kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Гидрогеологиялық алаптар

Гидрогеологиялық алаптардың пішіні мен өлшемдері әртүрлі.Мысалы, өлшемдері өте үлкен алаптар - Каспий маңы (500 мың км²-ден асады) немесе Батыс Сібір (5 млн км² шамасында) алаптары,олардың аумағына бірнеше шағын мемлекет сыйып кете алады. Таулы және тау алды аудандарындағы гидрогеологиялық алаптар әдетте тау жоталары мен олардың сілемдері арасындағы аңғарлардың өлшемдерімен шектеледі. Жер асты суы мен оны сыйыстырушы таужыныстар бірігіп гидродинамикалық жүйелер жасап, олар арынды және арынсыз түрлерге бөлінеді. Тақырыпқа байланысты *Жер асты суының жатыс жағдайлары *Арынды (артезиан) гидрогеологиялық жүйелер Дереккөздер География
Арынды (артезиан) гидрогеологиялық жүйелер

Арынды (артезиан) гидрогеологиялық жүйелер сіңбелік (инфильтрациялық) және элизиолық түрлерге бөлінеді. Сіңбелік жүйелер Ауқымында атмосфера суы су сіңіретін тау жынысытар жер бетінде ашылымданған ауданда, яғни қоректену алқабында жауғанда, өтімді қабатқа сіңеді. Атмосфералық ылғал біртіндеп тереңге еніп, қабатты толық қаныктырады. Қабат бойынша жылыстаған су оның жер бетіне шығатын бөлікшелеріне жетіп, жерасты суының қайнар көздерін жасайды. Бұл жерлер қабат суыныц арылу немесе сорғу (дренаж) алқабы деп аталады. Бедер мен қоректену және арылу алқаптарының биіктік жағдайына байланысты, алаптың ең төмен ойысқан орталық бөлігінде арын жаралуға, яғни қысымның ықпалымен судың өз бетінше ағып шығуына жағдай туындауы мүмкін.Сонымен, алаптың орталық бөлігінде арын алқабы пайда болып, су оның ауқымында ұңғымадан бұрқақ түрінде атқып шығуға қабілетті болады. Судың атқылау биіктігі ұңғыманың қоректену мен дренаж алқаптарына қатысты және гидростатикалық деңгейіне байланысты. Элизиолық жүйелер Қабатаралық су басқаша жолмен де жаралуы мүмкін. Алап ұзақ уақыт бойы ойысқан кезде, оны қүрайтын шөгінді тау жынысытарбіртіндеп жоғары қысым алқабына түседі. Мұнда артық су сығылып шығады да тау жынысытардың кеуектері мен жарықшақтарын толтырады және тіпті арын туындайды. Қысымның ықпалынан едәуір су мөлшерін беруге қабілетті тау жынысытардың ең өзіндік типіне сазды шөгінділер жатады, олардың ылғалсыйымдылығы үлкен болады. Артық су астындағы (және үстіндегі) тау жынысы-коллекторларға түсіп, олар арқылы жоғары, яғни қысымы төмен алқаптарға жылыстап көтеріледі. Сонымен, егер сіңбелік (инфильтрадиялық) жүйеде қабатаралық судың қозғалысын (қоректену алқабынан арылу алқабына қарай) ауырлық күші анықтаса, ал элизиолық жүйелерде су төменнен жоғары қарай - алаптың ең көп ойысқан бөлігінен оньгң шеттеріне қарай жылыстайды.Осы екі жағдайда да қабатаралық су өте баяу жылыстайды. Оны өзендер мен ашық сушаралардағы судың ағысымен салыстыруға келмейді. Қабатаралық судың ағу жылдамдығы әдетте жылына бірнеше м-ден аспауы мүмкін. Оның жылыстауы қабат-коллектордың сүзілу қасиеттерімен анықталады. Гидростатикальқ (пьезометрлік) арын Арын алқабының басқа сипаттамасына гидростатикалық (пьезометрлік) арын жатады. Ол сулы горизонт жабынынан пьезометрлік деңгейге дейінгі су бағанасының биіктігін айтады. Пьезометрлік деңгей м-мен өрнектеледі. Дереккөздер География
Жеңіс Мирасұлы Нұрғалиев

Жеңіс Мирасұлы Нұрғалиев — Қазақстан мемлекет қайраткері, Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Өмірбаяны 1962 жылы 9 мамырда Қостанай облысы Амангелді ауданының Амангелді кентінде туған. Қазақ Қостанай ауылшаруашылық институтын (1984) ғалымагроном мамандығы бойынша; Орталық Азия университетін (2001) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» партиясының мүшесі (2007 жылдан). 1985 жылдан - Қостанай облысы Қостанай ауданындағы «Александровск» кеңшарының №3 бөлімшесінде агроном; 1987 жылдан - №2 бөлімше басқарушысы; 1991 жылдан - «Александров» кеңшарының бас агрономы. 1991 жылдан - Қостанай облысы Наурызым ауданының «Дәмді» кеңшарының директоры. 1995 жылдан - Қостанай облысы Қостанай ауданының «Нива» ұжымдық кәсіпорнының төрағасы. 1997 жылдан - Қостанай облысы Қостанай ауданының «Нива» өндірістік кооперативі басқармасының төрағасы. 1999 жылдан - Қостанай облысы Қостанай ауданының «Надеждинка» ЖШС директоры. 2004 жылдан - Қостанай облысы Сарыкөл ауданы әкімі. 2006 жылдан - Қостанай қаласының әкімі. 2008 жылдан - Қостанай облысы әкімінің орынбасары. 2010 жылдан бері - Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты, аграрлық мәселелер және қоршаған ортаны қорғау комитетінің мүшесі. «Құрмет» орденімен (2005); «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы лейтенант. Үйленген. 2 баласы бар. Дереккөздер
Нүсіпжан Нұрманбетұлы Нұрманбетов

