1905 жыл

Оқиғалар Қаңтар * 1 қаңтар — Ресейдегі алғашқы мырыш Владикавказдағы Алагир зауытында алынды. * 2 қаңтар — Порт-Артур қорғанысының аяқталуы, бекініс комендант Стесселдің шешімімен жапон жағына берілді. * 17 қаңтар — Бакудегі зауыттар мен механикалық шеберханаларда ереуіл басталды. 2 ақпанда тоқтатылды. * 22 қаңтар — «Қанды жексенбі», Бірінші орыс революциясының басталуы. * 25 қаңтар — Ригада жалпы ереуіл басталды. Ақпан * 2 ақпан — Санкт-Петербургте Фонтанка арқылы өтетін Египет көпірі оның үстінен гвардиялық атты әскер эскадрильясының өтуі кезінде құлады. * 8 ақпан — қазіргі Әзірбайжан территориясындағы Баку, Елизаветполь және басқа қалаларда ереуілдер басталды. * 17 ақпан — Ұлы князь Сергей Александровичті Мәскеуде социалист-революционер Иван Каляев өлтірді. * 19 ақпан — Бакуде үш күнге созылған ұлтаралық қақтығыстар басталды. Наурыз * 4 наурыз — Теодор Рузвельт Америка Құрама Штаттарында екінші мерзімге ант берді. * 10 наурыз — «Челси» футбол клубы құрылды. * 21 наурыз — Кабулда ағылшын-ауған шарты жасалды, оған сәйкес әмір Хабибулла хан әкесі әмір Абдуррахман жасаған келісімдерді орындауға міндеттелді. Сәуір Мамыр * 27-28 мамыр — орыс және жапон эскадрильясының Цусима шайқасы, Ресейдің 2-Тынық мұхит эскадрильясының толық жеңілуі. * 15 мамыр — Лас-Вегас, Невада, АҚШ құрылды. * 23 мамыр — Баку жұмысшыларының төрт күндік саяси ереуілі басталды. Маусым * 7 маусым — Норвегия Швециямен жеке одақты тоқтатып, өзін тәуелсіз мемлекет деп жариялады. * 16 маусым — Иваново-Вознесенскідегі Талка өзеніндегі ереуіл кезінде жұмысшылардың бейбіт шеруінің орындалуы. * 27 маусым — Потемкин матростарының көтерілісі. Шілде * 5 шілде — Аустралия премьер-министрі Джордж Рейд отставкаға кетті. Протекционист Альфред Дикин билікке қайта оралады. * 8 шілде — Потемкин рейсіндегі көтерілістің аяқталуы. Констанцадағы бүлікші матростар әскери кемені Румыния билігіне тапсырып, өздері саяси эмигрант ретінде жағаға шықты. * 9 шілде — Латвиядағы жалпы ереуіл. * 21 шілде — Каспий сауда флоты теңізшілері мен кеме жөндеу шеберханалары жұмысшыларының онкүндік ереуілі басталды. * 29 шілде — АҚШ пен Жапония арасындағы келісім (Тафт-Кацура келісімі). * 30 шілде — Бакудің мұнай кәсіпшіліктері мен механикалық шеберханаларында онкүндік ереуіл басталды. Тамыз * 6 тамыз — Курланд провинциясы соғыс жағдайы жарияланды. * 13 тамыз — Норвегияда Швециямен одақты тоқтату туралы референдум. Абсолютті көпшілік одақты таратуға дауыс берді. * 6 тамыз — 1905 жылғы 6 тамыздағы Думаны Ресей империясының заң шығарушы-кеңесші өкілді органы (Булыгин Думасы) ретінде шақыру туралы манифест. Думаны құрудың кемсітушілік шарттары қоғамдық наразылық тудырды; Манифестте көзделген жоба бойынша Думаға сайлау өткен жоқ. * 27 тамыз — университет автономиясын қалпына келтірген 5-ші университет жарғысы. * 31 тамыз — Швецияның Карлстад қаласында Норвегия мен Швеция арасында швед-норвегия одағын тоқтату туралы келіссөздер басталды. Қыркүйек * 5 қыркүйек — Жапониямен Портсмут келісімі, орыс-жапон соғысының аяқталуы. * 7 қыркүйек — Риганың орталық түрмесіне қырағылар отряды шабуыл жасап, Латвия социал-демократиялық еңбек партиясының өлім жазасына кесілген мүшелерін босатады. * 12 қыркүйек — ресейлік профессор В.