kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сантал ағашы

Сантал немесе сандал ағашы (лат. Santalum) - тропикалық ағаштардың бір түрі. Сантал (сандал ағашы) майы парфюмерияда, косметикада және медицинада кеңінен қолданылды, бірақ барлық осы салалардың ішінен іс жүзінде ығыстырылды: парфюмерия мен косметикада жоғары бағаға (1 кг үшін 2000 доллардан астам) және ағаштардың жойылуына байланысты синтетикалық хош иістерге көшуге тура келді, ал медицинада одан бас тартылды: арзан және тиімді дәрілер, атап айтқанда антибиотиктер. Ароматерапияда қолданылады. Жүргізілген зерттеулерге сәйкес, дүкендер мен дәріханаларда ұсынылған сандал ағашының эфир майының барлық дерлік ассортименті синтетикалық алмастырғыштар болып шықты (хош иісті имитациялау үшін яванол, эбанол, полисантол) немесе басқа арзан эфир майларымен (Амирис) ауыстырылды. Айтуынша, синтетикалық майлар өндірушілер әлі де "100% табиғи ақ сандал эфир майы" жапсырмасымен қамтамасыз етеді, бұл зерттеушілердің пікірінше, сатып алушыларды адастырады және олардың денсаулығына қауіп төндіреді. Ақ сандал ағашы эфир майының және сандалдың басқа сорттарының құны 1 кг үшін 2000 доллардан асты, ал кейбір елдерде бұл өнімді сатуға тыйым салу ұсынылады. Қазіргі уақытта Үндістанда 30000 гектардан астам жерге ақ сандал отырғызылды. 2040 жылдан бастап 1000 гектар екпеге 30-35 жастағы ағаштарды кесуге болады, олардан 200 тонна эфир майы алынады. Үндістан мен Австралия 2040 жылға қарай АҚ сандал эфир майының негізгі жеткізушілері болады деп болжануда. Жабайы жағдайда АҚ санталум Малай архипелагында Ява аралының шығыс бөлігінен Тимор аралына дейін кездеседі. Кейбір ботаниктер бұл түрдің Үндістанда да жабайы өседі деп сенген және қазір де солай деп санайды. Бірақ бірқатар нердтер Үндістанда ежелден бері өсіріліп келе жатқан ақ санталумның осында натурализацияланғанын және кең таралғанын дәлелдеді. Үндістан, әсіресе Карнатакадағы Майсор қаласы, 1998 жылға дейін сандал ағашы мен сантал майының негізгі жеткізушісі болды; қазір ол негізінен Австралияда өндіріледі. Дереккөз
Микаса аккерман

Микаса Аккерман (ミカサ・アッカーマン, Mikasa Akkāman, alt. "Mikasa Ackermann") - Хаджиме Исаяманың "Титанға Шабуыл" манга сериясындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Микаса басты кейіпкер, Эрен Йегермен және оның отбасымен бірге тұратын Жұмақ аралының азаматшасы ретінде таныстырылады. Олар Микасаны ұрлаған кезде ата-анасы қайтыс болғаннан кейін оны өз құшағына қабылдайды. Титандар деп аталатын алып тіршілік иелері бұл аймаққа басып кіріп, Эреннің анасын жегенде, Микаса мен Эрен әскер қатарына сайланып, немен күресіп жатқанын білу үшін Барлау Корпусына —титандармен қабырға сыртында соғысатын, сондай-ақ титандардың физиологиясын зерттейтін элиталық сарбаздар тобына қосылады. Микасаның төбелесуге деген басты мотивациясы - ол қорғанышта көрініс табатын Эренге деген сүйіспеншілігі. Ол сондай-ақ бейне ойындарда және аниме бейімделуінде пайда болды. Исаяма Микасаны манга суретшісі болғанға дейін танысқан адамға негіздеді, ол Батыстық актерлік құрамда ерекшелену үшін оның Азиялық екендігі туралы бастапқы идеясын қалдырды. Микаса Юи Исикавамен жапон тілінде және Трина Нишимурамен ағылшын тілінде дыбысталған. Екі актриса олардың жұмыстарының танымал болуына және Микасаның әдеттегі стоицизміне қарамастан, оның сүйкімді қырына таң қалды.
Тоник

Косметикада теріні тониктеуші құралдар, қарапайым тілмен айтқанда, тониктер деп аталатын лосьондар, тониктер немесе жуғыш заттар теріні тазартуға және тесіктердің көрінісін азайтуға арналған, әдетте бетке қолданылады. Сонымен қатар, ол теріні ылғалдандырады, қорғайды және жаңартады. Тониктерді теріге әртүрлі тәсілдермен қолдануға болады: - Пахта дөңгелегіне немесе шарына жағу. (Бұл ең жиі қолданылатын әдіс.) - Бетке шашырату. - Тоникпен ылғалдандырылған дәке маскасын қолдану - бірнеше минут бойы бетке қойылатын дәкемен жабылады. Кейбір тониктер алғашқы қолдану кезінде теріге біраз ыңғайсыздық тудыруы мүмкін. Пайдаланушылар тоник кепкеннен кейін серум және ылғалдандырғыш қолданады. Тонер түрлері Теріні жаңартатын немесе жаңғыртатын тониктер Бұл тониктердің ең жұмсақ түрі; оларда су мен глицерин сияқты ылғалды сақтайтын заттар бар, алкогольдің мөлшері өте аз (0–10%). Ұсталған ылғалды буланудан қорғайды. Бұл тониктер теріге ең жұмсақ әсер етеді және құрғақ, дегидратацияланған, сезімтал және қалыпты терілерге өте ыңғайлы. Сезімтал теріде күйдіру сезімін тудыруы мүмкін. Тері тониктері Бұлар аздап күштірек және оларда аз мөлшерде алкоголь (20%-ға дейін), су және ылғалды сақтаушы ингредиенттер бар. Мысалы, апельсин гүлі суы. Тері тониктері қалыпты, аралас және майлы терілерге ұсынылады. Қышқыл тониктер Бұл - альфа гидроксил қышқылдары және/немесе бета гидрокси қышқылдары бар күшті тониктер түрі. Қышқыл тониктер теріні химиялық тазарту мақсатында жасалған. Гликол, лактон және мандел қышқылдары - ең көп қолданылатын альфа гидрокси қышқылдары, терінің беткі қабатын тазарту үшін ең ұтымды. Салицил қышқылы - терінің терең қабаттарын тазарту үшін ең көп қолданылатын бета гидрокси қышқылы.
Оппа Сарангхае

"Оппа, Сарангхае!" (Кытай: 欧巴，我爱你！) — 2023 жылдың Сингапур фантастикалық романы бойынша Rui En, Kim Jae-hoon, Tasha Low және Mei Xin ойыншыларының басты рөлдерімен жүргізілген сериалы. Wawa Pictures шаруашылығы аясында сериал 2023 жылдың 12 сәуірінде Медиакорп Channel 8 телеарнасында көрсетілді. Синопсис Сондай-ақ, телебағдарлама персонажы До Со-жун, жалған және еңбеккер қыз Ойанг Цзицзы тағынан телевизор экранынан шығарылады және толықтай оның өмірін өзгертеді. Бірақ, әсіресе актер өзі шынайы өмірде қатынасқан жұлдыз және бұл Цзицзыны мәңгі ерекше және фантазия арасындағы таңдауларын қайта ойлауға мәжбүр етеді. Құрылым "Оппа, Сарангхае!" — Ким Жей-хун (КимКим деп де аталады) ның Сингапур телебағдарламасындағы бас жүгіні. Тайванда қаралатын Оңтүстік Корея актері мен әнші, Ким бұл серианың "Галактикалық шам" (来自星际的风) темалық әнінің Мандарин мен корей тілдерінде аудармасын да берді. Фильмдің зертханалары 2022 жылдың қазанның басында басталды.
Қызғылт сары, қызыл, сары

