kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қызылқұм

Елді мекендер: * Қызылқұм – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл. * Қызылқұм – Түркістан облысы Шардара ауданындағы ауыл. Ауылдық округтер: * Қызылқұм ауылдық округі (Жетісай ауданы) * Қызылқұм ауылдық округі (Шардара ауданы) Ойыс * Қызылқұм ойысы Жануар * Қызылқұм арқары Көше * Қызылқұм орамы (Астана) Шөл: * Қызылқұм (шөл) * Қызылқұм – Зайсан қазаншұңқырындағы құмды алқап. * Қызылқұм – Бозащы түбегінің батысындағы құмды алқап. * Қызылқұм суару жүйесі * Қызылқұм артезиан алабы Спорт клубтары * Қызылқұм (футбол клубы)
Дүниежүзілік су күні

1992-ші жылы Рио-де-Жанейро қаласында өткен БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау және дамыту жөніндегі конференциясында 22-ші наурыз – «Дүниежүзілік су қорлары» күні деп жарияланды. Бас Ассамблеяның 1992-ші жылғы желтоқсанның 22-сіндегі 47/193 қарарымен жарияланған Дүниежүзілік су қорлары күні – таза ауыз сумен қамтамасыз етуде қолға алынып отырған нақты күш-жігер және кездесіп отырған қиыншылықтар мен олардан арылуға бастайтын шешімдер оңды нәтижелерге жетуге жәрдемін тигізетінін баршаның есіне салудың баға жетпес мүмкіндігі. Бас Ассамблея 2003-ші жылғы желтоқсанның 23-індегі 58/217 қарарында 2005 – 2015 жылдарды - Халықаралық «Су - өмір үшін» іс-қимылдар онжылдығы деп жариялады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.un.org/russian/question/r47-193.pdf № A/RES/47/193 Бас Ассамблеяның резолюциясы]
Көкжалдар мекені

«Көкжалдар мекені» — түрік сериалы. Ең басында 97 бөлімнен тұрған. Содан кейін «Көкжалдар мекені - Ирак» атты бір бөлімді фильмі түсірілген. Экранға «Көкжалдар мекені - Террор» атты жаңа сериалдың шығыумен, сериал өз жалғасын тапты. Алайда RTÜK цензура комитеті бұл сериалдың телеарнада көрсетілуіне тыйым салды. Нәтижесінде «Көкжалдар мекені. Террор» сериалының тек қана екі бөлімі телеарнада көрсетілген болатын. 2007 жылы телеарнада «Көкжалдар мекені - Тұзақ » атты жаңа сериалы жарыққа шықты. Бұл сериалдың SHOW TV телеарнасында небәрі 49 бөлімі көрсетілген болатын. SHOW TV телеарнасының экономикалық мәселесіне байланысты, қазіргі кезде сериалдың түсірілімі тоқтатылған. Фильм Pana Film өнімі болым табылады. Рөлде түскендер Көкжалдар кеңесі Дереккөздер
Жалаңаш

Елді мекендер: * Жалаңаш – Алматы облысы Кеген ауданындағы Жалағаш ауылының бұрынғы атауы. * Жалаңаш – Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы ауыл. * Жалаңаш – Қызылорда облысы Арал ауданындағы ауыл. * Жалаңаш – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Жалаңаштық — киіммен жабылмаған дене көрінісі. * Жалаңаш (көл, Ақмола облысы) * Жалаңаш (көл, Жамбыл облысы) * Жалаңаш (көл, Қостанай облысы) * Жалаңаш (өзен, Қарағанды облысы) * Жалаңаш ата * Жалаңаш аңғары * Жалаңаш сезімтал жүйке ұштары * Жалаңаш тышқандар * Жалаңаш шырыш * Жалаңаш шың
Рэйчел Бэквис

Рэйчел Бэквис (; 12 маусым 2002— 23 шілде 2011)&nbsp;өзінің жомарттылығымен танымал болған американлық қыз. Өмірбаяны АҚШ-тың Сиэтл қаласында 2002 жылдың 12 маусымында дүниеге келген. Бір күні Рэйчел ата-анасын өз туған күнінде ақшаны сыйлықа таратпай, әлемдегі таза ауыз суды тапшылығынан азап шеккен адамдарға аударуды сұраған. Осы қадамға ол дәрісті тыңдап кір және тазаланбаған судан күніне 4,5 мың ересек адамдар мен балалар қайтыс болатынын білгеннен кейін барды. Рейчел ата-анасының көмегімен "Charity: water" сайтында осы байғұс адамдарға көмектесу үшін қаражат жинауға арналған өзінің жеке парақшасын ашты. Бірнеше аптадан кейін Сиэтлдегі тас жолдарының бірінде 20 автокөлік соғылып, осы апатқа ұшыраған ондаған адамдар аман қалып, тек қана Рэйчел көз жұмды. Сонда дәрісті оқыған «Charity: water» қайырымдылық ұйымының жетекшiсі Скотт Харрисон желіде қыздың жеке парақшасын қайта ашып, оған көмекке арналған ақша түсе бастады. Жиналған қаржының құны 1 миллион 200 мың долларды құрды. Сонымен қатар ол шашын екі рет өсіріп, оны қатерлі ісікпен ауратын балаларға парик жасату үшін қиған және қайтыс болғаннан кейін оның ішкі мүшелері басқа бір адамның өмірін сақтап қалған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.nytimes.com/2011/08/11/opinion/rachels-last-fund-raiser.html?_r=1 Rachel’s Last Fund-Raiser] en:Charity: water#Rachel Beckwith
SAP SE

SAP SE (алғашқы аталуы Systeme, Anwendungen und Produkte in der Datenverarbeitung AG болған кейін келе 2004-жылдан бастап SAP AG деп қысқартылып жазыла бастады , , ) — Германиялық кәсіпорындық бағдарламалық жасақтама шығарушы бірлестік. Бұл бірлестік жасаған өнімдер кәсіпорындардың бизнес операцияларын басқару және клиенттермен қарым қатынас жүргізуге негізделген. Бас офисі Walldorf, Baden-Württemberg, деген жерде орналасқан. Офистері бүкіл әлем бойынша таралған бұл мекеме кәсіпорындық бағдарламалық жасақтаудан әлем көшбасшысы, ең белгілі өнімдерінің бірі (SAP ERP), SAP BusinessObjects бағдарламалық жасақтамасы және Sybase mobile products және in-memory computing appliance SAP HANA. Дереккөздер
Жіңішке

Елді мекендер: * Жіңішке – Алматы облысы Райымбек ауданындағы ауыл. * Жіңішке – Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы ауыл. * Жіңішке – Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл. * Жіңішке – Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл. Өзендер: *Жіңішке – Іле алабындағы өзен. *Жіңішке – Ырғыз өзені алабындағы өзен. *Жіңішке – Солтүстік Балқаш алабындағы өзен. *Жіңішке – Аягөз алабындағы өзен. *Жіңішке – Жоғарғы Ертіс алабындағы өзен.
Accenture

Accenture plc — ғаламдық менеджмент консалтинг, технология сервистері және оутсорсинг қызметтерін көрсететін Дублинде орналасқан фирма. Әлемнің ең үлкен ресми консалтинг фирмасы және Fortune Global 500 қатарына кіретін бірлестік. 2011 жылдың қыркүйек айындағы мәліметтер бойынша мекемеде 244,000 астам жұмысшы 120-дан астам елде қызметтерін атқарады. Accentureдің қазіргі клинттері Fortune Globalдің 100 ден 96-сына қызмет көрсетеді. Бұл мекеме алғаш рет Бермудада 2001 жылы тіркелген.. 2009 жылдың қыркүйек айына сәйкес компания Ирландияда өз жұмысын бастаған. Тарихы Операциялары IPO Initial public offering (NYSE) building for its initial public offering on шілде 19, 2001.]] Дереккөздер
Symantec