Нүсіпжан Нұрманбетұлы Нұрманбетов 1938 жылы 18 қаңтарда Алматы облысы Жамбыл ауданының Бірлік ауылында туған. Қазақ Әкесі - Есембаев Нұрманбет, марқұм, ҰОС қатысқан. Анасы - Есембаева Нұрхан, дербес зейнеткер, Алматы облысының кеңес және кәсіподақ органдарында жұмыс істеген. Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтының агрономдық факультетін (1961) ғалым-агроном мамандығы бойынша; Алматы жоғары партия мектебін (1983) саясаттанушы мамандығы бойынша; Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін (1998) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және неміс тілдерін біледі. Нарықтық экономика, банк және банк қызметі туралы экономикалық тақырыптарда жарияланған мақалалардың авторы. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1961 жылдан - Алматы облысы Балқаш ауданының «Жиделі» кеңшарында бас агроном. 1968 жылдан - партком хатшысы. 1970 жылдан - Алматы облысының Балқаш ауданындағы «Октябрьдің 50 жылдығы» атындағы кеңшардың директоры. 1975 жылдан - Алматы облысының Балқаш аудандықатқару комитетініңтөрағасы. 1980 жылдан - Қазақстан Компартиясы Күрті аудандық комитетінің бірінші хатшысы. 1986 жылдан - Алматы облысының Талғар ауданындағы «Горный садовод» кеңшарының директоры. 1995 жылдың желтоқсанынан - ҚР Парламенті Сенатының Алматы облысынан сайланған. Экономика, қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. 1999 жылдан -ҚР Парламенті Сенатының Алматы облысынан сайланған депутаты. 2005 жылдан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. «Нұр Отан» ХДП депутаттық фракциясының және «Жер мен Ел» депутаттық тобының құрамына енген. Алматы облысының Құрметті азаматы. Ресей Федерациясы Федералдық жиналысының Федерациялық Кеңесімен, Қытай Халық Республикасының Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысымен, Корея Республикасының Ұлттықжиналысымен ынтымақтастықтобының құрамына енген. Еңбек Қызыл Ту (1976), «Парасат» (2001), II дәрежедегі «Барыс» ордендерімен; «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған. Үйленген. Жұбайы - Құдайқұлова Фатима Әлімқұлқызы (1938 жылы туған), зейнеткер. Ұлы - Ермек (1960 жылы туған), Алматы облысының Қарасай ауданындағы КИЗ тәжірибелік шаруашылығының директоры; қыздары - Ләззат (1961 жылы туған), дәрігер-педиатр; Фарида (1963 жылы туған), Қарағанды медицина академиясында кафедра доценті ; Жәмила (1964 жылы туған), Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің бірінші проректоры; Бақыт (1967 жылы туған), ҚР СІМ консулдығының қызметкері . Дереккөздер
Қайсар Оспанұлы Омаров

Қайсар Оспанұлы Омаров 1946 жылы 3 желтоқсанда Ақмола қаласында туған. Қазақ. Целиноград автокөлік жолдары техникумын (1966) техник-механик мамандығы бойынша; Целиноград инженелік-құрылыс институтын (1979) инженер-құрылысшы мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2008 жылдан). 1966 жылдан - Целиноград облысы Вишневка кенті №166/5 ЕЦ мекемесінің механигі. 1966-1968 жылдары - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1969 жылдан - «Қазақсельмаш» зауыты (Целиноград қаласы) күрделі құрылыс бөлімінің инженері, 1970 жылдан - салынып жатқан цехының бастығы, 1973 жылдан - бастығының орынбасары, бас инженері, күрделі құрылыс бөлімінің бастығы. 1978 жылдан - Целиноград эрозияға қарсы техника бірлестігі күрделі құрылыс бөлімінің бастығы. 1980 жылдан - Целиноград қаласының КОКП Ленин қалалық аудандық комитеті өнеркәсіптік-көлік бөлімінің нұсқаушысы. 1981 жылдан - «Целиноградсельмаш» зауыты партия комитетінің хатшысы. 1983 жылдан - «Целиноградсельмаш» ӨБ бас директорының орынбасары. 1983 жылдан - Қазақстан Компартиясы Целиноград қалалық комитетінің екінші хатшысы. 1985 жылдан - Целиноград қалалық Халық депутаттары кеңесі атқару комитетінің төрағасы. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшысы. 1992 жылдан - Ақмола облыстық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары. 1995 жылдан - Ақмола облысы әкімінің бірінші орынбасары. 1998 жылдан -ҚР Премьер-министрі Кеңсесінің ТМД елдерімен байланыс бөлімінің меңгерушісі. 1999 жылдан - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі «Ауыл шаруашылығына қаржылай қолдау көрсету қоры» ЖАҚ басқарма төрағасы. 1999 жылдан - ҚР Премьер-министрі бірінші орынбасарының кеңесшісі. 2003 жылдан - ҚР Индустрия және сауда министрлігінің Құрылыс істері және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық комитетінің төрағасы. 2008 жылдың желтоқсан айынан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Экономикалық және өңірлік саясат комитетінің мүшесі. Ленин ауданының, Целиноград қаласының, Ақмола облысының Халық депутаттары кеңестерінің, ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, ҚР халық депутаты болып сайланған (1980-1993). «Құрмет белгісі» (1986), «Құрмет» (2003) ордендерімен; 6 медальмен, соның ішінде «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) марапатталған. Әскери атағы - запастағы полковник. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық тұрғыдан дамыған, өркендеген мемлекет». Хоббиі - аңшылық, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - әлем классикасы. Үйленген. Жұбайы - Омарова Людмила Прохоровна (1950 жылы туған), зейнеткер. Қызы - Садуақасова Мәдина Қайсарқызы (1975 жылы туған); ұлы - Омаров Рүстем Қайсарұлы (1977 жылы туған). Дереккөздер
Сергей Викторович Плотников

Сергей Викторович Плотников (1960 жылы 22 шілдеде Шығыс Қазақстан облысы Большенарым ауданының Большенарым ауылында туған) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Шығыс Қазақстан облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Өмірбаяны Әкесі - Плотников Виктор Александрович (1928-1978), «Облыстықарнайышаруашылықбірлестігі» директоры болған. Анасы - Плотникова Эмилия Николаевна, зейнеткер. 1984 жылдан - «Шығысмашзауыты» комсомол комитетінің хатшысы. ҚР хоккей федерациясының мүшесі (2007-2008). «Тыңға 50 жыл» (2005), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. Дереккөздер
Жансейіт Сәрсенқұлұлы Сәрсенқұлов

