kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Эрасистрат (қатыгез)

Эрасистрат (б.з.д. 403 жылдан кейін қайтыс болған) — ежелгі грек саяси қайраткері, б.з.д. 404 жылы Афинада билікке келген Отыз қатыгез құрамындағы кеңестің мүшесі болған. Болжам бойынша, Эрасистрат — саяси демагог болған Феактың (Эрасистраттың ұлы) баласы. Белгілі дерек бойынша, Эрасистрат Фераменнің ұсынысымен кеңеске енген үштен бір топқа жатты және Гиппофонтида филасынан шыққан. Оның кейінгі тағдыры туралы нақты деректер жоқ. Алайда көне дереккөздер бойынша, 403 жылы азаматтық соғыста жеңіліске ұшырағаннан кейін, Отыз тирандардың көбі Элефсинге қашқан. Кейін олардың бір бөлігі сотқа тартылып, бірқатары өлтірілген, қалғандары Грекияның әртүрлі аймақтарына бас сауғалаған. Дереккөздер Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4. # Kirchner I. Diokles 9. // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1903. — Bd. V, 1. — Kol. 792.
Фидон

Фидон (б.з.д. 403 жылдан кейін қайтыс болған) — ежелгі грек саяси қайраткері, 404–403 жж. Афинада билік жүргізген Отыз қатыгездің бірі. Ксенофонт деректеріне сәйкес, Фидон Пелопоннес соғысындағы Афинаның жеңілісінен кейін билікке келген Отыздықтардың кеңесіне мүше болған. Белгілі болғандай, ол кеңеске экклесия арқылы сайланған үштен бір топтың өкілі болған және Эантида филасынан шыққан. Фидонның кейінгі тағдыры туралы нақты мәліметтер жоқ. Дегенмен, көне авторлардың жазуына қарағанда, 403 ж. азаматтық соғыста жеңілген соң, Отыз тирандардың көбі Элефсинге қашқан. Кейін олардың кейбірі сот алдында жауап беріп, кейбірі өлтіріліп, басқалары Грекияның басқа аймақтарында бас сауғалаған. Дереккөздер Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4.
Драконтид

Драконтид (б.з.д. 403 жылдан кейін қайтыс болған немесе сол жылы) — ежелгі грек саяси қайраткері, 404–403 жж. Афинада билік жүргізген Отыз қатыгездің бірі. Деректерге сүйенсек, дәл осы Драконтид жаңа мемлекеттік құрылым жобасын әзірлеген және осы мақсатта арнайы құрылған кеңес құрамына кірген. Ол гетериялар (жеке олигархиялық топтар) тағайындаған кеңес мүшелерінің үштен біріне кіріп, Эантида филасынан шыққан. Оның кейінгі тағдыры белгісіз. Дегенмен, көне дереккөздер бойынша, 403 ж. азаматтық соғыста жеңілгеннен кейін Отыз тирандардың көбі Элефсинге қашып, кейін кейбірі сотқа тартылып, кейбірі өлтіріліп, ал қалғаны Грекияның басқа аймақтарына бас сауғалап кеткен. Аристофанның «Аралар » комедиясына жазылған схолияларда Драконтид өте жаман адам және бірнеше рет айыпталған деп сипатталады. Дереккөздер Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4. # Swoboda K. Drakontides 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1905. — Bd. V, 2. — Kol. 1664.
Еумаф

Еумаф (б. з. д. 403 жылдан кейін қайтыс болған) — б. з. д. 404–403 жылдары Афинада билік жүргізген «Отыз қатыгездің » бірі болған ежелгі грек саяси қайраткері. Еумафтың кеңес мүшесі ретіндегі өкілеттігі Фераменнің ұсынысы бойынша берілгені белгілі, және ол Антиохида филасынан шыққан. Ол Лисийдің Эратосфенге қарсы сөзінде аталады. Еумафтың кейінгі тағдыры жайлы нақты мәліметтер жоқ. Антикалық дереккөздерге сәйкес, азаматтық соғыста жеңіліске ұшырағаннан кейін, «Отыз тиранның» көпшілігі Элефсинге қашып кеткен (б. з. д. 403 ж.). Кейінірек олардың кейбіреуі сотқа тартылған, басқалары өлтірілген, ал бір бөлігі Грекияның басқа аймақтарынан паналап орын тапқан. Дереккөздер Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4. # Kirchner I. Diokles 9. // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1903. — Bd. V, 1. — Kol. 792. # Лисий. Речи. XII, 12. — М. : Ладомир, 1994. — 373 с. — ISBN 5-86218-124-5.
Аристотель (қатыгез)

Аристотель (б.з.д. 403 жылдан кейін қайтыс болған) — б.з.д. 404–403 жылдары Афинада билік жүргізген «Отыз қатыгездің » бірі болған ежелгі грек саяси қайраткері. Ол, болжам бойынша, б.з.д. 411 жылы стратег қызметін атқарған және Төртжүздердің олигархиялық режимін қолдаған. Сондай-ақ, Платонның «Протагор » диалогында кездеседі. Өмірбаяны Платонның «Протагор» атты диалогында Аристотель алғаш рет аталады: б.з.д. 450 жылы, әлі жас жігіт кезінде, ол Протагормен және Парменидпен бірге Элейлік Зенонның бір дәрісіне қатысып, идеялар мен заттардың қасиеттері, бірлік пен өзгешелік жөніндегі философиялық пікірталасқа қатысқан. Кейінірек Аристотель саяси қызметпен айналыса бастайды. Ксенофонт өзінің «Грек тарихы» еңбегінде Аристотель есімді стратегті атайды: б.з.д. 411 жылы, Афиныада Төртжүздер режимі билік құрған тұста, ол Ээтионей мүйісінде бекініс салған. Демократияны жақтаушылар бұл құрылыс Спарта флотын Пирей портына кіргізу мақсатында жасалған деп күдіктеніп, осы оқиға Төртжүздердің құлауына және демократияның қайта орнауына себеп болған. Ғалымдардың пайымдауынша, бұл стратег Платон сипаттаған және кейінірек Отыз тиранның бірі болған Аристотельмен бір адам болуы мүмкін. Бұл жағдайда, Аристотельдің б.з.д. 411 жылдан бастап олигархиялық көзқараста болғаны айқындалады. Келесі жылдары Аристотель қуғында болды. Белгілі болғандай, б.з.д. 404 жылы, Афинаның берілуімен Пелопоннес соғысы аяқталған кезде, Спарта қолбасшысы Лисандр оны Спартаға жіберіп, «Фераменмен келіссөздер кезінде ол (Аристотель) тек эфорлар ғана соғыс пен бейбітшілік мәселелерін шешуге құқылы деп мәлімдегенін» эфорларға жеткізуді тапсырған. Көп ұзамай бейбіт келісімге қол жеткізілді. Билік Афинада олигархиялық мүдделерге қызмет еткен Отыздықтар (кейін «Отыз тиран» деп аталған) коллегиясына өтті, және Аристотель осы коллегияның мүшесі болды. Белгілі дерекке сәйкес, ол кеңестің халық жиналысы (экклесия) арқылы сайланған үштен бір бөлігіне жатты және Антиохида филасының өкілі болды; зерттеушілер оны ең ықпалды «тирандардың» бірі деп санайды. Атап айтқанда, дәл осы Аристотельді әріптестері Эсхинмен бірге Спартаға, Лисандрға, Афинаға гарнизон жіберу туралы өтінішпен аттандырды. Бұл өтініш қанағаттандырылып, жеті жүз спартаннан тұратын жасақ акропольге орналастырылды — бұл «Отыздықтың» билігінің тірегі болды. Бұдан кейін Аристотель туралы сақталған дереккөздерде ештеңе айтылмайды. Дереккөздер Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4. # Kirchner J. Aristoteles 5 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1899. — Bd. II, 1. — Kol. 1011. # Платон. Диалоги («Протагор», «Ион», «Евтифрон», «Парменид»). — М. : Эксмо, 2020. — 352 с. — ISBN 978-5-04-104400-8. # Фукидид. История. — М. : АСТ, Ладомир, 1999. — 736 с. — ISBN 5-86218-359-0.
Гиппомах