Symantec Corporation — қауіпсіздік бағларламалық жасақтамасымен қамтамасыздандыру бірлестігі. Бірлестік Нортон деп аталатын қауіпсіздік бағдарламалық жасалығы арқылы аса танымал. Бірлесік Fortune 500 мекемелер қатарына кіреді, S&P 500 сток маркет индексінің мүшесі, штаб-пәтері Mountain View, Californiaда орналасқан, Дереккөздер
Гуппи

Гуппи — тұщы суда мекендейтін тірілей туатын балық. Гуппилерде жыныстық диморфизм анық байқалады — еркектері мен ұрғашылары үлкендігі, формасы және түсі жағынан бір бірінен қатты ерекшеленеді: Еркектерінің тұрқы 1,5—4 см; жіптіктей сымбатты; кейбір асылтұқымдыларының желбезектері ұзынырақ; түсі ашық жарқын түстерге боялған. Еркектерінің арнайы жыныстық мүшесі — гоноподий — фаллостық формадағы аналды желбезегі бар. Ұрғашыларының тұрқы 3—7 см; қарны жуан, аналдық аумағында уылдырық көрінеді; желбезектері еркектеріне қарағанда пропорциялы түрде кішірек; табиғи өсу аймақтарындағы және басқа тұқымдарының ұрғашыларының түсі сұр болып келеді, теңгесі ромбтәрізді торға ұқсайды, сол үшін бұл түрдің балықтары лат. : reticulum — тор, торкөз деп аталады. Ең танымал және күй талғамайтын аквариум балықтары. Үй аквариумында судың барлық қабаттарында өмір сүреді. табиғаттағы жабайы түріне қарағанда үйдегі аквариумда қолдан баққан жағдайда үлкенірек болып өседі және ұзағырақ өмір сүреді. Аквариумдарда гуппилердің түрлі будандастырылған тұқымдары өмір сүреді. Тарихы Гуппи балығының атауы ағылшын пірадары және ғалымы Роберта Джона Лемчера Гуппимен байланысты, ол 1886 жылы Лондонның корольдік қоғамы мүшелерінің алдында осы балық туралы баяндама жасаған, бұл баяндамада уылдырық шашпайтын, шабақтарын тірілей туатын балықтар туралы айтты. Бұдан соң ол күлкіге ұшыраған. Дереккөздер
Тайбұға

Тайбұға (сіб. тат. Тайбоға 1201-1290) — хан, Батыс Сібірді басқарған, Сібір ханы Он-Сом ханның (Уаң хан дәрежесі болған) ұрпағы. Хандық құрған мерзімі 1220 - ? жылдар. Тайбұға кезеңі Сібір аймағында Тайбұға басқарған ұлкен ұлысы болғандығы тарих жазбаларында бар. Бұл туралы Сібір жылнамаларында мынадай деректер бар. Есіл өзенінің Магмет заңындағы (мұсылман діні) Он атты патша өмір сүрді. Тайбұға – оның ұлы. Шыңғыс оны жақсы қарсы алып, өзін бағынғандардың бірінші князі деп атап, оған жеке жер үлесін берді. Шыңғыс патша Тайбұға князға үлкен құрметпен қарады және Тайбұға Шыңғыс патшадан өзі тұрғысы келетін жер сұрады. Шыңғыс патша «қайда тұрғың келсе, сонда тұр, – деп жібереді. Тайбұға князь бүкіл өзінің руымен Тұра өзеніне кетіп, сол жерде Чымға қаласын көтерді, Түмен (Тюмень) қаласы осы жерде». Түмен қаласы хақында А.Андреев: «…Шыңғыс, Ван ханның ұлы Тайбұғаны жібер, қай жерде тұрғысы келеді, сол жерде тұрақтасын. Ол Тұра өзенінің бойына келіп, қала тұрғызды, оны Чимгий деп атады, қазір ол жерде Түмен деп аталатын христиан қаласы орналасқан», – деп атап көрсетеді. Шыңғыс ханның Тайбұғаға Батыс Сібірден жер бөліп бергендігін ескерсек, оның Орта Азияны жаулауға өзімен бірге келген керейттерге осы аймақтан жер үлесін беруін тарихшылар жоққа шығармайды. Батыс шежірелері Тайбұға есімін Есілде ерте феодалдық Сарғаш мемлекет-княздігінің пайда болуымен және Тура өзенінің бойынан Чимги-Тура қаласының салынуымен байланыстырады. Тайбұғаның орнын басушы мирасқорлары мұрагерлері Түмен және Сібір хандығына қожалық ету үшін Шыңғысхан әскерлерімен ұзақ уақыт бойы күрес жүргізді. Тайбұға Ібір-Сібір аймағын өз иелігіне алғаннан кейін Тобылдың бір сағасы Тұра өзеніне Төмен өзені құяр тұсқа Чыңғы (Чымға) деген қала салады. Тайбұға тұқымы бұл өңірде XV ғасырдың соңғы ширегіне дейін билік жүргізді. Шығу тегі Сібір нұсқасы Керейіт нұсқасы Г.Ф.Миллердің айтуынша, Тайбұға Шыңғыс ханнан жеңілген Есіл билеушісі Он-сонның ұлы. Кейбір тарихшылар оны керейіттердің билеушісі Ван ханмен байланыстырады. Уаң ханның бұрын жас Темучинге қамқор болғаны сияқты, Шыңғыс хан да кәмелетке толмаған Тайбұғыны өз қамқорлығына алды. Оның тапсырмасы бойынша Тайбұға остяктарды жаулап алды, содан кейін ол өзінің жеке ауласына рұқсат алды. Ханзада Тайбұға жұртының астанасын Шыңғы-Тура қаласы етіп, оны өзі негізін қалаған және қамқоршысының құрметіне атаған. Миллер нұсқасының маңызды бөлігі ол Есіл өзенін керейт көшпенділерінің мекені деп санады, яғни ол оларды дәл Тайбұға жұрты құрылған Батыс Сібір мен Солтүстік Қазақстанда орналастырды. Тайбұғаның керейлік тегінің жақтаушылары Ш.Уәлиханов және басқа да авторлар болды.. Қыпшақ нұсқасы Дереккөздер
Дискус

Дискус – цихлид тұқымдасына жататын балық түрі. Табиғатта Амазонканың өзен, көлдерінде өмір сүреді. Дөңгелек, ондаған жолақты және жолақсыз болып келеді. Дискустардың тұрқы 20 см. жетеді. Жыныстық диформизм белгілері айрықша байқалмайды. Түрлері 2006 жылы Швед ғалымдары (Ready et al., 2006. Journal of Fish Biology 69 (Supplement B): 200—211) үш түрге бөліп топтастыруды ұсынған: * Symphysodon discus Heckell, 1840 – Хеккел дискусы * Symphysodon aequifasciata Pellegrin, 1904 – Теңжолақты дискус * Symphysodon tanzoo Lyons, 1959 – Жасыл қызылтеңбіл дискус Аквариумда балық бағу Дискус аквариумдағы ең әдемі балықтардың бірі. Дискустар аквариумдық балықшылықта өте танымал. Еуропаға дискустар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әкелінген. Еуропалық аквариумшылар арасында 1921 жылдан бастап кең тарала бастады. Алғаш рет 1933 жылы Германияда аквариум жағдайында дискустардан ұрпақ алынған.
Нарын (айрық)

Нарын сөзінің бірнеше мағынасы бар: Елді мекендер * Нарын — Қырғызстандағы қала. * Нарын — Орта Азия халықтарының тағамы. * Нарын — Атырау облысы, Исатай ауданындағы ауыл. Өзге де географиялық объектілер * Нарын құмы – Қазақстанның батысындағы құм. * Нарын – Абай облысы Аягөз ауданындағы өзен. * Нарын – Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы өзен.
Verisign

