kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Башқұртстан басшысының сайлауы (2024)

Башқұртстан Республикасы басшысының сайлауы 2024 жылғы 8 қыркүйекте бірыңғай дауыс беру күні өтуі тиіс. Осы сайлауда республика басшысы 5 жыл мерзімге қызметке сайланады. Алғышарттар 2018 жылдың қазан айында Башқұртстан Республикасының басшысы Рустам Хамитов екі мерзімге қызмет етіп, жеке себептермен отставкаға кететінін жариялады. Президент Владимир Путин Хамитовтың отставкаға кетуін мақұлдады және Красногорск мэрі Радий Хәбировты Башқұртстан басшысының міндетін Жаңа атқарушы етіп тағайындады. бұрын Хәбиров 2003–2008 жылдары Башқұртстанның бұрынғы президенті Мұртаза Рахимовтың әкімшілігінің басшысы қызметін атқарды, содан кейін Ресей Президентінің әкімшілігінде қызмет ету үшін республикадан кетті. Хәбиров «Біртұтас Ресейдан » толық мерзімге үміткер болды және 2019 жылғы сайлауда 82,02 % дауыспен оңай жеңіске жетті. оның ең жақын қарсыласы, Мемлекетік мәжілістің депутаты депутаты Юнир Құтлгұжин (КПРФ) тек 6,89 % алды, ал қалған алты үміткер қалған 10,17 % бөлісті. Президенттік мерзімінің басында Хәбиров 2020 жылдың тамызында белсенділер Күштау қорғалатын тауында әктас өндіруге қарсы болған кезде ауқымды экологиялық наразылықтарға тап болды. сайттағы наразылықтарға 3000-ға дейін адам қатысты, нәтижесінде тау-кен өндірісі тоқтатылып, Күштауға қорғалатын мәртебе берілді. демонстрациялардың тағы бір раунды 2024 жылдың қаңтарында Баймак пен Уфада өтті, онда 5000–10000-ға жуық адам Күштаудағы тәртіпсіздіктердің жетекшілерінің бірі болған Белсенді Фаил Алсыновтың түрмеге жабылуына наразылық білдірді. Экологиялық наразылықтарға және бұрынғы президент Рахимовтың кланымен болжамды қақтығыстарға қарамастан, Хәбировқа өнеркәсіптік өсу және республикаға инвестициялар тарту жатқызылды. Хәбировтың басшылығымен Башқұртстан сонымен бірге «Біртұтас Ресей» 2021 жылы Ресейдің заң шығарушы сайлауында өз нәтижесін жақсартқан бірнеше аймақтың бірі болды (2016 жылғы сайлаудан 10 тармаққа артық). Хәбиров сонымен қатар 2023 жылғы Мемлекеттік Думадағы сайлауда «Біртұтас Ресей» тізімін басқарды, онда басқарушы партия 68,92 % дауыс алды. 2024 жылдың сәуірінде Ресей президенті Владимир Путинмен кездесу кезінде Ұйым басшысы Хәбиров екінші мерзімге үміткер болу ниетін жариялады және Путиннің мақұлдауына ие болды. Үміткерлері Башқұртстанның басшысы лауазымына тек саяси партияда тіркелген кандидат ұсынылуы мүмкін. Үміткердің Ресей азаматтығы болуы керек және 30 жастан кіші болмауы керек, шетелдік азаматтығы немесе шет мемлекеттерде тұруға рұқсаты болмауы керек. Әрбір үміткер тіркелу үшін депутаттар мен муниципалитет басшыларының қолтаңбаларының кем дегенде 5 % жинауы керек. Тарауға үміткерлер Федерация Кеңесіне 3 кандидатураны ұсынады, онда сайлау жеңімпазы кейінірек ұсынылған кандидаттардың бірін тағайындайды. Тіркелген Бас тартты * Владимир Барабаш (Азаматтық күш), Башқұрттың адам құқықтары жөніндегі кеңесінің бұрынғы төрағасы (2019–2022), 2019 жылғы сайлауда басшыға үміткер * Азамат Галин, кәсіпкер, қоғам белсендісі * Владимир Кобзев (РППСС), қоғам белсендісі, блогер, 2019 жылғы сайлауда басшыға үміткер Нәтижелері Дереккөздер
1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

VIII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілде айының 13–20 сандарында өтті. Бағдарламаға 11 сайыс түрі енген. Барлық жарыстар арнайы Олимпиада үшін Парижде салынған алып бассейнде өткізілді. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 23 елдің 169 спортшысы қатысты: Дереккөздер
1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

IX Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыз айының 4–11 сандарында өтті. Бағдарламаға 11 сайыс түрі енген. Барлық жарыстар арнайы Олимпиада үшін Амстердамда салынған алып бассейнде өткізілді. Медальдар санағы (Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген; әр санаттағы ең көп медаль саны қалың қаріппен жазылған) Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 28 елдің 182 спортшысы қатысты: Дереккөздер
1932 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

X Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыз айының 6-13 сандарында өтті. Бағдарламаға өткен екі Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген. Медальдар санағы (Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген) Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 20 елдің 128 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Украина — Португалия футбол матчы (2019)

Украина - Португалия футбол матчы — 2020 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу ойыны. 2019 жылы 14 қазанда Киевте өтті. Екі құрама іріктеу турнирінің В тобында сынға түсті. Фактілер * Украина соққан екі допқа португалдар бір доппен ғана жауап қайтарды. Ол голды Криштиану Роналду енгізді, бұл Криштианудың ресми ойындардағы 700-ші голы еді. * Осы ойыннан соң Украина мерзімінен бұрын финалдық турнирге жолдама алды. Матч Детальдар Тағы қараңыз * Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, В тобы) Дереккөздер Сілтемелер *[https://football24.ua/ukrayina_portugaliya_oglyad_rahunok_matchu_14_10_2019_vidbir_yevro_2020_n563035/ Ғootball24.ua сайтында]
Денис Валентинович Мантуров

Денис Валентинович Мантуров (23 ақпан 1969, Мурманск, РКФСР, КСРО) — ресейлік мемлекеттік қайраткер, үкімет төрағасының бірінші орынбасары (2024—). 1-дәрежелі Мемлекеттік кеңесші. Еңбек жолы * 1990—1993 — әуе тасымалымен айналысатын Ресей-Үндістан бірлескен кәсіпорнында жұмыс істеді; * 1993—1998 — Улан-Удэ авиация зауытынан Ми-8 тікұшақтарын экспорттаумен айналысты; * 1993—1998 — Улан-Удэ авиация зауыты бас директорының орынбасары; * 2000—2001 — “М.Л.Миль атындағы Ұлттық тікұшақ жасау орталығы” АҚ коммерциялық директоры; * 2001—2003 — «Мемлекеттік инвестициялық корпорация» федералдық мемлекеттік унитарлық кәсіпорны (ФМУК) төрағасының орынбасары; * 2003—2007 — «Оборонпром Біріккен өнеркәсіптік корпорациясы » ААҚ бас директоры; * 2007—2008 — Ресей Өнеркәсіп және энергетика министрінің орынбасары(қазіргі өнеркәсіп және сауда министрлігі); * 2008—2012 — Ресей Өнеркәсіп және сауда министрінің орынбасары; * 2012 — «Ростех» мемлекеттік корпорациясының бақылау кеңесінің төрағасы; * 2012—2024 — Ресей Өнеркәсіп және сауда министрі; * 2022—2024 — Ресей үкіметі төрағасының орынбасары; * 2022 — Ресей әскери-өнеркәсіптік комиссиясы алқасының төрағасы; * 2024 — Ресей үкіметі төрағасының бірінші орынбасары; Білімі 1994 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінің әлеуметтану факультетін әлеуметтанушы, 2006 жылы Ресей президенті жанындағы мемлекеттік басқару академиясын құқықтану мамандығы бойынша аяқтады. Санкциялары Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты Мантуровқа 2022 жылы 9 маусымда Украина, 28 қазанда Канада және қарашада Ұлыбританияның санкциясына ілікті. 2023 жылы 26 қаңтарда АҚШ, ақпанда Аустралия мен Жаңа Зеландияның санкция енгізді Дереккөздер
Франсиско Сильва

