kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Ник Вуйчич

Ник (Николас) Вуйчич – кәсіби мотивациялық оратор, сирек кездесетін синдром тетраамелия деп аталатын ауру түрімен туған. Ник Вуйчичтың өз сөзіне сүйенетін болсақ, ол ешқандай да дінге, шіркеуге, діни конфессияға қатысы жоқ. "Менің мақсатым-адамдарға өз жолын табуға көмектесу"-деді Ник. Өмірбаяны Ол 1982 жылы 4 желтоқсанда Австралияның Брисбен қаласында Борис Вуйчич пен Душка Вуйчич отбасында дүниеге келген. Ол екі қолы және екі аяғы жоқ болғанына қарамастан дені сау бала болып өмір есігін ашқан.Сондықтан да ата-анасының талабы бойынша ол мүгедектерге арналған емес, қарапайым мектепте білім алған. 10 жасқа толған кезінде сыныптастары тарапынан көрген қорлыққа шыдамай суға батып өлмек те болыпты. Алайда оны жақындарының қандай азап тартатыны туралы ой тоқтатқан екен. Ол физикалық тұрғыдан кемістіктеріне қарамастан серфингпен айналысуға, скейтборд тебуге құмар болады. Гольф ойнағанды ұнатады. Ол есепші (бухгалтер) және қаржыгер мамандықтары бойынша екі жоғарғы оқу орнын 21 жасында тәмамдаған. 19 жасынан бастап студенттер, баларлар алдында өз өмірі туралы айтып, жастарды өмірді сүюге тәрбиелей бастаған. Ал 2005 жылы ол «Ең жас автралиялық азамат» атағын иеленді. Бұл Австралияда өте мәртебелі атақ болып саналады. 1999 жылы «Жизнь без конечностей»(ағылш. Life without Limbs) деп аталатын ұйым құрған. «Attitude Is Altitude» деген қоғамдық маңызы бар мәселелерді көтеретін компанияның президенті. Сонымен қатар бүгінгі таңда әлемнің 5 құрлығы мен 70-тен астам мемлекетін аралап, жарымжан жандар үшін қандай жағдайда да өмір сүру керек екендігі жайында баяндамалар оқыған. Әлемнің елдерін аралап мектептер мен университеттерде өнер көрсетіп, көптеген адамдардың жүрегіне үміт отын ұялата білген Ник Вуйчич жастардың өмір мәнін түсінулеріне түрткі болған атақты тұлға. Аяқ жағындағы кішкене саусақтары көмегімен компьютерде 1 минутта 43 сөз теру арқылы өзінің өмірі және мүгедек жандардың жағдайы туралы «Шектеусіз өмір» (Life Without Limits: Inspiration for a Ridiculously Good Life) деген сияқты бірнеше кітап жазып шығарған.Сонымен қатар көптеген телешоуларға қатысқан,2009 жылы «Көбелектер циркі» («The Butterfly Circus») деген мүгедек жанның тағдыры туралы фильмге де түскен. Қолы жоқ бола тұра 1 сағатта 1749 адамды құшақтап әлемдік рекорд орнатқан болатын. Еңбегі * 2009 — «Цирк бабочек» фильмін түсірді. * 2010 — «Жизнь без границ» кітабы жарыққа шықты * 2013 — «Неудержимый. Невероятная сила веры в действии» кітабы жарыққа шықты Отбасы * Әкесі — Борис Вуйчич, протестант дін қызметкері * Анасы — Душка Вуйчич, медбике * Әйелі — Канаэ Мияхара * Балалары — Деян Леви Вуйчич, Киёси Джеймс Вуйчич, Элли Вуйчич,Оливия Вуйчич Дереккөздер
Анкара шайқасы

Анкара шайқасы - 1402 жылы Анкара түбінде болған Осман империясының патшасы Баязид І әскері мен Әмір Темір әскерінің арасындағы үлкен шайқас. 1402 жылы көктемде Әмір Темір сансыз әскерін өзі бастап, Кіші Азияға енді. 25 шілдеде Анкара түбінде кейіннен "Ангора" шайқасы аталған үлкен қақтығыс болды. Темір әскерінің алдында соғысқа үйретілген 30 піл жүріп отырды. Алғашқы соққы түріктердің сол жақ қапталындағы сербтер жасағына берілді. Бұл әрекет сәтсіз аяқталып, ендігі соққы оң қапталдағы Анадолы түріктеріне қарай бағытталады. Біршама қарсылық көрсеткен соң олар шегіне бастады. Тек ортадағы "янычарлардан" құралған түрік қосыны мен сұлтан ордасы ғана төтеп берді. Янычарларды күйреткен жаңа шабуылдан соң әскерінің әлсірей бастағанын сезген Баязит I қашуға қамданады. Алайда, ол кеш қалған еді. Ұрымтал тұстан соққан Темір әскері Баязит I - нің өзін және баласы Мұсаны қолға түсіреді. Шайқастың салдарлары Осы шайқастан соң Темір Кония, Бұрса, Теңіз және Измир аймақтарын түк қалдырмай тонады. Бұл жеңіліс Осман империясының құлдырауына әкелді, Анадолы жері бір кездегі бейлік кейпіне қайта түсті. Әмір Темір Осман империясының иеліктерін Баязит I - нің төрт ұлына бөліп беріп, олардың арасында билік тұтқасына талас туғыздырды. Империя Еуропалық және Азиялық бөліктерге ажырап кетті. Дереккөздер *Алтын Орда: Қазақ хандығы (I бөлім). Қазақстан балалар энциклопедиясы / Т. Жұмаханов, Б. Жұматаев, Т. Шаңбай. - Алматы: "Аруна" баспасы, 2007. - 224 бет, илл. ISBN 9965-26-042-7
Каспий маңы қарақұмы

Каспий маңы қарақұмы. Атырау облысының қиыр оңт.-шығысында орналасқан. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 150 шақырымға созылып жатыр, ені 65 км. Ауданы 7100 км². Жартысы Маңғыстау облысында жатыр. Теңіз трансгрессиясы нәтижесінде шайылған Үстірт тау жыныстары теңіз суының астынан босағаннан кейін жел әрекетімен өңделіп қырқалы-төбелі құмдар түзген. Жерінің абсолюттік биіктігі солтүстікте 20 м, оңтүстікте 14 м-ге дейін төмендейді. Құмды төбешіктер қырқаларының биіктігі 5—6 м. Араларында сор мен тұзды көлдер барлық жерінің 10%-ын қамтиды. Дереккөздер
Жебе ноян

Жебе ноян (шамамен 1165 – 1223/25 аралығында) — моңғол қолбасшысы, Шыңғысханның ең үздік әскери қолбасшыларының бірі. Азан шақырып қойған аты - Жорғатай. Жорғатай исут руынан шыққан. Исут руы Жебенің жас күнінде - ақ, тайшуттық Жамұхаға тәуелді болған. Өмірбаяны Жебе ноян алғашқы кездері бірнеше жыл Шыңғыс ханға қарсылас та болған, бірақ кейіннен сенімді қолбасшыға айналды. Оның Жебе аталуы жөнінде аңыз да бар. Бірде тайшуттармен шайқаста, Шыңғыс ханның астындағы аты садақ жебесі тиіп жалп етіп құлайды. Жебенің иесі Жорғатай екен. Кейін қолға түскен Жорғатай шірене тартқан жебесімен Шыңғыс ханның астындағы атын атып құлатқанын мойындайды. Тұтқында жатқан ол: "...Егер сен мені өлтіруге бұйырсаң, жерді босқа былғап әуре боласың. Ал, мені тірі қалдырар болсаң, мен сенің адамыңның бірі боламын. Сен үшін терең суды қақ айырып, қатты тасты уатып - ақ берермін", - деген екен. Жебе де, Сүбедей сияқты, Жамұханың ең сенімді қолбасшысы болатын. Сондықтан, Шыңғыс хан ол екеуін бірі - бірінен жарып қарамай, қатар қоятын. 1224 жылғы Қалқа өзеніндегі шайқаста және Кавказ жеріндегі жорықтардан жеңіспен оралған Жебе мен Сүбедей қайтар жолда Жайық өзенінің оңтүстігін жағалай жүріп отырып, сол маңдағы қаңлы жұртын жаулап (қазіргі Қазақстанның солтүстігі) алды. Осы бағытпен Үлкен Ордаға қарай қайтар жолда Каспий теңізінің солтүстігінен айнала бере, сол жерде Жебе ауырып қайтыс болады. Дереккөздер
Кең Жылой