"Қызғылт сары, қызыл, сары "(ағылш. Orange, Red, Yellow) - американдық суретші Марк Ротконың 1961 жылы боялған және түс өрісінің кескіндемесіне қатысты абстрактілі экспрессионизмнің жетекші өкілі. 2012 жылдың 8 мамырында ол Кристис аукционында 86 882 500 долларға сатылды, соғыстан кейінгі заманауи өнер туындысының рекордтық номиналды бағасы. Картина 2011 жылдың соңында Дэвид Пинкус қайтыс болғаннан кейін Пинкус отбасының жеке коллекциясынан, өнердің ықпалды картридждерінен алынды. Тарихы "Қызғылт сары, қызыл, сары" картинасын Марлборо бейнелеу өнері (ағылш. Marlborough Fine Art) атты Лондондағы галерея сатып алды, ол Нью-Йорктегі Марлборо-Герсон галереясынан келді. 1964 жылдың ақпанынан наурызына дейін ол Марк Ротко көрмесінің бөлігі ретінде Лондонның Марлборо-Жаңа Лондон галереясында қойылды. Лондон галереясы бұл жұмысты 1967 жылы Дэвид Пинкусқа сатты Сурет 45 жыл бойы жұмысын сатып алған болатын. "Қызғылт сары, қызыл, сары" жұмысының бағасы 77,5 миллион долларды құрады, ал сатып алушының комиссиясын ескере отырып, 86,8 миллион долларды құрады Сауда-саттық алты жарым минуттан астам уақытқа созылды , бұл қазіргі заманғы өнер туындыларының арасындағы ең ұзақ сауда-саттық болып табылады[2]. Критика "The New York Times" фильміндегі Сурен Меликян Ротконың "қызғылт сары, қызыл, сары" жұмысын оның барлық картиналарының ішіндегі ең мықтысы деп атады[2]. "The Wall Street Journal" журналының қызметкері Келли Кроу "шие қызыл фонында тербелетін қызғылт сары және сары тіктөртбұрыштар күн батуы немесе эскимо сияқты тартымды палитраны құрайтынын" атап өтіп, "аукцион мамандары коллекционерлер көбінесе сұрға қарағанда қызыл және алтын түсте жасалған жұмыстар үшін көбірек төлейтінін айтады". Дереккөздер
Макото Синкай

Макото Ниицу (新津 誠, Ниицу Макото, 1973 жылы 9 ақпанда дүниеге келген), Макото Шинкай (新海 誠, Шинкай Макото) ретінде танымал, жапондық кино режиссері және жазушы. Ол CoMix Wave Films студиясымен бірге түсірген аниме фильмдерімен танымал. Шинкай карьерасын 1996 жылы Nihon Falcom компаниясында видео ойын аниматоры ретінде бастаған, ал 1999 жылы шыққан "Ол және оның мысығы" (She and Her Cat) атты түпнұсқа видео анимациясы (OVA) арқылы фильм режиссері ретінде танылды. Кейінірек 2002 жылы Шинкай CoMix Wave компаниясымен бірге өзінің алғашқы негізгі жобасы болып табылатын "Voices of a Distant Star" ғылыми-фантастикалық OVA-сын шығарды және одан кейін "The Place Promised in Our Early Days" (2004) дебюттік толықметражды фильмін түсірді. Шинкай түсірген фильмдер үнемі сыншылар мен көрермендер тарапынан оң бағалар алып, ол Жапонияның ең коммерциялық табысты режиссерлерінің бірі болып саналады. Оның соңғы үш фильмі "Your Name" (2016), "Weathering with You" (2019) және "Suzume" (2022) шыққан кезде Жапонияда және бүкіл әлем бойынша ең көп кіріс түсірген жапон фильмдерінің қатарына енді. Өмірі Синкай Нагано префектурасының тумасы, ол Чуо университетінде жапон әдебиетін оқыған, мұнда ол жасөспірім әдебиеті клубының мүшесі болып, мангалар салған. Ол өзінің шығармашылық құштарлығын орта мектепте танысқан манга, аниме және романдарға байланыстырады. Оның сүйікті аниме фильмдеріне Хаяо Миядзакидің "Laputa: Castle in the Sky", "Nausicaä" және "The Castle of Cagliostro", Хидэаки Анноның "The End of Evangelion" және Мамору Осиидің "Patlabor 2" жатады. Дереккөздер
Лонгвуд Симфониялық Оркестрі

ПЛонгвуд Симфониялық Оркестрі - Массачусетс штатының Бостон қаласында орналасқан, медицина қызметкерлерінен құралған ерікті, коммерциялық емес оркестр. Олардың концерттері денсаулық сақтаумен байланысты коммерциялық емес ұйымдарға қаражат жинау ретінде қызмет етеді. Оның негізін 1982 жылы Гарвард медициналық мектебінің мүшелері қалаған. Олар Жаңа Англия консерваториясының Jordan Hall-ында жылына төрт концерт, сонымен қатар The Hatch Shell-де жазғы ашық концерт береді. Қазіргі музыкалық жетекші және дирижер - Джотаро Накано болып табылады. Оркестр the Wall Street Journal, The Boston Globe, және The Boston Herald журналдарында жарияланған. 2007 жылдың маусым айында Лонгвуд Симфониялық Оркестрі “2007 жылғы MetLife” сыйлығын, Американдық Симфониялық Оркестрлер Лигасының қоғамдастықпен қарым-қатынас саласындағы "үздігі" үшін марапатын қабылдады. Дереккөздер
Қазақстан орыстарының есімдерінің тізімі

Қазақстан орыстарының 2021 жылғы Халық санағы бойынша ең көп кездесетін 253 ер және 368 әйел есімдерінің тізімі. Есімдер құжаттағы жазылуы бойынша берілген. Тізім Қазақстандағы 99% орыстардың есімдерін қамтиды. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша. Тізім Тағы қараңыз * Қазақ есімдері Дереккөздер
Ветивер

Ветивер немесе цицаний тәрізді Ветиверия (лат. Chrysopogon zizanioides) - Үндістаннан шыққан және Қытайда, Жапонияда, Бразилияда, Явада, Гаитиде және Реюньонда тамырларынан алынған эфир ветивер майы үшін өсірілетін дәнді дақылдар тұқымдасының өсімдігі. Ветивер майы өте тығыз және ауыр. Бұл жақсы эмоционалды босаңсытқыш: ветивер майы ароматерапияда қолданылады. Орта ғасырлардағы Тамил әдебиетінде оның қолданылуы сипатталған. Парфюмериядағы Ветивердің хош иісін шөптер мен дәмдеуіштердің ноталары бар жер, ағаш деп сипаттауға болады. Ол цитрустың балғындығы мен гүлдердің тәттілігін ағаш пен дәмдеуіштердің терең және бай ноталарымен біріктіреді. Оны парфюмериядағы негізгі нота ретінде немесе хош иістің нәзік тереңдігі мен қосымша нюанстарын қосу үшін жүрек нотасы ретінде пайдалануға болады. Ветивердің парфюмерияда соншалықты танымал болуының басты себептерінің бірі-оның беріктігі мен шлейфі. Ол күні бойы теріге жабысып, хош иіске ерекше тереңдік пен байлық береді. Сонымен қатар, ветивердің жүйке жүйесіне тыныштандыратын және босаңсытатын әсері бар, бұл оны ароматерапияда қолданғанда тамаша хош иіс береді.
Самюэль Итондо

