kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Есіл ауылдық округі (Астрахан ауданы)

Есіл ауылдық округі — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Зелёное, Степное, Шілікті ауылдары кіреді. Орталығы – Зелёное ауылы. Тарихы 2018 жылы Бесбидайық ауылдық округінің құрамында болған Бесбидайық ауылы таратылды. 2019 жылы округ құрамына таратылған Бесбидайық ауылдық округінің Степное ауылы енді. Дереккөздер
Есіл ауылдық округі (Жақсы ауданы)

Есіл ауылдық округі – Ақмола облысы Жақсы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ишимское, Қазақстан, Монастырка ауылдары кіреді. Орталығы – Ишимское ауылы. Округ құрамында болған Баубек батыр ауылы 2006 жылы таратылған. Дереккөздер
Есенгелді ауылдық округі (Қарағанды облысы)

Есенгелді ауылдық округі – Қарағанды облысы Абай ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Есенгелді, Пахотное ауылдары кіреді. Орталығы – Есенгелді ауылы. Округ құрамында болған Сегізінші ауыл ауылы 2011 жылы таратылған. Дереккөздер
Жібек жолы ауылдық округі (Сарыағаш ауданы)

Жібек жолы ауылдық округі – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Диқан баба, Жаңақұрылыс, Жаңатұрмыс, Жібек жолы, Зортөбе, Қарабау, Сарқырама ауылдары кіреді. Орталығы – Жібек жолы ауылы. Округ құрамында болған Сөк-Сөк ауылы 2023 жылы таратылды. Дереккөздер
Полянка (Абай облысы)

Полянка — Абай облысы Бесқарағай ауданы, Ерназар ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бесқарағай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 69 км-дей жерде. Халқы Тұрғыны 19 адам (2009).
Жамбыл ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Жамбыл ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жамбыл, Есперлі, Қараағаш ауылдары кіреді. Орталығы – Жамбыл ауылы. Округ құрамында болған Амангелді, Суаткөл ауылы 2024 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1317 адамды құрайды. Дереккөздер
Жамбыл ауылдық округі (Павлодар облысы)

Жамбыл ауылдық округі – Павлодар облысы Аққулы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Әйтей, Жамбыл, Жаңатаң ауылдары кіреді. Орталығы – Жамбыл ауылы. 2017 жылы Широкое ауылы таратылды. Дереккөздер
Жамбыл ауылдық округі (Келес ауданы)

Жамбыл ауылдық округі – Түркістан облысы Келес ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ащыкөл, Байғабыл, Бекбота, Қалғансыр, Майдабозай ауылдары кіреді. Орталығы – Бекбота ауылы. Дереккөздер
Жамбыл ауылдық округі (Бәйдібек ауданы)

Жамбыл ауылдық округі – Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жамбыл, Жүзімдік, Қызылжар, Тасқұдық, Шыбыт ауылдары кіреді. Орталығы – Жамбыл ауылы. Дереккөздер
Жамбыл ауылдық округі (Ақмола облысы)

Жамбыл ауылдық округі – Ақмола облысы Сандықтау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қызыл Қазақстан, Приозёрное ауылдары кіреді. Орталығы – Приозёрное ауылы. Округ құрамында болған Берёзовка ауылы 2009 жылы таратылған. Дереккөздер
Жангелдин ауылдық округі (Ұлытау облысы)

Жангелдин ауылдық округі – Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Байқоңыр ауылы кіреді. Орталығы – Байқоңыр ауылы. Округ құрамында болған Қызылүй, Талдықұдық ауылдары 2025 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 515 адамды (271 ер адам және 244 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жаркөл ауылдық округі (Жангелді ауданы)

Жаркөл ауылдық округі – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Тәуіш, Сарысу, Тентексай, Тоқанай ауылдары кіреді. Орталығы – Тәуіш ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1732 адамды құрады. Дереккөздер
Жаңажол ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Жаңажол ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңажол, Жаңаталап, Кеңес ауылдары кіреді. Орталығы – Жаңажол ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 930 адамды құрады. Дереккөздер
Жаңажол ауылдық округі (Павлодар облысы)

Жаңажол ауылдық округі – Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Бүркітті, Қарашоқы, Мәшһүр Жүсіп ауылдары кіреді. Орталығы – Мәшһүр Жүсіп ауылы. 2004 жылы Топбасы, 2005 жылы Ербай ауылы таратылды. Дереккөздер
Жаңажол ауылдық округі (Түркістан облысы)

Жаңажол ауылдық округі – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақжол, Арайлы, Достық, Жеңіс, Нұрлыжол, Өргебас, Фирдоуси ауылдары кіреді. Орталығы – Ақжол ауылы. Округ құрамында болған Найман Бұқарбай ауылы 2024 жылы таратылған. Дереккөздер
Жаңажол ауылдық округі (Қызылорда облысы)

Жаңажол ауылдық округі – Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Дүр Оңғар ауылы кіреді. Орталығы – Дүр Оңғар ауылы. Округ құрамында болған Ысмайыл тамы, Шалқар ауылдары 2018 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2147 адамды (1120 ер адам және 1027 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жаңақала ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

Жаңақала ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңақала ауылы кіреді. Орталығы – Жаңақала ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 9325 адамды (4643 ер адам және 4682 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жаңақала ауылдық округі (Қостанай облысы)

Жаңақала ауылдық округі – Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Әбдіғаппар хан ауылы кіреді. Орталығы – Әбдіғаппар хан ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 411 адамды құрады. Дереккөздер
Жаңақұрылыс ауылдық округі (Павлодар облысы)

Жаңақұрылыс ауылдық округі – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңақұрылыс, Қоржынкөл, Покровка, Тегістік ауылдары кіреді. Орталығы – Қоржынкөл ауылы. Округ құрамында болған Пахомовка ауылы 2015 жылы таратылған. Дереккөздер
Жаңақұрылыс ауылдық округі (Қызылорда облысы)

Жаңақұрылыс ауылдық округі – Қызылорда облысы Арал ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңақұрылыс ауылы кіреді. Орталығы – Жаңақұрылыс ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 765 адамды (406 ер адам және 359 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Железин ауылдық округі (Павлодар облысы)

Железин ауылдық округі – Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Аққайың, Железинка, Захаровка, Моисеевка, Пятирыжск ауылдары кіреді. Орталығы – Железинка ауылы. Дереккөздер
Sid Meier's Civilization IV

