаралық жоғары оқу орындарының рейтингінде университет 8-ші орынды иеленді. Сәулет Алғашқы ғимараттары Allison & Allison жергілікті фирмасымен әзірленді.Неороман стилі, ал сәулетші Уэлтон Беккет келесі екі онжылдықта кампустың кеңеюін қадағалау үшін жалдаған кезге дейін 1950 жылға дейін ғимараттың басым стилі болып қалды. Беккет университет кампусының оңтүстік жағындағы плита түрінде бірнеше минималистикалық кірпіштен салынған ғимараттарды қосу арқылы университеттің жалпы көрінісін айтарлықтай оңайлатты, олардың ішінде ең үлкені - UCLA Медициналық орталығы. Танымал түлектер * Расселл Уэстбрук * Роден Холланд * Кевин Лав * Лонзо Болл Танымал оқытушылары * Дин Ворт * Грег Граффин * Питер Селларс * Владимир Марков Галерея Дереккөздер Тағы қараңыз Сыртқы сілтемелер
Кит Урбан

Кит Урбан (Ки́т Ла́йонел У́рбан) (ағыл. Keith Lionel Urban,26 қазан 1967жылы,Жаңа Зеландия, Фангареиде туды) — австралиялық кантр-әнші,композитор және гитарист.Коммерциялық табысы АҚШ-тары мен Австралиядан тапқан.Урбан өзінің өнер жолын ерте жасында Австралияның жағасында орналасқан Caboolture қаласына көшу арқылы Брисбенде бастады.1961 жылы Австралияның хит-парадында 4-інші орынды алған дебюттік фильмге түсті.Кейін 1962 жылы ол АҚШ-ына қоныс аударды.Алғашқыда Урбан гитара ойнап ақша тапса,кейін «The Ranch» есімді топты жинайды. Capitol Records фирмасының студиясында «The Ranch»атты 2 әннен тұратын альбом жазып,кейін ол әндер Billboard хиттар жинынына түседі. Capitol-мен келісім жасасып,1999 жылы ол өзінің жеке орындауымен «Keith Urban» альбомын жазады.Альбом АҚШ-да Плтинді статусын «But for the Grace of God» әнімен бірінші орын алғаны үшін алады. Кит қиындық жағынан әр түрлі 8 альбом шығарады және оның тек біреуі Англияда бостаылады.Кит акустикалық гитарада,электрогитарада,кішкене банджода,мандолинда,фортепиаонда,бузуки мен дауылпазда ойнайды. Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD,_%D0%9A%D0%B8%D1%82
Пунги

Пунги — үнділік музыкалық инструмент, кларнет аспабына туысқан аспап. Пунгидің бір жағы әуе мундштук камерасынан және екі түтіктен, ал екінші жағы мелодиялық бурдоннадан тұрады. Мундуштукпен бірге әуе камерасы асқабақтан, ағаштан тұруы мүмкін. Мелодиялық бурдонно тек бір ұзын нота үшін пайдаланылады. Пунгиде ойналылатын мелодия паузасыз болады, сол себепті, тыныс алмай ойнау техникасы пайдаланылады: ауа мұрыннан кіреді және ауыз арқылы бір уақытта шығады. Қызықты мәліметтер «Пунги» сөзі «түтік» деген мағынаны білдіреді. Пунги аспабы Үндістанда жыландарды бағындыру үшін пайдаланылады. Бұл аспапты сонымен қатар «тумба», «махуди», «бин» деп те атайды. Сыртқы сілтемелер * [https://www.youtube.com/watch?v=OkfNB9rC3iA Cobra Dance at Negombo Beach] Дереккөздер
Виктория Бекхэм

Викто́рия Кэ́ролайн Бе́кхэм (ағыл. Victoria Caroline Beckham), анасы жағынан — Адамс (ағыл. Adams; 17 сәуір 1974, Харлоу, Эссекс Англияда дүиеге келді)— ағылшындық әнші,әндер авторы,биші,модель,актриса,сән і және жеке бизнес иегері.1990 жылдардың соңында ол Spice Girls поп-тобында Posh Spic ретінде жарық жұлдыз ретінде танылды. осылайша 1996 жылы Top of the Pops танымал музыкалық жураналының тамыздағы басылымында басылып шықты.2000 жылы Spice Girls тобының әншілері жеке өнерге шығуды ұйғарғанда, Виктория жеке поп-әнші ретінде танылып,10 әні Ұлыбританияның үздіктерінің қатарына қосылды.«Out of Your Mind» атты алғашқы әні британдық UK Singles Chart чартында 2 орынға ие болды.Бұл оның өнер жолыендағы ең үлкен жетістіктері еді.Өнер жолында ол Virgin Records жзне Telstar Records-пен келісім шартққа отырған. Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%85%D1%8D%D0%BC,_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F
Фазал Илахи Чоудхури

Фазал Илахи Чоудхури (урду فضل الہی چوہدری) ( қаңтар 1904 жыл, Гуджрат — 2 маусым 1982, Лахор) — пәкістандық мемлекеттік қайраткер,Пәкістан президенті (1973—1978). Өмірбаяны Алғашқы білімін өзінің туған қаласында алған,мектепті бітірген соң Алигарх университетіне тапсырған.1925 жылы магистр политологы,ал 1927 жылы Пенджаб университетінде оқу құқық дәрежесін алған болатын.Университетін тәмәмдаған соң Гуджрат қаласына оралған. 1942 жылы Мұсылмандық лигагға қосылған.Ал 1945 жылы Мұсылман Лигасының президенті болды.Ол өзінің қаласында маңызды рөлдерді ойнаған. Пәкістан өз тәуелсіздігін алғаннан кейін, Фазал Парламент кеңесшісі болып сайланды.Кейін білім министірі және денсаулық министірі болып сайланған.1951 жылы ол Пенджабтағы Ұлттық ассамблеяның мүшесі болды.1956 жылы сайлауда ол мемлекеттік елші болып сайланды және 1958 жылға дейін осы жұмысты атқарып келді. Дереккөздер Орысша уикипедия Тағы қараңыз [https://ru.wikipedia.org/wiki/Чоудхури,_Фазал_Илахи Фазал Илахи Чоудхури ]
Прометей

Прометей – ежелгі грек мифологиясында алып, сақтар патшасы, құдайлардың зомбылығынан адамдардың қорғаушысы. Иапета мен Клименнің баласы. Әйелі Гесиона. Алыптың есімі «Прометей», «алдын-ала ойлайтын» дегенді білдіреді. Адамдардың жасалуы Гесиодия бойынша, Прометей адамдарды жерден жасады, ал Афина оларға дем берді; Проперция бойынша, тәптіштелген нұсқасында - жер мен су араластырып, саздан жасады немесе ол Девкалион мен Пирро жасған тас адамдарды тірілтті. Ежелде Панопея маңында Прометейдің ескерткішінің жанында саздан қалғян адамдар жасаған екі үлкен тас болған. Сол аңғарда Фрэзер болған. Олосы жердің түбінде қызыл жерді көрген. Құдайлар мен адамдар Меконда соқтығысып қалғанда, Прометей Зевсті адап оған таңдау берді. Зевс үлкен бірақ жаман құрбанды таңдады. Осылай Прометей құрбандықтың тәртібін өзгертті. Бұрын жануарларды түгелдей өртеген, ал енді тек сүйектерді ғана. Прометей бірінші болып бұқаны өлтірді. Адамдар құдайлардың Прометейдің бауырын жеп рахат алғанынша, жануарлардың бауырын жеп рахат алсын деп, жануарлардың бауырын өртейтін болды. Оттың ұрлануы Мифтің ең ежелгі нұсқасы бойынша, Прометей отты Гефесииан ұрлап, Олимптан алып қашып адамдарға берді. Ол аспаға Афина арқылы көтеріліп, күннің алдына қойды. Байымдауда, ол күнді жарқырататын «отты таяқтар» ойлап шығарды. Ал басқа Байымдауда ол астрономияны зерттеп, найзағайдың кесірін тапты. Прометей туралы миф екіге бөлінеді: жарық әкелген, бипаз кеіпкер, білімді және адамдар үшін құайларға қарсы тұрған, бипаз кеіпкер – дейді Лариса Вольперт Дереккөздер * Обнорский Н. П., Прометей // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
Сегура (өзен)