Мантеуфель жүректен оқ алу үшін алғашқы хирургиялық операция жасады. * 23 қыркүйек — Швецияның Карлстад қаласында Норвегия мен Швеция арасындағы швед-норвегия одағын тоқтату туралы келіссөздер Карлстад келісімін параграфтаумен аяқталды. * Будапешттегі жаппай саяси ереуіл. Қазан * 7 қазан — Ресейде жалпы саяси ереуілдің басталуы, тіпті Мемлекеттік банк пен министрліктер де ереуілге шықты. * 9 қазан — Норвегияның стортингі швед-норвег одағын бұзу туралы Карлстад келісімдерін бекітті. * 12 қазан — Латвияда жалпы ереуіл басталды. * 13 қазан — Швед Риксдаг Швед-Норвегия одағын бұзу туралы Карлстад келісімдерін мақұлдады. * 14 қазан — Халықаралық аэронавтика федерациясы (FAI) кейінірек FAI Бірінші Бас конференциясы деп аталатын конференцияда құрылды. * 19 қазан — Ресейде алғаш рет С.Ю.Витте басқаратын біріккен үкімет – Министрлер Кеңесі құрылды. * 26 қазан **Петроград жұмысшылар депутаттары кеңесі құрылды. **Карлстад келісімдері Норвегияның тәуелсіздігін және оның территориясының тұтастығын анықтайтын швед-норвег одағын бұзу үшін жасалды. * 28 қазан — Закавказье теміржолшыларының екі апталық ереуілі басталды. * 29 қазан **Айналым-Байкал темір жолы тұрақты пайдалануға қабылданды. **Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасында, Фальграсқа жақын жерде гереро және нама тайпалары көтерілісінің жетекшісі Хендрик Витбой қайтыс болды, содан кейін колониядағы ұйымдастырылмаған қарсылық 1907 жылға дейін жалғасты. * 30 қазан **азаматтық бостандықтарды енгізетін, Думадағы өкілдікті кеңейтіп, оны заң шығарушы орган деп жариялаған патша манифесі жарияланды, Ресейде алғаш рет монархиялық билік субъектілердің пайдасына шектелд **Владивостоктағы солдаттар мен матростардың демонстрациясы. Келесі күні қалада көтеріліс басталды. Қараша * 3 қараша — Ресейде саяси амнистия жарияланды. * 4 қараша — Финляндия автономиясы туралы жарлық шықты. * 6 қарашa **Ресей халқының одағы құрылды. **Приморье мен Владивосток қаласы соғыс жағдайы жарияланды. * 8 қараша — Николай Коротков Әскери-медициналық академияда өткен конференцияда бүкіл әлемде әлі де қолданылып жүрген қан қысымын өлшеудің дыбыстық әдісін ашқан. * 16 қараша — 1907 жылдың 1 қаңтарынан бастап жер үшін өтеу төлемдерін жартысына дейін қысқарту және оларды жинауды толық тоқтату туралы патша манифесі жарияланды. * 17 қараша — Жапонияның Кореяға қатысты протекторат туралы шартына қол қойылды. Кореядағы билік жапон резидент-генералына өтті. Желтоқсан * 4 желтоқсан — Мәскеу жұмысшылар депутаттары Кеңесі құрылды. * 6 желтоқсан **Красноярск Республикасы жарияланды. **Владивостокта Владивосток гарнизонының төменгі қатарларының Атқару комитеті сайланды. * 7 желтоқсан — Эдвард Цирм адамның қасаң қабығын трансплантациялауды сәтті жасады. * 8 желтоқсан — Бакуде жұмысшылар депутаттары Кеңесі құрылды. * 23 желтоқсан — 8 қаңтар 1906 жыл – Закавказье теміржолшыларының жалпы саяси ереуілі. * 25 желтоқсан — Баку гарнизоны жауынгерлерінің демонстрациясы мен митингісі. * 27 желтоқсан — 4 қаңтар 1906 жыл – Баку зауыттары мен егістіктеріндегі жалпы саяси ереуіл. Нақты күндері жоқ * 1905 ж. А.Эйнштейн М.Планктың болжалын дамытып электрмагниттік энергияның да квантпен тұтылатынын болжады. * 1905 ж. теорияшыл физик Альберт Эйнштейн кеңістік пен уақыттың жаңа ілімі жеке арнайы салыстырмалық теорияны тұжырымдады. * Мельбурнде бірінші Аустралазия теннис чемпионаты өтті, кейін ол Австралияның ашық чемпионаты деп аталды. * Сунь Ятсен Жапонияда революциялық одақтас лигасын (Тунменхуй) құрды. * С.И. Маслюковтың (1891-1947) дебюті, орыс циркі және сахна әртісі. Туғандар Тағы қара: :Санат:1905 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1905 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Дереккөздер