Sid Meier's Civilization IV — қадамдық стратегия жанрыдағы видео ойын. 2009 жылы IGN сайты Civilization IV ойынын ең үздік 25 компьютерлік ойындардың арасындағы 3-ші орынға қойды. Ойын барысы Ойын басында ойыншы өзіне қалаған карта түрін, климатын, көлемін, теңіз деңгейін, ойын жылдамдығын, күрделілік деңгейін, мемлекетін, оның елбасын, елбасының есімін, мемлекет атауын, халық атауын таңдай алады. Әр ойыншы ойынды б.з.б. 4000 жылда "қоныстанушы" және "жауынгер" атты юниттерімен бастайды. "Қоныстанушы" юниті ойын басталған жерде мемлекет елордасын құра алады. Жаңа қала құрған кезде ойыншы оны өзі қалағанынша атай алады. Сонымен қатар, ойыншы ойын барысында қала атауын қашанда өзгерте алады. Парадигмалар Өркениеттер Бұл ойын өзіне тән елбасылары, юниттері, қалалары бар 18 өркениетті ұсынады. Діндер Дінді тарату үшін "Дін таратушы" атты арнайы юнит құрылды. "Ұлы пайғамбар" дін құрылған мемлекетте киелі ғибадатхананы сала алады. Дереккөздер * [http://civgames.wordpress.com/2010/01/12/%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D1%86%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8/ "Өркениет" хикаялары] Сілтемелер * [http://www.2kgames.com/civ4/home.htm Sid Meier's Civilization IV ресми сайты]
Жетікөл ауылдық округі (Қызылорда облысы)

Жетікөл ауылдық округі – Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жетікөл ауылы кіреді. Орталығы – Жетікөл ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 644 адамды (340 ер адам және 304 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Алексеевка (Абай облысы)

Алексеевка — Абай облысындағы Бородулиха ауданы, Құнарлы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулиха ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 68 км-дей жерде. Дереккөздер
Қызылтай

Қызылтай (2018 жылға дейін — Вознесеновка) — Абай облысы Бородулиха ауданы, Степной ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулиха ауылынан солтүстік-батысқа қарай 33 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 98 адам (48 ер адам және 50 әйел адам) болса, 2009 жылы 58 адамды (29 ер адам және 29 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Троицкое (Абай облысы)

Троицкое — Абай облысы Бородулиха ауданы, Степной ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулиха ауылынан батысқа қарай 38 км-дей жерде. Халқы Тұрғыны 17 адам (2009). Дереккөздер
Заречный ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Заречный ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Чириковка, Қараағаш, Луговое ауылдары кіреді. Орталығы – Чириковка ауылы. Округ құрамында болған Жаңалық, Орталық ауылдары 2019 жылы, Алқа, Гурьяновка ауылдары 2024 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1793 адамды құрайды. Дереккөздер
Тарск

Тарск — Абай облысы Бородулиха ауданы, Бақы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулиха ауылынан солтүстікке қарай 47 км-дей жерде. Дереккөздер
Иванов ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Иванов ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ивановка ауылы кіреді. Орталығы – Ивановка ауылы. Округ құрамында болған Үлгі ауылы 2024 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1107 адамды құрайды. Дереккөздер
Құркелес ауылдық округі

Құркелес ауылдық округі – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы әкімшілік бірлік. 2008 жылға дейін Ильич ауылдық округі деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақниет, Ақ үй, Алғабас, Дастан, Еңкес, Жаңаарық, Жаңаталап, Жылысу, Келес, Құлтума, Құркелес, Нұрлыжол, Ортатөбе ауылдары кіреді. Орталығы – Ақниет ауылы. Округ құрамында болған Бесқұдық ауылы 2023 жылы таратылды. Дереккөздер
Қоғамдық қауіпсіздік тұжырымдамасы

Қоғамдық қауіпсіздік тұжырымдамасы (ҚҚТ) — жеке адамды және қоғамды қауіпсіздікпен қамсыздандыру мақсатында ұйымдастырылған тұжырымдама. Сонымен қатар, ҚҚТ дегеніміз — дүниеге және әлемге қатысты белгілі бір көзқарастар жиынтығы. Бұл жерде "қауіпсіздік" сөзі ең күрделі мағынада қолданылып тұр. Яғни осы тұжырымдама адамды және қоғамды дүниетанымдық, тарихи, деректік, қаржылық, гендік, әскери және т.б. қауіпсіздіктермен қамсыздандырады.. Дүниетанымдық қауіпсіздікпен қамсыздандыру үшін ҚҚТ мүшелері Құдай Жазмышы, діндер, Құдай жайлы тұжырымдамалар жайлы сөз қозғап, олардың дұрыс және бұрыс жақтарын түсіндіреді. Тарихи қауіпсіздікпен қамсыздандыру үшін ҚҚТ мүшелері тарихи оқиғаларға саралау жасап, сол оқиғаларға ҚҚТ көзқарасын дәрістер арқылы жеткізеді. ҚҚТ-да қазіргі кездегі және болып кеткен оқиғалар сипаттамасының көбісі әдейі өзгертілді деген ұстаным бар. Деректік қауіпсіздікпен қамсыздандыру үшін ҚҚТ мүшелері теледидар қарауды шектеу, компьютерлік ойындарға елікпеу және т.б. кеңестер береді. Себебі, теледидардағы жаңалықтар адамға жалған ақпарат береді және керексіз сазға еліктеткізеді, ал компьтерлік ойындар адам назарын аудартады және уақытты босқа кеттірткізеді. Қаржылық қауіпсіздікпен қамсыздандыру үшін ҚҚТ мүшелері қаржылық, экономикалық үдерістердің қалай жүріп жүргені жайлы ақпарат таратады. Гендік қауіпсіздікпен қамсыздандыру үшін ҚҚТ мүшелері ГМА-лық, кондитерлік өнімдермен қоректенбеуге, алкоголдік ішімдіктерді ішпеуге, темекілерді тартпауға, есірткілерді және кейбір дәрі-дәрмектерді қолданбауға кеңес береді. ҚҚТ-ның гендік қауіпсіздікпен қамсыздандыруы адамға денсаулық сақтауға, табиғатты қорғауға, салауатты өмір салтын ұстануға жол ашады. Әскери қауіпсіздікпен қамсыздандыру үшін ҚҚТ мүшелері болған және болып жатқан соғыстардың мәнісін тыңдаушыларына түсіндіреді. Қоғамды басқарудың жалпыланған құралдары Қоғамды басқарудың жалпыланған құралдары (ҚБЖҚ) — қоғамның дамуына әсер ететін құралдар жиынтығы. Олар 6 бастапқылыққа бөлінеді: * 1 бастапқылық — Дүниетанымдық бастапқылық. Құдай Жазмышы, діндер және Құдай жайлы тұжырымдамалар, методологиялар, идеологиялар. * 2 бастапқылық — Тарихи бастапқылық. Жылнамалар, тарихи оқиғаларының сипаттамасы. * 3 бастапқылық — Деректік бастапқылық. Бұқаралық ақпарат құралдары, фильмдер, ақпараттық технологиялар. * 4 бастапқылық — Қаржылық бастапқылық. Қаржылық, экономикалық үдерістер. * 5 бастапқылық — Гендік қару бастапқылығы. ГМА-лық, кондитерлік өнімдер, алкоголдік ішімдіктер, темекілер, есірткілер, дәрі-дәрмектер. * 6 бастапқылық — Әскери қару бастапқылығы. Жаппай жою қарулары (химиялық, биологиялық, ядролық) және т.б. қарулар.. Дереккөздер
Берёзов ауылдық округі (Глубокое ауданы)