Жансейіт Сәрсенқұлұлы Сәрсенқұлов 1953 жылы 22 наурызда Алматы облысы Кеген ауданының Бөлексаз ауылында туған. Қазақ Әкесі - Сүлейменов Сәрсенқұл (1928-1980). Анасы -Сүлейменова Ұлжан (1930 жылы туған), зейнеткер. Алматы халық шаруашылығы институтының қаржы-несие факультетін (1980) экономист мамандығы бойынша; Орталық Азия университетінің құқықтану факультетін (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты (2000). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстан Республикасындағы салықтық-бюджеттік және қаржы - кредиттік реттеу». Нарықтық экономика туралы көптеген мақалалар мен жарияланымдар авторы. Қазақ, орыс және неміс (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2001 жылдан). 1970 жылдан - «Қазауылшартехника» бірлестігінде автослесарь. 1971 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1973 жылдан - «Қазауылшартехника» бірлестігінде автослесарь. 1975 жылдан - Алматы халық шаруашылығы институтының дайындық бөлімінде тыңдаушы. 1976 жылдан - Алматы халық шаруашылығы институтының студенті. 1980 жылдан - Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер басқармасында экономист, аға экономист. 1983 жылдан - ҚР Қаржы министрлігінің Бас бақылау-тексеру басқармасында бақылаушы-тексеруші , аға бақылаушы-тексеруші , бас бақылаушы-тексеруші , бөлім бастығы. 1992 жылдан - ҚР Министрлер кабинеті жанындағы Мемлекеттік қаржылық бақылау комитетінің басқармасы бастығының орынбасары. 1993 жылдан -ҚР Жоғарғы Кеңесі Бақылау палатасының инспекторы. 1994 жылдың ақпанынан - ҚР Қаржы министрлігінің Бас салық инспекциясында бөлім бастығы. 1994 жылдың мамыр айынан - ҚР Жоғарғы Кеңесі Бақылау палатасының аға инспекторы. 1995 жылдың мамырынан - ҚР Қаржы министрлігі Басқармасында бөлім бастығы, Басқарма бастығының орынбасары, басқарма бастығы. 1996 жылдың қараша айынан - ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік салық комитеті басқармасының бастығы. 1997 жылдың қазан айынан - Маңғыстау облыстық Салық комитетінің төрағасы. 2001 жылдан - Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Қаржы министрлігінің Маңғыстау облыстық қаржы басқармасының бастығы. 2003 жылдан - Маңғыстау облысындағы Салық комитетінің төрағасы. 2005 жылдан - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің мүшесі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. «Құрмет» орденімен (2007); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Парламентіне 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы» медальдарымен марапатталған. Салық қызметінің үздігі. Әскери атағы - запастағы майор. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның экономикасының тұрақ ты дамуы, халық тың әл-ауқатының жақсаруы». Хоббиі - спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - шытырман оқиғалы әдебиет, экономика саласындағы әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Сәрсенқұлова Сәуле Жолдасқызы (1956 жылы туған), кәсіпкер. Қыздары - Сәрсенқұлова Ләззат Жансейітқызы (1978 жылы туған), Сәрсенқұлова Мәлика Жансейітқызы (2002 жылы туған); ұлы - Сәрсенқұлов Үлан Жансейітұлы (1985 жылы туған). Дереккөздер
Тасбай Қабашұлы Симамбаев

Тасбай Қабашұлы Симамбаев 1947 жылы 20 қаңтарда Солтүстік Қазақстан облысы Сергеев ауданының Жалтыр ауылында туған. Қазақ Ленинский ауылшаруашылық техникумын (1966); Целиноград ауылшаруашылық институтын (1973) ғалым-агроном мамандығы бойынша; Алматы Жоғары партия мектебін (1986); Қазақ мемлекеттік заң академиясын бітірген (2003), заңгер. Украин және татар тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1966 жылдан - СҚО «Восход» кеңшарында агроном. 1970 жылдан - СҚО Жамбыл аудандық тұтынушылар одағының бірінші хатшысы. 1973 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1974 жылдан - СҚО «Тройцкий» кеңшарының партком хатшысы. 1975 жылдан - СҚО комсомол комитетінің хатшысы, екінші хатшысы. 1978 жылдан - Қазақстан компартиясы Солтүстік Қазақстан облыстық комитеті ұйымдастырушылық-партиялық жұмыс бөлімінің нұсқаушысы. 1980 жылдан - СҚО Преснов аудандық партия комитетінің хатшысы. 1988 жылдан - СҚО Сергеев ауданындағы аудандық агроөнеркәсіп бірлестігі төрағасының орынбасары. 1989 жылдан - СҚО «Москворецкий» кеңшарының директоры. 1992 жылдан -СҚО Сергеев ауданының әкімі. 1995 жылдың желтоқсан айынан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, 1996 жылдан - Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің хатшысы; қазіргі уақытта - Аграрлық мәселелер және қоршаған ортаны қорғау комитетінің мүшесі. ҚРЖоғарғы Кеңесі 13-шақырылымының депуттаттығына үміткер (1994). ҚР Шахмат федерациясының вице-президенті . Еркін күрестен КСРО спорт шебері. «Құрмет» орденімен (2006), 6 медальмен, ҚР Құрметті грамотасымен марапатталған. СҚО Сергеевка қаласы және Ғабит Мүсірепов ауданының Құрметті азаматы. Әскери атағы - запастағы полковник. Діни көзқарасы - мұсылман. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Бірнеше жылдар өткеннен кейін әрбір қазақстандық өзінің Қазақстан атты тәуелсіз және өркендеп дамыған Ұлы елдің азаматы екендігін мақтаныш ететін болады». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - аңшылық, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті-тарихи романдар, мемуарлар. Үйленген. Жұбайы - Симамбаева Көпей Шәйкенқызы (1947 жылы туған), экономист. Ұлы - Ерлан (1981 жылы туған), Астана қаласы Атқару органдары жүйесінде жұмыс істейді. Дереккөздер
Александр Сергеевич Судьин

Александр Сергеевич Судьин 1950 жылы 2 тамызда Жезқазған облысы Балқаш қаласында туған. Орыс. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1973) инженер-электрик мамандығы бойынша; Алматы жоғары партия мектебін (1990) саясаттанушы мамандығы бойынша бітірген. КОКП мүшесі (1991 жылға дейін), «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1967 жылдың қыркүйек айынан - Қ. И. Сәтбаев атындағы тау-металлургия комбинатының электрослесарі . 1968 жылдыңтамыз айынан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының студенті. 1973 жылдың қазан айынан - «Казсельэнергопроект» бүкілодақтық ғылыми-зерттеу жобалау институты қазақ бөлімінің инженері, аға инженері. 1976 жылдың қараша айынан - Қазақстан ЛКЖО Алматы облыстық комитетінің жұмысшылар және ауыл жастары бөлімінің нұсқаушысы, 1979 маусым айынан - ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1980 жылдың маусым айынан - Қазақстан ЛКЖО бөлімініңжауапты ұйымдастырушысы, 1981 жылдың наурыз айынан - меңгерушісінің орынбасары. 1982 жылдың қараша айынан - Қазақстан компартиясы Алматы облыстық компартиясы ұйымдастыру-партия жұмысының үгіт-насихат бөлімінің нұсқаушысы, 1984 жылдың қараша айынан - нұсқаушысы, 1985 жылдың желтоқсан айынан - меңгерушінің орынбасары. 1986 жылдың шілде айынан - Қазақстан Компартиясы Лениндік аудандық атқару комитетінің екінші хатшысы. 1988 жылдың сәуір айынан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитеті ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі. 1991 жылдың қараша айынан - ҚР Алматы қалалық Халық депутаттары кеңесі атқару Комитетінің кадрлар бөлімінің меңгерушісі. 1992 жылдың сәуір айынан - Алматы қалалық әкімшілігі ұйымдастырушылық-кадрлық жұмыс бөлімінің меңгерушісі. 1993 жылдың желтоқсан айынан -ҚР орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары. 1995 жылдың сәуір айынан - ҚР Президенті Аппараты ұйымдастыру-бақылау басқармасының мемлекеттік инспекторы. 1995 жылдың қараша айынан - ҚР Үкіметі Алпаратының аумақтық даму бөлімі меңгерушісінің бірінші орынбасары. 1996 жылдың қаңтар айынан 1999 жылдың сәуір айына дейін - ҚР Президенті Әкімшілігі мемлекеттік қызмет және кадрлық саясат бөлімінің меңгерушісі. 1998 жылдың қазан айынан 1999 жылдың ақпан айына дейін -ҚР Мемлекеттік қызмет агенттігі төрағасы қызметін атқарушы. 1999 жылдың сәуір айынан - ҚР Президенті әкімшілігі кадрлық жұмыс бөлімінің меңгерушісі. 2004 жылдың сәуір айынан - ҚР Президенті Әкімшілігі ұйымдастыру-бақылау жұмысы және кадрлық саясат басқармасы мемлекеттік инспекциясының мемлекеттік инспекторы. 2005 жылдың наурыз айынан - ҚР Президенті әкімшілігі мемлекеттік инспектор, 2005жылдыңтамыз айынан - мемлекеттік бақылау және ұйымдастырушылық жұмыс бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 2007 жылдың тамыз айынан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, 2007 жылдың қыркүйек айынан - ҚР Парламенті Сенаты төрағасының орынбасары. 5 медальмен, оның ішінде «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (2001). Әскери атағы - майор. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи-саяси әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Судьина Ольга Александровна (1951 жылы туған). Қызы - Бисимова Маргарита Александровна (1970 жылы туған). Немерелері - Әділет және Әлия. Дереккөздер
Нұрлан Ілиясұлы Сүлейменов