Франсиско Андрес Сильва Гахардо (; 11 ақпан 1986 жыл, Кильота, Чили) — чилилік футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Командалық «Универсидад Католика» *Чили чемпионы — 2010 *Чили кубогы — 2011 «Брюгге» *Бельгия кубогы — 2014/2015 Халықаралық Чили *Америка кубогының жеңімпазы — 2015, 2016 *Конфедерциялар кубогының финалисі— 2017 Дереккөздер
1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XI Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыз айының 8-15 сандарында өтті. Бағдарламаға өткен үш Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген. Медальдар санағы (Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген) Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 29 елдің 248 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Хосе Педро Фуэнсалида

Хосе Педро Фуэнсалида Гана (; 22 ақпан 1985 жыл, Сантьяго, Чили) — чилилік футболшы, жартылай қорғаушы. 2015, 2016 жылдары Америка кубогының жеңімпазы атанды. Жетістіктері * Чили чемпионы (7): Кл. 2005, Кл. 2014, Кл. 2016, Ап. 2016, 2018, 2019, 2020 * Чили суперкубогы (2): 2016, 2019 * Аргентина чемпионы (1): 2015 * Аргентина кубогы (1): 2014/15 * Америка кубогы (2): 2015, 2016
Рамиро Фунес Мори

Рамиро Хосе Фунес Мори (; 5 наурыз 1991, Мендоса) — аргентиналық футболшы, қорғаушы. Жетістіктері «Ривер Плейт» * Аргентина чемпионы: 2014 (Финаль) * Оңтүстік Америка кубогы: 2014 * Оңтүстік Америка суперкубогы: 2015 * Либертадрес: 2015 «Вильярреал» * УЕФА Еуропа лигасы: 2020/21 Аргентина * Америка кубогының финалисі: 2016 Сілтемелер
1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

), Лондон]] XIV Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілденің 30 мен тамыздың 7-і аралығында өтті. Бағдарламаға өткен төрт Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген. Медальдар санағы (Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген) Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 34 елдің 249 спортшысы қатысты: Дереккөздер
1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

]] XV Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілденің 26 мен тамыздың 2-і аралығында өтті. Бағдарламаға өткен бес Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 48 елдің 319 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Мінсіз қызметі үшін төсбелгісі (Қазақстан Республикасы Президентінің әкімшілігі)

«Мінсіз қызметі үшін» төсбелгісі — Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мекемелік марапаты. Ережесі «Мінсіз қызметі үшін» төсбелгісімен Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігінде кемінде 5 және 10 жыл жұмыс істеген мемлекеттік саяси және әкімшілік қызметшілер мінсіз қызметі, қызметтік міндеттерін үлгілі орындағаны, елеулі еңбек сіңіргені, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің қызмет нәтижелері мен бетбеделін жақсартуға қосқан үлесі үшін марапатталады. Сипаттамасы «Мінсіз қызметі үшін» төсбелгісі үш элементтен (негіз және екі бастырма) тұрады, жезден жасалып, сегізбұрышты стильдендірілген жұлдыз пішініне ие. Белгінің диаметрі 45 мм. Негіздің сәулелерінде, жұлдыздың ортасында сегіз қырлы бастырма бар. Көгілдір түсті, сегіз қырлы бастырманың аясында сәндік алтын өріммен жиектелген сақина орналасқан. Сақинаның ішінде қою көк түстің аясында «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ӘКІМШІЛІГІ» деген жазу жазылған. Сегіз қырлы бастырманың ішкі бұрыштарында сегіз түссіз қырлап мәнерленген фианит бекітілген. Екінші бастырмасы — дөңгелек, оның ақ түсті аясында лавр жапырақтары гүлшоқтарымен жиектелуінде Қазақстан Республикасы Президентінің «Ақорда» Резиденциясы ғимаратының бедерлі бейнесі орналасқан. Арт жағында ортада «МІНСІЗ ҚЫЗМЕТІ ҮШІН» деген жазу жазылған. Белгі құлақша мен шығыршық арқылы жібек қатқыл таспамен тысталған, ені 32 мм бір көк, екі көгілдір, екі қызыл, екі жасыл және төрт ақ жолақшасы бар биіктігі 50 мм жезден жасалған алтыбұрышты тағанға жалғанады. Белгі киімге қалқалы бекітпесі бар түйреуіш арқылы тағылады. Дереккөздер * [https://online.zakon.kz/Document/?doc_id31337333#activate_doc2 «Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін кейбір мемлекеттік органдардың, құқық қорғау органдарының, соттардың, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың мекемелік марапаттары туралы» Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2011 жылғы 30 қыркүйектегі №155 Жарлығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»]
Трансвааль (футбол клубы)

«Трансвааль» — Суринам футбол клубы. Базасы ел астанасы Парамарибо қаласында. КОНКАКАФ Чемпиондар кубогының екі дүркін жеңімпазы. Жетістіктері * Суринам чемпионаты ** Чемпион (19): 1925, 1937, 1938, 1950, 1951, 1962, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1973, 1974, 1990, 1991, 1996, 1997, 2000. * Суринам кубогы ** Жеңімпаз (3): 1996, 2002, 2008. * Суринам суперкубогы ** Жеңімпаз (2): 1997, 2008. * КОНКАКАФ Чемпионар кубогы ** Жеңімпаз (2): 1973, 1981. ** Финалист (3): 1974, 1975, 1986.
Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі

«Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін» медалі — Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитетінің мекемелік марапаты. Тарихы Медаль Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 5 маусымдағы № 129 Жарлығының негізінде тағайындалды. 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығымен медаль Министрліктің мекемелік марапаты болып қайта бекітілді. Алайда, 2014 жылы Министрліктің таратылуына және оның атқарымдары Ішкі істер министрлігінің мекемесіне жүктелуіне байланысты марапат мекемелік бағыныстылыққа ие болды. Ережесі # Медалмен халықты авариялардан, апаттардан, өрттерден және дүлей зілзалалардан қорғау жөніндегі міндеттерін үлгілі орындаған Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының қызметкерлері; Төтенше жағдайлардың алдын алу мен жоюға белсене араласып, ерлік пен жанқиярлық танытқан басқа да тұлғалар марапатталады. # Медалмен марапаттау туралы өтініштерді беру және қарау тәртібін Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі айқындайды. # Медалді Қазақстан Республикасы Президентінің атынан Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі, төтенше жағдайлар органдарының құрылымдық бөлімшелерінің басшылары табыстайды. # Әрбір марапатталушыға медал тапсырумен бір мезгілде Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі қол қойған тиісті куәлік беріледі. # Медал кеуденің сол жағында Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаттары болса, олардан кейін орналасады. Атаулы медалға арналған таспасы бар жолақ мемлекеттік марапаттары рәміздерінен кейін кеуденің сол жағында орналасады. Сипаттамасы Медал мелхиордан жасалып, диаметрі 34 мм дөңгелек пішінге ие. Медалдің алдыңғы жағында, ортасында — «жел тармақтары» іштей сызылған глобус пенен жер шарының сұлбасында азаматтық қорғаныстың халықаралық белгісі — қалықтаған қыран бейнеленген. Жер шарының аясы көк эмалмен жабылған. Медалдың артқы жағында ортасында «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін» деген жазу жазылған. Медалдағы барлық бейнелер мен жазулар шығыңқы. Медалдың шеттері ернеумен жиектелген. Медаль құлақша мен шығыршық арқылы жібек қатқыл таспамен тысталған ені 32 мм және биіктігі 50 мм алтыбұрышты тағанға жалғанады. Таспаның ортасында ені 3 мм екі қызыл жолақ орналасады, олардың ортасында ені 2 мм көгілдір жолақ, қызыл жолақтардың шеттерінде ені 3 мм екі ақ жолақ орналасқан. Таспаның шеттерінде — ені 8 мм көгілдір жолақтар бар. Таспаның ені 30 мм. Медал киімге қалқалы бекітпесі бар түйреуіш арқылы тағылады. Дереккөздер * [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U060000129_ Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 5 маусымдағы №129 Жарлығының] күші жойылған. Оның орнына [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000155 Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі №155 Жарлығы] бекітілген. * [https://web.archive.org/web/20091001200506/http://www.uniformius.ru/index/kazahstan/nagradikaz/nagradimchskaz.htm Униформиус] * [https://web.archive.org/web/20160106001832/http://emer.gov.kz/index.php?id12&Itemid61&layoutblog&optioncom_content&viewsection&langkz ҚР ІІМ ТЖК сайтындағы марапаттар]
Картахинес