«Кең Жылой» — Атырау облысының Жылыой ауданындағы қоғамдық-саяси газет. Алғаш саны «Социалды ауыл» деген атпен 1933 ж. шыға бастады. Тұңғыш редакторы - Төлеген Мұхамбетов, 1941-92 ж. газет «Социалистік ауыл», «Коммунизмге алға», «Ембі» деген атпен шығып келді. 1992 жылдан «Кең Жылыой» атанды. «Кең Жылыой» аудан экономикасы мен мәдениетінің даму барысын, келелі мәселелерін кеңінен жазып көрсетеді. Мұнай алаңдарының ашылуы, «қара алтын» өндірудің жай-күйі, а. ш. өндірісін тиімді жүргізу, әр саланың өнегелі адамдарын дәріптеу - газеттің негізгі тақырыптары. Газетте Теңіз мұнай-газ кен орнын игеру, шетелдік іскер топтармен бірлескен жұмыс мәселелері көтеріледі. Әр жылдарда газетке С. Анайысов, Қ. Жаксылықов, Н. Ерғалиев, С. Ерғалиев, Д. Жолмұханов, Д. Артығалиев, С. Байтауов, Р. Әлмағамбетов, Т. Текеев, Ғ. Сайханов, М. Далбаев, Б. Дәулетов, Қ. Оразбаев басшылық жасады. 2002 жылдан бастап бас редактор - аудандағы тұңғыш әйел редактор С. Шәтенова. Осы басылымда кезінде ақындар М. Сатыбалдиев, А. Өтегенов, қаламгерлер С. Айтжанов, Қ. Мыңтұрғанов, Қ. Кідібасов, С. Оразғалиев, Қ. Ыбырайұлы, Қ. Сұлтанғалиев, тағы басқалар еңбек етті. «Кең Жылыой» газеті редакциясы өз жұмысында қоғамдық тілші-авторларға арқа сүйейді. Аптасына бір рет шығады. Газет құрылтайшылары — Жылыой ауданының әкімшілігі, аудандық мәслихат және редакция ұжымы. Таралымы 1089 дана (1999). Дереккөздер
Боғуршы

Боғуршы (Бұғыршы Нағубаянұлы) - моңғол әскерінің қолбасшысы. Өмірбаяны Темучинмен қатар XII - XIII ғасырларда өмір сүрген. Ол Шыңғыс ханның өзі сайлаған тоқсан бес ноянның ішіндегі ең беделдісі. Боғуршының қол астында мыңнан астам әскер болған. Боғуршының ноян атағын алуы жас күнінде Темучиннің барымталанған сегіз жылқысын қайтаруға көмектесіп, Бөртеге үйленген кезінде анттасып, бір - біріне дос болуынан басталады. Өзгені сыйлайтын, өзін сыйлата да білетін Боғуршы ноян жас күнінде Темучиннің ризалықпен ұсынған жылқысын алмапты. Қайта ол: "Адал достан олжа алсам, көрсеткен жақсылығым қайсы?" - депті. Темучин мен Боғуршы екеуі қарымтадан қайтқанда, әкесі Нағубаянға барып амандасып дос болғандарын айтып, батасын алады. Темучин мен Боғуршының достығы, міне, осылай басталады. Боғуршы мыңбасылық қызметтен бөлек, кейіннен қайта жасақталған он мыңдық әскери құрамаларға басшылық жасаушы да және негізгі әскери құраманың оң жақ қанатын басқарушы да болды. Егер түркі - моңғол әскерінің әскерінің саны 129 мың болса, соның 30 мыңнан 47 мыңға дейінгісі Боғуршының қол астында болған. Түркі - моңғол әскері әр елді жаулап, оны қосып алып отырған сайын Боғуршының әскерінің саны да көбейген. Осылайша ең көп әскер саны 230 мыңға да жеткен. Ал осы Боғуршы бастаған оң қол немесе оң жақ кейіннен борунғар деп аталады. Дереккөздер
УДАР (партия)

УДАР - (укр. Український Демократичний Альянс за Реформи) - украиндық саяси партия. Алғашқы жылдары "Еуропалық астана" (2005-2009), "Жаңа ел" (2009-2010). Аты өзгергеннен кейін партия басшылығына ауыр салмақтағы боксшы, WBC бойынша Әлем чемпионы, спорт және дене шынықтыру саласы бойынша ғылым-кандидаты. Украина каһарманы. Халықаралық деңгейді неміс "Христиан-демократиялық партиясының" әріптесі. 2010 жылға ақпарат бойынша "УДАР" қатарында 10 000-нан астам мүшелері, 24 өңірде 596 ұйымы қызмет істейді. Дереккөздер
Дели сұлтандығы

Дели сұлтандығы (1206 - 1526) - Солтүстік Үндістанда өмір сүрген мемлекет. Астанасы Дели қаласы болды. Тарихнамасы Дели сұлтандығы Солтүстік Үндістанды Орталық Азиядан шыққан мұсылмандар жаулап алуы нәтижесінде құрылған. 1206 жылы Үндістандағы әскер басшысы әрі билеуші мирасқоры Құтб әд - Дин Айбек өзін Солтүстік Үндістанның сұлтанымын деп жариялады. Дели сұлтандығы Ала әд - Дин Хилжаның тұсында күшейіп, оның жері едәуір ұлғайды. Бірақ XIV ғасырдың орта шенінен бастап Дели сұлтандығы әлсірей бастады. Әмір Темірдің 1398 - 1399 жылдары Үндістанға жасаған жорықтары салдарынан сұлтандық ыдырап кетті. 1526 жылы Дели сұлтандығын моғолдар әулеті жаулап алады. Дереккөздер
Mitsui & Co.

Мицуи Буссан — Жапонияның аса қуатты монополиялық тобы. 17 ғасырда Мицуи сауда-банкирлік үйінің негізінде құрылған . Мицуи империалистік Жапонияның басқыншылық соғыстарында үлкен роль атқарды. Осы соғыстардан түскен орасан зор көп пайданы иемдену нәтижесінде Мицуи 20 ғасырдың бас кезінде жетекші концерндзайбацуға айналды. Жапонияның сондай-ақ Кореяның финанс,сауда-жүйесін , су транспортын, тау-кен, тоқыма және басқада өнеркәсіп салаларын басып алды .Мицуи тобына > және сауда фирмасы басшылық етеді.
I Алексей Комнин

I Алексей Комнин (1048 - 1118) - Византия императоры. Комниндер әулетінен шыққан. Алексей Константинополь қаласындағы ірі жер иеленуші ретінде танылған, император Исаак Комниннің немере інісі. Жас кезінде - ақ көзге түскен Алексей есейген шағында Византия кесарі Иоанның немересі Иринаға үйленеді. Рим императорларын ерте кезде "кесарь" деген атаумен атаған. Осылайша енді таныла бастаған шағында императрица Мария оны өзіне өкіл бала етіп, Алексейге өз талабын қояды. Талап бойынша Алексей Марияның ұлы Константин Дукке өзінің билігін, қол жеткізген атақ - даңқын, дәрежесін теңдей бөліп беруге міндетті болды. 1081 жылдың ақпанында ағасы Исаакпен бірлесіп Фракиядағы көтерілген цирулдық көтерілісшіледі басып, ел ішінде біршама тыныштық орнаған соң, Алексейді жақтаушылардың саны көбейіп, сол жылы наурыз айында Константинопольді қоршайды. Сонда император Никифор ІІІ Вотаниаттың сасқаны сонша, қаланы тастап қашпақ болады. Алексейдің әскері оған қарамай, қаланы қолдарына түсірісімен, аяусыз тонап, қиратады. Сөйтіп, 1081 жылы 4 сәуірде Алексей салтанатты түрде император сайланады. Билікті қолына алысымен, дереу Византиямен көршілес елдермен байланыстарды қалпына келтіреді. Ол салжұқ - түріктерден Кіші Азиядағы иеліктерін уақытша болса да қайтарды. Ал Дунай өзені жағынан зәресін алған печенегтерге қарсы тегі бір қыпшақ тайпаларын "одақтас" ретінде пайдаланып, Византияны қайта күшейтеді. XII ғасырдың ортасына қарай Византия ең күшті мемлекет ретінде өзіне көршілес елдерге өз ықпалын жүргізді. Кейіннен осы оқиғаларды және Алексей І жайындағы басқа әңгімелерді қызы Анна "Алексиада" поэмасында жазып қалдырған. Дереккөздер
Владимир Всеволодович Мономах

