kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Загреб жупаниясы

Загреб жупаниясы — Хорватияның солтүстігінде орналасқан жупания. Бұл жупания Хорватияның астанасы Загреб қаласының айналасындағы аумақты қамтиды, ал Загреб өзі Загреб жупаниясының әкімшілік орталығы болғанымен, оның құрамына кірмейді. Загреб қаласымен, солтүстікте Крапина-Загорье және Вараждин жупанияларымен, шығысында Беловар-Билогора жупаниясымен, оңтүстігінде Сисак-Мославина жупаниясымен және оңтүстік-батысында Карловац жупаниясымен шектеседі. Әкімшілік бөлінісі Загреб жупаниясы 9 қалаға және 25 қауымдастыққа бөлінеді: Дереккөздер
Беловар-Билогора жупаниясы

Беловар-Билогора жупаниясы — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан жупания. Жупанияның атауы оның ең ірі қаласы Беловар мен жупанияның солтүстігінде орналасқан Било-Гора қыратына байланысты қойылған. Географиясы Жупанияның аумағы — 2640 км². Солтүстігінде Копривница-Крижевци жупаниясымен, солтүстік-шығысында Вировитица-Подравина жупаниясымен, оңтүстік-шығысында Пожега-Славония жупаниясымен, оңтүстік-батысында Сисак-Мославина жупаниясымен және батысында Загреб жупаниясымен шектеседі. Беловар-Билогора — басқа мемлекеттермен шекаралас емес үш хорват жупаниясының бірі. Халқы және әкімшілік бөлінісі 2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 133 084 адам тұрған. Ұлттар бойынша олар келесідей бөлінген: * хорваттар — 82,56 % * сербтер — 7,08 % * чехтер — 5,33 % * басқалар — 5,03 % Чехтердің едәуір қауымы Дарувар қаласы мен оның айналасында тұрады. Әкімшілік тұрғыдан жупания 5 қалаға және 23 қауымдастыққа бөлінеді: Қалалар * Беловар қаласы, жупанияның астанасы, 27 783 адам * Дарувар қаласы, 9815 адам * Гарешница қаласы, 4252 адам * Грубишно-Поле қаласы, 3171 адам * Чазма қаласы, 2878 адам Қауымдастықтар: * Берек * Дежановац * Джуловац * Херцеговац * Иванска * Капела * Кончаница * Нова-Рача * Ровище * Северин * Сирач * Шандровац * Штефанье * Велика-Писаница * Велика-Трновитица * Велики-Грджевац * Велико-Тройство * Зрински-Тополовац Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.bbz.hr Жупанияның ресми сайты] * [http://www.tzbbz.hr Жупанияның туристік қоғамдастығы]
Брод-Посавина жупаниясы

Брод-Посавина жупаниясы — Хорватияның солтүстік-шығысында орналасқан жупания. Жупания аумағы Сава өзенінің сол жағалауымен бойлай созылып жатқан, Посавина деп аталатын тарихи аймақта орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Славонски Брод қаласы. Географиясы Жупанияның аумағы — 2030 км². Батысында Сисак-Мославина жупаниясымен, шығысында Вуковар-Срем жупаниясымен, солтүстігінде Пожега-Славония жупаниясымен және солтүстік-шығысында Осиек-Баранья жупаниясымен шектеседі. Жупанияның оңтүстігі Босния және Герцеговинамен шекараласады (шекара Сава өзені бойымен өтеді). Оңтүстікте, Саваға жақын орналасқан аумақтар тегіс, ал солтүстігінде таулар бар, олардың ең биігі — Псунь. Жерлері өте құнарлы. Халқы 2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 172 993 адам тұрған. Жупания халқының ұлттық құрамы: 94 % — хорваттар, 3 % — сербтер, 0,3 % — ромалар, 0,21 % — босниялықтар, 0,18 % — украиндар, 0,16 % — албандар. Әкімшілік бөлінісі Жупания 28 әкімшілік бірлікке (2 қала, 26 қауымдастық) бөлінеді: Қалалар: * Славонски Брод, жупанияның астанасы, 64 000 адам * Нова Градишка, 35 400 адам Қауымдастықтар: * Бебрина * Бродски Ступник * Буковле * Черник * Давор * Доньи Андриевцы * Драгалич * Гарчин * Горнья Врба * Горньи Богичевцы * Грудинцы * Клакар * Нова Капела * Окучани * Оприсавцы * Ориовац * Подцркавлье * Решетари * Сибинь * Сикиревцы * Славонски Шамац * Стара Градишка * Старо Петрово Село * Велика Копаница * Врбье * Врполье Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.obz.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Вараждин жупаниясы

Вараждин жупаниясы — Хорватияның солтүстік бөлігінде, Словениямен шекаралас орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Вараждин қаласы. Географиясы Жупанияның аумағы — 1262 км². Солтүстігінде Меджимурье жупаниясымен, оңтүстік-шығысында Копривница-Крижевци жупаниясымен, оңтүстігінде Загреб жупаниясымен, оңтүстік-батысында Крапина-Загорье жупаниясымен шектеседі. Солтүстік-батысында жупания Словениямен шекаралас. Жупания арқылы Будапешт — Вараждин — Загреб және Марибор — Вараждин — Осиек бағытында маңызды автокөлік және теміржол магистральдары өтеді. Жупанияның солтүстік бөлігі Драва өзенінің төменгі аңғарында орналасса, оңтүстік бөлігі көбірек төбелі. Крапина-Загорье жупаниясымен шекара Иваншчица таулары бойымен, Копривница-Крижевци жупаниясымен шекара Калник таулары бойынша өтеді. Халқы және әкімшілік бөлінісі 2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 184 769 адам тұрған, олардың 97,7 % — хорваттар, 0,4 % — сербтер, 0,3 % — словендер. Әкімшілік тұрғыдан жупания 6 қала мен 22 қауымдастыққа бөлінеді (2001 жылғы мәліметтер бойынша). Қалалар: * Вараждин * Лудбрег * Лепоглава * Иванец * Нови Мароф * Вараждинске Топлице Қауымдастықтар: * Бедня * Беретинец * Брезница * Брезнички Хум * Цестица * Донья Воча * Доньи Мартиянец * Горни Кнегинец * Ялжабет * Кленовник * Льюбешчица * Мали-Буковец * Марушевец * Петриянец * Срачинец * Свети-Джурдж * Свети Илия * Трновец Бартоловечки * Велики Буковец * Видовец * Виница * Високо Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.varazdinska-zupanija.hr Жупанияның ресми сайты]
Вировитица-Подравина жупаниясы

Вировитица-Подравина жупаниясы — Хорватияның солтүстік-шығысында орналасқан жупания. Жупанияның атауы әкімшілік орталығы — Вировитица қаласы мен Драва өзені бойында, Мажарстанмен шекаралас Подравина тарихи аймақта орналасқан. Географиясы Жупанияның аумағы — 2024 км². Шығысында жупания Осиек-Баранья жупаниясымен, оңтүстігінде Пожега-Славония жупаниясымен, оңтүстік-батысында Беловар-Билогора жупаниясымен, солтүстік-батысында Копривница-Крижевци жупаниясымен шектеседі. Солтүстігінде Вировитица-Подравина жупаниясы Мажарстанмен шекараласады, шекара Драва өзені бойымен өтеді. Жупания аумағында Будапешт — Баня Лука және Вараждин — Осиек бағытындағы маңызды теміржол және автокөлік магистральдары орналасқан. Халқы және әкімшілік бөлінісі 2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 93 389 адам тұрған, олардың 89,5 % — хорваттар, 7,1 % — сербтер, 0,3 % — мажарлар. Жупания үш қала мен 13 қауымдастыққа бөлінеді (2001 жылғы мәліметтер бойынша). Қалалар: * Вировитица, жупанияның әкімшілік орталығы, халық саны 15 589 адам * Слатина, халық саны 10 920 адам * Ораховица, халық саны 4262 адам Қауымдастықтар: * Црнац * Чачинци * Чаджавица * Градина * Лукач * Миклеуш * Нова Буковица * Питомача * Сопье * Сухополе * Шпишич Буковица * Вочин * Зденци Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20060911103750/http://www.viroviticko-podravska-zupanija.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Вуковар-Срем жупаниясы

