kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Бала Шідерті (Шат)

Бала Шідерті (Шат) – Ертіс алабындағы өзен. Ұзындығы 100 км-дей, су жиналатын алабы шағын, оның 40-50%-ы жыртылған. Бастауы Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, Корнеевка ауылы тұсынан бастау алып, Павлодар облысы Баянауыл ауданы жерінде Шідерті өзеніндегі бөгенге құяды. Гидрологиясы Көктемде еріген қар және жер асты суларымен қоректенеді. Негізгі саласы — Шаңтимес өзені. Жағалауы құламалы саз балшықты, кей жерлері кұмды. Жағалауында қамыс, құрақ, тал, тобылғы өседі. Сәуірде мұзы ериді. Өзен бірнеше жерден бөгелген. Дереккөздер
Еркебұлан Ертихалұлы Нашаров

Еркебұлан Ертихалұлы Нашаров 1953 жылы 27 қарашада Көкшетау облысы Володар ауданы Базжаркент ауылында туған. Қазақ. Арғын тайпасының Қарауыл руынан шыққан. Алматы зооветеринарлық институтын (1977) бітірген, зоо- инженер. Қазақ және орыс тілдерін біледі. Ауылшаруашылық ғылымдарының кандидаты. 1972 жылдан - Алматы зооветеринарлық институтының студенті. 1977 жылдан - Көкшетау облысы Щучинск ауданы «¥рымқай» кеңшары кешенді бригадасының зоо- технигі. 1979 жылдың қаңтарынан - ҚазКСР Мал азығын дайындау министрлігінің Қарағанды құрама жем өнер- кәсібі аймақтық зертханасының мал дәрігері. 1979 жылдың қазанынан - КСРО Су шаруашылығын суландыру министрлігінің «Баскүрішкеңшарқұрылыс» Қарағанды жаңа суармалы жерлерді игеру басқармасының аға зоотехнигі. 1982 жылдан - Қарағанды облысы Телман ауданы «Тұзды» кеңшарының бас зоотехнигі, партия комитетінің хатшы- сы. 1990 жылдан - Қарағанды облысы Телман ауданы Калинин кеңшарының бас зоотехнигі, кеңшар директоры. 1996 жылдан - «Шоқай» АҚ президенті (Қарағанды облы- сы Телман ауданы Покорное ауылы). 1997 жылдан - «Нұр- СХ» ЖШС директоры (Қарағанды облысы Бұхар жырау ауданы Покорное ауылы). 2006 жылдан - Қарағанды облысы Бұхар жырау ауданының әкімі. 2010 жылдың тамызынан бері - Қарағанды облысы Абай ауданының әкімі. «Құрмет» орденімен, 3 медальмен марапатталған. Дереккөздер
Төлеутай Мінапасұлы Шахарбаев

Төлеутай Мінапасұлы Шахарбаев (1942 жылы туған), партия-кеңес қызметкері, ауыл шаруашылығы өндірісін ұйымдастырушы. Қарқаралының түлегі. Алматы зоотехника-мал дәрігерлік институтын (1951), Экономика, болжау және менеджмент институтын (1993) бітірген. Еңбек жолың Қарқаралы ауданының Фрунзе атындағы кеңшарында бас мал маманынан бастап, Нұркен атындағы кеңшарда директор, аудандык ауыл шаруашылық баскармасының бастығы болады. 1989-1992 аудандық партия комитетінің 1-хатшысы,аудандық Кеңес, аудандық атком-нің төрағасы, 1992-1993 жылдары Қарқаралы қаласының және ауданың әкімі. 1993-2000 жылдары Қарағанды облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бастығының 1-орынбасары қызметтерін аткарған. 2000 жылдан «Қарағанды-Нан» ЖШС агроенер-кәсіп кешенінің директоры. Қазақстан КП 17-съезінің делегаты. «құрмет Белгісі» орденінің иегері.ҚР еңбек сіңірген кайраткері.Қарқаралы ауданының құрметті азаматы. Дереккөздер
Василий Тихонович Шибаев

Василий Тихонович Шибаев (1909-1971) - кен инженері, Соц. Еңбек Ері (1948). * Днепропетровск кен институтын бітірген (1933). * 1946-1951 және 1957-1959 жылдары «Қарағандыкөмір» комбинатының бастығы. * 1959-61 жылы Қарағанды облаткомының төрағасы. Қарағанды тас көмір бассейнінің құрылысын, көмір ендіру көлемін ұлғайту, бассейнде жаңа техника енгізу және жаңа көмірлі аудандарды игеру жолындағы күресті ұйымдастырушылардың бірі. КОКП 21-съезінің, Қазақстан Компартиясы 4, 9-съездерінің делегаты. 2,3,5 сайл. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Ленин орденімен 2 рет, Еңбек Қызьл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Кенжебай Әбілқажыұлы Қашаев

Кенжебай Әбілқажыұлы Қашаев - 1966 жылы 2 мамырда Көкшетау облысы Зеренді ауданы Үлгілі ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Қашаев Әбілқажы, зейнеткер, ¥ОС ардагері. Анасы - Қашаева Күлбан, зейнеткер. Алматы сәулет және құрылыс институтының инженерлік- техникалық факультетін бітірген (1992), мамандығы- «Құрылыс бұйымдары мен құрылғыларын өндіру». Техника ғылымдарының кандидаты (2009). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Гидромелиоративті құрылысқа арналған өзгертілген бөтондардың технологиялары мен қасиеттері». Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1993 жылдан - «Красноярский» көкөніс және сүт кеңшарының дайын өнісін сату бойынша маманы (Көкшетау облысы Көкшетау ауданының Қызылжар ауылы). 1994 жылдың маусымынан - «Қазэкспортастық» мемлекеттік акционерлік қоғамының тасушысы (Алматы қ.). 1994 жылдың қарашасынан - «Қазэкспортастық» мемлекеттік акционерлік қоғамының экспорт-импорттық операциялар бөлімінің жетекші маманы («Экспортастық» АҚ қайта ұйымдастырылған). 1995 жылдан - «Экспортастық» АҚ менеджері, атқарушы директорының орынбасары (Ал- маты қ.). 1998 жылдан - «Винзавод Қазақстан» АҚ вице- президенті. 2000 жылдан - «Винзавод Қазақстан» ЖАҚ бас директоры. 2004 жылдан - «Қызылту Астық-1» ЖШС директоры. 2005 жылдың ақпанынан бері - «Агрофирма Қызылту - НАН» ЖШС директоры. «Нұр Отан» ХДП саяси кеңесінің мүшесі (2005 жылдан). «Ерең еңбегі үшін» (2006), Халықаралық өнеркәсіп иелері мен кәсіпкерлер, бизнес, ғылым және мәдениет көшбасшылары конгресі жетекшілігінің «Алтын Ягу- ар» медальдарымен; Халықаралық іскер кеңесімен бір- лескен Жоғарғы Женева институтының INSAM бизнес басқармасының алтын медалімен; ҚР Президентінің құрмет грамотасымен, ҚР Президентінің (2008), ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің алғыс хаттары- мөн марапатталған. «Алтын жүрек» ұлттық жыл сайынғы сыйлығының номинантты (2008). Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақты, мәңгі өркендеген, әлемнің мықты 10 елдерінің қатарында». Хоббиі - кітап оқу, белсенді демалыс. Үйленген. Жұбайы - Қашаева Жанна Есентайқызы (1971 ж. т.). Қыздары - Қашаева Жұлдыз Кенжебайқызы (1990 ж. т.), Қашаева Жансұлу Кенжебайқызы (1997 ж. т.), Қашаева Айлин Кенжебайқызы (2007 ж. т.); ұлы - Қашаев Руслан Кенжебайұлы (2003 ж. т.). Дереккөздер
Таңғали Смитұлы Хамиев

