kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
10 тамыз

Тамыздың 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 222-ші күні (кібісе жылдарда 223-ші). Жылдың аяғына 143 күн қалады. Мейрамдар * Эквадор:Тәуелсіздік күні * Қазақстан:Абай күні Оқиғалар * 1500 — Португал теңіз саяхатшысы Диогу Диаш (:en:Diogo Dias) Мадагаскар аралын ашты. * 1809 — Эквадор Испаниядан тәуелсіз екенін жариялады. * 1821 — Миссури АҚШ-тың 24-шi штаты болды. * 1833 — Чикаго қаласының негізі қаланды. * 1877 — Америкалық астроном Асаф Холл Қызылжұлдыздың Деймос серігін ашты. Дүниеге келгендер * 1823 — Антониу Диаш (:en:Antônio Gonçalves Dias) (1864), Бразилия ақыны. * 1830 — Окубо Тосимити (:en: Ōkubo Toshimichi) (1878), жапон саясаткері. * 1845 — Абай Құнанбаев (1904), қазақ ақыны, жазушы, қоғам қайраткері, қазіргі қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы * 1902 — Арне Тиселиус (:en: Arne Wilhelm Kaurin Tiselius) (1971), швед биохимигі, химиядан 1948 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1913 — Вольфганг Пауль (:en: Wolfgang Paul) (1993), неміс физигі, 1989 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1843 — Якоб Фридрих Фриз (:en: Jakob Friedrich Fries) (1773), неміс философ-идеалисі, физигі және математигі. * 1913 — Йоханнес Линнанкоски (:en: Johannes Linnankoski), фин жазушысы * 1946 — Леон Гомон (:en: Léon Ernest Gaumont) (1864), Gaumont француз киносерiктестiгiнiң негiздеушiсi. Gaumont – әлемдегі бірінші киностудия. Сыртқы сілтемелер
11 тамыз

Тамыздың 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 223-ші күні (кібісе жылдарда 224-ші). Жылдың аяғына 142 күн қалады. * , Ұлттық қаһармандар күні * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1767 — Англияда адамды соңғы рет өртеді. * 1804 — Австрия империя болды. * 1926 — «Кодак» компаниясы түрлі түсті кинопленканы жасау жұмыстары басталғаны туралы жариялады. * 1929 — Иран мен Ирак татуластық туралы келiсiм шартқа қол қойды. * 1960 — Чад Франциядан тәуелсіздік алып, Чад Республикасы болды. Дүниеге келгендер * 1748 — Йозеф Шустер (1812), неміс композиторы. * 1858 — Христиан Эйкман (1930), голланд дәрігері, физиология және медицинадан 1929 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1926 — Аарон Клуг, британ және Оңтүстік Африка ғалымы, биохимик, химиядан 1982 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1943 — Первез Мушарраф, Пәкістан президенті. * 1950 — Стив Возняк, бағдарламашы, «Apple» компаниясының негіздеушісінің бірі. Қайтыс болғандар * 1464 — Николай Кузанский (шын аты Николай Кребс, :en: Nicolaus Krebs), неміс философы, теолог, ғалым, математик. * 1907 — Теобальд Кернер, неміс ақыны. * 1995 — Алонзо Чёрч, америкалық математик және логик, информатика негіздеріне көп үлес қосқан адам Сыртқы сілтемелер
12 тамыз

Тамыздың 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 224-ші күні (кібісе жылдарда 225-ші). Жылдың аяғына 141 күн қалады. Мейрамдар * , Ана күні Оқиғалар * 1851 — Америкалық Айзек Зингер бiрiншi тiгiн машинасына патент алды. * 1877 — Америкалық астроном Асаф Холл Қызылжұлдыздың Фобос серегін ашты. * 1887 — Вена-Константинополь арасында 12-14 тамызда бiрiншi пойыз өтті * 1953 — Семей полигонында әлемдегі ең бірінші сутегі бомбасының сынағы өтті * 1978 — Жапония мен Қытай, бейбітшілік және достық туралы келiсiм шартқа қол қойды. Дүниеге келгендер * 1644 — Генрих Бибер (1704), неміс композиторы. * 1774 — Роберт Саути (1843), ағылшын ақыны * 1781 — Роберт Миллз (:en:Robert Mills) (1855), америкалық архитектор, Ақ Үйдің құрастырушысы * 1822 — Генрих Луи д’Арре (1875), неміс астрономы, Нептун ғаламшарын ашқан адамдардың бірі * 1876 — Мэри Робертс Райнхарт (:en:Mary Roberts Rinehart) (1958), америкалық жазушы-әйел. * 1887 — Эрвин Шрёдингер (1961), Австрия физигі, 1933 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1971 — Пит Сампрас, америкалық теннисші. Қайтыс болғандар * Б.з.д. 30 — Клеопатра, Птолемей әулетінен шыққан Мысырдың соңғы патшайымы. * 1955 — Томас Манн (1875), неміс жазушысы, 1929 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1973 — Уолтер Гесс, швейцариялық физиолог, 1949 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1964 — Ян Ланкастер Флеминг (1908), ағылшын жазушысы, «Джеймс Бонд» шығармасының авторы. * 1980 — Лесбек Бәйімбетұлы Жолдасов, соғыс және еңбек ардагері, Кеңес Одағының Батыры (24.3.1945). * 2004 — Годфри Хаунсфилд (1919), ағылшын физигі, физиология және медицинадан 1979 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1948 — Қазақ халқының тарихындағы тұңғыш кәсіпқой балуаны Қажымұқан Мұңайтпасұлы қайтыс болды Сыртқы сілтемелер
13 тамыз

Тамыздың 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 225-ші күні (кібісе жылдарда 226-шы). Жылдың аяғына 140 күн қалады. Мейрамдар * , Халықаралық солақайлар күні * , Әйелдер күні Оқиғалар * 1899 — Америкалық құрастырушысы Уильям Грей таксофонға патент алды * 1907 — Нью-Йорк қаласында алғаш рет такси қызметі жолға қойылды * 1932 — Рим қаласында Маркони Гульельмо қысқа толқынды радионың бiрiншi сынағын өткiздi. * 1952 — Германия мен Жапония Халықаралық валюта қорының құрамына кірді * 1960 — Орталық Африка Республикасы Франциядан тәуелсіз екенін жариялады Дүниеге келгендер * 1814 — Андерс Йонас Ангстрем (ум. 1874), швед физигі, астроном, Күннің атмосферасында сутегі бар екенін ашты * 1819 — Джордж Стокс, ағылшын математигі және физик. * 1844 — Иоганн Фридрих Мишер (1895), швейцариялық ғалым, ДНҚ және РНҚ нуклеин қышқылдарын ашқан * 1872 — Рихард Вильштеттер (1942), неміс химигі, 1915 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1912 — Сальвадор Эдуард Лурия (1991), америкалық биолог, физиология және медицинадан 1969 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1918 — Фредерик Сенгер, ағылшын биохимигі, екі мәртебе Нобель сыйлығының лауреаты (1958ж. және 1980ж.) Қайтыс болғандар * 1799 — Василий Иванович Баженов, архитектор, орыс классицизмнің негіздеушілердің бірі * 1863 — Эжен Делакруа (1798), француз суретшісі. * 1881 — Франческо Сельми (:en: Francesco Selmi) (1817), италияндық химик * 1917 — Эдуард Бухнер (1860), неміс химигі. Сыртқы сілтемелер
14 тамыз

