kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Шармба Митчелл

Шармба Митчелл (Sharmba Mitchell; 27 тамыз 1970, Такома-Парк Мэриленд, АҚШ) — американдық кәсіпқой боксшы, жеңіл, 1-ші жартылай орта және жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. 1-ші жартылай орта (WBA нұсқасы, 1998-2001; IBF уақытша атағы, 2004) салмақтағы әлем. Биографиясы 1988 - 2000 1988 жылы қыркүйек айында кәсіпқой рингтегі алғашқы айқасын өткізді. 1994 жылы наурызда жеңіліс көрмеген қос боксшы - Шармба Митчелл мен Левандер Джонсон арасында айқас өтті. Джонсон қарсыласын 8-ші раундта нокаутқа түсірді. 1994 жылы маусымда Митчелл жеңіліс көрмеген Стиви Джонстонмен айқасты. Джонстон қарсыласын 9-шы раундта нокаутқа түсірді. 1998 жылы қазанда Митчелл 1-ші жартылай орта салмақтағы WBA нұсқасы бойынша әлем чемпионы Халид Рахилумен кездесті. Митчелл қазылардың бірауыздан шешімімен жеңіске жетті. 1999 жылы ақпанда Митчелл Педро Саисты жеңді. 1999 жылы сәуірде Реджи Гринды қазылардың басым көпшілігінің шешімі бойынша жеңіске жетті. 1999 қарашада Митчелл Элио Ортисты ұпай санымен жеңді.
Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі

Физика саласындағы Нобель сыйлығы — беделді марапат жыл сайын физика саласындағы жетістіктері үшін Нобель қорымен ұсынылады. Бес Нобель сыйлығының бірі. Тарихы Физика саласында Нобель сыйлығы Альфред Нобелдің Парижде, 1895 жылы 27 қарашада жазылған өсиетінде ең бірінші болып аталады: } Физика бойынша Нобель сыйлығымен 1901 жылдан бастап жыл сайын марапатталды және тек алты рет бұлай болған жоқ: тиісінше, 1916, 1931, 1934, 1940, 1941 және 1942 жылдары.{{-1| # Корольдік Швед ғылым академиясының мүшелері; # физика саласындағы А. Нобель еске алу сыйлығының комитетінің мүшелері ; # физика саласы бойынша Нобельді еске алу сыйлығының лауреаттары; # Швеция, Дания, Финляндия, Исландия және Норвегия жоғары оқу орындары мен колледждердің тиісті пәндер профессорлары болып тұрақты жұмыс істейтіндер; # Ғылым академиясы арқылы таңдалған кем дегенде алты жоғары оқу орны немесе орындарында тиісті кафедралардың басшылары; # Академия ұсыныстары қабылдануға тұрарлық деп есептейтiн басқа ғалымдар. 5 және 6-тармақтарында аталған оқытушылар мен ғалымдардың таңдауға қатысты шешімдер, қыркүйек айының соңына дейін жыл сайын қабылданады. Лауреаттар тізімі 1900-шы 1910-шы 1920-шы 1930-шы 1940-шы 1950-ші 1960-ші 1970-ші 1980-ші 1990-шы 2000-шы 2010-шы 2020-шы Ел бойынша статистика Қызықты фактілер * Физика саласында Нобель сыйлығының тарихында лауреаттар арасында екі әйел бар — 1903 жылы Мария Кюри, ол тіпті бірінші Нобель сыйлығын алған әйел-лауреат, және Мария Гепперт-Майер 1963 жылы алған. * Физика саласында Нобель сыйлығын екі рет алған тек Джон Бардин — 1956 және 1972 жылдары алған. * Физика саласында Нобель сыйлығының марапаттау кезіндегі ең жас лауреаты және тіпті бар лауреаттар арасында Уильям Лоренс Брэгг, ол сыйлықты 1915 жылы өзінің әкесі Уильямом Генри Брэгпен небәрі 25 жасында алған. * Марапаттау кезіндегі ең егде лауреат Раймонд Дэвис атанды, оған сыйлық 2002 жылы 88 жасында берілді. * Лауреаттар ішінде ең ұзақ өмір сүрген, сыйлықты 1964 жылы алған Чарлз Таунс, ол 2014 жылы 99 жасқа толды. Ең аз өмір сүрген 1903 жылғы лауреат Пьер Кюри, 1906 жылы қайғылы жағдайда 46 жасында жол апатынан қаза тапты. * Физика және барлық Нобель сыйлығының лауреатының ішінде ең ұзақ өмір сүрген 1929 жылы Нобель сыйлығының алған Луи де Бройль, ол 1987 жылы қайтыс болды. Дереккөздер Әдебиет * (ауд.) Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/ Ресми сайты] * [http://n-t.ru/nl/fz/ Ғылым және техника: Нобель лауреаттары: Физика саласында сыйлық]
Финляндиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Финляндияның 7 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 6 нысан мәдени, 1 табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Финляндия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 6 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/fi Финляндиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-finland.html Финляндиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарына сілтемелер каталогі]
Черногориядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Черногорияның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 1 нысан мәдени, 1 - табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Черногория аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 6 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/me Черногориядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-montenegro.html Черногориядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының с3лтемелер каталогі]
Чехиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Чехияның 12 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысандардың бәрі тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Чехия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 18 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/cz Czech Republic — UNESCO World Heritage Center] * [http://heritage.unesco.ru/index.php?id30&L9#CH ЮНЕСКО. Чехиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]
Мозес Абрамовиц

Мозес Абрамовиц (; 1 қаңтар, 1912, Бруклин, Нью-Йорк штатында - 1 желтоқсан, 2000, Стэнфорд, Калифорния штаты) - америкалық экономист. Биография *1932 жылы - бакалавр дәрежесін алып, Гарвард университетін бітірген. *1939 жылы - Колумбия университетінде экономика саласындағы докторлық диссертациясын қорғады *1949 - 1974 жылдары - Стэнфорд университетінде сабақ берген. *1962 - 1963 жылы - Парижде ЕЭЫДҰ бас хатшысына экономикалық кеңесшісі болып жұмыс істеді. *1980 жылы - Америка экономикалық қауымдастығының президенті. *1985 жылы - Швецияда Упсала университетінің құрметті доктор атағы берілді. *1991 жылы - Деи Линчеи академиясының мүшесі. *2000 жылы - Стэнфорд университетінің ауруханасында 1 желтоқсанда қайтыс болды. Басты еңбектері *Price Theory for a Changing Economy, 1939; *The Nature and Significance of Kuznets Cycles, 1961; *Thinking About Growth and Other Essays, 1989. Жанұясы Әйелі Кэрри Абрамовиц - белгілі мүсінші және суретші. Сыртқы сілтемелер *[http://news.stanford.edu/news/2003/july9/abramovitzmeml-79.html Абрамовиц Мозес биографиясы]
Эстониядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Эстонияның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысандар тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Эстония аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 3 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Кестеде нысандар Әлемдік мұра нысандары тізіміне кірген хронология бойынша орналасқан. Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/ee Эстониядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-estonia.html Эстониядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының сільемелері каталогі]
Ауғанстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Ауғанстанның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысандар тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Ауғанстан аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 4 нысан үміткер ретінде тіркелген, 3 нысан мәдени, 1 - табиғи критерийлар бойынша. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер *
Бахрейндегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Бахрейнның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Бахрейн аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 5 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер *
Вьетнамдағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Вьетнамның 8 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 5 нысан мәдени, 1 табиғи және 1 - аралас критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Вьетнам аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 7 нысан үміткер ретінде тіркелген, олардың ішінде 1 нысан мәдени, 3 табиғи және 3 - аралас критерийлар бойынша іліккен. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/vn ЮНЕСКОның ресми сайты: Вьетнамдағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]
Грузиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Грузияның 3 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысандардың барлығы тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Грузия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 16 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-georgia.html Грузиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының сілтемелер каталогі]
Евгений Арамович Абрамян