Нұрлан Ілиясұлы Сүлейменов 1946 жылы 22 қаңтарда Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының Ақбастау ауылында туған. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1968) тау-кен инженері мамандығы бойынша; Алматы жоғары партия мектебін (1988) партиялық және кеңестік құрылыс, ғылыми коммунизм оқытушысы мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2001 жылдан). 1968 жылдан - Оңтүстік Қазақстан геологиялық басқармасының инженері, аға инженері. 1971 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Алматы қалалық комитетінің комсомол ұйымдары бөлімінің нұсқаушысы, меңгерушісі. 1973 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Кеңес аукомының бірінші хатшысы. 1976 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалкомының ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы. 1978 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы обкомының ұйымдастыру-партиялық жұмысы бөлімінің нұсқаушысы. 1979 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы обкомының бірінші хатшысының көмекшісі. 1985 жылдан -Әуезов аудандық аткомының төрағасы, Халық депутаттары кеңесінің төрағасы. 1992-1994 жылдары - Алматы қалалық әкімшілігі басшысының орынбасары. 1995 жылдан - Алматы қаласы әкімінің орынбасары – әкім аппаратының басшысы. 1997 жылдан - Алматы қалалық еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасының бастығы. 1999 жылдан - Алматы қалалық халықты еңбекпен қамту және әлеуметтік қорғау департаментінің бастығы. 2001 жылдан - Алматы облысының әкімі аппаратының басшысы. 2008 жылдан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Экономикалық және өңірлік саясат комитетінің мүшесі. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1990-1993). ҚР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, ҚР Жоғарғы Кеңесінің хатшылық басшысы (1994-1995). «Отан» партиясы Алматы облыстық филиалының терағасы (2001-2006). «Нұр Отан» ХДП Алматы облыстық филиалы төрағасының орынбасары (2006 жылдан). Әскери атағы - запастағы майор. Хоббиі - волейбол, футбол. Марапаттар * «Құрмет белгісі» (1982), * «Құрмет» (2007) ордені; * ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы (1976); * ҚР Президентінің алғыс төс белгісі (2006) * Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2002) Отбасы Үйленген. Жұбайы - Сүлейменов Нағима Ертуғанқызы (1942 жылы туған), зейнеткер, дәрігер-педиатр. Қыздары -Гүлмира (1970 жылы туған), Айгүл (1972 жылы туған), Шолпан (1974 жылы туған); ұлы - Ерлан (1980 жылы туған). 6 немересі бар. Дереккөздер
Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов

Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов 1946 жылы 13 қыркүйекте Алматы қаласында туған. Қазақ Әкесі - Төрегелдинов Сүлеймен (1912-1997). Анасы -Төрегелдинова Зейнеш (1913-1974). Алматы темір жол техникумын (1965) техник-механик мамандығы бойынша; Ташкент көлік инженерлері институтын (1975) инженер-механик мамандығы бойынша; Қазақ ұлттық аграрлық университетін (2003) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1999 жылдан). 1966 жылдан - локомотив депосында машинистің көмекшісі. 1966 жылдың сәуір айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1969жылдыңқаңтар айынан-Темір жол басқармасының жол тепловозы зертханасында слесарь. 1969 жылдың маусым айынан - локомотив депосында динамометриялық вагонның электрмеханигі . 1971 жылдан - жол тепловозы зертханасында аға инженер. 1977 жылдан - динамометриялық сынау вагонының бастығы. 1980 жылдан - локомотив депосында аға шебер, 1981 жылдың желтоқсанайынан-партия комитетінің хатшысы. 1988 жылдың қазан айынан - Алматы темір жол торабының партия комитетінің хатшысы. 1990 жылдың қаңтар айынан - Октябрь аудандық Халық депутаттары кеңесі төрағасының орынбасары, 1992 жылдың мамыр айынан -төрағасы. 1993 жылдың қазан айынан - Алматы қаласының Октябрь аудандық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары. 1994жылдың сәуір айынан-Алматы қалалық мәслихатының хатшысы. 2002 жылдан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Заңнама және құқықтық мәселелер комитетінің мүшесі. Аудандық, қалалық Халық депутаттары кеңестерінің (1982), мәслихаттың депутаты. ҚР Мәслихаттары хатшыларының үйлестіру комитетінің төрағасы. ТМД елдері интеграциялық кеңесінің мүшесі. Құрметті теміржолшы (1996). Алматы қаласының Құрметті азаматы (2002). «Құрмет» орденімен (2001); «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлемнің бәсекелестікке ең қабілетті 50 елінің қатарындағы экономикасы өркендеген, демократиялық мемлекет». Хоббиі - үлкен теннис, тау шаңғысы, волейбол, бильярд. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи повестер. Үйленген. Жұбайы - Терегелдинова Нұрия (1955 жылы туған). Қызы - Төрегелдинова Әлия (1980 жылы туған): Немересі -Кәмила (2006 жылы туған). Дереккөздер
Жақып Қажманұлы Асанов