Берёзов ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін Калинин ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Берёзовка ауылы кіреді. Орталығы - Берёзовка ауылы. Округ құрамында болған Красная Заря ауылы 2018 жылы таратылған. Дереккөздер
Калинин ауылдық округі (Қостанай облысы)

Калинин ауылдық округі – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019-жылы құрамына қысқартылған "Юбилейный ауылдық округінен" 1 елді мекен қосылды. Әкімшілік құрамы Құрамына Береговое, Нагорное, Юбилейное ауылдары кіреді. Орталығы – Береговое ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3009 адамды құрады. Дереккөздер
Құртай ауылдық округі

Құртай ауылдық округі (2009 жылға дейін — Степной ауылдық округі) – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Степное, Ракитное ауылдары кіреді. Орталығы - Степное ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 778 адамды құрады. Дереккөздер
Бике ауылдық округі

Бике ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы әкімшілік бірлік. 2021 жылға дейін Ленин ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Бике, Дачное, Октябрь ауылдары кіреді. Орталығы – Бике ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 729 адамды құрайды. Дереккөздер
Құнарлы ауылдық округі

Құнарлы ауылдық округі – Абай облысы Бородулиха ауданындағы әкімшілік бірлік. 2016 жылға дейін Ленин ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Песчанка, Жарбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Песчанка ауылы. Округ құрамында болған Алексеевка, Жаңа Васильевка, Мурзово ауылдары 2018 жылы таратылған. Дереккөздер
Ленин ауылдық округі (Қостанай облысы)

Ленин ауылдық округі – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ленин, Жаңақой, Заозёрное ауылдары кіреді. Орталығы – Ленин ауылы. Округ құрамында болған Байқайың ауылы 2023 жылы таратылды. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1448 адамды құрады. Дереккөздер
Әбсаттар Қарымсақов

Әбсаттар Қарымсақов (1910 – 15 тамыз 2001) — еңбек және соғыс ардагері. Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, № 3 ауылда туған. Өмірбаяны 1910 жылы Қарымсақ пен Ұрқия шаңырағында дүниеге келген. Қызылорда совхоз техникумын тәмамдады, механик (1938), Ленинградтағы Киров атындағы 1-әскери-жаяу әскер училищесін бітірді (1941). Облыста колхозды алғаш ұйымдастырушының бірі. Қызылорда тәжірибе шаруашылығында дақыл өсірумен айналысты, кейін бригадир, шаруашылық басшысы болып қызмет атқарды. Содан соң қолына кетпен ұстап аты аңызға айналған «Шиелі», «Қырықбайтақ» және «Қос апан» сияқты үлкен каналдарды кетпенмен қазуға жұртты жұмылдырып, аңызақ, ашық далаға мол су жеткізді. Бидай егіп, жоңышқа өсірді, ауқымды шабындықтар мен жайылымдықтар жасап, елді еңбекке баулып, аса қиын тығырықтан алып шықты. Ә.Қарымсақов Ұлы Отан соғысы басталғанда туған жерін қорғауға аттанды. Ленинградтағы Киров атындағы 1-әскери-жаяу әскер училищесін ойдағыдай бітірген бойы 1-Украина майданына жөнелтілді. Онда барған соң атқыштар взводының командирі болып тағайындалды. Соғыс техникасының, қару-жарағының тілін біліп, оны көздеген нысанаға бағыттауды жетік үйренген. Ол Украина, Польша, Германияда жауынгерлік үлкен жолдан өтті. Сталинград және Курск үшін болған қан майдандарына қатысты. Отбасы *Әкесі – Қарымсақ, Анасы – Ұрқия /өзге мәлімет жоқ/. *Үйленген: зайыбы – Әнипа Бәйменқызы Қарымсақова еңбек ардагері /1910 - 29 қаңтар 1994/, балалары – Итен /1940/ журналист-жазушы, Сейтен /1947/ дәрігер, Дүйсен /1950/ дәрігер, Сұлтан /1953/ дәрігер. Марапаттары •«Қызыл жұлдыз» ордені •«Жауынгерлік ерлігі үшін» медалі •«Германияны жеңгені үшін» медалі •«Ерлігі үшін» медалі •«Мәскеудегі халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінің алтын медалі», басқа да көптеген жауынгерлік және мерекелік медальдармен, Құрмет грамоталарымен марапатталды. Дереккөздер
Комсомол ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Комсомол ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Комсомольское ауылы кіреді. Орталығы – Комсомольское ауылы. Округ құрамында болған Первомайское ауылы 2013 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 567 адамды құрады. Дереккөздер
Комсомол ауылдық округі (Қостанай облысы)

Комсомол ауылдық округі – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Комсомольское, Қоскөл, Ленинское, Чапаев ауылдары кіреді. Орталығы – Комсомольское ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1614 адамды құрады. Дереккөздер
Красноармейский ауылдық округі (Қостанай облысы)

Красноармейский ауылдық округі – Қостанай облысы Денисов ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Фрунзе, Кочержиновка, Красноармейское ауылдары кіреді. Орталығы – Фрунзе ауылы. Округ құрамында болған Тавриченка ауылы 2019 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2265 адамды құрады. Дереккөздер
Кемеңгер ауылдық округі

Кемеңгер ауылдық округі – Павлодар облысы Павлодар ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылға дейін "Красноармейский ауылдық округі" деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Кемеңгер, Шаңды ауылдары және Красноармейка темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Кемеңгер ауылы. Округ құрамында болған №2 бөлімше (Мирное) ауылы 2004 жылы таратылған. Дереккөздер
Куйбышев ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Куйбышев ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Боголюбово, Вознесенка, Надёжка ауылдары кіреді. Орталығы – Боголюбово ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2602 адамды құрады. Дереккөздер
Көксу ауылдық округі (Қарағанды облысы)

Көксу ауылдық округі – Қарағанды облысы Абай ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жартас, Көксу, Северное, Южное ауылдары кіреді. Орталығы – Көксу ауылы. Округ құрамында болған Зелёные Ключи ауылы 2023 жылы таратылған. Дереккөздер
Көксу ауылдық округі (Түркістан облысы)