«Картахинес» — Коста-Риканың Картаго қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері Ұлттық * Коста-Рика чемпионы (3): 1923, 1936, 1940 * Коста-Рика кубогы (2): 2014, 2015 Халықаралық * КОНКАКАФ Чемпиондар кубогы (1): 1994 * Америкааралық кубок финалисі (1): 1996
1956 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XVI Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 29 қараша мен 7 желтоқсан аралығында өтті. Бағдарламаға ерлер мен әйелдер арасындағы 2 баттерфляй жарысы қосылып, жалпы саны 13 сайысқа дейін өсті. Медальдар санағы (Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген) Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 33 елдің 235 спортшысы қатысты: Дереккөздер
1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XVII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыздың 26 мен қыркүйектің 3-і аралығында өтті. Бағдарламаға эстафетаның жаңа түрі енгізіліп, сайыстардың жалпы саны 15-ке дейін өсті. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 45 елдің 380 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Солидарите

Солидарите — Гваделупа футбол клубы. Базасы [https://en.wikipedia.org/wiki/Baie-Mahault Baie-Mahault] қаласында. Жетістіктері *Гваделупа чемпионы: 6 :: 1987–88, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 1992–93, 2021–22 *Гваделупа кубогы: 5 :: 1963, 1973, 1986, 1992, 1993 Сілтемелер *http://www.fff.fr/competitions/php/club/club_fiche.php?cl_no=4080
Мезосома

Мезосома — үлгілерді электронды микроскопияға дайындау барысында химиялық бекіту әдістерін қолдану арқылы түзілетін, бактериялардың цитоплазмалық мембранасының қатпарлары. 1960 жылдары бұл құрылымдардың табиғи шығу тегі болжанғанымен, олар 1970 жылдардың аяғында артефактілер ретінде танылды және қазіргі уақытта зерттеушілердің көпшілігі бактерия жасушаларының қалыпты құрылымының бөлігі деп санамайды. Ерте зерттеулер Электрондық микроскопияға сынама дайындау кезінде химиялық бекітуден өткен, грам-позитивті бактериялардағы жасуша мембраналарының қатпарларын алғаш рет 1953 жылы Джордж Чампан мен Джеймс Хиллиер көрді. Олар бұл қатпарларды "перифериялық денелер" деп атады. 1959 жылы Дж. Робертсон оларды мезосомалар деп атады. Бастапқыда мезосмалар көптеген жасушалық процестерде рөл атқаруы мүмкін деп есептелді, мысалы, жасушаның бөліну барысында жасуша қабырғасының түзілуі, ДНҚ-ның екі еселенуі немесе тотыға фосфорлану орны ретінде әрекет етеді. Мезосомалар жасуша бетін үлкейтеді және жасушаның биологиялық тотығуына, сондай-ақ секрецияға қатысады деп болжанған. Олар эукариоттық митохондриядағы кристалардың аналогтары болып саналды. Мезосомалар фотосинтезге қатысуы мүмкін және жалпы бактериялық жасушаның бөлімшеленуінде қатысуы мүмкін деген пікірлер айтылды . Гипотезаны жоққа шығару 1970 жылдардың аяғында мезосомалар препаратты электронды микроскопияға дайындау кезінде химиялық бекіту артефактілері болып табылатынын және химиялық бекітуге ұшырамаған жасушаларда кездеспейтінін көрсететін дәлелдер жиналды . 1980 жылдардың аяғында криофиксация тараған кезде, электронды микроскопияға арналған препараттарды дайындау кезінде, мезосомалар сынама дайындаудың артефактілері болып табылады және тірі жасушаларда жоқ деген пікір кеңінен таралды. Алайда, бірқатар ғалымдар әлі күнге дейін мезосомалар барлық жағдайда артефакт емес деп мәлімдейді. Мезосомаларға ұқсас мембраналық қатпарлар кейде антибиотиктердің және бактерияға қарсы пептидтердің (дефензиндер) әсеріне ұшыраған бактерияларда анықталады. Бұл жағдайларда мембраналық қатпарлардың пайда болуы жасуша мембранасының және/немесе жасуша қабырғасының химиялық зақымдануының нәтижесі болуы мүмкін. Мезосома емес ішкі мембраналық жүйелер тек фототрофты прокариоттарда, азоттандыратын және метаноқышқылдайтын бактерияларда болады. Мезосомалардың болуы туралы гипотеза мәселесі және оны жоққа шығару кейде ғылыми философия тұрғысынан эксперименттік әдістерді дамыта отырып ғылыми идеяны жоққа шығарудың мысалы ретінде қарастырылады.. Дереккөздер Әдебиет *
Криста

Криста — бұл митохондрияның ішкі мембранасының қатпарлары. Бұл атау латын тіліндегі тарақ сөзінен шыққан. Олар ішкі мембранаға тән мыжылған пішін береді, бұл биохимиялық реакциялардың жүретін беттің айтарлықтай ұлғаюына мүмкіндік береді. Бұл биологиялық тотығу тиімділігін арттырады, өйткені митохондриялардың ішкі мембранасы АТФ синтазасы сияқты ақуыздармен және тотығу фосфорлануын жүзеге асыратын бірқатар тыныс алу ферменттерімен қапталған. Әр түрлі эукариоттарда кристалар пішіні бойынша ерекшеленеді. Ламелла, құбырлы немесе диск тәрізді кристалар бар. Екінші митохондриялық мембрана ашылғаннан кейін, ультрақұрылымдық зерттеулердің ізашарлары ішкі мембрананың қалай жұмыс істейтінін түсіндіретін әртүрлі модельдерді ұсынды. Негізгі үш модель болды: *Бөлімдердің моделі-Паладаның пікірінше, митохондриялық мембрана иіліп, олардың арасында кең бос орындар бар бөлімдер түзеді. Бұл модель қазіргі заманғы оқулықтардың көпшілігінде айтылған және ұзақ уақыт бойы канондық болып саналды. *Септ моделі — Шестранд ішкі мембрананың қатпарлары матрицаны бірнеше бөлек бөліктерге бөлетін септамалар сияқты созылған деп болжады. *Қосылыстардың моделі-Даем мен Висса кристалдар ішкі мембранамен диаметрі өте аз құбырлы құрылымдар арқылы байланысады деп болжады. Олар бұл құрылымдарды Криста фибриллалары деп атады. Салыстырмалы түрде жақында бұл құрылымдар электронды томографияны қолдану арқылы қайта ашылды. Қазіргі уақытта бұл модель жалпы қабылданған. Функциялар Кристалар ішкі мембрананың бетін едәуір арттырады, бұл оған тыныс алу ферменттерінің, тасымалдаушы ақуыздардың және АТФ синтазаларының әлдеқайда көп мөлшерін орналастыруға мүмкіндік береді, яғни жасушалық тыныс алудың тиімділігі мен АТФ синтезінің жылдамдығын едәуір арттырады. Митохондриялар тотығу фосфорлану процесінде үнемі түзілетін оттегінің белсенді түрлерінің ультра әлсіз хемилюминесценциясының көзі болып табылады. Математикалық модельдеу тармақталған митохондриялардың кристалдарының оптикалық қасиеттері матадағы жарықтың пайда болуына және таралуына әсер етуі мүмкін деп сенуге негіз береді. Дереккөздер
1964 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XVIII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 11–18 қазан аралығында өтті. Бағдарламаға кешенді жүзу және басқа да жаңа дисциплиналар енгізіліп, сайыстардың жалпы саны 18-ге дейін өсті. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 42 елдің 405 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Роман Юрьевич Василенко

