Мюнхен қауіпсіздік конференциясы (2025)

61-Мюнхен қауіпсіздік конференциясы — 2025 жылғы 14–16 ақпан аралығында Германияның Мюнхен қаласындағы Bayerischer Hof қонақүйінде өтті. Конференцияға шамамен 60 мемлекет пен үкімет басшылары, 150 министр және халықаралық ұйымдардың жетекшілері қатысты. Іс-шара барысында Йенс Столтенберг конференцияның жаңа төрағасы ретінде Кристоф Хойсгенді алмастырды. Сонымен қатар, АҚШ президенті Дональд Трамп конференция аясында Ресей, АҚШ және Украина арасындағы келіссөздерді өткізетінін жариялады. АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс сөз сөйлеп, Еуропалық Одақ басшылығын сөз бостандығы мен демократиядан шегінгені үшін ашық сынға алды. Шара өтіп жатқан қонақүй жанында қауіпсіздік мейілінше күшейтілген. Тәртіпті бақылауға 5 мыңдай офицер жұмылдырылды. Алғышарттар Мюнхенде қауіпсіздік шаралары күшейтілді. Конференция алдында қалада теракт орын алды: Ауғанстаннан келген мигрант көлікпен адамдарды қағып, кемінде 36 адам жарақаттанды. Конференция басталардан екі күн бұрын, 2025 жылғы 12 ақпанда, Ресей мен АҚШ басшылары үш жылдағы алғашқы телефон арқылы әңгімесін өткізді. АҚШ президенті қызметіне екінші рет кіріскен Дональд Трамп Ресей президенті Владимир Путинмен сөйлесті. Шамамен бір жарым сағатқа созылған әңгіме барысында Ресей-Украина соғысын реттеу және басқа да мәселелер талқыланды. Осы күні Трамп Украина президенті Володимир Зеленськиймен де телефон арқылы сөйлесті. Келесі күні ол Ресей, АҚШ және Украинаның Мюнхендегі келіссөздерін жариялады. Бағыты 2025 жылғы Мюнхен қауіпсіздік конференциясының негізгі тақырыбы «Көпполярлану» болып жарияланды («Көпполярлылық» сөзінен туындаған жаңа саясаттану термині). Конференция қарсаңында «Мюнхен қауіпсіздік баяндамасы» жарық көрді. Ол «Многополяризация» атауымен жарияланды. Қатысушылар 2025 жылғы Мюнхен конференциясына 60-қа жуық мемлекет және үкімет басшылары, 150 министр мен халықаралық ұйым жетекшілері қатысуда. 2025 жылы форумға қатысудан Грузия да бас тартты. Бағдарлама Конференцияны Германия президенті Франк-Вальтер Штайнмайер ашады. Пікірталастар мен басқа да іс-шараларды төраға Кристоф Хойсген басқарады. 14 ақпанда талқыланатын тақырыптар қатарында жаһандық саясатты басқару, экономикалық ынтымақтастық, ядролық көпполярлылық, демократияның тұрақтылығы, климат мәселелері және жаһандық қауіпсіздікке түрлі сын-қатерлер бар. Вэнс Еуропаның өз сайлаушыларынан қорқатынын мәлімдеді. Германияның қорғаныс министрі Борис Писториус Вэнстің бұл сөздерін «қабылдауға келмейтін» деп атап, АҚШ вице-президентінің тек Германиядағы емес, бүкіл Еуропадағы демократияны күмәнге алғанын баса айтты. Қытайдың сыртқы істер министрі Ван И Қытай мен Ресей бір-бірімен сенімді серіктестік орнатқанын және үшінші елдерге қарсы бірлесіп әрекет етпейтінін мәлімдеді. Сондай-ақ, Қытай барлық мемлекеттердің аумағының көлеміне қарамастан тең құқылы болуын қолдайтынын айтты. Конференцияда сөйлеген сөзінде Еурокомиссия басшысы Урсула фон дер Ляйен Еуроодақ Украинаның мүшелікке кіру процесін жеделдетуді көздеп отырғанын мәлімдеді. Екінші күн Володимир Зеленський конференция барысында Дональд Трамптың Владимир Путинмен байланысын сынап, американдық президенттің алдымен «бізбен келісуі керек» екенін мәлімдеді. Бұдан басқа, ол АҚШ-ты Украинаның «төрт мың шаршы шақырым аумағын» жоғалтқаны үшін, сондай-ақ қару-жарақ жеткізудегі баяулығы үшін кінәлады. Мюнхенде өтіп жатқан қауіпсіздік конференциясында АҚШ президентінің Украина бойынша арнайы өкілі Кит Келлог Украинаның Ресей бастаған соғысты аяқтау туралы келіссөздерге қатысатынын мәлімдеді. Сонымен қатар, ол АҚШ-тың Украинадағы қақтығысты реттеуге ЕО өкілдерінің қатысуын қаламайтынын айтты. Үшінші күн Финляндия президенті Александр Стубб Украинадағы жағдайды реттеу жөнінде үш кезеңнен тұратын тұжырымдамасын ұсынды. Ол алдын ала келіссөздер, атысты тоқтату және тікелей бейбіт келіссөздер жүргізуді қамтиды. Финляндия президенті қақтығыс аяқталғаннан кейін Украинаның Финляндияның тарихи тәжірибесін қайталамауын қамтамасыз ету қажеттігін атап өтті. Форумның жабылуында Мюнхен конференциясының төрағасы Кристоф Хойсген бұл конференция бастапқыда трансатлантикалық платформа ретінде жоспарланғанын айтты. Алайда, АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнстің сөзінен кейін қатысушы мемлекеттер арасындағы ортақ құндылықтар әлсіреуі мүмкін деген алаңдаушылық білдірді. Сөзінің соңында Хойсген эмоциясын ұстай алмай, көзіне жас алды. Реакция : : Польша премьер-министрі Дональд Туск қауіпсіздік жөніндегі форумның нәтижесін әлеуметтік желіде Мюнхен келісімімен салыстырды. : : Финляндия президенті Александр Стубб конференцияны «дипломатиялық какофония» деп атады. : : Литва сыртқы істер министрі Габриэлюс Ландсбергис Мюнхеннен «еңсесі түскен күйде» кететінін мәлімдеді. Bloomberg шолушысы Марк Чемпионның пікірінше, АҚШ-тың Еуропадағы одақтастарына жолдаған үндеуі НАТО-ны «клиникалық өлім» жағдайына алып келді. Дереккөздер Сілтемелер * [https://securityconference.org/ Ресми сайт]