Көксу ауылдық округі – Түркістан облысы Шардара ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Айдаркөл қашары, Басланды, Жоласар, Көксу ауылдары кіреді. Орталығы – Көксу ауылы. Кестеде кішірек жазумен тиесілі ауыл маңындағы тұрғылықты тұрғындары ұлттық санақ қорытындысына енген мекен-жайлар көрсетілген. Дереккөздер
Дәурен Сейітқалиев

Сейітқалиев Дәурен Нұхұлы — «Жас Отан» жастар канатының облыстық кеңесшісі, «Жастар таңдауы – Атырау» атты жастар қоғамдық бірлестігінің төрағасы, «Құлсары» жайдарман тобының мүшесі, Атырау қаласы химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің қосымша білім беру педагогы, актер, биші, ұйымдастырушы. Өмірбаяны 1989 жылы 5 желтоқсанда Атырау облысы, Атырау қаласында дүниеге келді. Әкесі - Нұх Сембайұлы Сейітқалиев Анасы, анасы - Раиса Сәпиқызы Асхарова. 2016 жылы жұбайы Абитова Жанар Серікқызымен отау құрды. Білімі *2007 жылы Н. Тілендиев атындағы Кіші өнер академиясында хореорафия мен актер шеберлігі бағытында білім алып, осы академияны тәмамдады. *2011 жылы Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласында М.Өтемісұлы атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетін хореограф-тәлімгер мамандығын бітірді. Қызмет жолы *2011-2013 ж. Қазақстан, Ресей, Болгария мемлекеттерінде өткен «Адами тұлғаның қалыптасуы» тренинг семинарларының қатысушысы. *2014-2016 ж. Назарбаев Зияткерлік мектебінде қосымша білім беру педагогы, өзін-өзі басқару парламенті жетекшісі, хореограф болып жұмыс істеді. *Атырау қаласы «Жастар таңдауы – Атырау» атты жастар қоғамдық бірлестігінің төрағасы *«Жас-Отан» жастар партиясының беделді мүшесі. Ұйымдастырушы, жетекшілік жұмыстары: *Орал қаласы «42-размер» атты әзіл-сықақ теледидар жобасы. *Атырау қаласы химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінде Қызылорда қаласының тұрғыны Қорғанбек Жасұланға арналған қоғамдық-қайырымдылық флэшмобы. Жетістіктері *2004 жылы Алматы қаласы «Бозторғай» лауреаты. *2005 жылы Санкт-Петербург қаласы «Окно в Европу» лауреаты. *2006 жылы Болгарияда «Усминикито но морето» лауреаты. *2008 жылы Астана қаласы «Шабыт» конкурс лауреаты. *2009 жылы Астана қаласы КТК-Жоғарғы лига жеңімпаз тобының мүшесі. *2010 жылы Польша «7 қаланы аралау» фестивалі, Қазақстан және Шет елдер халықаралық би байқауының лауреаты. *2015 жылы «Жас Отан» партиясы сертификаты, Қазақстанның «Жас Көшбасшылар» ассоциациясының сертификаты, Назарбаев Зияткерлік мектебінде атқарған елеулі еңбегі үшін алғыс хат иегері болды. *2015 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Алғыс хат» иегері атанды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер "[https://www.facebook.com/dauren.seitkaliev Facebook" әлеуметтік желісіндегі жеке парақшасы]
Global Shapers

Global Shapers (Глобал шейперс) қауымдастығы - Дүниежүзілік экономикалық форумның бастамасы. Бұл өз саласында елеулі жетістіктерге жеткен және қоғамды жақсартуға өз үлестерін қосқысы келетін 20-30 жас аралығындағы жастар құрған және басқаратын хабтардың (әр қаладағы бөлімшелер) желісі. Шейпер (ағылшын тіл. Shaping) сөзбе-сөз аударғанда "қалыптастырушы", "жаңа форма беруші" деген мағынаны білдіреді. Басқаша айтқанда, шейпер - болашақтың архитекторы. Глобал шейперс қауымдастығының негізін 2011 жылы әлемдегі белсенді жастардың басын біріктіру мақсатында Дүниежүзілік экономикалық форумның ұйымдастырушысы және атқарушы төрағасы Клаус Шваб қалаған. Қауымдастық әлем бойынша әрбір ірі қалаларда орналасқан хабтардың желісі бойынша ұйымдастырылған. Олар өздерінің жергілікті мекендерінің шеңберінде әр түріл оң әсер тудыратын іс-шаралар мен жобалар жасайды. Қауымдастық мүшесі ретінде өз қабілеттерін қоғамдық игілікке жұмсағысы келетін кез-келген мамандықтың өкілдері тіркеле алады. Мүшелікке қабылдау барысында айтулы жетістіктерге жеткен, өз ісінің шебері атана білген жастарға басымдық беріледі. 2016 жылдың 26 маусымына дейін әлемде 459 хабтар мен 6216 мүше тіркелген. Қазақстанда "Global Shapers" Алматы және Астана қалаларында жұмыс істейді.
Қазақ хандары