Роман Юрьевич Василенко (14 тамыз 1972 жыл, Шымкент) — қазақстандық дипломат, 2025 жылдан бастап Бельгиядағы Төтенше және Өкілетті Елші, Еуропа Одағының жанындағы және НАТОдағы Өкілдігінің Басшы. 2016—2019 және 2022—2025 жылдары Сыртқы істер министрінің орынбасары. Өмірбаяны 1972 жылы 14 тамызда Шымкентте дүниеге келді. 1994 жылы Ресей Қарулы Күштерінің экономика, қаржы және құқық Әскери академиясын тәмамдағаннан кейін Қазақстан Президенті Әкімшілігінде Халықаралық бөлімнің аға маманы, референті; 1996—1999 жылдары Қазақстанның Ұлыбританиядағы Елшілігінің үшінші, екінші хатшысы; 1999—2000 жылдары Қазақстан Премьер-Министрі Кеңсесі басшысының көмекшісі; 2000—2007 жылдары Қазақстанның Америка Құрама Штаттарындағы Елшілігінің бірінші хатшысы, кеңесшісі; 2007—2008 жылдары Қазақстан Мемлекеттік хатшысы хатшылығының бас инспекторы; 2008 жылғы наурыз—қазан айларында Қазақстан Президенті Әкімшілігінің консультанты; 2008—2009 жылдары Қазақстан Мемлекеттік хатшысы хатшылығының инспекторы, хатшылық меңгерушісінің орынбасары. 2009 жылғы 7 қыркүйекте Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық ақпарат комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 2012 жылғы 19 сәуірде «Назарбаев орталығы» директорының орынбасары болып тағайындалды. 2013 жылғы 24 сәуірде Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі Елшісі болып тағайындалды. 2014 жылғы 21 сәуірде Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық ақпарат комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 2016 жылғы 4 наурызда Қазақстан Президентінің өкімімен Сыртқы істер министрінің орынбасары болып тағайындалды. 2019 жылғы 21 желтоқсанда Қазақстан Президентінің жарлығымен лауазымынан босатылып, Қазақстанның Словакиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып тағайындалды. 2022 жылғы 27 қаңтарда Қазақстан Президентінің жарлығымен лауазымынан босатылып, Сыртқы істер министрінің орынбасары болып тағайындалды. 2025 жылғы 5 шілдеде Қазақстан Президентінің жарлығымен лауазымынан босатылып, Қазақстанның Бельгиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Еуропа Одағының жанындағы және НАТОдағы Өкілдігінің Басшысы болып тағайындалды. Жеке өмірі Үйленген, жұбайы Людмила Алексеевна Василенко (тумысында Муравлева). Балалары: қызы Диана (1998 туған) және ұлдары Георг (1997 туған) пен Глеб (2011 туған). Марапаттары және атақтары 2016 жылы Құрмет орденімен марапатталды. 2008 жылы Ерен еңбегі үшін медалімен марапатталды. Дереккөздер
Нефидрии

Нефидрии — омыртқасыздардан, соның ішінде ланцетниктердегі бөлу органы. Ол осморегуляция, организмнен зиянды зат алмасу өнімдерін шығару және жою функцияларын орындайды. Кейде олар жыныстық өнімдерді шығару қызметін атқарады. Нефридии екі түрге бөлінеді: протонефридии және метанефридии. Біріншісі қарапайым болып келеді және жалпақ құрттарға, зымырықтарға, құрсақкірпікшелі құрттарға, немертиндерге және көпқылтанды құрттардың кейбір түрлеріне тән. Протонефридии Протонефридии ішкі ұштарында терминал жасушаларымен (соленоциттермен) тұйықталған және экскреторлық тесіктермен (нефропоралармен) сыртқа ашылатын тармақталған түтікшелер (нефридиальды түтікшелер) түрінде болады. Соленоциттерді жоғалту және дененің екінші қуысымен байланысу арқылы олар негізінен буылтық құрттарда кездесетін метанефридииға айналады. Кейбір буылтық құрттарда нефридии мезодермальды цилиарлы жыныс шұңқырларымен — целомодукттермен біріктіріліп, аралас текті мүшелер — нефромиксия түзеді. Бір дарақта нефридиилардың саны бірден бірнеше жүзге дейін болады. Метанефридии Метанефридии — буылтық құрттар, буынаяқтылар және моллюскілер сияқты омыртқасыздардың көптеген түрлерінде кездесетін нефридии түрі. Метанефридии әдетте дене қуысына (тұтастай) ашылатын және бездермен қамтамасыз етілуі мүмкін, бүктелген немесе кеңейтілген (көпіршікті) және әдетте сыртқы ортаға ашылатын каналмен байланысқан кірпікшелі шұңқырдан тұрады. Бұл жүйе артық иондарды, метаболизм өнімдерін, тағамнан токсиндерді және қажетсіз гормондарды тасымалдайтын суды ағзадан шығарады. Бұл қалдықтар шұңқыр тәрізді каналдар — нефростомалар арқылы өтеді және нефридиопоралар арқылы сыртқа шығарылады. Қанның (немесе ұқсас қызметі бар басқа сұйықтықтың) сүзілуінен пайда болған бірінші реттік зәр метанефридииді қаптайтын жасушаларда селективті реабсорбция арқылы екінші реттік зәрге айналады. Көптеген құрттарда нефридиальды түтіктер асқазан-ішек жолына ашылады, бұл жағдай энтеронефриилі деп аталады. Дереккөздер * Нефридии — статья из Большой советской энциклопедии. *
Қапан Оржанов