Вуковар-Срем жупаниясы — Хорватияның солтүстік-шығыс шетінде орналасқан жупания. Жупания Славония, Срем және Подравина тарихи аймақтарының тоғысқан жерінде орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Вуковар қаласы, бірақ халық саны бойынша ең үлкен қала — Винковци. Географиясы Жупанияның аумағы — 2454 км². Батысында Брод-Посавина жупаниясымен, солтүстік-батысы мен солтүстігінде Осиек-Баранья жупаниясымен шектеседі. Оңтүстігінде жупания Босния және Герцеговинамен, солтүстік-шығысыта, шығыста мен оңтүстік-шығыста Сербиямен шекаралас. Солтүстік-шығыстағы шекара Дунай бойымен өтеді. Жупанияның аумағы негізінен тегіс, тек шығысында Фрушка Гора орманды қырат орналасқан. Топырағы құнарлы. Вуковар-Срем жупаниясының аумағында неолит дәуірінің археологиялық ескерткіштері бар. Жупанияның қалалары Хорватиядағы соғыс кезінде қатты зардап шекті. Халқы 2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 204 768 адам тұрған. Жупанияның ұлттық құрамы: 78,3 % — хорваттар, 15,5 % — сербтер, 1 % — мажарлар, 0,9 % — русиндер. Әкімшілік бөлінісі Әкімшілік жағынан жупания 31 қауымдастыққа (5 қала, 26 қауымдастық) бөлінеді: * Вуковар — жупанияның астанасы, халқы 30 126 адам * Винковци — халқы 33 239 адам * Жупаня — халқы 13 775 адам * Отук — халқы 5858 адам * Илок — халқы 5897 адам * Трпинья * Борово * Тординцы * Маркушица * Ярмина * Иванково * Воджинцы * Стари Микановцы * Бабина Греда * Церна * Градиште * Андрияшевцы * Привлака * Бошняцы * Дреновцы * Гунья * Врбанья * Нийемцы * Товарник * Ловас * Томпоевцы * Стари Янковцы * Негославцы * Богдановцы (Богдановцы, Петровцы және Свиняревцы) * Нуштар * Штитар — 2006 жылы Жупанья қаласынан бөлініп шыққан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20040121234416/http://www.vukovarsko-srijemska-zupanija.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Шерзат Болаттың өлімі

Шерзат Болаттың өлімі — 2024 жылғы 4 қазанға қараған түні Алматы облысының Талғар қаласында болған төбелес кезінде Шерзат Болаттың жүрек тұсына пышақ сұғылып, 16 жасар жасөспірім қайтыс болды. Алайда Ішкі істер министрлігі кейін көрсеткен бейнелерде бұл түсіндірмені жоққа шығарды. Қылмыс салдарынан жергілікті биліктің біраз шенеуніктері, соның ішінде Талғар әкімі, оның бір орынбасары және аппаратының басшысы қызметтерінен босатылды. Бақыт Реймова есімді әпкесі бар. Осы бақылағанының күдіктіні ақтағысы келгенінен айтылғанын ол жоққа шығарды. Есенәлиевтің айтуынша, Болатқа берілген алдын ала диагноз кеуде қуысының ашық жарақаты, яғни сол жақтағы кеудеге пышақ жарақаты болды. Ашық жүрек жарасы және жүрек тампонадасы болды. Оған дереу медициналық көмек көрсетілді, жүрек-өкпе реанимациясы жүргізілді, бірақ нәтиже болмады, жасөспірім сол жерде қайтыс болды. 15 қазанда Алматы облысының құқық қорғау органдары дүкен камераларынан алынған оқиға орнынан бар видео жариялады және сот ісінің жария түрде өту мүмкіндігі жайлы да айтты. Ішкі істер министрлігі оқиғадағы «Хуторские» ұйымдасқан қылмыстық тобының үлесіне және оның жалпы бар болғанына күмән келтірді, топтың есептерінде болмағанын айтты. Айсов Болаттың өліміне кінәлі деген айып көрген күдіктілердің туған жылдарын да айтып кетті: 1993, 1996, 1998 бен 2000 жылдар. Shishkin_live редакциясы өлім мен қылмыстық топтың байланысын дәлелдей алса, шенеуніктердің оларға деген қатысы жайлы ақпарат табу мүмкін емес деді. Редакцияның мәліметінше, Хуторлықтар Талғарда қылмыспен біраз жыл бойы айналысып жүр. Күдікті болған Нұрқияс Ілиясов, Равиль Сакиев пен Абзал Шынасыл бұрын не қылмыс күдіктісі, не куәгері болатын. Салдары 15 қазанда ІІМ мен Алматы облыстық прокуратурасы өкілдері іс жайлы жалпыға ортақ брифинг ұйымдастырды. Сол күні, оған қоса, Талғар әкімі Бақыт Күрішбеков, орынбасары Матан Сағындық * Равиль Сакиев — 20 жылға бас бостандығынан айыру жазасын қатаң тәртіптегі түзеу мекемесінде өтеу туралы үкім шығарды. * Азамат Тоқтаубаев — өтелмеген мерзімін ескере отырып, 15 жылға бас бостандығынан айыру жазасын, қауіпсіздігі орташа түзеу мекемелерінде өтеу туралы үкім шығарды. * Шыңғыс Белқожаев, Нұрбол Тоқтаубаев, Дидар Қалиахмет және Дархан Әскентай әрқайсысы 7 жылға бас бостандығынан айырылып, қауіпсіздігі орташа түзеу мекемелерінде өтеледі. * Нұрқияс Ілиясов — 9 жыл бас бостандығынан айыру жазасы қауіпсіздігі орташа түзеу мекемелерінде өтеледі. Қылмыс туралы хабарламағаны үшін айыпталған кәмелетке толмаған сотталушы Думан Ысқақ 1,5 жылға бас бостандығынан айыру жазасын жалпы тәртіптегі колонияда өтейтін болды. Қазіргі таңда Думан Ысқақ бостандыққа шықты. Жауапкерлердің азаматтық талаптары ішінара қанағаттандырылды. Шерзат Болаттың ата-анасы мен әжесіне келтірілген моральдық шығынды өтеу үшін Шынасылдан 60 миллион теңге, Сакиевтен 30 миллион теңге, басқа сотталғандар мен Сакиевтен бірлесіп 30 миллион теңге өндірілді. Жәбірленушілер кәмелетке толмаған сотталушыға азаматтық талап қоймаған. Тағы қараңыз * Бишімбаев ісі Дереккөздер
Задар жупаниясы