Тамыздың 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 226-шы күні (кібісе жылдарда 227-ші). Жылдың аяғына 139 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1936 — Бірінші рет Олимпиялық ойындарда баскетбол ойыны енгізілді * 1947 — Пәкістан тәуелсiз мемлекет болды. * 1971 — 110 жылдық отарлықтан кейін, Бахрейн Ұлыбританиядан тәуелсіз екенін жариялады * 1973 — Пәкістанда конституция қабылданды * 1994 — Хаббл телескопы Уран ғаламшарының сақинасын фотоға түсірді Дүниеге келгендер * 1777 — Ханс Кристиан Эрстед (1851), дат физигі * 1860 — Эрнест Сетон-Томпсон (1946), Канада жазушысы, жануарлар туралы шығармалардың авторы * 1867 — Джон Голсуорси (1933), ағылшын ақыны, 1932 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1886 — Артур Джеффри Демпстер (:en: Arthur Jeffrey Dempster) (1950), канадалық физик және химик. * 1933 — Рихард Эрнст, швейцария химигi, күрделi молекула қосылымдардың зерттеушiсi, 1991 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1841 — Иоганн Фридрих Гербарт (:en: Johann Friedrich Herbart) (1776), неміс психологі және ұстаз, үстiрт эстетиканың негіздеушісі. * 1956 — Бертольд Брехт, неміс жазушысы және ақын. * 1958 — Фредерик Жолио-Кюри, француз физигі, 1935 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1988 — Энцо Феррари, әйгілі автокөлік құрастырушысы * 1994 — Элиас Канетти (1905), австриялық жазушы, 1981 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 2004— Чеслав Милош (1911), поляқ ақыны, әдебиеттен 1980 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
15 тамыз

Тамыздың 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 227-ші күні (кібісе жылдарда 228-ші). Жылдың аяғына 138 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні * , Ұлттық күн * , Тәуелсіздік күні * , Ана күні Оқиғалар * 1535 — Парагвайда Асунсьон қаласының негізі қаланды. * 1540 — Перуда Арекипа қаласының негізі қаланды. * 1795 — Францияда жаңа валюта енгізілді — франк. * 1945 — Индонезия өзінің тәуелсіздігін жариялады. * 1960 — Конго Республикасы Франциядан тәуелсіз екенін жариялады. Дүниеге келгендер * 1750 — Пьер Марешаль (:en: Pierre Sylvain Maréchal) (1803), француз жазушысы, философ * 1769 — Наполеон I (1821), Франция императоры. * 1807 — Жюль Греви (1891), француз мемлекеттiк қайраткерi, Франция президенті (1879—1887 жж.). * 1892 — Луи де Бройль (1987), француз физигі, 1929 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1896 — Герти Тереза Кори (1957), австриялық-америкалық биохимик, физиология және медицинадан 1947 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1936 — Грация Деледда (:en: Grazia Deledda) (1871), италияндық жазушы-әйел, 1926 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты * 1975 — Муджибур Рахман, Бангладеш мемлекетінің бірінші премьер-министрі, содан кейін президенті * 1982 — Аксель Теорелль (1903), швед биохимигі, химиядан 1955 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты Сыртқы сілтемелер
16 тамыз

Тамыздың 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 228-ші күні (кібісе жылдарда 229-шы). Жылдың аяғына 137 күн қалады. Мейрамдар * Италия, Палио бәйгесі Оқиғалар * 1930 — алғашқы дыбыстық түрлi-түстi мультфильм жасалды. * 1960 — Кипр тәуелсіздігін жариялады * 1960 — Халықаралық астронавтика академиясының негізі қаланды. * 1978 — Шри-Ланка өзін социалистiк республика деп жариялады. Дүниеге келгендер * 1645 — Жан де Лабрюйер (1696), француз жазушысы. * 1832 — Вильгельм Вундт (1920), неміс психологы, физиолог, философ және тіл маманы. * 1845 — Габриэль Липпман (1921), француз физигі, 1908 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1860 — Жюль Лафорг (1887), француз ақыны. * 1913 — Менахем Бегин (1992), израиль саяси қайраткері, 1978 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1678 — Эндрю Марвелл (1621), ағылшын ақыны. * 1705 — Якоб Бернулли, швед математигі. * 1957 — Ирвинг Ленгмюр, америкалық химик, 1932 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1973 — Зельман Ваксман (1888), америкалық микробиолог, физиология және медицинадан 1952 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 2014 — Қазақстан Республикасының мемлекеттiк туының авторы — Шәкен Оңласынұлы Ниязбеков Сыртқы сілтемелер
17 тамыз

Тамыздың 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 229-шы күні (кібісе жылдарда 230-шы). Жылдың аяғына 136 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1502 — Христофор Колумб Гондурас Испанияның меншігінде екенін жариялады * 1771 — ағылшын ғалымы Дж. Пристли фотосинтез процессін ашты. * 1928 — Мәскеуде «Динамо» стадионы ашылды. * 1945 — Индонезия Нидерландтан тәуелсіз екенін жариялады. * 1960 — Габон Франциядан тәуелсіз екенін жариялады. Дүниеге келгендер * 1601 — Пьер Ферма (1665), француз математигі, аналитикалық геометрия және сандар теориясының негіздеушісі. * 1887 — Адриан Фоккер (1972), голланд физигі. * 1932 — Видьядхар Найпол, үнді текті ағылшын жазушысы, 2001 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1977 — Тьерри Анри, француз футболшысы, 1998 жылғы әлем чемпионы Қайтыс болғандар * 1886 — Александр Бутлеров, орыс химигі, қоғам қайраткері. * 1955 — Фернан Леже, француз суретшісі. * 1969 — Отто Штерн, немiс-америкалық физик, 1943 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1988 — Мұхаммед Зия-үл-Хак, Пәкістан президенті (1978—1988 жж.). Сыртқы сілтемелер
18 тамыз

Тамыздың 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 230-шы күні (кібісе жылдарда 231-ші). Жылдың аяғына 135 күн қалады. Мейрамдар * , Шекарашы күні Оқиғалар * 1201 — Рига қаласының негізі қаланды * 1682 — Петр І Ресей империясының тағына отырды. * 1743 — Джек Бротон (:en:Jack Broughton) бокстың негізгі ережелерін енгізді. * 1743 — Ресеймен Швеция арасында бейбiт келiсiм шартқа қол қойылды. Шартқа сәйкес Финляндияның бір бөлігі Ресей құрамына кірді Дүниеге келгендер * 1685 — Брук Тейлор (1731), ағылшын математигі * 1925 — Брайан Олдисс, ағылшын жазушысы. * 1933 — Жюст Фонтен, француз футболшысы. * 1943 — Джанни Ривера, италияндық футболшы. Қайтыс болғандар * 1850 — Оноре де Бальзак (:en:Honoré de Balzac) (1799), француз жазушысы, әлемдік әдебиеттің классигі. * 1940 — Уолтер Крайслер (:en:Walter P. Chrysler) (1875), америкалық кәсiпкер, «Крайслер» корпарациясының негіздеушісі. * 1977 — Тибор Дери, венгер жазушысы. * 1994 — Ричард Синг, ағылшын биохимигі, химиядан 1952 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1995 — Дональд Биссет (:en:Donald Bisset) (1910), ағылшын балалар жазушысы, суретші, театр актері және режиссёр. Сыртқы сілтемелер
19 тамыз