Жақып Қажманұлы Асанов (17 тамыз 1963, Қызылорда) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, заңгер, заң ғылымдарының кандидаты және II дәрежелі мемлекеттік әділет кеңесшісі. 2023 жылдан бастап қызметтегі Парламент Сенаты төрағасының орынбасары. Өмірбаяны * С.М. Киров атындағы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген (1985), мамандығы - «Құқықтану». * 1985 жылдан - Қызылорда облыстық қорғаушылар коллегиясының стажері. * 1986 жылдан - Қызылорда қаласы прокурорының аға көмекшісі міндетін атқарушы, прокурордың аға көмекшісі, Қызылорда облысы прокуратура бөлімінің бастығы. * 1993 жылдан - жалпы бақылау басқармасының аға прокуроры. * 1993 жылдың қазан айынан - ҚР Бас прокуратурасының жалпы бақылау басқармасының бақылау органдарында банктер, қаржы-несие қатынастары туралы заңнаманың орындалуын қадағалау бойынша бөлім бастығы. * 1995 жылдың қараша айынан - кеңесші. * 1996 жылдан - ҚР Президенті әкімшілігінің заңнама, құқықтық тәртіп және сот реформасын қамтамасыз ету бөлімінің сектор меңгерушісі. * 1996 жылдан - ОҚО бойынша салық полициясы басқармасы бастығының бірінші орынбасары. * 1997 жылдан - ҚР Бас прокурорының аға көмекшісі, бастықтың орынбасары, әлеуметтік-экономикалық саладағы заңдылықты қадағалау басқармасының бастығы, ҚР Бас прокуратурасының мемлекеттік органдар іс-әрекетіндегі заңдылықты қадағалау департаментінің бастығы. * 2001 жылдан - Алматы қаласы прокурорының бірінші орынбасары. * 2002 жылдан - Павлодар облысының прокуроры. * 2003 жылдан - ҚР Әділет вице-министрі. * 2005 жылдан - «Атамекен» одағы» ҚҰЭП атқарушы директоры. * 2005 жылдың маусым айынан 2006 жылдың наурыз айына дейін - «Қазақстандық коммуналдық жүйелер» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы. * 2006 жылдан - «Ордабасы» корпорациясы» АҚ президенті. * 2007-2011 жж. – «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша IV сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. * 2012 жылғы қаңтардан бастап – «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша V сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. * 2012 жылдың қыркүйегінен - Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының орынбасары. * 2016 жылдың 25 сәуірінен - Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры. * 2017 жылғы 11 желтоқсан - 2022 жылғы 8 желтоқсан аралығында Жоғарғы сот төрағасы болды. * 2023 жылы 24 қаңтарда Президент Жарлығымен Сенат депутаты болып тағайындалды. 2023 жылы 26 қаңтарда Сенат төрағасының орынбасары болып сайланды. Марапаттары * «Құрмет» орденімен марапатталған. * ҚР Прокуратурасының Құрметті қызметкері. * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Шендері * Әділет аға кеңесшісі. * Әскери атағы - аға лейтенант. Отбасы * Анасы - Асанова Зағипа, зейнеткер, түтынушылық кооперация жүйесінің ардагері. * Үйленген. Жұбайы - Асанова Зухра (1965 жылы туған), үй шаруасында. * Ұлдары - Асанов Темір (1988 жылы туған), Асанов Ержан (1990 жылы туған); қызы - Асанова Ажар (2000 жылы туған). Дереккөздер
Тұрарбек Мәжілұлы Асанов

Тұрарбек Мәжілұлы Асанов - 1951 жылы 4 наурызда Алматы облысының Нарынқол ауданындағы Сарыжаз ауылында туған. Албан тайпасы Қыстық руынан шыққан. Әкесі-Асанов Мәжіл, марқұм, орман шаруашылығын қорғау жүйесінде жұмыс істеген. Анасы - Асанова Аухан, марқұм. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген (1975), түсті металдар жөнінде инженер-металлург. Саяси ғылымдардың кандидаты (2006). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Мемлекеттік езін-өзі басқаруды жаңғырту және оның саяси аспектілері». 1968 жылдың тамыз айынан 1969 жылға дейін - Апматы облысының Кеген ауданындағы «Көлбастау» ұжымшарында механизатор. 1975 жылдан - ҚазКСР Түсті металлургия министрлігінің Арнайы құрастыру бюросының инженер-конструкторы, Аптын және сирек металдар басқармасының инженері, аға инженері. 1979 жылдан - Апматы ауыр машина жасау зауытының шойын цехының технологі, ауысым бастығы. 1982 жылдың мамыр айынан - Алматы қаласы Қазақстан Компартиясы Совет аудандық өнеркәсіпкөлік бөлімінің нұсқаушысы. 1985 жылдың қараша айынан - Алматы қаласы Қазақстан Компартиясы Фрунзе аудандық өнеркәсіп-көлік бөлімінің меңгерушісі . 1989 жылдың ақпан айынан - Алматы қаласы Фрунзе аудандық халық депутаттары кеңесі атқару комитетінде төраға орынбасары м.а., орынбасары, төрағаның бірінші орынбасары. 1992 жылдың ақпан айынан - Алматы қаласы Фрунзе аудандық әкімшілігінің басшысы. 1995 жылдың қазан айынан - Алматы қаласы Фрунзе ауданының әкімі (1995 жылдың желтоқсан айынан - Медеу). 1997 жылдың қаңтар айынан - Апматы қаласы Алмалы ауданының әкімі. 2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі. ҚР Қазіргі бессайыс федерациясының президенті. ҚР Құрмет спорт қайраткері. 2012 жылғы қантарда «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің запастағы полковнигі. Марапаттар * «Құрмет » ордені * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл » медаль * «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл » медаль * «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» медаль * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл » медаль * «Қазақстан Республикасы Президентінің алғысы» құрмет грамотасы. Отбасы Үйленген. 4 баласы және 12 немересі бар. Жұбайы - Шайзада Манатқызы, бала бақша меңгерушісі болып жұмыс істеген. Ұлдары - Нұрлан, Ерлан -құқық қорғау органдарында жұмыс істейді; Ербол, кәсіпкер; қызы - Айнұр. Сілтемелер [http://www.parlam.kz/kk/mazhilis/person/60 Мәжілістің құрамы мен құрылымы, АСАНОВ Тұрарбек Мәжілұлы] Дереккөздер
Мұрат Абдиримұлы Ахмадиев