Verisign, Inc. АҚШ-та Рестон қаласы Виргиния штатында орналасқан желілер инфрақұрылымын құру қызмет түрімен айналысатын бірлестік. Екі Internet-тің он үш root nameserver-ін, .com, .net, және .name-ге арналған авторитативті тіркелу және дженерик top-level domain-дер және .cc әрі .tv country-code top-level domain-дерді, және .jobs, және .edu top-level domain серверлік жүйелерін бақылайды. Verisign онымен қоса қауіпсіздік қызметтерін, оның құрамында басқарылатын DNS, Distributed Denial of Service (DDoS) жеңілдету және кибер-қатер мәліметтеу қызметтерін көрсетеді. 2010 жылы, Verisign өзінің authentication business unit деп аталатын қызмет түрін, оның ішінде SSL (secure socket layer), PKI (public key infrastructure), Verisign Trust Seal, және Verisign Identity Protection (VIP) қызметтерін Symantec бірлестігіне $1.28 миллиард АҚШ долларына сатады. Бұл келісім Verisign мекемесінің күш-жігерін өз өзегіне - инфраструктура қызметтерін көрсету әрі қауіпсіздік бизнес бірліктеріне тоғыстыру мақсатында істелген іс еді. Бұрынғы Бас Қаржы Директоры Brian Robins-тің 2010-жылдың тамыз айындағы мәлімдемесі бойынша бірлестік өзінің алғашқы тұрағы Калифорния-дан Дуллес Солтүстік Вергиния-ға 2011-жылы көшеді, себебі бірлестіктің 95% жұмысы АҚШ-ты Шығыс жағалауында жүретін көрінеді. Тарихы Verisign 1995 жылы RSA Security бизнес сертификация қызметін дамытуы арқасында жұмыс істей бастады. Компания RSA арқылы келіссөздер барысында криптография патент кілті лицензияларын алды. . 2000 жылы Verisign Network Solutions фирмасын сатып алады. Ол фирма .com, .net және .org gTLD домендерін Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) және АҚШ Коммерция департаменті арқылы басқаратын еді. 2010 жылы Verisign нің ішкі өнімі $681 million болғанын мәлімдеді.. Дереккөздер
Кәсіпорын Қорларын Жоспарлау

Кәсіпорын Қорларын Жоспарлау (, қысқаша: ERP) жүйелері кәсіпорынның ішкі және сыртқы басқару мәліметтерін біріктіру, оның ішіне қаржы/бухгалтерлік есеп, өндіріс, сату және қызмет, клиенттермен қарым-қатынасты басқару, тағы басқалары да кіреді. Аталған іс-шаралар біріктірілген-бағдарламалық жасақтамалар арқылы жүзеге асады. Бағдарламалық жасақтаманың басты мақсаты ақпараттың әр-түрлі бизнес функциялар арқылы өзара қосылу мен қарым қатынасын жақсартумен қатар сыртқы мүдделі тараптармен де қарым-қатынасты басқару болып табылады. КҚЖ (ERP) жүйелері түрлі компьютерлік жабдықтар мен компьютер жүйелерімен кескін үйлесімдері, дерекқорлар және ақпарат сақтау қызметтерін көрсетеді. Дереккөздер
Калашников автоматы

7,62 Калашников автоматы (АК, көбінесе қате АК-47 деп атайды) - 1947-ші жылы Михаил Калашников құрастырған және 1949-шы жылы Кеңес Одағының қарулы күштеріне қабылданған автомат. АК және оның түрлендірілген нұсқалары дүниежүзіндегі ең кең таралған атыс қаруы болып табылады, ол Гиннес рекордтар кітабына енгізілген: бұл автоматтың 100 миллионнан астам данасы бар, ол әлемнің 106 елінің қарулы күштерінің жарақтануына енгізілген[1]. Осы түрге (лицензиялық және лицензияланбаған көшірмелерді, сондай-ақ АК негізінде жасалған үшінші тараптың үлгілерін қоса алғанда) әлемдегі барлық атыс қаруының автоматты түрінің бестен бір бөлігіне дейін тиесілі[2]. 7,62 мм Калашников автоматы негізінде әртүрлі калибрлі әскери және азаматтық атыс қаруларының тұтас бір желісі жасалды. Оған АКМ және АК-74 автоматтары мен олардың түрлендірілген нұсқалары, Калашниковтың қол пулеметі, «Сайга» маркалы карабиндер мен тегіс ұңғылы мылтықтар және басқа да үлгілер, соның ішінде КСРО-дан тыс жерлерде жасалған қарулар кіреді. 2013 жылға қарай Ресей Федерациясы Қарулы Күштерінің қоймаларында және қарулануында Калашников автоматының барлық түрлерінің жалпы саны 17 000 000 дана болған. Қызықты деректер *Калашников автоматын ойлап тапқаны үшін 1947 жылы Михаил Калашников I дәрежелі Сталин сыйлығымен және "Қызыл Жұлдыз" орденімен марапатталды. Сыйлық 150 мың рубльді құрады. Бұл ақшаға сол кезде шамамен 10 көлік сатып алуға болатын. * 1947 жылы арнайы комиссия автоматты қабылдап, оған АК-47 («Автомат Калашникова-47») деген ресми ат береді. Бірақ қалың көпшіліктің арасында "Калаш" деп аталып кетті. *Кеңес Одағы кезінде Калашников автоматын шашып жинауға алғашқы әскери дайындықта алған білім жеткілікті болған. *Қарапайым үлгіде жасалғандықтан автомат өте қымбат емес. Тіпті кейбір мемлекеттерде тауықтан да арзан тұрады екен. *Foreign Policy журналының бағалауынша Калаш автоматы Үндістанда 4 мың доллар, ал АҚШ-та 70-350 долларды құрайды. *Калашников автоматы әлемдегі ең көп таралған автомат ретінде Гиннес рекордтар кітабына енген. Қазіргі таңда дүние жүзінде 100 миллионға жуық Калашников автоматы бар. *Африканың кейбір елдерінде жаңа туған сәбиге Калаш деп ат қояды екен. Калашников автоматының құрметіне. * Калашников автоматын шығаратын Ижевск қаласының тумасы, Ресей боскетболисті Андрей Киреленко АК-47 деген атқа ие болды. "Юту Джаз" құрамасында 47 нөмірде өнер көрсеткені үшін. *Египетте, Синай аралдарының жағалауында арнайы Калашников автоматына ескерткіш орнатылған. Ал Иракта АК -47 автоматының үлгісінде салынған дүкендер бар. *2008 жылы Ресей Федерациясының банктері Калашников автоматының суреті бейнеленген тиындар шығарды. Сыртқы Сілтемелер
Бұлғын өзені