Таңғали Смитұлы Хамиев - 1960 жылы 20 шілдеде Маңғыстау облысының Форт-Шевченко қаласында туған. Қазақ. Анасы - Байнекеева Қырмызы, зейнеткер, Түпқараған ауданы Ақшүкір ауылы орта мектебінің жанындағы интернатта аспаз болып жұмыс істеген. Байұлы тайпасы Адай руы Құнанорыс бөлімінен шыққан. Алматы Сәулет-құрылыс институтының өнеркәсіптік және азаматтық құрылыс факультетін бітірген (1982), мамандығы - «Өнеркәсіп және азаматтық құрылысы». Қазақ және орыс тілдерін біледі. *1982 жылдан - Форт-Шевченко қаласының ҚМБ-7 шебері, жұмыстар атқарушысы. *1995 жылдан - Ақтау қаласындағы №18 ӨТМ өндірістік оқыту шебері. *1996 жылдан - «Мұнайгаз» МХК «БУМИА» АҚ бас инженері (Ақтау қаласы). *2000 жылдың ақпанынан - «Қазақстан халық банкі» ААҚ Маңғыстау облыстық филиалының ӘШБ бастығы. *2000 жылдың қарашасынан - «Baikonur Engineering» ЖШС жұмыстар жасаушысы. *2001 жылдан - Маңғыстау облысының Мемлекеттік сәулет-құрылыс инспекциясының бас маманы. *2002 жылдан - Маңғыстау облысының Сәулет, құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық және жол шаруашылығы департаментінің бөлім бастығы, директорының орынбасары, директоры. *2005 жылдан - Маңғыстау облысы Сәулет, қала салу және құрылыс басқармасының бастығы. *2006 жылдың қаңтарынан - Маңғыстау облысы Құрылыс басқармасының бастығы. *2006 жылдың ақпанынан - Маңғыстау облысы Сәулет және қала салу басқармасының бастығы; Ақтау қаласы әкімінің бірінші орынбасары. *2006 жылдың қыркүйегінен - Ақтау қаласында «Теміржолжөндеу» АҚ президентінің өкілі. *2007 жылдың ақпанынан - Маңғыстау облысы Сәулет және қала салу басқармасының бастығы. *2007 жылдың шілдесінен бері - Маңғыстау облысының Құрылыс басқармасының бастығы. Қазақстанның Құрметті құрылысшысы. Әскери атағы - лейтенант. Үйленген. Жұбайы - Дабысова Жұмагүл Жұбанқызы (1961 жылы туған), жеке кәсіпкер. Балалары - Жандос (1984 жылы туған), Айдос (1985 жылы туған), Жақсылық (1988 жылы туған), Нұрай (1998 жылы туған). Дереккөздер
Шахтёр (Қарағанды облысы)

Шахтёр — Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл, Шахтёр ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Нұра өзенінің сол жағалауында, Нұра кентінен солтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде. Тарихы Іргесін Донбас шахтерлері 1954 жылы қалаған. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыты бидай өңдеу мен етті мал шаруашылығы болды. Жерінің жалпы көлемі — 40,7 мың га. Кеңшар негізінде 8 шаруа қожалығы құрылған. Халқы Инфрақұрылымы Ауылда клуб, мектеп, кітапхана, амбулатория, фельдшер-акушерлік пункт, мәдени орталықтар жұмыс істейді. Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқьлы байланысады. Дереккөздер
Ерсайын Ахметуәлиұлы Нәбиев

Ерсайын Ахметуәлиұлы Нәбиев (14.08.1960, Өскемен) - Мәжіліс депутаты. Қазақ. Өскемен педагогикалық институтын (1983) тарих мұғалімі мамандығы бойынша; Герцен атындағы Ресей мемлекеттік педагогикалық университетінің аспирантурасын (1991); С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетін (1996) заңгер-құқық зерттеуші мамандығы бойынша; Қазақстан-Америка еркін университетін (2002) экономист мамандығы бойынша бітірген. Педагогика ғылымдарының докторы (2003). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстан Республикасында кәсіби білімнің теориясы мен әдістемесін қалыптастыру және дамыту». С. Аманжолов атындағы ШҚМУ құрметті профессоры. 1978 жылдан - Өскемен қаласы №25 орта мектебінің тарих мұғалімі. 1986 жылдан - Өскемен педагогика инсти- тутының педагогика кафедрасының оқытушысы (қазіргі С. Аманжолов атындағы ШҚМУ). 1988 жылдан - Герцен атындағы Ресей мемлекеттік педагогикалық университе- тінің аспиранты. 1991 жылдан - С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ғылыми- зерттеу орталығы бастығының орынбасары. 1993 жылдан - Қазақстан Республикасы ҰҒА Шығыс бөлімшесінің ғылыми хатшысы. 1994 жылдан - С. Аманжолов атындағы ШҚМУ сыртқы байланыстар және коммерция жөніндегі проректоры, 1995 жылдан - қайта даярлау және біліктілікті арттыру институтының директоры, 1998 жылдан - С. Аманжолов атындағы ШҚМУ экономикалық мәселелер жөніндегі проректоры. 1999 жылдан - Шығыс Қазақстан классикалық университетінің ректоры. 2001 жылдан - Қазақстан-Америка еркін университетінің вице-президенті. 2003 жылдан - С. Аманжолов атындағы ШҚМУ аға ғылыми қызметкері, педагогика кафедра- сының профессоры. 2004 жылдан - ¥лттық білім беру және тестілеу мемлекеттік стандарттары орталығы Өскемен филиалының директоры. 2005 жылдан - С. Аманжолов атындағы ШҚМУ проректоры. 2007 жылдан - Өскемен қалалық мәслихатының хатшысы. 2009 жылдың қазанынан бері - Шығыс Қазақстан облысы Білім басқармасының бастығы. Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаттығына кандидаты (2004). «Отан» РПП саяси кеңесінің мүшесі (2006-2007). «Нұр Отан» ХДП бюро мүшесі. «Астананың 10 жылдығы» медалімен (2008) марапатталған. Қазақстан Республикасы білім беру саласының Құрметті қызметкері. Қазақстан Республикасы Президентінің, С. Аманжолов атындағы ШҚМУ ректорының, академик A.M. Ғазалиевтің алғыс хаттарымен ескерілген. Дереккөздер
Талғат Базарбайұлы Қожахметов

Талғат Базарбайұлы Қожахметов - 1964 жылы 1 қыркүйекте Солтүстік Қазақстан облысы Урожайное ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Қожахметов Базарбай Қожахметұлы. Анасы - Қожахметова Зейнеп Биматқызы. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеттің механика және қолданбалы математика факультетін бітірген (1986), қолданбалы механик-математик. Қазақ, орысжәне ағылшын тілдерін біледі. 1986 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеттің механика және қолданбалы математика факультетінің «Біріңғай кеңістіктің механикасы» кафедрасының машықтанушы оқытушысы. 1991 жылдан - «Оқжетпөс» ЖШС директоры (Апматы қ., кейін - «ӘСЕМ фирмасы» ЖШС). 1993 жылдан - «ӘСЕМ фирмасы» ЖШС бас директоры (кейін - «Әлем-кеңсе» ЖШС, Алматы қ.). 2009 жылдан бері - «Әлем-кеңсе» ЖШС бас дирөкторы (Алматы қ.). Қазақстанның Кеңселік кәсіпорындарының қауымдастығы кеңесінің төрағасы (2001 жылдан). «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Әскери атағы - запастағы майор. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев, В.В. Путин. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан өркендеген мемлекет болады» Хоббиі - тау туризмі, футбол, жүзу, бильярд, шахмат, ту- ризм. Сүйіп оқитын әдебиеті - бизнес-әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Қожахмөтова Салтанат Есімханқызы, үй шаруасымен айналысады. ¥лдары - Қожахметов Серік Талғатұлы (1988 ж. т.), Қожахметов Абай Талғатұлы (1994 ж. т.); қызы - Қожахметова Әсем Талғатқызы (1999 ж.т.). Дереккөздер
Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев

Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев (13 қазан 1976, Жаңақорған ауданы, Қызылорда облысы) — қазақстандық саясаткер, 2022 жылғы сәуірден бері Қызылорда облысының әкімі. Белгілі мемлекет қайраткері Бердібек Сапарбаевтың туған інісі. Өмірбаяны Әкесі — Нәлібаев Машбек Сапарбайұлы (1926–2004), «Өзгент» кеңшарының бригадирі және басқарушысы болып жұмыс істеген. Анасы — Нәлібаева Бибіш Нұрманқызы (1933–2004). Нұрлыбек Нәлібаев Қоңырат тайпасы Жаманбай руы Қараша бұтағынан шыққан. Қазақ мемлекеттік аграрлық университетін (1997) «Экономика және менеджмент» мамандығы бойынша; Қызылорда гуманитарлық заң университетін (2003) «Заңғылымы» мамандығы бойынша бітірген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2006 жылдан). 1997 жылдан - «Қазақойл-коммерция» ЖШС мұнай өндіру бойынша сарапшысы. 1998 жылдан - «Бұлақ» ЖШС директорының орынбасары. 1999 жылдан - «Стандарт Ойл Бейс» ЖШС директоры. 2001 жылдың наурызынан - «Стандарт Ойл» ЖШС директоры. 2001 жылдың кыгжуйегінен - «Станлаот Ойл Трейдинг» ЖШС директоры. 2002 жылдан - «Харрикейн Ойл Продактс» ЖАҚ Қызылорда филиалының директоры. 2002 жылдың қазанынан - «Қызылорда Мұнай Сервис» ЖШС бас директоры 2005 жылдың тамызынан - Қызылорда қаласы әкімінің орын- басары, қала әкімінің міндетін уақытша атқарушы. 2005 жылдың қазанынан - Қызылорда қаласы әкімінің орынбасары. 2007 жылдан - Қызылорда облысының әкімі аппаратының жетекшісі. 2008 жылдан бері - Қызылорда облысы Шиелі ауданының әкімі. Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы «Нұр Отан» ХДП филиалының төрағасы (2008 жылдан). 2013-2021 жж. – Қызылорда облысы, Қызылорда қаласының әкімі. 2021 жылғы 1 сәуірден бастап Қазақстан Республикасы премьер-министрі Кеңсесінің Өңірлік даму бөлімінің меңгерушісі. 2022 жылдың 7 сәуірінен бастап Қызылорда облысының әкімі Әскери атағы - аға лейтенант. Діни көзқарасы - ислам. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Еліміздің табысты дамуы үшін қажеттінің бәрі бар - ауқымды аумақ, бай минералдық ресурстар. Халыктың демографиялық дамуы, қазірде барынша қалпына келтіріліп жатқан қуатты өндірістік және ауылшаруашылық базасы». Хоббиі - спорт (волейбол), домбыра шерту, ән айту, атқа салт міну, автомобильмен жылдам жүру. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және классикалық жанрлар. Отбасы Үйленген. Жұбайы - Сыздықова Мәлика Мұстафақызы. ¥лы - Машбек Назарбек Нұрлыбекұлы (2002 жылы туған); қыздары - Машбекова Айя Нұрлыбекқызы (2004 жылы туған), Машбекова Аруна Нұрлыбекқызы (2010 жылы туған). Марапаттар * «Құрмет » ордені (2011) * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл » медалі (2011) * «Парасат » ордені (2016) * Қазақстанның құрметті құрылысшысы Дереккөздер
Шахтер Даңқы

Шахтер Даңқы құрмет белгісі. КОКП ОК мен КСРО Министрлер Кеңесінің 1956 жьлғы қазан айының 8-індегі қаулысы бойынша тағайындалған. Көмір өнеркәсібі мен шахта құрылысында ерекше еңбек еткен жұмысшыларға беріледі. Сондай-ақ бұл құрмет белгісімен алдыңғы қатарлы жұмысшылар, мастерлер, басшы инженерлер, техникалық қызметкерлер, кәсіпорын жұмыскерлері, көмір мен тақтатас өнеркәсібі және шахта құрылысының мекемелері мен ұйымдары, өз еңбегі мен белсенділігінің нәтижесінде көмір өндіру мен шахта құрылысында мемлекеттік жоспарды асыра орындауға үлес қосқандар, көмір өнеркәсібі мен шахта құрылысында үздіксіз, кемінде 5 жыл еңбек етсе марапатталады. «Құрмет Белгісі» 3 дәрежеге белінеді: біріншісі - ең жоғарғы болып есептеледі. Дереккөздер
Андрей Николаевич Никишов

Андрей Николаевич Никишов 1969 жылы 21 шілдеде Целиноград облысы Целиноград ауданы Киров атындағы кеңшарда туған. Чуваш. Целиноград ауылшаруашылық институтын (1992) мал дәрігері мамандығы бойынша; Қазтұтыну одағының Қарағанды экономикалық университетін (2007) бітірген, мемлекеттік басқару бакалаврі. Ветеринарлық ғылымдар кандидаты. 1990 жылдан - «Прима» кооперативтік ғылыми-өндірістік бірлестінің №42 филиалының ветөринарлық санитары (Целиноград қаласы). 1991 жылдан - «АИВЕ» ШЖК директоры (Целиноград қаласы). 1998 жылдан - Целиноград аудандық ветеринарлық стансасы жұқпалы аурулар жөніндегі бастықтың орынбасары. 1998 жылдың қыркүйегінен - Ақмола облысы Ветеринария комитеті ветеринарлық инспекция бөлімінің жетекші маманы. 1998 жылдың желтоқсанынан - Ақмола облысы Ветеринарлық қадағалау басқармасы ветеринарлық инспекция және санитария бөлімінің бастығы, бас мемлекеттік инспектордың орынбасары, 1999 жылдың мамырынан - басқарма бастығының орынбасары. 1999 жылдың қазанынан - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ақмола облыстық аумақтық басқармасы ветеринария бөлімінің бастығы - Ақмола облысы бас ветеринарлық инспекторы. 2002 жылдың сәуірінен - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ақмола облыстық аумақтық басқармасы бастығының орын- басары, 2002 жылдың шілдесінен - бастығы. 2004 жылдан -Ақмола облысы Егіндікөл ауданыныңәкімі. 2007 жылдан - Ақмола облысы Көкшетау қаласының әкімі. 2008 жылдың наурызынан бері - Ақмола облысы Степногорск қаласының әкімі. «Тыңға 50 жыл» (2004), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; Қазақстан Республикасы (1999), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің «Ауыл шаруашылығы жүйесіндегі көп жылғы жемісті еңбегі үшін» Құрмет грамоталарымен марапатталған (2001). Қазақстан Республикасы Президентінің алғыстарымен ескерілген (2001, 2005). Дереккөздер
Энергия зауыты