Сегура — Испанияның оңтүстік-шығысындағы өзен. Бастауын Хаэн провинциясында алады. Өзен Каласпарра, Сьеса, Мурсия, Ориуэла, Рохалес қалаларынан өтіп Жерорта теңізіне құяды. Негізгі салалары: Мундо, Альхарабе, Мула, Сангонера, Бенамор және Гуадалентин.
Писуэрга

Писуэрга — Испанияның солтүстігіндегі өзен, Дуэро өзенінің саласы. Бастауын Кантарби тауларынан алады. Вальядолид қаласынан өтіп Дуэроға құяды. Месета жерін суландыру мақсатында, 1950 жылдан бастап Агилар-де-Кампо маңында су қойма жұмыс істейді.
Эсла

Эсла — Испанияның солтүстік-батысындағы өзен, Дуэроның оң саласы. Бастауын Кантарби тауларының оңтүстік бөктерінде алады. Сағасына жақын маңда суқойма құрылған, оны электр энергия өндіру үшін және көгалдандыру үшін пайдаланады.
Первез Мұшарраф

Первез Мұшарраф (11 тамыз 1943, Дели, Британдық Үндістан — 5 ақпан 2023, Дубай, БАӘ) — Пәкістанның әскери, саяси және мемлекеттік қайраткері. Генерал, Пәкістан президенті болды (2001-2008), билікке 1999 жылы қансыз төңкеріс нәтижесінде келді. Пәкістанның іс жүзінде басшысы ретінде 1999-2001 жылдары Мұшарраф президенттік лауазымды атқармай-ақ ресми түрде «Пәкістанның бас атқарушы директоры» деп аталды. Өмірбаяны Мұшарраф Дели қаласында туған, отбасыдағы екінші ұл. 1947 жылы отбасымен бірге Карачи қаласына көшіп келген, кішкентай кезінде Түркияда тұрған, әкесі осында дипломат болып жұмыс атқарған. Мұшарраф Пәкістанда христиан мектебінде тәлім-тәрбие алған, содан әскери білімді Әскери Академияда оқыған. Негізінен Мұшарраф түрлі спорттарға қызыққан. Бос уақытында гольф ойнаған. Оның сүйікті фильмі – «Гладиатор» болған. Дереккөздер
Киау Кауануи

Киау Кауануи (ағыл. Keahu Kahuanui; туған 7 сәуір 1986 ж Гонолулу, Гавайи, АҚШ) — американдық актер. Әлемге көбінесе "Волчонок" атты американдық драматикалық сериалында ойнаған Дэнни рөлімен әйгілі. Өмірбаяны Киау Кауануи 1986 жылы 7 сәуір күні Гавайи, Гонолулуда дүниеге келген. Жастайынан Лос-Анджелесте тұрақты үйді тапқанша дейін отбасымен бірге көп көшіп жүрген. Орта мектепті оқып шыққан соң, Киау Бостондық университетті бакалавр халықаралық қатынастары дәрежесімен аяқтады. Біраз уақыт бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс істеген. 2011 жылы "Волчонок" сериалында Кауанидің дебюты болды. 2014 жылы «Afterglow» журналына түсті. Дереккөздер # [http://www.imdb.com/name/nm4172117/ Киау Кауануи Internet Movie Database сайтында] # [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8,_%D0%9A%D0%B8%D0%B0%D1%83 Киау Кауануи]
Лепта

Ле́пта (, ) — Ежелгі Грекиядағы монета, қазіргі Грекия ақша бірлігі (2002 жылға дейін). Атауы деген сөзден шығып, «кішкентай», «титтей» мағынасын береді. * Ежелгі Грекияда лепта —1/7 халкунт, жарты кодрант немесе оболдың 1/56 бөлігіне тең мыс (қола) грек монетасы, . Бұл монета немесе сол кездердегі қола ақшалардың бәрі де Ескендір Зұлқарнайыннан кейінгі римдіктер мен этрусктер ықпалдарының әсерінен шықты. * XIX ғасырда лепта — Грек фениксі (1827—1832), одан соң грек драхмасының (1832—2000) бөлігі. 1 қаңтар 2002 жылдан Грекия валютасы еуроға ауысты және драхманы алмастырды, ал лепта еуроцентке ауысты. Жазуда лептаны гректің «лямбда» әріпімен— Λ белгілейді.
Мелисса Понцио

Мелисса Понцио (ағыл. Melissa Ponzio, туған. 3 тамыз 1972) — американдық теледидар актрисасы. Понцио Нью-Йоркта туып Джорджия штаты университетінде білім алған. 1990 жылдарының соңынан бастап санағанда актриса 30 ға жуық теледидардық шоуларда көрінген: «C.S.I.: Место преступления», «Бухта Доусона» , «Морская полиция: Спецотдел» және кейбір кіші фильмдерде ойнаған. Понцио әлемге көбінесе «Армейские жёны» (Lifetime, 2007—2009), «Волчонок» (MTV, 2011--қазіргі уақыт) сериалдарында өзінің екінші пландық рөлдерімен әйгілі. 2013 жылы "Ходячие мертвецы" сериалында Карен рөлін 3-4 сезондарда ойнаған. 2014 жылы "Пожарные Чикаго" сериалында Донна Роббинстің рөлін ойнап жатыр. Дереккөздер # [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BE,_%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B0 Мелисса Понцио] # [http://www.imdb.com/name/nm0690754/ Мелисса Понцио nternet Movie Database сайтында]
Седан

Седан: * Седан — жеңіл автокөліктердің қорабының түрі * Седан — Францияның солтүстік-шығысындағы, Бельгия шекарасының қасындағы Маас өзенінң жағалауында орналасқан Арденна департаментіндегі қала. * Седан — Франциядағы коммуна, Арденны департаментінде орналасқан. * Седан — Миннесота штатының Pope округіне жататын АҚШ қаласы * «Седан» — АҚШтағы Невада штатында 1962 жылы 6 шілдеде өткізілген жерастынғы ядролық қару сынауы.
Джей Ар Борн

Джей Ар Борн (ағыл. J. R. Bourne, туған. 8 сәуір 1970) — канадалық актёр, 80 -ге жуық фильмдар мен сериалдарда ойнаған. Борн әлемге көбінесе "Волчонок" (2011) сериалындағы басты әйел кейіпкердің әкесінің рөлімен әйгілі. Тағыда Борнда «Звёздные врата: SG-1» (1998—2006), «Тайный круг» сериалдарында екінші пландық рөлдері болған. Джей Борн «C.S.I.: Место преступления», «Морская полиция: Спецотдел», «24 часа», «Грань» және т.б. сериалдарда көрінген. 2012 жылы "Месть" сериалының екінші сезонында Борн өзіне екінші пландық рөлді алды. Қоса кетсек, Борн тағыда "Нереально" сериалында екінші пландық рөлге ие болған. Әлемге көбінесе келесі фильмдердегі рөлдер арқасында әйгілі: «Тринадцать привидений», «Рождение оборотня», «Шесть демонов Эмили Роуз» және «Эффект бабочки 2». Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%BD,_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D1%80 Джей Ар Борн]
Тетрадрахма

Тетрадрахма —4 драхмаға келетін Ежелгі Грекия күміс теңгесі . Сонымен бірге Ежелгі Рим мен Иудея жерлерінде де ақша айналымында болған және үш рим денарийіне тең болған. Салмағы 15,5 граммнан (родосс, немесе финикия-родосс монеталық жүйеде) 17 граммға (аттикалық монета жүйесі) дейін. Тетрадрахмы ең алғаш Афинада шамамен б.з.д. 510 жылы соққан.
Иэн Боэн