Бұлғын өзені , Урунгу (, Wūlúngǔ hé, – Қытайдағы сағасының атауы) — өзенде тіршілік ететін бұлғынның атымен өзен аты қалыптасқан. Координатасы 46.766676, 91.327229. Моңғол Алтайының оңтүстік сілемдерінен бастау алып Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр аутономиялы өлкесінің Іле Қазақ аутономиялық облысы Алтай аймағының Шіңгіл ауданындағы Оронго (Өрөнгө; Урунгу) өзеніне құяды. Оронго өзені Шіңгіл, Көктоғай, Бурылтоғай аудандарының жерімен ағып өтіп Бурылтоғай ауданының Үліңгір көліне құяды. 1969-жылы Үліңгір көлін жанап ағатын Ертіс өзен суын жоғарғы деңгейде сақтау үшін Қара ертіспен Үліңгір көлін канал арқылы қосқан. Соған байланысты ішкі тұйық бассейнге де, Солтүстік Мұзды мұхит алабындағы өзенге де жатқызады. Ал өзендегі балық фаунасына қарағанда ерте дәуірде Солтүстік Мұзды мұхитқа құйып тұрғанға ұқсайды. Өзен алғашында солтүстіктен оңтүстікке қарай бағытталып Қобда аймағының Бұлғынында батыс, батыс-солтүстікке ағады. Өзен суы суық әрі тұщы болып келеді. Өзен табаны тастақты тасты құмқайрақты келеді. Өзен жануарлар дүниесі (фаунасы) жұтаң. Өзенге Ұлақшын, Жолты, Темірті, Нəрін, Ласты сияқты 100-ге жуық өзен бұлақтары құяды. Бұлғын өзенінің су жинау алабы өзен атына байланысты өлке аты Бұлғын аталады. Өзен биік тау жоталарынан бастау алатындықтан ағысы қатты, көптеген сарқырамалары, шоңғалдары, шатқалдары бар. Өзен алабы қатты тілімденген. Әсіресе екі Бұлғынды жалғайтын шаттың ұзындығы 75 км-ге дейін созылып жатыр. Өзеннің орта және төменгі бөліктерінде өзен ағысы барынша баяулайды. Өзен көктем айларында қардың еруіне байланысты қатты тасиды. Өзен суы соңғы кезде жауын-шашынның азаюынан және мұздықтардың жылдам еруіне байланысты азаю үстінде. Таулық аңғары (2500 м биіктікке дейін) қылқан жапырақты орманды, оң жағы көбіне қарағайлы шабындықты келеді. Өзеннің Моңғолия территориясындағы ұзындығы 250 шақырым . Өзеннің барлық құламасының биіктігі 1900 метр немесе орташа еңістігі 0,0076. Жылдық су шығыны — 1,38 км³. Өзен жағасында қарағай, тал, терек, қызыл қайың сияқты ағаш түрлері өседі. Соңғы кезде ағаштары кесу салдарынан азаю үстінде. Өзен суы негізінен шабындықтарды суару үшін пайдаланылады. Өзенде аса сирек кездесетін құндыз мекендейді. Құндызды сақтау мақсатында моңғолия бөлігінде арнайы қорық құрылған. Дереккөздер
Башқұртша Уикипедия

Башқұртша Уикипедия — Уикипедияның башқұрт тіліндегі бөлімі. 2 маусымда 2002 жылы ашылған, алайда бірінші мақаласы тек 16 сәуір 2005 жылы пайда болады. Бір жылдан кейін 100-ші мақала жазылады. Содан бері бұл бөлім жақсы даму үстінде. 1000-шы мақала 2010 жылы 7 желтоқсанда жазылады. Соған байланысты «Шоңқар» журналында Уикипедияға байланысты мақала шықты. Статистикасы * 25 қаңтар 2008 жылы — 250 мақала * 2 желтоқсан 2009 жылы — 500 мақала * 7 желтоқсан 2010 жылы — 1 000 мақала * 31 тамыз 2011 жылы — 2 000 мақала * 1 қыркүйек 2011 жылы — 3 000 мақала * 10 қыркүйек 2011 жылы — 5 000 мақала * 20 қаңтар 2012 жылы — 10 000 және 15 000 мақала * 31 қазан 2012 - 20 000 мақала * 20 желтоқсан 2012 - 25 000 мақала 2012 жылы 1 қаңтарда мақалалар саны 6102 болған, 19 мен 21 қаңтар аралығында боттардың арқасында тағы 9300 мақаламен толығады. 20 қаңтарда Башқұртша Уикипедияның мақалалар саны 10000-нан 15000-ге көтеріледі. . *13 ақпан 2013 - 30 000 мақала *21 тамыз 2015 жылы - 35 000 мақала * 5 қазан 2017 жылы - 40 000 мақала *31 қазан 2018 жылы — 45 000 мақала *31 қазан 2019 жылы — 50 000 мақала *25 мамыр 2022 жылы — 60 000 мақала Санақ жылдың күніне сәйкес Башқұртша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің мақала саны бойынша барлық түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің қосынды көрсеткішінен өзара үлесі суретте (төмендегі) көрсетілген. Дереккөздер Сыртқы сілтеме * http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007
Константиновка (айрық)

Қазақстан: * Константиновка – Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл. * Константиновка – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл. * Константиновка – Павлодар облысы Успен ауданындағы ауыл. * Константиновка – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл. * Константиновка – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл. Ресей: * Константиновка – Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл. * Константиновка – Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл. Украина: * Константиновка — Донецк облысы Краматорск ауданындағы қала.
Татарша Уикипедия

Татарша Уикипедия (, Tatar Wikipediəse) — Уикипедияның татар тіліндегі бөлімі. 15 қыркүйек 2003 жылы ашылған. Алғашында мақалалар тек латын жазуымен жазылған. Қазіргі уақытта мақалаларды латын немесе кирил жазуларымен жазуға болады. Жарысқа қатысуы «Туган тел» (Ана тілі) номинациясы бойынша Татарша Уикипедия екі жыл қатарынан 2009 және 2010 жж «Татнен жұлдызы» атты марапатты жеңіп алады. Санақ жылдың күніне сәйкес Татарша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің мақала саны бойынша барлық түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің қосынды көрсеткішінен өзара үлесі суретте (төмендегі) көрсетілген. Статистика * 15 маусым 2009 жылы — 4000 мақала * 28 желтоқсан 2009 жылы — 5000 мақала * 14 сәуір 2010 жылы — 6000 мақала * 11 тамыз 2010 жылы — 7000 мақала * 24 желтоқсан 2010 жылы — 8000 мақала * 8 шілде 2011 жылы — 10 000 мақала * 25 сәуір 2012 жылы — 15 000 мақала * 27 ақпан 2013 жылы — 20 000 мақала * 10 наурыз 2013 ж — 25 000 мақала. * 14 наурыз 2013 ж — 30 000 мақала. * 29 наурыз 2013 ж — 35 000 мақала, Ботпен ауқымды мақалалар құю (Ресей өзендері және елді мекендері) * 30 наурыз 2013 ж — 40 000 мақала, Ботпен ауқымды мақалалар құю (Ресей өзендері және Чуваш елді мекендері) * 28 маусым 2013 ж — 45 000 мақала * 28 шілде 2013 ж — 50 000 мақала * 25 мамыр 2014 ж — 60 000 мақала * 12 қаңтар 2017 ж — 70 000 мақала * 11 шілде 2018 ж — 80 000 мақала * 6 маусым 2020 ж — 90 000 мақала * 10 маусым 2020 ж — 100 000 мақала * 6 қазан 2020 ж — 150 000 мақала * 30 қазан 2020 ж — 200 000 мақала * 8 ақпан 2021 ж — 250 000 мақала * 31 шілде 2021 жылы — 300 000 мақала * 6 қаңтар 2022 ж — 350 000 мақала * 31 қаңтар 2022 ж — 400 000 мақала * 14 желтоқсан 2022 жылы — 450 000 мақала * 21 сәуір 2023 жылы — 500 000 мақала Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * Татарша Уикипедия (Басты бет) * Татарша Уикипедия жайлы баспасөзде
Манас ұшақ базасы

Манас ұшақ базасы — бұрынғы әуе базасы "антитеррористік" коалицияның, қазіргі - АҚШ қарулы күштерінің транзиттік тасымалдау орталығы. Нысан Манас әуе базасында, яғни Бішкектің 23 км солтүстік-батысында орналасқан. Әуе базасы 1970-жылдары салынған. Әуе базасы 2001 жылдың желтоқсан айынан бастап үкіметаралық келісімі бойынша антитеррористік коалицияның қолдануында болған. Алғашында Нью-Йорктегі өрт сөндіруші Питер Ганси атында аталған еді, бірақ кейін келе АҚШ заңнамасында азаматтарының атын атауға болмайтындығы айқындалған соң "Манас" атына өзгерткен. Дереккөздер Сілтемелер * [http://mediathek.daserste.de/daserste/servlet/content/1770402?pageId487856&moduleId329478&categoryId204&goto1&show= Манас ұшақ базасы жөнінде бейнесюжет] * [http://news.mail.ru/politics/2433411 mail.ru жаңалықтары: Парламенттің әскери әуе базасын жабу шешіміне АҚШтың жауабы.] * [http://news.mail.ru/politics/2439535/ mail.ru жаңалықтары: АҚШ Манас әскери әуе базасын қолдануға мүмкіншілік бермей келеді.]
Сьерре тоннеліндегі автобус апаты