Қазақ хандығының ханы — Қазақ Хандығының басшысы, қазақ әскерінің бас қолбасшысы. Қазақ хандарының барлығы Шыңғыс ханның ұрпақтары, яғни Шыңғыс хан әулетіне жатады. Қазақ Хандығы өз заманындағы ең қуатты елдерінің бірі болатын. Қасым хан тұсында қазақ әскерінде жауынгерлер саны 300 мыңға жетті, ал Есім хан тұсында олардың саны 400 мыңнан асты. Осы хандар тек саясатпен ғана емес, соғыс ісімен, заңнамамен де айналысқан. Қасым хан дәуірінде "Қасқа жол", Есім хан тұсында "Ескі жол" және Тәуке хан заманында "Жеті жарғы" атты заңдар жинақтары жарық көрді. Қазақ хандарының резиденциялары әртүрлі замандарда әртүрлі жерлерде болды. Қасым хан тұсында резиденция жуырда жаулап алынған Сарайшық қаласында болды. 1599 жылы Есім хан резиденцияны Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің Үлкен Ақсарай және Кіші Ақсарай атты бөлмелеріне көшірді. Сол кесенеде бірнеше қазақ хандары жерленді. Ал Есім ханның өзінде Түркістан қаласында жеке кесенесі бар. Қасым ханда Сарайшықтағы кесенесі бар. ImageSize = width:1465 height:auto barincrement:12 PlotArea = top:0 bottom:30 right:150 left:20 AlignBars = justify DateFormat = yyyy Period = from:1465 till:1850 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1465 ScaleMinor = unit:year increment:10 start:1465 Colors = id:canvas value:rgb(1,1,1) id:w value:rgb(0.47,0.79,0.79) id:d value:yellow id:eon value:rgb(0.47,0.79,0.79) id:b value:rgb(0.95,0.158,0.160) id:i value:rgb(0.186,0.85,0.211) id:y value:rgb(0.60,0.179,0.113) Backgroundcolors = canvas:canvas BarData = barset:Rulers bar:eon PlotData = align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5) bar:eon color:eon from: 1465 till: 1533 color: w text:Құрылу дәуірі from: 1533 till: 1538 color: d text:Ханаралық дәуірі from: 1538 till: 1643 color: i text: Өркендеу дәуірі from: 1643 till: 1718 color: b text: Жоңғар шапқыншылығының дәуірі from: 1718 till: 1847 color: y text:Ыдырау дәуірі width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till barset:Rulers from:1465 till: 1474 color:w text:"Керей" from:1474 till: 1480 color:w text:"I Жәнібек хан" from:1480 till: 1511 color:w text:"Бұрындық хан" from:1511 till: 1521 color:w text:"Қасым хан" from:1521 till: 1523 color:w text:"Мамаш хан" from:1523 till: 1533 color:w text:"Тахир хан" from:1533 till: 1535 color:d text:"Ахмет хан" from:1533 till: 1537 color:d text:"Тоғым хан" from:1533 till: 1538 color:d text:"Бұйдаш хан" from:1538 till: 1580 color:i text:"Хақназар хан" from:1580 till: 1582 color:i text:"Шығай хан" from:1582 till: 1598 color:i text:"Тәуекел хан" from:1598 till: 1628 color:i text:"Есім хан" from:1628 till: 1643 color:i text:"ІІ Жәнібек хан" from:1643 till: 1652 color:b text:"Жәңгір хан" from:1652 till: 1680 color:b text:"Батыр хан" from:1680 till: 1715 color:b text:"Тәуке хан" from:1715 till: 1718 color:b text:"Қайып хан" from:1718 till: 1729 color:y text:"Болат хан" from:1730 till: 1771 color:y text:"Әбілмәмбет хан" from:1771 till: 1781 color:y text:"Абылай хан" from:1841 till: 1847 color:y text:"Кенесары хан" barset:skip Қазақ хандығы хандарының тізімі
Өмірзақ (Абай облысы)

Өмірзақ — Абай облысы Бородулиха ауданы, Белағаш ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулихадан батысқа қарай 24 км жерде орналасқан. Дереккөздер
Месси-Роналду қарсыластығы

мен Леонель Месси 2011 жылы 9 ақпанда Женевада Аргентина мен Португалия матчының алдында]] Месси-Роналду қарсыластығы әлемдегі танымал қарсыластардың бірі. Бұл Аргентина және Португалия футболшылары Леонель Месси мен Криштиану Роналду қарсыластығы. Өмірбаяндары Лионель Месси Лионель Андрес Месси — Аргентиналық футболшы және «Барселона» командасының шабуылшысы. Месси 1987 жылы 24 маусымда Росариода дүниеге келген. Әкесі – Хорхе Месси, анасы – Силия Месси (қыз кезіндегі тегі – Кусситини). Оның атасы Анджело Месси 1883 жылы Италияның Анкона қаласынан Аргентинаға көшеді. Оның Родриго мен Матиас атты екі ағасы жене Мария Соль атты апасы бар. Месси футболды өз әкесінің Грандоли клубында 5 жасынан ойнай бастайды. 1995 жылы Месси «Ньюэллз Олд Бойз» командасына көшеді. 11 жасында Лионельге соматотропин (өсу гармоны ) жетіспеушілігі диагнозы қойылады. «Ривер Плейт» командасы оған қызығушылық көрсеткенімен, оның емдеуіне жеткілікті қаражат таппады. «Барселонаның» спорттық директоры Карлес Рексач Мессиді 13 жасында байқаған соң жас дарын оған қатты әсер етеді. Сондықтан ол клуб басшылығынан, Мессиді және оның отбасын Испанияға көшіріп әкелуі мен сырқатын емдеуге, қаражат бөлетін келісіміне қол жеткізді. Содан бері Месси «Барселонаның» жасөспірімдер құрамында ойнай бастайды. Криштиану Роналду Криштиану Роналду душ Сантуш Авейру (португалша Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro, 5 ақпан, 1985 жыл) - Криштиану Роналду атымен танылған португалиялық футболшы. Португалия құрама командасында капитан ретінде және Реал Мадрид клубында жартылай қорғаушы, шабуылшы ретінде өнер көрсетеді. Манчестер Юнайтед клубынан Реал Мадридқа өту үшін 83 млн. артық фунт стерлинг төленгенде футбол тарихындағы ең қымбат футболшы атанған еді. Одан тысқары, келісім-шарт бойынша, Реал Мадрид клубы Роналдуға жылына 12 млн. еуро жалақы төлейді. 2010 жылы Жозе Моуринью: «Мен — ең үздік жаттықтырушылардың бірімін, ал Роналду әлемнің ең мықты футболшысы». 2012 жылы Диего Марадона Роналдуны "әлемдегі ең мықты футболшы" деп атады. Жетістіктері 15 қаңтарда Алтын добын Сантьяго Бернабеу аланында көрсетуі]] Жыл ойыншысы ФИФА Алтын добы Алтын бутсы
Көктерек ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Көктерек ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Мортық, Көктерек ауылдары кіреді. Орталығы – Мортық ауылы. Округ құрамында болған Тоспа ауылы 2008 жылы, Қарамырза ауылы 2024 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1001 адамды құрады. Дереккөздер
Лебяжі ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Лебяжі ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Құралай, Лебяжье ауылдары кіреді. Орталығы – Лебяжье ауылы. Округ құрамында болған Круглое ауылы 2019 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 979 адамды құрайды. Дереккөздер
Аққулы ауылдық округі

Аққулы ауылдық округі – Павлодар облысы Аққулы ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін "Лебяжі ауылдық округі" деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Аққулы ауылы кіреді. Орталығы – Аққулы ауылы. Дереккөздер
Лесной ауылдық округі (Аққайың ауданы)

Лесной ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік. 1999 жылға дейін Ленин ауылдық округі деп аталған. Әкішілік құрамы Құрамына Ленинское, Дайындық ауылдары кіреді. Орталығы – Ленинское ауылы. Округ құрамында болған Қызылжұлдыз ауылы 2010 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1512 адамды құрайды. Дереккөздер
Большие Дубравы ауылдық әкімдігі

Большие Дубравы ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы Лесной ауылдық округі Большие Дубравы ауылдық әкімдігі болып қайта құрылған. Әкімшілік құрамы Құрамына Большие Дубравы, Ковалёвка ауылдары кіреді. Орталығы – Большие Дубравы ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 802 адамды құрады. Дереккөздер
Лесной ауылдық округі (Павлодар облысы)