Иэн Боэн (ағыл. Ian Bohen, туған. 24 қыркүйек 1976) — американдық теледидар актері. Әлемге көбінесе (2011)"Волчонок" сериалындағы Питер Хейл рөлімен әйгілі. Боэн Калифорния штатындағы Кармель қаласында туып өскен. 1994 жылы "Уайетт Эрп" фильмі Боэнның дебюты болған. Кейін «Чудеса науки», «Крутой Уокер: правосудие по-техасски», «Доктор Куин, женщина-врач» сериалдарында ойнаған. 1997-98 жылдар аралығында «Удивительные странствия Геракла» сериалында Гераклдың жасөспірім шағын ойнаған. 1998-2001 жылдар аралығында " Теперь в любой день" сериалында екінші пландық рөлге ие болған. 2000 жылдардан бастап Иэн Боэн шақырылған қонақ ретінде келесі сериалдарда көрінген: «Детектив Раш», «Безумцы», «Побег», «До смерти красива», «Следствие по телу» және «Менталист». 2012 жылы актер «Короли побега» мен «Особо тяжкие преступления» проекттерінде екінші пландық рөлге ие болған. Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%8D%D0%BD,_%D0%98%D1%8D%D0%BD Иэн Боэн]
Бесс (ақша бірлігі)

Бесс — Ежелгі Римнің қола монетасы. Сирек соғылған, Асстың 2/3, 2 триенс немесе 8 унцияға тең. Өлшем бірлігі ретінде бесс Ежелгі Римде 2/3 Либраға (рим фунты), яғни 213,3 г тең болған. Римде б.з.д. 126 жылға дейін соғылған. Италияда бесс салмақ өлшемі ретінде 1953 жылға дейін қолданылған. Алайда бұл тек аймақтық деңгейде ғана болды. Бұл килограммды Метрикалық өлшемдер жүйесінен ығыстыруға деген талпыныс болды. * 1 бесс = 1 килограмм Дереккөздер
Сэм Джонстон

Сэ́мюэл Люк Джо́нстон (ағылш. Samuel Luke Johnstone; 1993 жылдың 25 наурызында Престонда дүниеге келген), Сэм Джонстон деген атпен атақты — ағылшын футбол ойыншысы, "Донкастер Роверс" клубына жалға берілген «Манчестер Юнайтед» клубының қақпашысы. «Манчестер Юнайтед» футбол академиясының түлегі. Халықаралық мансабы Англияның 16, 17 және 19 жасқа дейінгі құрамаларында ойын көрсеткен. 2010 жылдың қыркүйегінде 19 жасқа дейінгі құрамада Словакия құрамасына қарсы ойын көрсеткен. Мансабы 2010/11 маусымында жас команда құрамында ойын көрсеткен. 2011 жылдың 26 тамызында «Олдем Атлетик» клубына жалға берілді. «Олдем» клубында екі маусым алдындаға екі жолдастық кездесу өткізіп, «Олд Траффорд» аренасына қайтып келді. 2011 жылдың 9 қыркүйегінде «Сканторп Юнайтед» клубына жалға берілді. Дереккөздер
Додранс

Додранс — Рим республикасы кезіндегі қола монета. 3/4 ассқа немесе 9 унцияға тең. Тек 2 кезеңде соғылды: * б.з.д 126. Кассииде бесспен бірге 2/3 ассқа тең болып ерекше соғылып шықты; * б.з.д II Марк Цецилий Метелл (115 жылғы консул) денариймен және семис, триенс, квадранс монеталарымен бірге шықты. Аверсінде Вулканның алқагүл таққан бейнесі, реверсінде — кеме тұмсығы, жоғарғы жағында соғушының аты, астында Roma сөзі, бүйірінде монетаның бағасы бейнеленген. Әдебиетте * Rainer Albert: Die Münzen der römischen Republik. Verlag Gietl, Regenstauf 2003, ISBN 978-3924861766.
Макс Карвер

Макс Карвер (1988 жылы 1 тамызда дүниеге келген) — америкалық актёр,модель. Өмірбаяны Макс 1988 жылдың 1 тамызында дүниеге келген.Туған жері АҚШ,Калифорния штаты,Сан-Франциско.Макстың Чарли Карвер атты егіз-бауыры бар.Қазіргі таңда Максте және Чарлиде актер болып табылады.Ең қызығы екеунің туған күндері әр түрлі,яғни Чарли 31 шілдеде дүниеге келсе,Макс одан 7 минут кейін,1 тамыз күні дүние есігін ашқан.2012 жылы Макс бакалавр дәрежессі бойынша,Оңтүстік Калифорния университетін тәмамдады. Жеке өмірі Қазіргі таңда ол «Teen Wolf» телесериалындағы өзінің әріптесі Холлэнд Роуденмен қарым қатынаста. Фильмдер тізімі Өмірбаяны Макс Карвер 1988 жылы 1 тамыз күні Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласында өмірге келген. Макста егіз бауыры Чарли Карвер бар. Ол да актер. Екеуі егіз болғанымен туған күндері әр түрлі: Чарли 31 шілдеде туды, ал Макс 7 минутқа кеш, 1 тамызда дүниеге келді. Сыртқы сілтемелер # [http://instagram.com/maxcarver Макс Карвер instagram-да] # [https://twitter.com/maxcarver Макс Карвер твиттерде] # [http://www.imdb.com/name/nm3083571/ Макс Карвер Internet Movie Database сайтында]
Декуссис

Декуссис ( — он асс) — ежелгіримдік мыс монета. Декуссис б.з.д III ғасырда соғылып, 10 ассқа тең болды. Аверсінде әйел-құдай Романың немесе Минерваның басының бейнесі, реверсінде — кеме тұмсығы мен 10 ассқа тең екенін көрсететін X белгісі болған. Декуссис Римнен басқа да италян қалаларынды айналымда болса керек. Деккусисстің үш үлгісі белгілі. Олардың ең үлкенінің массасы — 1106,6 грамм. Кейін денаримен алмастырылды. Әдебиетте * Konrad Klütz. Münznamen und ihre Herkunft (in tedesco). Vienna. moneytrend Verlag. 2004. ISBN 3-9501620-3-8.
Гильермо Варела

Гилье́рмо Варе́ла Оливе́ра (исп. Guillermo Varela Olivera; 24-наурыз 1993, Монтевидео) — уругвайлық футбол ойыншысы, «Реал Мадрид Кастилья» клубына жалға берілген «Манчестер Юнайтед» командасының оң шеттегі қорғаушысы. Мансабы Уругвайлық «Пеньяроль» клубының түлегі. «Ауринегрос» құрамында 2011 жылы 5 маусымда «Расинг» клубына қарсы ең бірінші ойының көрсетті. 7 маусым, 2013 жылы «Манчестер Юнайтед» клубына көшуі ресми жарияланды. 11 маусым клубпен бесжылдық келісімге отырды. Уругвай елінің жас құрамасында 2013 жылы Оңтүстік Америка біріншілігінде 3-орынға ие болды және әлемнің вице-чемпионы атанды. Дереккөздер
Glock

Glock - Гастон Глок атты құрастырушысының есіміне берілген. Австралиялық өндірістен шыққан бұл алтыатарды зерттеушілер нысанаға дәл тигізу үшін өте ыңғайлы қару деп есептейді. Бұл тапаншаның көп бөлшектері пластикадан жасалғандықтан, металл тексеру аппаратына өту кезінде кейбір құрылымдық қателіктері көрінбейді. GLOCK тапаншасы өте берік: биік жерден құлатып немесе суға түсіріп алсаңыз да, тіпті, балшыққа түсірсеңіз де, сыр бермейді. Сипаттама Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.glock.com/ www.glock.com: Тапаншаның сайты]
Ли-Энфилд

Ли-Энфилд - Британ империясының тарихындағы ең мықты мылтықтардың бірі. Ли-Энфилд жүйесіндегі .303 Mk VII SAA оғымен 7,7 мм калибрлі мылтық миллиондаған данамен әлемдік сатылымда жүр. 1902 жылы жасалған SMLE мылтығын әлемнің әр түкпірінен табуға болады. Бұл қару XX ғасырдағы екі бірдей дүниежүзілік соғыста және Корей соғысында жауынгерлердің бірегей мылтығына айналған. Дереккөздер
РПГ-7