Сьерредегі автобус апаты 2012 жылдың 13 наурызында Швейцарияның Сьерре қаласының маңында болған. Тау шаңғы курортындағы демалысынан қайтып келе жатқан бельгиялық және голландық оқушылардың автобусы Сьерре тоннелінің қабырғасына соғылып, нәтижесінде 28 адам көз жұмды, оның 22-сі 12 жастағы оқушылар. Сонымен қатар 24 оқушы түрлі жарақаттармен ауруханаға жеткізілді. Автобуста болған 52 адамның ішінде 24 адам тірі қалған, олардың көбісі 12 жастағы екі түрлі бельгиялық мектептердің оқушылары. Автобус 2012 жылдың 13 наурызында жергілікті уақыт бойынша сағат 21:00 CET Вале кантонының оңтүстігіндегі Сьерре тоннелінің қабырғасына соғылды. Апат Полиция мәліметі бойынша, оқушылар апатқа дейін бірнеше күн тау шаңғы курортында демалып, Бельгиядағы Хаверле (Фламанд Брабанты провинциясы) және Ломмел (Лимбург провинциясы) қалаларына қайтқан. 2012 жылдың 13 наурызында сағат 21:00 CET, автобус бұрылып, ернеуге соқтығысып, тоннельдің бетонды қабырғасына соғылды. Автобустың алдыңғы бөлігі қатты бүлініп, екі жүргізушісі апат жерінде жан тапсырды. Апаттың себебi орнатылмаған, бірақ жергілікті шенеуніктің сөздері бойынша, бұған механикалық ақаулықтар, адамның қатесі немесе жүргізушінің іс-әрекетке қабілетсіздігі болуы мүмкін. Соққыдан автобус қатты бұзылып, жолаушылардың көбісі автобус сынықтарының астында қалды. Құтқару жұмыстарына көмектесу үшін, апаттан кейін тас жол екі бағытта да жабылды. Сегіз тік ұшақ пен ондаған жедел жәрдем машиналары зардап шеккендерді ауруханаға жеткізді. Құтқарушылар, өрт сөндірушілер, полиция, 15 дәрігер мен 3 психолог құтқару жұмыстарына қатысқан. Жолаушылардың ішінде отыз бір бельгиялық, он голландық оқушылары, бір неміс, бір британдық және бір поляк оқушысы болған. Осы апатта алты голландық бала құрбан болды. Жолаушылар Дереккөздер
Сьерре тоннелі

Сьерре тоннелі Швейцариялық Вале кантонындағы Сьерре қаласының маңында орналасқан тоннель. Тоннель 1999 жылы ашылған. Ұзындығы 2460 метр. 2005 жылы Еуропалық Тоннель Бағалау Бағдарламасы бойынша тоннель «жақсы» деп бағаланды. Тоннельдегі апат 2012 жылдың 13 наурызында Сьерре тоннелінде тау шаңғы демалысынан қайтып келе жатқан автобус апатқа ұшырап, 28 адам көз жұмды, ал 24 адам түрлі жарақаттармен ауруханаларға жеткізілді. Дереккөздер
Халықаралық көрмелер бюросы

Халықаралық көрмелер бюросы халықаралық көрмелер туралы Конвенцияның юрисдикциясына жататын (Expo немесе Халықаралық көрме) халықаралық көрмелердi бақылау үшiн жасалған мемлекетаралық ұйым болып табылады. Құрылуы мен мақсаттары Халықаралық көрмелер бюросы 1928 жылы 22 қараша айында, Париж қаласында қол қойылған Халықаралық көрмелерге қатысты Конвенция өтінімдерін қамту және бақылау негізінде құрылды. Оның мүшесі болып мүше-мемлекеттердің Үкіметтері болып табылады. ХКБ штаб-пәтері Париж қаласында орналасқан. Бюроның құрамына Бас ассамблея, президент, атқарушы комитет, мамандандырылған комитеттер кіреді (1928 ж. 22 қарашада, Париж қаласында қол қойылған Халықаралық көрмелерге қатысты Конвенцияның 25 бабы). Мүше елдер Дереккөздер
X Factor (Қазақстан)

X Factor — Қазақстандағы поп әншілерді іздеуге арналған музыкалық шоу. Қазақстан Республикасының аумағында Бірінші арна Еуразия телеарнасында көрсетілетін бұл жоба халықаралық X Factor жобасының қазақстандық нұсқасы болып табылады. Маусымдары "16-24" санаты "25+" санаты "Топтар" санаты Бірінші маусым (2011) Бірінші маусым 2011 жылдың қаңтар мен мамыр айлары аралығында Нағима Есқалиева, Сұлтана Қаражігітова және Александр Шевченкомен қазылар алқасы есебінде көрсетілген. 22 мамыр күні Дәрия Ғабдұлл қазылар алқасымен қазақ Бейонсе атанып, жеңіске қол жеткізді. Дәрия Sony Music-пен екі жылдық шартқа қол қойды. Сонымен бірге қараңыз *SuperStar KZ Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://www.xfactor.kz/ Official website]
Диас Досқараев

Диас Досқараев (1984 жылы, Шымкентте туған) - теннисші, 2012 жылдың наурызынан Қазақстан ерлер құрамасы капитаны. Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан. Диас 3 дүркін Қазақстан чемпионы, 18 жасқа дейінгілер арасында Азияның 2 ракеткасы болған. Ал 18 жасқа дейінгілер арасында әлемнің үздік 50 теннисшісінің қатарына кірген. АҚШ-та оқыған. Мұхиттың арғы жағында теннис бапкері болып қызмет атқарған.
Teenage Dream

«Teenage Dream» (қазақша Жасөспірім арманы) — Кэти Перридің 3 студиялық альбомы. Альбом өз ішіне электроника, хип-хоп, электро-рок, евро-диско сияқты жанрлардың элементтерін қамтиды. Өлеңдерге махаббат, өсу тақырыптары серпіліс берген. Альбомды жасау үшін көптеген продюссерлер жұмыс атқарды: Dr. Luke, Грег Уэллс, Макс Мартин, Райан Теддер, Бенни Бланко, The-Dream. Қонақ әншілері: Snoop Dogg, Канье Уэст, Мисси Эллиот, B.o.B. Альбомнан алты сингл шығарылды, олардың әрқайсысы халықаралық хитке айналды. «California Gurls», «Teenage Dream», «Firework», «E.T.» және «Last Friday Night (T.G.I.F.)» әндері АҚШ-тың «Billboard Hot 100» тізімінде бірінші орынға шықты, бұл Перри тарихтағы бір альбомнан бес чарттоперге ие болған тұңғыш әйел және Майкл Джексонның «Bad» альбомнан кейін тарихтағы екінші орындаушысына айналдырды. Альбом сыншылардан аралас пікірлер алды. Олар әндердің өндірісі мен тақырыптарын жоғары бағалады, бірақ олардың лирикалық мазмұнын сынады. Дегенмен, жылдар өте келе альбом поп-музыканың көрнекті жазбалардын бірі ретінде аталып, жылдың және онжылдықтың үздік альбомдарының рейтингіне енді. Альбом және оның синглдары барлығы 6 «Грэмми» номинациясына ие болды, оның ішінде «Жыл альбомы» номинациясы. Альбом бүкіл әлем бойынша 11 миллион данамен сатылды. Композициялар тізімі Дереккөздер
Ираклион