Евгений Арамович Абрамян (3 тамыз 1930 - 23 желтоқсан 2014) - эксперименттік физика саласындағы ғалым. Профессор, техника ғылымдарының докторы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. Биография 1930 жылы - Тбилисиде дүниеге келген 1947 жылы - Ол алтын медальмен мектепті бітірген, Бауман атындағы техникалық университетіне оқуға түсті 1951 жылы - Ол Мәскеу механикалық институтына өтті (1952 - 1957) жылдары - Жазда Кавказ тауларында альпинизм нұсқаушысы болып жұмыс істеді Сыртқы сілтемелер *[http://www.savefuture.ru/ Жеке беті]
Израильдегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Израильдің 8 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысанның барлығы тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Сонымен бірге Иерусалим қаласының аймағында тағы бір ЮНЕСКО Әлемдік мұраның 1 мәдени нысаны бар. Бұл нысанды әлемдік мұра тізіміне қосуға Иордания берген . Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Израиль аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 17 нысан үміткер ретінде тіркелген, оның ішінде 11 — мәдени, 1 — твбиғи және 5 — аралас критерийлер бойынша. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Иерусалим Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/il Israel — ЮНЕСКОның ресми сайты: Израильдегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]
Иорданиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Иорданияның 4 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/jo Иорданиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-jordan.html Иорданиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының сілтемелер каталогі]
Макс Абрахам

Макс Абраха́м (немесе Абрага́м, ; 26 наурыз, 1875, Данциг - 16 қараша, 1922, Мюнхен) - неміс физигі. Биография Еврей отбасында дүниеге келген. 1897 жылы ол Берлин университетін бітірген. (1909 - 1914) жылдары Америка Құрама Штаттары мен Италияда жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, Германия оралуға мәжбүр болды. Әдебиеттер *Храмов Ю. А. Абрагам, Макс // Физики: Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.: Наука, 1983. — С. 6. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
Евгений Максимович Примаков

Евгений Максимович Примаков (29 қазан 1929 жыл, Киев — 26 маусым 2015 жыл, Мәскеу) — кеңестік және ресейлік саяси әрі мемлекеттік қайраткер, Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы (1998–1999), РФ Сыртқы істер министрі (1996–1998) және КСРО Жоғарғы Кеңесінің төрағасы (1989–1990). Экономист, шығыстанушы-арабист, экономика ғылымдарының докторы (1969), профессор (1972), Төтенше және Өкілеттік Елші (1996). Дереккөздер
Намдэмун

Намдэмун (кор. 남대문 Ұлы оңтүстік қақпалары, ресми атауы – Суннемун кор. 숭례문 Көтеріңкі салтанаттар қақпалары) – Сеул қаласының ең ежелгі архитектуралық ескерткіштерінің бірі, ол 1398 жылы тұрғызылған. Осымен қатар аталмыш ескерткіш Корея Республикасының ұлттық дәулеттер тізімінде бірінші нөмірді алуда. Тарихы Намдэмун қақпаларының құрыдысы Чосон әулиетінің тұсында 1395 жылы басталып, 1398 жылы аяқталған. Сол уақытта олар Намдэмун атауына ие болды (кор. 남대문 Ұлы оңтүстік қақпалары). Аталмыш қақпалар Сеулдегі ағаштан жасалған ең ежелгі ғимарат болып табылады. XX ғасырдың басында, кореяның жапон отарлық үкіметі, Сеул қаласының инфрақұрылымың дамыту сылтауымен, қаланың орталығын қоршап бекініс қабырғаларының көпшілігін бұзып, тек Намдэмун және Тондэмун (Шығыс қақпалары) қақпаларын қалдырады. Корейдегі соғыс уақытында қақпалар зақымданады, осы себептен қақпалардың кең – байтақ қалпына келтіру әрекеттері жүргізіледі. 1962 жылдың 20 желтоқсан күнінде Намдэмун қақпаларына Корея Республикасының ұлттық дәулеті № 1 мәртебесі беріледі. 2005 жылы осы қақпалардың көгал алаңдар төсеуі мен қайта құрылуы басталады. Және де 2006 жылдың 3 наурыз күнінен бастап, келіп қараушылар үшін ашық қол жеткізу іске асырылады. Қызықты деректер Намдэмун қақпаларының сыртқы келбеті MMORPG World of Warcraft әлеміндегі Дарнасс қаласының қақпалары үшін үлгі ретінде қарастырылды. Дереккөздер
Мемлекеттік тулардың хронологиясы

Мұнда XVIII ғасырдың басынан бастап тәуелсіз мемлекеттер туларына енгізілген өзгерістер және/немесе түрлі өзгертулер саны келтірілген. Соңғы сәтте әлемнің түрлі бөліктеріндегі қазіргі туын өзгерткен немесе оған кез келген өзгеріс жасаған мемлекеттер мыналар болып табылады: * — 1964 жылғы туына 2012 жылы қайтып оралды. * — 2012 жылы туын түрлендірді (ою және ресми түстер өзгертті). * — 2010 жылы өзгертті. * — 2010 жылы түрлендірді (елтаңбасын өзгертті). * — 1978 жылғы туына 1997 жылы қайтып оралды. * — 2002 жылы түрлендірді (көк реңктерін көк түске өзгертті). * — 2006 жылы түрлендірді (елтаңбасын өзгертті және жұлдыздар санын). Назар аударыңыз: кестені солдан оңға жылжыту үшін, төменде жүгірткіні пайдаланыңыз. Азия Африка Еуропа Океания Солтүстік Америка Оңтүстік Америка Құрлықаралық Қайнары
Ирактағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Ирактың 4 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұдан басқа, 2010 жылғы жағдайына сәйкес Ирак аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 9 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер *
Алексей Алексеевич Абрикосов