Энергия зауыты, «Миттал-Стил Теміртау» ААҚ Көмір департаментіне қарайды (Қарағанды комитеті.). «Қарағандыкөмір» комбинатынын шахталарында пайдаланылатын жарылыстан қауіпсіздендірілген кеніш электр жабдығын жөндеу үшін 1956 жылы іске қосылған. 1957 жылы 3100 электр двигателін күрделі жөндеуден өткізді (өнімнің жалпы көлемінің 35%-і). 1996 жылы Көмір департаменгі қарамағына көшті. Көмірдепартамент шахталары мен Болат департаменті (ҚарМК) кәсіпорындарына қызмет көрсетеді. ПТЭ-3 электрмагнит тежегіші жетегін, ТДМ-50 ЗМ дәнекерлеу трансформаторын, 2 ЭДКОФ250LВ4 сериялы электр двигательдерін шығарады, трансформатор катушкаларын орау, тепловоз электродвигательдерін, электровоздар, БелАЗ-дар жөндеу жұмыстарын орындайды. Жарылыстан қауіпсіздендірілген шахта пускательдерін, күш трансформаторларын, шахта подстанцияларын, СУВ типті баскару кешені құрылғыларын жөндеуге мамандандырылған. Дереккөздер
Шиөзек (өзен)

Шиөзек – Сарысу алабындағы өзен. Географиялық орны Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы жерімен ағады. Бастауы Айғыржал (Омарбек) тауының батыс бөлігіндегі бұлақтардан басталып, Сүртісу (Кеңсаз) өзеніне құяды. Гидрологиясы Ұзындығы - 67 км, су жиналатын алабы 711 км 2 . Төбелер аралығымен аңғар жасап ағады. Қар суымен толысады. Кішігірім 10 шақты саласы бар. Жылдық орташа су шығыны 0,20 м 3 /сек. Алабы — жайылым. Дереккөздер
Зулпа Супьяновна Чумакова

Зулпа Супьяновна Чумакова (1951 жылы туған) ақын, публицист, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, Жазушылар одағының мүшесі (2001). ҚарМУ-ды бітірген (1977). 1985-2001 жылы Сәтбаев және Жезқазған қалалық мәдениет бөлімінде меңгеруші, Жезқазған қала әкімі аппаратының ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі, Жезқазған қала әкімінің БАҚ жөніңдегі кеңесшісі, ішкі саясат және әлеуметтік сала бөлімінің бас маманы болды. 2001 жылдан қалалық мәдениет бөлімінің бастығы. Өлендері «Нива»,«Парасат», ресейлік «Вайнах сегодня» журналдарында жарияланған, «Сарыарқа саздары»,«Творчество», «Голоса земляков» жинақтарына енген. «Земные звезды Жезқазгана» (1996), «Осенняя рапсодия» (1999), «Диалектика души» (2001), «Түсіме таулар кіреді» (2003) кітаптарының авторы. Дереккөздер
Фитохимия институты

Фитохимия институты ҚР Білім және ғылым министрлігінің Фитохимия институты, (Қарағанды), республикадағы ірі ғылыми орталық. Химия, фармакология және биология бағытындағы ғылыми-зерттеу зертханалары, ботаника бағы, дәрілік өсімдіктер өсіретін тәжірибе шаруашылығы бар. Фитохимия институты өз қызметі барысыңда 494 дәрілік өсімдік түріне түбегейлі зерттеу жүргізіп, мыңнан астам қосылыстар алып, оларды идентификациялады. Табиғи косылыстар негізінде 600-ден астам туынды синтезделді. Биологиялық белсенді қосылыстарды орталықтандырылған сақтау мен жалпы мемлекеттік бірегей есепке алу және ҚР ғалымдарының зияткерлік меншігін қорғау мақсатымен Фитохимия институты жанынан Республикалық биологиялық белсенді қосылыстар туралы мағлұмат топтастырылды. Институт өсімдік шикізаты негізінде 40-тан астам дәрілік препараттарды өндіріске дайындады. 1995-2005 жылдары институт қызметкерлерінің 100-нан астам ғылыми жұмыстары, оның ішінде 15 монография, 3 әдістемелік нұсқау жарық көрді, өнертабысқа 70 ұсыныс берілді, ҚР 44 патенті мен алдын ала патенті, 9 АҚШ, 3 Еуропа және Қытай патенті алынды. Осы саладағы ірі жетістік тықыр жөне қаңбақ жусанның негізіңде жасалған қатерлі ісікке қарсы қолданатын «Арглабин» және «Салсоколлен» препараттары болып табылады. Препаратдүние жүзінің 11 елінде (Жапония, Қытай, АҚШ, Ұлыбритания, Германия т. б.) патентке ие болған. 2005 жылы қуаты жылына 2 млн ампула шығарылатын Қарағанды фармацевтика кешенінің 1-кезегі іске қосылды. Фитохимия институтында ҰҒ А академигі, 8 ғылым докторлары, 39 ғылым кандидаты жұмыс істейді. Ресей ғылым академиясының алтын медалімен марапатталған. 2006 жылдан Фитохимия институты «Фитохимия» ғылыми-өндірістік орталығы болып қайта құрылды. Орталық басшысы ҚР ҰҒА академигі, химия ғылымының докторы, профессор С.М. Әдекенов. Дереккөздер
Ертарғын Кәкімбекұлы Астаев

Астаев Ертарғын Кәкімбекұлы - 1950 жылы 2 қазанда Алматы облысы Талғар ауданының «Калинин» ұжымшарында туған. Қазақ. Әкесі - Астаев Кәкімбек (1924 ж. т.), зейнеткер, 1-ші топты ҰОС мүгедегі. Анасы - Астаева Жаңыл (1926 ж. т.), зейнеткер. Алматы халық шаруашылығы институтының сауда экономикасы факультетін (1975) экономист мамандығы бойынша; «Әулие-Ата» университетінің заң факультетін (2003) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нүр Отан» ХДП мүшесі (2003 жылдан). 1968 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданының «Калинин» ұжымшары шопанының көмекшісі. 1970 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданы «Қазгипросушаруашылығы» институты топографиялық отрядының жүмысшысы. 1971 жылдан - Алматы халық шаруашылығы институтының студенті. 1975 жылдан - Алматы облысы Талғар аудандық тұтынушылар одағының экономисі, тауар сатушысы. 1977 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданы Таулы Октябрь кеңшары жұмысшылар кооперативі төрағасының орынбасары. 1979 жылдан - Алматы облысы Талғар қаласы автодүкендер бірлестігінің директоры. 1984 жылдан - Алматы қаласы Мәскеу аудандық Азық-түлік саудасы одағының директоры. 1989 года - Алматы қ. Мәскеу аудандық Халық депутаттары кеңесі атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1992 жылдан - Алматы қалалық мемлекеттік мүлік жөніндегі аймақтық комитеті төрағасының бірінші орынбасары. 1993 жылдан-«Әлемсистем» қаржы-инвестициялық компаниясының вице-президенті (Алматы). 1996 жылдан - Алматы қ. Алатау аудандық әкімінің орынбасары. 1997 жылдан - «Кемер» АҚ бірінші вице-президенті (Алматы). 1998 жылдан - Тараз қаласы әкімінің бірінші орынбасары, әкімнің орынбасары, әкімнің м.а. 2009 жылдан - Тараз қаласының әкімі. 2010 жылдың қарашасынан бері - Жамбыл облысы Жамбыл ауданының әкімі. Алматы қаласы Мәскеу аудандық Халық депутаттары кеңесі атқару комитетінің депутаты (1989-1992). «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына Южыл» (2005), «Ерен еңбегі ушін» (2007) медальдарымен марапатталған. Діни көзқарасы - «Исламды ұстанамын, дініне қарай кемітіп, шеттетуге қарсымын». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М.К. Ататүрік. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикасы мықты, өркендеуші мемлекет». Хоббиі - туризм. Сүйіп оқитын әдебиеті -тарихи романдар. Үйленген. Жұбайы - Астаева Мария (1954 ж. т.). Қызы- Астаева Дина Ертарғынқызы (1986 ж. т.); ұлы - Астаев Талғат Ертарғынұлы (1980 ж. т.). Дереккөздер
Владимир Федорович Власюк