Самюэль Бертран Итондо Эйум (1987 жылы 28 шілдеде туған) - жартылай қорғаушы ретінде ойнайтын футболшы. Камерунда туып-өскен ол Экваторлық Гвинеяның атынан халықаралық деңгейде өнер көрсетті. Мансап Итондо 2011 жылы КАФ Чемпиондар Лигасы арасында “Deportivo Mongomo” командасының мүшесі болды. Халықаралық мансап Итондо өзінің ересек дебютін Экваторлық Гвинея Ұлттық футбол құрамасында 2011 жылдың 8 ақпанында Чад Ұлттық футбол құрамасына қарсы жолдастық кездесу өткізген кезде жасады. Сондай-ақ, Итондо “2008 CEMAC Cup” және “2009 CEMAC” кубогында, 2011 жылы француздық “RSC Montreuil” командасына қарсы, Бриттаниялық Ұлттық футбол құрамасы, 20 жасқа дейінгі Франция Ұлттық футбол құрамасы және Ницца футбол клубы командаларында В санатындағы матчтарын өткізді. Дереккөздер
Қазақстан премьер-министрінің орынбасары

Қазақстан премьер-министрінің орынбасары — Қазақстан үкіметі мүшелерінің бірі. Лауазымды әдетте Қазақстан премьер-министрі белгілеген саясатқа сәйкес қызметін жүзеге асыратын және Парламент бекітетін, Қазақстан президенті тағайындайтын бірнеше адам атқарады. Орынбасарлардың бастысы Бірінші орынбасар делінеді. Премьер-министр орынбасарларының тізімі Дереккөздер
Қазақстан өзбектерінің ер есімдерінің тізімі

Қазақстан өзбектерінің 2021 жылғы Халық санағы бойынша ең көп кездесетін 3032 ер есімдерінің тізімі. Есімдер құжаттағы жазылуы бойынша берілген. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша. Тізім Тағы қараңыз * Қазақ есімдері Дереккөздер
Қазақстан өзбектерінің әйел есімдерінің тізімі

Қазақстан өзбектерінің 2021 жылғы Халық санағы бойынша ең көп кездесетін 2043 әйел есімдерінің тізімі. Есімдер құжаттағы жазылуы бойынша берілген. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша. Тізім Тағы қараңыз * Қазақ есімдері Дереккөздер
Қазақстан өзбектерінің фамилиялары тізімі

Қазақстан өзбектерінің 2021 жылғы Халық санағы бойынша ең көп кездесетін жалпы 3814 фамилияларының тізімі. Фамилиялар құжаттағы жазылуы бойынша берілген. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша. Ер және әйел тектерінің қосынды тізімі Фамилиялар ер текпен берілген. Тағы қараңыз * Қазақ есімдері Дереккөздер
Алматы қаласы мәслихаты

Алматы қаласы мәслихаты — Қазақстандағы Алматы қаласының жергілікті бірпалаталы заң шығарушы органы, мәслихат. 1993 жылы құрылған бұл мәслихаттың 2023 жылдан бері 42 депутатының жартысы партиялық тізім бойынша сайланса, қалғаны партиясынан тәуелсіз, бірмандатты округ бойынша сайланады. Мәслихаттың 2023 жылғы 30 наурыздан бергі қызметтегі төрағасы — Аманат мүшесі Мейіржан Отыншиев. Тарихы 1993 жылғы 10 желтоқсанда Қазақстанда «Қазақстан Республикасының жергілікті өкілді және атқарушы органдары туралы» Заңы қабылданды. 1994 жылғы 10 наурызда Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің қаулысымен бүкілхалықтық сайлау өтіп, Мәслихат деп аталатын бірінші шақырылған өкілді органдар сайланды. Мәслихаттың 5 жыл сайын жасырын дауыс беру арқылы сайланған 37 депутаты болған. 2018 жылғы 23 мамырда ендігі мәслихаттардың пропорциялық сайлау жүйесі арқылы сайланатыны жарияланды. Заң 2018 жылғы маусымда күшке енді. 2021 жылғы 10 қаңтардағы жергілікті сайлау барысында қалалық мәслихаттың 39 депутаты тұңғыш рет партиялық тізім бойынша сайланды. Нұр Отан партиясы 29 депутаттық мандаттың басым көпшілігіне ие болды, одан кейін 3 шағын партия болды. 15 қаңтарда Алматы қалалық мәслихатының 7-шақырылымы өтіп, оның төрағасы болып Станислав Канкуров сайланды. 2023 жылғы жергілікті сайлаулар басталмай жатқанда барлық мәслихаттардың сайлау жүйесі тағы бір өзгертілді, енді депутаттардың жартысы партиялық тізім бойынша пропорционалды сайланса, қалғандары бірмандатты округтерден сайланатын болды. Наурыз айында өткен алматылық сайлау нәтижесінде мәслихаттың қазіргі, 8-шақырылымы сайланды да, төрағасы Мейіржан Отыншиев болды. Құрылымы Қалалық мәслихат құрамында 6 тұрақты комиссия бар. Олар: # Экономика, қаржы, активтер, мемлекеттік басқаруды дамыту, қоғамдық және сейсмикалық қауіпсіздік жөніндегі комиссия; # Құрылыс, сәулет, урбанистика, жер қатынастары және қоғамдық кеңістіктерді дамыту жөніндегі комиссия; # Коммуналдық инфрақұрылым, энергетика, сумен жабдықтау және қалалық мобилділік жөніндегі комиссия; # Кәсіпкерлік, инсвестициялар, туризм және экология жөніндегі комиссия; # Қоғамдық даму, мәдениет, спорт, дін және жастар жөніндегі комиссия; # Денсаулық сақтау, білім және жұмыспен қамту жөніндегі комиссия. Соңғы сайлауы Төрағаларының тізімі # Жұмабек Төрегелдинов (04.1994 - 11.2002 жж.) # Төлеубек Мұқашев (11.2002 - 10.2014 жж.) # Қалдыбай Қазанбаев (10.2014 - 01.2021 жж.) # Станислав Канкуров (15.01.2021 - 19.01.2023 жж.) # Мейіржан Отыншиев (30.03.2023 бастап) Дереккөздер
Сапфир жобасы