Алексей Алексеевич Абрикосов (25 маусымда 1928 жылы туған, Мәскеу - 29 наурызда 2017 жылы кеңес физигі, физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2003). Биография *1943 жылы - Мектепті бітіргеннен кейін, ол энергетиканы зерделеуді бастады *1945 жылы - Ол физиканы зерттеуге көшті *1948 жылы - МГУ физика факультетін үздік дипломмен бітірді *1955 жылы - Физика проблемалары институтында жұмыс істеді *(1970 - 1972) жылы - Горький мемлекеттік университетінде сабақ берді *1975 жылы - Лозанна университетінің құрметті докторы атанды Марапаттамалары *КСРО Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі *Ленин сыйлығы, 1966 *Фриц Лондон жүлдесі, 1972 *Лозанна университетінің құрметті докторы, 1975 *«Құрмет белгісі» ордені, 1975 *Еңбек Қызыл Ту ордені, 1988 *КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, 1982 *КСРО Ғылым академиясының академигі *Л.Д.Ландау атындағы КСРО Ғылым академиясы жүлдесі, 1989 *Джон Бардин жүлдесі, АҚШ, 1991 *Өнер және ғылым американдық академиясының сыртқы құрметті мүшесі, 1991 *Американдық Физикалық қоғамының мүшесі, 1992 *АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі, 2000 *Лондон Корольдік қоғамының шетелдік мүшесі, 2001 *Физика бойынша Нобель сыйлығы, 2003 Баспа ісі *Абрикосов А. А., Горьков Л. П., Дзялошинский И. Е. Методы квантовой теории поля в статистической физике. — 1961. *Abrikosov, A. A., Gorkov, L. P. and Dzyaloshinski, I. E. Methods of Quantum Field Theory in Statistical Physics. — Englewood Cliffs: Prentice Hall, 1963. *Абрикосов А. А. Основы теории металлов: Учебное руководство. — Москва: Наука, 1987. — 520 с. *Абрикосов А. А. Основы теории металлов. — Издание 2-е, испр. и доп.. — Москва: Физматлит, 2009. — 600 с. — ISBN 978-5-9221-1097-6. *Абрикосов А. А., Горьков Л. П., Дзялошинский И. Е. Методы квантовой теории поля в статистической физике. 3-е изд. — Москва: КДУ, Добросвет, 2006, 2014 — 512 c. Сыртқы сілтемелер *[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2003/abrikosov-facts.html Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]
Тәуелсіз мемлекеттердің тулары

Тәуелсіз мемлекеттер тулары галереясында тәуелсіз мемлекеттер тулары мен де-факто егеменді елдер (осы жерде мойындалмаған және жартылай мойындалған мемлекеттер саналады). Қисық қаріппен — БҰҰ-ға мүшелік етпейтін елдер Тәуелсіз мемлекеттер тулары тізімі А Ә Б В Г Д З И Й К Қ Л М Н О Ө П Р С Т Ү Ұ У Ф Х Ч Ш Э Я Мойындалмаған, де-факто тәуелсіз болып есептелетін елдерің тулары тізімі Тағы қараңыз * Мемлекеттік елтаңбалар тізімі Сілтемелер * [http://sravni-flagi.narod.ru/sravni_flagi/ Тулары ұқсас және бірдей елдер] Қайнары
Мемлекеттік елтаңбалар тізімі

Төменде әліпбилік ретпен елтаңбалар (немесе оған балама белгілері) де-факто тәуелсіз мемлекеттер (оның ішінде мойындалмаған және жартылай мойындалған мемлекеттер де бар). Тәуелсіз мемлекеттер елтаңбаларының тізімі А Ә Б В Г Д Ж З И Й К Қ Л М Н О Ө П Р С Т У Ұ Ү Ф Х Ц Ч Ш Э Я Мойындалмаған, де-факто тәуелсіз болып есептелетін елдерің елтаңбаларының тізімі Тағы қараңыз * Тәуелсіз мемлекеттердің тулары Сілтемелер * [http://www.ngw.nl Геральдикаға арналған әлемдік сайт] * [http://geraldic.taba.ru/Geraldika_mira Әлем геральдикасы] Қайнары
Карлос Бальдомир

Карлос Мануэль Бальдомир (Carlos Manuel Baldomir; 30 сәуір 1971, Санта-Фе, Аргентина) — аргентиналық кәсіпқой боксшы, 1-ші орта салмақта өнер көрсетеді. Жартылай орта салмақтағы (WBC тұжырымы, 2006) әлем чемпионы. 1993—2005 1993 жылы кәсіпқой рингтегі дебютін жасады. Ұзақ уақыт Аргентинада айқас өткізген, сол кезде жеңіс пен жеңілістердің ащы дәмін татқан. 1999 жылы қарашада жеңіліс көрмеген Джошуа Клоттиге қарсы айқасқа шықты. Бальдомир ұпай саны бойынша артта болатын, алайда 11-ші раундта Клотти ережені бұзғаны үшін айқастан шеттетілді. 2006-01-07. Заб Джуда —Карлос Мануэль Бальдомир *.Өткен орын: Мэдисон Сквер Гарден, Нью-Йорк Сити, Нью-Йорк, АҚШ *.Нәтижесі Бальдомир қазылардың бірауыздан шешімімен 12-раундтық айқаста жеңіске жетті. *.Маңызы: жартылай орта салмақтағы WBC белбеуі (Джуданың 2-ші рет қорғауы) *.Рефери: кіші Артур Мерканте *.Қазылар есебі: Гуидо Каваллери (113—115), Мельвина Латан (112—115), Джули Ледерман (113—114) — Бальдомирдың пайдасына *.Салмақ: Джуда 66,60 кг; Бальдомир 66,30 кг *.Трансляция: Showtime *.Бейресми қазылардың есебі: Чак Джонсон (105—103), Грег Леон (105—103), Франклин Макнейл (106—102) — Джуданың пайдасына.
Басқару түрi

Басқару түрi — жоғары мемлекеттік органдарды, олардың құрылу тәртібін, өз араларында және халықпен өзара байланысын білдіретін жоғары мемлекеттік билікті ұйымдастыру. Тарихта екі басқару түрі белгілі: монархия және республика. Монархия ‘’Монархия’’ — алғашқы тарихи басқару түрі. Онда елдегі жоғары билік бір адаммен жүзеге асырылады. Мемлекет басшысы – монарх әдетте билікке мұрагерлік жолмен келеді және оның билігі басқа билік түрлеріне немесе сайлаушыларға бағынышты емес. Eкі түрі Монархияның екі түрі бар: абсолюттік және конституциялық. Бірінші түрінде мемлекет басы биліктің барлық түрін өз қолына шоғырландырады. Екінші түрінде монарх билігі мемлекет конституциясымен шектелген. Кейбір жағдайларда ол заң шығарушы билікке құзыры жетпей, монарх тек өкілдік қызмет атқарады. Бұл парламенттік монархия. Басқа жағдайларда монарх атқарушы биліктің тізгінін өзі ұстап, парламентке айрықша ықпал етеді: ол өз алдында жауапты үкіметті тағайындайды, парламенттің шешімдерін кері қайтару құқына ие, парламенттің жоғарғы палатасының мүшелерін тағайындауы мүмкін әрі парламента таратуға құқылы. Бұл түрінде, көріп отырғанымыздай, монарх пен парламент мемлекет билігін бөліседі. Конституциялық монархияның бұл түрін дуапистік деп атау да қалыптасқан. Республика басқару түрі ретінде монархиядан әлдеқайда кеш пайда болса да, ежелден белгілі. Монархиядан айырмашылығы мемлекет басшылығы ауыспалы әрі сайланбалы, ал оның билігі өкілетті орган мен сайлаушылардан тәуелді болып келеді. Республиканың үш негізгі түрлері белгілі: парламенттік, президенттік және жартылай президенттік. Дереккөздер
Маркос Майдана