{{Тұлға } }} Қапан Оржанов (1898 Мақат ауданы Гурьев облысы – 1985 Атырау) — мұнай бұрғылау қызметкері. Өмірбаян Қапан Оржанов 1898 жылы желтоқсанда Мақат маңындағы Ракушиде Атырау облысында дүниеге келген. Руы Шеркеш, Кылышкестен атасының ұрпағы, Кіші жүз. 1929-1931 жылдары Доссордан мұнай кендерінен мұнайды арбамен, түйемен Каспий жағасындағы Ракуша портына тасымалдау жөніндегі тасымалдаушы. 1931-1939 жылдары ФЗО-ны (кейін ГПТУ) бітіріп "Ембімұнай" трестінің геологиялық барлау кеңсесінде бұрғылаушының көмекшісі, сосын бұрғылаушы. Бұрғышылар бригадасында істеп, геологтар мен барлаушылармен бірге «Байшонас» (1931), «Мұнайлы», «Қожағали» кенорнын мұнай қазуға қатысқан. Бұдан кейін, «Ескене» (1934), «Қосшағыл» (1935), «Алтынкөл» (1936), «Шұбарқұдық» (1937), «Құлсары» (1939), «Төлестен» мұнай кенінде бұрғышы болды. Бұрғылап, мұнай өндіруге дайындады. 1939-1946 жылдары "Ембімұнай" тресінің "Доссор" НПУ бұрғылау бөлімінің бұрғылаушы жұмысшысы, крелиус барлау бұрғылаушысы. «Нармонданақ» (1942) мұнай ұңғысын бұрғылауға қатысты. «Қожағали», «Жолдыбай», «Жұмабай» мұнай кәсіпшілігінде бұрғышылыкты атқарды. 1946-1949 жылдары "Қошқар" НПУ бұрғылау цехының бұрғылаушысының көмекшісі. 1949-1956 жылдары "Қаратон" НПУ бұрғылау цехының бұрғылаушысының көмекшісі. Отбасы Әкесі Оржан, анасы Айкүміс. 1935 жылы әкесі Оржан қайтыс болған. Жубайы Зияда. Отбасында төрт баласы: Әбуғали - геолог барлаушы, Жамал, Табын - мұнайшы, Сәлімгерей - байланысшы. Марапаттары Адал және жанқиярлық еңбегі үшін мұнайшы алдымен бірнеше медальдармен, содан кейін Еңбек Қызыл Ту орденімен, ал зейнеткерлікке шыққанға дейін Ленин орденімен марапатталды. Жарияланымдар Гүлсім Оразалықызы, Қазақ Мұнайының Ардақтылары, Оржановтар Әулеті, Алматы 2009, «Мұнайшы» қоғамдық қоры. ISBN 9965-816-28-Х Дереккөздер
АФК кубогының финалы 2018

АФК кубогының 2018 жылғы маусымының финалы (ағылш. 2018 AFC Cup final) Ирактың "Әл-Кува" және Түрікменстанның "Алтын Асыр" клубтарының арасында өтті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * * [http://stats.the-afc.com/tournaments/222 AFC Cup 2018]
1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XIX Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 17–26 қазан аралығында өтті. Бағдарламаға жаңа дистанциялар қосылып, сайыстардың жалпы саны 29-ға дейін өсті. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 51 елдің 468 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Хаммади Ахмад

Хаммади Ахмад Абдулла ад-Даия (; 18 қазан 1989, Самарра) — ирактық футболшы, шабуылшы. 2016 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Жетістіктері *Ирак чемпионы: 2016–17, 2020–21 *Ирак кубогы: 2015–16, 2020–21, 2022–23 *АФК кубогы: 2016, 2017, 2018 Сілтемелер * [http://int.soccerway.com/players/hamady-ahmad/218632/ soccerway.com]
Ибрахим Баеш

Ибрахим Байеш (1 мамыр 2000, Бағдат, Ирак) — ирактық футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылы Азия кубогына, 2024 жылы Жазғы Олимпиадаға қатысты. Жетістіктері Әл-Зааура * Ирак чемпионы: 2017–18 * Ирак суперкубогы: 2017 Әл-Кува * Ирак чемпионы: 2020–21 * Ирак кубогы: 2020–21, 2022–23 * АФК кубогы: 2018 Сілтемелер * https://www.espn.com/soccer/player/_/id/266496
Умиджон Астанов

Умиджан Астанов (; 11 тамыз 1990 жыл, Мары, Түрікмен КСР) — түрікменстандық футболшы, жартылай қорғаушы. 2010 жылы Азия ойындарына қатысты. Жетістіктері Ұлттық *Түрікменстан суперкубогы: 2015 *Түрікменстан чемпионы: 2015 Халықаралық *АФК кубогының финалисі: 2018 Сілтемелер * [http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/stats/turnir_760/club_1326236393/man_1315566687 Спортбокс.ру] * [http://www.gz2010.cn/info/ENG/ZB/ZBB101A_FB@@@@@@@@@@@@@@@ENG_number=287037.htm Гуанчжоу 2010]
Брума

Арминду Туэ На Бангна (; 24 қазан 1994 жыл, Бисау), Брума ретінде танымал — португалиялық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері Командалық «Галатасарай» * Түркия чемпионы: 2014/15 * Түркия кубогы (2): 2013/14, 2014/15 * Түркия суперкубогы: 2016 «Олимпиакос» * Грекия чемпионы: 2020/21 ПСВ * Нидерланд кубогы: 2021/22 * Нидерланд суперкубогы: 2021
Руслан Владимирович Малиновский

Руслан Владимирович Малиновский (; 4 мамыр 1993 жыл, Житомир) — украиналық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Командалық «Севастополь» * Украина 1 лигасы жеңімпазы: 2012/13 «Генк» * Бельгия чемпионы: 2018/19 «Аталанта» * Италия кубогының финалисі: 2020/21 Жеке * Украинаның үздік жас ойыншысы: 2013/14 Дереккөздер Сілтемелер
Мульен

Мульен — Гваделупаның Ле Муле қаласындағы футбол клубы. Гваделупаның 13 дүркін чемпионы (1952–53, 1954–55, 1955–56, 1964–65, 1983–84, 1984–85, 1993–94, 2008–09, 2010–11, 2012–13, 2013–14, 2017–18, 2022–23). Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20090109162345/http://foot2gwada.blogs.francefootball.com/effectifs_des_clubs_de_dh/ Tour des clubs 2008–2009] * [http://www.fff.fr/competitions/php/club/club_terrain.php?cl_no=4066 Club info] * [https://web.archive.org/web/20110713194322/http://cslemoule.leclubdefoot.com/ Ресми сайты] (13 шілде 2011)
Расинг Гонаив

Расинг — Гаитидің Гонаиб қаласындағы футбол клубы. 1962 жылы құрылған. Жетістіктері Гаити чемпионы: 1996, 2008, 2016 Халықаралық турнирлерде КОНКАКАФ чемпиондары кубогында :: 1985 – 1 раунд :: 1991 – 2 раунд :: 1993 – 1 раунд :: 1994 – 1 раунд Дереккөздер
СИТОК

Ситос — Кюрасаоның Виллемстад қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері * Нидердланд Антиь аралдары чемпионы: 9 :: 1960, 1961, 1962, 1990, 1991, 1992, 1993, 1995, 1999 * Кюрасао чемпионы: 9 :: 1960, 1961, 1986, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1995 Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20120405183557/http://www.weltfussballarchiv.com/Vereinsprofilnew.php?ID=25402
Синнамари (футбол клубы)

«Синнамари» — Гвиана футбол клубы. Жетістіктері * Гвинана чемпионаты (3): 1992/93, 1993/94 1996/97 * Гвиана кубогы (3): 1995/96, 1997/98, 2001/02 Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/us-sinnamary/startseite/verein/38282/saison_id/2022 Профилі] * [https://int.soccerway.com/teams/french-guyana/us-sinnamary/16506/ Профилі] * [https://www.national-football-teams.com/club/3456/2022_1/Us_Sinnamary.html Профилі]
Спорт Гвиана

Спорт Гвиана — Гвиана футбол клубы. Жетістіктері Гвиана чемпионаты * Чемпион: 1937, 1945, 1947, 1951/52, 1957/58, 1963/64, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1969/70, 1970/71, 1971/72, 1988/86 Дереккөздер
АФК екінші чемпиондар лигасы 2024/25

АФК екінші чемпиондар лигасы 2024/25 — бұрынғы АФК кубогының 21-ші, қазіргі АФК екінші чемпиондар лигасының 1-ші маусымы. Плей-офф Топтық турнир A тобы B тобы C тобы D тобы E тобы F тобы G тобы H тобы 1/8 финал Ширек финал Жартылай финал Финал
Альянса (футбол клубы, Сан-Сальвадор)