Лесной ауылдық округі – Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Крупское, Лесное, Раздельное ауылдары кіреді. Орталығы – Лесное ауылы. Округ құрамында болған Октябрьское ауылы 2018 жылы таратылған. Дереккөздер
Ломоносов ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Ломоносов ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ломоносовка, Ставрополка, Степное, Урожайное ауылдары кіреді. Орталығы – Ломоносовка ауылы. Округ құрамында болған Ломоносовское ауылы 2018 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2460 адамды құрады. Дереккөздер
Ломоносов ауылдық округі (Қостанай облысы)

Ломоносов ауылдық округі – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қасқаат, Көктерек, Шиелі ауылдары кіреді. Орталығы – Қасқаат ауылы. Округ құрамында болған Қаражар ауылы 2017 жылы, Қарамай ауылы 2023 жылы таратылды. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2561 адамды құрады. Дереккөздер
Май ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Май ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Майское ауылы кіреді. Орталығы – Майское ауылы. Округ құрамында болған Жаңатұрмыс, Найзатомар ауылдары 2008 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 556 адамды құрады. Дереккөздер
Май ауылдық округі (Қостанай облысы)

Май ауылдық округі – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Майское, Приреченское ауылдары кіреді. Орталығы – Майское ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2273 адамды құрады. Дереккөздер
Май ауылдық округі (Павлодар облысы)

Май ауылдық округі – Павлодар облысы Май ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Еңбекші, Май ауылдары кіреді. Орталығы – Май ауылы. 2004 жылы округ құрамында болған Охра ауылы таратылды. Дереккөздер
Богомолово

Богомолово — Абай облысы Бородулиха ауданы, Таврия ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулихадан шығысқа қарай 39 км-дей жерде. Халқы Тұрғыны 13 адам (2009). Дереккөздер
Воскресеновка (Абай облысы)

Воскресеновка — Абай облысы Бородулиха ауданы, Петропавл ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулихадан оңтүстік-батысқа қарай 53 км-дей жерде. Халқы Тұрғыны 20 адам (2009). Дереккөздер
Мереке ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

Мереке ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Мереке, Қалмақ ауылдары кіреді. Орталығы – Мереке ауылы. Округ құрамында болған Жайықбай, Карташово ауылдары 2011 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 731 адамды (359 ер адам және 372 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Петропавл ауылдық округі

Петропавл ауылдық округі – Абай облысы Бородулиха ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Петропавловка, Изатулла ауылдары кіреді. Орталығы – Петропавловка ауылы. Округ құрамында болған Воскресеновка ауылы 2018 жылы, Мещанка ауылы 2019 жылы таратылған. Дереккөздер
Михайлов ауылдық округі (Қарабалық ауданы)

Михайлов ауылдық округі – Қостанай облысы Қарабалық ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Михайловка, Лесное, Терентьевка ауылдары кіреді. Орталығы – Михайловка ауылы. Округ құрамында болған Светлое ауылы 2023 жылы таратылды. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1454 адамды құрады. Дереккөздер
Михайлов ауылдық округі (Меңдіқара ауданы)

Михайлов ауылдық округі – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына қысқартылған "Борков ауылдық округінен" 2 елді мекен қосылды. Әкімшілік құрамы Құрамына Михайловка, Архиповка, Борки, Степановка ауылдары кіреді. Орталығы – Михайловка ауылы. Округ құрамында болған Татьяновка ауылы 2023 жылы таратылды. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4404 адамды құрады. Дереккөздер
Мещанка (Абай облысы)

Мещанка — Абай облысы Бородулиха ауданы, Петропавл ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулихадан батысқа қарай 68 км-дей жерде. Дереккөздер
Михайлов ауылдық округі (Павлодар облысы)

Михайлов ауылдық округі – Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Красновка, Михайловка, Мыңкөл, Петропавловка ауылдары кіреді. Орталығы – Михайловка ауылы. Округ құрамында болған Благодатное ауылы 2018 жылы таратылған. Дереккөздер
Мағжан ауылдық округі

Мағжан ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін Молодёжный ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Жастар, Сарытомар ауылдары кіреді. Орталығы – Жастар ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 660 адамды құрайды. Дереккөздер
Молодёжный ауылдық округі (Қостанай облысы)

Молодёжный ауылдық округі – Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Молодёжное, Матросово ауылдары кіреді. Орталығы – Молодёжное ауылы. Тарихы 2019 жылы Молодёжное ауылы мен Матросово ауылынан Молодёжный ауылдық округі құрылды. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 744 адамды құрады. Дереккөздер
Мәдениет ауылдық округі (Абай облысы)

Мәдениет ауылдық округі – Абай облысы Аягөз ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Мәдениет ауылы. Округ құрамында болған Көктал ауылы 2013 жылы таратылған. Дереккөздер
Мәдениет ауылдық округі (Қызылорда облысы)

Мәдениет ауылдық округі – Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Мәдениет ауылы кіреді. Орталығы - Мәдениет ауылы. Округ құрамында болған Сәтбай ауылы 2015 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1951 адамды (1048 ер адам және 903 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ілияс Мұхамед-Халелұлы Сүлейменов

Ілияс Мұхамед-Халелұлы Сүлейменов (1964 жылы 25 маусым күні Алматыда туған) - белгілі қазақ зергері, ғалым, философия ғылымдарының докторы, қолөнердегі "Еуразиялық этномодерн" бағытының негізін қалаушы. Өмірбаяны Ілияс Сүлейменов 1964 жылы 25 маусымда Алматыда қаласында белгілі жазушы, аудармашы, ғалым Мұхамед-Халел Сүлейменовтің отбасында дүниеге келген. 1986 жылы Қазақ мемлекеттік университетін тәмәмдаған. Әскердегі қызметтен кейін Қазақ ҒА Философия және құқық институтының аспирантурасына түседі. 1997-1998&nbsp;жылдары Мәскеу Үкіметінің жанындағы оқу орындарының біріккен академиясының докторантурасында оқиды. Дереккөздер
Николаев ауылдық округі

* Николаев ауылдық округі – Ақмола облысы Астрахан ауданындағы әкімшілік бірлік. * Николаев ауылдық округі – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік. * Николаев ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Новопокров ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Новопокров ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Новопокровка, Ақсу, Белоглинка, Еңбек, Жаңасу ауылдары кіреді. Орталығы – Новопокровка ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1749 адамды құрады. Дереккөздер
Вальвестино (су қойма)

Вальвестино (Lago di Valvestino) — Италияның солтүстігіндегі жасанды көл. Ломбардияның Брешиа шет аймағында орналасқан. Көл Тосколано өзенінде СЭС бөгетінің құрылысы барысында пайда болған. Су қойманы толтыру 1962 жылы басталған. Вальвестино көлі іс жүзінде Гарньяно коммунасының аумағында орналасқан, оның тек кішкентай бөлігі ғана Вальвестино коммунасына қарасты. Сілтемелер * http://www.ise.cnr.it/limno/schede/valvestino.htm
Новопокров ауылдық округі (Қостанай облысы)