{{Ambox }} Маркос Рене Майдана (; 17 шілде 1983 жыл, Маргарита, Санта-Фе,, Аргентина) — аргентиналық кәсіпқой боксшы. Уақытша әлем чемпионы (WBA нұсқасы, 2009—2010, 2011). Бірінші жартылай орта салмақтағы әлем чемпионы (WBA нұсқасы, 2011—2012). Әуесқой мансабы Әуесқой мансабы ұзаққа созылды, ол екі рет Аргентина чемпионы атанған. Халықаралық жарыстарда айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізген жоқ. Кәсіпқой мансабы Бірінші жартылай орта салмақ 2009 жылы 7 ақпанда бірінші жартылай орта салмақтағы WBA тұжырымы бойынша әлем чемпионы атағы үшін Майдана мен Андрей Котельниктың арасында айқас өтті. 12 раундтың қорытындысы бойынша қазылардың әрқилы шешімімен Котельник жеңді. Майдана айқастың көп бөлігінде басымдық танытса да, жеңіс Котельникке бұйырды. Бұл шешім бокссүйер қауымның арасында біршама пікір туғызды.
Виктор Ортис

{{Ambox }} Виктор Ортис (; 31 қаңтар 1987 жыл, Гарден-Сити, Канзас, АҚШ) — америкалық кәсіпқой боксшы, шыққан тегі мексикандық, жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Жартылай орта салмақтағы WBC тұжырымы бойынша әлемнің экс-чемпионы. 2008 жылы ESPN арнасы сайтының тұжырымы бойынша қарқынды боксшылардың қатарына жатқызылған. Ортис пен Андре Берто арасындағы айқас «Ринг» журналының тұжырымы бойынша 2011 жылдың үздік айқасы деген атқа ие болған. Биографиясы Виктор Ортис 1987 жылы 31 қаңтарда Гарден-Сити, Канзас штатында мексикандық эмигранттардың отбасында дүниеге келген. Виктор үшбалалы отбасындағы екінші бала еді. Ортис 7 жасқа толғанда, оның анасы отбасын тастап кеткен. Осы жағдайдан кейін біраз уақыттан кейін Виктор бокспен айналыса бастаған. Оның әкесі маскүнем болатын, онымен қоса балаларын жиі ұратын. Анасы кеткен соң 5 жыл өткенде әкесі де отбасын тастап кетеді. Осы кезде Ортис 12 жаста болатын. Ол тамақ табу үшін Канзастың жүгері плантацияларында жұмыс істеуге мәжбүр болады. 13 жасында Виктор Канзас штатының тәрбиелеу, түзету мекемесіне алынып, қарындасы мен ағасынан көз жазып қалады.
Роберт Герреро

{{Ambox }} Роберт Джозеф Герреро (; 27 наурыз 1983, Джилрой, Калифорния, АҚШ) — америкалық кәсіпқой боксшы, жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Жартылай жеңіл (IBF, 2006—2008), екінші жартылай жеңіл (IBF, 2009) салмақтағы әлем чемпионы, жеңіл салмақтағы (WBA және WBO тұжырымы, 2011) уақытша чемпион. Жартылай орта салмақта (WBC тұжырымы, 2012) чемпион. Кәсіпқой мансабы Жартылай жеңіл салмақ 2001 жылы жартылай жеңіл салмақта кәсіпқой рингтегі дебютін жасады. 2004 жылы NABF нұсқасы бойынша солтүстік Американың чемпионы атағын жеңіп алды. Осы жолда отандасы Сезарь Фигейроны төртінші раундта нокаутпен тізе бүктірді. 2005 жылы ең алғашқы жеңіліске душар болды. Ол мексикандық Гамалиэл Диастан жеңілген еді. 2006 жылы 23 шілде де қарымта кездесу өтті. Геррейро Диасты алтыншы раундта нокаутқа түсіріп, мансабындағы жалғыз жеңілісті жапқан болатын. 2006 жылы қыркүйекте 8-ші раундта Эрик Айкенды нокаутқа түсіріп IBF нұсқасы бойынша әлем чемпионы атағын жеңіп алды.
Хуан Мануэль Маркес

Хуан Мануэль Маркес (; 23 тамыз 1973, Мехико, Мексика) — мексикалық кәсіпқой боксшы, жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Жартылай орта салмақтағы (WBA нұсқасы, 2003—2006; IBF нұсқасы, 2003—2005; уақытша WBO, 2006), 2-ші жартылай жеңіл салмақ (WBC нұсқасы, 2007—2008), жеңіл (WBO нұсқасы, 2009—2010; WBA нұсқасы, 2010) және 1-ші жартылай орта салмақтағы (WBO, 2012) әлем чемпионы. Рафаэль Маркестың ағасы. Кәсіпқой мансабы 1993 жылы мамырда жартылай жеңіл салмақта кәсіпқой рингтегі дебютін жасады. Дебютті айқасында отандасы Хавьер Дураннан жеңіліс табады. Бірнеше жылдар бойына мансабында үзіліс болады. 1997 жылы ақпанда алғашқы титулды кездесуін өткізді. Американдық Седрик Мингоны мерзімінен бұрын жеңіп, жартылай жеңіл салмақтағы WBO және NABO атақтарын иеленді. 1999 жылы қыркүйекте жартылай жеңіл салмақтағы WBA нұсқасының жеңіліс көрмеген чемпионы Фредди Норвудпен қолғап түйістірді. Маркес 2-ші рет жеңіліс тапты. 2002 жылы наурызда Маркес элиминаторда IBF атағы үшін айқаста Робби Педенды жеңді. 2003 жылы ақпанда бос IBF атағы үшін айқаста 7-ші раундта Мануэль Мединаны нокаутпен тізе бүктірді.
Бэйсингсток

Бэйсингсток — Хэмпширдегі Ұлыбритания қаласы. Ол Саутгемптоннан 30 миль (48 км) шығыста және Лондоннан 48 миль (77 км) оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.basingstoke.gov.uk/] * [http://www3.hants.gov.uk/localpages] *[http://www.citypopulation.de/php/uk-england-southeastengland.php?cityid=E35000131]
Неғұрлым аз дамыған елдер

Неғұрлым аз дамыған елдер — экономикалық жағынан адамдар мен ресурстар элементтері нашар дамыған, өмір деңгейі өте төмен мемлекеттерін сипаттау үшін БҰҰ-мен пайдаланылатын ресми термин. БҰҰ cәйкес 2014 жылғы әлемдегі аз дамыған елдердің тізімі Тағы қараңыз * Дамушы елдер Қайнары Сілтемелер * [http://www.un.org/ru/development/ldc/ ООН и наименее развитые страны] * [http://www.un.org/ru/development/surveys/ldc.shtml Доклады ЮНКТАД о наименее развитых странах]
Бурунди