Задар жупаниясы — Адрия теңізінің солтүстік жағалауында орналасқан Хорватиядағы жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Задар қаласы, ол тарихи мұрасы, сәулеттік ескерткіштері мен көркем жағажайларымен танымал. Географиясы және климаты Жупания Дуги Оток, Углян, Пашман аралдарын және Паг аралының үлкен бөлігін, сондай-ақ басқа да кішігірім аралдарды (Вир, Олиб, Иж және басқалары) қамтиды. Мұнда Пакленица ұлттық паркі орналасқан. Жупанияның аумағы 7854 км², оның 3646 км² — құрлық, бұл Хорватияның жалпы аумағының 6,4%-ын құрайды. Су аймақтары 3,632 км²-ді (шамамен 12% аумақтық сулар), ал 580 км²-ді 300-ден астам аралдар (Задар топаралы) алып жатыр. Аралдармен қоса жағалау сызығының ұзындығы — 1300 км². Биоград-на-Мору қаласының маңында Хорватиядағы ең үлкен табиғи көл — Врана көлі орналасқан. Халқы 2001 жылғы деректер бойынша жупания халқтың ұлттық құрамы - хорваттар (93,30%), сербтер, албандар, босниялықтар, италиялықтар. Халық саны жалпы халық санының 4,5%-ын құрайды. 129 000 тұрғын теңіз жағасында, 21 000 — аралдарда және 50 000 — жупанияның ішкі аумағында тұрады. Қалалар * Задар * Бенковац * Биоград-на-Мору * Нин * Обровац * Паг Қауымдастықтар * Бибинье * Галовац * Грачац * Ясенице * Кали * Колан — 2003 жылы құрылған, Пагтан бөлінген * Куклица * Лишане Островичке * Новиград * Пакоштане * Пашман * Полача * Поличник * Поседарье * Повляне * Преко * Привлака * Ражанац * Сали * Станковци * Стариград * Сукошан * Свети Филип и Яков * Шкабрня * Ткон * Вир * Врси * Земуник Доньи Экономикасы Жупанияның экономикасы негізінен туризмге сүйенеді, себебі бұл өңірдің қолайлы географиялық орналасуы, жұмсақ климаты, таза теңізі мен ұзын жағажайлары туристерді тартады. Жупанияның жағалау сызығы 1300 км-ден асады, бұл демалыс және су спорттары үшін көптеген мүмкіндіктер ұсынады. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы да экономикада маңызды рөл атқарады. Жергілікті шаруалар зәйтүн, жүзім, цитрус жемістері, көкөністер және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіреді. Задар жупанияның табиғи ресурстары мен экологиялық таза өнімдері нарықта сұранысқа ие. Өнеркәсіп саласында жеңіл өнеркәсіп, азық-түлік өндіру, құрылыс және сервистік қызметтер даму үстінде. Задар қаласында түрлі кәсіпорындар мен өндірістер орналасқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.zadarska-zupanija.hr/ Жупанияның ресми сайты] * [http://www.zadar.hr/ Туристік ақпарат]
Шибеник-Книн жупаниясы

Шибеник-Книн жупаниясы — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — тарихи және мәдени мұрасымен танымал Шибеник қаласы. География Шибеник-Книн жупаниясының аумағы — 2984 км². Шығысында және оңтүстік-шығысында Сплит-Далмация жупаниясымен, солтүстік-батысы мен батысында Задар жупаниясымен шектеседі. Шығысында Босния және Герцеговинаның Мұсылман-хорват федерациясымен, ал батысында Адрия теңізімен шекаралас. Жер бедері өте таулы. Жупания Шибеник және Корнат топаралының 242 аралын қамтиды, ең үлкен аралдары — Муртер, Корнат және Жирье. Жупания аумағында Корнаты және Крка ұлттық парктері орналасқан. Халқы 2001 жылғы халық санағының деректері бойынша, жупания аумағында 112 891 адам тұрған. Жупания халқының ұлттық құрамы: 88,44% хорваттар, 9,06% сербтер және 2,5% басқа халықтар. Югославияның ыдырауына дейін, 1991 жылы хорваттар 61,7%-ды, ал сербтер 34,2%-ды құраған. Әкімшілік бөлінісі Шибеник-Книн жупаниясы 19 әкімшілік бірлікке (5 қала және 14 қауымдастық) бөлінеді: * Шибеник (жупания орталығы), халқы 37 060 адам * Книн, халқы 11 128 адам * Водице, халқы 6116 адам * Дрниш, халқы 3332 адам * Скрадин, халқы 619 адам * Бискупийя * Билице * Цивляне * Ервеник * Кийево * Кистанье * Муртер-Корнаты — Муртер, қауымдастық орталығы * Пировац * Примоштен * Промина — Оклай, қауымдастық орталығы * Рогозница * Ружич — Градац, қауымдастық орталығы * Тисно * Трибунь — 2006 жылы құрылды, Водице қауымдастығынан бөлінді * Унешич Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20081221134147/http://www.sibensko-kninska-zupanija.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Батырлар алаңы (Ақтөбе)

Батырлар алаңы – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген монументтік өнер ескерткіші. Орналасқан жері Ақтөбе қаласы, Ә. Мол­да­ғұ­ло­ва даң­ғы­лы, 32. Кезеңі, авторы 2010 жыл, авторлары – Ж. Кенбай, М. Ғабдрахманов, А. Қубай, Қ. Қобьшанов, Ж. Есенғұлов. Тарихи деректер Батырлар алаңының салтанатты ашылуы Ұлы Жеңістің 65-жылдық мерейтойына орай өтті. Мемориалды кешен Ақтөбе облысынан шыққан Кеңес Одағы батырларының аты жазылған 46 гранит стеладан тұрады. Алаң кіреберісінде екі үлкен есімдер жазылмаған стела бар, олар алаңның басталуын көрсетеді. 46 ақтөбелік батырлардың ішінде майдангерлерден басқа тұлғалар да, бейбіт уақытта атаққа ие болған, мысалы ғарышкерлер мен әскери қызметкерлер бар. Әр гранит стелада барельеф пен есім ойып жазылған. Батырлардың мүсіндік портреті – барельефтердің авторлары танымал шеберлер – Жәдігер Кенбай, Марат Ғабдрахманов, Ахмет Қубай, Қонысбек Қобыланов, Жәнібек Есенғұлов. Стелалардан басқа алаң шамдар, газондар мен жарқын гүлзарлармен безендірілген. Дереккөздер
Есет ба­тыр Кө­кі­ұлы ме­мо­ри­ал­ды ке­ше­ні

Есет ба­тыр Кө­кі­ұлы ме­мо­ри­ал­ды ке­ше­ні – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші, Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандар тізбесі қатарындағы киелі нысан. Орналасқан жері Алға ауданы, Бес­та­мақ ауы­лы­нан шы­ғы­сқа қа­рай 3 км жерде. Кезеңі, авторы 1992 жыл. Тарихи деректер Мемориалды кешен Кіші жүздің атақты тумасы Есет батыр Көкіұлының (1667-1749 жж.) құрметіне арналған. Есет батыр тархан (жоғарғы әскери шен) және Әбілхайыр ханның жақын серіктесі болғандықтан өмірінің көп бөлігін жоңғарлар мен Еділ қалмақтарына қарсы соғыста өткізді. XX ғасырдың екінші жартысында қолбасшының саманнан тұрғызылған моласы толықтай дерлік қирады, 1992 жылы батырдың туғанына 325 жыл толуына орай оның орнында кубтық пішіндегі дулыға тәріздес күмбезі бар кішігірім нақышты мазар тұрғызылды. Кейінірек жергілікті кәсіпкерлердің күшімен бұл жерде зиярат етушілерге кіру тегін білдей бір мемориалды кешен құрылды. Кешен ғимаратында ас беретін асхана және шырақшы тұратын үй бар. Аңыз бойынша, Есет батыр өзінен кейін ұрпақ қалдырмағаны үшін қатты уайымдаған (жалғыз ұлы шайқаста қайтыс болған), соған қарамастан ол өз тама руының атасы және далалық ақсүйек жауынгерлердің пірі болып саналады. «Есет» парсы тілінен аударғанда «сыйлауға тұрарлық», «беделді» деген мағына береді. Батырдың қайраттылығы, ержүректілігі және еліне деген сүйіспеншілігі ғасырлар бойы оның даңқын шығарып келеді. Бүгін де хас батырдың есімі жүздеген жылдар бұрынғыдай құрметке және маңызға ие. Шырақшылардың айтуынша, Есет батырдың мазарына зиярат етіп келушілер легі ешқашан тоқтаған емес. Тіпті Кеңес кезінде діни заттарға тыйым салынғанына қарамастан, бүкіл елден келген халық батырдың әруағына тағзым етуге және одан көмек пен қорған сұрауға келіп тұрған. Бүгінде зиярат етушілер үшін жазылмаған тәртіптер бар, олардың ең бастысы – тыныштық сақтау. Тыныштық – опат болған батырлар үшін ғана емес, тірілер мен болашақ ұрпақтар үшін де бейбітшілік пен тыныштықтың кепілі. Дереккөздер
Истрия жупаниясы