Мұрат Абдиримұлы Ахмадиев - 1950 жылы 12 қаңтарда ҚХР-да туған. Ахмадиев Мұрат Абдуреймұлы (1950 жылы 12 қаңтарда дүниеге келген, Шәуешек, Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы, Қытай) — театр және кино актері. "Яшлық" тобының негізін қалаушысы және жетекшісі. Қ.Құжамьяров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының директоры (1984-2007). Қазақстан Республикасы Парламент Мәжiлiсінің V (2007-2011) және V сайланым (2012-2016) депутаты. Қазақстан халқы Ассамблеясы Кеңесінің мүшесі. Қазақстан Республикасының халық әртісі (1998). Ұйғыр, қазақ және орыс тілдерін біледі. Өмірбаяны Әкесі - Ахмиди Абдирим (1927-1999), Өзбекстанның Халық әртісі. Анасы - Зайнахунова Тұранқыз (1932-2004). 1965 жылы «Мосфильм» киностудиясында «О чем молчала тайга» фильмінде, 1966 жылы О. Сүлейменовтың сценарийі бойынша Ш.Аймановтың «Атамекен» фильмінде Баян рөлін сомдады. Ол «Тақиялы періште » фильмінің түсіріліміне қатысты. 1971-1972 жж. орта мектепте ән мұғалімі; 1975 жылы Құрманғазы атындағы Апматы мемлекеттік консерваториясының хор дирижері факультетін бітірген. 1973—1984 жылдары - Мемлекеттік Қ. Қожамьяров атындағы ұйғыр музыкалық комедия театрының солист-вокалисті. 1984-2007 жылдар аралығында ол ТМД-дағы жалғыз кәсіби ұйғыр театрының директоры болды. 1996 жылы театр төңірегіне пікірлестер мен демеушілерді жинап, ұйғыр театрының ескі ғимаратын қайта жаңғыртудың бастамашысы әрі ұйымдастырушысы болды. 2002 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың қатысуымен жаңа театр ғимаратының ашылуының салтанатты тұсаукесері өтті. 2007 жылдан бері - Қазақстан Халқы ассамблеясынан сайланған ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің мүшесі. Алматы қалалық Халық депутаттары кеңесінің депутаты (1984-1986, 1987-1990). 2007 жылдан 2011 жылға дейін Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің төртінші шақырылымның депутаты. 1984 жылы «Қазақ ССР», 1998 жылы «Қазақ Республикасының халық әртісі» құрметтік атақтарына ие болды, 2005 жылы «Құрмет» және 2010 жылы «Парасат» ордендарымен марапатталды. 2002 жылдан бастап Еуропа университетінің өнертану құрмет докторы. Қазақстан халқы Ассамблея Кенесінің мүшесі. Марапаттары * Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі (1984) * Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталары * Қазақстан халық әртісі (1998) * Еуропа университетінің өнертану ғылымының құрметті докторы (2002) * «Құрмет » ордені (2005) * Парасат ордені (2010) * «Мәдениет саласының үздігі» төс белгісі (2012 ж.) Қызықты фактілер Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - спорт, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар. Үйленген, бес бала тәрбиелейді. Жұбайы - Тұрдиева Гүлбахрам, Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттікреспубликалықұйғыр музыкалықкомедия театрының балет әртісі. Ұлдары - Ахмадиев Дилшат, Ахмадиев Абдирим, Ахмадиев Диас; қыздары - Ахмадиева Дилназ, Ахмадиева Малика. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.parlam.kz/kk/mazhilis/person/1191 Мәжілістің құрамы мен құрылымы, АХМАДИЕВ Мурат Абдуреимұлы]
Мұрат Абдуламитұлы Әбенов

{{Мемлекеттік қайраткер Мәжілістегі екінші депутаттығы (2023–) 2023 жылы өткен парламент сайлауы нәтижесінде Аманат партиясы тізімінен Мәжіліс VIII шақырылымының депутаты болып сайланды. Жеке өмірі Мұрат Әбенов үйленген. Оның бір ұлы Асқар және бір қызы Гүлнар бар. Дереккөздер Сілтемелер * Мұрат Әбеновтың [http://abenov.com жеке уэбсайты] ; * Мұрат Әбеновтың [http://twitter.com/MuratAbenov Twitter] парақшасы; * Мұрат Әбеновтың [https://www.facebook.com/murataben Facebook] парақшасы; * [http://vk.com/muratabenov Vk.com] әлеуметтік желісіндегі аккаунты; * [http://instagram.com/muratabenov Instagram] әлеуметтік желісіндегі аккаунты; * [https://www.youtube.com/user/muratabenov Youtube] сайтындағы ресми видеоканалы;
Бағила Бірмағамбетқызы Баймағамбетова

Бағила Бірмағамбетқызы Баймағамбетова (10 ақпан, 1951 жыл, Торғай облысы, Қостанай ауданы, Амангелді кентінде туған) - мемлекет қайраткері, 2004 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші, 4-ші шақырылымының депутаты. Білімі * Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының шет тілдері факультетін (1972) француз тілінің оқытушысы мамандығы бойынша; * Алматы жоғарғы партия мектебінің журналистика бөлімшесін (1981) саясаттанушы мамандығы бойынша бітірген. * Тарих ғылымдарының кандидаты (1999). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Алма Оразбаева: оның төңкерістік мұралары». * Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының құрметті профессоры. Өмірбаяны * 1968 жылдан - Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының студенті. * 1972 жылдан - Қостанай облысы Жетіқара қаласының №7 ОМ француз тілінен мұғалімі. * 1975 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Жетіқара қалалық комитетінің хатшысы. * 1977 жылдың ақпанынан - Қазақстан ЛКЖО Қостанай облыстық комитетінің оқып жүрген студент жастар, пионерлер мен оқушылар бөлімінің нұсқаушысы * 1979 жылдың ақпанынан - меңгерушісі. * 1979 жылдан - Алматы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы. * 1981 жылдан - Қостанай облысы Қарасу ауданының Халық депутаттар кеңесі төрағасының орынбасары. * 1982 жылдан - Қостанай облысы Фёдоров ауданының Қазақстан Компартиясы аудандық комитетінің хатшысы. * 1983 жылдан - Қостанай облысы облыстық атқару комитеті төрағасының орынбасары. * 1988 жылдан - Қазақстан Компартиясы Қостанай облыстық комитетінің хатшысы * 1990 жылдан - екінші хатшысы. * 1991 жылдан - Қостанай облыстық Халық депутаттар кеңесі төрағасының орынбасары, кеңесшісі. * 1992 жылдан - Қостанай облыстық әкімшілігі басшысының орынбасары. * 1995 жылдан - Қостанай облыстық білім беру департаментінің бастығы. * 1998 жылдан - Қостанай облыстық әкімі аппаратының жетекшісі. * 2002 жылдан - Қостанай облысы әкімінің орынбасары. * 2004 жылдан бері - Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісінің 3-ші, 4-ші шақырылымының депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі. Отбасы * Анасы - Баймағамбетова Кінәзиә Оспанқызы, үй шаруасымен айналысады. Марапаттары * Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (1998). * «Құрмет» орденімен (2007); * «Қазақстан Конституциясына 10 жыл»(2005) * «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған. Дереккөздер
Асхат Сақибеденұлы Бекенов