Бурунди (, толық ресми атауы — Бурунди Республикасы (, )) – Шығыс Африкадағы кішігірім мемлекет, әлемдегі неғұрлым аз дамыған елдер қатарына кіреді. Руандамен солтүстікте, батыста — Конго Демократиялық Республикасымен және шығыста және оңтүстік шығыста — Танзаниямен шектеседі. Теңіз шыға алмайтын мемлекеттер қатарында. Оңтүстік батысында Танганьика көлімен шайылып жатыр. Тарихы Қазіргі Бурундиге алғаш барған еуропалық 1858 жылы Ричард Бертонмен бірге Танганьика көліне саяхат жасаған Джон Ханниг Спеке болды. Саяхатшылар Нілдің қайнар көзін іздеу үшін көлдің солтүстік жағын айналып шықты. 1871 жылы Стэнли мен Ливингстон Бужумбураға жетіп, Рузици аймағын зерттеді. 1884-1885 жылдардағы Берлин конференциясынан кейін Шығыс Африкадағы Германияның ықпал ету аймағы қазіргі Руанда мен Бурундиді қамтитындай кеңейтілді. 1894 жылы неміс графы фон Гётсен Киву көлін ашты. Төрт жылдан кейін алғашқы миссионерлер қазіргі Бурунди аумағына барды. 1890 жылдары Бурунди Германияның колониясы болды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Бельгияға өтті. Бұл аймақты отаршылдар біртұтас Руанда-Урунди мемлекеті ретінде қарастырды. 1925 жылдан бастап ол Бельгиялық Конгоның бір бөлігі болды. Тек Брюссель басқарған Конгодан айырмашылығы Руанда-Урундиде билік тутси ақсүйектерінде қалды. Бүкіл 1950 жылдар бойы Бельгия үкіметі халықаралық қысымға қарамастан өз отарларына тәуелсіздік беруден бас тартты. Алайда колониялардағы жағдай бақылаудан шыға бастады, сондықтан 1959 жылы Конго мен Руанда-Урундиге тәуелсіздік беруге дайындық басталды. 1961 жылы Бурундиде өткен сайлауда отаршылдық әкімшіліктің қалауына қарсы UPRONA партиясы жеңіске жетіп, 80% дауыс жинап, заң шығарушы органдағы 64 орынның 58-ін алды. Премьер-министр болып тағайындалған ханзада Луи Рвагасорды 13 қазанда оппозициялық Бурунди христиан-демократиялық партиясының (CDPB) агенттері өлтірді. Оның өлімі хутулар мен тутсилердің бірлігін бұзды, ол ұзақ жылдар бойы күресті. Климаты Бурундидің климаты негізінен тропиктік [33] [34] маңызды тәуліктік температура диапазоны бар. Елдің әртүрлі аймақтарында температура биіктікке байланысты айтарлықтай өзгереді. Орталық үстіртте орташа температура 20 ° C, Танганьика көлінің айналасында - 23 ° C, ең биік таулар аумақтарында - 16 ° C. Бужумбурадағы орташа жылдық температура 23°С. Жауын-шашын тұрақты емес, елдің солтүстік-батысында көп. Бурундидің көп бөлігінде жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1300-1600 мм, Рузизи жазығы мен елдің солтүстік-шығыс бөлігінде 750-1000 мм. Жауын-шашынға байланысты төрт мезгіл бар: ұзақ құрғақ маусым (маусым-тамыз), қысқа ылғалды маусым (қыркүйек-қараша), қысқа құрғақ кезең (желтоқсан-қаңтар) және ұзақ ылғалды маусым (ақпан-мамыр). Дереккөздер
Диего Корралес

{{Ambox }} Диего Корралес (, 25 тамыз 1977, Сакраменто, АҚШ - 7 мамыр, 2007 жыл, Лас-Вегас, АҚШ) — америкалық кәсіпқой боксшы, жартылай орта салмақта өнер көрсетеді (Featherweight). ХБФ (IBF), ББҰ (WBO), ББК (WBC) тұжырымдары бойынша әлемнің экс-чемпионы. Өзінің салмақ дәрежесіне сай емес көрсеткіштерге ие: бойы 179 см. Әуесқой мансабы 1995 жылы Корралес Берлиндегі әлем чемпионатында өнер көрсетіп, бірінші айналымның өзінде-ақ турнирдың қожайыны Марко Рудольфке есе жіберді. Алғашқы екі раундта қарсылас Диегоға тура екіліктермен қысым көрсетуге тырысты. Американдық қарымта шабуылдарға арқа сүйеп, жылдам әрі жеңіл сериялық соққылармен жауап қатуға тырысты. Бастапқы раундта Рудольф дәлірек болды (4:2). Алайда екінші үшминуттықта Корралес денесіне анау-мынау соққыларды өткізбей, неміс боксшысының тура джебтерін бейтараптандырды. Өзі де бірнеше сәтті шабуылдарды ұйымдастыра алды. Американдықтың сәтті іс-әрекеттері өзінің жемісін беріп айқас біршама теңескен болатын.
Хосе Луис Кастильо

Хосе Луис Кастильо (; 14 желтоқсан 1973, Эмпалме, Сонора, Мексика) — мексикандық кәсіпқой боксшы, 1-ші жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Жеңіл салмақтағы (WBC, 2000—2002 және 2004—2005) әлем чемпионы. 1990—2002 1990 жылы мамырда дебютті айқасын өткізді, алайда оған даңқ тек 2000 жылы ғана келді. 2000 жылы шілде де Хосе Луис Кастильо алғаш рет Стиви Джонстонға қарсы чемпиондық атаққа таласты. Бәсекеге толы өткен айқаста Кастильо жеңіске жетті. Айқас Ринг журналының тұжырымы бойынша "жыл апсеті (күтпеген нәтиже)" деген атқа ие болды. 2000 жылы қыркүйекте қарымта кездесу өтті. Бұл жолы тең нәтижелі айқас өтіп, нәтижесінде Кастильо чемпиондық белбеуін сақтап қалды. Кастильо - Мейуезер *.Өткен орын: Эм Джи Эм Гранд, Лас-Вегас, Невада, АҚШ *.Нәтижесі: 12-раундтық айқаста Мейуезер бірауыздан жеңіске жетті *.Маңызы: жеңіл салмақтағы WBC атағы (Кастильоның 4-ші рет қорғауы) *.Рефери: Вик Дракулич *.Қазылар есебі: Анек Хонгтонгкам (116—111), Джон Кин (115—111), Джерри Рот (115—111) — Мейвезердың пайдасына *.Салмақ: Мейвезер 60,80 кг; Кастильо 61,00 кг *.Трансляция: HBO
Хесус Чавес