Истрия жупаниясы (, ) — Хорватияның батысындағы ең шеткі жупания. Ол Адрия теңізіндегі Истрия түбегінің басым бөлігін қамтиды. Солтүстігінде Словениямен, солтүстік-шығысында Приморье-Горски Котар жупаниясымен шектеседі. Жупанияның әкімшілік орталығы және заң шығарушы жиналысының орналасқан жері — Пазин қаласы. Жупания үкіметі Пула қаласында орналасқан. Заң шығарушы жиналыстың салтанатты отырыстары, әдетте, Пореч қаласының бұрынғы Истрия ландтагы орналасқан ғимаратта өткізіледі. Географиясы Жупания Истрия түбегінде, Триест шығанағы мен Кварнер шығанағының арасында орналасқан. Бұл Хорватияның ең батыс бөлігі. Жупанияның жағалау сызығы 445 км, ал аралдармен бірге аумағы 539,9 км². Жағалаулар тасты емен және құлпынай ағаштарымен жабылған. Жупания аумағының үштен бірін негізінен емен мен қарағайдан тұратын ормандар алып жатыр. Олар, теңіз ауасымен бірігіп, түбектің ерекше шипалы климатын қалыптастырады. Истриядағы ең биік нүкте — Учка тауы (1396 м). Табиғи көрікті жерлері: Екі үлкен және он екі кіші аралдан тұратын Бриони ұлттық паркі, мұнда өсімдіктердің 680-нен астам түрі өседі * Учка табиғи паркі * Лим шығанағы * Мотовун маңындағы ормандар * Пула маңындағы Златный Рт және Шияна орман парктері * Қорғалатын аумақ Каменяк мүйісі * Палуд құс қорығы * Пазин және Баредин карст үңгірлері. Халқы Жупания аумағында 250 000-нан астам тұрғын бар, бұл ел халқының 4,65 %-ын құрайды. 2001 жылғы халық санағы бойынша, тұрғындардың 71,88 %-ы хорваттар, 6,92 %-ы италиялықтар, 3,2 %-ы сербтер. Жупания халқының 4,3 %-ы өздерінің ұлтын «истриялық» деп көрсеткен. Ең ірі қалалық агломерация — Пула, оның тұрғын саны 82 000 адам. Басқа ірі қалалар — Пореч, Ровинь, Пазин, Лабин, Новиград, Умаг, Бузет, Буе, Воднян. Тұрғындардың шамамен 70,7 %-ы қалаларда тұрады. Сонымен қатар, мұнда әлемдегі ең кіші қала — Хум орналасқан, оның халқы 22 адам (үш отбасы). Ресми тіл — хорват тілі, ал кейбір елді мекендерде (негізінен жағалауда) италиян тілі де ресми мәртебеге ие. Екі сирек кездесетін тіл — истрия-роман тілі мен истрия-румын тілі жойылу қаупінде тұр. Әкімшілік бөлінісі Жупания 10 қала мен 31 қауымдастыққа бөлінген. Қалалар: * Буе * Бузет * Лабин * Новиград * Пазин * Пореч * Пула * Ровинь * Умаг * Воднян Қауымдастықтар: * Бале * Барбан * Бртонигла * Церовлье * Фажана * Фунтана * Грачище * Грожнян * Канфанар * Каройба * Каштелир-Лабинци * Кршан * Ланище * Лижньян * Лупоглав * Марчана * Медулин * Мотовун * Опрталь * Пичан * Раша * Света Неделья * Свети Ловреч * Свети Петар у Шуми * Светвинченат * Тар-Вабрига * Тиньян * Вишньян * Вижинада * Врсар * Жминь Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.istra-istria.hr/en/region-of-istria/home/ Жупанияның ресми сайты]
Карловац жупаниясы

Карловац жупаниясы — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Карловац қаласы. Географисыя Жупанияның аумағы — 3626 км². Карловац жупаниясы батысында Приморье-Горски Котар жупаниясымен, солтүстігінде Загреб жупаниясымен, оңтүстігінде Лика-Сень жупаниясымен және шығысында Сисак-Мославина жупаниясымен шектеседі. Жупания аумағы солтүстік-батысында Словениямен, оңтүстік-шығысында Босния және Герцеговинамен шекаралас. Жупанияның Хорватиядағы географиялық орны стратегиялық маңызға ие, себебі Далмация мен елдің жағалаулық бөлігін Загребпен және құрлықтық Хорватиямен байланыстыратын барлық көлік жолдары осы жупания арқылы өтеді. Жупанияның аумағы солтүстік бөлігінде жазықтау, мұнда Купа өзені ағып жатыр. Батысқа және оңтүстікке қарай жер бедері таулы болып келеді, батыста тарихи Горски Котар аймағына және оңтүстікте Лика тауларына ұласады. Корана, Добра және Мрежница өзендері таулардан бастау алып, Карловац жупаниясының аумағынан солтүстікке қарай Купа өзеніне бағытталады. Жупания аумағында Плитвиц көлдері ұлттық паркінің солтүстік бөлігі орналасқан. Халқы 2001 жылғы халық санағы бойынша жупанияның халқы — 141 787 адам. Халық тығыздығы — 39 адам/км². Ұлттық құрамы: 84,27 % — хорваттар, 11,04 % — сербтер. Әкімшілік бөлінісі Жупания 5 қала мен 17 қауымдастыққа бөлінген. Қалалар: * Карловац, жупанияның астанасы, халқы — 49 082 адам; * Огулин, халқы — 8 712 адам; * Дуга Реса, халқы — 6 601 адам; * Слунь, халқы — 1 776 адам; * Озаль, халқы — 1 164 адам. Қауымдастықтар: * Войнич * Йосипдол * Нетретич * Генералски Стол * Жаканье * Барилович * Драганич * Плашки * Цетинград * Раковица * Крняк * Ласинья * Тоунь * Босильево * Каманье * Саборско * Рибник Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.kazup.hr Жупанияның ресми сайты]
Копривница-Крижевци жупаниясы

Копривница-Крижевци — Хорватияның солтүстігіндегі жупания. Жупания Копривница және Крижевци екі ірі қалаларының атымен аталған. Географиясы Жупанияның аумағы — 1748 км². Солтүстігінде Меджимурье жупаниясымен, солтүстік-батысында Вараждин жупаниясымен, оңтүстік-батысында Загреб жупаниясымен, оңтүстігінде Беловар-Билогора жупаниясымен және оңтүстік-шығысында Вировитица-Подравина жупаниясымен шектеседі. Солтүстік-шығысында жупания Мажарстанмен шекаралас. Жупания аумағы арқылы Будапешт — Загреб және Вараждин — Осиек бағытындағы бірнеше маңызды теміржол және автомобиль магистральдары өтеді. Жупанияның шығыс бөлігі Драва өзенінің төмен жатқан, құнарлы алқабында орналасқан, бұл аймақ Подравина деп те аталады; ал батыс бөлігі — көбірек адырлы. Халқы және әкімшілік бөлінісі 2011 жылғы халық санағының деректеріне сәйкес, жупания аумағында 124 467 адам тұрды, олардың 96 %-ы хорваттар. Жупания 25 әкімшілік бірлікке (3 қала, 22 қауымдастық) бөлінеді: Қалалар: * Копривница, жупания астанасы, 24 809 адам * Крижевци, 11 541 адам * Джюрджевац, 6616 адам Қауымдастықтар: * Дрне * Джелековец * Фердинандовац * Гола * Горня-Риека * Хлебине * Калиновац * Калник * Клоштар-Подравски * Копривнички Бреги * Копривнички Иванец * Леград * Молве * Новиград Подравски * Ново-Вирье * Петеранец * Подравске-Сесвете * Расинья * Соколовац * Свети Иван-Жабно * Свети Петар-Ореховец * Вирье Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.kckzz.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Крапина-Загорье жупаниясы