Владимир Федорович Власюк 1942 жылы 25 сәуірде Көкшетау облысы Петровка ауылында туған. Украин. Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін (1962) кескіндемеші мамандығы бойынша; Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогика институтының көркемсурет және графика факультетін (1969) бейнелеу өнері, сызу және еңбекке баулу пәнінің оқытушысы мамандығы бойынша бітірген. Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының кескіндеме профессоры (1994 жылдан). Доцент. Акварельші. Пейзаж және натюрморт жанрларында жұмыс істейді. «Тасқын» (1999), «Айзенах» (2007), «Қапшағай» (2007), «Мешіт» (2008), «Күн сәулесі» (2009) және т.б. жұмыстардың авторы. Халықаралық (Германия, АҚШ, Қытай, Ресей); республикалық көрмелердің қатысушысы. 6 жеке көрмесін өткізді. Жұмыстары Италия Сыртқы істер министрлігі мен Мәдениет министрлігінде, Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, Германия, АҚШ, ҚХР, Оңтүстік Корея, Жапония, Венгрия, Голландия, Канада елдерінің жеке коллекцияларында сақталуда. 1959 жылдан - орта мектептің бейнелеу өнерінің оқытушысы. 1969 жылдан - Семей педагогикалық институтының көркемсурет және графика факультетінің оқытушысы. 1971 жылдан бері - Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының кескіндеме кафедрасының оқытушысы, аға оқытушысы, көркемсурет және графика факультетінің деканы, станокты кескіндеме кафедрасының меңгерушісі, кескіндеме профессоры. ҚР Суретшілер одағының мүшесі (1993 жылдан). КСРО ХШЖК алтын медалімен (1989), «1941-1945 жылдарындағы Ұлы Отан соғысы Жеңісінің жиырма жылдығы» медалімен (1965), Кипр қаласы аквабиенналенің күміс медалімен (1985) марапатталған. КСРО Ағарту ісінің үздігі (1990). Үйленген. Жұбайы - Михайлова Н.А. (1961 жылы туған), доцент, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық институтының көркемсурет және графика факультетінің графика және дизайн кафедрасының меңгерушісі. Ұлдары - Власюк Александр Владимирович (1970 жылы туған); Власюк Дмитрий Владимирович (1974 жылы туған). Дереккөздер
Гуляф Гайнулловна Мұстафина

Гуляф Гайнулловна Мұстафина (1950 жылы туған) - акушерлік жөне гинекология саласының маманы, медицина ғылымдарының докторы (2003). Өмірбаяны * Қарағанды медициналық институтын бітірген (1975). * 1975-2000 жылдары перзентханада дәрігер ординатор, ҚарММИ клиникалық ординатурасы, акушерлік және гинекология кафедрасында қызмет етеді. * 2002 жылдан Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы акушерлік және гинекология кафедрасының меңгерушісі. Ғылыми еңбектері 70-тен астам ғылым еңбектің, монографияның авторы. * Проблемы ювенильного акушерства (1993), * Особенности течения периода гестации у женщин и у подростков больных пиелонефритом(1993), * Инфекции в акушерстве и гинекологии (1994). Дереккөздер
Тимур Оразбекұлы Қуанышев

Тимур Оразбекұлы Қуанышев - 1964 жылы 3 қыркүйекте Целиноград облысы Атбасар ауданының Поповка кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Қуанышев Оразбек Сұлтанұлы (1936-1999), Қазақстан компартиясының Көкшетау және Торғай облыстық комитеттерінің бірінші хатшысы (1978-1988), ҚазКСР нан өнімдерінің министрі; КСРО Жоғарғы Кеңесінің 10-шы, 11-ші шақырылымдарының депутаты болған; Социалистік Еңбек Ері. Анасы - Жұмабекова Бану Шахметқызы, зейнеткер, оқытушы болған. М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік универ- ситетінің экономика факультетін бітірген (1986), экономист. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1986 жылдан - Алматы халық шаруашылық институтының экономикалық пәндер дәріскері. 1989 жылдан - «БАТТ» корпорациясының президенті. 2007 жылдан бері - «БАТТ» инвестициялық компаниясы Директорлар кеңесінің төрағасы. Діни көзқарасы - ислам. Хоббиі - футбол, үлкен теннис, гольф, жүзу, классикалық және қазіргі заманғы әдебиетті оқу. Сүйіп оқитын әдебиеті - Ф.М. Достоевский, Г.Г. Маркес, В.В. Набоков, Л.Х. Борхес. Үйленген. Жұбайы - Қуанышева Әлфия Асқарқызы, «БАТТ» инвестициялық компаниясы Директорлар кеңесінің тең төрайымы. ¥лдары - Қуанышев Мансұр Тимурұлы (2004 ж. т.), Қуанышев Ескендір Тимурұлы (2006 ж. т.). Дереккөздер
Владимир Михайлович Шабалин

Владимир Михайлович Шабалин (1939-1987), маркшейдер, кәсіподақ, кеңес қызметкері. Украинадағы Лисичанск тау-кен техникумын бітірген (1959). *1959-1974 жылдары Жезқазған кен-металлургия комбинатының «Покро» шахтасында кең қыртысының жатысын қағаз бетіне түсіруші, №51 шахтасында учаске маркшейдері, комсомол, кәсіподақ қызметкері. *1974-76 жылдары Жезқазған облыстық партия комитетінің әкімшілік және қаражат-сауда орындары бөлімінің меңгерушісі. *1976-1978 жылдары Қаражал қалалық кеңес атқару комитетінің төрағасы. *1978-1986 жылдары Қаражал қалалық партия комитетінің 1-хатшысы. *1986-1987 жылдары Жезқазған облыстык кәсіподақтар кеңесінің төрағасы болды. Дереккөздер
Ахмед Курбанович Ахмедов

Ахмедов Ахмед Курбанович - 1962 жылы 2 желтоқсанда Дағыстан Республикасының Каспийск қаласында туған. Дарғындық. Қазақ ауылшаруашылық институтын бітірген (1986), инженер-электрик. 1981 жылдан - Қазақ ауылшаруашылық институтының студенті. 1986 жылдың қыркүйегінен - ШҚО Куйбышев атындағы ұжымшарының инженер-энергетигі. 1988 жылдың мамырынан - Алматы үй құрылыс комбинаты Қаржылық және кассалық жұмысты ұйымдастыру басқармасының аға инженері. 1989 жылдан - «Глобус» кооперативінің электр жабдығы жөніндегі инженері (Алматы қ.). 1991 жылдан - «Сәуле» фирмасының құрылыс жөніндегі директоры (Алматы). 1997 жылдан - «Азамат» фирмасының бас менеджері (Алматы). 2002 жылдан - «Облыс жолдары» КМК директоры (Атырау ). 2005 жылдан - Атырау облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің «ОблТасЖол» КМК директоры. 2007 жылдың тамызынан бері - Атырау облыстық Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының бастығы. 2008 жылы «Астананың 10 жылдығы» медалімен марапатталған. Дереккөздер
Дүйсембай