Сапфир жобасы — АҚШ үкіметінің 1994 жылы Қазақстан үкіметімен бірлесіп жүзеге асырған сәтті жасырын операциясы. Мақсаты 1991 жылғы Кеңес Одағының ядролық қатерін азайту туралы заңымен рұқсат етілген Нанн-Лугар бағдарламасы бойынша Қазақстаннан ядролық отынды шығару арқылы ядролық қарудың таралу қаупін азайту болды. Өскемен маңындағы Үлбі металлургиялық зауытының қоймасында Альфа класындағы суасты қайықтарына (90% U-235) жанармай құюға арналған 1322 фунт (600 кг) қару-жарақ деңгейінде байытылған уран болған. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін жанар-жағармай нашар құжатталған және қорғалған, сонымен қатар оның тіркелмеген ядролық қаруды жасауда пайдалану үшін сатылу қаупі болды. Алғышарттары Қырғи қабақ соғыс пен Кеңес Одағы мен АҚШ арасындағы қару-жарақ жарысы нәтижесінде Қазақстанның солтүстік-шығысындағы ядролық сынақтар Қазақстан азаматтары арасында ядролық қаруға қатысты жағымсыз сезімдердің таралуына әкелді. Денсаулық сақтау проблемаларының дамуы, сондай-ақ Горбачевтің жариялылық науқанының қабылдануы қоғамдық антиядролық қозғалысты тудырды. Қазақстанның тәуелсіздігі бұрынғы коммунистік биліктен ерекшеленуге ұмтылған көшбасшылардың пайда болуымен ерекшеленді. КСРО-ның бір бөлігі бола отырып, Қазақстан 90-шы жылдары Ресеймен қарым-қатынасқа қатты тәуелді болды. Елде миллиондаған этникалық орыстар өмір сүргендіктен, Қазақстан басшылары Ресейдің экономикасына, зауыттары мен технологияларына әсер етуімен байланысты мәселелерді жариялағысы келмеді. Жоғары лауазымды адамдар кеңестік ядролық отынды алып тастағысы келді, өйткені Қазақстанда ядролық қаруды қалыпты жағдайда ұстау үшін жабдықтар мен техникалық мүмкіндіктер болмады. КСРО ыдырағанға дейін де Қазақстанның Тұңғыш Президенті Назарбаев ел БҰҰ-ға қабылданғаннан кейін ядролық қарусыз мемлекетке айналатынын мәлімдеді. 1992 жылы мамырда Назарбаев ядролық қаруды таратпау туралы шарт жасауды қолдады. АҚШ президенті Джордж Бушпен және сенаторлар Ричард Лугар мен Сэм Наннмен одан әрі әңгімелесу Қазақстан мен Америка арасындағы байланысты нығайтты. Ақырында, экономика Қазақстанды ядролық қарусыздануға итермеледі, өйткені елдің мұнайының үлкен қорларын тек ЯҚТШ-ға қосылу шартымен алуға болатын шетелдік технологияларды пайдалану арқылы ғана өндіруге болады. Нанна-Лугардың қауіпті бірлесіп азайту бағдарламасы 1991 жылы, әсіресе Азия мен Кеңес Одағында ядролық қарудың таралу қаупін азайту үшін құрылды. Нанн-Лугар заңы Сэм Нанн мен Ричард Лугардың шабытымен және демеушілігімен жасалған. Операция барысы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін ядролық қару өндіруге арналған материалдар дамушы елдерге тарады. Америка Құрама Штаттарының екі сенаторы Сэм Нанн мен Ричард Лугар осы материалдардың орналасқан жерін бақылаудың маңыздылығын көрді. 1990 жылдардың басында екі сенатор Қазақстанда бар бірқатар ресурстар туралы қорытынды жасай алды. Мағынасы Сапфир жобасынан кейін байытылған уран бұрынғы кеңестік блоктың әртүрлі елдеріндегі 20 зерттеу реакторынан шығарылды. Дереккөздер
Вольфганг Пушниг

Вольфганг Пушниг (, 1956 жылы 21 мамырдаКлагенфурт-ам-Вёртерзеде дүниеге келген) — аустриялық джаз музыканты (саксофон, флейта, бас-кларнет) және композитор. Өмірбаяны Вена консерваториясында саксофон мен флейта ойнауды оқып үйренгеннен кейін, Пушниг 1970 жылдардың ортасында Матиас Рюэггпен бірге Вена өнер оркестрінің негізін қалаушы болды. Мұнда ол 1989 жылға дейін жұмыс істеді. Эрнст Яндл және Лорен Ньютонмен бірге жобаларға қатысты. 1980 жылдардың басында Пушниг Ханс Коллермен бірге «Air Mail» және «Saxofour» квартеттерінде ойнады. Карла Блей оны 1980 жылдардың ортасында өз топтарына тартты. Әр түрлі топтарда ол Вольфганг Миттерер, Ули Шерер, Линда Шерлок, Джамааладен Такумамен, сонымен қатар Рейнхард Флатишлер, Герберт Йоос, Кристоф Лауэр және Мишель Годармен жұмыс істеді. 1991 жылы «Alpine Aspects» жобасын құрды. Кореялық SamulNori ұрмалы аспаптар ансамблімен бірнеше рет өнер көрсетті. Вольфганг Пушниг Вена музыка және орындаушылық өнер университетінің профессоры, танымал музыка кафедрасының бұрынғы меңгерушісі. Марапаттары * Ханс Коллер сыйлығы «Жылдың джаз музыканты» ретінде (1998); * Recognition Award of Carinthia (2003); * Клагенфурт университетінің құрметті докторы атағын алған алғашқы музыкант (2004); * Каринтия жерінің «Еңбегі үшін» орденінің офицерлік кресті (2016); * Мәдениет саласындағы Каринтия сыйлығы (нем. Kulturpreis des Landes Kärnten, 2022). Дискография Жеке альбомдары * 1988: Pieces Of The Dream * 1991: Alpine Aspects * 1995: Mixed Metaphors * 1997: Dream Weavers * 1998: Roots & Fruits * 1999: Aspects * 2001: Chants * 2006: Things Change: The 50th Anniversary Box Дереккөздер
Қазақстан орыстарының фамилиялары тізімі

Қазақстан орыстарының 2021 жылғы Халық санағы бойынша ең көп кездесетін 4235 фамилиялары тізімі. 100 ден көп кездесетін фамилиялар келтірілген. Фамилиялар құжаттағы жазылуы бойынша берілген. Тізім Қазақстандағы 69% орыстардың фамилияларын қамтиды. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша. Тізім Тағы қараңыз * Қазақ есімдері Дереккөздер
Франц Джозеф Ауман

Франц Джозеф Ауман (; 24 ақпан 1728, Трейсмауэр — 30 наурыз 1797, Санкт-Флориан) — аустриялық композитор. Өмірбаяны Франц Джозеф Ауманн оған алғашқы музыка сабақтарын берген мектеп мұғалімі және органисттің ұлы болды. Венадағы иезуит мектебін бітірген. 1753 жылы ол августиндік Әулие Флориан шіркеуіне кіріп, өмірінің қалған бөлігін сонда өткізді. 1757 жылы ол діни қызметкер болып тағайындалды . Ауман тірі кезінде-ақ музыкант ретінде үлкен танымалдылыққа ие болды және көптеген шығармаларымен аустриялық шіркеу музыкасына кең ауқымды әсер етті. Ол өз жұмысында венециялық және неаполитандық мектептердің ықпалын жергілікті аустриялық элементтермен біріктірді . Ол Әулие Флориан шіркеуінде оқып жүрген кезінде оның шығармаларын көшіріп алған Антон Брукнерге қатты әсер етті . Ауман, атап айтқанда, 38 месса, 12 реквием, 29 псалма, 25 магнификат, 22 офферторий, 10 ектений, 8 респонсорий, 7 вечерня, 4 оратория, мотеттер жазды . Ол сонымен қатар зайырлы музыка жазды, оның ішінде 3 симфония, 2 зингшпиль, 25 серенада, дивертисменттер, партиттар, канондар, әндер бар . Дереккөздер
Amadeus Аустриялық музыкалық сыйлығы

Amadeus Аустриялық музыкалық сыйлығы (Amadeus Austrian Music Award) — Аустрияның музыка индустриясындағы көрнекті жетістіктері үшін берілетін музыкалық сыйлық. 2000 жылдан бастап ол елдегі ең табысты музыканттарға бірнеше номинациялар бойынша жыл сайын беріліп келеді. 2012 жылдан бастап марапат әрқашан наурыз-сәуір айларында Вена фолькстеатрында өткізіліп, тікелей эфирде көрсетілді, алайда, COVID-19 пандемиясына байланысты 20 жылдық мерейтойлық рәсім 2020 жылдың сәуірінен қыркүйекке ауыстырылған және теледидарда телешоу түрінде көрсетілді. Номинациялар «Amadeus Аустриялық музыкалық сыйлығын» тек Аустрия азаматтары немесе осы елде тұрақты тұратын басқа мемлекеттердің азаматтары алуға құқылы. Дерек бойынша 2021 жылы «Amadeus Аустриялық музыкалық сыйлығы» аясындағы сыйлықтар 14 номинацияда тапсырылған: 7 жалпы және 7 жанр номинациялары. 7 жалпы номинациялар: * Жыл әні; * Жыл альбомы; * Жылдың тірі қойылымы; * Жыл ән жазушысы; * Жылдың ең жақсы дауысы; * Ерекше үлес қосқаны үшін; * «FM4» радиостанциясы сыйлығы. Музыкалық жанр бойынша 7 номинация: * альтернативті музыка; * электронды / би музыкасы; * метал; * хип-хоп / қалалық музыка; * джаз / блюз / этникалық музыка; * поп / рок; * шлягер / халық музыкасы. Дереккөздер
Қазақстан темiр жолына 100 жыл медалі