Асхат Сақибеденұлы Бекенов - 1965 жылы 26 наурызда Гурьев облысының Қызыл-Қога ауданының Миялы ауылында туған. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген (1987), механик. Қазақ, орыс және ағылшын (сездікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2006 жылдан). 1987 жылдан - Петровский атындағы зауыттың инженертехнологі, құрастыру бөлімінің шебері, комсомол ұйымының хатшысы. 1990 жылдан - Гурьев ауылшаруашылық тәжірибелік стансасының машина-трактор шеберханасының меңгерушісі, өсімдік шаруашылығы цехының жұмысшысы. 1993 жылдан - «Қожа» ШК директоры (Атырау қаласы). 1995 жылдан - Атырау қаласы облыстық ауылшаруашылығы басқармасының маркетингтік қызмет және инвестициялық саясат бөлімінің бас маманы. 1996 жылдан - «Дана» ЖШС директоры (Атырау қаласы). 2000 жылдан - «Дана» сауда үйінің директоры (Атырау қаласы). 2006 жылдан - Атырау облысы Жылыой ауданы Сары амыс ауылының әкімі. 2006 жылдан - Атырау қаласы әкімінің орынбасары. 2007 жылдан - Атырау облысы Жылыой ауданының әкімі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. «Ұлттық инновациялық қор» АҚ инновациялық саясат бойынша қоғамдық-кеңес беру кеңесінің мүшесі (2007 жылдан). 2007-2011 жж. – төртінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. 2012 жылғы қаңтардан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған. Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - ұстамды діндарлық Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан тәуелсіз, гүлденген, саяси тұрақты». Хоббиі - спорт, саяхат. Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер. Үйленген. Жұбайы - Иманбаева Роза Хибиқызы (1965 жылы туған). Қыздары - Бекенова Ардақ (1987 жылы туған); Хисамеденова Айсұлу (1995 жылы туған); ұлы - Бекенов Аслан (1988 жылы туған). Сілтемелер [http://www.parlam.kz/kk/mazhilis/person/1281 Мәжілістің құрамы мен құрылымы, БЕКЕНОВ Асхат Сахибеденұлы] Дереккөздер
Дәулет Еділұлы Ерғожин

Дәулет Еділұлы Ерғожин (26.04.1979 жыл, Алматы) - қоғам қайраткері. Қазақ мемлекеттік басқару академиясын (1998) «Экономика және менеджмент» мамандығы бойынша; Экономика және құқық университетін (2001) «Құқықтану» мамандығы бойынша; ЗиГСоІк (2003) іскерлік әкімшілендіру магистрі мамандығы бойынша бітірген. 1998 жылдан - «ҚазТрансОйл» ҰКТН АҚ клиринг департаментінің маманы. 2003 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Солтүстік Каспий жобасы департаменті директорының орынбасары. 2005 жылдан - «ҚазМұнайТеңіз» МҰК АҚ экономика және қаржы жөніндегі бас директордың орынбасары. 2006 жылдың мамырынан - ҚР Премьер-министрі орынбасарының кеңесшісі - экономика және бюджеттік жоспарлау министрі. 2006 жылдан - ҚР Қаржы министрлігінің Салық комитеті мамандандырылған бөлімінің бастығы. 2007 жылдан - ҚР қаржы вице-министрі. 2008 жылдан бері - ҚР Қаржы министрлігі Салық комитетінің төрағасы. Үйленген. Жұбайы - Ерғожина Әсел Нұрланқызы. Қыздары - Әмина (1998 ж. т.), Рабия (2000 ж. т.); ұлдары Ғасыр (2005 ж. т.), Әмір (2008 ж. т.). Дереккөздер
Талғат Амангелдіұлы Ермегияев

{{Мемлекеттік қайраткер } }} Талғат Амангелдіұлы Ермегияев (7 мамыр 1969, Алматы) — Қазақстанның мемлекет қайраткері, Қазақстанның бұрынғы Туризм және спорт министрі. Өмірбаяны Әкесі - Ермегияев Амангелді Дінұлы (1944 ж. т.), «Алматықұрылыс» ¥ХК» АҚ президенті. Анасы - Ермегияева Жаңыл Нәбиқызы. Арғын тайпасы, Қаракесек руының Керней бұтағынан шыққан. Алматы сәулет-кұрылыс институтын (1993) «Өнеркәсіптік және азаматтық құрылыс» мамандығы бойынша; Джорджтаун университетін (АҚШ, 1996); М. Тынышбаев атындағы Қазақ көлік және коммуникациялар академиясын (2004) «Тасымалдарды ұйымдастыру және теміржол көлігіндегі басқару» мамандығы бойынша бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты (2005). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстанныңтемір жолдарын электрлендіру перспективалары». Халықаралық ақпараттандыру академиясының толық мүшесі. «Қазақстанның темір жолдарын электрлендіру перспективалары» жарияланымының авторы. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1993 жылдан - Халықаралық экономикалық және әлеуметтік реформалар қорының («Реформа» қоры) Алматы бөлімшесі директорының орынбасары, атқарушы директоры. Дереккөздер
Нығмат Хамитұлы Жақыпбаев

Нығмат Хамитұлы Жақыпбаев 1953 жылы 24 сәуірде Қостанай облысы Қарасу ауданы Қарасу ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Жақыпбаев Хамит, марқұм. Анасы - Жақыпбаева Қайни Асқарқызы, марқұм. Троицк ветеринарлық институтының ветеринарлық факультетін (1977) бітірген, мал дәрігері. Ветеринария ғылымдарының кандидаты (1996), докторы (2010). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жануарлардың псориазы және Қазақстанда күрес шаралары». «Жабайы ет қоректілердің псороптозы» монографиясының (2001), 32 мақаланың авторы. 1977 жылдан - Қостанай облысы «Калин» кеңшарының мал дәрігері. 1978 жылдан - Қостанай облысы Ленин ауданы «Калин», К. Маркс атындағы кеңшарлардың бас мал дәрігері. 1993 жылдан - Қостанай облысы Республикалық экспедиция басқармасының бас мал дәрігері. 1996 жылдан - Қостанай қаласы ветеринарлық стансасының бастығы. 1997 жылдан - Қостанай облысы Ветеринария комитетінің төрағасы. 1999 жылдан - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Агроенеркәсіптік кешен Мемлекеттік инспекция комитетінің Ветеринария департаменті ветеринария белімінің бастығы; Ветеринария басқармасының бастығы; 2002 жылдан - ветеринарлық-санитарлық қауіпсіздік басқармасы бастығының орынбасары. 2008 жылдан - Солтүстік Батыс аймақтық шекарада және көлікте мемлекеттік ветеринарлық бақылау инспекциясының бастығы. 2010 жылдың наурызынан - Астана қаласы бойынша ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркәсіптік кешенінің Мемлекеттік инспекция комитеті аумақтық инспекциясының бастығы. 2010 жылдың шілдесінен бері - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроенеркәсіптік кешенінің Мемлекеттік инспекция комитеті терағасының орынбасары. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Заң бәрінен жоғары туратын гүлденген мемлекет». Хоббиі - спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Жақыпбаева Күләш Бақытжанқызы. Қыздары -Жақыпбаева Гүлзира Нығматқызы, Жақыпбаева Гүлжан Нығматқызы. Дереккөздер
Сергей Викторович Cиницин