Тамыздың 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 231-ші күні (кібісе жылдарда 232-ші). Жылдың аяғына 134 күн қалады. Мейрамдар * Бүкiләлемдiк ізгiлiктік көмек күнi Оқиғалар * 1848 — «The New York Herald» газетінде, Калифорнияда алтын табылғаны туралы бірінші мағлұмат басылды. * 1888 — Бельгияда әлемдегі бірінші сұлулық байқауы өтті. * 1947 — А дәруменнің бірінші синтезделуі. * 2004 — Google серіктестігі фондық нарықта өз акцияларын сатуды бастады. Дүниеге келгендер * 1631 — Джон Драйден (1700), ағылшын ақыны, драматург * 1780 — Пьер Жан Де Беранже (1857), француз ақыны. * 1883 — Габриель «Коко» Шанель (шын аты Габриэль Шансель) (1971), француз кутюрьесi. * 1906 — Леонид Соловьёв (1962), орыс жазушысы, Қожанасыр туралы романдардың авторы * 1946 — Билл Клинтон, АҚШ-тың 42-ші президенті (1993—2001). * 1951 — Джон Дикон, «Queen» ағылшын рок-тобының бас-гитаристі * 1951 — Жыланбаев Марат, қазақ марафоншы, жүгіруден халықар. дәрежедегі спорт шебері (1993). 20 ғ-дың 90-жылдары “Гиннестің рекордтар кітабына” жеті рет тіркелген Қайтыс болғандар * 14 — Гай Юлий Цезарь Октавиан Август (б.з.д 63), бірінші рим императоры. * 1662 — Блез Паскаль (1623), француз математигі, физик, әдебиетші және философ. * 1822 — Жан-Батист-Жозеф Деламбр (1749), әйгілі француз астрономы. * 1936 — Федерико Гарсиа Лорка (1898), испандық ақын және драматург. Сыртқы сілтемелер
20 тамыз

Тамыздың 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 232-ші күні (кібісе жылдарда 233-ші). Жылдың аяғына 133 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:Тамыздың 20 күніндегі мерекелер Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
21 тамыз

Тамыздың 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 233-ші күні (кібісе жылдарда 234-ші). Жылдың аяғына 132 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:Тамыздың 21 күніндегі мерекелер Оқиғалар * 1860 — Канадада алтын табылды * 1916 — Перу өзінің бейтараптылығы туралы жариялады. * 1937 — КСРО мен Қытай арасында соғыспау туралы келісім шартқа қол қойылды. * 1959 — Гавайи АҚШ–тың 50-ші штаты болды. * 1965 — Румыния социалистiк мемлекет екенін жариялады. Дүниеге келгендер * 1165 — Филипп II (1223), Франция королі (1180—1223 жж.). * 1872 — Обри Бердслей(1898), ағылшын суретшісі және ақын * 1963 — Мұхаммед VI, қазіргі Марокко королі(1999 ж. бастап) * 1973 — Сергей Брин, америкалық миллиардер, Google iздестiру жүйесiнiң әзірлеушiсі және негіздеушісінің бірі. Қайтыс болғандар * 1838 — Адельберт Шамиссо, неміс жазушысы. * 1927 — Уильям Бернсайд, ағылшын математигі. * 1943 — Хенрик Понтоппидан (1857), Дания жазушысы, 1917 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1947 — Этторе Бугатти (:en:Ettore Isidoro Arco Bugatti) (1881), италияндық-француз автоқұрастырушысы. * 1995 — Субраманьян Чандрасекар (1910), үнді текті америкалық астрофизик, физикадан 1983 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
22 тамыз

Тамыздың 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 234-ші күні (кібісе жылдарда 235-ші). Жылдың аяғына 131 күн қалады. Мейрамдар * , Мемлекеттік байрақ күні Оқиғалар * 1846 — Нью-Мексико АҚШ құрамына қосылды. * 1851 — Аустралияда алтын табылды. * 1865 — Уильям Шепперд сұйық сабынға патент алды * 1910 — Кореяның Жапонияға қосылу туралы келiсiм шартқа қол қойылды. * 1989 — Қазақ тiлi Қазақстанда мемлекеттiк тіл болып жарияланды. Дүниеге келгендер * 1862 — Клод Дебюсси (1918), француз композиторы. * 1874 — Макс Шелер (1928), неміс философы * 1893 — Дороти Паркер (шын тегі Ротшильд) (1967), америкалық жазушы-әйел, ақын, журналист * 1904 — Дэн Сяопин (1997), 1976 жылдан 1990 жылға дейін Қытай жетекшісі. Қайтыс болғандар * 1806 — Жан Оноре Фрагонар (1732), француз суретшісі. * 1891 — Ян Неруда (1834), чех жазушысы. * 1958 — Роже Мартен Дю Гар, француз жазушысы, 1937 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1978 — Иньяцио Силоне (1900), италияндық жазушы және саяси қайраткер. Сыртқы сілтемелер
23 тамыз

Тамыздың 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 235-ші күні (кібісе жылдарда 236-шы). Жылдың аяғына 130 күн қалады. Мейрамдар * , Мемлекеттік байрақ күні Оқиғалар * 1770 — Ағылшын капитаны Джеймс Кук Аустралияны Англия меншігі екенін жариялады. * 1839 — Ағылшындар Гонконгты жаулап алды. * 1924 — Монако француз футбол клубы негізделді. * 1989 — Армения КСРО –дан тәуелсіз екенін жариялады. Дүниеге келгендер * 1773 — Якоб Фридрих Фриз (1843), неміс философы, физик және математик. * 1851 — Алоис Йирасек (1930), Чехия жазушысы * 1921 — Кеннет Джозеф Эрроу, америкалық экономист, 1972 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1924 — Роберт Мертон Солоу, америкалық экономист, 1987 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1931 — Хамилтон Смит, америкалық микробиолог, генетик, физиология және медицинадан 1978 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1933 — Роберт Кёрл, америкалық химик, 1996 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1305 — Уильям Уоллес, Шотландия ұлттық қаһарманы * 1888 — Филип Генри Госсе (:en:Philip Henry Gosse) (1810), ағылшын суретшісі, аквариумды ойлап тапқан. * 1937 — Альбер Руссель (1869), француз композиторы. * 1972 — Балис Дварионас (1904), Литва композиторы. * 2002 — Энтони Стаффорд Бир (1926), кибернетика теоретигі және практик. Сыртқы сілтемелер
24 тамыз

Тамыздың 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 236-шы күні (кібісе жылдарда 237-ші). Жылдың аяғына 129 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1821 — Кордов келісім шарты бойынша Испания Мексиканың тәуелсіздігін мойындады. * 1968 — Францияда ядролық қарудың алғашқы сынағы өтті. * 1991 — Украина өз тәуелсіздігін жариялады. * 1995 — Windows 95 операциялық жүйесі шықты * 2008 — Пекиндегі жазғы олимпиада ойындары аяқталды. Дүниеге келгендер * 1712 — Корнелиус Дауэс (:en:Cornelis Douwes) (1773), голланд математигі және астроном. * 1865 — Фердинанд I (1927), Румыния королі (1914—1927 жж.). * 1899 — Хорхе Луис Борхес (1986), Аргентина жазушысы және ақын. * 1899 — Ферхат Аббас (1985), алжирлық саяси және мемлекеттік қайраткер. * 1899 — Альбер Клод (1983), белгиялық-америкалық биолог, физиология және медицинадан 1974 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1927 — Гарри Макс Марковиц, америкалық экономист, 1990 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1832 — Сади Карно (:en:Nicolas Léonard Sadi Carnot) (1796), француз физигі, термодинамиканың негіздеушісі. * 1896 — Адольф Павински (:en:Adolf Pawinski), поляк тарихшысы, археолог және археограф * 1956 — Кэндзи Мидзогути (:en:Kenji Mizoguchi) (1898), жапон режиссері, ұлттық кинематографтың классигі. * 1997 — Льюис Эссен (:en:Louis Essen) (1908), британдық физик, кварц және атом сағаттарының жасаушысы. Сыртқы сілтемелер
25 тамыз

