Менің атым Қожа (хикаят)

«Менің атым Қожа» — 1957 жылы жазылған, қазақ балалар әдебиетінің озық туындыларының бірі саналатын хикаят. Авторы – Бердібек Соқпақбаев. Шығарма орыс, украин, француз, литва, латыш, өзбек тілдеріне аударылған. 1963 жылы «Қазақфильм » студиясы осы хикаят негізінде жазылған киносценарий бойынша фильм түсірді. Қысқаша мазмұны Хикаятта кішкентай Қожаның мектеп жасындағы әртүрлі қызықты оқиғалары баяндалады. Ол қанша бұзықтық жасаса да, жақсы адам болуға талпынады. Өзінің жасаған бұзықтығының бәрін әкесіз өскендіктен деп ойлайды. Қожа мінезі мен тәртібін өзгертуге тырысады. Хикаятта Қожаның балалық махаббаты да үлкен рөл атқарады. Ол сыныбындағы үлгілі, тәртіпті әрі сабақты үздік оқитын Жанар есімді қызды жақсы көреді. Тіпті кей кездері Жанарға арнап өлең де шығарады және оны әрқашан көргісі келіп тұрады. Қожа болашақта жазушы болуды армандайды. Шығарма кейіпкерлері *Қожа — Шын аты Қожаберген. Бір сыныпта екі Қожа болғандықтан, шатастырмас үшін оны "Қара Қожа" деп атайды. Кейде келемеждеп «Қара Қожа» деудің орнына «Қара Көже» дейді. Фамилиясы Қадыров. Бір кезде «Қадырұлы» деп те жазып жүрді. Шашы қайратты. Бойы - орта бойлы, әжесі "әкең тәрізді сұңғақ боласың" дейді. Мектепте дәрігер өлшегенде бір жүз отыз тоғыз сантиметр шыққан. Жасы он екіде. Бесінші сыныпты бітірген. Арманы: оқу бітіріп, ер жету, университетке түсу. Жазушы болу. *Жанар — Қожамен бірге оқиды. Қожаның ойынша "кластағы ең әдемі қыз" дауысы әдемі, ән салады. Басына үкілі тақия киіп, мың бұралып «Қамажайға» билейді. Өнерлі қыз. Сыныптағы бірінші үздік оқушы. *Сұлтан — ол Қожаның жан досы. Бойы ұзынша арық келген жігіт. Қожадан екі-үш жас үлкен. Әкесі Сүгір жылқы бағады. Бірақ ол біраз жыл бұрын оқуды тастап кеткен және жаман қылықтарға әуес. *Қаратай — көрші колхоздағы комбайншы. Қаратайдың әйелі дүние салған. Ол Қожаның анасына үйленбекші. Қожа оны жек көреді. *Жантас — Ол Қожамен бір сыныпта оқиды. Жантас пен Қожа бір бірін ұнатпайды. Себебі Жантас Қожаны үнемі «Қара көже» деп мазақтайды және екеуі де Жанарды ұнатқандықтан үнемі сөзге келіп қалады. Сол себепті өз сыбағасын алады. *Майқанова — Қазақ тілі пәнінің мұғалімі (Майқанова Сәбира). Қожа оқитын сыныптың жетекшісі. Ол адамгершілігі мол әрі ақылды ұстаз. *Әжесі — Қожаны қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай қызғыштай қорғап өсіреді. Өзінің ерке немересін еш жамандыққа қимайтын жанашыр жан. *Анасы — Қожаның анасының аты — Миллат. Ол ақылды, тәрбиелі адам. Ауылдың үлкен-кішісінің бәрі бірдей алдынан қия басып өтпей, хан көтеріп, құрметтеп тұрады. Екі бірдей сайлауда қатарынан аудандық советке депутат етіп сайланған. *Сәйбек қарт — мектеп күзетшісі. Ол Қожаның әкесі Қадырдың досы, әкесі туралы көп білетін әрі Қожаға ақыл айтқан кісі. *Оспанов — зоология пәнінің мұғалімі. Қожаның жақсы көретін мұғалімдерінің бірі. Ол Қожаның әкесінің көзі тірі кезіндегі жан досы болған. *Жақанов — Қожаның сыныптасы. *А.Михайловна — Толық аты: Анфиса Михайловна. Орыс тілі пәнінің мұғалімі. Қожаның айтуынша, "мұғалімдердің ішіндегі алтын адам". *Сүттібайдың Қожасы — Қожаның сыныптасы. Сүттібайдың үлкен баласы. Бір сыныпта екі Қожа болғандықтан, шатастырмас үшін оны өңіне қарап "Сары Қожа" деп атайды. Тағы қараңыз * Бердібек Соқпақбаев * Менің атым Қожа (фильм) Сыртқы сілтемелер * [http://www.azattyq.org/content/Kazahstan_cinema_kozha_nurlan_segizbayev/1619721.html Нұрлан Сегізбаев: "Менің атым Қожада" мен өзімді-өзім ойнадым] * [http://ikitap.kz/kk/content/menin-atym-kozha Менің атым Қожа]