«Қазақстан темiр жолына 100 жыл» медалі — Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаты Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 30 сәуірдегі № 1353 Жарлығының негізінде республикадағы теміржол көлігін қалыптастыру мен дамытуға елеулі үлес қосқан Қазақстан Республикасының азаматтарын және шетел азаматтарын марапаттау мақсатында тағайындалды. Медалдің сипаттамасы «Қазақстан темір жолына 100 жыл» мерейтойлық медалі жезден жасалып, диаметрі 34 мм, қалыңдығы 2,5 мм болатындай дөңгелек пішінді. Медалдың бет жағында Қазақстан Республикасының контурлы картасының аясында рельс үстінде тұрған паровоздың және қазіргі заманғы электровоздың бедерлі бейнелері бар. Контурлы карта көк эмальмен Қазақстан Республикасы астанасының орналасқан жері бейнеленген. Суреттің төменгі жағында «1904-2004» жылдары көрсетілген. Медалдің арт жағында «Қазақстан темір жолына 100 жыл» деген жазу бар. Төменде қазақтың ұлттық ою-өрнегінің элементі суреттелген. Медаль биіктігі 55 мм және ені 34 мм болатын тағанға құлақша мен шығыңқы арқылы жалғанған, алтын және ақ түсті жиектері бойынша тік жолақтары бар көк қатқыл таспамен қапталған. Планканың артқы жағында қалқа бекітпесі бар түйреуіш қадалған. Сыртқы сілтемелер *
Достастық ордені

«Достастық» ордені — 1998 жылы 28 ақпанда ТМД парламентаралық ассамблеясы Кеңесінің отырысында бекітілген ТМД Парламентаралық Ассамблеясының жоғары марапаты. Сипаттамасы Орден ортасынан шашыраған сәулелері бар таспалы қалыпта стильдендірілген 12 бұрышты алтын жұлдызды қамтиды. Марапаттың ортасында эмальмен Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы Елтаңбасы бейнеленген. Қызыл эмальмен сәулелердің арасында бес бұрышты жұлдыздар бейнеленген. [https://cis.minsk.by/img/page/19188/63d3c8d0451ec.pdf Орден туралы ережеге] сәйкес, бұл Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердің азаматтары мен ұйымдарын, басқа мемлекеттер мен азаматтығы жоқ адамдарды ынталандырудың ең жоғары нысаны болып табылады және қызметтің әртүрлі салаларындағы халықтарға сіңірген еңбегі, бейбітшілік пен достықты нығайтқаны, мемлекеттер арасындағы экономикалық байланыстарды дамытқаны үшін марапатталады. Орден 925 сынамды күмістен жасалып, алтын тозаңымен жалатылған. Орденнің арт жағында оның реттік нөмірі ойып жазылған. Кеуденің сол жағына киіледі. Марапатты тағайындау тәртібі Әдетте, орденмен марапаттауға бұрын ТМД ПАА Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған кандидаттар ұсынылады. Кеңестің қарауына кандидаттар мыналарға ұсынылады: * мемлекет басшылары – ТМД мүшелері; * ТМД елдері парламенттерінің төрағалары; * Парламентаралық ассамблея кеңесінің төрағасы, * Парламентаралық ассамблея кеңесінің бас хатшысы. Орденмен марапаттау туралы қаулы ТМД ПАА ақпараттық бюллетенінде жарияланады. Артықшылығы Орденмен марапатталған тұлға Парламентаралық ассамблеяның тұрақты комиссияларының жұмысына, кеңес отырыстарына және жалпы отырыстарына қатысуға құқылы. Марапатталғандардың тізімі Санаттағы негізгі мақалар: Достастық орденінің иегерлері 2009 жылғы жағдай бойынша марапатталғандардың саны 200-ден астам адамды құрады. Марапатталғандардың қатарында Әзербайжан Республикасының Президенті – Илхам Әлиев, Ресей Федерациясының Президенті – Владимир Путин, Тәжікстан Президенті – Эмомали Рахмон, Молдова Республикасы Президентінің міндетін атқарушы – Мариан Лупу және басқа да саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері бар. Тағы қараңыз * Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы Құрмет белгісі * Қазақстанның мемлекеттік марапаттары Дереккөздер
Сәкен Сайынұлы Исабеков

Сәкен Сайынұлы Исабеков (10 ақпан 1980 жыл, Мәскеу) — Қазақстанның мемлекет қайраткері, 2022 жылдан бастап қызметтегі Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы, генерал-майор. Білімі Д.А. Қонаев атындағы университеттің "юриспруденция" мамандығы бойынша түлегі. Еңбек жолы 2001 жылдан 2003 жылға дейін ҚР Республикалық ұланының әскери бөлімдерінде мерзімді әскери қызмет өткерген. 2003 жыл мен 2021 жыл аралығында Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің қатарында әртүрлі офицерлік және басшылық лауазымдарда қызмет өткерген. 2021 жылғы шілдеде Президент Өкімімен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі бастығының орынбасары – Президент күзет қызметінің бастығы болып тағайындалды. 2022 жылғы 6 қаңтарда Мемлекет басшысының Жарлығымен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі бастығы лауазымына тағайындалды. Марапаттары және атақтары ІІ дәрежелі "Айбын" орденімен, ІІІ дәрежелі "Мінсіз қызметі үшін" және І, ІІ, ІІІ дәрежелі "Елбасының қауіпсіздігін айбынды атқарғаны үшін" медальдарымен марапатталған. 2022 жылы 6 мамырда Мемлекет басшысының Жарлығымен оған Мемлекеттік күзет қызметінің генерал-майоры арнайы атағы берілді. Дереккөздер
Берік Ноғайұлы Асылов

Берік Ноғайұлы Асылов (28 ақпан 1964 жыл, Жамбыл облысы) — қазақстандық саясаткер және заңгер, 2022 жылдан бергі Қазақстан Бас прокуроры. Білімі Асылов С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін «Құқықтану» мамандығы бойынша бітірген. Еңбек жолы Асылов еңбек жолын 1991 жылы Алматы қаласы Алатау ауданы прокуратурасының тағылымдамашысы қызметінен бастаған. 1992–2001 жылдары — Алматы қаласы Алатау ауданы прокуратурасының аға тергеушісі, Бас прокуратура жанындағы аса маңызды істер жөніндегі аға тергеуші, тергеуші, Алматы әуе-көлік прокурорының орынбасары, Бас прокуратураның Мемлекеттік тергеу комитеті мен ұлттық қауіпсіздік органдарындағы, Қорғаныс министрлігінің әскери барлау және Президенттің күзет қызметіндегі жедел-іздестірудің заңдылығын қадағалау бойынша бөлім бастығы болып жұмыс істеген. 2001–2006 жылдар аралығында Оңтүстік Қазақстан облысы прокуратурасының басшылық лауазымдарында — Шымкент қаласының прокуроры, облыс прокурорының орынбасары, бірінші орынбасары қызметтерін атқарды. 2006–2008 жылдары — Батыс өңірлік көлік прокуроры. 2008–2010 жылдары — Ақтөбе облысының прокуроры. 2010–2011 жылдары — Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының орынбасары. 2011–2017 жылдары — Алматы қаласының прокуроры. 2017–2019 жылдары — Солтүстік Қазақстан облысының прокуроры. 2019 жылғы наурыздан бастап — Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының бірінші орынбасары. 2022 жылғы 3 наурызда Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры болып тағайындалды. Марапаттары және атақтары Асыловтың 3-сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі сыныптық шені бар (2011). Асылов Ерен еңбегі үшін медалімен марапатталған (2005), Даңқ орденінің толық кавалері (ІІ дәреже – 2011, І дәреже – 2017). Ол — «Қазақстан Конституциясына 10 жыл», «Қазақстан Конституциясына 20 жыл», «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл», «ТМД БПҮК 20 жыл», «Әділет органдары жүйесін дамытуға қосқан үлесі үшін», «Қазақстан Республикасының прокуратурасына 20 жыл», «Астанаға 20 жыл» мерейтойлық медальдарымен, сондай-ақ «Прокуратураның құрметті қызметкері» төсбелгісінің иегері. Отбасылық жағдайы Асылов үйленген, бес бала тәрбиелейді. Дереккөздер
Исабек-ишан