Гиппомах (б.з.д. 403 жылдың мамырында Мунихия түбінде қаза тапқан, Аттика) — б.з.д. 404–403 жылдары Афинаны басқарған «Отыз қатыгездің » бірі болған ежелгі грек саяси қайраткері. Ол тек бір ғана сақталған дереккөзде — Ксенофонттың «Грек тарихы » атты еңбегінде аталады. Белгілі мәліметке сай, Гиппомах кеңес мүшелігіне гетериялар (аристократиялық одақтар) тағайындаған үштен бір құрамға кірген және Антиохида филасының өкілі болған. Б.з.д. 403 жылдың мамырында ол Мунихия түбінде демократияны қолдаушылармен болған шайқаста қаза тапты. Дереккөздер Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4. # Sundwall. Hyppomachos 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1913. — Bd. VIII. — Kol. 1878.
Мнесифид

Мнесифид (б.з.д. 403 жылдан кейін қайтыс болған) — б.з.д. 404 жылы Афинада билікке келген «Отыз қатыгез » деп кейінгі дәстүрде аталған коллегияның мүшесі болған ежелгі грек саяси қайраткері. Мнесифид Ферамен ұсынған кеңес мүшелерінің үштен бір бөлігіне кірген және Антиохида филасының өкілі болғаны белгілі. Ол Лисийдің Эратосфенге қарсы сөзінде аталады. Оның кейінгі тағдыры туралы нақты мәліметтер сақталмаған. Антикалық авторлар жазғандай, азамат соғысында жеңілген соң, «тирандардың» көпшілігі б.з.д. 403 жылы Элефсинге қашқан, кейін олардың бірқатары сот алдында жауап беріп, кейбірі өлтірілген, ал қалғандары Грекияның басқа өңірлерінде пана тапқан. Әдебиеттер # Ксенофонт. Греческая история. — СПб. : Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2. # Суриков И. Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М. : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4. # Reincke. Mnesitheides 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1932. — Bd. XV. — Kol. 2281. # Лисий. Речи. — М. : Ладомир, 1994. — 373 с. — ISBN 5-86218-124-5. Дереккөздер
Футболдан қыздар арасындағы Азия чемпионаты (U-17)

Футболдан қыздар арасындағы Азия кубогы (U-17) — Азия Футбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты футбол турнирі. Чемпионат 2005 жылдан бастап әр екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты КХДР және Жапония жеңді. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер *[http://www.the-afc.com/competition/afc-u-16-womens-championship U-17 қыздар арасындағы Азия Кубогының ресми сайты] *[https://web.archive.org/web/20140801151019/http://rsssf.com/tablesa/as-wom-u16.html rsssf.com]
Валерий Лабунец

Валерий Александрович Лабунец (5 тамыз 1962, Краснодар, РСФСР) — кеңестік және қазақстандық футболшы, қақпашы. Жетістіктері * Қазақстан кубогының финалисі: 1994 Дереккөздер Сілтемелер * [https://vk.com/wall-95872534_80 Ақтөбенің ТОП-10 ардагерлері]
Жергілікті тіл

Жергілікті тіл — белгілі біржерде қолданылатын (локалды) тіл, тілдің заңнамалық актілерде үнемі құптала бермейтін ерекше мәртебесі. Жергілікті тіл көбінесе жазуы жоқ тілдер болып немесе қолданылуы Этностық топтардың шеңберімен шектелген жазба тілдер болып келеді. Солай бола тұра жергілікті тіл бастауыш білім беруде, жергілікті радиохабарда, теледидарда, газет журналдарда қолданылуы мүмкін. Ресми түрде мұндай мәртебесі бектілмегенмен, Қазақстанда, мысалы, дүнген және ұйғыр тілдерін жергілікті тілге жатқызуға болады. Дереккөздер
Инкультурация

Инкультурация — адамды нақты бір мәдениеттің дәстүрлері мен нормаларына оқытып-үйрету дегенді білдіреді, адам мен оның мәдениеті арасындағы алыс-берістік қатынастар үдерісі. Бұл қатынаста, бір жағынан, мәдениет адамның жеке басының сипаттарын белгілесе, екінші жағынан, адамның өзі мәдениетіне ықпал етіп отырады. Мұндайда жеке адам туған мәдениетімен етенелесіп тәрбиелі адамға айналады. Гуманитарлық ғылымдардың әр түрінде бұл үдеріс «өз мәдениетінде әлеуметтену» немесе «этностық әлеуметтену» деген ұғымдармен де беріледі. Әлеуметтену дегенде біз адамның әлеуметтік ортаға үйлесіп кірігуін, мүшесі ретінде табысты тірлік етуге мүмкіндік беретін осындай қоғамның құндылықтары жүйесін меңгеруін ұғынамыз. «Әлеуметтену» термині адамдардың қоғамда өздерін қалай ұстау керектігінің ережелеріне баулитын үдерістер мен механизмдерге байланысты қолданылады. «Инкультурация» термині әлеуметтену үдерісінің өнімдеріне — адамның даму үдерісінде меңгерілетін мәдениеттің субъективті, ішкі психологиялық аспектілеріне байланысты қолданылады. «Мәдениет» пен «қоғам» ұғымдарының айырмашылығы және ұқсастығы қандай болса, «мәдениетке қосылу» мен «әлеуметтену» терминдерінің айырмашылығы мен ұқсастығы сондай. Инкультурация – адамның белгілі бір этностың тірлігі мен дамуына орайлас белгілі бір тарихи кезеңге, белгілі бір мәдениет типіне тән дағдылар, әдеп-әдет, мінез-құлық нормаларын бірте-бірте қалыптастыруы. Бұл – адамның амал-тәсілдерді, нормаларды, тәжірибелік нұсқау-кеңестерді күнделікті өмірде ұзақ уақыт бойы бірте-бірте игеруі. Дереккөздер
Футболдан қыздар арасындағы Азия кубогы (U-20)

Футболдан қыздар арасындағы Азия кубогы (U-20) — Азия Футбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты футбол турнирі. Чемпионат 2002 жылдан бастап әр екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, алты рет кубокты Жапония жеңді. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [https://www.the-afc.com/en/national/afc_u20_women's_asian_cup/home.html U-20 Футболдан қыздар арасындағы Азия кубогы ресми сайты] * [https://web.archive.org/web/20140801191544/http://rsssf.com/tablesa/as-wom-u19.html RSSSF.com]
Футзалдан жастар арасындағы Азия Кубогы

Футзалдан жастар арасындағы Азия Кубогы — Азия Футбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты футзал турнирі. Жастар арасындағы Азия Кубогы 2016 жылдан бастап екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://http://www.the-afc.com/competition/afc-u-20-futsal-championship U-20 Футзал жастар арасындағы Азия Кубогының ресми сайты] * [https://web.archive.org/web/20140801191544/http://rsssf.com/tablesa/as-wom-u19.html RSSSF.com]
Синофобия