Новопокров ауылдық округі – Қостанай облысы Ұзынкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына қысқартылған "Варваровка ауылдық округінен" 1 елді мекен қосылды. Әкімшілік құрамы Құрамына Новопокровка, Варваровка, Воскресеновка ауылдары кіреді. Орталығы – Новопокровка ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2278 адамды құрады. Дереккөздер
Новосёлов ауылдық округі (Қостанай облысы)

Новосёлов ауылдық округі – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Новосёловка, Аққұдық, Құрқуыс, Сосновка ауылдары кіреді. Орталығы – Новосёловка ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1713 адамды құрады. Дереккөздер
I Баязит

I Баязит (; 1357 – 8 наурыз 1403) — Осман империясының 4-ші сұлтаны, қолбасшы. Өмірбаяны I Баязит 1357 жылы османлы сұлтаны I Мұрат шаңырағында дүниеге келді. Ол сұлтандық отбасысында кіші бала болды. Шамамен 1381 жылы Баязит гермиян әмірі Сүлейменнің Дәулетшаһ деген қызына үйленді. Жасау мүлкі ретінде гермияндар өздерінің кейбір иеліктерін берді. Содан кейін Баязит әкесінің үкімімен Кютахьяның санжақбейі болып тағайындалды. Сербия жаулауы 15 маусым 1389 жылы әкесінің өліміне байланысты Баязит османлы сұлтаны болып жарияланды. Анасы Гүлшешек қатын грек болу себебімен Баязитті сұлтан ретінде османлылардың христиан вассалдары көруді қалаған. Ал түріктердің көбісі Баязиттің үлкен ағасы Жақып шаһзаданы жақтаған. Соған байланысты Баязит үлкен ағасы тарапынан ешқандай бүлік көрмес үшін оны өлім жазасына кесті. Осылайша "аға-іні өлтірушілік" дәстүрі пайда болды. Баязиттің ойынша, сұлтан аға-інісіз қалса, елде ешқандай бүлік, көтеріліс болмайды. Баязиттің ұрпақтары, яғни келесі сұлтандар да "аға-іні өлтірушілік" дәстүріне бағынып, тақты осы әдіспен сақтап қалып отырды. Косово жазығындағы шайқаста османлылар толықтай жеңіске жетті. Ал I Баязит әкесі үшін кегін алды: серб князі Стефан Вулковичпен келісім жасап, Сербияны Османлы мемлекетінің вассалы етті, ал оның әпкесі Оливера Вулковичті әйелдікке алды. Анадолы жаулауы Османлы әскері Балқан түбегінде болған кезде, түрік бейліктері османлылардан өздерінің бұрынғы жерлерін қайтаруға кірісті. Алайда мұны сезген I Баязит өз әскерін лезде Анадолыға асырып, түрік бейліктеріне үлкен жорық жасады. Осы жорықта I Баязит Айдын, Сарухан, Гермиян, Ментеше және Хамит бейліктерін жаулап алды. Бұл жаулаулар османлыларға Жерорта теңізі мен Эгей теңізіне жол ашты. Жаңа құрылған Османлы флоты Хиос аралын ойран етті, Аттика жағалауларына шапқыншылықтар жасады, және теңіздегі басқа аралдарға сауда шектемесін қоюға тырысты. 1390 жылы I Баязит Қараман бейлігінің елордасы Коньяны жаулап алды. Келесі жылы қараман бейі Алаеддин бей I Баязитке қарсы соғысты жаңартты, алайда шайқас кезінде жеңіліс тауып, I Баязит үкімімен өлім жазасына кесілді. Сонымен қатар I Баязит Кайсери, Сивас бейліктерін және Кастамону әмірлігін жаулап алды. Кастамону жаулауы османлыларға Қара теңіздегі Синоп кемежайына жол ашты. Жаулап алынған бейліктер басқаруын I Баязит жергілікті намангерлерге тапсырып, өзі көп уақытын Еуропада өткізді. I Баязит саясатының әкесі I Мұраттың саясатынан айырмашылығы — ассимиляция саясатын ұстанбады. Садрағзамы
Ноғайбай

Ноғайбай сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Кісі есімі: * Ноғайбай Айғабылов * Ноғайбай Дәулетбақұлы * Ноғайбай Сүлейменұлы Елді мекендер: * Ноғайбай – Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл. * Ноғайбай – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы ауыл. * Ноғайбай ауылдық округі
Нұра ауылдық округі

* Нұра ауылдық округі – Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданындағы әкімшілік бірлік. * Нұра ауылдық округі – Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданындағы Сөгеті ауылдық округінің бұрынғы атауы. * Нұра ауылдық округі – Алматы облысы Талғар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Озёрный ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Озёрный ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Озёрное, Бауман, Қарақамыс ауылдары кіреді. Орталығы – Озёрное ауылы. Округ құрамында болған Ақбалық ауылы 2018 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1167 адамды құрайды. Дереккөздер
Озёрный ауылдық округі (Қостанай облысы)

Озёрный ауылдық округі – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Озёрное, Суриковка, Шишкинское ауылдары кіреді. Орталығы – Озёрное ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2721 адамды құрады. Дереккөздер
Ольгин ауылдық округі (Успен ауданы)

Ольгин ауылдық округі – Павлодар облысы Успен ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қызылағаш, Ольховка, Тимирязево ауылдары кіреді. Орталығы – Қызылағаш ауылы. 2013 жылы Ольгин ауылдық округі таратылып, құрамында болған Ольгино, Тимирязево, Ольховка ауылдары мен Успен ауылдық округінің Белоусовка ауылынан Белоусов ауылдық округі құрылып, орталығы Белоусовка ауылы болып белгіленді. 2018 жылы Ольгин ауылдық округі қайта құрылып, құрамына таратылған Белоусов ауылдық округінің Ольгино, Тимирязево, Ольховка ауылдары енді. Дереккөздер
I Мехмет