Крапина-Загорье жупаниясы — Хорватияның солтүстік-батысында орналасқан жупания. Жупания атауы жупанияның ең ірі қаласы Крапина және Загорье тарихи аймақтың атауларынан шыққан. Географиясы Жупанияның аумағы — 1229 км². Солтүстігінде және шығысында Вараждин жупаниясымен, оңтүстігінде Загреб жупаниясымен және Загреб қаласымен, батысында Словениямен шекаралас. Жупания аумағы арқылы Вараждин — Осиек теміржол және автомобиль магистралі өтеді. Жупанияның бедері өте адырлы, оңтүстік бөлігінде Загребтен жупанияны бөліп тұрған Медведница таулары орналасқан. Жупанияда ауыл шаруашылығы, әсіресе жүзім шаруашылығы, жақсы дамыған. Халқы және әкімшілік бөлінісі 2001 жылғы халық санағының деректеріне сәйкес, жупания аумағында 142 432 адам тұрды. Жупания негізінен моноұлтты, тұрғындардың 98,4 %-ы хорваттар, 0,3 %-ы словендер, 0,2 %-ы сербтер. Крапин-Загорье жупаниясы 25 әкімшілік бірлікке (7 қала, 25 қауымдастық) бөлінеді: Қалалар: * Крапина, жупанияның астанасы, халқы — 4 471 адам * Орославье, халқы — 3 368 адам * Златар, халқы — 2 906 адам * Забок, халқы — 2 714 адам * Доня Стубица, халқы — 2 200 адам * Преграда, халқы — 1 828 адам * Кланец, халқы — 567 адам Қауымдастықтар: * Бедековчина * Будиншчина * Десинич * Джурманец * Горня Стубица * Храшчина * Хум на Сутли * Есене * Кральевец на Сутли * Крапинске Топлице * Коньшчина * Кумровец * Мария Бистрица * Лобор * Маче * Миховлян * Нови Голубовец * Петровско * Радобой * Свети Криж-Зачретье * Стубичке Топлице * Тухель * Велико Трговишче * Загорска Села * Златар Бистрица Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.kzz.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Лика-Сень жупаниясы

Лика-Сень жупаниясы — Хорватияның солтүстік-батысында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Госпич қаласы. Географиясы Жупания шығыста Адрия теңізінің солтүстік жағалауымен және батыста Босния мен Герцеговинамен шекаралас. Ол Сень қаласының айналасындағы Хорватия теңіз жағалауының оңтүстік бөлігін, Паг аралының солтүстік бөлігін және елдің ішіндегі тарихи Лика аймағын қамтиды. Жупанияның аумағы — 5353 км². Оңтүстігінде Задар жупаниясымен, солтүстік-батысында Приморье-Горски Котар жупаниясымен, солтүстігінде Карловац жупаниясымен шектеседі. Жупанияның аумағы өте таулы, жағалау бойымен Велебит тау тізбегі өтеді, ал жупанияның шығыс бөлігі Динар таулы үстіртінде орналасқан. Лика-Сень жупаниясында екі ұлттық парк — Северни Велебит және Плитвиц көледрі бар. Халқы Жупания халқы — 53 677 адам, халық тығыздығы елдегі ең төмен көрсеткіштердің бірі — 1 км²-ге 7 адам. Жупанияда хорваттар (86,15 %), сербтер (11,54 %), албандар (0,20 %), босниялықтар (0,16 %) тұрады (2001 жылғы деректер бойынша). Қалалар: * Паг аралында орналасқан. Қауымдастықтар: * Бринье * Доньи Лапац * Карлобаг * Ловинац * Перушич * Плитвичка Езера * Удбина * Врховине Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.licko-senjska.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Приморье-Горски Котар жупаниясы

Приморье-Горски Котар жупаниясы — Хорватияның солтүстік-батысында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Риека қаласы. Географиясы Приморье-Горски Котар жупаниясы Кварнер шығанағы мен оның аралдарын, сондай-ақ тарихи Горски Котар аймағын қамтиды. Жупанияның батысында Истрия жупаниясымен, солтүстігінде Словениямен, шығысында Карловац жупаниясымен, ал оңтүстігінде Лика-Сень жупаниясымен шектеседі. Кварнер шығанағындағы аралдар жупания аумағына кіреді, олардың ең ірілері — Црес, Крк, Раб және Лошинь. Тарихы Қазіргі жупания аумағы бастапқыда иллирийлерге тиесілі болған, кейіннен оларды Рим империясы бағындырды. VI ғасырда бұл аймаққа славян тайпалары қоныстана бастады. XV ғасырда Осман империясының шабуылдарына байланысты жупанияның аумағы шекаралық аймаққа айналды. XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың басында жупания аумағы Аустрия империясының құрамына енді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сербтер, хорваттар және словендер патшалығының, кейін Югославия патшалығының құрамында болды. 1991 жылы Югославия ыдырағаннан кейін тәуелсіз Хорватияның бір бөлігіне айналды. Халқы 2001 жылғы санаққа сәйкес, жупания аумағында 305 505 адам тұрған. 2005 жылы халық саны 323 214 адамға жетті. 2001 жылғы деректер бойынша, жупания халқының басым көпшілігін хорваттар құраған — 84,59 %. Әкімшілік бөлінісі Жупания әкімшілік тұрғыдан 41 әкімшілік бірлікке бөлінеді: 14 қала, 22 қауымдастық және 5 арал. Қалалар: * Риека, жупанияның астанасы * Бакар * Црес * Цриквеница * Чабар * Делнице * Кастав * Кралевица * Крк * Мали Лошинь * Нови Винодолски * Опатия * Раб * Врбовско Қауымдастықтар: * Башка * Брод-Моравице * Чавле * Добринь * Фужине * Еленье * Клана * Кострена * Локве * Лопар * Ловран * Малинска Дубашница — Малинска, қауымдастық орталығы * Матульи * Мощеничка Драга * Мркопаль * Омишаль * Пунат * Равна Гора * Скрад * Винодол қауымдастығы — Брибир, қауымдастық орталығы * Вишково * Врбник Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.pgz.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Меджимурье жупаниясы