Синофобия (лат. Sinae – Қытай және көне грек φόβος – қорқыныш, үрей) — Қытайға, қытайлықтарға және қытаймен байланысты барлық заттарға төзімсіздік. Синофобия Қытаймен шектес елдердің барлығында, әсіресе оңтүстік-шығыс Азияда кеңінен тараған. Синофобия негізінен Қытайдан тыс тұратын қытай диаспораларына қатысты болады және Қытаймен шектес елдердегі иммиграция, ұлттық өзін-өзі тану мәселелерімен, әр түрлі елдердегі байлықтардың сәйкес келмеуімен, қоғамдағы қарым-қатынастардың бұрынғы құндылықтар жүйесінің бұзылуына байланысты ушыға түсуде. Синофобия себептеріне Қытайдың коммунистік билігін қабылдамау, тарихи өкпелер, экономикалық бәсекелестік қорқынышы және расизм жатады. Сонымен қатар синофобия жапондық ұлтшылдық, корейлік ұлтшылдық, үндістандық ұлтшылдық және вьетнамдық ұлтшылдық сияқты бұрынғы этникалық тенденциялардан туындайды. Дереккөздер
Бозанбай (өзен)

Бозанбай — Қалба жотасынан басталатын өзен. Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданында орналасқан. Бозанбай ауылынан батысқа қарай 26 км жерден бастап Бозанбай ауылы және Сібе өзеніне дейін созылып жатқан өзен. Шамамен ең терең жері 1.5 метр. Өзен Қалба жоталарынан басталып, Бозанбай ауылын ағып өтіп, Сібе өзеніне құяды. Бозанбай ауылында ауылдың батыс шетінде алмабақ бар, және ол алмабақтың маңайында құдық бар. Ол құдық қа адамдар келіп су ішеді. Және ол құдықтағы су ағып, осы Бозанбай өзеніне құяды. Қолданылым Бозанбай өзені Бозанбай ауылының батыс шетіндегі картоп егініне қолданылады. Дереккөздер
Шана спортынан әлем чемпионаты

Шана спортынан әлем чемпионаты — Халықаралық шана спорт федерациясымен (, , FIL) ұйымдастырылатын халықаралық жарыстар. Чемпионаттар Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер *[http://www.fil-luge.org/en/statics Overall Winners World Championship] *[http://www.fil-luge.org/fileadmin/user_upload/Documents/Statistik/WM/Namentliche_Ergebnisse_WM-KB.pdf FIL-Luge.org list of World luge champions.]
Дагенем (футбол клубы)

«Дагенем» (;) — Англияның Дагенем қаласында орналасқан футбол клубы болды. Өз алаңындағы ойындарын Виктория Роуд аренасында өткізді. Тарихы 1949 жылы құрылған бұл клуб 1949–50 маусымында Metropolitan & District лигасының негізін қалаушылардың бірі болды. Сол маусымда олар чемпиондықты гол айырмашылығы бойынша жіберіп алып, екінші орын алды. Келесі маусымда чемпион атанды. 1951–52 маусымында клуб Delphian лигасының да негізін қалаушылардың бірі болды және алғашқы маусымда тағы да екінші орынды иеленді. 1952–53 маусымында чемпиондыққа қол жеткізді. Бұл жетістіктен кейін қатарынан екі рет екінші орын алып, артынша 1955–56 және 1956–57 маусымдарында қатарынан екі рет чемпион болды. 1957 жылы клуб Corinthian лигасына ауысып, сол лигадағы екінші маусымында чемпион атанды. 1963 жылы олар Athenian лигасының Премьер-дивизионына қосылды. 1969–70 және 1970–71 маусымдарында клуб FA Amateur Cup финалына дейін жетті, бірақ екі жолы да жеңіліске ұшырады. Алайда 1970–71 маусымында олар лига чемпионы болды. 1973 жылы клуб Истмиан лигасының жаңа Екінші дивизионының негізін қалаушылардың бірі болды және бірден чемпион атанып, Бірінші дивизионға көтерілді. 1976–77 маусымында олар FA Trophy финалына шығып, Скарборо командасынан 2:1 есебімен жеңілді. Үш жыл өткен соң, олар тағы да финалға жетіп, бұл жолы Моссли командасын 2:1 есебімен жеңіп шықты. 1981 жылы клуб Alliance Premier League-ке қабылданды және онда 1987–88 маусымына дейін ойнады. Сол маусымда соңғы орын алып, Истмиан лигаға қайта түсіп қалды. Жетістіктері *FA Trophy **Жеңімпаз: 1980 *Isthmian League **Division Two чемпионы: 1973–74 *Athenian League **Чемпион: 1970–71 *Corinthian League **Чемпион: 1958–59 *Delphian League **Чемпион: 1952–53, 1955–56, 1956–57 * London Senior Cup ** Жеңімпаз: 1967–68 * Alan Turvey Trophy ** Чемпион: 1977–78 Дереккөздер
Редбридж Форест

«Редбридж Форест» (;) — Англияның Дагенем қаласында орналасқан футбол клубы болды. 1979 жылы Лейтонстоун энд Илфорд (Leytonstone & Ilford F.C.) атауымен құрылған бұл клуб 1989 жылы Уолтемстоу Авеню клубымен бірікті, ал келесі маусымда Редбридж Форест атауын қабылдады. 1992 жылы клуб Дагенем клубымен бірігіп, қазіргі Дагенем энд Редбридж клубы құрылды. Өз алаңындағы ойындарын Виктория Роуд аренасында өткізді. Тарихы Лейтонстоун энд Илфорд клубы 1979 жылы Лейтонстоун және Илфорд клубтарының бірігуі арқылы құрылды. Редбридж Форест кәсіби емес футболда белгілі бір табысқа жетті. Лейтонстоун энд Илфорд атауымен ойнаған кезде, 1981–82 маусымында Истмиан лигасының чемпиондары атанды. Келесі маусымда сол лигада екінші орынға ие болды. Маусым соңында клуб атауын Лейтонстоун/Илфорд деп өзгертті. 1988 жылы клуб Уолтемстоу Авеню клубымен бірікті. Бастапқыда клуб атауы өзгерген жоқ, және сол маусымда олар Истмиан лигасын тағы да жеңіп шықты. Лейтонстоун/Илфорд Футбол конференциясына көтерілуі тиіс еді, бірақ стадион мәселелеріне байланысты бұл мүмкіндік берілмеді. Себебі Уолтемстоу қаласындағы Green Pond Road стадионы құрылысшыларға сатылып кеткен болатын, сондықтан оны жаңарту мағынасыз еді. Клуб Дагенем командасының алаңы — Виктория Роудқа көшті, бірақ онда да сол мәселе туындады: бұл стадион да Конференция талаптарына сәйкес келмейтін. Нәтижесінде Лейтонстоун/Илфорд клубы Истмиан лигасының Премьер-дивизионында қала берді. Редбридж Форест атауымен 1989 жылғы маусымда клуб атауы Редбридж Форест болып өзгертілді. Бұл шешім Редбридж пен Уолтем Форест шекарасында орналасқан жаңа стадионға көшуге дайындық аясында қабылданды. Алайда жаңа орынға көшу жоспары жүзеге аспай қалып, клуб Виктория Роудта қала берді. Айта кетсек, сол маусымда Дагенем мен Редбридж Форест клубтары екеуі де Истмиан лигасының Премьер-дивизионында ойнады. Үй иесі мен жалға алушы клуб арасындағы екі матч та тең аяқталды — 2:2 және 1:1 есебімен. Қазір бұл екі клуб бірігіп, бір команда ретінде өнер көрсетіп жүр. Редбридж Форест клубы 1990–91 маусымында Истмиан лигасын жеңіп алды және стадион Конференция талаптарына сай келген соң, 1991–92 маусымында Конференцияға көтерілуге рұқсат берілді. Редбридж Форест Конференцияда бір жыл ойнап, 1991–92 маусымын жетінші орында аяқтады. 1992–93 маусымына қарай олар сол кезде бір алаңды бөлісіп жүрген Дагенем клубымен бірігіп, Дагенем энд Редбридж клубын құрды. Жаңа клуб 2006–07 маусымының соңында Конференция Ұлттық лигасының чемпионы атанып, Англия Футбол Лигасына өтті. Ал 2010 жылы плей-офф арқылы League One-ға (Бірінші лигаға) көтерілді. Жетістіктері Лейтонстоун/Илфорд ретінде *Isthmian League **Чемпион: 1981–82, 1988–89 **Күміс жүлдегер: 1982–83 *Isthmian League, Division One **Чемпион: 1979–80, 1986–87 Редбридж Форест ретінде *Isthmian League **Чемпион: 1990–91 *FA Trophy **Ширек финалист: 1991–92 Дереккөздер
Лейтонстоун (футбол клубы)