Тамыздың 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 237-ші күні (кібісе жылдарда 238-ші). Жылдың аяғына 128 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні * , Конституция күні Оқиғалар * 1580 — Испандықтар Португалияны Испанияға қосып, Лиссабон қаласын алды. * 1718 — Солтүстік Америкада француздар Жаңа Орлеан қаласының негізін қалады. * 1825 — Уругвай Бразилиядан тәуелсіз екенін жариялады. * 1837 — АҚШ үкіметі Техасты штаттар құрамына қабылдаудан бас тартты. * 1921 — АҚШ Германиямен бейбітшілік келісім шартына қол қойды. * 1960 — Рим қаласында XVII Олимпиялық ойындар басталды. * 1991 — Linux операциялық жүйенің туған күні болып есептеледі. Дүниеге келгендер * 1841 — Эмиль Теодор Кохер (1917), Швейцария хирургі, физиология және медицинадан 1909 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1850 — Шарль Рише (1935), француз иммунологы және физиолог, 1913 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1900 — Ханс Адольф Кребс(1981), неміс-ағылшын биохимигі, физиология және медицинадан 1953 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1916 — Фредерик Чапмэн Роббинс (:en:Frederick Chapman Robbins) (2003), америкалық вирусолог, физиология және медицинадан 1954 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1928 — Герберт Крёмер, неміс физигі, 2000 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1776 — Дэвид Юм (1711), шотландық философ, тарихшы * 1867 — Майкл Фарадей (1791), ағылшын физигі және химик * 1900 — Курода Киётака (1840), жапон мемлекеттік қайраткері, Жапонияның екінші премьер-министрі. * 1984 — Трумен Капоте (1924), америкалық жазушысы. Сыртқы сілтемелер
26 тамыз

Тамыздың 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 238-ші күні (кібісе жылдарда 239-шы). Жылдың аяғына 127 күн қалады. Мейрамдар * , Қаһармандар күні. Оқиғалар * 1641 — Батыс-Үнді серіктестігі Анголаны басып алды * 1847 — Африкадағы бірінші тәуелсіздігін алған мемлекет - Либерия Республикасы өзінің тәуелсіздігін жарияланды. * 1858 — Телеграф арқылы бiрiншi жаңалық жiберiлді. * 1944 — Екінші дүниежүзілік соғыс: Шарль де Голль Париж қаласына кірді. * 2002 — ОАР, Йоханнесбургте Жер Саммиті ашылды. Дүниеге келгендер * 1728 — Иоганн Генрих Ламберт (:en:Johann Heinrich Lambert) (1777), неміс астрономы, математик, физик, философ * 1743 — Антуан Лавуазье (:en:Antoine Laurent de Lavoisier) (1794), француз ғалымы, қазіргі химияның негіздеушісі. * 1850 — Шарль Рише (:en:Charles Robert Richet) (1935), француз физиологы, иммунолог, физиология және медицинадан 1913 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1875 — Джон Бакен (1940), ағылшын жазушысы және мемлекеттік қайраткер. * 1882 — Джеймс Франк (:en:James Franck) (1964), неміс физигі, 1925 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1850 — Луи-Филипп I (1773), Франция королі (1830—1848 жж.). * 1895 — Иоганн Фридрих Мишер (1844), Швейцария ғалымы, ДНҚ және РНҚ нуклеин қышқылдарын ашты. * 1979 — Мика Тойми Валтари (1908), фин жазушысы. * 1987 — Георг Виттиг (1897), неміс химигі, 1979 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
27 тамыз

Тамыздың 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 239-шы күні (кібісе жылдарда 240-шы). Жылдың аяғына 126 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1875 — Менделеев болжамы бойынша Лекок де Буабодран галлий элементін ашты * 1900 — Англияда алғашқы қалааралық автобустар қозғалысы басталды * 1946 — Прага қаласында Халықаралық студенттер одағының негізі қаланды. * 1980 — Ұлыбританияда жұмыссыздар саны 2 миллион адамнан асты. * 1991 — Молдова өз тәуелсіздігін жариялады Дүниеге келгендер * 1770 — Георг Вильгельм Фридрих Гегель (1831), неміс философы * 1871 — Теодор Драйзер (1945) — америкалық жазушы және қоғам қайреткері. * 1874 — Карл Бош (1940), неміс химигі, 1931 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1899 — Сесил Форестер (1966), ағылшын жазушысы * 1915 — Норман Фостер Рамзей, америкалық физик, 1989 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1727 — Арент де Гелдер (1645), голланд суретшісі. * 1924 — Уильям Мэддок Бейлисс (1860), ағылшын физиологы, 1902 жылы Эрнест Старлингпен бірге гормондарды ашты. * 1950 — Чезаре Павезе (1908), италияндық жазушы және аудармашы. * 1958 — Эрнест Орландо Лоуренс (1901), америкалық физик, 1939 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1975 — Хайле Селассие I (1892), Эфиопия императоры. Сыртқы сілтемелер
28 тамыз

Тамыздың 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 240-шы күні (кібісе жылдарда 241-ші). Жылдың аяғына 125 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:Тамыздың 28 күніндегі мерекелер Оқиғалар * 1789 — Уильям Гершель Қоңырқай ғаламшарының Энцелад серігін ашты. * 1854 — Scientific American, аңызға айналған журналдың бiрiншi нөмiрi шықты. * 1883 — Британ империясында құлдыққа тиым салынды. * 1936 — Тойота автомобильдiк серiктестiгінің негiзі қаланды. Дүниеге келгендер * 1749 — Йоганн Вольфганг фон Гёте (1832), неміс ақыны және ойшылы. * 1756 — Ян Снядецкий (:en:Jan Śniadecki) (1830), поляк астрономы, математик, философ. * 1878 — Джордж Хойт Уипл (1976), америкалық дәрігер, физиология және медицинадан 1934 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1919 — Годфри Хаунсфилд (2004), ағылшын физигі, физиология және медицинадан 1979 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1960 — Лерой Чиао, америкалық ғарышкер. Қайтыс болғандар * 1645 — Гуго (де Гроот) Гроций (:en:Hugo Grotius (de Groot)) (1583), голланд заңгері, мемлекеттік қайраткер, халықаралық құқықтың негіздеушісінің бірі. * 1806 — Шарль Кулон, француз физигі. * 1985 — Мигель Отеро Сильва (:en:Miguel Otero Silva) (1908), Венесуэла ақыны * 2006 — Шварц, Мелвин, америкалық физик, профессор, 1988 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
29 тамыз