РПГ – 7 - ГСКБ-47-нің ( Жүйелі Құрастырудың Бас Кеңсесі ) құрастыруымен шығарылған реактивті гранаталармен атуға арналған гранатаатқыш. Сонымен қоса, ол танктерді, өзі жүретін артиллерия құрылғыларын, басқа да қорғаныс техникаларын, қауіпсіз жерде жасырынған қарулы күшті, төмен ұшатын (жерге жақын) құрылғыларды жоя алатын қасиетке ие. РПГ – 7 қарулар қатарына 1961 жылдан бастап енді.. Жұмыс жасау реті Гранатаатқыштан ату кезінде капсюль-тұтандырғыш бойктың соққысынан іске қосылады және оқ-дәрі зарядын тұтатады. Ұнтақ зарядының жануы кезінде пайда болған газдар трассерді тұтатады, турбинаның көмегімен Анарға айналмалы қозғалыс береді және оны бастапқы жылдамдығы 120-140 м/с болатын бөшке каналынан шығарады. Граната оқпан арнасынан ұшып шыққаннан кейін тұрақтандырғыштың қауырсындары ашылады, жарғыш шайқалады және жебенің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қашықтықта реактивті қозғалтқыштың ұнтақ заряды тұтанады. Гранатаның жылдамдығы 300 м/с-қа дейін артады.гранатаны кедергімен (мақсатпен) кездестіргенде, жарғыш іске қосылады, содан кейін жарылыс заряды. 4-6 С. ұшудан кейін, егер граната нысанаға сәйкес келмесе немесе жарғыш істен шықса, өздігінен жойғыш іске қосылады. Гранатометтен атудың қайтарымы жоқ. Бұған ұнтақ газдарының шүмек пен баррель розеткасы арқылы кері ағуы арқылы қол жеткізіледі. Бұл жағдайда пайда болатын реактивті тарту граната осі бойымен алға бағытталған, осылайша қайтару Күшін теңестіреді. Галерея Дереккөздер Сілтемелер * [http://guns.arsenalnoe.ru/m/4085 РПГ-7: тарихы, сипаттамасы, модификациясы] * [http://weapons.ucoz.net/publ/11-1-0-62 РПГ-7 жайлы орыс тілінде мақала]
Remington 870

Remington 870 - 1950 жылы Remington Arms компаниясы шығарған. Remington 870 қуаттаудағы ыңғайлылығының арқасында әлемдегі таралымы көп қарулар қатарына жатады. Remington 870 түрлі нұсқада өзгеріп шығып отырады. Әскерилерге, полиция қызметкерлеріне, аңшыларға, мергендерге, сонымен қатар өзін-өзі қорғауға арналған түрлері бар. Оның полиция қызметкерлеріне арналған нұсқасы өзге үлгілерінен 355 не 457 миллиметрлік ұңғысымен ерекше. Дереккөздер Сілтемелер * М.Р. Попенкер. [http://world.guns.ru/shotgun/sh17-r.htm Американың Remington 870 атты қаруы" * [http://www.imfdb.org/wiki/Remington_Model_870 Remington Model 870] / Internet Movie Firearms Database
Ле Ма (револьвер)

Ле Ма револвері - ранцуз Жан Александр Франсуа Ле Ма (Jean Alexandre François Le Mat). Ол 1821 жылы дүниеге келіп, 1843 жылы Жаңа Орлеанға көшеді. Бұнда оңтүстік штаттың ерлеріне полковник шені берілетін болған. Бірақ, Ле Маның әскери шені жоқ. Ол бастапқыда дәрігер, кейін әлемге әйгілі өнертапқыш болды. Оның туындыларының бірі – Америкадағы азамат соғысына дейін жасалған капсюльді тапаншасы. Бұл тапанша өз заманындағы алтыатарлардан өзіндік ерекшелігімен асып түсті. Қазір де өз құндылығын жоғалтқан жоқ. Тарихы 1856 жылы 21 қазанда Ле Ма өзінің алтыатары үшін №15925 патентін алады. 1859 жылы Азамат соғысы кезінде Конфедерат армиясының генералы Пьер Гюстав Тутан де Борегармен (Pierre Gustave Toutant Beauregard) бірлесіп жұмыс істейді. Әскерилер тапаншаны қаруландыруға пайдалану үшін ыңғайлы деп тапқанымен, оларға әскери тапсырыс ала алмады. Оған себеп, тапаншаны жасау жұмысын жеңілдету үшін өзгерістер енгізу керек еді. 1860 жылы 10 сәуірде Борегар өз еншісін Ле Маға қайтып сатып, әскери мансабын жалғастыру үшін серіктестіктен кетеді. Осыдан соң, Ле Ма Америкадан тысқары жақта өз тапаншасын өндірудің мүмкіндіктерін іздей бастайды. Ол серіктестігінің төрттен үш бөлігін француз дәрігері Чарльз Фредерик Жирарға сатады. Сөйтіп, алтыатарды Франция елінде шығара бастайды. 1861 жылы 12 тамызда Конфедерация үкіметінен 5000 тапаншаға тапсырыс алады. Сонымен қатар, Федералды флотпен келісімшартқа отырады. Жалпы анықтама Ле Ма револьверінің калибрі Кольт, Ремингтон және тағы басқа тапаншалардың калибріне қарағанда кішірек. Қарудың салмағы 3,1 кг. Ұзындығы 356 мм. Оқтың ұшу жылдамдығы 190 м/с. Қарудың тұтқасы жаңғақ ағашынан жасалған. Тұтқада қиық тәріздес ою бедерленген. Алтыатардың сабының төменгі тұсында ілмегі бар. Ол - қарудың сый ретінде де беріліп жүргенінің дәлелі. Кейін уақыт өте келе Ле Ма тапаншасын асқан шеберлікпен әдемілеп жасайтын болды. Тапаншаны таңбалауда тапаншаның оқталатын бөлігінің оң жақ бетінде «LM» таңбасы мен сериялық номері жазылады. Үстіңгі қырында «Syst Le Mat Bte s-g-d-g Paris» деген қолмен бедерленген маркалық мәтін бар. Кемшілігі Кемшін тұсы – қару барабанының оқтау тетігінің әлсіздігі. Филадельфиядан Джон Крайдердің кәсіпкерлігімен шыққан Ле Ма револьверінің жүз шақтысы әскери сынақтан өткен. Қарудың негізгі бөлшектері 1856-1865 жылдар аралығында Париж және Бирмингем қалаларындағы зауыттардан шықты. Өндіріліп шыққан 2900 алтыатардың 900-і Конфедерация әскеріне, 600-і флотқа жіберілген. Қызықты дерек Қазіргі таңда, Ле Ма револьвері өте қымбат тұрады. Кейбір коллекция жинаушылар бұл қаруды 30-40 мың АҚШ долларына бағалайды екен. Дереккөздер
NASA X-43