«Лейтонстоун» (;) — Англияның Лейтонстоун ауданында орналасқан футбол клубы болды. 1886 жылы құрылған бұл клуб 1979 жылы Илфорд клубымен бірігіп, Лейтонстоун/Илфорд атауымен қайта құрылуына байланысты өз жұмысын тоқтатты. Кейін бұл клуб Уолтемстоу Авеню клубын да қосып алып, Редбридж Форест атауына ие болды. Ал Редбридж Форест өз кезегінде Дагенем клубымен бірігіп, қазіргі Дагенем энд Редбридж клубын құрды. Тарихы Клуб 1886 жылы құрылды және 1907 жылы Spartan лигасының негізін қалаушылардың бірі болды. Бірінші маусымда лиганың соңғы орнында аяқтағаннан кейін, олар Isthmian лигасына ауысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қысқартылған 1919 жылғы маусымда бұл лиганың чемпионы атанды, әрі қарай 1937–38 және 1938–39 жылдары тағы екі рет жеңіске жетті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін лига мүшесі болып қала берді және 1946–47 мен 1947–48 жылдары қатарынан чемпион атанды. Осы екі маусымда олар FA Amateur Cup-ты да жеңіп алды: 1947 жылғы финалда Уимблдон клубын 2:1 есебімен, ал 1948 жылғы финалда Барнет клубын 1:0 есебімен ұтты. 1948–49 маусымында олар Англия кубогының екінші кезеңіне дейін жетіп, бірінші кезеңде Уотфорд клубын 2:1 есебімен жеңіп, екінші кезеңде Ньюпорт Каунти клубына өз алаңында 4:3 есебімен жеңілді. 1949–50 мен 1951–52 жылдар аралығында үш маусым қатарынан чемпион болды. 1951–52 маусымында да Англия кубогының екінші кезеңіне жетіп, бірінші кезеңде Шрусбери Таун клубын 2:0 есебімен жеңіп, екінші кезеңде қайта матчта Ньюпорт Каунтиге есе жіберді. Олардың Isthmian лигасындағы соңғы чемпиондығы 1965–66 маусымында болды, ал 1967–68 жылы олар FA Amateur Cup-ты тағы да жеңіп алды. Бұл жолы Чешем Юнайтед клубын 1:0 есебімен ұтты. Осы жеңістің арқасында олар тарихтағы алғашқы Coppa Ottorino Barassi турниріне қатысты және Stefer Roma клубын сырт алаңдағы голдар есебімен жеңіп, кубокты иеленді. 1979 жылы олар Премьер-дивизионда соңғы екі орынның бірін иеленіп, төменгі дивизионға түсуі тиіс еді. Алайда, клуб Илфорд клубымен бірігіп, Лейтонстоун/Илфорд клубын құрды. Жетістіктері *Coppa Ottorino Barassi **Жеңімпаз: 1967–68 *FA Amateur Cup **Жеңімпаз: 1946–47, 1947–48, 1967–68 *Isthmian League **Чемпион: 1919, 1937–38, 1938–39, 1946–47, 1947–48, 1949–50, 1950–51, 1951–52, 1965–66 **Күміс жүлдегер: 1908–09, 1910–11, 1912–13, 1932–33, 1961–62 *London Senior Cup **Жеңімпаз: 1919–20, 1947–48, 1965–66 *Essex Senior Cup **Жеңімпаз: 1904–05, 1913–14, 1947–48, 1948–49, 1964–65, 1965–66, 1966–67 **Финалист: 1898–99, 1901–02, 1909–10, 1967–68, 1968–69, 1970–71, 1973–74 *London Charity Cup **Жеңімпаз: 1909–10, 1952–53 *Essex Thamesside Senior Trophy **Жеңімпаз: 1945–46, 1946–47, 1948–49, 1950–51, 1952–53, 1965–66, 1966–67, 1967–68, 1972–73 *Premier Midweek Floodlight League **Жеңімпаз: 1976–77 *Isthmian League&nbsp;– Reserve Section **Қосалқы құрам: Чемпион: 1935–36, 1949–50, 1950–51, 1951–52, 1952–53 **Қосалқы құрам: Күміс жүлдегер: 1920–21, 1969–70 *London Intermediate Cup **Қосалқы құрам: Чемпион: 1948–49, 1956–57, 1961–62 **Қосалқы құрам: Финалист: 1953–54 *London Junior Cup **Жеңімпаз: 1893–94 **Қосалқы құрам: Жеңімпаз: 1900–01 *Essex Intermediate Cup **Қосалқы құрам: Финалист: 1950–51, 1951–52 Дереккөздер
Досбол Мақсұтұлы Қасымов

Досбол Мақсұтұлы Қасымов (11 қазан 1960 жыл, Щучинск) — қазақстандық суретші, иллюстратор, дизайнер, Қасымов суреттерін станок кескіндемесі стилінде жасайды. Ол Қазақстан теңгесі валютасы дизайнының жасалуына қатысқан және, оған қоса, — Абай Құнанбайұлының 150 жылдығына орай шыққан алтын және күміс монеталары жинағының авторы. Қасымов еңбектері Қазақстанда, Ресейде, Ұлыбритания, Аустралия мен Оңтүстік Кореяда бар. Марапаттары * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі Дереккөздер
Педро Паскаль

Хосе Педро Балмаседа Паскаль (, т. ) — Чили-американдық актер. Паскаль «Тақтар ойыны» (2014) фэнтези телехикаясының төртінші маусымында Оберин Мартелл және «Нарко» (2015–2017) криминалдық сериалындағы Хавьер Пеньяны сомдау арқылы танымал болды. 2019 жылдан бастап ол «Мандалорлық» сериалында басты рөлді ойнады. 2023 жылдан бастап ол «Біз ғана тірі» драмалық сериясында Джоэлді ойнады. Ол «Алтын глобус» және «Сыншылардың таңдауы» сыйлығының номинанты, «Эмми» сыйлығының үш мәрте үміткері және Киноактерлер гильдиясы сыйлығының иегері. 2023 жылы Time журналы Паскальді әлемдегі ең ықпалды 100 адамның қатарына қосты. 2025 жылы Фантастикалық төрттік: Алғашқы қадамдар фильмімен Педро Паскаль Marvel кинематографиялық әлеміне қосылды. Дереккөздер
Илфорд (футбол клубы)