{{Ambox }} Хесус Чавес (; 12 қараша 1972, Паррал, Мексика) - мексикандық боксшы, жеңіл салмақта өнер көрсеткен. 2-ші жартылай жеңіл (WBC тұжырымы, 2003-2004) және жеңіл (IBF тұжырымы, 2005-2007) салмақ дәрежелеріндегі әлем чемпионы. 1994 - 2001 1994 жылы тамызда дебютін жасаған. 1995 жылы қаңтарда Чавес Карлос Хереннен жеңіліс табады. 1998 жылы тамызда Вилфредо Негронды нокаутпен жеңеді. Чавес - Мейуезер *.Өткен орын: Билл Грэхем Цивик Аудиториум, Сан-Франциско, Калифорния, АҚШ *.Нәтижесі: 12-раундтық айқастың 9-шы раундында Мейуезер жеңіске жетті *.Маңызы: жартылай жеңіл салмақтағы WBC атағы (Мейуезердың 8-ші рет қорғауы) *.Рефери: Джон Шорли *.Қазылар есебі: Лу Филиппо (89-82), Марти Сэммон (88-83), Том Казмарек (87-84) - барлығы Мейуезердың пайдасына *.Уақыт: 3:00 *.Салмақ: Мейуезер 58,70 кг; Чавес 58,70 кг *.Трансляция: HBO *.Бейресми қазының есебі: Харольд Ледерман (76-76) 2001 жылы қаңтарда Чавес американдық Флойд Мейуезермен қолғап түйістірді. 9-шы раундта Чавес бірнеше таза соққыларды өткізіп алды. Нәтижесінде Чавестың бұрышы айқасты тоқтатты.
Джастин Джуко

{{Ambox }} Джастин «Қиратушы» Джуко (; 26 желтоқсан 1972 жыл, Масаки, Уганда) - угандалық әуесқой әрі кәсіпқой боксшы, шыбын салмақ , жеңіл салмақ, жартылай орта салмақта өнер көрсеткен. Әуесқой боксшы ретінде 1990 жыл Окленд, Жаңа Зеландиядағы Достастық ойындарында шыбын салмақта өнер көрсетіп, алтым медаль жеңіп алған. Кәсіпқой боксшы ретінде жартылай жеңіл салмақта Бүкіләлемдік бокс кеңесінің (WBC), жартылай орта салмақта Африкалық бокс одағының, супер жартылай жеңіл салмақта Солтүстік Америка федерациясының (NABF) тұжырымдары бойынша әлем чемпионы атақтарын жеңіп алған. Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (WBA) тұжырымында Антонио Эрнандеске қарсы, Бүкіләлемдік бокс кеңесі (WBC) тұжырымы бойынша жартылай жеңіл салмақта Флойд Мейуезерге, Халықаралық бокс қауымдастығы (IBA) тұжырымы бойынша Диего Корралеске қарсы үміткер ретінде айқасқан. Бүкіләлемдік бокс одағы тұжырымы бойынша жартылай жеңіл салмақта Майкл Гомеске, Халықаралық бокс ассоциациясының (IBA) тұжырымы бойынша Рустам Нугаевпен чемпиондық атақтарға таласқан.
Ауызашар

қаласындағы ауызашар, 2005 жыл]] қаласындағы қонақүйдегі ауызашар швед үстелі, 2016 жыл]] Ауызашар (, ифтар) — Рамазан айында ораза ұстаған мұсылмандардың Ақшам намазына шақырыған азаннан кейін тамақтануға рұқсат етілетін мезгіл. Атауы Мұсылмандардың тамақтануға рұқсат етілетін мезгілдің атауы туралы Қазақстан қоғамында өте көп даулар жүріп жатыр. Бұл тақырып 2023 жылғы наурызда тіл активистер негізін қалаған QazaqGrammar жобасы қазақ тілінің грамматикалық заңдарына қайшы келетін «ифтар» сөзін қолданғаннан қарағанда «ауызашар» сөзін қолдануды шақырғаннан кейін аса өзекті болды. Астана қаласының бас мешітінің имамы Нұрлан Байжігітұлы ауызашар атауы туралы өзінің пікірін білдірді: Кейбір күнделікті өміріміздегі діни сөздер бар, оны қазақшалап айтқан жақсы да шығар, себебі қазіргі таңда біріңғай тілімізге онсыз да бірталай сөздер кіріп жатқаннан кейін белгілі бір мөлшерде ұлттық, өзімізге тән сөздерді айтқан жақсырақ болады. Алайда бұл дисскусия мен талас нәрсеге әкелмеу керек. Бұл таласатын дүние емес, бізде бұдан да басқа маңызды дүниелер көп. Қабылдау тәртібі дық мешіттегі ауызашар]] Ауызашар күн ұясына батқаннан кейін дереу бастала береді. Оны кешірек уақытқа қалдыру орынсыз болып табылады. Ауызашар сүннеттер бойынша құрмамен немесе сумен ашылады. Мұхаммед айтқан : «Егер де біреулерін ауыз ашатын болсандар, құрмамен ашындар, ал егер құрма табылмаса, сумен ашындар, шын мәнінде ол тазартады». Ауызашарды қабылдағаннан кейін келесі дұға қылады (дуа): * Транскрипция: «Аллаахумма лякя сумту ва ‘аляя ризкыкя афтарту ва ‘аляйкя таваккяльту ва бикя аамант. Йа вааси‘аль-фадли-гфир лий. Аль-хамду лил-ляяхил-лязии э‘аанани фа сумту ва разакани фа афтарт». * Аудармасы: «О Аллаһ, шын мәнінде мен Сен үшін ауыз бекіттім ( Сенің маған деген молшылығын үшін ) және Сенің игілігіннің арқасында ауыз аштым. Саған үмітттенемін және сенемін. Кешір мені, Сенің мейірбандығын шексіз. Маған ораза ұстауға көмек берген және ауыз ашқанда мені тамақтандырған Аллаһқа шүкір. ». * Транскрипция:«Аллаахумма лякя сумту ва бикя ааманту ва алейкя таваккяльту ва ‘аля ризкыкя афтарту. Фагфирли яй гаффару ма каддамту ва ма аххарту». * Аудармасы: «О Аллаһ! Сенің ризашылығын үшін ауыз бекіттім, Саған сендім, Саған сүйендім және Сенің сыйынды қолданып ауызымды аштым. Менің осыған дейінгі және осыдан кейінгі жасар күнәләрімді кешіре гөр, О Бәрін кешіретін!» Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * Али-заде, А. А. [http://islamicencyclopedia.narod.ru/articles/371.html Ифтар] ( [https://web.archive.org/web/20111001002841/http://slovar-islam.ru/books/i.html архив] ) // Исламның энциклопедиялық сөздігі.&nbsp;— М .: Ансар, 2007 . * [http://islamist.ru/ифтар/ Ифтар] &nbsp; * [http://www.fondihlas.ru/index.php?optioncom_content&viewarticle&id134&Itemid154 САХУР И ИФТАР].&#x20; FondIhlas.ru * [http://www.umma.ru/religion-praktik/post/339-5-suxur-i-iftar-utrenij-i-vechernij-priem-pishhi Сухур и ифтар (утренний и вечерний прием пищи)] .&#x20; Umma.ru
Анджел Манфреди