Сергей Викторович Cиницин 1954 жылы 6 қазанда Алматы қаласында туған. Қазақ ауылшаруашылық институтын (1978) инженер-механик мамандығы бойынша; КСРО МҚК Жоғары курстарын бітірген (Минск қаласы, 1981). *1972 жылдан - С.М. Киров атындағы зауыттың слесарь-белгілеушісі. *1973 жылдан - Қазақ ауылшаруашылық институтының студенті. *1978 жылдан - МҒЗТИ Орталық тәжірибе-конструкторлық бюросының Қазақ филиалында инженер-технолог. *1980 жылдан - КСРО МҚК Жоғары курстарының курсанты. *1981 жылдан - ҚазКСР МҚК Орталық аппаратының жедел өкілі, аға жедел өкілі. *1990 жылдан - ҚР ҰҚК күзет бөлімі бастығының орынбасары, күзет бөлімінің бастығы. *1992 жылдан - ҚР Президенті Күзет қызметінің бастығы. *1995 жылдан - ҚР Президенті Күзет қызметі бастығының бірінші орынбасары. *1996 жылдан - ҚР Президенті Күзет қызметі бастығының орынбасары; «Orient Eagle Airways» әуе компаниясының қауіпсіздік жөніндегі директоры; бас директоры. *2000 жылдың қыркүйек айынан - ҚР Президенті Істер басқармасының «Бүркіт» Мемлекеттік әуе компаниясы» РМК қауіпсіздік жөніндегі директоры. *2001 жылдан - запаста. *2005 жылдан - «Бүркіт» РМК директорының бірінші орынбасары, 2006 жылдың қазан айынан 2007 жылдың наурыз айына дейін - «Бүркіт» РМК директоры. *2007 жылдың мамыр айынан бері - «Jupiter Energy Limited» австралиялық компаниясының өкілдігінде бизнес кеңесшісі. «Құрмет» орденімен (2003); 4 медальмен; «Қазақстан Елбасы қорғаны» төс белгісімен; ҚазКСР МҚКтөрағасының грамоталарымен (1983, 1986) марапатталған; КСРО МҚК төрағасының алғыстарымен аталған (1980, 1985). *Запастағы генерал-майор. *Хоббиі - волейбол (КСРО спорт шеберінің кандидаты), үлкен теннис (I дәрежеге ие). *Үйленген. Жұбайы - Синицина (Корсунская) Зоя Георгиевна (1962 жылы туған). Қызы - Анна (1985 жылы туған); ұлы - Андрей (1991 жылы туған). Дереккөздер
Талғат Жеңісұлы Жанжүменов

{{Мемлекеттік қайраткер { - - } }} Талғат Жеңісұлы Жанжүменов (31 наурыз 1968, Асубұлақ кенті, Ұлан ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғары қолбасшылығының өкілі, генерал-лейтенант, Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің орынбасары (2010-2013, 2016 бастап). Вольск жоғары әскери тыл училищесін (1989); РФ Қорғаныс министрлігінің Әскери тыл және көлік академиясын алтын медальмен және үздік (1999); РФ Қарулы күштері Бас штабының Әскери академиясын бітірген. 1989 жылдан - Батыс әскерлер тобы әскерлік бөлімінің әртүрлі тылдық лауазымдарын атқарған. 1993 жылдан - ҚР ҚК тылдық құрылымында қызмет еткен. 1999 жылдан - ҚР ҚК Бас штабының Тылдық қамтамасыз ету департаменті Тыл басқармасының азық-түлік қызметінің бастығы. 2001-2006 жылдары - ҚР Республикалық гвардиясы қолбасшысының орынбасары. [https://inbusiness.kz/kz/appointment/zhanzhumenov-talgat-zhenisuly] 2010 жылдың наурызынан бері- ҚР қорғаныс министрінің орынбасары. II дәрежелі «Айбын» орденімен, 7 медальмен марапатталған. Әскери атағы - генерал-майор. 2008 жылдан - ҚР Табиғи монополияларды реттеу жөніндегі агенттігі терағасының орынбасары. 2009 жылдан бері - ҚР Статистика агенттігі терағасының орынбасары. «Болашақ» бағдарламасының түлектері қауымдастығының мүшесі (2008 жылдан). «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» медалімен (2005), ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен (2006) марапатталған. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Сүйіп оқитын әдебиеті - ХІХ-XX ғғ. орыс классикасы. Үйленген. Жұбайы - Жарқынбаева Күнімай зы (1975 ж. т.), ағылшын тілі мүғалімі. Ұлдары - Жарқынбаев Бйкм» (1995 ж. т.), Жарқынбаев Талғат (1997 ж. т.), | Қайрат (2002 ж. т.), Жарқынбаев Қанат (2010 ж. т.). Дереккөздер
Мұхтар Керімқұлұлы Смағұлов

Мұхтар Керімқұлұлы Смағұлов 1961 жылы 2 қазанда Алматы облысы Іле ауданның Николаевка ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Смағүлов Керімқұл (1924-2007), мектеп директоры болған. Анасы - Шамболова Қапиза (1930-1992), мұғалім болып жұмыс істеген. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1992), заңгер. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1979 жылдан - Алматы облысы Іле ауданының «Жөндеуқұрылыстехника» өндірістік бірлестігінің автобазасында 1-ші дәрежелі слесарь. 1979 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1982 жылдан - Алматы қаласы Калинин аудандық сотында сот мәжілісінің хатшысы, сот орындаушысы, шағымдар жөніндегі консультант міндеттерін атқарушы. 1992 жылдан - ҚР Әділет министрлігінің сот органдары мен сот-сараптама мекемелері басқармасының аға консультанты, 1-ші дәрежелі консультанты, жетекші консультанты. 1993 жылдан - ҚР Жоғары төрелік сотының ұйымдастыру-кадр бөлімінің аға консультанты. 1994 жылдан - Алматы қаласы төрелік сотының мемлекеттік төрешісі, судьясы. 1995 жылдан - Алматы қалалық сотының судьясы. 1996 жылдан - Апматы қалалық сотының шаруашылық істер жөніндегі алқасының төрағасы, судьясы. 2002 жылдан - Маңғыстау облыстық сотының төрағасы. 2007 жылдан бері - Батыс Қазақстан облыстық сотының төрағасы. «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» мерейтой медалімен марапатталған (2005). *Діни көзқарасы - атеист. *Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. *Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елінің қатарына қосылу». *Хоббиі - тау шаңғысы. *Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер, фантастика. *Үйленген. Жұбайы - Смағұлова Рымды (1964 жылы туған) *Ұлдары - Данияр (1986 жылы туған), Олжас (1989 жылы туған). Дереккөздер