Владимир Всеволодович Мономах (1053 - 1125 19 мамыр) - Киевтің ұлы князі. 1113 жылғы Киевтегі тұз тапшылығына және Святополктың ісіне қарсы көтерілген халық толқулары байлардың зәресін ұшырады. Ауқатты байлар Владимирге елші жіберіп Киевтің князі болуын өтінеді. Владимир 1103 жылы Долобо көлінің маңындағы орыс княздерінің Үшінші съезінде, половецтерге (қыпшақтарға) қарсы олардың көзін жоюға ұсыныс жасайды. Ұсынысты қабылдаған орыстар Самара өзенінің жағасында половецтерді аяусыз қырып, оларды кері шегіндіреді. Осылайша бедел жинаған Владимирді халық алдына шығармай - ақ, София шіркеуінде Киевтің ұлы князі етіп тағайындады. Владимир билікке келісімен көтерілісті баасып, елде тыныштық орнатты. Делдарлардың қызметін бақылап, халыққа тиімді болуын талап етті. Ол 1116 - 1119 жылдары Минск князі Глебке қарсы жазалау жорықтарын ұйымдастырды. Өз жерін кеңейтпек болған Глебті тұтқындап, Киевке әкеліп, қамауда ұстады. Дереккөздер
Шүршіттер

Шүршіттер (Чжурчжэндер) - қазіргі Маньчжурия жерін мекендеген тұңғыс тектес тайпалар. Олар Бұйра көлінен Амур көліне дейінгі аймақты қоныстанған. Біздің заманымызға дейінгі II ғасырдан Шыңғыс хан билік құрғанға дейінгі кезеңде Моңғол үстіртінде жеті мемлекет құрылған. Сол мемлекеттердің бірін осы шүршіттер құрған болатын. Қытай жазбаларында батыстағы көшіп - қонып жүретін көршілерінің бірі сушеньдер деп аталған. Негізінде, сушеньдер - әр түрлі тайпалардан құралған шүршіт тайпалары. Шүршіттер мал бағып, аң аулап күн көрген. Олар ерте кезден - ақ Қытаймен сауда - айырбас жасап, жібек матасын алу үшін темір, қару - жарақ, малдан жылқы, тері, аң терісі, женьшень шөбінің тамыры және өзеннен терілген асыл тастарымен айырбас жасасқан. Қидандардың шүршіттерді басып алуы шүршіттердің өміріне үлкен өзгеріс әкелді - олардың жаңа мемлекетінің құрылуына себеп болды. 1115 жылы шүршіттердің ең танымал көсемі Агуда болып танылды. XII - XIII ғасырлар шүршіттерге үлкен өзгерістер әкелді. Олар егіншілікпен айналысып, отырықшылыққа көше бастады. 1115 жылы шүршіттердің Цзинь империясы құрылып, ол 1234 жылы моңғолдар жаулап алғанға дейін өмір сүрді. Дереккөздер
Таңғұттар

Таңғұттар (Тангуд) - Орталық Азияның шығысындағы Гоби шөлі мен Ұлы Қытай қорғанының аралығын қоныстанған тайпалар бірлестігі. Си Ся мемлекеті Таңғұттар елі XI ғасырда күшейіп, Си Ся (Батыс Ся) мемлекетін құрды. Алғашқы кездері қытайлықтарға тәуелді болған олар Сун империясының солтүстік - батысындағы Ішкі Моңғолиямен шекаралас аймақтағы Ганьсу және Шэньси өңірін қоныстанды. 1038 жылы таңғұттар билігіне император Юань Хао келді. Таңғұт мемлекеті жас болса да, оның жақсы қаруланған атты әскері болатын. Қытай - таңғұт соғыстары XI ғасырда ұзаққа созылғат қытай - таңғұт соғыстары Си Ся мемлекетіне де, Қытайға да ауыр тиді. Сәл тыныштық орнай қалса, шекаралық аймақта қақтығыс бұрқ ете түсетін. Немесе таңғұттар соғыс ашса болды, гүлдеп тұрған аймақ шаңы көтеріліп, тозып кететін болды. Осы себептерге байланысты Үндістан мен Орталық Азияға баратын сауда жолдары үзіліп, Қытайдың дамуы тоқырап қалды. Сауда жолдары қайта ашылса да, оларды таңғұттар үнемі жауып отырды. Ақыры өз жерінен айырыла бастаған Сун империясы 1043 жылғы келісім бойынша таңғұттарға салық төлеуге келісті. Күшіне енген таңғыттар Ляо мемлекетімен Қытайға қарсы одақ құрып, XII ғасырда қазіргі Қытай жерінің иеленген төрт мемлекеттің біріне айналды. Шыңғыс хан жорықтары 1205 жылы Шыңғыс ханның әскері Си Ся мемлекетін алғаш рет шабуылдап, одан еш нәтиже шығара алмады. 1207 және 1210 жылдары қайта басталған шабуылдары да табыс әкелмей, ақыры бітім жасап тарасты. Тек 1226 жылы Батысқа жорығын тәмамдаған Шыңғыс хан, табандылықпен қарсылық көрсеткен Си Ся мемлекетін қайта шабуылдады. Таңғұттар 1227 жылғы моңғолдардың соққысына шыдамай біржолата талқандалды. Дереккөздер
Уақтар

Уақтар - IX - XIII ғасырларда "онгуттар" деп аталған тайпа. Рашид әд-Дин уақтарды: "онгуттар, яғни ақ татарлар IX - X ғасырлар аралығында Ляо (қидандарға) тәуелді болған ел", - дейді. Уақтар түркі тайпасының бір тармағын құрайды. ("онгуттар" - қорық қорушылар). XII ғасырдың басында уақтарды Бинуй дигит хури басқарды. Дигит хури қызметке берілетін лауазым емес, оны ата - тегіне қарай берген. Бұл атақ әулеттің билеушілік салтымен әрі Алтын ханның ұйғаруымен берілетін. "Дигит хури" тұңғысша тайпа билушісі деген мағынаны білдіреді. Уақ тайпа бірлестігін Алтын хан сайлаған ""дигит хури" басқарды. Бинуй өлгенде оның мұрагері Шенгуйді Алтын хан кепілге өз қолына алдырады да, Алакуш тегінді "дигит хури" етіп сайлайды. XII ғасырдың орта тұсында, Шыңғыс хан жорығы кезінде, уақтарды - Алакуш тегін басқарды. Дереккөздер
Акакий Алексеевич Хорава