Анджело Манфреди (30 қазан 1974, Гэри, Индиана штаты) - пуэрторико-американдық кәсіпқой боксшы, бірінші жартылай орта, жеңіл, жартылай жеңіл салмақ дәрежелерінде өнер көрсеткен. Анджело Манфреди 1990-шы жылдардың соңында танымал боксшы болған. Жеке өмірі Манфредидің лақап аты El Diablo (Ібіліс) болған. Ол жұдырықтасу стилі мен өміріндегі жағымсыз жағдайлар осы лақап атты алуға себеп болған. Ол христиандықты ұстанған, бірнеше рет өзіне қол жұмсауға әрекеттенген, онымен қоса кокаинге құмар болған. Ол иығына Рики таңбасын салдырып алған. Онымен қоса айқыш белгі мен тыржалаңаш әйелдер бейнелерін таңбалап алған. Әуесқой мансабы Манфредидың әуесқой бокстағы жеке рекорды 48-8, көптеген боксшыларға онша танымал емес болған. Кәсіпқой мансабы Манфредидың мансабындағы ең ірі айқасына Флойд Мейуезерге қарсы айқасын жатқызуға болады. Флойд Мейуезер барлық айқас бойына басымдық танытты. Оның соққылары өте дәл әрі жойқын болатын. Соның нәтижесінде жеңілістің не екенін білмейтін Әдемі жігіт тағы да жеңіске жетті.
Карлос Эрнандес

Карлос Эрнандес (23 қаңтар 1971, Лос-Анджелес, Калифорния штаты) - американдық кәсіпқой боксшы. Ол бокс тарихына жартылай жеңіл салмақтағы IBF тұжырымының чемпионы Дэвид Сантосты жеңуімен кірген. Карлос Эрнандес ол бос атақтарға Алексис Аргуэльо, Роберто Дуран сияқты боксшылармен рингте қолғап түйістірген. 2003 жылы 4 қазанда ол жеңіл салмақтағы бұрынғы IBF тұжырымының әлем чемпионы Стив Форбсты он бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді. Эрнандес 1991 жылы АҚШ еліне қоныс аударады. Оның арманы чемпион болу еді. Оның көрсеткіші 43 жеңіс, 8 жеңіліс және 1 тең нәтиже 24 нокаут болатын. Ол осыған дейін Хенаро Эрнандес және Флойд Мэйуэзер-кішіге қарсы айқасып жеңіліс тапқан болатын. Эрнандес 2005 жылы 28 мамырда Хесус Чавестен жеңіліс табады, егер жеңіске жеткен жағдайда басқа маңызы жоғары чемпиондық атаққа таласуға мүмкіндік туатын еді. 2005 жылы 8 қазанда Бобби Пакьяодан күмәнді жеңіліске ұшырайды, ол Филиппиндық Мэнни Пакьяоның бауыры болатын. Дереккөздер
Филлип Нду

Филипп Нду (4 мамыр 1977 Тохондоу, Оңтүстік Африка) оңтүстік африкандық бұрынғы кәсіпқой боксшы. Ол жоғарғы нокаут пайыздарының иесі 36-4 (33 нокаут). Ол Исаак Хлатшвайодан жеңіліс тапқаннан соң бокстан ерте кетуге мәжбүр болды. Оның миына жасалған зерттеу нәтижелері оның денсаулығының нашарлығын, және де боксты жалғастыра алмайтынын көрсеткен болатын. Нду әлем чемпионы сияқты ірі атақтарды ешқашан жеңіп алған емес. Соған қарамастан жартылай жеңіл салмақтағы титулды айқастарға қатысқан. Ол жеңіл салмақтағы WBC белбеуінің иегері кіші Флойд Мэйуезерге қарсы айқастан соң танымал бола бастады. Айқас 2003 жылы 1 қарашада өткен болатын. Бір қызығы, Нду дәл Мейуезер сияқты 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында жартылай жеңіл салмақта өнер көрсеткен еді. Канадалық Кейси Паттонды даулы түрде жеңсе де, Нду алтын медальдың иегері Тайландтық Камсинг Сомлактан жеңіліс тапқан болатын.
Хенри Брюселес

Хенри Брюселес - пуерториколық кәсіпқой боксшы. Жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Мейуезер - Брюселес 2005 жылы қаңтарда Мейуезер пуэрторикандық Хенри Брюселеске қарсы рингке шықты. Жекпе-жек WBC титулы үшін 1-ші жартылай орта салмақта өтті. Алғашқы 3 раундта Флойд қарсыласын соққылардың астына алып, кейіннен тактиканы өзгертті. Ол айқасты рингтың ортасында өткізіп, қарсыласын нокдаунға жіберу үшін әрекеттер жасай бастады. 8-ші раундтың ортасында Мейуезер жанынан екі соққы жасап, Брюселесты тізерлетсе де, қарсыласы бірден қайта көтеріле алды. Рефери нокдаун есепке алды. Айқас қайта жалғасқан соң Мейуезер бірнеше сериялық соққыларды қарсылас басына өткізді. Содан соң ол қарсыласын арқанға итеріп, тағы бір сериялық соққыларын өткізген соң Брюселес тізерлеуге мәжбүр болды. Сонда да Брюселес аяғынан тұра алды. Рефери нокдаун есепке алып, айқасты қайтадан жалғастырды. Сол кезде рингке пуэрторикандықтың бапкері жақындап, раунд аяғына 5 секунд қалса да, айқасты тоқтатуға кеңес берді. Рефери жекпе-жекті тоқтатуға шешім қабылдады.
Колонна

Бағана немесе колонна (грек. κιων, στύλος, лат. columna)-цилиндралық формадағы,әдетте тастан,ағаштан,металлдан жасалатын архитектуралық элемент.Классикалық архитектурада антаблементке тірек. Сонымен қатар бағана тек қандай да бір көлемді құрылыс элементін ұстап қана қоймай,әсемдік немесе триумфельді бұйым бола алады,мысалы,төбесінде мүсінмен немесе жай фасадтың алдында антаблементтің бөлігіне тірек бола алады. Тарихы Ең алғашқы бағаналарды Ежелгі Мысырда Джосер пирамидасын тұрғызғанда б.д.б 2650 жылы қолданған.Тарихта алғаш рет биіктігі 10м-ді құраған 40 бағаналы, тастан жасалған құрылыс бой көтерді.Ежелгі Мысыр архитекторы Имхотеп әр бағанның бір жағын қабырғамен байланыстырған. Бағана элементтері Негіз-Салмақтықты ғимарттың іргетасына аударатын төменгі бөлік.Ол міндетті емес,мысалы классикалық дорикалық ордерде ондай жоқ,алайда оны Палладио қолданды. Бағананың орта тұсы-бағананың негізгі бөлігі.Классикалық архитектурада каннелюралармен әсемделетін болған. Капитель -жоғарыдағы салмақтықты көтеретін,колоннаның төменгі бөлігі, оның болуы міндетті емес.Ордердің айқын элементі болып табылады. Қызықты мәліметтер Әлемдегі ең биік колонна Лондонда орналасқан.Биіктігі 61м. Ең ежелгі биік колонна ежелгі қала-Бағлабекте орналасқан.
Америкалық Вирджин аралдары