«Альянса» — Сальвадордың астанасы Сан-Сальвадор қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері * Сальвадор чемпионаты ** Чемпион (17): 1965/66, 1966/67, 1986/87, 1989/90, 1993/94, 1996/97, Ап. 1998, Ап. 2001, Кл. 2004, Кл. 2011 , Ап. 2015, Ап. 2017, Кл. 2018, Ап. 2019, Ап. 2020, Ап. 2021, Кл. 2022 * КОНКАКАФ Чемпиондар кубогы: ** Чемпион (1): 1967. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20120715043713/http://alianzafutbolclub.com.sv/ Ресми сайт]
Йонг Коломбия

Ионг Коломбия — Кюрасао футбол клубы. Жетістіктері * Нидерланд Антиль чемпионаты ** Чемпион (12): 1966, 1968, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1978, 1988, 1994, 1997, 2001 * Кюрасао чемпионаты ** Чемпион (12): 1963, 1965, 1966, 1967, 1969, 1972, 1973, 1975, 1978, 1988, 1994, 2000 Сілтемелер * https://www.rsssf.org/tablesn/nedantfound.html
Мунисипаль (футбол клубы)

«Мунисипаль» — Гватемала футбол клубы. Жетістіктері * Футболдан Гватемала чемпионаты ** Чемпион (30): 1942, 1947, 1950/51, 1954/55, 1963/64, 1965/66, 1970, 1973, 1974, 1976, 1987, 1988, 1989/90, 1991/92, 1993/94, 2000 Апертура, 2000 Клаусура, 2001, 2002 Клаусура, 2003 Апертура, 2004 Апертура, 2005 Клаусура, 2005 Апертура, 2006 Клаусура, 2006 Апертура, 2008 Клаусура, 2009 Апертура, 2010 Клаусура, 2011 Апертура, 2017 Клаусура * КОНКАКАФ чемпиондары кубогы: ** Чемпион (1): 1974. ** Финалист (2): 1993, 1995. * Америкааралық кубок: ** Финалист (1): 1974. Сілтемелер * [http://www.rojos.com/ Ресми сайт] * [https://web.archive.org/web/20100301133818/http://rojomania.com/ Жанкүйерлер сайты]
Агила (футбол клубы)

«Агила» — Сальвадордың Сан-Мигель қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері * Футболдан Сальвадор чемпионаты ** Чемпион (15): 1958/59, 1960/61, 1963/64, 1964/65, 1967/68, 1972, 1975, 1976, 1983, 1987/88, Ап. 1999, Ап. 2000, Кл. 2001, Кл. 2006, Кл. 2012. * Сальвадор кубогы: ** Жеңімпаз (1): 1999/00. ** Финалист (1): 2006/07. * КОНКАКАФ чемпиондары кубогы: ** Чемпион (1): 1976. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20150708030657/http://www.cdaguilaoficial.net/ Ресми сайт]
Леонес Негрос

«Клуб Депортиво Леонес Негрос де ла Универсидад де Гвадалахара» , немесе «Универсидад де Гвадалахара», қысқаша «Леонес Негрос» («Қара арыстандар») — Мексиканың Леон қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері Ұлттық * Мексика чемпионаты ** Финалист (3): 1975/1976, 1976/1977, 1989/1990 * Сегунда ** Чемпион (1): 1996/1997 ** Финалист (1): Апертура 2005 * Кубок ** Чемпион (1): 1990/1991 Халықаралық * КОНКАКАФ чемпиондары кубогы ** Чемпион (1): 1978 Атаулары * 1970—1997 — «Универсидад де Гвадалахара» * 1997—2002 — «Бачильерес де ла Универсидад де Гвадалахара» * 2002—2009 — «Качоррос де ла Универсидад де Гвадалахара» * 2009 — «Леонес Негрос де ла Универсидад де Гвадалахара» Сілтемелер * [http://www.leonesnegrosudg.mx/ Ресим сайт]
Дефенс Форс

«Дефенс Форс» — Тринидад және Тобаго футбол клубы. Базасы Чагуарамас қаласында. Жетістіктері * Тринидад және Тобаго: ** Чемпион (25): 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1981, 1984, 1985, 1987, 1989, 1990, 1992, 1993, 1995, 1996, 1997, 1999, 2010–11, 2012–13, 2019–20, 2023, 2024–25 * Кубок ** Жеңімпаз (6): 1974, 1981, 1985, 1989, 1991, 1996. ** Финалист (3): 1995, 1998, 2005. * КОНКАКАФ кубогы: ** Жеңімпаз (2): 1978, 1985. ** Финалист (2): 1987, 1988.
1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XX Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 28 тамыз бен 4 қыркүйек аралығында өтті. Бағдарламаға өткен Олимпиадағыдай 29 сайыс түрі енген. Осы Мюнхенде америкалық жүзгіш Марк Спитц 7 рет чемпион атанып, әр қатысқан сайысында жаңа әлемдік рекорд орнатқан болатын. Бұл жетістігі ұзақ уақыт бойы барлық спортшылар арасындағы ең үздік нәтиже болып саналды (2008 жылғы Майкл Фелпстің жаңа рекордына шейін). Жалпы 29 сайыстың әрқайсысында олимпиадалық рекорд кем дегенде бір рет жаңарып тұрған. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 52 елдің 532 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Универсидад (футбол клубы, Чолутека)

Универсидад — Гондурас футбол клубы. Қазір жабылып қалған. Жетістіктері *Гондурас чемпионаты **2 орын (2): 1979–80, 1983–84 *Сегунда дивизион **Жеңімпаз (3): 1971–72, 1986, 1995–96 *КОНКАКАФ Чемпиондары кубогы **2 орын (1): 1980
Атлетико Марте

«Атлетико Марте» — Сальвадор футбол клубы. Базасы ел астанасы Сан-Сальвадор қаласында. Жетістіктері Ұлттық * Чемпионат: ** Чемпион (8): 1954/55, 1955/56, 1956/57, 1968/69, 1970, 1980, 1982, 1985. * КОНКАКАФ чемпиондары кубогы: ** Финалист (1): 1981. * КОНКАКАФ кубок иелері кубогы: ** Чемпион (1): 1991. Сілтемелер * [http://www.clubdeportivoatleticomarte.com/ Ресми сайт]
Атланте

«Атланте» — Мексика футбол клубы, базасы Мехико қаласында. 1916 жылы құрылған елдегі ең байырғы клубтардың бірі. Жетістіктері * Мексика чемпионы (3): 1946/47, 1992/93, Ап. 2007 * Мексика чемпионы (әуесқой кезеңде) (2): 1931/32, 1940/41 * Мексика кубогы (3): 1941/42, 1950/51, 1951/52 * Чемпиондар кубогы (2): 1983, 2008/09 Сілтемелер * [http://www.atlantefc.mx/ Ресми сайт]
Виолет (футбол клубы)

Виолет — Гаити футбол клубы, 1918 жылы құрылған. Жетістіктері * Гаити чемпионы: 1939, 1957, 1968, 1983, 1994/95, 1999, 2020/21-O * Гаити кубогы: 1939, 1951 * КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының жеңімпазы: 1984 Дереккөздер Сілтемелер
Пинар-дель-Рио (футбол клубы)

Пинар-дель-Рио — Кубаның осы аттас қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері Куба чемпионаты *Чемпион: 1987, 1989, 1990, 1992, 1995, 2000, 2006 КОНКАКАФ чемпиондары кубогы *Финалист: 1989, 1990 Дереккөздер
Пуэбла (футбол клубы)

«Пуэбла» — Мексиканың Пуэбла қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері * Мексика чемпионы (2): 1982/83, 1989/90 ** Вице-чемпион (2): 1944/45, 1991/92 * Мексика кубогы (5): 1945, 1953, 1988, 1990, Клаусура 2015 ** Финалист (3): 1951/52, 1971/72, Апертура 2014 * Мексика суперкубогы (1): 2015 * КОНКАКАФ чемпиондар лигасы (1): 1991 Сілтемелер * [http://www.clubpuebla.com/ Ресми сайт]
Полиция (футбол клубы)