«Илфорд» (;) — Англияның Илфорд қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. Команда Essex Senior League лигасында ойнайды. Тарихы Клуб 1881 жылы жасөспірімдер тобы тарапынан құрылды. 1894 жылы Southern League-ге қатысушы және Division One-ның негізін қалаушылардың бірі болды. Алайда 1895–96 маусымында Division One-да жүлдесіз аяқтап, барлық 18 ойында жеңілді. Олар Вулвертон командасымен плей‑офф ойынына шығып, 2:0 есебімен жеңіліп, лигадан кетті. Кейін олар London League-ге кіріп, 1896–97 маусымында Division One-да өнер көрсетті. Екі маусымнан кейін клуб лигадан шығып. Тағы екі маусымды тыныштықта өткізгеннен кейін, 1996 жылы Essex Senior League-ге қосылды. Клуб 2003–04 маусымында Essex Senior League-да екінші орын алып, Isthmian League Division Two-ға көтерілді. Олар алғашқы талпыныста Division Two-ны жеңіп, Southern League-тің Eastern Division дивизионына өтті. Southern League-де бір маусымды өткізгеннен кейін, клуб қайтадан Isthmian League-ға ауысып, Division One North дивизионына кірді. Келесі жеті маусымның алтысында төменгі үш орынның ішінде финалдық белдеуде аяқтады. Соңында 2012–13 маусымы соңында Division One North-да соңғы орынды иеленіп, Essex Senior League-ге қайта түсті. 2017 жылдың маусымында клуб айыппұлды уақытылы төлемегені үшін Essex Senior League-ден шығарылды. Алайда, аппеляциядан кейін 2017 жылдың шілдесінде қайта қабылданды. Жетістіктері *FA Amateur Cup **Жеңімпаз: 1928–29, 1929–30 *Isthmian League **Чемпион 1906–07, 1920–21, 1921–22 **Division Two чемпионы 2004–05 *Essex Senior League **League Cup жеңімпазы 2002–03 *London Senior Cup **Жеңімпаз: 1900–01, 1904–05, 1913–14, 1921–22, 1928–29, 1929–30, 1953–54 Дереккөздер
Грейт Уэйкеринг Роверс

«Грейт Уэйкеринг Роверс» (;) — Англияның Грейт Уэйкеринг ауылында орналасқан кәсіби футбол клубы. Команда Essex Senior League лигасында ойнайды. Тарихы Футбол клубы 1919 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін әскерден босатылған сарбаздар тарапынан құрылды. Олар жергілікті кірпіш зауыттарында жұмысқа тұрған еді. Клуб Southend & District League лигасына қосылып, 1960–1970 жылдары бұл лигада үстемдік құрды. 1982 жылы клуб жаңа құрылған Southend & District Alliance Football League лигасына ауысты, бірақ бұл лига 1989 жылы тарап кетті. Осы сәтте клуб Essex Intermediate League лигасының жаңа үшінші дивизионының негізін қалаушылардың бірі болды. 1990–91 маусымында Грейт Уэйкеринг Роверс клубы үшінші дивизионның чемпионы атанып, екінші дивизионға көтерілді. Келесі маусымда екінші дивизионда жеңіске жеткен соң. Жетістіктері *Essex Senior League **Чемпион: 1994–95, 2013–14, 2017–18 *Essex Intermediate League **Division Two чемпионы: 1991–92 **Division Three чемпионы: 1990–91 Дереккөздер
Нысана көздеуден Еуропа чемпионаты

Нысану көздеуден Еуропа чемпионаты — Еуропа нысану көздеуден конфедерациямен ұйымдастырылатын халықаралық жарыс. Чемпионат 1955 жылдан бастап өткізіледі.Винтовка 25м, тапанша 50м, винтовка 300м, мылтық, Жүгіру нысанаға ату Чемпионаттар тізімі Жалпы медальдар саны (2005-2025) Сыртқы сілтемелер *[http://www.issf-sports.org/results/results_overview.ashx ISSF Results Overview] *[http://www.esc-shooting.org/u/calendar_result/20140528_ech_history_table_complete_list1.pdf European Championships in all Shooting disciplines and events] *[http://www.esc-shooting.org/archive/documents/european_championships/?y2018&i8 European Championships complete archive results] (2010-2020) at European Shooting Confederation *https://esc-shooting.org/news/read/discover-the-history-of-european-championships-706 *https://esc-shooting.org/documents/european_championships *https://esc-shooting.org/storage/2022/02/03/ef39be93512c26f5c17ad278a0d67e6432635f67.pdf *https://esc-shooting.org/storage/2022/02/03/7a18d67d261e3a2d60d63e5825b56ff33f3b3d09.pdf *https://esc-shooting.org/storage/2022/02/03/79199b0d095d359f2840791488cc8287adf6da11.pdf
Асака

Асака — Өзбекстанның Әндіжан облысындағы қала (1937 жылдан). Асака ауданының әкімшілік орталығы. Халқы 65 300 адам. Этимология Профессор Т. Шириновтың айтуынша, қала атауының шығу тегі біздің эрамызға дейінгі VI—V ғасырларда Ферғана алқабында өмір сүрген сақтар тайпаларымен байланысты, кейбір дереккөздерде бұл тайпалар "ассакендер"," асвактан " — жылқы, "ас-сака" — салт атты деп аталады Сипаттама Әндіжан-Ташкент темір жолының Асака стансасынан 4 км жерде, Марғилан, Ферғана және Әндіжанға баратын тас жолдардың қиылысында орналасқан. Асакадан Әндіжанға дейінгі қашықтық 16 км. Қала адырлар арқылы ағып жатқан Шахрихансайдың жағасында, теңіз деңгейінен 495 м биіктікте орналасқан. Айнала мақта алқаптары, бау-бақшалы адырлар кездеседі. Шілдеде орташа температура 26,1 градус, қаңтарда -2,9 градус. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Асака – шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 31 орында (Өзбекстан), облыста 3 орында (Әндіжан облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 6996 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Палванташ (9 км), Әндіжан (10 км), Шаһрихан (16 км), Мархамат (17 км), Қуа (19 км), Бұлақбасы (22 км), Құйғанжар (24 км), Боз (26 км), Қожабат (28 км), Пайтұғ (28 км), Сарытас (29 км, Қырғызстан), Хаққұлабат (32 км), Оңтүстік Аламысық (33 км), Жалаңқұдық (35 км), Пахтабат (38 км), Ташлақ (40 км), Жазжауан (42 км), Қызылқия (43 км, Қырғызстан). Тарихы Асака қаласының өте көне тарихы бар. Бұл қала мен аймақты зерттеген көптеген ғалымдар ежелгі Еуропа мен Кіші Азияда және Үндістанда белгілі сақтардың иран тілді халқы осында өмір сүрген деп санайды. Қаланың өзі алғашында шағын ауыл болған. Жергілікті тұрғындар Еуропалық Ресейден келген қоныс аударушыларға қарсы көтерілген Әндіжан көтерілісінен кейін бұл ауыл көтеріліс ошақтарының бірі ретінде жойылды. Оның орнында бірте-бірте қалаға айналған орыс ауылы пайда болды. Шахринсай каналының салынуы үлкен әсер етті. Темір жолдың салынуына байланысты елді мекен өсе бастады. Революциядан кейін Асака атақты революционерлердің бірі, Өзбекстанды басқарған Исаак Абрамович Зеленскийдің құрметіне Зеленск деп аталды. Алайда 1937 жылы Зеленский «халық жауы» деп жарияланып, атылды, ал қалаға Ленинск атауы берілді. 1945 жылғы Жеңістен кейін қаланың дамуы жалғасты, мұнай өндіру кәсіпорындары салынды, газ кен орындары игерілді. Мотор жөндеу зауыты құрылып, газ құбыры тартылды. Алайда, Асака 1990 жылдары корей-өзбек автомобильдерінің бірлескен өндірісі ашылған кезде ерекше танымал болды. 1996 жылы "УзДэо" маркалы үнемді және практикалық автомобильдерді құрастыру бойынша конвейер жұмысын бастады. Өндіріс орындары Қазіргі уақытта қалада мақта тазалау, май өңдеу, наубайхана, тоқыма фабрикасы жұмыс істейді. Мұнда шыны және оттегі зауыттары, құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорындар орналасқан. 1994-96 жылдары «Удеуавто» автомобиль зауыты ашылды. Білім беру мекемелері Асака қаласында сауда, медицина, өнеркәсіп, халық шаруашылығы, экономика колледждері, академиялық лицей бар. Дереккөздер
Қазақстан Парламентінің комитет төрағалары