Дүйсембай – Қалмаққырылған өзенінің саласы. Географиялық орны Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерінде. Ұзындығы 110 км, су жиналатын алабы 1,7 мың км². Бастауы Майтөбе тауының беткейіндегі бұлақтар мен Тасқұдық бұлағының (Қарсақпай қалашығының батысында 7-8 км жерде) қосылуынан түзіліп, Қарадыр мекенінен шығысырақ Қалмаққырылған өзеніне оң жағынан кұяды. Гидрологиясы Жағасы биік, жарқабақты, арнасы ирелең. Кектемгі еріген қар және жер асты суымен толысады. Сәуірде тасиды, жаздың ыстық айларында жекелеген қарасуларға бөлініп қалады. Арнасы жоғары ағысында тар әрі терең, сағасында 50 — 60 м-ге дейін кеңейеді. Ірі салалары: Елемессай, Төретамсай, Тоқалсай, Қырықсай. Өзен алабында жайылымдық жерлер мен қыстаулар бар. Өзен суы ауыз суға және мал суаруға пайдаланылады. Дереккөздер
Владимир Георгиевич Григорян

Владимир Георгиевич Григорян (1961 жылы 27 желтоқсанда Әзірбайжан КСР Баку қаласында туған) - кеңес және қазақстандық суретші. Өмірбаяны Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының көркемсурет-графика факультетін (1990) бітірген, сызу және сурет пәнінің мұғалімі. 1980 жылдан - Баку мемлекеттік циркінің әрлеуші суретшісі. 1990 жылдан - Ақтау қаласының 2-автокөлікті механикаландыру басқармасының әрлеуші суретшісі. 1996 жылдан - Ақтау өнер колледжінің оқытушысы. 2000 жылдан - Алматы қаласындағы №83 өнер мектеп-гимназиясының бейнелеу енері пәнін оқытушысы. 2009 жылдан бері - «Сымбат» бизнес және сән академиясындағы «Сурет және кескіндеме» кафедрасының оқытушысы. Шығармалары мен еңбектері «Каталон готикасындағы витраж» мақаласының авторы («Индустрия дизайна и технологии» журналы, №3, 2009). Бейнелеу өнерінің түрлері-кескіндеме, графика, керамика. «Жаңа күн» (1998), «Давид пен Саул» (2000), «Кездесу» (2001), «Мереке» (2005), «қанат сыбдыры» (2007), «Есіктер» (2008), «Қақпа алдында» (2009) шығармаларының авторы. Жеке көрмелерін өткізген: Ақтау қаласының облыстық көрме залында (1992, 1994); «Пространство, лишенное тверди» («Тенгри-Умай» галереясы, 1996); Anno Domini («Тенгри-Умай» галереясы, 1999); «Слово к Богу из глубин сердца» («Ковчег» галереясы, Ақтау қ., 1999); The light of the world (АҚШ, 2000); «Соприкосновение» («Ковчег» галереясы, Ақтау қ., 2001); «Эдемдегі серуендер» («Тәңірі-Ұмай» галереясы, 2003); «Бастау» («Ковчег» галареясы, Ақтау қаласы, 2005); «Бесінші күн» («Вояджер» галереясы, Алматы қаласы, 2006); «Бірге» (Невзоровтар атындағы бейнелеу өнерінің мұражайы, Семей қ., 2006; «Арвест» галереясы, Алматы қаласы, 2008); En el principio (Барселона қаласы, Испания, 2008; Тосса де маар қаласы, Испания, 2009). Шығармалары отандық және шетелдік көрмелерге қойылуда (1990 жылдан): Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында (2000, 2001); «Саяхатқа сүйіспеншілікпен» халықаралық жобасында (Ақтау қ., 2003); «Түпсіз Азия көгінің астында» халықаралық ленд-арт жобасында (Есік қаласы, 2005); Salle Augustin - chenier халықаралық миниатюра биенналесінде (Канада, 2006); Алматы қаласының Орталық керме залында (2006, 2008) және т.б. Еңбектері Қазақстан, Ресей, АҚШ, Англия, Швеция, Венгрия, Израиль, Австралия, Түркияның коллекцияларында сақталуда. Марапаттары мен атақтары ҚР Суретшілер одағының мүшесі. ҚР Білім беру саласының Құрметті қызметкері (2006). Дипломдармен және грамоталармен марапатталған. Жеке өмірі Ұлты - Армян. Әкесі - Григорьян Георгий Макиевич. Анасы - Григорьян Мария Тадевосовна. Үйленген. Жұбайы - Григорьян Елена Суреновна, суретші, педагог. Қызы - Григорьян Эльвира Владимировна, дизайнер. Дереккөздер
Гүлзара Мәулетдинқызы Мәулетдин

Гүлзара Мәулетдинқызы Мәулетдин (21.11.1972 жыл, Алматы қаласын) - бизнес семинарлар ұйымдастырушысы, Қазақ. Әкесі - Мәулетдин Тілеужанұлы Ізбасаров, Қазақстан маркетинг және маркетинг қоғамдық академиясы Ассоциациясының профессоры, академигі, нарық экономикасы бойынша классикалық оқулықтардың, оның ішінде Philip Kotler «Marketing Essentials» Northwestern University аудармашысы. Анасы - Ізбасар Маян Рақымжанқызы, ҚазБСҚА профессоры, ҚР құрметті сәулетшісі. Қазақ мемлекеттік сәулет және құрылыс академиясын (1994) сәулетші мамандығы бойынша; «Әділет» Жоғары құқық мектебін (1998) заңгер мамандығы бойынша бітірген. «Community Connections» (IREX, АҚШ, 2002), «Маркетинг» (CESO, Ресей, 2003), «Тиімді басқарма» (CESO, Ресей, 2003), «Жобалар мен ҮЕҰ басқару» (Каунтерпарт Консорциум, Қазақстан, 2004), «Жаттықтырушыларға арналған тренинг» (Қазақстан, 2004), «Коучинг» (М. Аткинсон, Канада, 2005), «Дон Бекк, Спираль Грейвза» (АҚШ, 2007), «Кадрлі менеджмент бойынша семинарлар циклы» (Қазақстан, 2008), «Құзырет модельдерін құру» (Қазақстан, 2010) кәсіби даму бағдарламаларын тыңдаған; сонымен қоса Қазақстандағы ұйымдастырушылық менеджменті бойынша семинарлар циклын өткен. Қазақстандағы бизнестің даму тенденциялары жайында 30 астам мақалалардың, «Business life» журналындағы «HR-мектеп «ЛВ» және «Қызметкерлерді басқару тәсілдері», «Әркімге қызметі бойынша» мақалалар топтамасының авторы. 1994 жылдан - «Қазжобареставрация» жобалау институтының сәулетшісі. 1995 жылдан - «Marat & Со» ЖШС бас директоры (Алматы қ.). 1996 жылдан бері - «JIB Экспресс» ЖШС бас директоры - «JIB Recruitment Агенттігі» ЖШС директоры (Алматы қ.). Қазақстандағы Executive Search (IESF) Халықаралық федерацияның Қырғызстан мен Өзбекстандағы эксклюзивті өкілі (1996 жылдан). Түрмыс құрмаған. Қызы - Айжанат; ұлы - Самат, Пекин қаласындағы университеттің студенті, ҚХР Дереккөздер
Көніл әлемі

Көніл әлемі (парс. діл, ождан) - Құдайлық әсердің объектісі. Көңіл-айна, құдайлық есім мен сипаттардың ең анық әрі кемел дәрежеде шағылысатын жер. Көңіл көзі немесе әдемі адамның Құдайлық әлемді оның ерекшеліктерін көру қабілеті. Адамның көңіл көзі (басират) ашылса, Құдайлық сырды ұғынып кемелдікке ұласады. Сондықтан көңілді таза ұстау көңіл әлемін ашу сопылардың негізгі мақсаты. Дереккөздер
Григорий Петрович Юрченко