Исабек-ишан – 19 ғасырдағы ислам дінінің қайраткері, «қожа» табынан, ишан. 1764 жылы дүниеге келген. Оңтүстік Қазақстанды мекендеген Саид-қожа руынан шыққан. Ол өз тұқымын Аққу-ишанға қарай тартады. Сарыарқаға алғаш көшіп келген ата-бабалары 17 ғасырдың аяғында 20 жас шамасында Мұрат-ишан болды. Исабек-ишан Ақкөл-Жайылма, қазіргі Ақкөл деген жерде тұрған. 7 жасынан 19 жасына дейін медреседе оқыған. 14 жасында «Ишан» атағын алды. Кейін халық оны әулиелердің қатарына қосады – «әулие». Туған жерінде Қылдыкөл ауданында жерленген. 90-жылдардың аяғында. ХХ ғасырда Исабек-ишанның құрметіне Ақкөл ауылында оның атымен аталатын мешіт салынды. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20160304092952/http://golose.kz/index.php?optioncom_content&viewarticle&id2337:20----&catid2415:20---- Сара Аркадың киелі орны] * [https://salem.su/news/2019/09/20/deti-iz-ekibastuza-posetili-mavzolej-isabeka-ishana/ Екібастұздық балалар Исабек ишан кесенесін зиярат етті]
Асат Болатұлы Нұрпейісов

Асат Болатұлы Нұрпейісов (18 шілде 1987 жыл) — қазақстандық саясаткер, экономист, 2024 жылдан бастап Президент Іс Басқарушысы. Білімі 2010 жылы Прагадағы Нью-Йорк университетін «экономика және менеджмент» мамандығы бойынша, 2012 жылы Еуропалық бизнес мектебін бітірген, MSc Global Banking and Finance «Халықаралық банк ісі және қаржы» магистрі. Президенттік жастар кадрлық резервінің мүшесі. Еңбек жолы 2012—2015 жылдары KPMG Tax and Advisory менеджмент консалтингінде жұмыс істеген. 2015—2016 жылдары Ұлттық экономика министрлігі Мемлекеттік басқару жүйесін дамыту департаментінің басқарма басшысы, Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаевтың кеңесшісі болып қызмет атқарды. 2016—2017 жылдары «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ Корпоративтік қаржы департаментінің директоры болды. 2018—2019 жылдары Премьер-Министр Кеңсесі Жобалық басқару орталығының бас инспекторы, меңгерушінің орынбасары, меңгерушінің міндетін атқарушы сияқты лауазымдарға ие болды. 2019—2022 жылдары Ұлттық Банк Төрағасы аппаратының басшысы, 2022—2023 жылдары Алматы қаласы әкімі аппаратының басшысы болып қызмет етті. 2023—2024 жылдары Президент Іс басқарушысының орынбасары болды. 2024 жылғы 7 ақпанда Мемлекет басшысының Жарлығымен Президенттің Іс басқарушысы болып тағайындалды. Дереккөздер
Екібастұз бөгені

Екібастұз бөгені (Екібастұз су қоймасы) — Қазақстан Республикасы Павлодар облысы Екібастұз қаласы әкімшілігінің аумағындағы су қоймасы. 1967 жылы Қаныш Сәтбаев атындағы каналдың құрамында суды сақтау және Екібастұз қаласын сумен қамтамасыз ету мақсатында салынған құрылыстар. Су бетінің ауданы 7,2 км², көлемі 17,25 млн м³, пайдалы көлемі 14,4 млн м³. Су қоймасының ұзындығы шамамен 6 км, ені — 2,3 км, орташа тереңдігі — 2,25 м, ең тереңдігі — 5,3 м суы тұщы, орташа кермек, аздап сілтілі, гидрокарбонатты-сульфатты класқа жатады. Ихтиофауна: көксерке, шортан, табан балық, алабұға, өзен алабұғасы. Су тазарту қондырғылары су қоймасының оңтүстік жағалауында орналасқан. Жыл бойы су қоймасындағы судың көлемі шамамен 16 млн м³-ден 19 млн м³-ге дейін ауытқиды. Су тасқыны кезеңінде су қоймасына құятын өзендердің жалпы ағыны 4,19 млн м³ . Су сульфаттар класына, магний тобына жатады . 2022 жылғы зерттеуге сәйкес, макробентостың массасы 1,16 г/м² (олигитрофиялық резервуар) болды. Топографиялық карта * M-43-IV карта парағы. Масштабы: 1 : 200 000. Берілген күнін/аймақтың жағдайын көрсетіңіз. Дереккөздер
Руслан Акун

Руслан Акун (30 қараша 1984 жыл, Фрунзе) — қырғызстандық кинорежиссёр, сценарист, продюсер. «Сәлем, Нью-Йорк» (2013), «Бағу» (2014) және «Көкпар» (2018) сияқты шығармалары үшін белгілі. Өмірбаяны Руслан Акун 1984 жылғы 30 қарашада, Фрунзе қаласында туған. Оның киноға деген қызығушылығы бала кезінен өсе бастады. Сегізінші сыныптан бастап ол сценарий жаза бастады және қағазға анимация салып жүрді. 2002 жылы Нарын қаласындағы Мәкен Сыдықов атындағы орта мектепті бітірген. Қырғыз мемлекеттік университетінің Исенәлі Арабаева экономика факультетіне оқуға түсті, бірақ екінші курста оқуын тоқтатты. Кейін Орталық Азиядағы Америка университетінің бұқаралық коммуникация факультетіне оқуға түсті. 2009 жылы жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін кинематографияны дамыту Қоры ұйымдастырған кинематография курстарына қатысты. Сол жылы ол өзінің алғашқы деректі фильмдерін түсіре бастады. 2011 жылы Руслан «Бішкек, мен сені сүйемін» фильмінде ойнады. 2012 жылы ол АҚШ-та жаңа фильм түсіріп жатқанын хабарлады. Келесі 2013 жылдың басында «Сәлем, Нью-Йорк» романтикалық комедиясы шықты. 2014 жылы Оңтүстік Калифорния университетінің Кино мектебіне оқуға түсті. Осы жылдың соңында Руслан Акунның «Сүйіктімнің батыры» фильмі шықты. 2017 жылғы 9 ақпанда «Анамды іздеп» көркем фильмінің премьерасы өтті. 2018 жылы «Көкпар» фильмі түсірілді. Жеке өмірі Руслан Акун Қаныкей Акуноваға үйленген, екі баласы бар. Фильмографиясы Дереккөздер
Анила Денай