Меджимурье жупаниясы — Хорватияның солтүстігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлік (жупания), Драва мен Мура өзендерінің аралығында жатыр. Аймақтың тарихи және бейресми атауы — Меджимурье, бұл атау «арасында» және Мура өзенінің атауынан шыққан. Меджимурьеде белгілі өнімдер өндіріліп келеді, соның ішінде атақты ірімшік түрі — турош және Хорватияның материалдық емес мәдени мұрасына жататын Светомар шілтері. Географиясы Жупанияның аумағы — 729 км². Ол Хорватиядағы ең кіші жупания (Загреб қаласынан кейін), бірақ сонымен бірге халық тығыздығы ең жоғары — 156,11 адам/км². Ол Хорватияның ең солтүстік жупаниясы болып табылады: оңтүстікте тек Вараждин жупаниясымен шектеседі. Солтүстік-шығысында Мажарстанмен, солтүстік және солтүстік-батысында Словениямен шекаралас. Меджимурье негізінен төмен орналасқан, биіктігі 120-344 метр аралығында. Топырағы құнарлы, жалпы аумақтың 729 км²-ден 360 км² бөлігі ауыл шаруашылығына қолданылады. Ормандар мен жайылымдар 105 км² аумақты алып жатыр. Тарихы Тарихи тұрғыдан Меджимурье ұзақ уақыт бойы Мажарстан патшалығының құрамында болды (1918 жылға дейін және 1941—1945 жылдар аралығында). Дегенмен, жергілікті халық арасында мажарлардың үлесі өте аз болды: ХХ ғасырдың басында шамамен 1/20 бөлігін құраса, қазіргі уақытта 1 пайыздан да аз. Халқы 2001 жылғы санақ мәліметтері бойынша, Меджимурье жупаниясының аумағында 118 426 адам тұрды, олардың 96%-ын хорваттар құрады. Меджимурьедегі ұлттық азшылықтар арасында мажарлар, словендер, албандар және сығандар бар. Жергілікті тұрғындар арасында хорват тілінің кайкав диалектісі басым (хорват әдеби тілінің нормасы — штокав диалектісі). Өңірдің халықтық дәстүрлері мен асханасы мажар мәдениетінің айтарлықтай ықпалын сезінген. Әкімшілік бөлінісі Меджимурье жупаниясы 25 әкімшілік бірлікке (3 қала және 22 қауымдастық) бөлінеді: Қалалар: * Чаковец, әкімшілік орталығы (15 790 адам) * Прелог (4 288 адам) * Мурско Средишче (3 322 адам) Қауымдастықтар: * Белица * Вратишинец * Горичан * Горни Михальевец * Декановец * Домашинец * Доньи Видовец * Доньи Кральевец * Донья Дубрава * Коториба * Мала Суботица * Неделишче * Ореховица * Подтурен * Прибиславец * Света Мария * Свети Мартин на Мури * Свети Юрай на Брегу * Селница * Страхонинец * Шенковец * Штригова Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.medjimurska-zupanija.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Сисак-Мославина жупаниясы

Сисак-Мославина жупаниясы — Орталық Хорватияның шығысында орналақан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Сисак қаласы. Географиясы Сисак-Мославина жупания Карловац жупаниясымен батыста, Загреб жупаниясымен солтүстікте, Беловар-Билогора және Пожега-Славония жупанияларымен солтүстік-батыста, ал шығысында Брод-Посавина жупаниясымен шектеседі. Оңтүстігінде жупания Босния және Герцеговинамен шекаралас. Жупанияның ең көрікті бөлігі — Лоньско Поле табиғи паркі орналасқан Мославина аймағы. Тарихы Сисак-Мославина жупаниясының астанасы Сисак қаласы ежелгі Паннония-Савия рим провинциясының астанасы болған және Купа мен Сава өзендерінің тоғысында орналасқан аймақтың ең үлкен қаласы болып саналатын. Сисак қаласының қамқоршысы — Әулие Квириний, христиандық дәуірдегі алғашқы епископтардың бірі, Рим императоры Диоклетианның христиандарды қудалау кезеңінде азапталған. Аңыз бойынша, оны диірменнің тасына байлап, өзенге тастаған, бірақ ғажайып түрде аман қалып, Құдайға қызмет етуді жалғастырған. 1593 жылы Сисак қаласы жанында өткен шайқас Сисактың атағын асқақтатты, мұнда Қасиетті Рим империясының әскері Осман империясының түрік әскерін жеңген. Қазіргі таңда Сисакта Хорватиядағы ең ірі металлургиялық зауыт орналасқан, ол Загреб университетінің Сисактағы металлургия факультетінің қолдауымен жұмыс істейді. Сонымен қатар, Сисакта елдегі ең ірі мұнай өңдеу зауыты бар, ол көрші Кутина қаласындағы мұнай-химия өндірісімен тығыз байланысты. Халқы 2011 жылғы халық санағының деректері бойынша, Сисак-Мославина жупаниясында жалпы халық саны 172 439 адамды құрайды. Ірі қалалары — Сисак, Петрина және Кутина. Жупания халқының ішінде 142 077 хорваттар (82,39 %), 21 002 сербтер (12,18 %), 2464 босниялықтар (1,43 %) бар. Басқа ұлт өкілдерінің саны 1%-дан аспайды. Басым діни сенім — католицизм (79,27 %), православиелік христиандар 12,23 %, ал мұсылмандар 2,4 % құрайды. Сонымен қатар, халықтың 4,96 %-ы діндар емес немесе сұраққа жауап беруден бас тартқан. Әкімшілік бөлінісі Сисак-Мославина жупаниясы 7 қалаға, 12 қауымдастыққа және 456 елді мекенге бөлінеді. Қалалар: * Сисак — жупанияның астанасы, халқы 33 322 адам * Петрина — 15 683 адам * Кутина — 13 735 адам * Новска — 7028 адам * Глина — 4680 адам * Поповача — 4207 адам * Хрватска Костайница — 2127 адам Қауымдастықтар: * Доньи Кукурузари * Двор * Гвозд * Хрватска Дубица * Ясеновац * Лекеник * Липовляни * Маюр * Мартинска Вес * Суня * Топуско * Велика Людина Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.smz.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2019

Оңтүстік Америка Суперкубогы 2019 — турнирдің 27-ші жарысы. Бразилияның "Атлетико Паранаэнсе" және Аргентинаның "Ривер Плейт" клубтары кездесті. Қатысушылар Матчтар Бірінші ойын Екінші ойын Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.conmebol.com/es/recopa-sudamericana CONMEBOL Recopa], CONMEBOL.com
Осиек-Баранья жупаниясы

Осиек-Баранья жупаниясы — Хорватияның солтүстік-шығысында, Славонияның солтүстік-шығыс аймағында және Драва өзенінің солтүстігіндегі Хорватияға тиесілі Баранья өңірінде орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Осиек қаласы. Географиясы Жупанияның ауданы — 4155 км². Оңтүстігінде Брод-Посавина жупаниясымен, оңтүстік-шығысында Вуковар-Срем жупаниясымен, батысында Пожега-Славония жупаниясымен, солтүстік-батысында Вировитица-Подравина жупаниясымен шектеседі. Солтүстігінде Мажарстанмен, шығысында Сербиямен (шекара Дунай арқылы өтеді) шектеседі. Жупания аумағы негізінен ойпатты және топырағы құнарлы. Жупанияның орталық бөлігінен Драва өзені ағып өтіп, шығыста Осиектен әрі Дунайға құяды. Солтүстік-шығыста Копачки Рит табиғи паркі орналасқан. Халқы 2001 жылғы санақ деректеріне сәйкес, жупанияда 330 506 адам тұрған. Жупания халқының ұлттық құрамы: 83,89 % хорваттар, 8,73 % сербтер, 2,96 % мажарлар, 0,65 % словактар, 0,30 % сығандар, 0,29 % немістер, 0,26 % албандар, 0,15 % словендер, 0,12 % босниялықтар, 0,11 % черногорлықтар, 0,10 % еврейлер. Әкімшілік бөлінісі Әкімшілік жағынан жупания 25 әкімшілік бірлікке бөлінеді (7 қала, 35 қауымдастық): Қалалар: * Осиек, жупанияның астанасы, 90 411 адам * Джяково, 20 912 адам * Бели Манастир, 8671 адам * Нашице, 8173 адам * Валпово, 7904 адам * Белишче, 7197 адам * Дони Михоляц, 6680 адам Қауымдастықтар: * Антуновац * Бизовац * Билье * Вильево * Вишковцы * Владиславци * Вука * Горьяни * Дарда * Джурдженовац * Донья Мотичина * Драж * Дренье * Кнежеви Виногради * Кошка * Леваньска Варош * Магаденовац * Мариянчи * Петловац * Петриевичи * Подгорац *Подравска Мославина * Поповац * Пунитовци * Сатница Джяковачка * Семельчи * Стриживойна * Трнава * Феричанци * Чеминац * Чепин * Шодоловци * Эрдут * Эрнестиново * Ягодняк Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.obz.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Пожега-Славония жупаниясы