Бұл мақалада Қазақстан Парламенті Сенаты мен Мәжілісінің тұрақты комитеттерін басқарған төрағалар тізімі көрсетілген. Сенат комитеттері Аграрлық мәселелер, табиғатты пайдалану және ауылдық аумақтарды дамыту комитеті Комитет 2007 жылы құрылған. # Қайрат Ищанов (2007—2008) # Евгений Аман (2008—2009) # Болат Жылқышиев (2010—2013) # Сергей Кулагин (2013—2014) # Сергей Плотников (2014—2017) # Жеңіс Нұрғалиев (2017—2019) # Әли Бектаев (2019 жылдан бері) Әлеуметтік-мәдени даму және ғылым комитеті Комитет 2000 жылы құрылған. # Мұхтар Құл-Мұхаммед (2000—2001) # Қуаныш Сұлтанов (2001—2007) # Нариман Төреғалиев (2022 маусым — желтоқсан) # Нұртөре Жүсіп (2022 жылдан бері) Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитеті # Зинаида Федотова (1996—1999) # Ермек Жұмабаев (1999—2008) # Берік Имашев (2008—2012) # Георгий Ким (2017—2019) # Нұрлан Бекназаров (2023 жылдан бері) Қаржы және бюджет комитеті # Дәулет Сембаев (1996—1997) # Мүсірәлі Өтебаев (2002—2008) # Ольга Перепечина (2017—2022) # Сұлтанбек Мәкежанов (2023 жылдан бері) # Ахан Бижанов (2005—2007) # Қуаныш Сұлтанов (2007—2011) # Мұхтар Құл-Мұхаммед (2019—2023) # Асқар Шәкіров (2023 қаңтар — қыркүйек) Экономикалық саясат, инновациялық даму және кәсіпкерлік комитеті # Өмірзақ Озғанбаев (1996—1999) # Леонид Бурлаков (1999—2005) # Иоган Меркель (2005—2007) # Талғатбек Абайділдин (2011—2017) # Сүйіндік Алдашев (2023 жылдан бері) # Берік Оспанов (2019—2021) # Ерлан Барлыбаев (2021—2023) # Серік Егізбаев (2023 жылдан бері) Әлеуметтік-мәдени даму комитеті # Өмірбек Жолдасбеков (1996—1999) # Зәуре Қадырова (1999—2007) # Динар Нүкетаева (2008—2011) # Дариға Назарбаева (2012—2014) # Гүлнар Ықсанова (2014—2019) # Бейбіт Мамраев (2020—2021) # Жәмилә Нұрманбетова (2021—2023) # Снежанна Имашева (2023 жылдан бері) # Кенжеғали Сағадиев (2004—2007) Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитеті # Әбіш Кекілбайұлы (1996 қаңтар — қазан) # Шәріп Омаров (1996—1999) # Серік Әбдірахманов (1999—2007) # Мәулен Әшімбаев (2012—2018) # Айгүл Құспан (2021 жылдан бері) # Альберт Рау (2021—2023) # Нұртай Сабильянов (2023 жылдан бері) Дереккөздер
Қарасу (Әндіжан облысы)

Қарасу (Әндіжан облысы) — Өзбекстанның шығысындағы Әндіжан облысы Қорғантепе ауданындағы қала. Қарасу тұрғындарының саны 2025 жылғы тамызда 19500 адамды құрады. Сипаттама Қарасу Өзбекстан-Қырғызстан шекарасында, Қырғызстанның Қарасу қаласына қарама-қарсы орналасқан, онымен өзіндік халықаралық агломерацияны құрайды. Қарасу Әндіжан қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым және аудан орталығы Қорғантепа қаласынан 6 шақырым жерде орналасқан. Облыс орталығынан Қорғантепе арқылы қалаға көлік дәлізі темір жол және автомобиль жолы тартылады. Шекарада шекаралық бақылау бекеті бар. Тарихы 1926 жылы Қарасу ауылы Өзбек АКСР-і Әндіжан ауданына қарасты Қорғантепе ауданының орталығы болды. 1933 жылы ауыл Ворошиловск деп аталды, аудан да Ворошиловский ауданы болып аталды. 1938 жылы 15 қаңтарда Ворошилов ауданы Ферғана облысының құрамына енді, 1941 жылы 6 наурызда жаңа Әндіжан облысына берілді. 1961 жылы Ворошиловск Ильичевск, ал аудан сәйкесінше Ильичевский болып өзгертілді. 1962 жылы Ильичев ауданы таратылып, Ильичевск кенті Қорғантепе ауданының құрамына енді. 1980 жылы Ильичевск қала мәртебесін алды. 1991 жылы Қарасу тарихи атауы қалпына келтірілді. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Қарасу — шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 83-ші орында (Өзбекстан), облыста 7-ші орында (Әндіжан облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 14780 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Қарасу (2 км, Қырғызстан), Сұлтанабат (8 км), Қорғантөбе (10 км), Дардак (10 км), Ханабад (11 км), Айым (15 км), Жалаңқұдық (20 км), Оңтүстік Аламысық (23 км), Ош (24 км, Қырғызстан), Манас (24 км, Қырғызстан), Қожабат (27 км), Өзген (34 км, Қырғызстан), Бұлақбасы (34 км), Пахтабат (39 км), Көкжаңғақ (42 км, Қырғызстан), Әндіжан (44 км), Қошқарата (47 км, Қырғызстан), Құйғанжар (50 км), Мархамат (52 км). Инфрақұрылымы Жалпы білім беретін мектептер, кәсіптік лицей, кітапхана, клуб мекемелері, мәдениет үйлері, мәдениет және демалыс саябағы бар. Ауруханалар, емханалар, дәріханалар және т.б. емдеу орындары қызмет көрсетеді. Қарасу қаласында көптеген қолөнершілер, шаштараз, кескіш, аспаз, наубайшы, т.б. еңбек етеді. Қарасудан Әндіжан қаласы мен аудан орталығына автобустар мен шағын көліктер қатынайды. Дереккөздер
Әмбағай хан