Акакий алексеевич Хорава (; 1895 жыл 29 сәуір — 1972 жыл 6 маусым, Тбилиси, Грузия) - грузин кеңес актері, КСРО халық әртісі (1936), профессор (1947), қоғам қайраткері. Өмірбаяны Кедей шаруа отбасысында туған. Алғашқыда Киев университетінің медициналық факультетінде, одан кейін режиссер А. Н. Пагаваның театр студиясында (Тбилиси) оқыды. Сахналық өнер сырын А. В. Ахметели мен К. А. Марджанишвилиден үйреніп, олардан үлгі-өнеге алды. 1922 жылдан Грузин драма театрында актер болып, қаһармандық – романтикалық тақырыпта қойылған спектальдерде өнер толғады. Ол Берсенев (Лавреневтің «Тас-талқанында»), Анзор, Арсен, Платон, Кречет (Шаншиашвилидің және Корнейчуктың осы аттас драмаларында), Карл Моор (Шиллердің "Қарақшыларында"), Иван Грозный (Соловьевтің «Ұлы патшасында»), Муравьев (Чирсковтың «Жеңімпаздарында»), Эдип (Софоклдың «Эдип патшасында») тағы басқа рольдерді үздік орындаумен ұлттық театр өңірінде социалистік реализм принципін тұжырымдады. Әсіресе оның зорлық-зомбылыққа бүкіл жан-тәнімен қарсы күрескер бейнесінде кескіндеген Отелло ролі (Шекспирдің осы аттас трагедиясында) көп ұлтты кеңес театрының зор жетістігіне айналды. 1924 жылдан киноға түскен: Георгий Саакадзе (осы аттас фильмде, 1942 – 43), Скандербек («Албанияның ұлы жауынгері Скандербекте», 1954) тағы басқа 1939 жылдан педогогикалық қызметпен, ал 1940 жылдан режиссерлікпен шұғылданды. 1 – 4-сайлаған КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. Грузия КСР-і Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1941, 1943, 1946 жылы екі рет, 1951). 2 рет Ленин орденімен, басқа 4 орден және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Николай Васильевич Цицин

Николай Васильевич Цицин (1898 жыл 18 желтоқсан, Саратов — 1980 жыл 17 шілде, Мәскеу, Ресей) - кеңес ботанигі және селекционер. КСРО ғылым академиясының мүшесі (1939), Ленин атындағы Ауыл шаруашылығы ғылымдарының Бүкілодақтық академиясының академигі (1938; 1938-42 жылдары вице-президенті), Социалистік Еңбек Ері (1968). 1938 жылдан КОКП мүшесі. Өмірбаяны Саратов ауыл шаруашылығы және мелиорация институтын бітірген (1927). Бүкілодақтық дәнді жемшөп институтында (қазір Оңтүстік-шығыс институты, Саратов қаласы) практикант, лаборант, кіші ғылыми қызметкер (1927 – 32), 1932 – 37 жылы өзі ұйымдастырған бидай-бидайық гибридтері лабораториясының және аймақтық Омбы ауыл шаруашылық тәжірибе станциясының селекция бөлімінің бастығы. Сібір дәнді дақылдар шаруашылығы ғылыми-зерттеулер институтының (Омбы) директоры (1937 – 38) және 1936 – 38 жылы С. М. Киров атындағы Омбы ауыл шаруашылығы институтында кафедра меңгерушісі. Бүкіл одақтық ауыл шаруашылық көрмесінің директоры (1938 – 49, 1953 – 57). КСРО ауыл шаруашылығы министрлігіндегі ауыл шаруашылығы өсімдіктері сортын сынау мемлекеті комиссиясының председателі (1938 – 48). Қара топырақсыз аймақтағы дәнді дақылдар шаруашылығы институтының (қазір қара топырақсыз аймақтың орталық аудандары ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты, Мәскеу облысы) директоры (1940 – 49), өзі ұйымдастырған бидай-бидайық гибридтері лабораториясының меңгерушісі (1940 – 57), КСРО ғылым академиясының алшақ гибридтеу лабораториясының директоры (1941 – 50). 1915 жылдан КСРО ғылым академиясының бас ботанигі бағының директоры және алшақ гибридтеу бөлімінің меңгерушісі. Цицин алшақ гибридтеу теориясын құрған, ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің жаңа түрін, сорттарын шығарған. Селекция тарихында алғаш рет бидайықтың көптеген түрін бидаймен будандастырып гибридтер алды. Цицин көптеген шетел ғылым академияларының, ғылыми мекемелерінің, мысалы, Болгар табиғат зерттеушілер қоғамының (1945), Румын ғылым академиясының (1946), Чехославакия Егіншілік академиясының (1947) құрметті мүшесі, ГДР ауыл шаруашылығы ғылыми академиясының корреспондент мүшесі. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты (1943), бірінші, үшінші және төртінші сайланған КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. КОКП 20 - съезінің, Бүкіл одақтық Кеңестердің 8-съезінің делегаты. Марапаттары 5 рет Ленин ордені, Қазан Революциясы, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған. Сондай - ақ, Цицин шетел ордендері, медальдармен де марапатталған. Шығармалары Гибриды отдалённых скрещиваний и полиплоиды, М., 1963. Дереккөздер
Радиотелескоп

Радиотелескоп - ғарыштық нысандардан бөлініп шығатын дыбыстар мен импульстерді табақшасына жинау арқылы жұмыс істейді. Ғарыштық телескоптар ғарыштық кеңістікте орналастырылады. Оның мүмкіншілігі көп. Себебі жер атмосферасы ғарыштық денелерді бақылауға кедергі жасамайды. Атақты америка астрономы Э.П. Хабблдың телескопымен кез келген кішкентай нысандарды көруге болады. Мысалыға: 20 км қашықтықтан шыбынды анық көруге болады. Дереккөздер
Айналдыра бұрғылау

Айналдыра бұрғылау – бұрғыны үздіксіз айналдырып, оны күшпен батыру арқылы тау жыныстарын бұрғылау тәсілі. Бойлық қысым бұрғылау аспабына коронкамен нық жалғанған штангілер массасынан, редукторлы айналдырғыш механизм мен қозғалтқыш салмағынан немесе қанатты гидравликалық тетіктен түседі. Бұрғылау кезінде қашауға түсетін салмақ 30 тоннаға дейін жетеді. Болаттан жасалған бұрғылау трубалары бойымен қашау ұңғымаға (скважина) бағытталады. Забойда бұзылған тау жыныстарын сумен шайып, сыртқа шығарады. Бұрғылау кезінде бұзылған кен кесектерін сыртқа таситын сұйықтық ретінде судан басқа балшық ерітінділер, әк тас ерітінділері, мұнай негізді ерітінділер мен эмульсиялар тағы басқа қолданылады. Сұйықтық сорғы және бұрғылау трубалары арқылы қашауға жеткізіледі, ондағы тесіктерден ұңғыма забойына енеді. Одан әрі бұрғылау трубалары мен ұңғыма қабырғасы аралығындағы қуыспен бұрғыланған тау жыныстарын өзімен ілестіре жоғары көтереді. XX ғасырдың 50 жылдарының орта шенінен бастап АҚШ-та (онша терең емес ұңғымалар үшін) забойды ондағы бұзылған тау жыныстарынан ауа қысымымен не газбен тазарту қолданылады. Мұнда да сығылған ауа немесе газ бұрғылау трубаларына сорғы арқылы айдалады. Ұңғыма бұрғылау арнаулы білдектермен жүргізіледі. Дереккөздер
Айналым қаржысының нормативі

Айналым қаржысының нормативі — қаржы жоспарымен белгіленген қаржылар сомасы. Айналым қаржысының нормативінің мәні Бұл кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарға қажетті шикізаттың, материалдың, отынның, аяқталмаған өндірістің тағы басқа минималдық және жеткілікті қорын жасауға жұмсалады. Айналым қаржысының нормативі барлық мемлекет кәсіпорындар мен ұйымдарда айналым қаржысын нормалау туралы негізгі ережеге сәйкес есептеледі. Айналым қаржысының нормативінде кәсіпорындардың негізгі қызметін бірге шаруашылық әдіспен жүргізілетін күрделі жөндеуге, көмекші өндіріске тағы басқа мұқтаждарға қажетті қаржылар да есепке алынуы тиіс. Бұрын кәсіпорындардың өндірістік қорына, аяқталмаған өндіріске, дайын бұйымдарға тағы басқа қажетті айналым қаржысының мөлшерін жоғарғы мүшелер белгілейтін. Жоспарлау мен экономикалық ынталандырудың жаңа жүйесіне көшуге байланысты жоғарғы мүшелер кәсіпорындардың өз көрсетуі бойынша меншікті айналым қаржысының жалпы мөлшерін (нормативін) белгілейді. Ал кәсіпорындар осы жалпы норматив аралығында әрбір элементі бойынша Айналым қаржысының нормативін өздері есептейді, оны кәсіпорын өз мүддесіне қарай жыл бойына өзгертіп отырады. Шаруашылықты жүргізудің жаңа жағдайында кәсіпорындарға айналым қаржысының кем-кетігін мемлекет бюджеттен толтыруға үзілді-кесілді тыйым салынады. Олардың жетіспегені кәсіпорынның өз қаржысы немесе несие есебінен толықтырылып отыруы тиіс. Дереккөздер
Фрэнки Лаймон