Пожега-Славония жупаниясы — Хорватияның солтүстік-шығысында, батыс Славония аймағында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Пожега қаласы. Географиясы Пожега-Славония жупаниясының аумағы — 1823 км². Солтүстік-батысында Беловар-Билогора жупаниясымен, солтүстігінде Вировитица-Подравинамен, солтүстік-шығысында Осиек-Бараньямен, оңтүстігінде Брод-Посавинамен және оңтүстік-батысында Сисак-Мославинамен шектеседі. Пожега-Славония жупаниясы — елдің шекарасына шығу мүмкіндігі жоқ үш жупанияның бірі. Жупанияның орталық бөлігі негізінен жазық, оның басым бөлігін құнарлы Пожега қазаншұңқыры алып жатыр. Жупанияның солтүстік және оңтүстік бөлігінде таулар орналасқан: солтүстігінде Пожега қазаншұңқырын Папук, Крндия және Диль Гора таулары Подравинадан бөліп тұрса, оңтүстігінде Псунь тауы Пожега қазаншұңқыры мен Посавина арасындағы шекараны қалыптастырады. Халық саны 2001 жылғы халық санағының деректеріне сәйкес, жупания аумағында 85 831 адам тұрады. Жупанияның ұлттық құрамы: 88,7 % хорваттар, 6,5 % сербтер, 1 % италиялықтар, 0,9 % мажарлар. Әкімшілік бөлінісі Жупания әкімшілік тұрғыдан 10 әкімшілік бірлікке бөлінеді (5 қала, 5 қауымдастық): Қалалар: * Пожега, жупанияның астанасы, тұрғын саны 20 943 адам * Пакрац, тұрғын саны 4 772 адам * Кутьево, тұрғын саны 4 007 адам * Плетерница, тұрғын саны 3 779 адам * Липик, тұрғын саны 2 300 адам Қауымдастықтар: * Брестовац * Чаглин * Якшич * Каптол * Велика Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.pszupanija.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2020

Оңтүстік Америка Суперкубогы 2020 — турнирдің 28-ші жарысы. Эквадордың "Индепендьенте дель Валье" және Бразилияның "Фламенго" клубтары өзара кездесті. Алғашқы Бразилиядағы ойын 2:2 есебімен тең аяқталса, қарымта ойында эквадорлық клуб 3:0 есебімен жеңіске жетті. Командалар Mатчтар 1 ойын 2 ойын Сілтемелер *[http://www.conmebol.com/es/recopa-2020 CONMEBOL Recopa 2020], CONMEBOL.com
Сплит-Далмация жупаниясы

Сплит-Далмация жупаниясы — Хорватияның Далмация аймағында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Сплит қаласы. Жупания Орта Далмацияда, Адрия теңізінің жағалауынан Босния және Герцеговина шекарасына дейін созылған ұзын жолағында орналасқан. Сонымен қатар, оған жақын аралдар да кіреді, олардың ең ірілері — Брач, Хвар, Вис және Шолта. Солтүстік-батыста Шибеник-Книн жупаниясымен, оңтүстік-шығыста Дубровник-Неретва жупаниясымен шектеседі. Халқы Жупания тұрғындарының саны — 463 676 адам. Жупанияда хорваттар (96,30%), сербтер (1,19%), албандар (0,19%), босниялықтар (0,19%), словендер (0,19%), черногорлықтар (0,13%) тұрады (2001 жылғы деректер бойынша). Географиясы және климаты Сплит-Далмация — Хорватияның жер аумағы бойынша екінші жупания (4540 км²). * Ең биік тау — Свети Юре тауы (Биоково таулары) (1762 м). * Ең ұзын өзен — Цетина (101 км). * Ең үлкен арал — Брач (395 км²). Жупанияның жағалауында және аралдарында жерортатеңіздік климаты басым. Құрлықтық бөлігінде субжерортатеңіздік климаты, ал таулы аймақтарда таулы климаты басым. Жаздары — құрғақ және жылы (жазда орташа ауа температурасы 26 °C). Қысы жұмсақ, жауын-шашын аз мөлшерде түседі. Құрлықта температура айырмашылығы жоғары. Желдердің ішінде салқын ауа-райын әкелетін құрлықтан теңізге қарай бора желі соғады, ал оңтүстіктен теңізден құрлыққа қарай соғатын сирокко желі жылы және бұлтты ауа-райын әкеледі. Қалалары Қауымдастықтары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.dalmacija.hr/ Жупанияның ресми сайты]
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2021

Оңтүстік Америка Суперкубогы 2021 — турнирдің 29-шы маусымы. Аргентинаның "Дефенса және Хустисия" клубы мен Бразилияның "Палмейрас" клубы өзара ойнады. Қатысушылар Протокол Дефенса және Хустисия (Аргентина) – Палмейрас (Бразилия) — 1:2 (0:1, 1:1). 8 сәуір 2021, 03:30, «Estadio Norberto Tito Tomaghello» Голдар: 0:1 – 16 Рони, 1:1 – 58 Ромеро, 1:2 – 75 Скарпа. Дефенса және Хустисия – Унсайн, Бенитес, Меса, Фриас, Родригес, Ротонди (Иснальдо, 76), Фернандес, Лоаиса (Эскаланте, 76), Пиццини (Мартинес, 68), Боу, Ромеро. [http://Палмейрас Палмейрас] – Уэвертон, Винья, Гомес, Луан, Маркос Роша, Мело (Патрик де Паула, 63), Зе Рафаэл (Данило, 63), Рафаэл Вейга (Скарпа, 59), Виллиан (Лукас Эстевес, 59), Брено (Майке, 80), Рони. Ескертулер: Луан (32), Лукас Лима (35), Бенитес (36), Меса (54), Патрик де Паула (79), Винья (84), Скарпа (88), Фриас (90+6), Родригес (90+6). -------------- Палмейрас (Бразилия) – Дефенса және Хустисия (Аргентина) 1:2 (1:1, 0:1, 0:0), пенальти - 3:4. 15 сәуір 2021, 03:30, «Ұлттық стадион» Голдар: 1:0 – 23, пенальти Рафаэл Вейга, 1:1 – 30 Ромеро, 1:2 – 90+3 Бенитес. Палмейрас – Уэвертон, Винья, Гомес, Луан, Маркос Роша (Луис Адриано, 105), Данило, Патрик де Паула (Мело, 83), Рафаэл Вейга (Габриэл Менино, 77), Брено (Майке, 63), Весли (Габриэл Верон, 63), Рони. Дефенса және Хустисия – Унсайн, Бенитес (Брайтенбрух, 112), Меса, Фриас, Родригес (Бритес, 105), Фернандес, Лоаиса (Ачен, 77), Ротонди (Иснальдо, 80), Пиццини (Мерентиель, 85), Боу (Эскаланте, 105), Ромеро. Пенальти сериясы 1:0, 1:1, 1:2, 2:2, 2:3, 3:3, 3:4. Ескертулер: Весли (59), Лоаиса (63), Патрик де Паула (82), Бенитес (84), Маркос Роша (90+1), Рони (110), Фриас (110). Қызыл қағаз: Винья (68), Ромеро (98). Дереккөздер Сілтемелер * https://www.conmebol.com/es/recopa-2021
Жупан (лауазым)