Әмбағай хан (? – 1156 жылы қайтыс болған) — Хамаг Моңғолдардың ханы, немере туысы Қабыл ханнан кейін таққа отырған. Ол Қайду ханның шөберелерінің бірі әрі Хотұла ханның немере туысы және алдындағы ханы болған. Сонымен қатар, ол Бөржігін әулетінің бір тармағы саналатын Тайшуыт руының көсемі, әрі Чарақай Лингқұмның немересі және мұрагері болған. Өмірі Әмбағай — Чарақай Лингқұмның ұлы Сорқадақтұ Қытайдан туған, ал Чарақай Лингқұмның өзі Қайду ханның ұлы болған. Ал «Моңғолдың құпия шежіресінде» оның әкесі Сеңгүм Білге деп аталады. Бөржігін әулетінің қосалқы тармағынан шыққан ол Тайшуыт тайпасының билеушісі әрі кейін Хамаг моңғолдың ханы болған. Рашид әд-Диннің айтуынша, Әмбағай Қабыл ханнан кейін хан болған, себебі ол Бөржігін әулетіндегі жасы үлкен және мәртебелі адам болған. Дереккөздер Әмбағайдың билік құрған нақты уақытын немесе қайтыс болған күнін көрсетпейді. Чи-Шу Ева Чэннің есебінше, ол шамамен 1156 жылы қайтыс болған. Бұл кезде Найман ханы Марқыс пен оның ұлы Кириакус Буйруқ хан да өмір сүрген Ал Кристоф Баумер оның билік еткен жылдарын 1146–1156 деп көрсетеді. Одан кейін таққа алыстау туысы Хотұла хан отырған. Әмбағайдың ұлы Қадан Тайшы кейін Тайшуыттардың бейресми көсемі ретінде танылып, Хотұла ханның татарларға қарсы жорықтарына қатысады. Алайда, 1160 жылдары ол, мүмкін, таққа таласқан бауырлары немесе немере туыстарының уымен өлтірілген. Қаданды Тарғұтай Қирылтуқ алмастырған сияқты — ол кейін Шыңғыс ханның қарсыласы болған. 1211 жылы Шыңғыс хан моңғол–цзин соғысын бастап, нәтижесінде Цзин әулетін құлатып, Әмбағайдың тұтқындалып, өлтірілгені үшін кек алған. Әмбағай екі әйелі — Орбэй мен Сохатайдан бірнеше ұл қалдырған: *Адал хан *Тарғұтай Қирылтуқ (1201 ж. қаза тапқан) — Тайшуыттардың көсемі, Шыңғыс ханның қарсыласы *Ауғшу Бахадүр *Қадан Тайшы *Құрыл Бахадүр *Төдөа — Шыңғыс хан дәуірінде Тайшуыттардың кіші көсемдерінің бірі *Қодұн Орчаң *Бахачи *Ұдұр Баян Дереккөздер
Николай Владимирович Жұмақанов

Николай Владимирович Жұмақанов (1 ақпан 1984, Алматы) — қазақстандық дипломат және ІІ дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші. 2025 жылдан бастап қызметтегі Кипрдағы Төтенше және Өкілетті Елші. Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бұрынғы төрағасы Владимир Жұмақановтың баласы. Өмірбаяны 1984 жылы 1 ақпанда Алматы қаласында Альбина мен Владимир Жұмақановтардың отбасында дүниеге келді. Еңбек жолын 2005 жылы Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық-құқықтық департаментінің референті, атташесі, үшінші және екінші хатшысы болып бастады. 2008 жылы Қазатомөнеркәсіп компаниясының менеджері болды. 2009 жылы Сыртқы істер министрлігі Халықаралық-құқықтық департаментіне қайтып келіп онда 3 жыл екінші хатшысы, бірінші хатшысы, кейін кеңесшісі болды. 2012—2017 жылдары Қазақстанның Бельгиядағы Елшілігінде кеңесші, кеңесші-елші; 2017—2018 жылдары Сыртқы істер министрлігі Еуропа департаменті директорының орынбасары; 2018—2024 жылдары Сыртқы істер министрлігі Халықаралық-құқықтық департаментінің директоры; 2024—2025 жылдары Сыртқы істер министрлігінің ерекше тапсырмалар жөніндегі Елшісі болып еңбектенді. 2025 жылғы 23 қаңтарда Қазақстан Президентінің жарлығымен Кипрдағы Төтенше және Өкілетті Елші болып тағайындалды. Білімі 2005 жылы Қазақ ұлттық университетін Халықаралық құқық мамандығы бойынша тәмамдады. Кейін Бельгиядағы Еуропалық халықаралық және стратегиялық зерттеулер орталығын халықаралық саясат магистрі дәрежесімен тәмамдады. Марапаттары және атақтары ІІ дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші дипломатиялық дәрежесі бар. Дереккөздер
Қыздар арасындағы шайбалы хоккейден әлем чемпионаты (U-18)

Қыздар арасындағы шайбалы хоккейден әлем чемпионаты (U-18) 2008 жылдан бастап Халықаралық шайбалы хоккей федерациясымен ұйымдастырылатын, жыл сайынғы жарыс. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * Hockey Canada: [http://www.hockeycanada.ca/index.cfm/ci_id/26945/la_id/1.htm 2008 World Women's Under-18 Championship] * IIHF: [https://www.iihf.com/en/tournaments?tournamentTypeWW18&selectedSeason2021&tournamentCategory=worlds IIHF World Women's U18 Championship] * [http://www.eurohockey.com/league/1094-world-womens-u18-championship.html IIHF World Women's U18 Championships] EuroHockey.com
Базарқорған

Базарқорған — Қырғызстанның Жалалабат облысына қарасты қала. Базарқорған ауданы мен Базарқорған қалалық округінің әкімшілік орталығы. 2021 жылғы 8 ақпанға дейін ауыл мәртебесінде болған. Географиясы және аумағы Қала Бішкектен 673 км қашықтықта, ел астанасын Ош қаласымен жалғайтын стратегиялық M41 трассасы бойында орналасқан. Сондай-ақ, облыс орталығы — Жалалабат қаласынан 35 км жерде орналасқан. Қала Базарқорған айыл аймағының негізінде құрылған. Оның құрамына Жеті-Көшкөн (1109 адам), Беш-Бадам (1720 адам) және тікелей Базар-Қорған ауылы (41011 адам) кірген. Сонымен қатар, қала құрамына Кеңеш айылы аймағынан Советское (13178 адам) және Аук ауылының оңтүстік бөлігі (шамамен 1,2 мың адам) қосылды. Бұрынғы Беш-Бадам ауылы қаланың негізгі аумағынан шамамен 11 км солтүстік-шығыста орналасып, қала аумағымен тұтастай шектеспейді. Экономика Қалада 3 мақта өңдеу фабрикасы, май өңдеу, наубайхана, темекі фабрикалары, сондай-ақ ағаш ұсталығы және тігін кәсіпорындары жұмыс істейді. Мәдениет және білім Қалада кәсіптік-техникалық училище, бірнеше орта мектеп, сондай-ақ музыкалық және спорт мектептері бар. 3 мәдениет үйі және кітапхана жұмыс істейді. Көлік Қала көршілес елді мекендермен автобус қатынасы арқылы байланысқан, автовокзал бар. Дін Қалада медресе мен 2 мешіт жұмыс істейді. Халқы Базарқорған ауылына қала мәртебесі берілгенге дейін, 2009 жылғы санақ бойынша оның халқы 33 359 адамды құрады. 2021 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша халық саны 41 011 адам болды. Бірнеше елді мекен қосылғаннан кейін, біріктірілген елді мекенге қала мәртебесі берілді. 2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Базар-Қорған қаласының халқы 58 136 адамды құрады. Танымал тұлғалар * Ахмадали Худайбердиев (1920—1985) — Социалистік Еңбек Ері. * Абылов Асалдин (1922—2008) — Социалистік Еңбек Ері. * Өмірбек Чиркешұлы Текебаев (1958 ж. туған) — қырғыз саясаткері. * Чубак қажы Тажыбайұлы Жалилов (1975—2020) — діни қайраткер. Дереккөздер
Олимпиада ойындарындағы триатлон