Ира́клион (Гера́клион) — Грекиядағы қала, Крит аралының әкімшілік орталығы. Грекиядағы үлкен қалалар арасында төртінші орын алады. Көне грек мифологиясының кейіпкері Гераклдың құрметіне аталған. Қаланың негізі шағын айлақтың орнында қаланған. 824 жылы араб әскері қаланы басып алып, 140 жыл бойы иеліктерінді болады. Сол кезде қала атауы Хандак болған. Қаланы қорғау үшін арабтар мықты қабырғалар салып, оны орлармен қоршады («хандак» араб тілінен аударғанда «ор» деген мағына береді). Осман империясының құрамында болған уақытта қала атауын Хандакас болады. 19 ғасырдың басында Хандакас өзінің тарихи Гераклея атын иемденеді, кейін Ираклион. Халық тұрғындарын көтерілісшілерге көмектескені үшін қырғынға (1828 жылы және 1897 жылы) ұшырайды. Бауырлас қалалар * Ретимно, Грекия * Агиос-Николаос, Грекия * Ханья, Грекия * Афина, Грекия * Пирей, Грекия * Александрия, Мысыр * Порт-Суэц, Мысыр * Могадишо, Сомали * Сочи, Ресей * Новороссийск, Ресей * Мәскеу, Ресей * Санкт-Петербург, Ресей * Владивосток, Ресей * Пермь, Ресей * Челябі, Ресей * Нью-Йорк, АҚШ * Лос-Анджелес, АҚШ * Дубай, БАӘ Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://www.heraklion.gr/ Ираклион әкімшілігі] *[http://history.heraklion.gr/index.php?lang=442 Ираклион тарихы] *[http://www.visitgreece.gr/en/main_cities/heraklion Heraklion] Грекия ұлттық туристік ұйымының ресми сайты * [http://www.cretetravel.com/Features/1_day_in_Heraklion/1_day_in_Heraklion.htm Ираклион назар аударарлықтары] * [http://www.interkriti.org/iraklion/map/ Ираклион картасы]
Дүниежүзілік көрме (2012)

ЭКСПО 2012 Халықаралық көрмелер бюросымен мойындалған дүниежүзілік көрме, Оңтүстік Кореялық Йосу қаласында 2012 жылдың 12 мамырынан бастап 12 тамызға дейін жалғасты. ЭКСПО тақырыбы: "Тірі мұхит және жағалау", және тақырыпшалар: "Мұхит пен жағалаудың сақталуы және бірқалыпты даму», «Жаңа ресурстық технологиялар» және «Шығармашылық теңiз қызметі". Экспо 2012 100-ден астам елдің қатысуы мен 8 миллион келушілерді күтуде. Сипаттама * Атауы (Қазақша) Дүниежүзілік Көрме Йосу Корея 2012, ЭКСПО 2012 ЙОСУ КОРЕЯ * Атауы (Корейше) 2012 여수 세계 박람회 / 2012 麗水 世界 博覽會 * Ұйымдастыру комитеттiң төрағасы Кан Донг-Сук * Тақырыбы 'Тірі мұхит және жағалау' * Лейтмотиві 'Теңізбен айтылған әңгіме' * Тұмары Йони, Суни * Өткізу орны Жаңа порт алаңы 1,740,000 м 2 Йосу қаласы, Чолла-Намдо (Оңтүстік Чолла) провинциясы – Көрме алаңы 250,000 м 2 * Өткізу мерзімі Мамыр 12, 2012 ~ Тамыз 12, 2012 (93 күн) * Ғимараттар Тақырыптық павильондар, Халықаралық павильондар, Халықаралық ұйымдар павильондары, Sky Tower (Аспан Мұнарасы), т.б. * Экономикаға әсері (болжалды) Экспо-2012 ұйымдастырушы ел көрмеден 12.2 триллион корей вонасын өнімінен және 5.7 триллион корей вонасын қосылған құнынан ұтатынын болжап отыр. * Болжалды қатысушылар мен келушілер саны 8,000,000 адам, 100 ел және 10 халықаралық ұйымдар * Халықаралық көрме Йосу Корея 2012 ресми қатысушылары 2011 жылдың 23 қазанына қарай 103 мемлекет, 8 халықаралық ұйым Қатысушылар Экспо-2012 орынын таңдау туралы шешім * Халықаралық көрмелер бюросының (ХКБ) 142-ші Бас отырысында қатысушы елдерінің дауыс беруі арқылы қабылданды. ** Уақыты және орыны: сағат 19:00, Париж, Франция, 26 қараша 2007 (27 қарашада Кореяда) ** Үміткер орындар: Кореядағы Йосу, Мароккодағы Танжер, Польшадағы Вроцлав * Өткізу орнын анықталуы қалай өтеді: **Біріншіден: орын барлық дауыстарының 2 / 3 бөлігін жинау керек **Екіншіден: ең аз жинаған орын шығып кету керек, ал қалған екі қаласынан қосымша дауыс беру арқылы өткізу орыны анықталды. * Йосу (Корея) қаласы 77 дауыспен 63 дауысты жинаған Танжер (Морокко) қаласын озып, Халықаралық көрмесінің иесі болып жарияланды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://eng.expo2012.or.kr/eng/main.asp Ресми сайт] * [http://www.expomuseum.com/2012 Йосудағы Экспо-2012 экспо-мұражайы] * [http://eng.yeosu.go.kr/ Йосу әкімдігі] Ресми сайты * [http://www.expo2012.or.kr/ Ресми сайт (кор.)] * [http://eng.expo2012.or.kr/eng/main.asp Ресми сайт (ағыл.)] * [http://jap.expo2012.or.kr/jap/main.asp Ресми сайт (жап.)] * [http://www.expo2012.or.kr/cha/main.asp Ресми сайт (қытт.)] * [http://www.expo2012.or.kr/fra/main.asp Ресми сайт (фр.)]
Кіндікті

*Кіндікті (көл, Ақмола облысы) *Кіндікті (көл, Павлодар облысы) *Кіндікті (көл, Қостанай облысы) *Кіндікті (қоныс, Ақтөбе облысы) *Кіндікті (қоныс, Шығыс Қазақстан облысы) *Кіндікті (өзен, Шығыс Қазақстан облысы) *Кіндікті ауылдық округі
Питер Друкер

Питер Фердинанд Друкер (19-қараша, 1909 – 11-қараша, 2005) - Австрияда туған американдық менеджмент консультанты, тәлімгер. Өзін “қоғамдық эколог” деп атаған. Друкер еңбектері заманауи бизнес корпорациялардың филисофиялық және практикалық негізін қалауға үлкен үлес қосты. Менеджмент бойынша білім беруді дамытуда көшбасшы болған. Дереккөздер
Қазақстандағы ең биік ғимараттарының тізімі

Қазақстандағы ең биік ғимараттарының тізіміне 100 метр және одан да биік ғимараттар кіреді. Салынған және салынып бiтiрілетiн ғимараттар } || 2010 || || Тағы қараңыз *Әлемнің ең биік құрылыстары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://buildingdb.ctbuh.org/?docreate&searchyes&list_countryKZ&status_COMon&status_UCTon&type_buildingon&page=0 List of buildings in Kazachstan]
Дүниежүзілік көрме (1889)

1889 жылдың Дүниежүзілік көрмесі Париж қаласында 6 мамыр мен 31 қазан күндері аралығында өткен. Трокадеродағы экспозиция аймағына кіре беріс аркасы ретінде, инженер Гюстав Эйфелге әйгілі Эйфел мұнарасына тапсырыс берілді. Мұнараны көрмеден кейін бұзуды ұсынған. Көрмеде Эйфел мұнарасынан басқа машиналар пайда болды.Ғалымдар машина жасамас бұрын өз-өздерімен машина туралы көп бәстескен. Дереккөздер
Вьентьян