Тамыздың 29 — Григориан күнтізбесінде жылдың 241-ші күні (кібісе жылдарда 242-ші). Жылдың аяғына 124 күн қалады. Мерекелер * , Семей ядролық сынақ полигонының жабылған күні Оқиғалар * 1825 — Португалия королі Жуан VI Бразилия тәуелсіздігін мойындады. * 1831 — Майкл Фарадей электромагниттік индукция құбылысын ашты. * 1904 — Сент-Луис қаласында III олимпиада ойындары ашылды. * 1946 — БҰҰ-на Швеция, Ауғанстан және Исландия қабылданды. * 1949 — Семей полигонындағы бірінші атом бомбасының сынағы өтті. Дүниеге келгендер * 1780 — Жан Огюст Доминик Энгр (:en:Jean-Auguste-Dominique Ingres) (1867), француз суретшісі * 1862 — Морис Метерлинк (:en:Maurice Polydore Marie Bernard Maeterlinck) (1949), бельгиялық жазушы, 1911 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1904 — Вернер Форсман (:en:Werner Otto Theodor Forßmann) (1979), неміс хирургі және уролог, физиология және медицинадан 1956 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1920 — Чарли Паркер (:en:Charlie "Bird" Parker) (1955), америкалық джаз музыканты Қайтыс болғандар * 1865 — Роберт Ремак (:en:Robert Remak) (1815), неміс эмбриологы және невропатолог. 1842 жылы эктодерма, мезодерма және эндодерманы ашты * 1868 — Кристиан Фридрих Шёнбейн (:en:Christian Friedrich Schönbein) (1799), неміс химигі, озонды ашқан және оған ат берген. * 1881 — Лауринас Ивинскис (:en:Laurynas Ivinskis) (1810), Литва жазушысы. * 1979 — Сэмюэл Ирвинг Ньюхауз (:en:Samuel Irving Newhouse) (1895), америкалық миллиардер, ең iрi газет империялардың бірінің иесі. Сыртқы сілтемелер
30 тамыз

Тамыздың 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 242-ші күні (кібісе жылдарда 243-ші). Жылдың аяғына 123 күн қалады. Мейрамдар ;Халықаралық * , Жоғалғандар күні ;Мемлекеттік * , Конституция күні * , Конституция күні * , Жеңіс күні * ** Татарстан, Республика күні Оқиғалар * 1860 — Бiрiншi британдық трамвай iске қосылды * 1901 — Хьюберт Сесил Бут (:en:Hubert Cecil Booth) шаңсорғышқа патент алды. * 1952 — Ұлыбританияда Avro Vulcan ұшағы алғаш рет ұшты. * 1973 — Кенияда піл аулауға тыйым салынды. * 1991 — Әзірбайжан өз тәуелсіздігін жариялады. * 1995 — Қазақстанның жаңа Конституциясы қабылданды. Дүниеге келгендер * 1852 — Якоб Хендрик Вант-Гофф (1911), нидерландық физик және химик, химиядан 1901 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1871 — Эрнест Резерфорд (1937), британдық физик, химиядан 1908 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1912 — Эдвард Миллс Пёрселл (1997), америкалық физик, 1952 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1913 — Ричард Стоун (1991), ағылшын экономисті, 1984 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1954 — Александр Лукашенко, Белоруссия президенті. Қайтыс болғандар * 1529 — Хуан дель Энсина (шын тегі Фермоселье) (:en:Juan del Encina — Juan de Fermoselle) (1468), испандық ақын және композитор * 1928 — Вильгельм Вин, неміс физигі. * 1935 — Анри Барбюс (1873), француз жазушысы. * 1991 — Жан Тингели (1925), Швейцария мүсіншісі. Сыртқы сілтемелер
31 тамыз

Тамыздың 31 — Григориан күнтізбесінде жылдың 243-ші күні (кібісе жылдарда 244-ші). Жылдың аяғына 122 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні * , Тәуелсіздік күні * , Тіл күні. * , Тәуелсіздік күні. Оқиғалар * 1900 — Британияда «Кока-кола» сатылуы басталды * 1913 — Голландияда «PSV» футбол клубы негізделді. * 1920 — Бельгияда қарт адамдарға зейнет ақы төлеу басталды. * 1947 — Ан-2 жеңіл көпмақсатты ұшағының алғашқы ұшуы * 1957 — Малайзия өз тәуелсіздігін жариялады. * 1962 — Тринидад және Тобаго өз тәуелсіздігін жариялады . * 1978 — Шри-Ланка конституциясы қабылданды. Дүниеге келгендер * 1821 — Герман Гельмгольц (1894), неміс физигі, физиологы және психолог. * 1870 — Мария Монтессори (1952), италияндық ұстаз, Италиядағы бірінші дәрігер-әйел. * 1887 — Фридрих Адольф Панет (1958), неміс химигі. * 1954 — Роберт Кочарян (Ռոբերտ Սեդրակի Քոչարյան), Армения президенті. Қайтыс болғандар * 870 — Мұхаммед әл-Бұхари діни қайраткер, каламшы ғалым. * 1867 — Шарль Бодлер (1821), француз ақыны. * 1945 — Стефан Банах (1892), поляк математигі. * 1985 — Фрэнк Макфарлейн Бернет (1899), австралиялық иммунолог, физиология және медицинадан 1960 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1997 — Диана ханшайым (1961), Уэльс ханшайымы. Сыртқы сілтемелер
2 қыркүйек

Қыркүйектің 2 — Григориан күнтізбесінде жылдың 245-ші күні (кібісе жылдарда 246-шы). Жылдың аяғына 120 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні * , Екінші дүниежүзілік соғысының аяқталуы Оқиғалар * 1789 — АҚШ Қаржы министрлігінің негізделуі. * 1919 — АҚШ-та темір жолшылардың ереуіл жасауына тыйым салынды. * 1971 — Бiрiккен араб Республикасы өзінің тарихи Мысыр атауын қайтарды * 1991 — АҚШ Латвия, Литва және Эстония мемлекеттердің тәуелсіздігін мойындады. * 1996 — Украинада гривна жаңа валютасы енгiзiлді Дүниеге келгендер * 1814 — Эрнст Курциус (:en:Ernst Curtius) (1896), неміс археологы * 1852 — Поль Бурже (1935), француз жазушысы * 1877 — Фредерик Содди (1956), ағылшын физигі, химигі, радиоактивтік ыдырау теориясының авторы * 1913 — Билл Шенкли (1981), «Ливерпуль» футбол клубының әйгілі бапкері. * 1964 — Киану Ривз, америкалық киноактер Қайтыс болғандар * 1910 — Анри Руссо, француз суретшісі * 1929 — Пауль Лени (:en:Paul Leni) (1885), неміс суретшісі және режиссер. * 1969 — Хо Ши Мин (1890), Вьетнам президенті (1951—1969 жж.) * 1973 — Джон Рональд Руэл Толкин, ағылшын жазушысы, филолог. Сыртқы сілтемелер
3 қыркүйек

Қыркүйектің 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 246-шы күні (кібісе жылдарда 247-ші). Жылдың аяғына 119 күн қалады. Мейрамдар * , Байрақ күні. * , Тәуелсіздік күні. * , Ұлттық әскер күні. Оқиғалар * 1783 — Версаль бейбіт келiсiм шартына қол қойылды. Ұлыбритания АҚШ–тың тәуелсіздігін мойындады. * 1791 — Франция тарихындағы бiрiншi Конституция жарияланды. * 1939 — Ұлыбритания, Франция, Үндістан, Аустралия және Жаңа Зеландия Германияға соғыс жариялады. * 1953 — Никита Хрущёв КОКП ОК бірінші хатшысы болып сайланды * 1995 — eBay серіктестігінің негізі қаланды. Туғандар * 1710 — Абраам Трамбле (:en:Abraham Trembley) (1784), Швейцария суретшісі натуралист * 1859 — Жан Жорес (1914), француз саяси қайраткері. * 1863 — Ганс Аанруд (1953), норвег ақыны және драматург. * 1869 — Фриц Прегль (1930), австриялық химик, 1923 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1899 — Фрэнк Макфарлейн Бернет (1985), аустралиялық иммунолог, физиология және медицинадан 1960 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1905 — Карл Дэвид Андерсон (1991), швед текті америкалық физик, 1932 жылы позитронды ашқан және 1936 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1820 — Бенджамин Латроб (:en:Benjamin Henry Latrobe) (1764), америкалық архитектор (Вашингтондағы Капитолий ғимараты). * 1883 — Иван Сергеевич Тургенев, орыс жазушысы және драматург. * 1987 — Виктор Платонович Некрасов (1911), орыс жазушысы. * 2004 — Андре Стиль (:en:André Stil, 1921), француз жазушысы. Сыртқы сілтемелер
4 қыркүйек