NASA X-43 - әлемдегі ең жылдам ұшатын әуе көлігі. Бұл ұшақты 10 жыл көлемінде NASA, Orbital Sciences Corporation, MicroCraft Inc құрастырушылары мен инженерлері жасаған. Және оның құрастырылуына 250 миллион АҚШ доллары жұмсалған. Егер дыбыс жылдамдығы 340, 29 м/с деп есептесек, одан X-43A 9,6 есе артық жылдамдықпен ұшқан. Тарихы X-43A ұшағы әуе кеңістігінде 2001-ші жылдың 2-ші маусымында тексерілген. Алайда, ұшақтан қателіктер табылып, ұшу кезінде апатқа ұшыраған, оның қалдықтары Тынық мұхитының түбіне кеткен. 2004-ші жылы 27-ші наурыз күні сынақ алаңынан X-43A сәтті өтті. 2004-ші жылы 16-шы қарашада Николай аралынан Тынық мұхитына дейін 11 230 км/сағ жылдамдықпен ұшып өткен. Нәтижесінде, жаңа рекорд орнатылып, Гиннес рекордтар Кітабы NASA ғарыш агенттігіне Guinness World Records сертификатын табыстаған. Жалпы анықтама Ұшақ қанаттарының құлашы – 1,5 метр болса, ұшақтың жалпы ұзындығы – 3,6 метр. Scramjet (Supersonic Combustion Ramjet) атты тәжірибелік тура нүктелі әуе қозғалтқышы арқылы жұмыс істейді. Оның артықшылығы: қозғалтқышта үйкелетін бөлшектер жоқ, сутегі мен оттегінің қоспасы қозғалтқышты оталдыратын отын ретінде қолданылады. Өзге ұшақтардың жанармайлары секілді бұл ұшақтың отыны арнайы бактарда сақталмайды, отын ретінде қолданылатын оттегіні атмосферадан алады. Атмосферадан алынған оттегі өзінен улы қалдықтар шығармайды, ол су буына айналып отырады. X-43A ұшағын жасаудағы мақсат – гипердыбысты, турбореактивті қозғалтқыштың баламасы негізінде жаңа технологиялардың мүмкіндігін анықтау. Ғалымдардың ойынша, бұндай гипердыбысты ұшақтар келешекте Жер шарының кез келген нүктесіне 3-4 сағатта жетіп алады екен.. Сипаттама X-43A ұшағына қысқаша сипаттама: Түрі – тәжірибелі ГҰА (гипердыбысты ұшу аппараты) Қанаттарының құлашы – 150 мм. Ұшақтың ұзындығы– 366 мм. Биіктігі – 60 мм. Салмағы – 1270 кг. Қозғалтқыш саны – 1. Ұшу қашықтығының шегі – 30 км. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.aircraftinformation.info/art_x43.htm X-43] * [http://www.nasa.gov/missions/research/x43-main.html NASA: X-43]
Barrett M82

Barrett M82 - мерген мылтығы әлемнің көптеген елінің, соның ішінде, АҚШ-тың әскери қаруы қатарына жатады. 1982 жылы Ронни Барретт есімді америкалық инженер қарапайым гаражында жасаған екен. Ол барлық қару-жарақтың қыр-сырын меңгерген, себебі, инженерлікке дейін ол полиция қызметкері болып жұмыс істеген екен. Barrett M82 – қорғаныс кезінде және брондалмаған әскери көлік ішінде, тым алыста тұрған қарсыласты жеңу үшін таптырмас қару. Қаруды қолданушы мемлекеттер * * * * (M107). * * * * * :. * * * * * * * * * * * : Ag 90. * * * Дереккөздер Сілтемелер * [http://weapon.at.ua/load/242-1-0-386 М82 анықтамасы] weapon.at.ua сайтында
Сестерций

Сестерций — ежелгіримдік күміс (Октавиан Августтан кейін — жез) екі ассқа және бір семиске (1/2 асс)тең монета, оны аты да айтып тұр. Сөзбе-сөз «үш жарым» мағынысын береді. Монетаның өзқұны Ежелгі Рим ақшаларының таңбаларында IIS (HS немесе IIS ), яғни II — рим цифры, екі асс мағынасын білдіреді, S — семис (жарты)» болып белгіленді. Доллар белгісінің шығу тегі бойынша тағы бір болжамда, қысқартқан жазудағы II әріптері S әріпімен бірігіп, доллар белгісін — құраған делінеді. Әдебиет * Мэттингли Г. Монеты Рима. — М.: Collector’s Book, 2005.
АҚШ әскері

АҚШ әскері немесе АҚШ әскери құрлық күштері (ағылш. United States Army) — құрлықтағы әскери операцияларға жауап беретін АҚШ қарулы күштерінің түрі. АҚШ-тың құрлықтағы әскерінің құрамында 535 000 сарбаз бар, ішінде соғыс алаңында болып, тәжірибе жиғандары да жетерлік. Олар жаңа қару-жарақтармен жабдықталған. АҚШ-тың қорғаныс күшінің 10 әскери дивизиясын сансыз әскери бригадалар қолдап отырады. Әр дивизияда 3 бронетанкті бригада, механикаландырылған жаяу әскер, жеңіл қаруланған жаяу әскер, брондалған әскери «Stryker» көлігінің бригадасы, әуе-десанттық бригада мен әуе-шабуылдау бригадасы, сонымен қатар, бір авиация және артиллерия бригадасы бар. Әр бөлімшеде 14000-нан 18000-ға дейін әскери қызметкер бар. Бұл қарулы әскер АҚШ президенттері Картер мен Рейганның кезінде жасалған «Үлкен бестік» (Big 5) атты қаруландыру жүйесін қолданады. Аталған жүйенің құрамында әскери «M1 Abrams» танкі, әскери «M2 Bradley» көлігі, «AH-64 Apache» тікұшағы, реактивті ракеталарды ұшыратын «M270» қондырғысы мен зинит-ракетаға арналған «Patriot» қондырғылары 30 жыл бойы жұмыс істеп келе жатыр. АҚШ-тың арнайы жасағына үш диверсиялы-барлаушылар батальоны, арнайы қаруланған жеті топ пен «Дельта» (Delta Force) арнайы жасағы кіреді. АҚШ әскерінің арнайы операцияларға бұйрық берушілерінің (Army Special Operations Command) саны - 28 500. . Тарихы АҚШ-тың әскери базаларының өткен тарихына үңілетін болсақ, ол сонау ХІХ ғасырдан бастау алады. 1898 жылы АҚШ Испаниямен соғыса отырып Филиппин, Мариан аралын, Куба және Пуэрто-Риконы тартып алды һәм сол елдерде алғашқы әскери базаларын құрды. Дереккөздер
Шуақты күндер

Шуақты күндер — Зейнеп Ахметованың кітабы. Кітап Ұлы Отан соғысының сұрапыл жылдарында қан майданда әйгілі командирлердің бірі болған, гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының соғыстан кейінгі жылдарындағы өміріне арналған естелік. Автор — Бауыржан Момышұлының келіні.
Британ әскері

Британ әскерінің құрамында 120 000 сарбаз бар. 2020 жылы құрлықтағы британ қарулы күші қайта жаңармақ және қызметкерлер саны 82 000-ға жетеді. Британ әскері жеті бригададан құралған. Оның бірі – әуе десанты, үшеуі брондалған механикалық бригада, тағы бір үшеуі жаяу әскер бригадасы болады. Америкалық жасақ секілді британ әскері де жаңа жүйе бойынша қаруланған. «Challenger II» негізгі танкі мен жаяу әскердің «Warrior» көлігі механикалық бөлімдерде қолданылып жүр. Ерекше жағдайдағы және арнайы операцияларды орындауға арналған британ армиясының құрамы да аса үлкен емес, бірақ олар әлемнің ең мықтыларының қатарында. Қарулы күш 16 әуе-десанттық бригадасы бар үш десантты батальоннан тұрады. Және де онда атақты 22-арнайы әуе қызметінің (SAS) полкі бар. Сондай-ақ, патшаның құрлықтағы әскери күшті негізге алған 8000 теңіз десанты әскери-теңіз күші басқармасына қарайды. Әскери шені Дереккөздер
Арпалыс (повест)