Жалпы архипелаг үшін Виргин аралдары мақаласына барыңыз және Ұлыбританияның тәуелді аймағы үшін Британдық Вирджин аралдары мақаласын көріңіз. Вирджин аралдары , толық ресми атауы — Құрама Штаттардың Виржин аралдары , сондай-ақ — Америкалық Вирджин аралдары — Кариб теңізіндегі аралдар тобы, ұйымдастырылған тіркеспеген статусы бар АҚШ-тың жері. Дереккөздер
Ли На (теннисші)

Ли На (; 1982 жылы 26 ақпанда Уханьде, Қытай) — қытайлық теннисші, ұлттық теннис тарихында барынша табысты теннисші. Жетістіктері * Жеке сында Үлкен шлем турнирлерінің 2 дүркін жеңімпазы (Roland Garros-2011, Australian Open-2014). * Жеке сында Үлкен шлем турнирінің екі дүркін финалисты (Australian Open-2011, 2013) * Жеке сында WTA сериясындағы турнирлерде 9 дүркін жеңімпазы (барлығы – 11). * Қытай ұлттық командасының құрамасында Федерация Кубогының жартылай финалисты (2008). * Жеке сында 2008 жылғы жазғы Олимпияда ойындарының жартылай финалисты. * Жеке сында қытайлықтар арасында ең бірінші Топ – 30, кейін Топ – 20, және де Топ – 10ға кірген теннисшы. Одан жоғарғы жетістігі – ол әлемдегі 2-ші ракетка болғаны. Жалпы Ақпарат Ли Наның әкесінің аты Шэнпэн, анасы – Яньпин. Жалғыз балалары. Әкесі қызы 14 жаста болғанында қайтыс болган. 2006 жылдың 27 қаңтарында Шань Цзынға тұрмысқа шықты. Кішкентайынан бадминтонмен айналысып жұріп, 9 жасында тенниске бас бұрған. Лидың хардты ұнатады. Ұзақ уақыт жаттықтырушысы өзінің кұйеуі Шань Цзын болған, кәзіргі уақытта 2002 жылдан бастап Карлос Родригес болды. Ли қытай, және ағылшын тілдерін жақсы менгерген. Турнирларде жалпы жетістіктері * Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету ** Жеке дәрежеде Үлкен шлем турнирлердің финалы (4) *** Жеңістер (2) *** Жеңілістер (2) * Жеке сында WTA Қорытынды турнирлердің финалы (1) ** Жеңілістер (1) * Жеке сында WTA турнирлердің финалы (21) ** Жеңістер (9) ** Жеңілістер (12) * Жеке сында ITF турнирлердің финалы (20) ** Жеңістер (19) ** Жеңілістер (1) Жыл соңына рейтингі Турнирлерде өнер көрсетуі Жеке разрядта Үлкен шлем турнирлерінің финалдары (4) Жеңістер (2) Жеңіліс (2) Жеке разрядта WTA қорытынды турнирлер финалдары (1) Жеңіліс (1) Жеке разрядта WTA қорытынды турнирлер финалдары (21) Жеңістер (9) Жеңіліс (12) Жеке разрядта ITF турнирлерінің финалдары (20) Жеңістер (19) Жеңіліс (1) Жұп разрядта WTA турнирлерінің финалдары (2) Жеңістер (2) Жұп разрядта ITF турнирлерінің финалдары (20) Жеңістер (15) Жеңіліс (5) Турнирлерге қатысу тарихы К — квалификациялық турнирдегі жеңілісі. Қайнары Сілтемелер * * * ---- * [http://www.youtube.com/watch?vIn3NLrGilMc&featureplayer_embedded Лидің 2011 жылғы Интервьюі]
Шрек (мультфильм)

«Шрек» — 2001 жылы алғашқы бөлігі шыққан Dreamworks Pictures киностудиясы шығарған толық метражды анимационды фильм. Фильмге режиссерлік еткен Эндрю Адамсон мен Вики Дженсон болатын. Фильмге арқау болған Уильям Стейгтың «Шрек» атты кітабы. «Шрек» фильмі әзірге 4 бөлімнен тұрады. Бұл толық метражды мультфильм үздік анимационды фильм номинациясында «Оскар» сыйлығын алған тарихтағы ең бірінші фильм. Онымен қоса BAFTA, Annie Awards (8 номинацияда) және өзге де кинематографиялық жүлделермен марапатталған. Фильмде еуропаға белгілі ертегі кейіпкерлері, дәстүрлі оқиға желістері бір арнаға тоғысып, өзіндік ерекшеліктерге ие болған. Ерекше әсер әртүрлі оқиғалардың тоғысуымен қатар, ертергі кейіпкерлерінің ертегіні өздері оқып көрерменді қызықтыруынан туындайды. Бір қызығы кейіпкерлер Орта ғасырларда өмір сүрсе де сөйлеу мәнерлері қазіргі заманның адамдарын еске түсіреді. Олардың әртүрлі оқиғаларды талқылауы, пікір білдіруі еріксіз езуге күлкі ұялатпай қоймайды. Рөлдерде * Майк Майерс — Шрек * Эдди Мерфи — Есек * Кэмерон Диас — Ханшайым Фиона * Джон Литгоу — Лорд Фаркуард * Винсент Кассель — Робин Гуд Дереккөздер Сілтемелер * * * * *
Шрек 2

«Шрек 2» — Dreamworks Pictures киностудиясы 2004 жылы шығарған толық метражды анимационды фильм, «Шрек» фильмінің жалғасы. Премьерасы 2004 жылы 19 мамырда Канн кинофестивалінде болды. Мультфильм үздік анимационды фильм номинациясында «Оскар» сыйлығынын алған. Бұл мультфильм әлемнің ең түсімді 32 фильмінің қатарына енген. Сюжеті Шрек пен Фиона бал айында. Олар Фионаның ата-анасы — алыстағы патшалықтағы патша мен патшайым өздеріне шақырады. Фиона күйеуіне ата-анасы оларды көргенде қуанатынына сендіріп, жол жүруге көндіреді. Олар үйлерін ертегілік кейіпкерлерге қалдырып, өздерімен бірге Есекті ала кетеді. Алайда Гарольд патша Шрек пен Фионаны көргенде қуана қоймайды. Негізінен Фионаны Чаминг ханзада құтқаруы қажет болатын (ол фильмнің басында пайда болады), алайда ол кешігіп қалады. Ал ханзаданың анасы Фионаның өкіл анасы Періште болатын — ол өзінің ұлын Фионаға үйлендіріп патшалықтың билігін көптен бері өз қолына алуды ойлап жүрген еді. Дереккөздер Сілтемелер * * * * * *