Анила Денай (; 18 қыркүйек 1973 жылы дүниеге келген) - албан саясаткері, 2019 жылдың қаңтарынан 2021 жылдың қыркүйегінде қызметінен уақытша тоқтатылғанға дейін елдің Қаржы және экономика министрі қызметін атқарған. Жастық шағы және білімі Денай Тиранада дүниеге келген және 1995 жылы Тирана университетін қаржы және банктік менеджмент мамандығы бойынша бітірген. Мансапы Денай Сальвадор, Боливия, Эквадор, Румыния және Мозамбикте ProCredit Banks-те жұмыс істеді. 2020 жылы ел экономикасын 2019 жылғы Албания жер сілкінісі мен COVID-19 пандемиясының «екі ауыр күйзелісінен» қалпына келтіруге көмектесуге бағытталған бірқатар шараларды енгізді. Үкіметтегі рөлінен басқа, Денай Дүниежүзілік банк тобының (ДБ) гендерлік және даму жөніндегі консультативтік кеңесінің мүшесі болды. Басқа белсенділігі * Еуропа қайта құру және даму банкі (ЕҚДБ), Басқарушылар кеңесінің ресми мүшесі (2019–2021) * Дүниежүзілік банк, Басқарушылар кеңесінің ресми мүшесі (2019–2021) Жеке өмірі Денайдың бір ұлы бар. Дереккөздер
Асхат Жұмағалиұлы Жұмағали

Асхат Жұмағалиұлы Жұмағали (19 тамыз 1979 жыл, Арқалық) — қазақстандық саясаткер, заңгер, 2025 жылдан бастап Бас Прокурордың орынбасары. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің соңғы төрағасы (2023—2025). Білімі 2000 жылы Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін үздік бітірген. Еңбек жолы 2001-2010 жылдары – прокуратура органдарында түрлі лауазымдарды, атап айтқанда Астана қаласы прокуратурасының бас маманы, ҚР Бас Прокуратурасының Алдын ала тергеу және анықтау заңдылығын қадағалау басқармасының прокуроры, аға прокуроры, ҚР Бас Прокурорының аға көмекшісі лауазымдарын атқарған. 2012-2014 жылдары – ҚР Экономикалық қылмыспен және сыбайлас жемқорлықпен қарсы күрес агенттігі (қаржы полициясы) Төрағасының кеңесшісі, Тергеу департаменті және сыбайлас жемқорлық туралы істерді ашу және алдын алу департаменті бастығының бірінші орынбасары, Тергеу департаментінің бастығы; 2014-2016 жылдары – ҚР Бас Прокурорының аға көмекшісі; 2016-2018 жылдары – ҚР Бас Прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясы Ведомствоаралық ғылыми-зерттеу институты директорының орынбасары, директоры; 2018-2019 жылдары – ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Тергеу департаменті басшысының орынбасары; 2019 жылдың қаңтар-шілде айлары – ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментінің басшысы; 2019-2021 жылдары – ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Шымкент қаласы бойынша департаментінің басшысы; 2021-2022 жылдары – ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Сотқа дейінгі тергеу қызметінің басшысы. 2022-2023 жылдары – ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Төрағасының орынбасары. 2023 жылғы 5 сәуірден 2025 жылғы маусымға дейін — ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Төрағасы. 2025 жылғы 18 қазанда Бас Прокурордың орынбасары болып тағайындалды. Марапаттары II дәрежелі «Айбын» орденімен, мерейтойлық және ведомстволық наградалармен марапатталған. Дереккөздер
Марат Талғатұлы Омаров

Марат Талғатұлы Омаров (20 қыркүйек 1988 жыл, Семей) — қазақ мемлекет қайраткері, 2022 жылдан бастап Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің төрағасы. Қазақстан футбол федерациясының президенті (2024) Білімі 2010 жылы "Болашақ" бағдарламасы бойынша британиялық Йорк университетін, 2011 жылы Лондон экономика және саясаттану мектебінің (LSE) магистратурасын бітірген. "Әлеуметтік ғылымдар магистрі" мамандығын алған. Еңбек жолы 2012—2014 жылдары Экономикалық даму және сауда министрі (кейіннен – Экономика және бюджеттік жоспарлау, Ұлттық экономика министрі) Ерболат Досаевтың кеңесшісі болып қызмет атқарды. 2014—2016 жылдары Ұлттық экономика министрлігі Тарифтік және институционалдық саясатты қалыптастыру департаменті директорының орынбасары болды. 2016—2017 жылдары «Қазақтелеком» АҚ басқарушы директоры болды. 2017—2019 жылдары «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ құрылымына кіретін «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» АҚ басқарма төрағасы, трансформациядан кейін «QazTech Ventures» АҚ басқарма төрағасы болды. 2019—2020 жылдары — «Бәйтерек» холдингінің басқарушы директоры әрі басқарма мүшесі. 2020—2022 жылдары Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары болды. 2022 жылғы 16 тамызда Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің төрағасы болып тағайындалды. Қоғамдық қызметі Қазақстан футбол федерациясы 2024 жылғы 20 желтоқсанында Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосыновтың қатысуымен Қазақстан футбол федерациясының ХХVІ кезектен тыс конференция отырысы өтті. Іс-шара барысында федерацияның жаңа президенті сайланды. Президенттікке үміткерлер қатарында: * Алтай Даумов – «Алматы облысының футбол қауымдастығы» ЗТБ атынан, * Ербол Қайыров – «Ақмола облыстық футбол қауымдастығы» ЗТБ атынан, * Марат Омаров – «Астана қаласы футбол федерациясы қауымдастығы» ЗТБ атынан ұсынылды. Басты үміткерлер Ерлан Жамантаев пен Давид Лория сайлауға түсіп, кейін кандидатурасын алып тастады. Жиынды ҚФФ бас хатшысы Саян Хамитжанов ашып, күн тәртібіндегі мәселелерді таныстырды. Одан кейін әрбір үміткерге сөз беріліп, өз бағдарламаларын ұсынды. Отырыстың ресми бөлігі аяқталған соң облыстық футбол қауымдастықтары, заңды тұлғалар бірлестіктері, футбол клубтары мен мектептердің өкілдері дауыс беруге қатысты. Дауыс беру нәтижесінде Марат Омаровтың кандидатурасы көпшілік қолдауына ие болды. Кейбір БАҚ хабарлауынша Омаров мектеп бітіргеннен кейін Англияға аттанып, Йорк университетінде экономист мамандығы бойынша білім алады. Англияда жүрген кезде студенттер лигасында футбол ойнайды. Кейін Хадерсфильдтің жастар командасына шақырту алып, Англияның төменгі лигасында өнер көрсеткен. Отбасы Қазіргі жұбайы Адия Имашева (1999 жылы туған) — белгілі саясаткер Берік Имашевтың қызы. Бұрынғы әйелі Дана Омарова (1989 жылы туған) — белгілі кәсіпкер Қайрат Боранбаевтың әпкесі Шолпан Боранбаеваның қызы. Имашев та, Боранбаев та Дариға Назарбаеваның құдасы болған. Бұрынғы некесінен екі баласы бар: қызы Адель (2015 жылы туған) және ұлы Темірлан (2017 жылы туған). Дереккөздер
Дархан Медеғалиұлы Жазықбай