Қыркүйектің 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 247-ші күні (кібісе жылдарда 248-ші). Жылдың аяғына 118 күн қалады. Мейрамдар * , Иммигрант күні * , Құтқарушы күні. Оқиғалар * 1791 — Людовик XVI Францияның бірінші конституциясына қол қойды. * 1888 — Джордж Истмен «Kodak» сауда маркасын тіркеді * 1939 — Жапония Еуропа соғысына араласпау туралы мәлiмдедi * 1944 — Финляндия КСРО–ға қарсы әскери әрекеттерді тоқтатты * 1998 — «Google» серіктестігі негізделді. Туғандар * 1596 — Константин Гюйгенс, нидерландық ақын, ғалым және композитор (1687). * 1768 — Франсуа Рене де Шатобриан (1848), француз жазушысы және саясаткер. * 1887 — Карлис Улманис (1942), латвиялық мемлекеттік қайраткер, Латвия президенті (1936-1940 жж.). * 1892 — Дариюс Мийо (1974), француз композиторы. * 1981 — Бейонсе, америкалық әнші. Қайтыс болғандар * 1750 — Хосе Каньисарес (1676), испандық драматург. * 1784 — Цезарь Франсуа Кассини (1714), француз астрономы және геодезист. * 1831 — Юзеф Пешка, поляк суретшісі. * 1846 — Виктор-Жозеф Этьен де Жуи (1764), француз жазушысы және драматург * 1965 — Альберт Швейцер, неміс дәрігері, 1952 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
5 қыркүйек

Қыркүйектің 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 248-ші күні (кібісе жылдарда 249-шы). Жылдың аяғына 117 күн қалады. Мерекелер * Қазақстан, Қазақстан халқы тілдері күні Оқиғалар * 1800 — Ұлыбритания Мальтаны жаулап алды * 1882 — Еңбек күніне орай Нью-Йорк қаласында бірінші демонстрация өтті * 1905 — Портсмут келісім шартына қол қоюмен орыс-жапон соғысы аяқталды. * 1939 — АҚШ Екінші дүниежүзілік соғыста өзінің бейтараптылығы туралы жариялады. * 1944 — КСРО Болгарияға қарсы соғыс жариялады. Туғандар * 1568 — Томмазо Кампанелла (1639), италияндық философ. * 1733 — Кристоф Мартин Виланд (1813), неміс жазушысы. * 1750 — Роберт Фергюссон (1774), шотланд ақыны. * 1929 — Андриян Николаев (2004), кеңес ғарышкеры. * 1946 — Фредди Меркьюри (шын аты Фаррух Булсара) (1991), британдық рок-музыкант, «Queen» тобының жетекшiсi. Қайтыс болғандар * 1803 — Пьер Шодерло Де Лакло (1741), француз жазушысы. * 1857 — Огюст Конт (1798), француз философы және әлеуметтанушы * 1917 — Мариан Смолуховский (шын тегі фон Смолан-Смолуховский) (1872), поляк физигі * 1992 — Фриц Лейбер (1910), америкалық жазушы Сыртқы сілтемелер
6 қыркүйек

6 қыркүйек — Григориан күнтізбесінде жылдың 249-күні (кібісе жылдарда 250). Жылдың аяғына 116 күн қалады. Мейрамдар * , Бірігу күні * , Қорғаныс күнi * , Қарулы күштер күні * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1852 – Манчестер қаласында Ұлыбританиядағы бірінші тегін кітапхана ашылды. * 1873 – Шотландия футбол федерациясы құрылды. * 1952 – Авторлық құқық туралы Бүкіләлемдік конвенцияға қол қойылды. * 1968 – Эсватини тәуелсіздігін алды. Туғандар * 1892 – Эдвард Виктор Эпплтон (1965), британдық физик, 1947 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1906 – Луис Федерико Лелуар (:en:Luis Federico Leloir) (1987), француз текті аргентиналық биохимик, химиядан 1970 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1908 – Льюис Эссен (:en:Louis Essen) (1997), ағылшын физигі, кварц және атом сағаттарының құрастырушысы * 1939 – Судзуми Тонегава, жапон молекулярлық биолог және иммунолог, физиология және медицинадан 1987 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1943 – Ричард Робертс, америкалық биохимик, физиология және медицинадан 1993 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1566 жыл – Заңшы Сұлтан Сүлеймен (еуропалық әдебиетте — Тамаша Сүлеймен) — Османлы Мемлекетінің сұлтаны (1520–1566) * 1962 жыл – Давид Мандесси Диоп (:en:David Mandessi Diop) (1927), Сенегал ақыны. * 1962 жыл – Ганс Эйслер (1898), неміс композиторы * 2007 жыл – Лучано Паваротти, опералық әнші, тенор. Сыртқы сілтемелер
7 қыркүйек

Қыркүйектің 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 250-ші күні (кібісе жылдарда 251-ші). Жылдың аяғына 115 күн қалады. Мейрамдар * , Еңбек күні * , Тәуелсіздік күні * , Жеңіс күні Оқиғалар * 1654 — Жаңа Амстердамға (қазіргі Нью-Йорк) Бразилиядан қуылған еврейлер келе бастады. * 1822 — Бразилия Португалиядан тәуелсіз екенін жариялады. * 1939 — Германияда "герман халқының қорғану қуатына қауіп төндіргені" үшін өлім жазасы енгізілді * 1945 — Берлин қаласында әскери одақтың жеңіс шеруі өттi. Дүниеге келгендер * 1726 — Франсуа Андре Филидор (1795), француз композиторы * 1829 — Фридрих Август Кекуле (1896), неміс химигі. * 1915 — Кийоси Ито, жапон математигі. * 1908 — Майкл Эллис Дебейки (2008), америкалық хирург, хирургия төңiрегiндегi атақты маман. * 1917 — Джон Уоркап Корнфорт, австралиялық химик, 1975 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1907 — Франсуа Арман Сюлли-Прюдом (1839), француз ақыны, әдебиеттен 1901 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1951 — Джон Слоан (1871), америкалық суретші. * 1956 — Отто Юльевич Шмидт (1891), математик, астроном, геофизик, * 1991 — Эдвин Метисон Макмиллан (1907), америкалық физик, 1951 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
8 қыркүйек

Қыркүйектің 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 251-ші күні (кібісе жылдарда 252-ші). Жылдың аяғына 114 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:8 қыркүйек мерекелері Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар * 2014 - Жазушы, Халықаралық әдеби "Алаш" сыйлығының лауреаты Адам Мекебаев (1940 ж.т.) қайтыс болды. Сыртқы сілтемелер
9 қыркүйек