Жупан (праслав. županъ) — славян халықтары қолданатын әкімшілік және әскери басшы атағы. Жупандар, негізінен, оңтүстік славяндар арасында, соның ішінде Сербия, Хорватия, Черногория және басқа да аймақтарда маңызды рөл атқарды. Бұл атақ «округ басшысы» немесе «облыс басшысы» деген мағынаны білдіріп, жупан басқаратын аймақ жупания деп аталды. Тарихы Жупандардың билігі ерте орта ғасырларда басталды және олар жергілікті деңгейдегі саяси, әскери және сот билігін жүзеге асырды. Алғашқы жупандардың пайда болуы ертедегі славяндардың жергілікті өзін-өзі басқару жүйесіне негізделген деп есептеледі. Олар жергілікті қауымдастықтардың басшысы ретінде өз аймағындағы тұрғындарды қорғайтын және басқару қызметтерін атқаратын. Сербия мен Хорватияда жупандар маңызды саяси және әскери тұлғалар болды. Сербияда олар кінәздармен тең дәрежеде, ал кейбір жағдайларда тіпті одан жоғары тұрды. Мысалы, Сербияда «Ұлы жупан» атағы қолданылып, бұл лауазым мемлекеттің ең жоғарғы билеушісі ретінде саналды. Хорватияда жупандар патшаға бағынатын жергілікті билеушілер болды және аймақтық істерді реттеді. Жупан лауазымының құлдырауы Уақыт өте келе, әсіресе Орталық Еуропаға батыстың ықпалы келгеннен кейін, жупан атағы өзінің бастапқы мағынасын жоғалтып, біртіндеп феодалдық атақтарға ауысты. Сербияда бұл атақ XIV ғасырда патшалық биліктің нығаюымен жойылды. Хорватияда жупандардың рөлі Мажарстан билігінің күшеюіне байланысты өзгеріп, әкімшілік билік комитаттар арқылы жүргізіле бастады. Қазіргі қолданысы Қазіргі кезде жупан атағы тарихта қалғанымен, Хорватия мен кейбір басқа елдерде жупан термині әкімшілік басшыны білдіреді. Хорватияда жупан қазіргі уақытта аймақ (жупания) басшысы ретінде қолданылады. Хорватияда 20 жупания бар және әр жупанияның басшысы жупан деп аталады. Қазіргі Словенияда жупан — муниципалдық қауымдастықтың басшысы. Дереккөздер
Вест Бромвич Альбион

«Вест Бромвич Альбион» — Уэст-Бромидж қаласында, Уэст-Мидлендс графтығында орналасқан кәсіби ағылшын футбол клубы. 1878 жылы құрылған. Клубтың үй стадионы 1900 жылдан бері «Хоторнс» болып табылады. Клуб өз тарихының көп бөлігінде көк-ақ жолақтары бар формада ойнап келеді, бірақ «Вест Бромвичтің» тарихында басқа да жолақты формалар (сары-жасыл және қызыл-ақ) болған. Қазіргі уақытта команда Англия футбол лигалары жүйесінің екінші дивизионы болып табылатын Чемпионшипте өнер көрсетеді. Клубтың жанкүйерлері арасында ең көп тараған лақап ат - Baggies (сөмкелер), бұл атау 20 ғасырдың басында команданы қолдаған жұмысшылардың кең шалбарларына байланысты шыққан. Сонымен қатар, клубтың тағы бір лақап аты - Throstles (сайрақ), өйткені клубтың эмблемасында бастапқыда қақпаның тірегінде, кейінірек долана бұтағында отырған сайрақ бейнеленген. Команданың дәстүрлі қарсыластары Мидлендс аймағындағы клубтар болып табылады: Астон Вилла мен Вулверхэмптон Уондерерс. Вулверхэмптонмен өтетін матчтар «Қара ел дербилері» деп аталады. Тарихы Стадион Вест Бромвич 100 жылдан астам уақыт бойы Хоторнс стадионында ойнайды. Құрылыс жұмыстары небәрі төрт айға созылғаннан кейін 1900 жылы 3 қыркүйекте ашылды. Клубтың Хоторнсқа көшуі ескі Стоун-Лейн алаңында жалға алу мерзімі аяқталған кезде келді. Бастапқы сыйымдылығы 35 500 болды. Жылдар өте стадионда инновациялар еңгізу жалғасты. Мысалы Ұлыбританиядағы алғашқы электронды турникет 1949 жылы осы стадионда орнатылды. Қауіпсіздік шараларына байланысты стадион сыйымдылығы азайтылды. 2014 жылғы реновациядан кейін стадионның сыйымдылығы 28 850 орын болды. Жетістіктері * Бірінші дивизион ** Чемпион: 1919/20 ** Екінші орын (2): 1924/25, 1953/54 * Англия кубогы: ** Жеңімпаз (5): 1887/88, 1891/92, 1930/31, 1953/54, 1967/68 ** Финалист (5): 1885/86, 1886/87, 1894/95, 1911/12, 1934/35 * Футбол лигасының кубогы: ** Жеңімпаз: 1965/66 ** Финалист (2): 1966/67, 1969/70 * Англия суперкубогы: ** Жеңімпаз (2): 1920, 1954 (бөлінген) Дереккөздер
Славония

Славония — Хорватияның шығысындағы тарихи аймақ. Сава, Драва және Дунай өзендерінің арасында орналасып, Хорватияның астық қоймасы ретінде танылған. Географиясы Бұл аймақтың солтүстік шекарасы Мажарстанмен, оңтүстігі Босния және Герцеговинамен, ал шығысы Сербиямен шектеседі. Батыс шекарасы географиялық тұрғыдан нақты анықталмаған. Славонияның солтүстік, оңтүстік және шығыс бөліктері негізінен Орта Дунай ойпатымен сипатталады. Ал батысында Папук (953 м), Диль (461 м) және Псунь (984 м) тауларымен бірге кішігірім таулы массивтер орналасқан. Этникалық құрамы Хорваттар Славония тұрғындарының басым бөлігін құрайды, ал ең ірі ұлттық азшылық - сербтер. Одан басқа, Славонияда көптеген аз санды этникалық топтар тұрады. 2001 жылғы халық санағы бойынша, Славониядағы халықтың саны мынадай үлеспен бөлінеді: * Вировитица-Подравина жупаниясы: 89,47 % хорваттар, 7,08 % сербтер, 0,27 % мажарлар, 0,25 % албандар, 0,10 % чехтар * Осиек-Баранья жупаниясы: 83,89 % хорваттар, 8,73 % сербтер, 2,96 % мажарлар, 0,65 % словактар, 0,30 % сығандар, 0,29 % немістер, 0,26 % албандар, 0,15 % словендер, 0,12 % босниялықтар, 0,11 % черногориялықтар, 0,10 % еврейлер * Пожега-Славония жупаниясы: 88,68 % хорваттар, 6,54 % сербтер, 0,92 % италиялықтар, 0,90 % чехтер, 0,26 % мажарлар, 0,17 % албандар, 0,14 % словактар * Брод-Посавина жупаниясы: 93,98 % хорваттар, 3,02 % сербтер, 0,33 % сығандар, 0,21 % босниялықтар, 0,18 % украиндар, 0,16 % албандар * Вуковар-Срем жупаниясы: 78,27 % хорваттар, 15,45 % сербтер, 1,00 % мажарлар, 0,88 % русиндер, 0,65 % словактар, 0,56 % босниялықтар, 0,24 % албандар, 0,23 % украиндар Ең ірі қалалары 2001 жылғы халық санағына сәйкес, Славонияның ең ірі қалалары: * Осиек — 114 616 * Славонски Брод — 64 612 * Винковцы — 35 912 * Вуковар — 31 670 * Джяково — 30 092 * Пожега — 28 201 * Вировитица — 22 618 * Нашице — 17 320 * Жупания — 16 383 * Нова Градишка — 15 833 Әкімшілік бөлінісі Славония аумағы әкімшілік жағынан бес жупанияға бөлінген: Дереккөздер