I Мехмет (; 1389 – 26 мамыр 1421) — Осман империясының 5-ші сұлтаны, қолбасшы. I Мехметтің замандастары оны әділ, момын, бейбітшіл мінезді билеуші екенін мінездеді. Сұлтан діни еріктілікті ұстанды, яғни мұсылман емес османлыларға сабырмен қарады, сауданы дамытуға тырысты, ғимараттар салды (мысалы, Адрианополь мешіті), әдебиетті сүйді, әсіресе поэзияны. Өмірбаяны I Мехмет 1387 жылы османлы елордасы Бурса қаласында османлы сұлтаны I Баязиттің шаңырағында дүниеге келді. Әкесі өте қуатты билеуші болатын. Алайда Анадолыға басып кірген Тұран әмірі I Темір Анкара шайқасында I Баязитті жеңіп, Османлы мемлекетін едәуір әлсіретті. 1402 жылы тұтқынға алынған I Баязит анықталмаған себеппен қаза тапты. Осыдан кейін Османлы мемлекетінде сұлтанаралық заман болды (1402-1413). Тақ үшін күреске I Баязиттің төрт ұлы қатысты: Иса, Мұса, Сүлеймен және Мехмет. 1402 жылы Сүлеймен шаһзада Румелияда, Иса шаһзада Батыс Анадолыда, ал Мехмет шаһзада Шығыс Анадолыда өздерін сұлтан деп жариялады. Басында Мұса шаһзада Мехмет шаһзадамен бірге болған, алайда соңғысы Мұса шаһзаданы Сүлеймен шаһзадамен соғыстырғанда, Мұса шаһзада жеңіске жетіп, Сүлеймен шаһзаданың орнына өзін сұлтан етіп жариялады. Мехмет шаһзада өз ағасын жазалау мақсатымен Румелия үшін күреске түседі. Сондықтан ол византиялық император II Мануил көмегімен Анадолыдан Фракияға кемелермен өтеді. Бірақ сол кездегі шайқастар екі жаққа да пайда әкелмеді, оның үстіне Мехмет шаһзада Айдын бейінен қорғану үшін Анадолыға қайтып келуге мәжбүр болды. Соңғы шаруаны тындырып алғаннан кейін, ақыры, 1413 жылы Мұса шаһзаданың әскерін талқандап, османлылардың барлық жерлерін өзіне бағындырды. Билеген жылдары Сұлтан болғаннан кейін I Мехмет бар күш-жігерін Османлы сұлтандығын бұрынғы қалпына келтіруге жұмсады. Сондықтан сұлтан барлық көрші елдермен жақсы қарым-қатынаста болып, бар қуатын тек он жыл бұрын тәуелсіздігін алған бейліктерге шоғырлайды. 1415 жылы I Мехмет Қараман Бейлігінен басқа жуырда тәуелсіз алған бейліктердің барлығын бағындырды. 1416 жылы османлы форты Венеция фортына қарсы соғыс жүргізді, алайда венециялықтар Гелиболу түбегіне жақын жерде жеңіске жетіп, османлылардың 25 кемесін алды. Сол жылы Анадолыда Бадреддин Махмұт Симауи бастаған кең ауқымды төңкеріс басталды. Бұл төңкерісті сұлтан Смирна шайқасында басты. Өмірінің соңғы жылдарында да I Мехмет тағы бір төңкерісті басты. Бұл төңкерісті жетекшісі өзіне сұлтанның ағасы Мұстафа шаһзада деген жалған есім алды. Садрағзамдары
Девятка

Девятка — Абай облысы Бородулиха ауданы, Краснояр ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Бородулихадан оңтүстік-шығысқа қарай 64 км-дей жерде орналасқан. Халқы Тұрғыны 50 адам (2009).
II Мұрат

II Мұрат (; маусым 1404 – 3 ақпан 1451) — Осман империясының 6-шы сұлтаны, қолбасшы. Өмірбаяны II Мұрат 1404 жылы Амасьяда дүниеге келді. Әкесі I Мехмет қайтыс болғаннан кейін 17 жастағы Мұрат шаһзада таққа отырды. Билеген жылдарының басында II Мұрат Мұстафа шаһзада жалған есімді адаммен соғысуға мәжбүр болды. Ақыры, 1422 жылы Бұрсаға жақын жерде II Мұрат әскері жалған Мұстафа әскерін ойсырата жеңді, ал өзін өлім жазасына кесті. 1422 жылдың маусымында сұлтан Константинопольді қоршады, бірақ бұл қоршауы сәтсіз өтті. Флоты да, артилериясы да жоқ османлы әскері бәрі-бір византиялық елордаға 28 тамыз 1422 жылы шешуші шабуыл жасады. Бұл шабуыл да сәтсіз аяқталды, османлылар үлкен шығынға батты. Көп ұзамай II Мұрат бұл шабуылды аяқтауға мәжбүр болды, себебі шығыстағы түрік бейліктері — Айдын, Гермиян, Ментеше, Сарухан және Хамит төңкеріс жасады. Бұл төңкеріс тек 1426 жылы ғана басылды. Қараман Бейлігінен басқа бүкіл түрік бейліктері қайтадан османлыларға өтті. 1430 жылы II Мұрат Венецияға тиесілі болған Фессалоники қаласын басып алды. Тұрғындардың кейбіреулері өлтірілді, кейбіреулері құлдыққа алынды, ал ойрандалған қалаға түрік халқын қоныстардырды. Сөйтіп Фессалоники қаласында ассимиляция үдерісі басталды. Одан кейін османлылар Валахия мен Сербияны жаулады, алайда 6 ай бойы қоршалған Белград қаласы османлыларға өтпеді. 1441 жылы Османлы Сұлтандығына қарсы одаққа немістер, поляктар және албандар қосылды. 1441-1444 жж. крест жорығында крестшілер 1443 жылы Ниш пен София қалаларын, ал 1444 жылы османлыларға қатты соққы берді. 12 маусым 1444 жылы II Мұрат Эдирне қаласында мажар патшасы III Владиславпен бітім шарт жазысты. Бұл келісім бойынша османлылар Мажарстанмен шекаралас серб жерлерінің тәуелсіздігін мойындады. Бұл жайттарға қапаланған II Мұрат тақты 12 жасар баласы II Мехметке тапсырды, ал өзі мемлекеттік істерден уақытша безді. Мұны пайдаланған мажарлар бітім шартты бұзып, Болгарияға басып кірді. Баласы II Мехмет бұйрығымен Мұрат османлылар әскерін басқарып, Варна шайқасында Янош Хуньяди бастаған әскерді талқандады. Жаңа шеріктердің төңкерісі және Ескендір бейдің Албаниядағы төңкерісі II Мұратты 1446 жылы таққа қайтуға мәжбүрледі. Бұдан кейін османлылар Мореяны жаулап, Албанияға басып кірді. 1448 жылдың қазанында болған Косово шайқасында 50-мыңдық османлы әскері Янош Хуньяди бастаған крестшілерді талқандады. Бұл жеңіс османлыларға балқандық халықтарды өз қарамағында бірнеше ғасыр бойы ұстауын қамсыздандырды. 1449 жылы және 1450 жылы II Мұрат Албанияға жорықтар жасады, бірақ олар сәтсіз аяқталды. 1451 жылдың қысында II Мұрат сырқаттанып 3 ақпан 1451 жылы туған қаласы Эдирнеде қайтыс болды. Садрағзамдары Дереккөздер