Вьентьян (лао: Wieng Jan ວຽງຈັນ) — Лаос елінің астанасы және ең ірі қаласы, Меконг өзені бойындағы орналасқан. 1563 жылы Вьентьян Бирма әскерлері басып енген кезінде ел орда болды. Француз басқаруында болып кезде әкімшілік орталығы болды, кейінгі кезде экономикалық өсім арқасында Лаостың экономикалық орталық ретіне ие болды. Географиясы Вьентьян Меконг өзенінің сол жағалауында орналасқан. Өзен қаланың экономикалық және әлеуметтік өмірінде маңызды рөл атқарады, тасымалдау және сумен қамтамассыз ету үшін пайдаланылады. Өзеннің маңындағы жазықтар егіншілікке қолайлы. Вьентьян негізінен жазық жерлерде орналасқан, бұл қаланың кеңеюіне және дамуына қолайлы жағдай жасайды. Қаланың биіктігі теңіз деңгейінен аз ғана биік, бұл тропикалық климатқа әсер етеді. Вьентьян тропикалық муссондық климатқа ие. Жыл бойы ыстық және ылғалды ауа райы басым, жауын-шашын маусымы мен құрғақ маусымы айқын байқалады. Тарихы 8-13 ғасырларда Вьентьян Кхмер империясының билігінде болды. Осы кезеңде қаланың негізі қаланған және бірқатар Хмер стиліндегі ғимараттар салынған. 14 ғасырдан бастап Лаос тәуелсіз патшалық ретінде дами бастады. Вьентьян 1560 жылы патшалықтың астанасы болып жарияланды. Сеттатират патшаның билігі кезінде Вьентьян өркендеді. Осы кезеңде көптеген храмдар мен сарайлар салынып, қала ірі сауда орталығына айналды. Фа Пхао храмдары осы кезеңнің ең маңызды ғимараттарына жатады. 18 ғасырда Вьентьян Сиам (Тайланд) патшалығының бірнеше рет шабуылына ұшырады. Қала бірнеше рет қиратылып, талқандалды. 19 ғасырдың аяғында Вьентьян Францияның колониялық билігіне өтті. 1945 жылы Лаос Франциядан тәуелсіздігін алды. Вьентьян қайтадан астана болып қалды. 1960-1973 жылдардағы Лаостағы азамат соғысы Вьентьянға да әсер етті. 1975 жылы коммунистер билікке келді. Вьентьян социалистік Лаос Халық Демократиялық Республикасының астанасы болды. Бауырлас қалалар * Бангкок, Тайланд * Читтагонг, Бангладеш * Пном-Пень, Камбоджа * Орландо, Құрама Штаттары * Хошимин, Вьетнам Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.flickr.com/photos/tags/vientiane Pictures of Vientiane on Flickr] * [http://www.ecotourismlaos.com/images/map/vientiane/vte_bg.jpg Вьентьян картасы] * [http://www.laos-travel-guide.com/vientiane.html Laos-Travel-Guide.com Vientiane Travel Guide]
Тайбэй

Тайбэй (, ), ресми Тайбэй қаласы (, ) — Қытай Республикасы (Тайвань) елордасы. Маңызды саяси, экономикалық және мәдени орталығы. Экономика Қытай Республикасы астанасы болып табылатын Тайпей сонымен қатар елдің қарқынды даму мен экономикалық ғажап орталығы болып табылады. Азиялық қаржы дағдарысына қарамастан қала экономикасы шамамен жыл сайын 5 % өсуде, жұмыссыздық жоқтың қасы, ал инфляция өте төмен. 2007 жылға сәйкес номиналдық ЖІӨ шамамен 160 млрд. $ құраған, ал қаланың бүкіл ЖІӨ — шамамен 260 млрд. $. Жан басына шаққандағы ЖІӨ шамамен 48 400$ (АҚШ) құрайды, ал бұл — Азия бойынша 65 453$ құрайтын Жапония астанасы Токиядан кейінгі екінші көрсеткіш. Дегенмен, егер қала маңы аудандары мен қалашықтарын қосса ЖІӨ шамамен 25 000АҚШ $ құрайтын болады. Тайпей — маңызды өндіріс ошағы. Маңызды өндіріс салаларын электроника және оның компоненттері, құралдар-жабдықтар, жеңіл өнеркәсіп және киім, тамақ өнеркәсібі және т.б. құрайды. Экономикада сауда, транспорт және банк секторлары қарқынды өсіп келеді. Туризм — аз да болса қала экономикасының бір маңызды бөлігі. Халықаралық қатынастар Бауырлас қалалар * Токио, Жапония (2012) Әріптес қалалар * Анкоридж, Аляска, АҚШ (1997) Достастық қалалары * Перт, Батыс Австралия, Австралия (1999) * Orange County, Калифорния, АҚШ (2000) Суреттер Түсініктеме Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://english.taipei.gov.tw/ Taipei City Government official website] * [http://www.tcc.gov.tw/eng/index.htm Taipei City Council]
Асыл тас (әкімшілік кешен)

Асыл тас — Астана қаласында Есіл өзенінің сол жақ жағасында орналасқан әкімшілік кешені, № 1 көшеден оңтүстікке қарай, қаланың жаңа әкімшілік орталығында Сулы-жасыл бульварда (Нұржол желекжолы) орналасқан. Биіктігі 37, 40 және 53 қабат. «Асыл тас» Қазақстандағы ең биік ғимарат болып табылады. Құрылысы 2006-жылы басталған кешен 2013-жылы аяқталуы тиіс. Бұл ғимараттардың ерекшелігі асимметриялы пішімдес болып келеді, 32-ші қабаттан бастап жоғарғы қарай 15 метрге дейін қисайып кеткен. Кешеннің ауданы 250 000 м², жобаның құны 350 миллион долларды құрап отыр. А мұнарасы Биіктігі 210 м., 53 қабатты мұнара кешендегі ең биігі. Мұнда 18 жүрдек лифт орналасқан. Құрылысы 2010-жылы сәуір айында басталған. В мұнарасы Кешендегі екінші биік мұнара. Биіктігі 181,97 м, қабаттар саны 40. Құрылысы 2006 жылы басталған болатын. 2008 жылдың ақпан мен 2009 жылдың сәуіріне дейін қаржы дағдарысынан құрылыс тоқтатылады. 2010 жылдың қыркүйегінде сыртқы әрлеу жұмыстары аяқталады. Қолданысқа беру мерзімі 2011 жылдың желтоқсанында. С мұнарасы Құрылысы әлі басталған жоқ. Тағы қараңыз * Қазақстандағы ең биік ғимараттарының тізімі Сыртқы сілтемелер * [http://www.kazproperty.kz/foto/998791695a0e2a58aee80f4f4f351f93.jpg Кешеннің орналасуы] * [http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=578563 SkyscraperCity интернет-форумдағы «Асыл тас»] Дереккөздер
Жүйелі ойлау

Жүйелі ойлау — зерттеу методологиясының бір бағыты, оның негізінде объектті тұтас жиынның қарым-қатынастар жиынтығы мен олардың өзара байланыстардың бөлігі деп қарастыру, немесе объектті жүйе ретінде қарастыру жатады. ; Жүйелік ойлаудың негізгі принциптері *Тұтастық *Иерархиялық құрылымның болуы *Структуризация *Көпшілік *Жүйелік Сыртқы сілттемелер * [http://www.thesystemsthinker.com/systemsthinkinglearn.html Жүйелі ойлау газеті] * [http://www.schumacherinstitute.org.uk/ Шумахер жүйелер институты] * [http://www.projectworldview.org/wvtheme13.htm Dancing With Systems] Worldview жобасынан * [http://www.systems-thinking.de/ Systems-thinking.de]: жүйелік ойлау тор ретінде кескінделуі * [http://www.systhink.org/ Systems Thinking Laboratory] * [http://www.thinking.net/Systems_Thinking/systems_thinking.html Жүйелі ойлау] * [http://www.bfi.org/ Buckminster Fuller Institute] Дереккөздер
Кевин Митник