Триатлон Олимпиада ойындарының бағдарламасына 2000 жылы енген болатын. Бұл спорт түрі келесі кезеңдерден тұрады: * 1500 метр жүзу, * 40 шақырым велосипед тебу, * 10 шақырым жүгіру. 2021 жылдан бастап бағдарламаға 2 ер мен 2 әйелден тұратын командаларға арналған аралас эстфета қосылды. Онда әр спортшы 300 метр жүзу, 8 шақырым велосипед тебу және 2 шақырым жүгіру кезеңдерін өткеруі қажет. Сайыстар Медалистер Ерлер Әйелдер Аралас эстафета Қазақстан атлеттерінің қатысуы Қазақстан атынан триатлонға 2000 жылы — 2 атлет, 2004 жылы — 3 атлет, 2008 жылы — 2 атлет және 2024 жылы 1 атлет қатысқан. Дереккөздер
Рас Әл-Хайма

Рас Әл-Хайма — Біріккен Араб Әмірліктеріндегі қала, Рас Әл-Хайма әмірлігінің әкімшілік орталығы. Рас әл-Хайма Біріккен Араб Әмірлігі-нің қалған ірі қалаларынан қысқа қашықтықта орналасқан және қалған қалаларға көлікпен жетуге болады. Ол Дубайдан шамамен 112 км , ел астанасы Абу-Дабиден 248 км және Шарджадан 86 км қашықтықта орналасқан. Тарихы Жергілікті билік Рас әл-Хайманы соңғы жеті мың жыл бойы үздіксіз қоныстанған жер бетіндегі санаулы орындардың бірі деп санайды. Дегенмен, ең көне қоныстар қазіргі қаланың солтүстігінде орналасқан, мұнда, атап айтқанда, Исламға дейінгі Саба патшайымының сарайы деген лақап аты бар сарай қазылған . 13-14 ғасырларда ол Джульфар сауда порты ретінде белгілі болды, әсіресе інжу саудасына мамандандырылған . Бұл аймақта сирек кездесетін қытай керамикасының табылуы (2019 ж.) ортағасырлық Джульфар мен Қытай арасындағы сауда байланыстарының бар екенін көрсетеді. 18 ғасырдың аяғында ол 1809 және 1819 жылдары британдық флотпен қарулы қақтығысқа кірген әл-Қасими отбасының бақылауына өтті . Британдықтар әл-Касими қарақшыларының әрекетін тоқтата алды және жергілікті әмірді 1815 жылы жалпы бейбітшілік келісіміне қол қоюға мәжбүр етті. Халық саны Қаланың халық саны дереккөздер бойынша 351 943 адамға жеткен. Бұл Біріккен Араб Әмірліктерінің қала саны бойынша алтыншы орынды алып тұр. Дереккөздер
Қуаныш Жұмабекұлы Асылов

Қуаныш Жұмабекұлы Асылов (14 наурыз 1973 жыл, Алматы қаласы) - Қазақстанның саяси мемлекет қайраткері, Шымкент қаласы әкімінің бірінші орынбасары. Өмірбаяны 1973 жылы 14 наурызда Алматы қаласында дүниеге келген. Білімі * Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Заң ғылымдарының магистрі * Сэнфорд атындағы Мемлекеттік саясат мектебі, Дьюк университеті, Саяси ғылымдар магистрі * Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы. Қызметі 1995 − 2002 жылдары − Бизнес құрылымдарында басшылық лауазымдар; 2002 − 2006 жылдары − Мемлекеттік органдарда қызмет; 2006 − 2010 жылдары − Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасының Ресми іс-шаралар және сыртқы байланыстар секторының меңгерушісі; 2010 - 2011 жылдары — Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Мемлекеттік саясат ұлттық мектебінің магистранты. 2011 − 2013 жылдары − Қазақстан Республикасы Есеп комитетінің Қаржылық бұзушылықтарды зерттеу орталығының директоры, Республикалық бюджеттің орындалуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің қаржылық бұзушылықтарды зерттеу орталығының қаржы-экономикалық кеңесінің төрағасы; 2013 − 2014 жылдары − Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Жастар істері комитетінің төрағасы, Мемлекеттік жастар саясаты саласындағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі қоғамдық кеңестің төрағасы; 2014 − 2017 жылдары − Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің Қоғамдық-саяси жұмыс және тіл саясаты комитетінің төрағасы, Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері мен геральдикалық белгілері жөніндегі сараптамалық кеңестің төрағасы; 2017 − 2018 жылдары − Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің қоғамдық-саяси секторының меңгерушісі; 2018 − 2019 жылдары − Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің талдау орталығы жетекшісінің бірінші орынбасары; 2019 − 01.2023 жылдары − Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы; 01.2023 жылдан бастап − Шымкент қаласы әкімінің бірінші орынбасары. Қоғамдық қызметі * Қазақстан Кәсіпқой Бокс Федерациясының Бірінші Вице-Президенті, бокстан спорт шеберіне кандидат; * Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы түлектері қауымдастығының Президенті; * Қазақстан Республикасы таеквондо WTF (World Taekwondo Federation) федерациясының Құрметті Президенті, таеквондодан 4-дан қара белбеу иегері (Black Belt 4th Dan № 041063 Kukkiwon) * «Amanat» партиясының мүшесі. Шығармашылығы * «Қазіргі Қазақстанның саяси партиялары» кітабының авторы. Марапаттары * «Құрмет» орденінің кавалері; * «Ерен еңбегі үшін» медалі; * «Астананың 10 жылдығы» медалі; * «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; * Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «ҚР ҰҚК 25 жыл» мемлекеттік медалі. Дереккөздер
2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

Триатлон сайысы Олимпиада ойындарында алғаш рет 2000 жылы таныстырылды. Әйелдер арасындағы жарыс 16 қыркүйекте, ал ерлер арасында 17 қыркүйекте өткізілген еді. Бұған барлығы 34 елдің 100 спортшысы қатысқан. Медальдар санағы Медалистер Сілтемелер
2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында триатлон сайысы 26, 27 және 31 шілде күндерінде өтті. Үш жарысқа барлығы 38 елдің 110 спортшысы қатысқан. Алғаш рет аралас эстафета сайысы ұйымдастырылды. Медальдар санағы Медалистер Сілтемелер
2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында триатлон сайысы 25 және 26 тамыз күндерінде өтті. Екі жарысқа барлығы 34 елдің 100 спортшысы қатысқан. Медальдар санағы Медалистер Сілтемелер * [https://digital.la84.org/digital/api/collection/p17103coll8/id/58009/download Official result book – Triathlon]
2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

дегі Триатлон-арена]] 2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында триатлон сайысы 18 және 19 тамыз күндерінде өтті. Екі жарысқа барлығы 37 елдің 110 спортшысы қатысқан. Медальдар санағы Медалистер Сілтемелер * [https://digital.la84.org/digital/api/collection/p17103coll8/id/67960/download Official result book – Triathlon]
2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

дағы Гайд-паркте өткен]] 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында триатлон сайысы 4 және 7 тамыз күндерінде өтті. Екі жарысқа барлығы 39 елдің 110 спортшысы қатысқан. Медальдар санағы Медалистер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20130511022214/http://www.london2012.com/mm/Document/sport/General/01/39/11/89/TRResultsBookV1_English.pdf Official result book – Triathlon]