«Полис» («Полиция») — Тринидад және Тобаго футбол клубы. Базасы Порт-оф-Спейн қаласында. Тарихы 1975 жылы құрылды. Қазір Тринидад премьер лигасында өнер көрсетеді. Жетістіктері 1991 жылы КОНКАКАФ чемпиондары кубогына қатысып, финалға дейін жетті. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20150906132750/http://scoreshelf.com/wmbb/en/Police_Force_TTO Халықаралық турнирлері] * [http://int.soccerway.com/teams/trinidad-and-tobago/police-fc/ Профилі]
Полис (футбол клубы)

Полис Браззавиль — Конго Республикасының футбол клубы. Базасы Браззавиль қаласында. Қазір жабылып қалған. Жетістіктері *Конго чемпионы: 2002, 2005. *Конго кубогы: 2001. Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/teams/congo/as-police/6600/ Soccerway]
Ди Си Юнайтед

«Ди Си Юна́йтед» — АҚШ-тың Вашигтон қаласындағы футбол клубы. 1994 жылы құрылған. Тарихы Жетістіктері * МЛС кубогы (4): 1996, 1997, 1999, 2004 * Supporters’ Shield кубогы (4): 1997, 1999, 2006, 2007 * АҚШ ашық кубогы (3): 1996, 2008, 2013 * Чемпиондар кубогы (1): 1998 * Америка аралық кубок (1): 1998 Дереккөздер
1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

]] XXI Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілденің 18–25 сандарында өтті. Бағдарламаға 26 сайыс түрі енген. Осы сайыстардың көбісінде жаңа әлемдік рекордтар орнатылған еді. Медальдар санағы Медалистер Ерлер Әйелдер Қатысқан елдер Бұл Олимпиадаға 51 елдің 471 спортшысы қатысты: Дереккөздер
Сантос Лагуна

«Сантос Лагуна» — Мексика футбол клубы. Жетістіктері Ұлттық * Мексика чемпионы (6): қыс 1996, жаз 2001, Кл. 2008, Кл. 2012, Кл. 2015, Кл. 2018 ** Вице-чемпион (6): 1993/94, жаз 2000, Бисентенарио 2010, Апертура 2010, Ап. 2011, Клаусура 2021 * Мексика кубогы (1): Апертура 2014 * Мексика чемпиондары кубогы (1): 2015 * Интерлига (1): 2004 Құрлықтық * Чемпиондар кубогының финалисі (2): 2011/12, 2012/13 Формалары Дереккөздер
Клёб де Фут Монреаль

«Клёб де Фут Монреаль» — Канада футбол клубы. бұрынғы атауы Монреаль Импакт. Жетістіктері *Канада чемпионы (4): 2013, 2014, 2019, 2021 *КОНКАКАФ чемпиондар лигасының финалисі: 2014/2015 *«Walt Disney World Pro Soccer Classic» (1): 2013 Формалары Үй Қонақтық Қосалқы Дереккөздер:, Дереккөздер
Орикс Дуала

«Орикс Дуала» — Камерунның Дуала қаласындағы футбол клубы. Африка чемпиондары кубогының тұңғыш чемпионы (1964). Жетістіктері Ұлттық * Камерун чемпионы — 5 (1960/61, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1966/67) * Камерун кубогы — 3 (1963, 1968, 1970) Халықаралық * КАФ Чемпиондар лигасы (1) ** Жеңімпаз: 1964 *** Жартылай финалист: 1966 **** Ширек финал: 1968
Стад Мальен

«Стад Мальен» — Мали футбол клубы. Базасы Бамако қаласында. Жетістіктері Ұлттық * Мали чемпионы — 20 (1970, 1972, 1984, 1987, 1989, 1993, 1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015) * Мали кубогы — 18 (1961, 1963, 1970, 1972, 1982, 1984, 1985, 1986, 1988, 1990, 1992, 1994, 1997, 1999, 2001, 2006, 2013, 2015) * Мали суперкубогы — 8 (1998, 2000, 2001, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010) Халықаралық * Африка чемпиондар лигасы ** Финалист: 1964 * КАФ Конфедерациялар кубогы (1) ** Жеңімпаз: 2009
Реал (футбол клубы, Бамако)

«Реал» — Малидің Бамако қаласындағы футбол клубы. 1960 жылы құрылған. Жетістіктері * Мали чемпионы: 7 :: 1969, 1980, 1981, 1983, 1986, 1991, 2023 * Мали кубогы: 10 :: 1962, 1964, 1966, 1967, 1968, 1969, 1980, 1989, 1991, 2010 Сілтемелер *[http://www.mali-sports.com/index.php?optioncom_content&taskview&id55&Itemid90 AS REAL de Bamako : Une crise persistante]. Sadou BOCOUM in Soir de Bamako 2007-12-03.
Канон Яунде

«Канон Яунде» немесе қысқаша «Канон» — Камерунның Яунде қаласындағы футбол клубы. Жетістіктері Ұлттық * Камерун чемпионы — 10 (1970, 1974, 1977, 1979, 1980, 1982, 1985, 1986, 1991, 2002) * Камерун кубогы — 12 (1957, 1967, 1973, 1975, 1976, 1977, 1978, 1983, 1986, 1993, 1995, 1999) Халықаралық * КАФ Чемпиондар лигасы (3) ** Жеңімпаз: 1971, 1978, 1980 * КАФ кубок иелері кубогы (1) ** Жеңімпаз: 1979 Дереккөздер
Юнион Дуала

Юнион Дуала — Камерунның Дуала қаласындағы футбол клубы. 1958 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық *Камерун чемпионы: (5) 1969, 1976, 1978, 1990, 2012 *Камерун кубогы: (7): 1954, 1961, 1969, 1980, 1985, 1997, 2006 Құрлықтық *Африка чемпиндары кубогы: (1): 1979 *КАФ кубок иелері кубогы: (1) :: 1981 *Африка суперкубогы: (финалист): 1982
Николай Сигневич

Николай Евгеньевич Сигневич (; 20 ақпан 1992) — беларустік футолшы, шабуылшы. Жетістіктері Командалық ; БАТЭ * Белаурсь чемпионы (5): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 * Беларусь кубогы (2): 2015, 2021 * Беларусь суперкубогы (1): 2014 «Ференцварош» * Мажарстан чемпионы (2): 2018/19, 2019/20 Дереккөздер
Әділхан Ерланұлы Таңжарықов

Әділхан Ерланұлы Таңжарықов (25 қараша 1996, Ақтөбе) — қазақстандық футболшы, "Ақтөбе" клубының жартылай қорғаушысы. Қазақстандық экс футболшы — Ерлан Таңжарықовтың ұлы. Жетістіктері ; «Жетісу» * 1 лига жеңімпазы: 2017 ; «Ақтөбе» * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2022 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2023 * 1 лига жеңімпазы: 2020 * Қазақстан кубогы: 2024
Богдан Вэтэжелу

Богдан Илие Вэтэжелу (; 24 сәуір 1993) — румыниялық футболшы, қорғаушы. Жетістіктері ; Университатя Крайова * Румыния чемпионатының күміс жүлдегері: 2019/20 * Румыния кубогы: 2020/21 * Румыния суперкубогы: 2021 Ақтөбе * Қазақстан кубогы: 2024 Дереккөздер
Егор Хаткевич

Егор Тадеушевич Хаткевич (; 9 шілде 1999) — беларустік футболшы, қақпашы. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20130124221552/http://goals.by/tags/11947 Статистикасы] * [https://fcisloch.by/player.asp?id=Egor-Hatkevich-227 Профилі]
Әділбек Қалабайұлы Жұмаханов

Әділбек Қалабайұлы Жұмаханов (27 ақпан 2002, Атырау, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, "Елімай" клубының қорғаушысы. Карьерасы Атырау футболының түлегі. Кәсіби карьерасын 2018 жылы бастады. 2019 жылы болашақ клубы "Қайсарға" қарсы ойында тұңғыш рет Премьер лигада алаңға шықты. 2022 жылы сол "Қайсарға" жалға берілді. 2024 жылы 14 қарашада Аустрияға қарсы УЕФА Ұлттары лигасы матчында тұңғыш рет Қазақстан құрамасы сапында алаңға шықты. Жетістіктері Командалық *1 лига жеңімпазы: 2020 *Қазақстан кубогының финалисі: 2024 Дереккөздер Сілтемелер
Наурызбек Жагоров

Наурызбек Жагоров (1 наурыз 1998, ) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Тобыл" клубының жартылай қорғаушысы. Қазақстанның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Жетістіктері Клубтық * 1 лига жеңімпазы: 2018 * 1 лига қола жүлдегері: 2019 * Қазақстан кубогының финалисі: 2024 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/293077
Аслан Әділ

Аслан Әділ (13 қаңтар 1999 жыл, Ұйғыр ауданы, Алматы облысы) — қазақстандық футболшы, "Жеңіс" клубының шабуылшысы. Қазақстанның 19 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған. Жетістіктері Клубтық * 1 лига жеңімпазы: 2017 Дереккөздер Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/250983 Профилі]
Яков Новак

Якоб Новак (; 4 наурыз 1998, Словения) — словениялық футболшы, жартылай қорғаушы. Словенияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Жетістіктері ; «Олимпия» Любляна * Словения чемпионы: 2015/16 ; «Целе» * Словени чемпионы: 2019/20
Александр Нойок

Александр Викторович Нойок (; 15 мамыр 1992, Херсон облысы) — Украиналық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері * Беларусь футболшылары: 2019 * Беларусь суперкубогы: 2019, 2020 * Кипр чемпионы: 2021/22 Дереккөздер
Жоэль Каямба

Жоэль Нганду Каямба (; 17 сәуір 1992, Киншаса) — конголық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері ; Виктория» Пльзень * Чехия күміс жүлдегері (2): 2018/19, 2019/20 * Чехия кубогының финалисі: 2020/21 Атырау * Қазақстан кубогының финалисі: 2024 Дереккөздер
Уче Агбо

Уче Анри Агбо (; 4 желтоқсан 1995, Кано, Нигерия) — нигериялық футболшы, "Ақтөбе" клубының қорғаушысы. Нигерия Ұлттық футбол құрамасында екі ойын өткізген. Жетістіктері Командалық Ақтөбе * Қазақстан кубогы: 2024 Дереккөздер Сілтемелер
Жайро Жан

Жайро Эстефано Жан (фр. Jairo Hestefano Jean; род. 22 маусым 1998, Порт-о-Пренс) — гаитилің футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылы КОНКАКАФ Алтын Кубогына қатысты. Жетістіктері * Қазақстан кубогы: 2024
Хосе Энрикес Севальос

Хосе Франсиско Севальос Энрикес (исп. José Francisco Cevallos Enríquez; 18 қаңтар 1995, Гуаякиль) — эквадорлық футболшы, жартылай қорғаушы. Эквадор Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған. Жетістіктері ЛДУ Кито * Эквадор чемпионы — 2010 Ақтөбе * Қазақстан кубогы: 2024
Табын Қапанұлы Оржанов

{{Тұлға - } }} Табын Қапанұлы Оржанов (15 қараша 1929 Доссор ауылы Мақат ауданы Гурьев облысы – 6 сәуір 2024 Атырау) — мұнай қызметкері. Өмірбаян Оржанов Табын Қапанұлы 1929 жылы 15 қарашада Қазақ КСР Гурьев облысы Доссор ауылында дүниеге келген. Руы Шеркеш, Кылышкестен атасының ұрпағы, Кіші жүз. 1952 жылы Губкин атындағы Мәскеу мұнай институтын үздік бітірген, мұнай және газ кен орындарын игеру бойынша тау-кен инженері мамандығын алды. 1952 жылы Табын еңбек жолын «Қаратон» мұнай кәсіпшілігінен, оператор болудан бастады. Қаратон Мұнай кәсіпшілігі басқармасы учаскесі бастығының орынбасары, "Казахстаннефть" бірлестігінің Байшонас Мұнай кәсіпшілігі басқармасының өндірістік бөлімінің бастығы. 1958 ж. - "Казахстаннефть" бірлестігінің "Доссор" ірілендірілген Мұнай кәсіпшілігінің бас инженері, бастығы. «Ембімұнай» бірлестігінің бұйрығымен 1958 жылдың апрелінде «Доссор» (НПУ) ұлгайтылған мұнай кәсіпшілігіне Бас инженер болып барды. 1962 ж. - "Ембімұнай" бірлестігінің "Қаратон" НПУ бас инженері. 1964 ж. - "Маңғышлақмұнай" ӨБ техникалық бөлімінің бастығы. 1969 ж. - "Ембімұнай" ӨБ бас инженер. 1972 ж. - "Маңғышлақмұнай" ӨБ бас инженері. 1982 ж. – "Маңғышлақмұнай" ӨБ "Жетібайнефть" МГӨБ бастығы. 1984 ж. - "Маңғышлақмұнай" ӨБ мұнай және газ өндіру бөлімі бастығының орынбасары, бастығы. 1992 ж. – коммерция бөлімінің бастығы, "Теңізмұнайгаз" ӨБ ЦИТС бастығы. 1994-1995 «Теңізмұнайгаз» инженерлік техникалық қызмет көрсету орталығында. 1995-2002 жылдары «Оңтүстікмұнайкұбыр» тасмалдау бөлімінің инженері, сосын «Казтрансойлда» еңбек етті. 2002 жылдан зейнеткер. Қоғамдық қызметі 1977 -1983 жылдың аралығында Маңғыстау облыстық Кеңеске депутат болып сайланды. Отбасы Әкесі Қапан мен анасы Зияда. Жұбайы Жұбанышева Оңай Бисенқызы - зейнеткер, мұнай енеркәсібі саласында бухгалтер. Отбасында төрт баласы: Есенжан, Гүлайша, Гүлжан, Сабыржан. Марапаттары Көпжылдық адал еңбегі мемлекеттік наградалармен марапатталды: 2022 жылы ІІІ дәрежелі "Барыс" орденімен . 2009 жылы "Құрмет" орденімен. Медальдармен: "КСРО Мұнай өнеркәсібі министрлігінің үздігі" (1967 ж.), "В. И. Лениннің туғанына 100 жыл толуына орай Ерен еңбегі үшін" (1970 ж.), "1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс 60 жыл" (2005 ж.), "Мұнайгаз саласының еңбек сіңірген қызметі" (2014ж. Мұнай және газ Министрі), Еңбек ардагері. Грамоталармен: Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің грамоталармен (1961, 1962 ж.) және Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен (1971 ж.). Орындарды игеру мен пайдаланудағы еңбектегі жетістіктері үшін Гурьев облыстық совхозының Құрмет грамотасымен, Өзен (1965 ж.). Төсбелгілермен: Қазақстан мұнайына 100 жыл (2001 ж.), Доссор мұнайына кен орнына 100 жыл, Прорва - 50 жыл, Мақат-90 жыл, Қосшағыл-70 жыл, Өзен-40 жыл, Қазақстанның құбырына 70 жыл, Маңғыстау мұнайына 50 жыл, Маңғыстау облысына 35 жыл, 40 жыл еңбек майданының қатысушысы. Жарияланымдар Гүлсім Оразалықызы, Қазақ Мұнайының Ардақтылары, Оржановтар Әулеті, Алматы 2009, «Мұнайшы» қоғамдық қоры. ISBN 9965-816-28-Х Дереккөздер