Фрэнки Лаймон (ағл.&nbsp;Franklin Joseph "Frankie" Lymon, 30 қыркүйек, 1942 — 27 ақпан, 1968) — американдық әнші, The Teenagers тобының вокалисы ретінде көбірек танымал. Ол ритм-н-блюз, ду-воп, рок-н-ролл, поп, свинг жанрларында ән айтқан. Ол АҚШ та өмір сүрген. Дереккөздер
Аз да болса, жақсы болсын

«Аз болса да, жақсы болсын» - В. И. Лениннің 1923 жылы 29 ақпанда, науқастанып жатқанда айтып жаздырған ең соңғы мақаласы. Оны 2 наурызда қайта қарап, баспаға жіберуге нұсқау береді. «Правданың» 4 наурыздағы 49-нөмірінде тұңғыш рет жарияланды. Бұл «Біз Жұмысшы-шаруа инспекциясын қайтадан қалай құруымыз керек?» – деген еңбегінің жалғасы. Мазмұны Ленин мақаласында мемлекет аппаратты жетілдіру міндеттеріне айрықша назар аударды. Өйткені жаңа құрылған кеңестік аппаратында көп кемшіліктер байқалды. Бюрократтық орын алды, мемлекет жұмысқа еңбекшілердің қалың бұқарасы жеткіліксіз тартылды. Ленин мемлекеттік, шаруашылық, мәдени тағы басқа мекемелердің қызметіне күнделікті бақылау жасайтын үлгілі аппарат құру үшін Жұмысшы-шаруа инспекциясын Орталық бақылау комиссиясымен біріктіріп, партияның таңдаулы күштерін осы аса маңызды іске жұмсауды, бұған алдыңғы қатарлы жұмысшыларды және даярлығы мол, білімді кадрларды тартуды ұсынды. Ленин Коммунистік партия мен Кеңес мемлекетінің назарын ірі ауыр өнеркәсіп құрудың қажеттігіне аударды. Жұмысшы табы ірі өнеркәсіпті жасағанда шаруалармен екі арадағы берік одаққа сүйенуге тиіс деп ескертті. Шығармасы * Лениннің ең соңғы мақаласы «Правда» газетінің 33 томының 489 – 505 беттерінде жарық көрді. Дереккөздер
Илья Юльевич Шлепянов

Илья Юльевич Шлепянов (1900 жыл 27 қазан, Чернигов&nbsp;— 1951 жыл 21 желтоқсан , Мәскеу)&nbsp;— кеңес режиссері, театр суретшісі, РКФСР-дің еңбек сіңірген әртісі (1933). Өмірбаяны 1925 жылы Мәскеудегі Мемлекеттік жоғары режиссерлер шеберханасын бітірді. Оқып жүрген кезінде Мейерхольд атындағы театр спектакльдерін (Подгаецкийдің «Д. Е.», Файконың «Мұғалім Бубус» және Эрдманның «Мандаты») көркемдеді; бұл қойылымдарды безендіруде түрлі сахналық тәсілдер (жылжымалы қалқан-тақталар, дөңгелек айналмалы сахна, тағы басқа) қолданды. 1926 – 28 жылы Баку жұмысшы театрының бас суретшісі болды. Бұдан кейін Мәскеудегі Революция театрында (1937 жылға дейін) режиссер, әрі бас суретші болып, Н. Ф. Погодиннің «Балта туралы жыр», «Менің досым», «Той тарқар» және У. Шекспирдің «Ромео мен Джульетта» қойылымдарының демократиясын жазды. Фотомонтажды пайдалану, әсіресе сахналық көркемдеуде конструктивті-архитектуралық принципті қолдану – оның осы жылдардағы демокрациялық еңбектеріне тән қасиет. 1930 жылдардың аяғынан бастап негізінен режиссерлікпен шұғылданды. 1938 – 1939 жылы Ленинградтың Кіші опера және балет театрында, 1940 – 44 жылы осындағы Ленсовет театры мен Мәскеудегі Сатира театрында қызмет етті. 1944 жылдан Ленинградтың С. М. Киров атындағы опера және балет театрының бас режиссері болып, Дж. Вердидің «Травиата», П. И. Чайковскийдің «Евгений Онегин» мен «Орлеан қызы», М. П. Мусоргскийдің «Борис Годунов», Д. Б. Кабалевскийдің «Тарастың отбасысы» атты операларын қойды. Қойылымдарды қоюда монументті түрге, ал мизансценаларды құруда композициялық айқындыққа ұмтылушылық Шлепяновтың режиссерлік өнерінің ерекшелігі болып табылады. Марапаттары Илья Юльевич Шлепянов қажырлы еңбегі мен қосқан үлесі үшін РКФСР-дың еңбек сіңірген әртісі, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1946, 1951) болып, Еңбек Қызыл Ту орденімен, бірінші дәрежелі Сталиндік сыйлықпен марапатталған. Дереккөздер
Матвей Федорович Шкирятов

Матвей Федорович Шкирятов (1883 жыл 3 (15) тамыз, Вишняково ауылы Тула облысы, Ресей империясы&nbsp;— 1954 жыл 18 қаңтар, Мәскеу, РКФСР) — кеңес және партия қайраткері. Сталиндік репрессияны ұйымдастырушылардың бірі. Өмірбаяны Шаруа отбасысында дүниеге келген. Мәскеу, Дондағы Ростов, Тулада партиялық жұмыс атқарды. Бірнеше рет тұтқындалып айдауда болды. 1915 жылы армияға алынып, онда солдаттар арасында революциялық үгіт жүргізді. 1917 жылғы Ақпан революциясынан кейін солдат депутаттары Мәскеу Кеңесі атқарушы комитетінің және РСДЖ (б) П Мәскеу комитеті жанындағы әскери бюросының мүшесі, Тула Кеңесі атқарушы комитетінің және әскери-революциялық комитетінің мүшесі. 1918 – 20 жылы тігіншілер кәсіподағы ОК хатшысы, одақтың Мәскеу губерниясы бөлімінің төрағасы, партияның Мәскеу қалалық комитетінің және Мәскеу комитетінің мүшесі. 1921 жылдан РК(б)П ОК аппаратында істеді, партия қатарын тексеру және тазалау жөніндегі Орталық комиссияның төрағасы. 1923 – 34 жылы Орталық Бақылау комиссиясы Төралқасының мүшесі, 1923 – 27 жылы Орталық Бақылау комиссияның хатшысы, 1923 – 24 және 1930 – 34 жылы БК(б)П Орталық Бақылау комиссиясы партия алқасының хатшысы. 1934 жылдан БК (б) П ОК жанындағы Партиялық бақылау комиссиясына мүше, төрағаның орынбасары, 1952 жылдан КОКП ОК жанындағы Партиялық бақылау комитетінің төрағасы. Партияның 8 – 19-съездерінің делегаты, 11 – 16 съездерге Орталық Бақылау комиссиясының, 18 – 19 съездерге Орталық комитет мүшесі болып сайланды. 1952 – 53 жылы КОКП ОК Төралқасының мүшесі. БОАК және КСРО ОАК мүшесі болды. 1 – 3 сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Қызыл алаңда жерленген. Марапаттары 3 рет Ленин орденімен және бірқатар медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Мадагаскардағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Мадагаскардың 3 нысаны бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысандар тізімге табиғи және мәдени талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2010 жылғы жағдайына сәйкес Мадагаскар аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 2 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/mg Мадагаскардағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]
Швециядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Швецияның 15 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 1-і табиғи және 13-і мәдени талаптар бойынша іліккен, 1-і - аралас талаптар бойынша.. Бұдан басқа, 2009 жылғы жағдайына сәйкес Швеция аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 1 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/se Швециядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-sweden.html Швециядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар каталогы]
Хобыжық