Арпалыс. Волоколамск тас жолы - повесть. Арпалыс - Александр Бектің қаһармандық рухтағы шығармаларының бірі. Роман-диалог Ұлы Отан соғысының 1943-1944 жылдары жеке кітап болып жарыққа шықты. Қысқаша мазмұны Бұл шығармада Ұлы Отан соғысының даңқты каһарманы, гвардия палковнигі Бауыржан Момышұлының азаматтық, ерлік тұлғасын мүсінделеді. Баукеңнің сонау балауса жастық шағынан бері, Совет Армиясының үздік мектебінде шыңдалу кезіңіне, Ұлы Отан соғысының отты жылдарынан бастап күні бүгінге дейінгі ұлағатты өмір жолын шынайы фактілер аясында қызғылықты баяндайды. Шығарманың басты кейіпкері Бауыржан - Кеңес одағының батыры, жазушы, Екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері, әскери қолбасшы, стратег және тактик. Шығармада Бауыржан өзі айтқанынан қайтпайтын, тәкаппар, өр мінезді кісі болғанынын көрсетеді. Жас кезінен бастап әкесінің сөздерін жадында сақтап өскен адам. Өлсе де өтірік айтпайтын, жамандық ойламайтын ақ жүректі кісі болған. 1928-1930 жылдары бастауыш мектепте ұстаздық етеді. Біраз уақыт аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді. 1932 - 1934 жылдар аралығында Қызыл әскер қатарына қызмет етеді. 1933 жылы полк мектебін бітіреді. Қызықты мәліметтер Автор бұл повесть сюжеттерін Бауыржан Момышұлының өз естеліктерін айтумен (диктовка) қағазға түсірді. Бекке Момышұлы мына шартты қойды: "Шартымыз мынадай болсын. Сіз шындықты жазуға міндеттісіз. Кітап дайын болғасын маған әкелесіз. Бірінші тарауын оқимын да, ұнамаса: "Жаман екен, өтірік жазыпсыз!" деймін. Сонда сол қолыңызды үстел үстіне қоясыз. Әп!— деймін де, сол қолыңызды шауып тастаймын! Екінші тарауын оқимын. "Жаман екен, өтірік сықпыртыпсыз!" десем болғаны, оң қолыңызды тоса береңіз. Әп!— деймін де, оң қолыңызды тағы шабамын. Көнемісіз?" Бек: "Көнем" деп жауап берді. "Арпалысты" жазу бірнеше жылға созылды, қолжазбасын оқу, түзету керек жерлеріне Бауыржан Момышұлының өзі қатынасқан. Мұның өзі автор үшін қаншама азап болды. Бауыржан батырдың майыспайтын түзу мінезділігіне Бек ұзақ уақыт шыдап келген болатын, кейде өз қарсылығын, наразылығын айтатын. Кітаптағы Баукеңнің айтылуымен жазылған әңгімелер – 90–95%, өзінің көрген–білгендері, түйсінгендері, жалпы сөздері – 5–10%. Тағы қараңыз * Александр Бек * Бауыржан Момышұлы Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://www.kitap.kz/ru/content/akikat-pen-anyz
Анхело Энрикес

Анхело Хосе Энрикес Итурра (исп. Ángelo José Henríquez Iturra; туған күні 13-сәуір, 1994) — чилиялық футбол ойыншысы, шабуылшы. Чили Ұлттық құрамасының ойыншысы. Мансабы 2012 жыджың тамыз айында Манчестер қаласында медициналық емтиханнан өтті, ал 21 тамызда Англияда жұмыс істеу құқығына ие болды. 5-қыркүйек куні Энрикес «Манчестер Юнайтед» клубымен келісімге отырды. 2012 жылдың 6-қараша күні өзінің әріптесі, Майкл Кинмен, Джесси "Лестер" клубына жалға берілген және 2013 жылдың қантарына дейін 5 кездесу өткізіп үлгерген.
AF2011-A1 «Second Century»

AF2011-A1 - үш секундта он алты рет ата алатын (бір атқанда екі оқтан) жартылай автоматты қос ұңғылы алтыатар тапанша. Бұл тапаншаны Arsenal Firearms компаниясының мамандары ойлап тапқан. Arsenal Firearms компаниясының қос ұңғылы тапаншасы Екінші Дүниежүзілік соғыс кезіндегі америкалық әскердің негізгі қаруы болған Colt 1911-A1 алтыатарының жүз жылдығына тұп-тура келді. AF2011-A1 тарихтағы алғашқы қос ұңғылы қару емес, бірақ 45-калибрлі қос ұңғылы жартылай автоматтандырылған алғашқы тапанша деп есептеледі. F2011-A1 тапаншасының механизмі мынадай: бір уақытта екі ұңғыдан оқтың қатар ұшуын реттейтін ауыстырып-қосқыш тетік бар. Бұл алтыатардың бөлшектерінің құрылысы мен Colt 1911-A1 (ACP) тапаншасының бөлшектері бір-біріне ұқсайды. Arsenal Firearms компаниясының өкілдері AF2011-A1 тапаншасы ерекше құрылысына қарамастан, 45-калибрлі тапаншаларға қатты ұқсайтынын айтады. 14 метр қашықтықтан атқанда қос оқтың ара қашықтығы, салыстырмалы түрде, апельсиннің диаметріндей болады. Ал, 23 метр қашықтықтан атылған оқтардың ара қашықтығы футбол добының диаметріндей болады екен. Дереккөздер Сілтемелер * ы] * * * * *
Патрис Мак-Магон

Мари-Эдм-Патрис-Морис де Мак-Маго́н (французша Мак-Мао́н болып оқылады'; ) (13 маусым 1808 жылы, Сона және Луара қалалары, — 17 қазан 1893 жылы Луаре қаласы) — граф, Маджент герцогы (5 маусым 1859 жылы), француз әскери басшысы және мемлекеттік қайраткер, сенатор (24 маусым 1856 — 4 қыркүйек 1870), Франция маршалы (5 маусым 1859 жылы). Уақытша Франция президенті болуға келісім берді (1873—1879 жылдары),бірақ республика болып сайланған соңда өз билігінде қала берді. Мансапының басталуы Ежелгі ирландық католиктер қрпағынан шыққан, Францияға көшіп келген болатын. Оқуын Сен-Сир әскери бөлімшесінде бітірді, Мак-Магон жаяу жасақ қатарына қосылды, алайда барлық қызметте істеп жүрді. 1830 жылдары Алжирдегі әскери жасақтың командирі болды, 12 маусым 1848 жылы марешаль де камп (қа ауысты - генерал-майор атағына ұқсас. Ал 16 маусым 1852 жылы генерал атағын алды.
Галифакс жарылысы

Галифакс жарылысы - 1917 жылы 16 желтоқсанда Канаданың Галафикс атты қаласында орын алған жарылыс.. Тарихы 1917 жылы 5 желтоқсанда Галифакс. Взрыв в Галифаксе входит айлағында «Монблан» атты француз әскери жарылғыш заттар таситын теңіз көлігі мен норвегиялық «Имо» кемесі тұрған. Алтыншы желтоқсан күні таңда екі кеме де ойламаған жерден жолға қатар шығып қалады. "Имо" кемесінің ұшы "Монблан" теңіз көлігінің оң жақ бүйіріне кеп тиеді. Кеме капитаны кері шегініс жасай бергенде металдардың үйкелісінен от ұшқыны пайда болған. Ұшқын жарылғыш заттарға тиіп, арты үлкен апатқа айналады. Жарылыс портты ғана емес, қаланың да біраз бөлігін жайпап жіберген. Өрттен қайтыс болғандар мен ғимарат астында қалғандардың саны – 2000-ға жуық. 9000-ы ауыр жарақат алған.. Дереккөздер
Африка Ұлттары Кубогы

Африкалық ұлттар кубогы (Африка кубогы) (, — Африкадағы басты ұлттық футбол жарысы,(КАФ)тың бақылауында өткізіледі. Алғашқы турнир 1957 жылы болды,яғни КАФ-тың құрылғанына қанша болса бұл турнирге де осынша болды. Турнир жеңімпазы Конфедерациялар кубогына жолдама алады. Жүлдегерлер } Эфиопия (п 6:5) Жеңімпаздар мен жүлдегерлер Мергендер 18 гол * Самюэль Это'о 14 гол * Лоран Поку 13 гол * Рашиди Йекини 12 гол * Хасан эль-Шазли 11 гол * Хоссам Хассан, Патрик Мбома, Дидье Дрогба Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.cafonline.com/competition/african-cup-of-nations-angola_КАФ-2010] * [http://www.rsssf.com/tablesa/afrchamp.html Статистикасы] * [http://www.goalzz.com/main.aspx?g=17 Статистикасы] * [http://arogeraldes.blogspot.com/2011/10/2012-africa-cup-of-nations.html International football journalism]
Алтай Тайжанов