Григорий Петрович Юрченко (1937 жылы туған), инженер-механик. Омбы машина жасау ин-тын (1961), Алматы Жоғары партия мектебін (1974) бітірген. 1961-1977 жылдары Балқаш кен-металлургия комбинатының мыс қорыту зауытында электромонтер, түсті металдарды өңдеу зауытында инженер- технолог, комсомол, партия комитеттерінде әртүрлі басшылық қызметтер атқарған. 1977-1982 жылдары Балқаш қалалық Кеңесі атқару комитетінің төр- ағасы, Жезқазған облыстық Кеңесі атқару комитеті төрағасының орынбасары, кейін 1-орынбасары, 1988-1992 жылдары облыстық кәсіподақтар Кеңесінің төрағасы, 1992-95 жылдары Жезқазған облысының әкімі болды. 12-шакырылган ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Еңбек Кызыл Ту, 2 мәрте «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Камалтин Ескендірұлы Мұхамеджанов

Мұхамеджанов Камалтин Ескендірұлы (20 қыркүйек 1948) — мемлекеттік қайраткер. Өмірбаяны Өскемен жол құрылысы институтын (1976), РФ Президенті жанындағы Ресей мемлекеттік қызмет академиясын (1995) бітірген, экономика ғылым кандидаты (1996). Теміртау қаласының автомобиль кәсіпорындарында істейді. * 1985-1990 жылдары Қарметкомбинат автотранспорт цехының бас инженері, бастығы, комбинат бас директорының орынбасары. * 1990-93 жылдары Теміртау калаткомының төрағасы, қала әкімі. * 1993-95 жылы Қарағанды облысы әкімінің орынбасары — мемлекеттік мүлік жөніндегі аумақтық комитет төрағасы, 1995-97 жылдары «Карвол» АҚ бас директорынын орынбасары. * 1997 жылы Көкшетау қаласының әкімі, * 1998 жылы Қарағанды облысы әкімінің орынбасары болып тағайыңдалады. * 1999-2006 жылдары Қарағанды облысының әкімі. Марапаттары * «Парасат» ордені * Қарағанды қаласының құрметті азаматы. Дереккөздер
Илья Юрьевич Мирзо

Илья Юрьевич Мирзо - 1986 жылы 10 мамырда Қарағанды қаласында туған. Болгар. Әкесі - Мирзо Юрий Михайлович, жеке кәсіпкер. Анасы - Мирзо Розалия Азатовна, үй шаруасымен айналысады. Қарағанды гуманитарлық университетінің кәсіби-көркем- сурет факультетін (2008), мамандығы - «Жол қозғалысын үйымдастыру және көлікті пайдалану»; Қарағанды гуманитарлық университетінің заң факультетін бітірген (2010), заңгер. Орыс, болгар және ағылшын тілдерін біледі. 2004-2009 жылдары - Қарағанды қ. «Витекс Белита» кос- метикалық фирмасының экспедиторы. 2008 жылдан - Қа- рағанды қ. №3 КТУ джиу-джитсу бойынша жаттықтырушы. 2009 жылдың маусымынан бері - «Витекс Белита» косме- тикалық фирмасының Астана филиалы «Мирзо» ЖК директоры. Джиу-джитсу және жекпе-жектің аралас түрлері федерациясының президенті (2010 жылдан). Айқастық самбо бойынша спорт шебері (2008). Годзю-рю каратэсі (2007) және шито-рю каратэсі (2008) бойынша қара белбеудің; комбат джиу-джитсу бойынша 2-ші дан иегері (2009). Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткөр ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Бейбітшілік пен келісім». Хоббиі - шетел тілдерін үйрену. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет. Бойдақ. Дереккөздер
Ахмедбек Масақбайұлы Ахметжанов

Ахметжанов Ахмедбек Масақбайұлы 1966 жылы 8 желтоқсанда Торғай облысы Арқалық ауданының Сарыөзен ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Ахметжанов Масақбай Кәмиялұлы, зейнеткер, Қостанай облысы Семиозер ауданы Чернышевский кеңшарының жұмысшы кооперативі төрағасының орынбасары қызметін атқарған. Анасы - Ахметжанова Роза Уағызқызы, зейнеткер, Қостанай облысы Семиозер ауданы Чернышевский кеңшарының жұмысшы кооперативінің бас бухгалтері болып жұмыс істеген. Қарағанды кооперативтік институтының экономика және бухгалтерлік есеп факультетін (1991) экономист мамандығы бойынша; Қостанай мемлекеттік университетінің заң факультетін (2001) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). 1984 жылдан - Чернышевский кеңшарының жұмысшы кооперативінде қызметкер (Қостанай облысы Семиозер ауданының Первомай кенті).1985 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1987 жылдан - Қарағанды кооперативтік институтының студенті. 1991 жылдан-Сұлукөл кеңшарының жүмысшы кооперативі төрағасының орынбасары (Қостанай облысы Семиозер ауданы Юльевка ауылы). 1992 жылдан - Новонежинка кеңшарының жұмысшы кооперативі басқармасының төрағасы (Қостанай облысы Семиозер ауданы Юльевка ауылы). 1998 жылдан - Қостанай облысы бойынша Салық полициясы комитеті Басқармасының инспекторы. 1999 жылдан - Қостанай облысы Әулиекөл ауданы бойынша Салық комитетінің төрағасы. 2001 жылдан - Қостанай облысы Қостанай ауданы бойынша Салық комитетінің төрағасы. 2007 жылдан бері - Қостанай облысы Таранов ауданының әкімі. «Құрмет» орденімен (2009), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен (2001) марапатталған. Әскери атағы - старшина. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өз азаматтарының лайықты тіршілік деңгейін қамтамасыз ететін, дамыған бәсекеге қабілетті мемлекет». Хоббиі - спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - мерзімді әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Ахметжанова Бағлан Жарқынқызы (1972 ж. т.), жеке кәсіпкер. Қыздары - Ахметжанова Индира Ахмедбекқызы (1991 ж.т.); Ахметжанова Дилара Ахмедбекқызы (1999 ж.т.). Дереккөздер
Кубра әлемі

Кубра әлемі-үлкен әлем деген мағынаны білдіреді. Сырт көріністе үлкен әлем осы дүние де, кіші әлем адам. Шын мәнінде әлем (кайинат) адамда сақтаулы. Адам сырттай кіші болғанмен ақиқатында үлкен әлем болып табылады. Дереккөздер
Ермек Бекенұлы Нұғманов

Ермек Бекенұлы Нұғманов (20.09.1957 жыл, Ақмола облысы, Алексеевка ауданы (қазіргі Зеренді ауданы), Байлысты ауылы) - Жақсы ауданының (2004-2007), Бұланды ауданының (2007-) әкімі. Білімі * Целиноград ауылшаруашылық институтын (1982) бітірген, ғалым-агроном. Еңбек жолы * 1975 жылдан - Көкшетау облысы Уәлиханов ауданы «Золотая Нива» көңшарының механизаторы. * 1976 жылдан - Көкшетау облысы Лениноград ауданы «Куйбышев» кеңшарының механизаторы. * 1977 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. * 1979 жылдан - Көкшетау облысы Лениноград ауданы «Куйбышев» кеңшарының агроном-есепшісі * 1982 жылдан - еңбек және жалақы бойынша аға экономисі * 1984 жылдан - трактор-егінші бригадасының бригадирі * 1985 жылдың ақпанынан - аға экономисі. * 1985 жылдың қарашасынан - Көкшетау облысы Ленин ауданы «Жаңаауыл» кеңшарының бас экономисі. * 1990 жылдан - Көкшетау облысы Көкшетау ауданы «Бұлақ» кеңшарының бас экономисі. * 1993 жылдан - Көкшетау облысы Көкшетау аудандық әкімшілігі басшысының орынбасары, экономика басқармасының бастығы. * 1996 жылдан - Көкшетау облысы Көкшетау ауданы әкімінің бірінші орынбасары. * 1997 жылдың наурызынан - Көкшетау облысы Зеренді ауданы әкімінің орынбасары (1997 жылдың мамырынан - СҚО, 1999 жылдың сәуірінен - Ақмола облысы). * 2004 жылдан - Ақмола облысы Жақсы ауданының әкімі. * 2007 жылдың қыркүйегінен бері - Ақмола облысы Бұланды ауданының әкімі. Марапаттары * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002) * «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) * «Ерен еңбегі үшін» (2008) * «Астанаға 10 жыл» медальдарымен (2008) марапатталған. Қоғамдық қызметі * «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1999 жылдан). Отбасы * Әкесі - Нұғманов Бекен, зейнеткер, аудандық баспаханада директор болып жұмыс істеген. Анасы - Нұғманова Қарашаш, зейнеткер, халықты әлеуметтік қорғау бөлімінің аға инспекторы болған. * Үйленген. Жұбайы - Нұғманова Майра Әшімқызы (1961 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. * Қыздары - Әлия (1983 ж. p.), Ботагөз (1985 жылы туған); * Ұлы - Еркебұлан (1987 жылы туған). Дереккөздер
Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұрәлиев

Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұрәлиев 1959 жылы 5 наурызда Жамбыл облысы Байзақ ауданы Жаңасаз ауылында туған. Қазақ. Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиялық институтының механикалық факультетін (1981) бітірген, инженер-механик. Техника ғылымдарының кандидаты (2001). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қамыр бөлушінің тиімділігін арттыру». Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан ХДП» мүшесі. 1976 жылдан - Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиялық институтының студенті. 1981 жылдан - Торғай облысы Жақсы, Челгашин, Державин элеваторларының шебері, мөханигі, бас инженері, директоры. 1989 жылдан - Жамбыл облысы Жуалы ауданы Бурное-нан қабылдау кәсіпорынының директоры. 2001 жылдан - Жамбыл облысы Жуалы ауданы әкімінің орынбасары. 2003 жылдан - Жамбыл облысы Байзақ ауданының әкімі. 2007 жылдан бері - Жамбыл облысы Т. Рысқұлов атындағы ауданның әкімі. «Құрмет орденімен» (1999); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. Хоббиі - кітап оқу. Үйленген. Жұбайы - Құлекеева Сағынкүл, Жамбыл облыстық мәслихатының бас маманы. Балалары - Бекжігіт (1981 жылы туған), Алтынай (1983 жылы туған), Жұлдызай (1990 жылы туған), Құралай (1993 жылы туған). Немерелері - Бекарыс, Жәнел, Ақарыс, Нұрхан. Дереккөздер
Елена Суреновна Григорян

Елена Суреновна Григорян (1961 жылы 10 қазанда Әзірбайжан КСР Баку қаласында туған) - суретші. Өмірбаяны Еңбек Қызыл Ту орденді В.И. Ленин атындағы Әзірбайжан педагогикалық институтының көркемсурет-графика факультетін бітірген (1985), мамандығы - «Бейнелеу өнері». 1990 жылдан - Ақтау қаласындағы өнер мектебінің көркем белімінің меңгерушісі. 1998 жылдан - Маңғыстау өнер колледжінің кескіндеме белімшесінің меңгерушісі. 2001 жылдан бері - Алматы қаласындағы №83 өнер мектеп-гимназиясының оқытушысы. Шығармалары мен көрмелері Бейнелеу өнерінің түрлері - кескіндеме, графика, керамика. «Сретенье» (1993), «Благовещение» (1995), «Апостол» (2000), «Евхаристия» (2001), «Как Улисс» (2007, коллаждар циклы), «Ангел Товия» (2008), «Прогулка византийской принцессы» жұмыстарының авторы (2008). Ақтау қаласының облыстық көрме залында (1992, 1994); «Діңінен ажыраған кеңістік» («Тәңірі - Ұмай» галереясы, 1996); Anno Domini («Тәңірі - Ұмай» галереясы, 1999, «Ковчег» галереясы, Ақтау қаласы, 1999); The light of the world (АҚШ, 2000); «Тіршілік түтінінде де өрнек бар» (Орталық көрме залы, Алматы қаласы, 2003); «Эдем алабында серуендеу» («Тәңірі - Ұмай» галереясы», 2003); «Бесінші күн» («Вояджер» галереясы, Алматы қ., 2006); «Бірге» (Невзоровтардың бейнелеу өнері мұражайы, Семей қаласы, 2006; «Арвест» галереясы, Алматы қаласы, 2008); En el principio (Барселона қаласы, Испания, 2008; Тосса де маар қаласы, Испания, 2009); «Кездесу» («Алматы АРТ-орталығы» галереясы, 2008); «Улисстәрізді» («Тәңірі - Ұмай» галереясы», 2009) атты жеке кермелерін еткізген. «Маңғыстауға сапар мен шеру» (Ақтау қаласы, 2003-2004); Халықаралық «Азияның шырқау күмбезі астында» Ленд-арт симпозиумы (2005-2007); «АІіа Тетрога» («Тәңірі - Ұмай» галереясы», 2005); «Айнала аймақ», И. Бродскийді еске алу кермесі («Вояджер» галереясы, 2005); «Art Bridge. Қазіргі Орталық Азия мен Закавказье медиа кеңістігіндегі кескіндеме» (Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік енер мұражайы, 2006); Халықаралық «Ашық Каспий» фестивалі аясындағы «Каспий - достық теңізі» (Ақтау қаласы, 2006); «Рождество жобасы» (ARVEST галереясы, 2007-2008) жобаларының кураторы. Ақтау қаласындағы облыстық көрме залының (1992, 1994), «Goodwin House» (АҚШ, 2000), «Sala Almiral gallery» (Барселона қаласы, Испания, 2008), «Капелла сан Мигель» (Тосса де Маар қаласы, Испания, 2009), Алматы қаласындағы орталық көрме залының (2003), «Тәңірі - Ұмай» (Алматы қаласы,1996, 2003) және т.б. галереялардағы халықаралық және отандық кермелерге қатысқан. Жеке өмірі мен марапаттары *Ұлты - Армян. Орыс және ағылшын тілдерін біледі. ҚР Суретшілер одағының мүшесі. *Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - саяхат жасау. Сүйіп оқитын әдебиеті - И.А. Бродский, Г. Мортон, А. Генис, П. Вайль, У. Эко. *ҚР Білім беру үздігі (1997). Дипломдармен және грамоталармен марапатталған. *Әкесі - Меликсетов Сурен Арсенович, зейнеткер, инженер-мұнайшы болған, еңбек ардагері, Мұнай өнеркәсібінің үздігі. Анасы - Меликсетова Эльвира Николаевна, педагог. *Тұрмыста. Жұбайы - Григорьян Владимир Георгиевич, суретші, педагог. Қызы - Григорьян Эльвира Владимировна, дизайнер. Дереккөздер
Цезарь Маркович Фишман

Цезарь Маркович Фишман (Мейерович) (1911-1964) - геолог, Қарағанды көмір бассейніндегі кокстелетін Тентек көмірлі ауданынын алғаш ашушылардын бірі. Өмірбаяны * Днепропетровск тау-кен институтын бітірген (1939). * Ұлы Отан соғысына қатысқан. * 1945-1948 жылдары «Укрбуруглеразведка» тресі (Днепропетровск қаласы.) бастығының орынбасары. * 1948-49 ж. Қарағанды көмір экспедициясының бастығы. * 1949-1963 жылдары Қарағанды геологогия баскармасының бастығы болды. Марапаттары * 2-дәрежелі Отан соғысы; * «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Дереккөздер