Хобыжықтар (Хоббит + құбыжық (гоблин), орыс. хобгоблин) – ағылшын фольклорында кішкентай жын (үй перісі мен орман перісі секілді) деген мағынаны береді. Олар үйлерінен өте сирек шығады, оттың қасында жылынғанды жақсы көреді. Өте ренжігіш, өкпешіл болып келеді. Егер ренжіп қалса, қожайындарын көп әуреге салады. Ең алдымен - сүт ашып кетеді, киімдер өздігінен секілді жыртыла бастайды, жуылған еден кері лас болып қалады. Бір өкпелі хобыжық өзімен бірге барлық кілттерді алып кетіп, сүйікті құймағын пісіріп бергенше беруден бас тартқан деседі. Олардың бойы 2 фут, терісі қоңырқай, тыр жалаңаш немесе қара киім киіп жүреді. Ақкөңілділігі мен әрқашанда көмекке келуге дайын тұратынындықтарына қарамастан, хобоқұбыжықтар күмәнді абыройға ие болды. Көбіне оларды әзәзілдермен, жындармен шатастырды. Мысалыға, Джон Беньянның "Қажыға барушының жолы" атты кітабында «және жексұрын пері хобоқұбыжық» деген сөзді кездестіруге болады. Мәдениетте * Хобыжық (кейіпкер) — Marvel комиксындағы фантастикалық кейіпкер. * Хобыжық — компьютер ойындарынағы құбыжықтың дамыған түрі. (Қылыш пен Сиқырдың каһармандары, The Elder Scrolls IV: Oblivion, D&D). * Хобыжықтар сонымен қатар Нэнси Фармердың «Сұр алмалар жері» атты фантастикалық романында да кездеседі. Сонымен қатар * Құбыжық * Хоббит Дереккөздер
Қидан мемлекетінің тарихы

"Қидан мемлекетінің тарихы" (қытайша - Ци-дань Го Чжи, "齊 - 進貢過之" ) - 1180 жылы жазылған тарихи шығарма. Авторы Е Лун - Ли (Юйлинь) - Сун патшалығының лауазымды қызметін атқарған адам. Ол оңтүстік Сун императоры Сяо - Цзунның (1163 - 1189) бұйыруымен Ляо мемлекетінің тарихын баяндап, осы кітапты жазды. Бұл өзге мемлекеттің тарихына арналған қытайлық бірінші шығарма болатын. Шығарма 27 тараудан және қосымша 5 толықтырулардан тұрады. Онда қидандардың тарихта таныла бастауы; хронологиялық реттілікпен берілген танымал тоғыз билеушінің өміріндегі маңызды оқиғалар; қидан императорларының шығу тегі шежіресі; Ляо империясының географиялық картасы және Сун императорына арнап құрастырылған мәліметтер келтірілген. Алғашқы он екі тарауында қидан императорларының мемлекеттік іс-шаралары, Абаоцзи көсемнің қидан мемлекетін 907 жылы құруы мен оның 1125 жылдан кейін құлдырауы баяндалады. Одан кейінгі жеті тарауда (13 - 19) қидан билеушілерінің отбасы жөнінде, қызметкерлері жайында (қидандарға қызмет еткен қытайлықтар жайлы) айтылады. 20-тарауда Цзинь және Сун әулеттері арасындағы мемлекетаралық құжаттар, 21-тарауда қидан және Сун әулетінің арасындағы сый - сыяпат, тарту-таралғылар алмасу және қидандарға тәуелді иеліктерден әкелінген дүниелер жайлы мәліметтер, 22 және 23-тарауларда қидандардың географиялық орналасуы, 24 және 25 тарауларда қидан жеріне барған қытай саяхатшыларының қолжазбалары берілген. 26-тарауда қидандармен көршілес иеліктер жайында айтылса, 27-тарауда қидандардың салт-дәстүрі туралы сөз болады. Дереккөздер
Ұлы әмірші Куаң Ге То (телесериал)

Ұлы әмірші Куаң Ге То — сериал IVV ғасырда өмір сүрген Когурё елінің он тоғызыншы патшасы Куаң Ге То жайлы оқиғаларды баяндайды. Куаң Ге То он екі жасында тақ мұрагері, он тоғыз жасында патша болды. Өзінің қысқа ғұмырында елі үшін ұлы істерді атқарды. Тағы қараңыз *Құйынды мекен Сыртқы сілтемелер * [http://english.kbs.co.kr/TVRadio/Programs/prog_tv_view.html?sec1&No360 Gwanggaeto,The Great Conqueror Info,KBS Website (English)] * [http://www.youtube.com/watch?v=owG1keB2QW8 Gwanggaeto,The Great Conqueror trailer]
Кесте түрлері

Біз кесте Біз кесте шығыс халықтарының арасында қазақ пен қырғыз халқында аса жоғары деңдейде дамыған. Біз кесте – кергішке керілген арнайы мата бетіне түсірілген, ою-өрнек немесе бейнені сызық бойымен қармақ бізді матадан әрі өткізіп, жіпті бері іліп шалып алу арқылы қайталанатын майда тігісті айтамыз. Біз кестеге матаға сызылған ою–өрнекті сызық бойымен кестелеп, сонан соң ішкі жағын түрлі өңді жіптермен толтырады. Қалған бөліктері фон ретінде қалады. Біз кесте тұс киізге, шымылдықтың басына, жарғақ шалбардың басына, жұқа шапанның, шекпеннің өңіріне тігіледі. Баспа кесте Баспа кесте деген материалдың ашық жерін қалдырмай немесе ашық орынды өте аз қалдырып, тұтас кестеленген шымқай кестені айтады. Шым кесте ақ матаға тегістікті сақтау арқылы жіпті қатар орналастыру әдісімен тігіледі. Шым кестеге ою мен өрнектің, аң – құс, гүлдің түрлі сұлбалары салынып, көбіне орамалдың шеті, кимешектің жағы, жастықтың тысы, жейденің жаға – жеңі және төсек жапқыш, сәукеле сияқты басқа да көптеген киімдерге тігіледі. Әредік кесте Әредік кестеде матаның әр жері әшекейленіп, бөлек–бөлек өрнек салынады. Тақия, балақ, өңір, жаға, етек, әйелдердің тымағы, кең қоныш етіктердің бұрыш–бұрышы сияқты зат бөлігіне тігіледі немесе бөлек тігіліп қондырылады. Оюластырып кестелеу Оюластырып кестелеу немесе оюластырып жапсыру – маталарды бөлек–бөлек кестелеп, оюластырып жапыстыру. Бұлар бірыңғай матаға біртұтас мазмұндағы бірнеше ою–өрнектердің жиынтығынан, үйлескен тұтас желісін жасау негізінде тігіледі. Бір матаның бетіне екінші матадан қиылған фигура салынып шет жақтары әртүрлі кесте тігістерімен тігіліп, сәнделеді. Көбінесе торлау әдісі қолданылады. Кестенің бұл түрі шапшаң орындалады, нітежиесінде кестелейтін бұйымның бетінде әдемі бедерлі өрнек пайда болып, көздің жауын алады. Кесте тігер алдында қиылып алынған өрнекті мата бетіне көктеп алып шеттерін бүгіп кестелеуге болады немесе салынатын өрнекті маталарға арналған желімдермен үтіктеп бекітіп алады. Матаның созылмайтын тығыз тоқылған түрін таңдаған дұрыс. Маржандап, моншақтап кестелеу Әйелдердің бас киімдеріне, тақия, сәукеле, өңір, қол дорба қамзолдар және салтанатты киімдерді ғана маржандап, моншақтап кестеленеді. Дереккөздер
Пайда төлемдері