Алтай Тайжанов (1948 жыл 24 желтоқсан, Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Сағыз) – философия ғылымдарының докторы (1995), профессор (1996). Әлеуметтік ғылымдар академиясының академигі (1997). Еңбек жолы *1975 жылы ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген; *1975-1991 жылдары Рудный индустриялық институтында, Ақтөбе мемлекеттік медицина институтында оқытушы, аға оқытушы, доцент; *1997-2000 жылдары Ақтөбе мемлекеттік университетінде проректор болды; *2000 жылдан осы институтта кафедра меңгерушісі қызметін атқарады. Ғылыми еңбектері «Мұхтар Әуезов шығармашылығының дүниетанымдық өзектері» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 300-ге жуық ғылыми жарияланым мен 10 монографияның авторы. Дереккөздер
Батыс майдан (Ұлы Отан соғысы)

басталғанға дейін]] Батыс майдан — әскери бірігу фронты, Қызыл Армияның Ұлы Отан соғысы жылдарында болған. 1941 жыл Батыс майдан Батыс ерекше әскери округының нәтижесінде құрылды. Әскердің бас қолбасшысы — армия генерал Д. Г. Павлов — 30 маусым 1941 жылға дейін, бас штабтың бастығы — генерал-майор В. Е. Климовских — 30 маусым 1941 жылға дейін, артиллерия бастығы — генерал-лейтенант Н. А. Клич, Әскери Әуе күштерінің бас қолбасшысы — генерал-майор И. И. Копец, Майданның Әскери кеңесінің мүшесі — корпус комиссары А. Я. Фоминых — 3 маусым 1941 жылға дейін. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://bse.sci-lib.com/article117707.html Фронт] * [https://archive.is/20121205032514/victory.mil.ru/rkka/ Все фронты Великой Отечественной войны]
Луи Адольф Тьер

Луи Адольф Тьер (; 15 сәуір 1797 жылы, Марсель – 3 қыркүйек 1877 жылы, Сен-Жермен-ан-Ле) — француз қайраткері және тарихшысы. «Ұлы фарнцуз көтерілісі» кітабының авторы. Монархия кезіндегі – бірнеше рет Франция премьер-министры. Үшінші республика кезіндегі 1-Франция президенті 1871 – 1873). Француз академиясының мүшесі (1833). Жастық шағы Марселе деген саудагердің баласы, көтеріліс кезінде жұтау болып орманшы жұмысына тұрғызылды. Мектеп кезінде Тьер өзінің қабілеттілігімен көзге түсті, соның арқасында колледжде жақсы тәрбие алды; заңгер мамандығын бітірді, адвокат болды. 1820 жылы академия ұсынған сыйға ие болды, «Eloge de Vauvenargues» – «Вовенаргке алғыс хат»; академия оның таланттарын бос қалдырмады, бірақ сыйлықтан бастартып жаңа бәйге ұйымдастырды. Келесі жылы сол тақырыпта, әдеби шығармашылығымен алға шығып, бірақ қарама қарсы бағытта жазылған кітап арқасында академия жазушысы атағын алды, сол Тьер олып табылды. 1821 жылы Парижге көшіп келді, Минье деген жан досымен бірге болды. Дереккөздер
Сағынтай Есенғалиұлы Тайбағаров

Сағынтай Есенғалиұлы Тайбағаров (1933 жыл 25 тамыз, Қостанай – 2007 жыл 27 тамыз, Алматы) – медицина ғылымдарының докторы (1972), профессор (1973). Еңбек жолы *1958 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) және 1963 жылы аспирантурасын бітірген; *1963 жылдан осы оқу орнында ассистент, доцент болған; *1973-2002 жылдары кафедра меңгерушісі қызметін атқарған; *Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау министрлігінің бас оториноларингологы болған. Ғылыми еңбектері Ғылыми еңбектері онкология, фониатрия, көмей аурулары мәселелеріне арналған. Дереккөздер
Донья Пас

«Донья Пас» — жолаушылар кемесі. . Тарихы 1987 жылы 20 желтоқсанда Филиппинде үлкен қайғылы жағдай болды. «Донья Пас» паромы Таклобан елді мекенінен Манила қаласына қарай жүзеді. Түнгі 22:30 шамасында Таблас бұғазының жанынан өте бере мұнай және мұнай өнімдерін тасып келе жатқан «Вектор» танкерімен соқтығысады. Ол танкердің ішінде 8800 баррель, яғни 1050 текше метр мұнай болған. Сол мұнай төгіліп, өртене бастайды. Куәгерлердің бірі Пакито Осабельдің айтуынша, теңіз бетін өрт басып, танкердің жалыны паромды да бүркеп алған. Кейбіреулер өрт түтініне уланып, кейбіреулер суға секіреді. Секіргендерінің дені батып кетті. Ал, енді біреулері теңіз бетінде жанған алауға түсіп, түгі қалмай өртеніп кеткен. «Донья Пас» соқтығыстан соң екі сағаттан кейін, ал «Вектор» төрт сағаттан кейін су түбіне кетті. Бұл өңірде акулалар өмір сүретіндіктен, жалпы саны 4 375 адам қаза болған. . Дереккөздер
Еркін Тілепбайқызы Тазабекова

Еркін Тілепбайқызы Тазабекова (1956 жыл, Алматы қаласы) – биология ғылымдарының докторы (1997), профессор. Еңбек жолы *1978 жылы Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтын (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) бітірген; *1978 жылдан осы оқу орнында кіші, аға ғылыми қызметкер, аспирант, ассистент, доцент қызметтерін атқарды; *Қазіргі кезде сол оқу орнында профессор. Ғылыми еңбектері 1995 жылы «Ферментативная активность почв Республики Казахстан и пути ее регулирования» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 50-ден астам ғылыми жарияланымның авторы. Дереккөздер
Луи Эжен Кавеньяк

Луи Эжен Кавеньяк (15.10.1802, Парижде – 18.10.1857, Урн) – Францияның мемлекеттік қайраткері, генерал, Буржуазиялық республикашыл. 1832 жылы Алжирді жаулап алуға қатысты. Ол Париж жұмысшыларының 1848 жылғы маусым көтерілісін аяусыз басты. Сол қаншерлігі үшін Кавеньяк Екінші Республика үкіметінің басшылығына дейін көтерілді. Дереккөздер
Вениамин Александрович Каверин

Вениамин Александрович Каверин (19.4.1902, Псков қаласы) – орыс совет жазушысы, Шығыс тілдері институтын (1923), Ленинград университетін бітірді. Алғашқы әңгімесі 1922 жылы жариаланды. «Тілектің орындалуы»(1934-1936), «Екі капитан» романдары(1938-1944) және «Ашық кітап» трилогиясы(1949-1956) тағы басқа шығармалары жарық көрді. Шығармалардың негізгі идеялық арқауы – совет интеллигенциясының жаңа қоғамдық құрылыстағы үлесі, ескірлікпен күрестегі жеңісі. Каверин кітаптары көптеген шетелдік және КСРО халықтары тіліне аударылды. Оның «Екі капитан» романына(КСРО Мемлекет сыйлығы, 1946) 25 жылды 42 рет басылды, қазақ тіліне шықты(1956 жылы). Каверин 3 орден және медальдармен марапатталды. Дереккөздер
Кот-д’Ивуар Олимпиадалық ойындарда

Кот-д’Ивуар спортшылары 11 Олимпиядалық ойындарға қатысты. Алғаш рет 1964 жылы Токиода өткен Олимпиядалық ойында өнер көрсетті. Содан бері Кот-д’Ивуар барлық жазғы Олимпиадалық ойындарға қатысты, тек Мәскеуде өтілген жазғы Олимпиядаға байкот алғаннан соң қатыспады. 2016 жылы Рио-де-Жанейродағы Олимпиадада тұңғыш алтын медалін алды, тхэквондошы Шейх Саллах Сиссе чемпион атанды. Жүлдегерлер Дереккөздер
Тілепбай Тазабеков