Қыркүйектің 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 252-ші күні (кібісе жылдарда 253-ші). Жылдың аяғына 113 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні * , Бүкіләлемдік сұлулық күні Оқиғалар * 1570 — Түріктер Кипрді жаулап алды. * 1850 — Калифорния АҚШ-тың 31-ші штаты болды. * 1893 — Германияда "Штутгарт" футбол клубының негізі қаланды. * 1926 — Эн-би-си (NBC) америкалық телесеріктестігінің негізі қаланды. * 1945 — Жапон-қытай соғысының аяқталуы (1937—1945). * 1991 — Тәжікстан өз тәуелсіздігін жариялады Туғандар * 1737 — Луиджи Гальвани (1798), италиян физигі және физиологы * 1769 — Иван Петрович Котляревский (1838), украин жазушысы, ақын и драматург, қазіргі украин әдебиетінің негіздеушісі. * 1828 — Лев Николаевич Толстой (1910), орыс жазушысы және философ. * 1922 — Ханс Георг Демельт, неміс текті америкалық физик, 1989 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1923 — Дэниэл Карлтон Гайдузек, америкалық педиатр және вирусолог, 1976 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1891 — Жюль Греви (1807), француз мемлекеттік қайраткері, Франция президенті (1879—1887 жж.). * 1941 — Ханс Шпеманн (:en:Hans Spemann) (1869), неміс эмбриологы, физиология және медицинадан 1935 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1976 — Мао Цзэдун, Қытайдың мемлекет қайраткері. * 1981 — Жак Лакан (1901), француз психиатры. Сыртқы сілтемелер
10 қыркүйек

Қыркүйектің 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 253-ші күні (кібісе жылдарда 254-ші). Жылдың аяғына 112 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:10 қыркүйек мерекелері * Әлімдік суидцидке қарсы тұру күні * , Ұстаз күні * , Ұлттық күн Оқиғалар * 1925 — Қызылорда қаласында тұңғыш кәсіби ұлттық театр ұйымдастырылды * 1939 — Канада Германияға қарсы соғыс жариялады. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
11 қыркүйек

Қыркүйектің 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 254-ші күні (кібісе жылдарда 255-ші). Жылдың аяғына 111 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:11 қыркүйек мерекелері Оқиғалар * 2001 — Америка Құрама Штаттарында өзара келісілген жанкешті шабуылдар тізбегі орын алды. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
12 қыркүйек

Қыркүйектің 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 255-ші күні (кібісе жылдарда 256-шы). Жылдың аяғына 110 күн қалады. ]] Мейрамдар * , Ұлттық күн * , Бағдарламашы күні Оқиғалар * 1858 — Канадада алтын табылды. * 1890 — Ағылшындармен Солсбери қаласы (қазіргі Хараре, Зимбабве астанасы) негізі қаланды. Туғандар * 1764 — Виктор-Жозеф Этьен де Жуи (1846), француз жазушысы және драматург * 1818 — Теодор Куллак (1882), неміс пианисті және композиторы * 1838 — Артур Ауверс (1915), неміс астрономы * 1897 — Ирен Жолио-Кюри (1956), француз физигі, 1935 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1962 — Алтынбек Сәрсенбайұлы (2006) — Қазақстанның қоғам, мемлекет, саяси қайраткері. Қайтыс болғандар * 1684 — Иоганн Розенмюллер (1619), неміс музыканты және композитор. * 1816 — Фёдор Фёдорович Иванов (1777), орыс ақыны және драматург. * 1874 — Франсуа Пьер Гийом Гизо (1787), француз тарихшысы және саяси қайраткер. * 1981 — Эудженио Монтале (1896), италияндық ақын, 1975 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
13 қыркүйек

Қыркүйектің 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 256-шы күні (кібісе жылдарда 257-ші). Жылдың аяғына 109 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:13 қыркүйек мерекелері Оқиғалар * 1788 — Нью-Йорк қаласы АҚШ-тың астанасы болып жарияланды. * 1501 — Микеланджело өзінің "Давид" мүсінін жасауды бастады Туғандар * 1863 — Артур Хендерсон (:en:Arthur Henderson) (1935), ағылшын саясаткері, 1934 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1876 — Шервуд Андерсон (:en:Sherwood Anderson) (1941), америкалық жазушы. * 1886 — Роберт Робинсон (:en:Robert Robinson) (1975), ағылшын химигі, 1947 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1887 — Леопольд Ружичка (:en:Leopold (Lavoslav) Stjepan Ružička) (1976), Швейцария физигі, радиохимик, 1939 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1506 — Андреа Мантенья, италияндық суретші. * 1598 — Филипп II Габсбург (:en:Felipe II de Espanha) (1527), Испания королі (1556—1598 жж.) және Португалия королі (1580—1598 жж.). * 1859 — Фаддей Венедиктович Булгарин (1789), орыс жазушысы. * 1872 — Людвиг Фейербах (:en:Ludwig Andreas Feuerbach) (1804), неміс философы. Сыртқы сілтемелер
14 қыркүйек

Қыркүйектің 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 257-шы күні (кібісе жылдарда 258-ші). Жылдың аяғына 108 күн қалады. ] Мейрамдар * , Сан-Хасинто күні. * , Сан-Хасинто күні. Оқиғалар * 1853 — Түркия Ресейге қарсы соғыс ашты. Қырым соғысының басталуы. * 1867 — Карл Маркстың «Капиталының» бірінші томы жарыққа шықты. * 1959 — «Ай-2» ғарыштық аппарат тұңғыш рет айдың бетіне жетті. Туғандар * 1769 — Александр фон Гумбольдт (1859), неміс географы, өсімдіктер географиясын негіздеушісі. * 1920 — Марио Бенедетти,Уругвай жазушысы. * 1920 — Лоуренс Роберт Клейн, америкалық экономист, 1980 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1936 — Ферид Мурад, америкалық дәрігер, физиология және медицинадан 1998 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1965 — Дмитрий Медведев, Ресей президенті. Қайтыс болғандар * 1901 — Уильям Мак-Кинли, АҚШ–тың 25-ші президенті. * 1916 — Хосе Эчегарай-и-Эйсагирре (:en:Jose Echegaray y Eizaguirre) (1832), испан жазушысы , 1904 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1978 — Зенон Косидовский (1898), поляк жазушысы. * 1982 — Джон Гарднер (1933), америкалық жазушы. Сыртқы сілтемелер
15 қыркүйек

Қыркүйектің 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 258-ші күні (кібісе жылдарда 259-шы). Жылдың аяғына 107 күн қалады. ]] Мейрамдар * , Халықаралық демократия күні Оқиғалар * 1805 — Ресей Наполеонға қарсы соғыс жариялады. * 1821 — Гватемала, Гондурас, Коста-Рика және Сальвадор өз тәуелсіздіктерін жариялады. * 1847 — Америкалық әскерлер Мексика астанасы Мехиконы басып алды. * 1917 — Форбс журналының бірінші номері шықты. * 2000 — Сидней қаласында XXVII Жазғы олимпиялық ойындардың ресми ашылуы өтті. Туғандар * 1789 — Джеймс Фенимор Купер (1851), америкалық жазушы. * 1828 — Александр Михайлович Бутлеров, орыс химигі, органикалық химияның негіздеушісі (1886). * 1857 — Уильям Тафт (1930), АҚШ-тың 27-ші президенті. * 1890 — Агата Кристи, ағылшын жазушы-әйел (1976). Қайтыс болғандар * 1938 — Томас Вулф (1900), америкалық жазушы. * 1971 — Джон Десмонд Бернал (1901), ағылшын физигі және қоғам қайраткері. * 1989 — Роберт Пенн Уоррен (1905), америкалық жазушы және ақын. Сыртқы сілтемелер
16 қыркүйек