Дархан Медеғалиұлы Жазықбай (бұрын — Жазықбаев; 1 тамыз 1976 жыл) — қазақстандық саясаткер, философ, заңгер, 2022 жылдан бастап қызметтегі Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы. Білімі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Қостанай заң институтын бітірген. Мамандығы философ, философия пәнінің оқытушысы, заңгер. Философия ғылымдарының кандидаты. Еңбек жолы Еңбек жолын Алматы заң институтында, содан кейін Ішкі істер министрлігінің академиясында оқытушы болып бастаған. Ішкі істер министрлігінің аппаратында түрлі лауазымдарда қызмет атқарды. Парламент Сенаты Аппаратының Әкімшілік бөлім меңгерушісінің орынбасары, Кадр жұмысы және мемлекеттік құпияларды қорғау бөлімінің меңгерушісі болған. Парламент Сенаты Аппараты Басшысының орынбасары, Президент Әкімшілігінің Ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің орынбасары қызметіне тағайындалған. 2019 жыл маусым 2022 жылдың қаңтар аралығында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының орынбасары қызметін атқарған. 2022 жылғы 11 қаңтарда Мемлекет басшысының Жарлығымен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Төрағасы қызметіне тағайындалды. Марапаттары және атақтары «Құрмет» орденімен, екі медальмен марапатталған. Отбасы Ағасы Бақытжан Жазықбаев (1968 жылы туған) — 2021 жылдан бастап KEGOC компаниясының басқарма төрағасының орынбасары. Дереккөздер
Жандос Нұрланұлы Шаймарданов

Жандос Нұрланұлы Шаймарданов (24 ақпан 1987 жыл, Шығыс Қазақстан облысы) — қазақстандық экономист және мемлекет қайраткері, 2025 жылдан бастап Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының директоры. Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің бұрынғы төрағасы (2023—2025). Білімі 2009 жылы «Болашақ» стипендиясы бойынша Ұлыбританиядағы Йорк университетін «Экономика және қаржы» мамандығы бойынша бітірген. 2020 жылы Испаниядағы IE университетінде Бизнес-талдау және Big Data магистрі дәрежесін алған. Еңбек жолы Еңбек жолын 2009 жылы ҚР Экономика және жоспарлау министрлігінде бас сарапшы қызметінен бастаған. 2010—2013 жылдары «Самұрық-Қазына» АҚ менеджері болды. 2013—2014 жылдары ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаевтың кеңесшісі, 2014—2016 жылдары ҚР Ұлттық экономика министрлігі Стратегиялық жоспарлау және талдау департаментінің директоры болды. 2016—2019 жылдары «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ департамент директоры, басқарушы директоры, 2019—2020 жылдары «Бәйтерек» холдингіне қарайтын «QazTech Ventures» АҚ Басқарма төрағасы болды. 2020—2022 жылдары ҚР Ұлттық Банкінің ақша-кредит саясаты департаментінің директоры болды. 2022—2023 жылдары ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросының басшысы болып қызмет атқарды. 2023 жылғы 16 қыркүйек күні ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің төрағасы болып тағайындалды. 2025 жылғы 28 ақпанда лауазымынан босатылды. 2025 жылы 14 мамырда ҚР Ұлттық экономика вице-министрі қызметіне тағайындалды. 2025 жылғы 16 маусымда Жандос Шаймарданов ҚР Президентінің жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының директоры болып тағайындалды. Отбасы Әкесі: Нұрлан Құбайдоллаұлы Шаймарданов (1963 жылы туған), ғалым дәрігер, Семей медицина университетінің кафедра меңгерушісі. Дереккөздер
Монтафон

Монтафон — Аустрияның Форарльберг штатындағы Билерхое (Bielerhöhe) тау жүйесінен Блуденц қаласына дейін созылып жатқан ұзындығы 39 шақырым алқап; Рейн өзенінің бір саласы — Иль өзені аңғар арқылы ағып өтеді. Солтүстігінде алқап Вервалл (Verwall) тау тобымен, ал оңтүстігінде Ретикон жотасы және Зильвретта (Silvretta) тобымен шектеседі. 2020 жылғы ақпарат бойынша 16 920 халқы бар алқаптағы барлық қауымдастықтар Блуденц ауданына жатады; Монтафонның жеке сот округі 2017 жылдың шілдесінде жабылды және Блуденц сот округімен біріктірілген. Монтафон — он қауымдастықты қамтитын бірлестік («Монтафон стенді»), олардың барлығы Блуденц округіне жатады. Негізгі қала — Шрунс. Муниципалитеттер: * Бартоломеберг (1100 м); * Гашурн (1000 м); * Лорюнс (583 м); * Санкт-Антон-им-Монтафон (650 м); * Санкт Галленкирх (900 м); * Шрунс (700 м); * Зильберталь (890 м); * Шталлер (600 м); * Чаггунс (700 м); * Ванданс (660 м). Әдебиеттер * Hilda Heine, Jörg Heine. Montafon: Führer für Wanderer und Bergsteiger. — 2. Auflage. — München: Rother Bergverlag, 1983. — ISBN 978-3-7633-3244-1 . * Hermine Flaig, Walther Flaig. Alpenpark Montafon. Führer und kleine Heimatkunde der Talschaft Montafon in Vorarlberg/Österreich. — 13., vermehrte und verbesserte Aufl. — Schwarzach: Ruß, 1998. — ISBN 3-85258-012-9 . Дереккөздер
Шкодер—Вора темір жолы

Шкодер-Вора темір жолы — Албаниядағы Шкодер мен Вора арасындағы темір жол болды. Шкодердегі Подгорица—Шкодер темір жолымен, Милоттағы аяқталмаған Милот-Клос теміржолымен және Ворадағы Дуррес—Тиран темір жолымен байланыстырылған желі. Шолу Шкодер-Вора темір жолы — ұзындығы 103,6 км стандартты теміржол. Бүкіл Албаниядағы басқа теміржолдар сияқты теміржол да электрлендірілмеген. Ворадан Тирана халықаралық әуежайы Нене Терезаға дейін жұмыс істейтін жобаланған теміржол бар. Дегенмен, жобаның құрылысы әлі басталған жоқ. Тарихы Вора мен Лач арасындағы 28 шақырымдық теміржол желісі 1962-1963 жылдар аралығында еріктілердің көмегімен аяқталды. Шикізат Мароккодан әкелінді, содан кейін олар Дуррестен Лачқа локомотивтермен тасымалданды. Бұл желі 1963 жылы 7 мамырда ресми түрде ашылды. Лач пен Леже арасындағы 20 шақырымдық теміржол желісі 1980 және 1981 жылдар аралығында аяқталды. Бұл желі ресми түрде 1981 жылдың сәуірінде ашылды. Леже мен Шкодер арасындағы 34 шақырымдық теміржол желісі 1981 және 1982 жылдар аралығында аяқталды. Бұл желі ресми түрде 1981 жылы 11 қарашада ашылды және жолаушылар тасымалы 1982 жылдың 25 қаңтарында басталды. Дереккөздер
Мақсат Қайратұлы Тұрлыбаев

Мақсат Қайратұлы Тұрлыбаев (5 сәуір 1987 жыл) — Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының басшысы. Білімі Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтын «Экономика» мамандығы бойынша бітірген, Сеул ұлттық университетінде мемлекеттік басқару магистрі дәрежесін алған. Еңбек жолы Еңбек жолын 2008 жылы ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінің Инвестициялық саясат және жоспарлау департаментінің сарапшысы қызметінен бастаған. 2010-2016 жж. – ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Мемлекет міндеттемелерін басқару және қаржы секторын дамыту саясаты департаментінің бас сарапшысы, басқарма басшысы. 2016-2020 жж. – Павлодар облысының экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының басшысы. 2020-2021 жж. – Павлодар облысы қаржы басқармасының басшысы. 2021-2022 жж. – ҚР Президенті Әкімшілігінің Басшысы Хатшылығының инспекторы қызметін атқарды. 2022 жылғы шілдеден бастап Ұлттық статистика бюросы басшысының орынбасары болып жұмыс істеді. 2023 жылы 17 қарашада Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросының басшысы лауазымына тағайындалды. Марапаттары және атақтары Президенттік Жастар кадр резервінің мүшесі. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. Дереккөздер