Тілепбай Тазабеков (1929 жыл 20 қыркүйек, Алматы облысы, Қаратал ауданы, Көксу ауылы) – ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1980), профессор (1985). Еңбек жолы *1951 жылы Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылық институтын (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) және 1954 жылы республикалық Топырақтану ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын бітірген; *1954-1955 жылдары Ақмола облысында агроном болған; *1955 жылдан Қазақ ұлттық аграрлық университінде кафедра меңгерушісі, проректор, ректор қызметтерін атқарған. Ғылыми еңбектері «Почвы Заилийского Алатау и пути повышения их плодородия» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Ғылыми жұмыстары тауалды топырақтардың құнарлылығын арттыру мәселелеріне арналған. Дереккөздер
Хамдаллах Казвини

Казвини Хамдаллах Мостоуфи (1284-1350) – иран географы. Казвини қаласының ақсүйек шенеуліктер отбасынан шыққан. Хулагу әулеті тұсында өзі де ірі финанс шенеулігі болған. Казвини «Таңдамалы тарихтың» авторы; мұнда әсіресе монғол ильхандары мен Иранның жергілікті әулеттердің тарихтары, атақты адамдар өмірбаяны, Казвини қаласы мен уәлаяты жөніндегі материалдар неғұрлым құнды. Казвини 1331-1332 жылы «Зафарманы»(«Жеңіс кітабы») аяқтады. Казвини Казвини қаласы туралы көптеген құнды мәліметтер қалдырды. Тарихы Хамдаллах Мостофи Рашид ад-Дин өткізген ғылыми жиналыстарға қатысып, тарихи шығармалар жасауға қызығушылық танытты. Хамдаллахтың өзі айтқан, бірақ бұл тек әдеби Конвенция болуы мүмкін-ол 40 жасында жаза бастаған. Бұл жағдайда ол 1318 жылы оның меценатының өлімінен кейін болды. Тарих-и гузиденің ("таңдалған Тарих") еңбегі 1330 жылы аяқталып, Рашид ад-Диннің ұлы Гийас ад-Дин Рашидиге арналды[4], Илхан Абу Саидтің вазирі. Тарих - и гузиде-бұл негізінен Джами ат-таварихке негізделген жалпы тарих туралы қысқаша нұсқаулық. "Таңдалған оқиға" алғы сөзден, алты тараудан және қорытындыдан тұрады; ондағы әңгіме 1329 жылға дейін жеткізілді. Кейінірек шежірені Хамдаллахтың өзі (1344 жылға дейін) және оның ұлы Зейн ад-Дин (1392 жылға дейін, Тимурдың Иранды жаулап алуы) толықтырды. Алтыншы бөлім Тарих - и гузиде Казвиннің тарихи-географиялық сипаттамасын қамтиды. 1335 ж. Хамдаллах Мостоуфи Зафар-намэ ("Жеңіс кітабы") поэма-жылнамасын жасауды аяқтады. 75 мың бейттен (екі жолдан) тұратын өлең әйгілі Шах-наме Фирдоусидің жалғасы ретінде жазылған; оқиғалардың экспозициясы 1331/1332 жылмен аяқталады. Тарихи дерек көзі ретінде моңғол кезеңін сипаттайтын Зафар-наманың үшінші бөлігі құндылық болып табылады; басқа дереккөздерде жоқ күндер мен фактілер бар. Дереккөздер
Казимир III

Казимир III (30.4.1310-5.11.1370) – Польшаның королы(1330-1370), Владислав I Локотканың баласы. Корольдық өкіметті күшейту, елді орталықтандыру саясатын жүргізді, сауда мен қолөнерінің дамуына көмектесті. Оның тұсында Краков университеті ашылды(1364). Тевтон орденімен аяқтап, Калиш трактаты бойынша 1343 жылы Куявияны Польшаға қайтарып алды, ал Шығыс Поморьені Орденге берді. Бірақ ол шығыста агрессиялық саясат жүргізді. Дереккөздер
Джеймс Бенсон Ирвин

Джеймс Бенсон Ирвин (; 17.3.1930, Питтсбург - 8.08.1991, Колорадо) – АҚШ-тың ғарышкер-ұшқышы, полковник. 1951 жылы АҚШ Әскери теңіз академиясын, 1957 жылы Мичиган университетін бітірді. АҚШ Әскери-Әуе Күшінің әр түрлі бөлімшелерінде қызмет етті. 1961 жылы Әскери-Әуе күшінің сынаушы-ұшқыштар мектебін бітірді. 1966 жылдан АҚШ Аэронавтика және ғарыш кеңістігін зерттеу жөніндегі ұлттық басқармасының ғарышкерлер тобында болды. 1971 жылы 26 маусым – 7 тамыз күніндегі д. Скотт және А.Уорденмен бірге «Аполлон-15» ғарыш кемесінің ұшқышы ретінде Айға ұшты. Ирвин және Д.Скотт ұшқан кобинасы 1971 жылы 31 маусымда Айға қонды. Ирвин Айда 66 сағат 56 минут уақыт ішінде 3 рет сыртқа шығып 18 сағат 37 минут 6 секунд Ай бетінде болды. Дереккөздер
Нариман Болтайұлы Табынбаев

Нариман Болтайұлы Табынбаев (1961 жыл 23 ақпан, Қызылорда облысы, Жалағаш ауданы, Жалағаш кенті) – медицина ғылымдарының докторы (2005). Еңбек жолы *1984 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген; *1984-1986 жылдары Қызылорда облысы Жалағаш аудандық ауруханасында дәрігер; *1986-1993 жылдары Қызылорда облыстық ауруханасында бөлім меңгерушісі, бас дәрігердің орынбасары; *1994-96 жылдары Алматы облысы Қарасай аудандық ауруханасында дәрігер, бас дәрігердің орынбасары; *1997-2007 жылдары Урология ғылыми орталығында ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі; *2007-2008 жылдары бас дәрігер болды; *2008 жылдан Қызылорда қаласындағы медициналық орталықтың бас дәрігері. *2014-2015 жж – «Ұлттық медициналық холдинг» АҚ басқарма төрағасының орынбасары, Астана қ. *2015-2018 жж – Ұлттық онкология және трансплантология ғылыми орталығының директоры, Астана қ. *2018-2020 - УОЗ «Орталық қалалық клиникалық аурухана» ШЖҚ МКҚК директоры, Алматы қ. *2020 жылдың 8 желтоқсанынан бастап – Алматы қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы. *2022 жылдың 20 маусымында Алматы қаласының Орталық қалалық клиникалық ауруханасының бас дәрігері болып тағайындалды. Ғылыми еңбектері «Хирургическое лечение обструктивных уропатий у детей (клинико-экспериментальное исследование)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 110-нан астам ғылыми жарияланым мен 1 монографияның авторы. Дереккөздер
III Наполеон

Шарль Луи Наполеон Бонапарт , Луи-Наполеон Бонапарт (Louis-Napoléon Bonaparte) атына ауыстырылған, кейін III Наполеон (Napoléon III; 20 сәуір 1808 жыл — 9 қаңтар 1873 жыл) — Францияның 1-ші президенті, Францияның соңғы императоры, Андорра князі. Өмірбаяны III Наполеон I Наполеонның інісі болды. Билікті өз қолына алу мақсатымен, 1848 жылы республика президенті болып сайланды. 1851 жылы төңкеріс жасап, 1852 жылы өзін император етіп жариялады. Он жылдан кейін Франция экономикасында салық қаржысы дами бастады. Конституцияны қабылдап, бірнеше айдан кейін парламентке өз құқығын қайтарды. Ол Пьемонтпен Австрияға қарсы одақ жасап, Савойя мен Ниццаны қантөгіссіз Франция құрамына қосты. Оның тұсында Үндіқытайда француз колониялары құрылып, Алжирдегі колония кеңейді. III Наполеонның билігін Франк-прусс соғысы жойды, сол соғыста император тұтқынға түсіп, Францияға қайта оралмады. 5 қыркүйек 1870 жылдан 19 наурыз 1871 жылға дейін тұтқында болған.