Пайда төлемдері - социализм тұсында мемлекеттік бюджет табысының аса маңызды көздерінің бірі. Мемлекет социалисттік кәсіпорындарының пайдасы тек тікелей кәсіпорындарда, бірлестіктерде және салаларда экономикалық ынталандыру мен өндірісті ұлғайтуға жұмсалатын шығындарды қамтамасыз ету үшін ғана пайдаланып қоймайды, сонымен бірге оның едәуір бөлігі ақша ресурстарының жалпы мемлекеттік орталықтандырылған қорына түседі. КСРО-да экономикалық реформаларға дейін пайда төлемдері пайдадан төленетін жарна түрінде - пайданың кәсіпорын қажеттерін артық бос қалдығы мөлшерінде алынды. Реформаны жүзеге асыру барысында айда төлемдерінің шаруашылық есеп қызметі күшейтілді. Бюджетке бірінші кезекте екі төлем - қор үшін төленетін жарна, рента төлемдері және үшінші кезекте пайданың бос қалдықтарының жарнасы енгізілді. Бұл төлемдер кәсіпорындардың мемлекеттік бюджет пен пайданы пайдалану жөніндегі өзара қарым-қатынасын түпкілікті реттеу қызметін атқарады. Бос қалдық кәсіпорында пайданы бөлу кезінде пайда болады. Жоспарлау мен экономикалық жаңа жүйесіне көшпеген кәсіпорындар бюджетке пайдадан төленетін жарна төлейді. Пайда төлемдерінің жоспарлы сомасы алдағы тоқсан бойынша белгіленген табыстар мен шығындардың негізінде анықталады. Әдетте, айлық, тоқсандық, жылдық бухгалтерлік есеп мәліметі бойынша іс жүзінде алған пайдадан бюджетке жоспар төлемдері түседі. Дереккөздер
Тағдырға махаббат

]] Тағдырға махаббат — amor fati латын тілінде айтылған сөз, неміс ойшылы Фридрих Ницше көп қолданған ұғымдардың бірі. Ол адамның осынау ұлы өмірге мәмілесінің бір үлгісі. Мағынасы: өмір, мейлі ол қайғылы, азапты, сәтсіздікке толы болса да, көңілді, бақытты, мағыналы болса да өмірдегінің бәрі жақсы, бәрін қабылдау керек, өмірді оның жақсылығымен жамандығын бірдей сүю керек. Тағдырға махаббат сезімімен өмір сүретін адам барлық жағдай мен баршаға бірдей сүйіспеншілікпен, көңілді түрде мәміле жасайды. Өмір ол үшін ең керемет құндылық, ең ғажайып сый, сондықтан өмірді оның жамандығымен қосып жақсы көреді. Бұл терминді ежелгі Рим империясының императоры, әрі әйгілі философы Марк Аврелий өзінің "Ат үстіндегі толғаныс" (грек тілінде жазған) кітабында қолданбаған, бірақ оның бүкіл идеясынан осындай мағына шығады. Бұл термин Ф.Ницшенің кітаптарында көп кездеседі, тіпті оның өміртанымының негізгі тірек ойларының бірі есептеледі. Әсіресе оның «Шаттық ілімі» кітабында арнаулы түрде түсіндірулер жасалған. Онда былай делінеді: «Қараңдаршы мына адамға» кітабының "Мен неге осынша сұңғыламын" деген тарауында былай дейді: Дереккөздер
Алтан тобчи

"Алтан тобчи" ("Алтын шежіре") - Шыңғыс хан империясы туралы ірі тарихи шығарма. Шығарманың толық аты - "Хандардың тегі туралы алтын шежіре". "Алтан тобчидің" осы күнге жеткен екі нұсқасы бар. Бір - бірінен ажырату үшін бұл нұсқаларды "Кіші алтан тобчи" және "Үлкен алтан тобчи" деп атайды. Бірінші нұсқасы "Алтын шежіренің" алғашқы кіші нұсқасының авторы белгісіз. Шамамен XVII ғасырда жазылған. Бұл нұсқадағы Шыңғыс хан туралы шежіре - аңыздар мен Үгедей, Құбылайлардан бастап Тоқа Темірге, ең соңы Линдан ханға дейінгі 270 жыл ішінде өткен оқиғаларды баяндайтын тараулардың [ғылыми маңызы зор. Екінші нұсқасы "Алтын шежіренің" екінші нұсқасын 1630 жылы ордостық Лубсан Данзан өңдеп, толықтырған. Дереккөздер
Жөке ағашының саясында (телесериал)

Жөке ағашының саясында — Avşar Film шығарған және 2005 және 2007 жылдар аралығында Kanal D арнасында көрсетілген түрік драмалық телехикаясы. Жалпы музыкасы Интизарға тиесілі 2 маусымнан тұратын сериал 80-ші бөлімнен аяқталды. Сюжеті Йылмаз мен Элиф бір төңіректе өскен және бір-бірін жақсы көретін екі ғашық. Үйленеді деп ойлағанымен, өмір оларды уақыт өте басқа бағытқа лақтырады. Текинер Холдингтің мұрагері Өмер Элифке ғашық болып, оған үйленеді. Бұл жағдайды ешқашан қабылдамайтын Йылмаз Текинер отбасының қызы Филизге жақындай бастайды. Уақыт өте келе Йылмаз мен Филиздің арасында үлкен махаббат басталады. Актерлер мен рөлдері Таратылым кезеңі Сыртқы сілтемелер * [http://www.ihlamurlaraltinda.com/ Offizielle Website zur Sendung] * [http://www.kanald.com.tr/%C4%B1hlamurlaraltinda Ihlamurlar Altında] bei Kanal D Дереккөздер
Keep on Your Mean Side

Keep on Your Mean Side — Ұлыбританияда тұрақтанған The Kills инди рок тобының алғашқы студиялық альбомы. Альбом 2003 жылы 10 наурызда жарық көрді. 2009 жылы 4 мамырда Domino Records лейблі альбомды қосымша 5 трекпен қайтадан жазылып шықты. "Wait" әні Children of Men (2006) фильмінде, "Monkey 23" әні The Beat That My Heart Skipped (2005) және Адам Кёртистің BBC деректі фильмдерінде, "Fried My Little Brains" әні Шерлок телесериялының 3 маусымыда ("Үшеудің белгісі") және Gran Turismo 6 ойнында қолданылды. Әндер тізімі ;2009 жылғы қайта басылымның бонус-тректері Жазбаға қатысқандар ;The Kills *Джейми "Hotel" Хинс - вокал, гитара, диктофон, орган, гармоника, электронды альт, драм машина *Элисон "VV" Моссхарт – вокал, гитара, диктофон Дереккөздер
No Wow

No Wow — Ұлыбританияда тұрақтанған The Kills инди рок тобының екінші студиялық альбомы. Альбом 2005 жылы 21 ақпанда Domino Records лейблінде жарық көрді. No Wow-да блюз және пост-панктың әсерлері байқалады. Альбом 2004 жылдың 20 мамыр – 2 маусым аралығында Key Club студиясында (Бентон Харбор, Мичиган, АҚШ) жазылды. "Love is a Deserter" сингл ретінде жарыө көрді және бірнеше музыкалық телеарнада ойнатылды. Кейінрек жарыөөа шыққан "The Good Ones" әні Ұлыбритания чартында 23 орынға дейін көиерілген болатын. Әндер тізімі Еуропалық бонус диск Love Is a Deserter синглы # "Love Is a Deserter" [Single Version] # "Passion Is Accurate"* # "Love Is a Deserter" [Cavemen Remix] # "Love Is a Deserter" [Phones 'Cardiac Unrest' Remix] # "Love Is a Deserter" [Video] The Good Ones синглы # "The Good Ones" [Single Version] # "Run Home Slow"* # "The Good Ones" [Jagz Kooner Mix] # "Baby's Eyes"* * Алғашқыда артқы бетте (B-side) шыққан. Жазбаға қатысқандар ;The Kills *Джейми "Hotel" Хинс - вокал, гитара, диктофон, орган, гармоника, электронды альт, драм машина *Элисон "VV" Моссхарт – вокал, гитара, диктофон Дереккөздер
Midnight Boom