Қыркүйектің 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 259-шы күні (кібісе жылдарда 260-шы). Жылдың аяғына 106 күн қалады. Мейрамдар * , Тәуелсіздік күні. * , Тәуелсіздік күні. Оқиғалар * 1810 — Мексика Испаниядан тәуелсіз екенін жариялады. * 1859 — Ағылшын зерттеушiсi Давид Ливингстон Африкадағы Ньяса көлін ашты. * 1908 — Уильям Дюранм «General Motors» серiктестiгiн құрды * 1963 — Малайзия мемлекеті құрылды * 1975 — Папуа — Жаңа Гвинея Аустралиядан тәуелсіз екенін жариялады. Туғандар * 1462 — Пьетро Помпонацци (1525), италияндық философ. * 1853 — Альбрехт Коссель (1927), неміс физиологы және биохимигі, 1910 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1888 — Франс Эмиль Силланпяя (1964), фин жазушысы, 1939 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1893 — Альберт Сент-Дьёрди (:en:Albert Szent-Györgyi) (1986), венгер текті америкалық биохимик, физиология және медицинадан 1937 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1736 — Габриель Даниель Фаренгейт (:en:Gabriel Daniel Fahrenheit) (1686), термометрге алғашқы рет сынапты қолданған неміс физигі. Фаренгейт шкаласының құрастырушысы. * 1847 — Грейс Агиляр (1816), ағылшын жазушысы. * 1932 — Рональд Росс (1857), британ бактериологы, 1902 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1946 — Джеймс Джинс (:en:James Hopwood Jeans) (1877), ағылшын астрономы және физигі Сыртқы сілтемелер
17 қыркүйек

Қыркүйектің 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 260-шы күні (кібісе жылдарда 261-ші). Жылдың аяғына 105 күн қалады. Мейрамдар * , Қаһармандар күні. * , Азаматтық күні. Оқиғалар * 1630 — Бостон қаласы өзінің ресми атауын алды. * 1789 — Ағылшын астрономы Уильям Гершель Қоңырқай ғаламшарының Мимас серігін ашты. * 1918 — Испанияда Валенсия футбол клубы құрылды. * 1922 — Берлин қаласында әлемдегі бірінші дыбыстық фильмнің ашық көрсетілу өтті. * 1988 — Сеул қаласында XXIV жазғы олимпиялық ойындар басталды. * 1991 — Латвия, Литва, Эстония, Солтүстік және Оңтүстік Корея БҰҰ құрамына кірді. Туғандар * 1826 — Георг Бернхард Риман, әйгілі неміс математигі, қазiргi математикалық анализдің негіздеушісі 1866). * 1867 — Масаока Сики (1902), жапон ақыны. * 1908 — Джон Кризи (:en:John Creasey) (1973), америкалық жазушы. * 1918 — Хаим Герцог (1997), Израиль мемлекетінің 6-шы президенті (1983—1993 жж.). * 1922 — Агостиньо Нето (1979), Ангола ақыны және бірінші президенті (1975—1979 жж.). Қайтыс болғандар * 1948 — Рут Бенедикт (1887), америкалық философ, және әлеуметтанушы. * 1958 — Фридрих Адольф Панет (1887), неміс химигі. * 1994 — Карл Поппер (1902), ағылшын философы. * 1997 — Ред Скелтон (:en:Richard «Red» Bernard Skelton) (1913), ағылшын композиторы. Сыртқы сілтемелер
18 қыркүйек

Қыркүйектің 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 261-ші күні (кібісе жылдарда 262-ші). Жылдың аяғына 104 күн қалады. Мерекелер Тағы қараңыз: :Санат:18 қыркүйек мерекелері Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
19 қыркүйек

Қыркүйектің 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 262-ші күні (кібісе жылдарда 263-ші). Жылдың аяғына 103 күн қалады. Мерекелер Ұлттық * — Тәуелсіздік күні (1983, Ұлыбританиядан.) * — Алғашқы словакиялық ұлттық кеңесті еске алу күні. * — Әскер күні. Әзіл Халықаралық қарақшылар күні Оқиғалар * 1864 — АҚШ-та автокөліктердің шалқималы орындықтары патенттелді. * 1888 — Бельгияда Спа шипажайында әлемдегі алғашқы сұлулық жарысы өтті. * 1985 — Мехикода күші 8,1 баллдық жер сілкініп, 9000-нан астам адам мерт болып, 30 000 жараланып, 95 000 баспанасыз қалған. * 2006 — Таиландта мемлекеттік төңкеріс орын алды. Туғандар * 1911 — Уильям Джералд Голдинг (1993 жылы қ.б.), ағылшын жазушысы, 1983 жыл Нобель сыйлығы лауреаты («Шыбындар билеушісі», «Шпиль», «Көрінетін қараңғы»). Қайтыс болғандар * 1995 — Рудольф Пейелс (1907 жылы т.), ағылшын физигі, америкалық атом бомбысын жасаушы. Сыртқы сілтемелер
20 қыркүйек

Қыркүйектің 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 263-ші күні (кібісе жылдарда 264-ші). Жылдың аяғына 102 күн қалады. Мейрамдар * , Ауа күні * , Мұнайшы күні * , Жастар күні Оқиғалар * 1519 — Магелланның экспедициясының басталуы. * 1792 — Францияда ажырасуға рұқсат берілді. * 1862 — Петербург қаласында Ресейдегі бiрiншi консерватория негiзделді. * 1870 — Италияның бiрiктiрілуi аяқталды Туғандар * 1833 — Эрнесто Теодоро Монета (1918), италяндық журналист, 1907 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1845 — Йозеф Карабацек, австриялық шығыстанушы (1918). * 1869 — Юозас Тумас-Вайжгантас (1933), Литва жазушысы және қоғам қайраткері. * 1878 — Эптон Билл Синклер (1968), америкалық жазушы. Қайтыс болғандар * 1898 — Теодор Фонтане (1819), неміс жазушысы. * 1957 — Ян Сибелиус, фин композиторы. * 1971 — Георгос Сеферис, грек ақыны, 1963 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1975 — Сен-Жон Перс (шын аты Алексис Сен-Леже) (1887), француз ақыны, 1960 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
21 қыркүйек

Қыркүйектің 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 264-ші күні (кібісе жылдарда 265-ші). Жылдың аяғына 101 күн қалады. Мейрамдар * , Халықаралық бейбітшілік күні * , студенттер күні * , Тәуелсіздік күні * , Тәуелсіздік күні. Оқиғалар * 1964 — Мальта Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. * 1981 — Белиздің тәуелсіздік күні * 1972 — Филиппиндер президенті Фердинанд Маркос елде төтенше жағдай жариялап, Конституцияның күшін жояды. * 2004 — Орыс тіліндегі Викидәйексөздің негізі қаланды Туғандар * 1708 — Антиох Дмитриевич Кантемир (1744), орыстың атақты ақын-сықақшы * 1801 — Борис Семёнович Якоби (1874), неміс текті орыс физигі. * 1853 — Хейке Камерлинг-Оннес (1926), голланд физигі, 1913 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1866 — Шарль Николь (1936), француз микробиологы, 1928 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1866 — Герберт Уэллс (1946), ағылшын жазушысы. Қайтыс болғандар * 1576 — Джироламо Кардано (1501), италияндық математик, механик, дәрігер, философ. * 1832 — Вальтер Скотт (1771), шотланд жазушысы. * 1957 — Хокон VII (1872), Норвегия королі (1905—1957 жж.). * 1971 — Бернардо Альберто Усай (1887), Аргентина физиологы, физиология және медицинадан 1947 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер