kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Ғалым Құлжанұлы Құдайбергенов

Құдайбергенов Ғалым Құлжанұлы(1947 ж.т.)-ғалым-агроном, ауыл шаруашылығы ғылым докторы(1993ж.). Орал(БатысҚазақстан ) ауыл шаруашылығы институтын бітірген(1970). 1970 ж. Есіл ауданы, Торғай облысындағы тәжірибе стансасының агрономы. 1982-88 жылдары шет елде іссапарда болды(Өсімдік және егін шаруашылық ғылыми зерттеу институты, Дархан қ., Моңғолия). 1989 ж. Целиноград облысы АПК төрағасының орынбасары, бірінші орынбасары, 1943ж. «Ақмола нан өнімдері» обл. Аукцион.компанияның президенті болды. 38 ғылыми жұмыстың авторы. Дереккөздер А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Сергей Николаевич Марков

Сергей Николаевич Марков(1906-1979ж.ж.)-жазушы, КСРО Географиялық қоғамының толық мүшесі. 1917 ж. Ақмола қаласында тұрды, 1921 ж. Ақмола уездік азық-түлік комитетінде, уездік прокуратурада, халық тергеушісі кеңсесінде , өзінің алғашқы өлеңдері мен хабар-ошарлары жарық көрген «Ақмола уездік рев.комитет хабары»(кейін «Қызыл хабаршы») газетінде жұмыс істеді. 1924 ж. С.Н. Марковтың өлеңдері Омбыдағы «Жұмысшы жолы», «Еңбек әлемі», «Мир труда» Петропавлов қ. газеттерінде, «Красная нива»журналында (Мәскеу) жарияланды.Осы кезде Марковтың шығармалары сібірлік журналдарда жарық көрді.1929 ж. жас жазушымен М. Горький кездесіп, оның «Наши достижения» журналына қатысып тұруына жол ашты, «Көгілдір кесіртке» атты алғашқы әңгімелер жинағының жарық көруіне (1931ж.) жағдай жасады. С.Н. Марковтың бұрынғы КСРО-ға және шет елдерге белгілі «Юкон қарғасы»(1946ж.), «Шыңға шыққандар» (1963) романдарының көпшілігі Ақмоламен байланысты. Ол-«Араб сағаттары»(1931ж.), «Ащы құдық»(1933ж.) әңгімелер жинақтарының, «Кемпірқосақ-өзен»(1946), «Алтын бал арасы»(1959), «Жер тамырлар»(1961) т.б.шығармалардың авторы. Марковтың қаламынан ғыл.-прозалық жанрда жазылған «Ұлы мақсат адамдары»(1944), «Семен Дежневтың ерлігі»(1948), «Аляскадағы орыстар»(1946 ж. )т.б. шығармала туды. Оны орденмен және медальмен марапаттаған. Сергей Николаевичтың есімі бүгінде Астана қаласының көшелерінің біріне берілді. Дереккөздер А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Global Financial Centres Index

Global Financial Centres Index - әлемнің түпкір-түпкір аймақтарындағы орналасқан қалалардың бәсекелестік қабілетін салыстыру рейтингі. Рейтингтің негізгі өткізушілері және тексерушілері - Дүниежүзілік банк, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы және Economist Intelligence Unit. Рейтинг 5 критерий арқылы жүргізіледі: * Қаланың халқы * Бизнес ортасы * Инфрақұрылым * Нарық жағдайы * Жалпы бәсекелестік 2014 жылғы рейтингке сәйкес : Дереккөздер [http://www.longfinance.net/images/GFCI15_15March2014.pdf The Global Financial Centres Index15, наурыз 15]
Малая Возвышенка

Малая Возвышенка — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Возвышен ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 56,5 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 241 адам (127 ер адам және 114 әйел адам) болса, 2009 жылы 94 адамды (56 ер адам және 38 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Гаврино (Солтүстік Қазақстан облысы)

Гаврино — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Аққайың ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Булаев қаласынан солтүстік-батысқа қарай 41 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 643 адам (318 ер адам және 325 әйел адам) болса, 2009 жылы 327 адамды (163 ер адам және 164 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Золотая Нива (Мағжан Жұмабаев ауданы)

Золотая Нива — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Молодогвардейск ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2019 жылға дейін қысқарған "Золотонив ауылдық округі" орталығы болған. Географиялық орны Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 79 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1145 адам (565 ер адам және 580 әйел адам) болса, 2009 жылы 712 адамды (337 ер адам және 375 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қынапты қурай

Қынапты қурай – шатыршагүлділер тұқымдасы, қурай туысына жататын көп жылдық өсімдік. Ботаникалық сипаты * Биіктігі 1 метрдей. * Сабағы көбінде біреу, жоғарғы бөлігінде тікенекті бұтағы бар. * Тамыры сым тәрізді, қысқа қиғаш тамыр сабақтарынан тарайды. * Жалпақ ромб тәрізді, жиекті 1-3 тамыр жапырақтары ұзын, домалақ сағақты, тақтасы жалаң, үшқұлақтана жұмыртқа тәріздене тілімделген, үшкір, ұзындығы 2-4 см. Сабақ жапырақтарының сағағы қысқа, түбіне қарай ұлғайып ұзын сабақорам жапыраққа айналады. Шатыры 15-20 тармақты, ені 6-10 см, орам жапырақсыз немесе түсіп қалатын 1-3 орам жапырағы болады, тармақтары қырлы, жалпақ жұмыртқа тәрізді шатыршасы 15-20 гүлді, күлтесі жасыл, кейде қызыл түсті, сирек түгі бар. * Жемісі эллипс тәрізді, ұзындығы 5-6 мм, жиектері өткір. Шілде айында гүлдеп, тамызда жеміс береді. Өсетін жері мен таралуы Қынапты қурай Еуразия, Солтүстік Америка жерлерінде кездеседі. Қазақстанда Алтай тауларында, Жетісу Алатауы, Іле Алатауы және Күнгей Алатауында, Батыс Тянь-Шань жоталарының жайылмасында, бұталар арасында және орман жолақтарында өседі. Емдік қасиеті Қынапты қурайдың тамыры мен тамыр сабағының құрамында - эфир майы, фталидтер, полиацетиленді қосылыстар, шөбінде және жемісінде - эфир майы, кумариндер, жоғары эфир қышқылы бар. Емдік мақсатта тамыры, тамыр сабағы және жапырағы пайдаланылып, ауруды басуға, қан айналымын жақсартауға, жүрекке түсетін ауыртпалықты азайтуға, қан қысымын төмендетуге, несеп айдауға қолданады. Тағы қараңыз * Дәрілік өсімдіктер Дереккөздер
Қысқааталық қызғалдақ

Қысқааталық қызғалдақ – лалагүлдер тұқымдасының қызғалдақ туысына жататын көп жылдық пиязшықты өсімдік. Ботаникалық сипаты * Пиязшығының жуандығы 2 см-дей, қара қоңыр қабығы болады. * Әдетте 4 жалпақ қандауыр жапырақтан тұрады, ұш жағындағы жапырақтары таспа қандауыр тәрізді. * Гүлі бекіген сабағының ұзындығы 30 см-ге дейін, бір сары гүлі болады. Қауашағының ұзындығы 2,5-4,5 см, ені 1,5-2 см. * Тұқымынан және вегетативтік-пиязшығы арқылы көбейеді. Сәуір-мамыр айларында гүлдейді. Өсетін жері мен таралуы Жер бетінің қоңыржай, тропикті және субтропикті белдеулерінде өседі. Қазақстанда Жетісу Алатауының оңтүстік және оңтүстік-батыс сілемдерінде тасты-қиыршықтасты және аласа тау беткейлерінде өседі. Әсемдік үшін де өсіріледі. Қазақстанның қызыл кітабына енгізілген. Дереккөздер
Түрліжапырақ қызғалдақ

Биіктігі 5 - 15 см, пиязшығы ұзынша жұмыртқа тәрізді, жуандығы 1 - 1,5 см, жұқа қабықты, қара қоңыр, жалаңаш, сабақтың түбі қабықпен қоршалған, ұшы созылыңқы. Сабағы жалаңаш; жапырақ саны екеу, едәуір қайырылған, қарама - қарсы орналасқан, сызықты таспа тәрізді, тегіс, гүлден аспайды. Гүлі біреу, әдетте бір шетіне шамалы иілген; гүл серігі сары, сырты жасыл, ұзындығы 15 - 30 мм, доғал, кері сопақша таспа тәрізді, тең; аталықтары гүл серігінен 1,5 есе қысқа, олардың жіпшелері сары, жалаңаш, тозаңдықтары сопақша эллипс тәрізді, ұзындығы 2,5 мм, сары, түйіні аталықтарына тең, бағаны ұзын; қорапшасы жіңішке цилиндірлі, ені 0,5 мм, ұзындығы 2 - 3,5 см, ұзын тұмсықты. Маусым - шілде айларында гүлдейді. Дереккөздер Қазақстан қызғалдақтары
Құмдауықтар туысы

Құмдауықтар туысы(Calidris) - аяғы біршама қысқа, тауқұдірет тұқымдастарға жататын ұсақ құстардың 24-25 туыстарының біреуі. Тұмсығы онша ұзын емес. Аяғындағы төртінші саусақ - кішкене, саусақтарының арасында жарғақ болмайды. Аталықтары және аналықтарының реңі бірдейвы. Құмдауықтар туысында 14 түр бар, Қазақстанда 8 түрі өмір сүреді. Ұзынсаусақ құмдауық Ұзынсаусақ құмдауық(Calidris subminuta) - құмғақшаға өте ұқсас, одан айырмашылығы, атауынан көрініп тұрғандай, ортаңғы саусағы ұзын болып келетін құс. Шығыс Сібірде орын тебеді. Оның негізгі ұялау биотобы - таулы тундра, сондай-ақ тау өзендерінің батпақты аңғарлары. Қазақстанда тек ақна шығыс аудандарда өте сирек көзге түседі. Аққұйрық құмдауық Аққұйрық құмдауық(Calidris temmincrii) - дене мөлшері және реңі құмғақшаға өте ұқсас құс. Айырмашылығы - қауырсындарында қызылсары реңк болмайды, аяғы - ақшыл, құйрығының жиегі - ақ. Еуразияның тундрасы және орманды тундрасында орын тепкен, кей жерлерде саны құмдауықтан гөрі көбірек. Қазақстанда сәуір-мамырда және шілденің соңынан қазанның басына дейін әдеттегідей ұшып өтеді. Саны онша көп емес, ұшып жүрген дарақтарды жаз бойы кездестіруге болады. Дереккөздер Құстар. А.Ф.Ковшарь, В.А. Ковшарь
Крауз қызғалдағы

Биіктігі 10 - 20 см, пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 2 - 3 см, теріл, сыртқы жағынан шамалы созыңқы, әсіресе ұшы мен түбі жатаған түкті қабыршақты қабықты. Сабағы түкті; жапырақ саны үшеу, жақын орналасқан, қайырылған, күлгін дақты, түкті, жиегі бұйра, гүлден биік, ең төменгі жапырағы едәуір үлкен, сопақша, ені 2 - 3 см; жоғарғылары сызықты таспа тәрізді. Гүлі біреу; гүл серігі жапырақтары ақсары, ұзындығы 20 - 30 мм, жалпақ таспа тәрізді, сүйір, сыртқыларының сырты түкті; аталық жіпшелері жалаңаш, сызықты тозаңдықтардан бірнеше есе қысқа. Қазақстанда таралуы Эндемик. Тасты және ұсақ топырақты тау беткейлерінде өседі. Солтүстік - Батыс, Қаратауда кездеседі. Дереккөздер Қазақстан қызғалдақтары
Пробиотиктер

Пробиотиктер дегеніміз - тірі микроорганизмдерден және микробты заттардан құралған препарат, ол табиғи жолмен қолдану барысында физиологиялық, биохимиялық және иммундық реакцияларды микробты экологиялық жүйелерді қоздыру арқылы ағзаға пайдалы әсер береді. Қазіргі уақытта пробиотиктерді жетілдіріп, олардың әсер ету механизмін арттыру үшін оның жан-жақты қасиеттерге ие болуын қамтамасыз ету қажет, яғни патогенді және шартты патогенді жағдай туғанда пайда болатын микроорганизмдерді жоюға бағытталған, адгезиялық қасиеттері дамыған, асқазандағы ферментативті белсенділікке қатыса алатын, иммунды жүйені қоздыра алуы маңызды. Бүгінгі таңда әл–Фараби атындағы ҚазҰУ микробиология кафедрасы пробиотикалық бактерия штамдарын таңдап алып, оларды карбонизденген сорбенттерге иммобилиздеу арқылы жаңа пробиотиктерді жасау жұмыстарымен айналысуда. ПРОБИОТИКТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЕМДІК ҚАСИЕТТЕРІ Ішектің қалыпты микрофлорасының бұзылуы клинико-лабораториялық синдром – дисбактериозға алып келеді, бұндай жағдай әр түрлі аурулардың нәтижесінде туындайды, яғни ішектің қалыпты микрофлорасының сандық және сапалық құрамының өзгеруінен, «ПРОБИОТИКТЕР» ЗЕРТХАНАСЫ Негізгі бағыты: *Пробиотикалық микроорганизмдерді таңдап алу және зерттеу. *Түйе сүті — шұбат, бие сүті — қымыз тәрізді дәстүрлі сүт өнімдерінен бөлінген сүтқышқылды боктериялар коллекциясын құру. *Сүтқышқылды бактериялар коллекциясын заманауй молекулярлы әдістермен анықтау(иденфикациялау). *Сүтқышқылды бактериялардың пробиотикалық штаммдары негізінде сүтқышқылды өнімдер алу стартерлер алуды жетілдіру және өндіру. Дереккөздер
Карма заңы

Маңызы Карма заңы - қуатты сақтау заңы, күшпен кері әсер ету заңы – бүкіл әлемнің негізі. Карманың Ньютон заңы былай құрылған: қозғалыстың күші қарсы қозғалыстың күшіне тең. Механика ғылымының жетістігі болған Карма заңы жер ғылымына кірді, бірақ бірде бір адам бұл заңды материяның энергетикалық деңгейіне, мысалы, психологияға қолдануға әрекет жасамады. Ғарыштағының бәрінің энергетикалық табиғаты бар. Сондықтан кез келген әрекеттің, сөздің, ойдың кері күші, кері әсері болады. Карма заңы, кері әсер ету заңы бәрін қамтиды. Оны дамуға түрткі болатындай, шынайы өмірді жақсартатындай етіп пайдалану керек. Сөйтіп өзің үшін, отбасы, достарың үшін, ауылың, елің, Жер, Жұлдыздар әлемі үшін жағымды ұстаным жасауың керек. Қайта оралу кезеңі Кез келген әрекеттің қуаты, сөз, ой түрлене өзгеріп жеке адамға сол мезетте немесе бір жылдан кейін қайта оралады. Ойы биік, айналасына сүйіспеншілікпен қарайтын адам кеңстікті оң етіп құрады және өзін шындық ақпаратпен қамтамасыз етіп отырса, тез дамиды. Адамның кармалық каналдары күші бойынша иерархиялық болады. Туған-туыстардан каналдар жүрек чакрасына, достық қарым-қатынастар күн чакрасына, іскерлік байланыстар тамақ чакрасына, дұшпандық байланыстар жүрек және күн чакраларына бағытталады. Өзіндік жеке карма куандалиниге, сегізкөз аумағына бекиді. Төменгі штамптарда карма генетикалық аппаратқа әсер етеді. Карма барлығына да қатысады. Карма (өзінше энергетикалық қарыз) кристалда да, тірлік иесінде де, отбасы, ел, өркениет, Жұлдыздар әлемінде де бар. Кармалық каналдар тартылыс қуатынан тұрады, оның екі желісі бар –энергетикалық және парасат желісі. Парасат плюстің рөлін, тартылыс минустың рөлін атқарады. Парасаттың күші неғұрлым көп болса, оның тартылыс өрісі мен дамушы рөлі соғұрлым үлкен болады. Жеке адам үлкен күш парасатына жетіп, оны жүзеге асырған кезде ол өзінің тіршілік желісінің тартылыс күштерін жеңіп, өмірдің келесі деңгейіне шығады. Дереккөздер
Kingdom Come: Deliverance

Kingdom Come: Deliverance — RPG жанрындағы ашық әлемі бар компьютерлік ойын. Ойын Чехиялық Warhorse Studios компаниясымен жасалып, Deep Silver және Prime Matter баспагерлерімен 2018 жылдың 13 ақпанында шығарылған болатын. Бұл Warhorse студиясының алғашқы ойыны. Сеттинг Ойынның оқиғалары Богемия корольдігіде болып жатады. Оқиға 1403 жылда, орта ғасырлардың соңында басталады. Кейіпкерлер *Һенри — ойынның басты батыры,ұстанің ұлы. *Вацлав IV — Богемия тақтың заңды мұрагері,ара түп ойынның ұрланған болды. *Сигизмунд — Вацлавтың ағасы,өз әскерімен Богемияға шабуылдады. Сыртқы сілтемелер *[http://kingdomcomerpg.com/ Ойынның ресми сайты] *[https://www.kickstarter.com/projects/1294225970/kingdom-come-deliverance/posts/728375 Kickstarter-дағы бет]
Медитация және ұйқы

Мағынасы Медитация мен ұйқыны біріктіруге болмайды, сізді ұйқы жеңіп бара жатқанын сезсеңіз, медитация жасаудың керегі жоқ. Егер сіз жаныңызбен де, тәніңізбен де шаршауды сезінсеңіз, медитация жасауға кіріспес бұрын біраз уақыт демалып алғаныңыз жөн. Шаршаңқы күйден арылу үшін, бірнеше рет терең, бірақ жай тыныс алыңыз, медитация басталғанға дейін денеңізді бос ұстаңыз. Терең демалып, қуат толқынының сіздің денеңізге кіріп жатқанын ойда ұстап отырыңыз. Осының бәрін бірнеше минут ішінде жасап шығып, сіз өзіңізді анағұрлым жақсы сезінесіз. Медитация аяқталғаннан кейін тағы да бірақ уақыт отыра тұрыңыз. Медитациядан шыққан кезде сіздің көңіліңіз ішкі дүниеден сыртқы дүниеге ауысады. Оянғаннан кейін ұйқының қалдығы мен сергектікті кезек-кезек сезінесіз. Осылайша, медитация позасында отырып, оны аяқтағаннан кейін медитация күйін сіз бірте-бірте сергектік күйіне тән жағдайға ауыстырасыз. Медитация нәтижесі Медитация біткеннен кейін біраз уақыт отырған күйіңізді сақтай отырып, тұрыңыз да бөлме ішінде жай және асықпай бірнеше қадам басып жүріңіз. Егер сізге сөйлесу керек болса, онда асықпай сөйлеңіз. Бұл шаралар медиатция күйінен сергектік күйіне ауысуға көмектеседі. Спиритуализм ілімінде өте ұзақ ұйқы жақсы жағынан қарастырылмайды, себебі ұзақ ұйықтау ақыл-ойдың әрекетсіздігіне алып келеді. Сондықтан да ұйқының шамадан тыс болмағаны жөн. Аз ұйықтау әдеті адамның рухани әлеуетін белсенді етуге өте қатты әсер етеді. Алайда қарапайым адамдарға, әсіресе медитация жасауды үйреніп жүргендерге ұйқыны бірден қысқартуға кеңес берілмейді. Ұйқының орташа ұзақтығы алты сағаттан аспауы керек. Кейбір адамдар көркем әдебиеттер мен журналдар оқуды әдетке айналдырған. Бұның нәтижелерінің бірі – ақыл-ой ұйықтар алдында оқыған кітаптан әсерлер қабылдап, бұл әсер ұйқы кезінде қайтарылады. Бұл ақыл-ой әдетінен пайда алуға болады. Ұйықтар алдында медитация жасасаңыз, оның әсері ойыңызда айналыс жасап жүреді. Бұдан бұрын айтылғандай, медитация мен ұйқыны араластыруға болмайды, яғни медитация кезінде әдейі ұйқыға кетуге болмайды, дұрысы бірнеше минут медитация жасаңыз да сондан кейін ұйқыға жатыңыз. Дереккөздер
Рухани ем

Мақсаты Ауру-сырқаулардың түрі сан мыңдап кездеседі, әр аурудың өзінің себептері мен түп-тамырлары бар. Рухани емшілік жүйесіне сәйкес – кез келген ауру екі тұрғыдан қарастырылады. Атап айтқанда: физикалық және рухани. Аурудың физикалық тұрғысы химиялық немесе физикалық өзгерістерден немесе дене жүйесінің қандай да бір тепе-теңдігінің бұзылуынан тұрады. Рухани көзқарастан қарағанда, аурудың рухани табиғаты, сондай-ақ тиісті пішіндері мен қасиеттері болады. Физикалық және рухани тұрғылар бір-бірімен байланысты. Бұл соңғы кезде ғалымдар ашқан психологиялық және психикалық сырқаттардың атқаратын роліне қатысты жаңалықтардан айқан көрінеді. Рухани емшіліктің негізгі мақсаты – ауруларды физикалық және рухани тұрғыдан анықтау, сөйтіп физикалық құралдармен емдеуден басқа, ауруды рухани жағынан жою. Сонда ғана ем мақсатты болып қана қоймайды, сонымен бірге күрделі және жазылмайтын ауруларды емдеуге мүмкіндік туады. Терең зерттеулер Аурулардың рухани тұрғысы бұл еңбектің негізгі тақырыбы болып табылмайды. Сондықтан терең зерттеулер жүргізбей, біз адамның емшілік қуатты барынша көп жинақтауына мүмкіндік беретін бағдарламаны ұсынамыз. Адамда сенімділік қаншалықты күшті болса, оның емшілік күші де соншалықты күшті болады және ол ауру-сырқауды немесе күйзелістерді соншалықты тез жеңе алады. *Таңертең ең болмаса күн шыққанға дейін жарты сағат ерте тұру үшін ерте жатыңыз. *Ваннаға түсіңіз немесе салқын сумен шайынып, № 1 тыныс алу жаттығуын жасаңыз. *Ойыңызды барлық ойдан арылтып, «Йа Хафизу»-ды (Қорғаушы) қайталап, таңғы дұға оқу уақыты келгенше серуендеп қайтыңыз. *Таңғы дұғаңызды оқып болғаннан кейін, медитация оқуға отырыңыз, іштей өзіңізді Жоғарғы Тақтың (Арш) қасында отырғандай және сізге тура «Йа Шаффа» (Емдеуші) Қасиетті есімінен толқындар келіп тұрғанын сезініңіз. *Бұл медитация он-он бес минут ішінде орындалады. *Егер осы бағдарлама жүйелі түрде орындалатын болса, онда тіпті ең ауыр аурулардың өзі жазылады. Дереккөздер
Медитацияны таңдау

Түрлері Медитацияның түрлерін рухани тәлімгер алға қойылған міндеттерге қатысты өзі таңдайды. Негізінен, барлық Мукарабтар үшін орындалу әдістемесі бірдей, ол туралы алдыңғы беттерде айтылған болатын. Медитацияның әртүрлі түрлерінде қандай да бір нысан белгіленеді, ол сол туралы ойлануға немесе медитацияны жасау барысында елестетуге керек. Ойлау немесе елестету нысаны медитация жасаушы адамның ақыл-ойы ұмтылатын бағытты анықтайды. Осы еңбекте айтылатын медитациялардың барлығын медитация оқытушысының немесе сіздің рухани ұстазыңыздың бақылауында өткізілгені маңызды. Дереккөздер
Парламенттік партия

Қызметі Ол негізгі екі қызметті атқарады: сайлауға дайындалу және парламетке бақылау жасау. Мәселелерді алдын ала талқылап, қабылданатын шешімдерді сәйкестеу, келістіру үшін партиялар парламенттер мен муниципалитеттерде (жергілікті өзін өзі басқару органы) жіктер (фракциялар) жасайды. Премьер-Министрдің кандидатурасы мен үкімет құрамы парламенттегі көпшілікке байланысты. Мысалы, Германияда, Италияда, Ұлыбританияда,францияда солай. Дереккөздер
Көкбасты ифрита

Жалпы сипаттамасы Жаңа Гвинея ормандарында осындай улы құс мекен етеді. Құсытың көлемі 16,5см-ге дейін жетеді. Кеуделері мен қанаттары сары-қоңыр түсті болып келеді, ал басы көк түсті «қалпақпан» сәнделген. Уының көп мөшері кеудесі мен аяқтарында жинақталған. Оның қауырсындарына байқаусызда тиіп кеткен адам күйіп қалады, ал ұсақ түктері мұрын аймағына түсер болса, бірден аллергиялық жөтел басталады. Бұл құсты таныған жағдайда сақтанған жөн. Дереккөздер
Древолаз бақасы

Древолаздың терісі кез келген тірі ағзаны өлтіріуге күші жететін уды бөлетін темірмен өкпектелген. Бұл у шамамен жүздеген заттардан тұрады. Удың қауіптілігі соншалықты ғалымдар зерттеу жүргізу барысында бақаны қолымен ұстау үшін өте қалың қолбақтар киюге мәжбүр болады, өйткені оның уы кез келген сызат арқылы еніп кетуі әбден мүмкін. Древолаздың уына қарсы вакцина әлі де ойлап табылмаған. У ағзаға түскен жағдайда, адамның тірі қалуы екі талай.Древолаз бақасының терісі кез-келген тірі ағзаны өлтіріуге күші жететін уды бөлетін темірмен өкпектелген. Бұл у шамамен жүздеген заттардан тұрады. Удың қауіптілігі соншалықты ғалымдар зерттеу жүргізу барысында бақаны қолымен ұстау үшін өте қалың қолбақтар киюге мәжбүр болады, өйткені оның уы кез-келген сызат арқылы еніп кетуі әбден мүмкін. Древолаздың уына қарсы вакцина әлі де ойлап табылмаған. У ағзаға түскен жағдайда, адамның тірі қалуы екі талай. Дереккөздер
Бразилиялық кезбе өрмекші

Сипаттамасы Тек қана Американы, әсіресе тропикалық және субтропикалық аймақтарды мекендейді. Бұл өрмекші өте белсенді және өрмек тоқымайды. Қашанда қаңғырып жүретіндіктен «кезбе өрмекші» деген атаққа ие болған. Оның көлемі бар болғаны 10 см, бірақ кішкентайлығы өзінен үлкен жануарларды аулауға кедергі бола алмайды. Өрмекшінің уы денсаулығы мықты ересек адам үшін өлім қаупін туғызбайды. Ал ауру немесе кішкентай балалар үшін бірнеше есе қауіпті. Дереккөздер
Моисей Соломонович Урицкий

Урицкий Моисей Соломонович (02.01.1873, Черкассы, - 30.08.1918, Петроград) — Россиядағы революциялық қозғалыстың қайраткері. 1917 жылдан Компартия мүшесі. Көпес отбасында туған. Киев университетінің заң факультетін бітірген. 1890 жылдардан революциялық қозғалысқа қатысты, насихат жұмысын жүргізді, 1899 жылы тұтқындалып, Якутск губерниясына жер аударылды. Онда 5 жыл болды. РСДЖП екінші съезінен (1903) кейін меньшевиктерге келіп, партия жұмысын жүргізді. 1906 жылы Вологдаға, кейін Архангельск губерниясына жер аударылды. 1914 жылы шетелге кетті. 1917 жылғы Сәуір революциясынын кейін У.Петроградқа қайтып оралды. РСДЖ(б)П алтыншы съезіне қатысып, партияның ОК мүшелігіне сайланды. РСДЖ(б)П ОК-нің 1917 жылғы 16 (29) қазандағы мәжілісінде қарулы көтеріліске басщылық ету үшін Әскери революция партиялық орталыққа енгізілді. У. Пертоград әскери-революция комитетінің мүшесі, Сыртқы істер министрлігінің комиссары, кейінірек - Құрылтай жиналысын шақыру ісі жөніндегі Бүкіләлемдік росс комиссияның комиссары болды. РК(б)П жетінші съезінде ОК мүшелыгіне кандидат болып сайланды. 1918 жылы Петроград Төтенше комиссиясының төрағасы. Эсер А.Канегиссер қастандықпен атып өлтірді. Дереккөздер
Экономикалық қажеттілік

Экономикалық қажеттілік – адамдарды өз мұқтаждарын қанағаттандыру мақсатында белсенді қызмет етуге мәжбүр ететін қозғаушы күш болып табылады. Қажеттіліктерді қанағаттандыру деңгейіне қарай жаңа қажеттіліктер туады. Оның құрылымы, саны, сапасы, өзгеріп отырады. Қажеттіліктердің үздіксіз өсуі адамдардың экономикалық эволюциясының көптеген деректерімен дәлелденді. Әрбір 10 жыл сайын тұтыну тауарлары мен қызметтердің түрлері екі есеге өсіп отырады. Мұндай экономикалық заңдылық қжеттіліктердің өсу заңы деп аталады. Қажеттіліктердің түрлері Алғашқы (төменгі) - қажеттілік адамдардың өмір сүруіне ең алғаш керек қажеттіліктер. Оларға толық киім, баспана т.б жатады. Екінші реттік (жоғарғы) қажеттіліктер. Екінші реттік (жоғарғы) қажеттілік – бұл адамның рухани жағдайы, әлеуметтік ортасы, интелектуалдық деңгейіне байланысты пайда болатын қажеттіліктер. Бұл қажеттіліктерді альтернативті (таңдау) қажеттіліктері деп те атайды. Мысалы: кітаптар, сәнді киімдер, қымбат бұйымдар, сондай-ақ білімге мәдениетке қажеттіліктер. Қанағаттандыру түрлері Жеке қажеттіліктер – бұл жеке адамның өзін қанағаттындыра алатын қажеттіліктер. Мысалы: киім, тамақ, мұздатқыш, машина т.б тауарлар сатып алуы. Ұжымдық қажеттіліктер - өмірде жеке бір адам қанағаттандыруға мүмкін емес,көп шығын қажет ететін қажеттіліктер бар. Оларды көпшілік көмегімен ұжымдық түрде қанағаттандырады. Ұжымдық қажеттіліктерді қанағаттандыру жөнінде шешімдерді басқару органдары қабылдайды. Дереккөздер
Экономикалық заңдылықтар

Экономикалық заңдылықтар - бұл қоғамдағы көп кездесетін немесе қайталанып жататын тұрақты іс - әрекеттер және олардың арасындағы қатынастардың көрінісі. Экономикалық заңдарды төмендегідей заңдарға айырып қарауға болады: * Айрықша экономикалық заңдар. Бұл заңдар олардың іс - әрекет жасауына жағдайдың сақталуындағы тарихи дәуірге тән. * Ерекше экономикалық заңдар. Бұл белгілі бір шаруашылық түрлерінің нақты тарихи дамуының заңдары. * Жалпы экономикалық заңдар. Бұл заңдар барлық тарихи дәуірге тән, олар барлық дәуірлерді біртұтас тарихи үйлесімді процесс етіп байланыстырады. Дереккөздер
Уран кендері

Уран рудалары - құрамынан уран сияқты радиоактивтік элементтерді бөліп алу экономикалық жағынан тиімді саналатын минералдық шикізаттар. Жер қыртысындағы уранның кларкы 2,6·10. Уран рудалары уранның өз минералдарынан және уранды минералдардан тұрады. Төрт валентті уран минералдары негізінен магмалық пневматоликттік процестерден түзіледі де, пегматиттерде, карбонаттирде, интрузиялық жыныстарда, грейзендерде, гидротермальдық желілерде, шөгінді жыныстарда тарайды. Бұл минералдардан торий, титан, гафний, цирконий, тантал, сирек жер элементтері, аздап уран өндіріледі. Алты валентті уран минералдары экзогендік процестер әсерінен уранның гипогендік минералдары есесінен түзіледі. Уран кедерінің тотығу зонасында, шөгінділер қабаттарында ұнтақ, қақ, жасырын кристалды масса, ұсақ пластинка, қабыршақ псевдоморфоза түсіріндегі агрегаттар құрайды. Өнеркәсіптіп маңызы бар уран рудаларының құрамына U және U енетін минералдық заттардан тұрады. Бұлар гидротермальдық желілерде, түрлшөгінді жыныстарды, карбониттерде, пегматиттерде кездеседі. Минералдар Негізгі минералдар— молибденит MoS 2 , галенит PbS, кварц SiO 2 , кальцит CaCO 3 , гидромусковит және т.б.. Минералдар: *қара, *қара сұр, *қара қоңыр, *күлгін түсті; Кристалдарының пішіндері *куб, **октаэдр, ***ромбододекаэдр. Уран минералдарының жалпы саны 150-ден астам; Өнеркәсіптік мәні бар минералдар: *уранинит, *уран күйелері, *торианит, *пирохлор, *ураноторит, *уранофан, *казолит, *отенит, *торбернит т.б. Уран рудаларының кендері - генетикалық, морфологиялық, формациялық тұрғыдан мейлінше көп түрлі. Өндірістік мәні зор гидротермальдық кендер ретінде бесметалды (U-Ni-Co-Arg-Bi), давидит, браннерит-уранинит, алтын-уранинит, настуран-молибденит, настуран-карбонат т.б. формацияларды атауға болады.Экзогендік кеңдері теңіз, көл, батпақ шөгінділерімен, битумды тақта тастармен, сазды жыныстардағы органик, қалдықтармен байланысты. Метаморфогендік кендеріне матаморфизме шалынған құм-тастардағы, конгломераттардағы кендер жатады. Уран рудаларының ірі кендері Африкада (Оңтүстік Африка Республикасы, Нигерия), Америкада (АҚШ, Канада, Бразилия, Перу, Чили, Мексика"), Еуропада (Oрталық Еуропа, Батыс Еуропа), Австралияда, Азияда (Үндістан, Қытай, Жапония т.б.) табылды. Дереккөздер
Өндірістік факторлар

Қазіргі кезде экономикалық теорияда төрт өндірістік факторлар көрсетіледі: жер, еңбек, капитал және кәсіпкерлік қабілет. Жер Өндірістік факторлар ретінде жер екі жағынан қарастырылады: * жер беті ретінде, * экономикалық мақсатта пайдалануға қажетті табиғи игілік ретінде. Егер қажетті минералды және органикалық тыңайтқыштарды әсіресе жаңа технологияны қолдаса, жердің құнарлығы сақталып қана қоймайды, одан сайын жақсаруы мүмкін. Адам саны артқан сайын адам басына шаққандағы жер көлемі жылдан жылға қысқаруда. Капитал Капитал өндіріс фактор ретінде: * өндіріс факторы ретінде және қаржы ретінде пайдалануға болады, * өндіріс факторы ретінде капитал өндіріс құралдарын сипаттайды. Мұнда ұзақ уақыт пайдаланылатын өндіріс құралдары (машина, құралдар) , жер, қысқа мерзім пайдаланылатын өндіріс құралдары (шикізат, қуат, жол байланыс қызметі). Нақты капитал пайда болу үшін өндіріс құралдарын сатып алуға қаржы қажет. Осы қаржы ақша капиталы болып табылады. Өндіріс құралдарын сатып алуға капиталдың жұмсалуы қаржыландыру, ал ақша капиталын нақты капиталға айналдыру - инвестициялау деп аталады. Еңбек Еңбек өндіріс фактор ретінде: еңбекті де екі жақты түсіндіруге болады: * адамның ойлау қабілетімен қимылдау қабілеті, * өндіріс процесінде пайдалануға болатын қоғамдағы барлық еңбек ресурстары. Еңбек қызмет ретінде қарағанда оны басым ойлау қабілетті қажеттілік немесе интеллектуалды және басым қимылдау қабілетін қажет ететін деп бөледі. Білім деңгейіне қарай: * көп дайындықты қажет ететін еңбек, * көп дайындықты қажет етпейтін еңбек, * ешқандай дайындықты қажет етпейтін еңбек деп бөлінеді. Кәсіпкерлік қабілет Кәсіпкерлік қабілет өндіріс фактор ретінде: көптеген елдердің экономистер өндіріс факторына кәсіпкерлік қабілетті де жатқызады. Кәсіпкерлік қабілет - бұл барлық өндірісі факторларын тиімді пайдалануға қабілеті бар адам ресурстарының ерекше түрі. Оған мынадай қасиеттер тән болуға тиіс: * өндіріс факторларын дұрыс үйлестіру мен келістіру үшін оның білім деңгейі жоғары болуы керек, * қайшылық жағдайда шешімдер қабылдай білуі керек, * жаңамалдыққа ұмтыла білуі керек, * тәуекелшіл болуы тиіс. Дереккөздер
Уран слюдасы

Уран слюдалары (ағылшынша uranites, autunites; неміс. Uranglimmer; француз. micas d'uranium;) - сулы фосфаттар, арсенаттар, вандаттар класына жататын уран минералдарынынң тобы. Уран слюдалары — U мен екі валентті металдардың қос тұздары. Бұлардың кристалдық құрылымы қабыршақтана біткен, жымдастығы слюда тәрізді бір бағытта, мүлтіксіз; сондықтан да «уран слюдасы» деп аталған. Бұл топқа жататын минералдар қасиеттері мен жаралу жағдайларының бір-біріне жақындығымен сипатталады. Уран слюдасының кристалдық құрылымдарының негізі [UO 2 (XO 4 )] — түріндегі жиырылмалы тетрагондық тор, мұндағы X=V, As,P. Түстері: *ашық сары, *сарғыш, *ашық жасыл, *жылтырлығы шынадай. Жұқа жапырақшалары мөлдір, қалың жапырақтары күңгірт болады. Тығыздығы 3000-6230 кг/м³, радиактивтілігі күшті. Гидротермальдық жәнее шөгінді кендердің тотығу зоналарында тараған. Басты минералдары: *трергерит, *торбенит, *цейнерит, *метаторбернит, *метацейнерит, *ураноцирцит, *фосфуранилит, *карнотит, *сенгеиерит. Мол шоғырларынан уран, радий, кейде ванадий өндіріледі. Дереккөздер
Бангвеулу

Бангвеулу — Замбиядағы ірі көл, нақтылау айтқанда, «Бангвеулу көлі», «Бангвеулу батпақтары» және плато немесе «Бангвеулу алқабынан» құралатын су жүйесі. Су жүйесі Конго өзенінің жоғарғы жағында, теңіз деңгейінен 1140 м биіктікте орналасқан. Аумағы құрғақ маусымында 4 мың кm², жазғы жаңбыр кезінде 15 мың кm², тереңдігі 5 м. Жағасы батпақты келеді, қамыс, қияқ өседі. Көлді 1868 ж. Давид Ливингстон ашқан. Қызықты дерек Көлді қазіргі заманға дейін сақталған цератозавр — чипекве мекендейді деген дерек бар. Дереккөздер
Уот Тайлер көтерілісі

Уот Тайлер көтерілісі (1381) - орта ғасырдағы Англияда (және 14 ғасырдағы бүкіл Батыс Еуропада) феодалдарға қарсы ең ірі шаруалар көтерілісі. Тауар-ақша қатынастарының дамуы шаруалардың, негізгі халық бұқарасының тұрмыс-жағдайларының төмендеуіне, қауымдық жерлерді феодалдардың басып алуына, жалдамалы еңбектің пайдаланудың өрістеп-кеңеюіне, тәуелділіктің күшеюіне, барщинаға қайта оралуға әкеліп соқтырды. Міне осының барлығы Уот Тайлер көтерілісінің туына себеп болды. Көтеріліс 1381 жылы мамыр айында Англияның оңтүстік-шығысындағы Эссекс және Кент графтықтарында басталды. Ауыл қолөнершісі Уот Тайлер, шаруалар түрмеден босатқан «кедей священник» Джон Болл көтерілісшілердің көсемдері болды. 14-інші маусымда Лондон маңындағы Майл-Энд қаласында көтерілісші шаруалар мен король арасында келіс сөз жүргізілді. Көтерілісшілер басыбайлық құқықты, барщинаны жоюды, сауда еркіндігін және көтерілісшілерге кешірім беруді талап етті. Уот Тайлер көтерілісі ағылшын шаруаларының басыбайлықтықтан босау процесін, барциналық жүйені жоюды жылдамдатты. Дереккөздер
Унгуз қазаншұңқыры

Унгуз қазан шұңқыры — Орталық Қарақұмның солтүстігіндегі қолатты ойпаң. Әмудария өзені аңғарынан солтүстік-батысқа қарай созылған. Ұзындығы 470 км. Солтүстігінен қырқалы Унгуз сырты Қарақұмымен, оңтүстігінен жалды құммен қоршалған. Аралары үрмелі құм кезеңдерімен бөлінген. Ені 1-4км, ұзындығы 15 км-дей бірнеше кең ойыстар тізбелерінен тұрады. Унгуз қазан шұңқырының пайда болуы жөнінде тұрақты тұжырым жоқ. Зерттеушілердің бір тобы оны Әмударияның көне арнасы десе, екіншілері оны қарст-суффозиялық ойысқа жатқызады. Дереккөздер
Дезарт теоремасы

Дезарт теоремасы – екер екі үшбұрыштың (A1B1C1 және A2 B2C2) сәйкес қабырғалары ( немесе бұларддың созынддылары) бір түзудің бойында жататын P,Q және R нүктелерінде қиылысатын болса, онда үшбұрыштың сәйкес төбелеріне (А1А2......) қосатын түзулер бір нүктеде (0 нүктесінде) қиылысады (түйіседі). Кері пікір де тура. Осы теореманы 1648 жылы француз математигі Жерар Дезарг (1593 – 1622ж) тұжырымдаған. Бұл ұсыныс – кескіндемелік (проективтік) геометрияның негізгі теоремаларының бірі. Дереккөздер Математика әлемі
Денелік бұрыш

Денелік бұрыш — кеңістіктің кез келген бір конустық бетпен шектелген бөлігі; денелік бұрыштың дербес жағдайлары: үшжақты және көп жақты бұрыштар. Денелік бұрыш конустық беттің төбесі сфераның ортасына тірелген жағдайда қиятын бет ауданының сфера радиусының квадратының қатынасына тең: денелік бұрыш дерексіз сандармен өлшенеді. Мысалы, кеңістіктің бөлігімен шектелген денелік бұрыш санына тең. Денелік бұрыштың бірлігі — стерадиан (Cp). Толық сферада стерадиан денелік бұрыш болады. Дереккөздер
Дифференциал (математика)

Дифференциал — функцияның өсімшесінің басты сызықтық бөлігі. dy арқылы белгілініді, мұндағы y=f(x) ; аргуметтің өсімшесіне көбейтілген f(x) функциясының туындысына тең. Неміс математигі, физигі, ірі өнертапқышы Готфрид Лейбниц (1646 – 1716) пен швейцар математиктері ағайынды Якоп Бернулли (1651 – 1705) және Иоганн Бернуллидің (1667 – 1748) ғылыми еңбектерінде “Дифферентиа” деген сөз “өсімше” сөзімен мағынасында қолданылған, оны И. Бернулли ∆шартты белгісі арқылы белгілінген. Г. Лейбниц “шексіз аз айырым” үшін d белгісін пайдаланған. Бұл белгі “Дифференциял ” деген сөздің алғашқы әріпі. Пайдаланған әдебиеттер Математика әлемі Дифференциал (математикада) Дифференциал — функция өсімшесінің оның сызықтық жуықтауына тең бас мүшесі. Бір айнымалы функцияның дифференциалы функциясы нүктесінде туындысы бар болсын. Онда аргумент өсімшесі болғанда функция өсімшесі: Егер функция нүктесінде дифференциалданатын болса, онда Анықтама бойынша, функцияның дифференциалы: Мұнда деп алынады. Осылайша, дифференциал туындымен тікелей байланысты: бір айнымалы жағдайда функция дифференциалданады ⇔ туындысы бар. Көп айнымалы функцияның дифференциалы функциясы нүктесінде анықталған болсын. Функция дифференциалданатын деп аталады, егер өсімшесі мына түрде жазылса: мұндағы Онда функцияның толық дифференциалы: Яғни, көп айнымалы функцияның дифференциалы — дербес туындылар арқылы анықталатын сызықтық форма. Қасиеттері * Дифференциалданатын функция міндетті түрде үздіксіз. * Бір айнымалы жағдайда дифференциалдану мен туындының бар болуы эквивалент. * Көп айнымалы жағдайда барлық дербес туындылардың бар болуы жеткіліксіз; олардың үздіксіздігі жеткілікті шарт болып табылады. Әдебиет * Фихтенгольц Г.М. Курс дифференциального и интегрального исчисления. Т. 1. — М.: Наука. Тағы қараңыз * Дифференциалдық есептеу
Улы қырықбуын

Улы қырықбуын немесе Дала қырықбуыны — қырықбуын тұқымдасына жататын Қырықбуын тұқымдас тармағының көпжылдық шөптес өсімдігі. Жоғары сатылы споралы өсімдіктер бөліміне жатады. Қырықбуынды тәрізді және буынсабақтылар жер бетіндегі өсімдіктер патшалығының ертедегі өкілдері. Бізге дейінгі 400 млн. жылдар шамасында пайда болған- карбон дәуірі. Мезеозой эраcының басында , 200 млн. жылға жуық бұрын, қырықбуын тірізділердің көпшілігі жеке кейбір түрлердің ежелгі пішіндері жойылып кеткен. Бүгінге дейін тек бір ғана туыс өкілдері сақталып қалды . Таралуы Дала қырықбуыны Қазақстанда кездесетін 7 түрдің ішіндегі ең кең тарағаны. Ол сазды шыбындықтарды, өзен жағасында, саз балшық жағалауларда, Республиканың барлық облыстарында өседі, солтүстік жазықтар мен оңтүстік тауларда, тау етектеріндегі тастақты – құмдауыт беткейлерінде жиі кездеседі. Биологиялық сипаттамасы Бұл бұтақтанған тамырлары топыраққа тереңдей енген көп жылдық өсімдік. Тамыры көптеген түйнектерді алып шығып, екі түрлі жер үсті өскінін жетілдіреді. Біріншісі ерте көктемде пайда болады және биіктігі 25 см-ге дейін ашық-қошқыл түсті , бұтақтанбаған сабағымен , ұшында цилиндр тәрізді споралы машағымен ерекшеленеді. Ол астыңғы жағында споралы қалталар орналасқан бұрыштанған қылқан тәрізді жапырақшалардан тұрады. Жеміс бермейтін жазғы өскіндері , тек жеміс беретіндері қурап қалған соң жетіледі. Олар бұтақтанған , биіктігі 50 см. жасыл , қатты , қабырғалы , жіңішке сабақтарға бұтақтар сақиналы шоқталған. Жапырағы жеміс беретін өскіндердікіндей құрғақ, үшкірлінген , сабақты айнала өскен сақинасымен . Құрамы Дала қырық буыны шөбінің құрамында сапониндер және алколоидтар бар. Қолдануы Дала қырықбуынының жасыл асыл өскіндері кеңінен танымал ертеден белгілі бүйрек, жүрек қантамырлары ауруларына , ревматизм, қан диабетін емдеуге қолданылды. Жер асты түйнектері және тәттілеу споралары өскіндер азық ретінде пайдаланылды. Бұрында химиялық бояғыш заттар пайда болғанға дейін споралы өскіндері жүнді - сұрғылт - сары түске бояу үшін қолданылған. Ескертпе Онымен құлындардың уланатыны байқалып жүр. Дала қырық буыны араласқан пішен жеген құландар мен тайлар уланып қалады. Басқа мал түліктер және сақа жылқылары уланбайды. Дереккөздер *
Байғұты Сейтжанұлы Тортаев

Байғұты Сейтжанұлы Тортаев (1956 ж.т.) архитектор, ҚазКСР Архитекорлар одағының мүшесі (1986). Алматы архит.-құрылыс институтын бітірген (1984). Қазақстанда және шетелдерде тұрғызылған бірқатар ірі нысандарының авторы. Негізгі шығармашылық еңбектері: ҚР Президентінің резиденциясы, ҚР Жоғарғы сотының ғимараты, Есіл өзеніңдегі М-1 көпірі, Приштин қаласындағы Ислам орталығы. Дереккөздер А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Халықтар достығы монументі

«Халықтар достығы» монументі — Республика даңғылы мен Омаров қиылысында орналасқан мүсіндік композиция, қол ұстаса билеген 3 қола мүсіннен тұрады. Үнсіз би үстіндегі шеңбер құрай айқасқан құшақ адамдардың бір-бірімен мәңгі дос екенің белгілейді. Бұл топологиялық байлам — «жоңышқа үш жапырақшасы», отбасының амандығы, ұзақ ғұмыр, гүлденуді меңзейді. Мүсінші — Сәкен Нарынов. Дереккөздер
Шорқара

Шорқара – төбелі-қырқалы, қалдық-денудациялық ұсақ шоқы. Географиялық орны Ақмола облысы Шортанды ауданы Жолымбет ауылынан 18 км солтүстік-батыста, Астана қаласының солтүстігінде 110 км жерде орналасқан. Жер бедері мен геологиялық құрылымы Абсолюттік биіктігі 412 м. Ені мен ұзындығы 1,5-2 км. Пішіні домалақша келген. Беткейлері көлбеу, әлсіз тілімденген. Құрылымы делювийлік-пролювийлік шөгінділерден тұратын ордовик жынысы. Өсімдігі Қара топырағында-петрофитті шөптесін өсімдектер мен сұлыбас-селеу тараған. Дереккөздер
Фуд Мастер

«Фуд Мастер» компаниясы - Астана қаласында 1997 жылы қаңтарынан жұмыс істейді. Қысқа уақыт ішінде компания сүт өнімдерінің негізгі ассортименттерін өндіру мен таратуды бастап қана қойған жоқ, сонымен қатар бірге тұтынушылардың көпшілігіне сенімін ие болған сүт өнімдерінің жаңа түрлерін де өндіріске енгізілді. 1998 жылы және емдік сусындар өндірілсе, 2000 жылы сүт пен айранның, 2004 жылы емдік сусындардың жаңа өнімдері өндіріске қосылды. Қазіргі кезде компания ассортименті өнімдерінің 20-ға тарта түрін шығарды. Дереккөздер
Цесна –Астық концерні

«Цесна –Астық концерні» -1997 жылы құралған. Кәсіпорын құрылымына 12 еншілес ұйым кіреді., олардың бәрі біртұтас тұйықталған өндірістік циклі агроөнеркәсіптік холдингі құрады. Концерн мына бағытта қызмет етеді: ауыл шаруашылығы өндірісі, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, «Цесна» ТМ өнімдерін өндіру ;дистрибуция,инвиситциялық қызмет, көтерме сауда. Өнім ассорминттері 200 аталымнан асады. Дереккөздер А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Банги

Банги (, ) — Орталық Африка Республикасының астанасы. Убанга өзенінің оң жағасында орналасқан. Халқы 790 000 адам (2014 ж.). Тас жолдар торабы,өзен порты, аэропорт. Аяқ киім, темекі, тігін фабрикалары,мақта-мата тоқитын комбинат, велосипед пен мотоцикл құрастыратын, қалайы бұйымдар жасайтын зауыттар, жылу электр орталығы т.б. кәсіпорындар бар. Дереккөздер
Қыз жасауы

Қыз жасауы – жасау дайындығын қыздың кішкене кезінен бастайды да, оған әке-шешесімен бірге туған-туыстары да өз үлестерін қосып, кем-кетігін толықтырады. Сонымен қатар жасау дайындауға қыздың өзін де кірістіріп, ісмерлікке тәрбиелеген. Жасауды апарар алдында ауыл болып жиналып, сыннан өткізіп, тыңғылықты дайындық жасайды. Қыздың жасауы ағайын-туыстың береке-бірлігі және әр үйдің мал-дәулетіне, хал-ахуалына байланысты әртүрлі мөлшерде болады. Жасауға берілетін 8-9 түрлі мал-мүліктердің (ақ отау, көрпе-жасау, киім, ыдыс-аяқ, көлік, сауын, сойыс малы, қару) арасынан киім-кешектің орны бөлек және әрқайсысы тоғыздан: тон, ішік, көйлек-көншек, шапан, қамзол, бешпент салынатын болған. Жасаудың мөлшері құдандалы екі жақтың өзара келісімімен әрқилы деңгейде болса да, жігіт жағынан берілетін қалыңмал, кәде,жыртысымен пара-пар болуы шарт. Қазіргі кезде қыздың жасауына оюлы, сырылған көрпелерді арнайы тапсырыспен тіккізеді. Әрбір ана осы көрпелердегі ою-өрнек арқылы өзінің сүйікті қызына жүрегінің бір бөлшегін бөліп бергендей еңбектенеді. Сонымен қатар, қолдың көрпесі дүкен көрпесінен жылығымен, ішіне салған салмасының жылжымай қапсырылып тігілуімен, ұзақ уақытта жарамдылығымен бағаланады. Жасауға кіретін заттар: 9 көрпе: 6 жамылшы, 3 төр көрпе. Оның ішінде біреуі «махаббат көрпесі», бір төр көрпе «құдағи көрпесі» болып кетеді. Бәрін бірдей базар көрпе жасауға да болмайды, себебі «анасы қолдан жасатқан көрпесі» екен деген сөз өзіңе де сондай ыстық болады. *төсек-орын *сандық *3 көрпе тыстары *2 жастық *2 кілем: біреуі қыстыратын, біреуі төсейтін есебінде жүреді *9 қол орамал *ыдыс-аяқ *2 шелек *2 ет табақ *қасықтар, пышақ, шөміш, кепсер *терезе пердесі *төсек жабқыш *басқа тағатын орамал, *көйлектік материал, оны да 10-20 әр түрлі материалдан 2-3 метр бөлігінде алып қою керек, әр нәрсені ашқан кісілерге беріп отырады Бұл жерде тізім жалпылама түрде жазылған. Жасау ашылған соң орындалатын салт-дәстүрлер: Апарған жасауға әр қашан құдалар жағы баға береді, бұл салтты «жасау бағасы» деп атайды. Баға берген адамға жоралғы жасалады. Жоралғыға көйлектік материал, тәттілер, ыдыс -аяқ беруге болады. Қыздың жасауын жігіттің жеңгелері жинайды. Жинаған жеңгеге де жоралғы жасалады: көлейктік мата мен орамал беріледі. Дереккөздер
Шарғы салу

Шарғы салу (салт-дәстүр) – ұзатылған қыз өзіне таяу сіңлісіне басына тартатын орамалын береді. Бұл «ендігі кезек сенікі, бақытыңды тап» деген сөз. Мұны біздің ана тілімізде «шарғы салу» - деп атайды. «Шарғы» салынған қызға женгелері, замандастары бас қосып келіп, жақсы тілек білдіріп шай ішеді.Шарғы салынған қызға жеңгелері, апалары, жезделері, құрдастары бірге қосылып, шашын тартып, аяқ бөлігінің санын инемен шаншып, ол белгі аяғыңды тіктеп жүр, тайма деген сөз. Жақсы тілектер айтылып, қызды он рет сол жағымен айналдырып, одан кейін он рет оң жағымен айналдырып, шәй ішіп құттықтасады. Дереккөздер
Слоан Стивенс

Слоан Стивенс (20 наурыз 1993 жылы АҚШ, Плантейшеда дұниеге келген ) — американдық теннисшы. Әлемдегі экс-13-ші ракетка. Жетістіктері * Жеке сында Үлкен шлемнің жартылай финалисты (Australian Open-2013). * Жеке сында АTF сериясындағы турнирлерде 1 дүркін жеңімпазы, жұптық сында - 1 дүркін жеңімпазы. * Жұптық сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 3 дүркін жеңімпазы (Roland Garros, Уимблдон, US Open-2010). * Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлемның бір дүркін финалисты (US Open-2010). * Жұптық сында юниорлар арасында Үлкен шлемның бір дүркін финалисты (US Open-2008). * Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлемның бір дүркін жартылай финалисты (Roland Garros-2009). * Жеке сында юниорлар арасында Orange Bowl-2008.дың бір дүркін жартылай финалисты. * Жеке сында юниорлар арасында әлемдегі экс-5-ші ракетка. Жалпы Ақпарат Слоан екі баланың бірі, ағасының аты Шон Фаррелл. Әкесі Джон Стивенс жасында американдық футбол ойнаған, 1988 жылы НФЛда шабуылшылардың арасында жылдың жаңалығы деп аталды. Ал анасы Сибил Смит университетте жұзуден оте жақсы көсеткіштерге жеткен екен. 2009 жылдың тамыз айында әкесі Джон Стивенс жол апатынан қайтыс болған. Слоан әкесін жерлегеннен кейін турнирдан бас тартпай бір неше күннен кейін US Openда өнер көрсеті. Қазіргі уақытта Стивенстер отбасы жерлеу агенттігімпен иеленеді. Анасы қызының қаблетілігін байқаған соң, тамыр-таныстыққа салып Слоанды 9 жасында тенниске береді. Грунтта ойнағанды ұнатады. Спорттық карьерасы Жыл соңындағы рейтингі Турнирларда Өнер Көрсету Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету Жеке сында ITF турнирлердің финалы (2) Жеңістер (1) Жеңілістер (1) Жұптық сындар Жұптық сында ITF турнирінің финалы (2) Жеңістер (1) Жеңілісі (1) Сілтемелер * [http://www.wtatennis.com/players/player/14824 www.wtatennis.com] * [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100099400 www.itftennis.com] * [http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=100099400 www.fedcup.com]
Эжени Бушар

Эжени Бушар ( 1994 жылдың 25 ақпан айында Канада, Уэстмаунтеда дүниеге келген) – франкоканадалық кәсіби теннисшы (2008 жылдан бастап), жеке сында әлемдегі экс-19-ші ракетка. Жетістіктері * Жеке сында Үлкен шлем турнирінің бір дүркін жартылай финалисты (Australian Open-2014). * Жеке сында ITF сериясындағы турнирлерде 6 дүркін жеңімпазы ( барлығы – 7). * Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 1 дүркін жеңімпазы (Уимблдон-2012). * Жұптық сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 2 дүркін жеңімпазы (Уимблдон-2011, -2012). * Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 2 дүркін жартылай финалисты (Australian Open-2011, -2012). * Жұптық сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 2 дүркін жартылай финалисты (Australian Open-2010, Roland Garros-2012). * Жеке сында юниорлар арасында Orange Bow l - 2011-дың жартылай финалисты. * Жеке сында юниорлар арасында әлемдегі экс-екінші ракетка. Жалпы ақпарат Эжени төрт баланың бірі, өзі егіз қыздардың сынары, сынарының аты Беатрис. Әкесінің аты Майк, ал анасының аты Джулия. 6 жасынан бастап тенниспен айналысады. 2008 жылдан бастап кәсіби теннисшы. Хардта онер көрсеткенді ұнатады. 2006-шы жылдан бастап 2009 жылға дейін Эжени Флоридадағы Ник Савианоның теннистық орталығында жаттыққан, кейін Монреальдағы канадалық ұлттық теннистық орталығында мамандарымен жаттығады. Эжени - Канада теннисының тарихында жеке сында жасөспірімдер арасында Үлкен шлемның жеңімпазы болған теннисшы қыздардың арасынды – ең алғашқы қыз бала. Спорттық карьерасы Жыл соңындағы рейтингі Турнирларда өнер көрсету Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету Жеке сында WTA турнирлердің финалы (2) Жеңістер (1) Жеңілісі (1) Жеке сында ITF турнирлердің финалы (7) Жеңістер (6) Жеңілісі (1) Жұптық сындар Жұптық сында WTA турнирінің финалы (1) Жеңілістер (1) Жұптық сында ITF турнирінің финалы (4) Жеңістер (1) Жеңілісі (3) Сілтемелер * [http://www.wtatennis.com/players/player/15218 www.wtatennis.com] * [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100116653 www.itftennis.com] * [http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=100116653 www.fedcup.com]
Петра Мартич

Петра Мартич ( 1991 жылдың 19 қантар Югославия Сплитеда дүниеге келген) - хорваттық кәсіби теннисшы (2008 жылдың шілде айынан бастап). Жетістіктері * Жеке сында ITF сериясындағы турнирлерде 2 дүркін жеңімпазы ( барлығы – 5). * Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 2 дүркін 1/4финалисты (US Open-2006; Roland Garros-2007). * Жеке сында юниорлар арасында Orange Bowlдың 1 дүркін 1/4финалисты. * Жеке сында әлемдегі экс- 42-шы ракетка. Жалпы Ақпарат Петра 5 жасынан бастап тенниспен айналыса бастаған. Анасының аты Сандра, әкесінің аты Ведран. Петраны тенниске алып келген анасы екен. Бапкерлері Раджи Чаудхури мен Ведран Мартич. Петра хорваттық, ағылшын, итальяндық тілдерді толық игерген. Мартич хардта өнер көрсеткенді ұнатады екен. Өте ерте – 14 жасынан бастап – ересектер жарыстарында өнер көрсете бастады. Спорттық карьерасы Жыл соңындағы рейтингі Турнирларда Өнер Көрсету Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету Жеке сында WTA турнирлердің финалы (1) Жеңілістер (1) Жеке сында ITF турнирлердің финалы (4) Жеңістер (3) Жеңілісі (1) Жұптық сындар Жұптық сында WTA турнирінің финалы (3) Жеңілістер (3) Жұптық сында ITF турнирінің финалы (5) Жеңістер (3) Жеңілісі (2) Сілтемелер * [http://www.wtatennis.com/players/player/12929 www.wtatennis.com] * [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100062753 www.itftennis.com] * [http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=100062753 www.fedcup.com]