Midnight Boom — Ұлыбританияда тұрақтанған The Kills инди рок тобының үшінші студиялық альбомы. Альбом 2008 жылы 10 наурызда Domino Records лейблінде жарық көрді. Сол жылы 17 наурызда альбом АҚШ-та сатыла бастады. Альбом Key Club Recording (Бентон Харбор, Мичиган, АҚШ) компаниясында жазылды. Альбом атауы түн ортасы болып есептелетін сағат түнгі алтыны білдіреді — топ мүшелері альбом бойынша жұмыстың барысы дәл осы уақытта өзінің шарықтау шегіне жеткен болатын. Әндер тізімі Жазбаға қатысқандар ;The Kills *Джейми "Hotel" Хинс - вокал, гитара, соқпалы (барабан), прекуссия *Элисон "VV" Моссхарт – вокал, гитара ;Техникалық көмек *Том Эльмхирст – дыбыс режиссер, микшер *Джейсон Лейдер – режиссер *Джессика Руффинс – режиссер *Уиллиам "Билл" Скибби – режиссер *Энди Тауб – режиссер Дереккөздер
Key Club Recording

Key Club Recording — дыбысжазба компаниясы. Компанияны 2002 жылы Бентон Харбор, Мичиган, АҚШ-та музыкант әрі дыбысрежиссерлер Уиллиам "Билл" Скибби және Джессика Руффинс құрды. Студияда The Kills, The Fiery Furnaces және т.б. танымал музыкалық топтар өз әндерін жазған. 2013 жылы қаңтарда студияда The Kills тобының ұсынысымен американдық The Black Keys тобы өздерінің Turn Blue албомын жазды. Студияның орналасуы Студия төрт жеке орналасқан ойын бөлмесінен тұрады, оның екеуі ашық және басқа екеуі жабық студиялар. Студия 2", 24 және 16 жолақты дыбыстар жазбасын және Pro Tools HD бағдарламасымен дыбысжазу қызметтерін ұсынады. Консоль Key Club-тың Flickinger N-32 Matrix араластырғыш консолі (mixing console) алғашқыда танымал американдық әнші Sly Stone-ға арналып жасалған болатын. Консоль Stone-ның Бэл Эйр атты жеке үйінде орнатылған болатын. Осы консольде әншінің There's a Riot Goin' On атты хиті, Fresh және Small Talk албомдары жазылған болатын. Дереккөздер
Югославия Социалистік Федеративті Республикасы

Югославия халқының социалистік одағы – Халық-азаттық майданы негізінде туған бұқаралық қоғамдық-саяси ұғым; Югославиядағы 1941-45 жылдардағы Халық-азаттық соғысы кезінде жұмысшы табының басшылығымен барлық патриоттық және антифашистік күштердің бұқаралық ұйымы ретінде құрылды. Халық-азаттық майданға Югославия Коммунистік партиясы басшылық етті. 1945 жылдан Югославия халық майданы деп аталды. 1953 жылы ақпанда Югославия халық майданы Югославия халқының социалистік одағы болып өзгертілді. 1975 жылғы устав бойынша Югославия халқының социалистік одағы жұмысшы табы, шаруалар қауымы, интелегенция және қоғамдағы барлық еңбекшілер тобы бірлік қимылының қоғамдық-саяси формасы болып табылады. Еңбекшілер мен басқа да азаматтар Югославия халқының социалистік одағы ұйымына тікелей немесе Югославия еңбекші халқының социалистік одағының жұмысына қатысатын қоғамдық-саяси, қоғамдық ұйымдар және бірлестіктер арқылы кіреді. Югославия халқының социалистік одағының ұйымдық негізі – аумақтық принцип бойынша құрылған жергілікті ұйымдар, жоғары органы – Одақтық конференция. Өте маңызды саяси шешім-қарарлар қабылдау үшін Югославия халқының социалистік одағы съезі шақырылады. Одақтық конференцияның саяси атқару органы – хатшылық сайлайтын төралқа. Югославия халқының социалистік одағының 8,5 млн. адамнан астам мүшесі бар (1975). Одақтың конференция төрағасы – Д. Петрович-Шане (1977 жылы 21 шілдеде дүниеден озған). Орталық органы – «Борьба» газеті (1954 жылдан шығарылуда). Дереккөздер
Богдан Михайлович Хмельницкий

Хмельницкий Богдан (Зиновий) (1595 жыл шамасы, Переяславль, - 6. 8. 1657) – украин мемлекеті қайраткері, қолбасшы, Украина гетманы. Еңбек жолы Львовтағы иезуит коллегиясында білім алды. 1637 – 38 жылы халық көтерілісіне қатысты. Көтерілістен кейін Чигирин жүздігін басқарды. 40 жылдардың ортасында Украинадағы поляк езгісіне қарсы көтерілісті дайындай бастады. Владислав 4 (рим) – мен құпия келіссөз жүргізді. 1647 жылы тұтқынға алынып, көп ұзамай босатылды да, Запорожье сечіне қашты. 1648 жылы қаңтарда Сечьте Хмельницкий бастаған көтеріліс бұрқ етті. Бұл украин халқының азаттық соғысының басы еді. Запорожьеде Хмельницкий гетман болып сайланды. Көтерілістері 1648 жылы 6 мамырда Хмельницкий Сарысу маңында поляк авангардын, ал 16 мамырда Корсунь түбінде поляк әскерлерінің басты күштерін талқандады. Бұл жеңістер Украинадағы бүкіл халықтық көтеріліске жол ашты. Қыркүйектің басында Пилявцы түбіндегі поляк әскерлерін күйретіп, 26 қыркүйекте Львовты қоршауға алды. 1649 жылы қаңтарда Хмельницкий Мәскеуге өз өкілін жіберіп, Украинаны Ресейдің қол астына алуды және соғыс көмегін көрсетуді өтінді. Патша үкіметі бұл өтінішті қабылдай алмағанымен, Украинаға дипломатиялық, экономикалық және әскери көмек көрсетті. 1649 жылдың көктемінде Польша әскери қимылдарын қайта бастады. Бірақ көп кешікпей Зборов шартын жасауға мәжбүр болды. Бұл келісімге украин халқы риаз болмай, Польшамен соғыс қайта жаңғырды. 1651 жылы 20 маусымда Берестечко түбінде Қырым хандығы опасыздық жасап, казактар жеңілді. 25 шілдеде литван әскерлері Киевті алды. Хмельницкий аса ауыр Белоцерков шартын (1651) қабылдауға мәжбүр болды. 1652 жылы Хмельницкий 20 мыңдық поляк армиясын Батог (Подолиядағы) түбінде тас-талқан етті. 1653 жылы поляк королы Украинаға үлкен армия жіберді. Осы бір тарихи қиын кезеңде, 1653 жылы 1 қазанда Мәскеудегі Земский собор Украинаны Ресейге қосу және Польшаға соғыс жариялау туралы шешім қабылданды. Бұл шешімді 1654 жылы 8 қаңтарда Переяславль радасы қуаттады. Азаттық соғысының барысында Хмельницкий қолбасшы, дипломат және Украина мемлекетінің ұйымдастырушы ретінде танылды. Сыртқы сілтемелер * [http://Тезисы%20о%20300-летии%20воссоединения%20Украины%20с%20Россией,%20%5BМ.%5D,%201954;%20Документы%20Богдана%20Хмельницкого.%201648-1657,%20К.,%201961;%20Голобуцкий%20В.%20А.,%20Дипломатическая%20история%20освободительной%20войны%20Украинского%20народа.%201648-1654,%20К.,%201952. Тезисы о 300-летии воссоединения Украины с Россией, [М. ] , 1954; Документы Богдана Хмельницкого. 1648-1657, К., 1961; Голобуцкий В. А., Дипломатическая история освободительной войны Украинского народа. 1648-1654, К., 1952.]