Кевин Дэвид Митник (6-тамыз, 1963 ж.) туған американдық компьютер қауіпсіздігі маманы Жеке өмірі Хакер "Кевинді босатыңдар" стикерлерін таратуда.]] Контроверсиялар Медиа , Kevin Mitnick және Kevin Poulsen (фото ca. 2001)]] Тағы қараңыз * Hacker (computer security) * List of convicted computer criminals * The Cuckoo's Egg Сілтемелер Кітаптар *Kevin Mitnick and William L. Simon, Ghost in the Wires: My Adventures as the World's Most Wanted Hacker, 2011, Hardback ISBN 978-0316037709 *Kevin Mitnick and William L. Simon, The Art Of Intrusion: The Real Stories Behind The Exploits Of Hackers, Intruders, And Deceivers, 2005, Hardback ISBN 0471782661 *Jeff Goodell, The Cyberthief and the Samurai: The True Story of Kevin Mitnick-And the Man Who Hunted Him Down, 1996, ISBN 978-0440222057 *Tsutomu Shimomura, Takedown: The Pursuit and Capture of Kevin Mitnick, America's Most Wanted Computer Outlaw-By the Man Who Did It, 1996, ISBN 0-7868-8913-6 *Jonathan Littman, The Fugitive Game: Online with Kevin Mitnick, 1996, ISBN 0-316-52858-7 *Katie Hafner and John Markoff, Cyber Punk – Outlaws and Hackers On The Computer Frontier, 1995, ISBN 1-872180-94-9 Артикльдер * * Сыртқы сілттемелер * [http://mitnicksecurity.com/ Ресми торабы]
Эрик Рэймонд

Э́рик Сти́вен Рэ́ймонд (; 4-ақпан 1957 жылы, Бостонда, Массачусетс штатында, АҚШ) — американдық хакер, «Собор және Базар» трилогиясының авторы, «Заселяя ноосферу» және «Волшебный котёл», атты кітаптар жазған, бұл кітаптарда бағдарламалық жасақтаудың экологиясы мен этологиясы түсіндірілген, Open Source Initiativeтің негізін қалаушылардың бірі. Дереккөздер
Ержан Хозеұлы Қазыхан

{{Мемлекеттік қайраткер - } }} Ержан Хозеұлы Қазыхан (бұрын — Қазыханов; 21 тамыз 1964, Алматы) — қазақстандық саясаткер, дипломат, тарихшы-шығыстанушы, тарих ғылымдарының кандидаты. 2025 жылдан бастап Қазақстанның Женева қаласындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының бөлімшесі жанындағы тұрақты өкілі және 2026 жылдан бастап Президенттің Америка Құрама Штаттарымен келіссөздер процесіндегі өкілі. Бұрынғы Сыртқы істер министрі (2011—2012). Өмірбаяны Ленинград Мемлекеттік университетінің Шығыс факультетін бітірген (1987). Мамандығы: Тарихшы-шығыстанушы. КСРО Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясы мен Үндістан халықаралық қатынастар институтында білімін жетілдірген 1987—1989 жылдары Кеңес Армиясының қатарында әскери борышын өтеді. Еңбек жолын 1989 жылы Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінде бастады: 1989—1992 жылдары Протоколдық-саяси бөлімінің екінші хатшысы, бірінші хатшысы, 1992—1995 жылдары Мемлекеттік протокол басқармасының бөлім бастығы, басқарма бастығының орынбасары болды. 1995—2000 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымы жанындағы Қазақстан Республикасы Тұрақты Өкілдігінің бірінші хатшысы, кеңесшісі. 2000—2003 жылдары Сыртқы істер министрлігінің Көп жақты ынтымақтастық департаментінің директоры. 2003—2007 жылдары Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымы жанындағы Тұрақты өкілі болды, сонымен қатар Қазақстанның Кубадағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарды. 2007—2008 жылдары — Сыртқы істер министрінің орынбасары. 2008 жылғы ақпаннан желтоқсанға дейін Президенттің көмекшісі болды. 2009—2011 жылдары Қазақстанның Австрия Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Қазақстанның Вена қаласындағы халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі болды. 2011 жылғы ақпан-сәуір аралығында Сыртқы істер министрінің орынбасары. 2011—2012 жылдары — Қазақстанның Сыртқы істер министрі. 2012—2014 жылдары Президенттің көмекшісі болды. 2014—2017 жылдары Қазақстанның Ұлыбританиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болды. 2017—2021 жылдары Қазақстанның Америка Құрама Штаттарындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін атқарды. 2021—2023 жылдары Президентінің халықаралық ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі болды. Оған қоса 2022—2023 жылдары Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары болып қызмет атқарды. 2023—2025 жылдары Президенттің халықаралық мәселелер жөніндегі көмекшісі болып қызмет етті. 2025 жылдан бастап Қазыхан — Женева қаласындағы (Швейцария) Біріккен Ұлттар Ұйымының бөлімшесі мен басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы Қазақстан Республикасының Тұрақты өкілі. 2026 жылғы қаңтарда оған Президенттің Америка Құрама Штаттарымен ынтымақтастықтың өзекті мәселелері бойынша келіссөздер процесіндегі Өкілі міндеті жүктелді. Марапаттары * «Ерен еңбегі үшін» медалімен (2005) * «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) * «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл» (2005) * «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» (2006) * «Астананың 10 жылдығы» (2008) мерейтойлық медальдарымен марапатталған. Отбасы * Зайыбы: Қазыханова Данара Михайловна * Балалары: қызы - Айгерім, ұлы - Тайыр Дереккөздер Санат:Қазақстанның АҚШ-тағы елшілері
Домендік атау жүйесі

Домендік Атау Жүйесі - Интернет желісіндегі IP мекенжайларында — компьютердің атын есте сақталатын домендік атауға (мысалы, www.ip.com) ауыстыру механизмі. Мұндай өзгертулер атаудың домендік жүйесінің арнайы серверлерінде автоматты түрде атқарылады. DNS-тің түпкі идеясы домендік атаулардың және аймақтардың иерархиялық құрылымының көрінісі болып табылады. Атауға жауап беруші әрбір сервер, доменнің алдағы бөлімінің жауапкершілігін басқа бір серверге сілтей алады (әкімшілік тұрғыдан қарағанда - басқа ұйымға немесе адамға). Бұл тек "өзінің" домендік атау бөлігіне жауапты түрлі ұйымдардың(адамдардың) серверінде ақпараттың өзектілігіне жауапкершілікті арттыруға мүмкіндік береді. DNS негізгі сипаттамалары DNS келесі сипаттамаларға ие: * Әкімшілік ету бөлінісі. Иерархиялық құрылымның түрлі бөліктері үшін әр түрлі адамдар немесе ұйымдар жауап береді. * Ақпаратты сақтау бөлінісі. Желінің әрбір торабы тек оның жауапкершілік аймағына кіретін деректерді және (ықтимал) түбірлік DNS серверінің мекенжайларын сақтауы керек. * Ақпаратт кэширлеу. Торап желідегі жүктемені азайту үшін жауапкершілік аймағынан тыс кейбір деректерді сақтай алады. * Иерархиялық құрылым, мұнда барлық тораптар дараққа біріктіріледі, әр торап төмен тұрған тораптардың жұмысын өз бетінше анықтай алады немесе оларды басқа тораптарға табыстай (тапсыра) алады. * Резервтеу. Олардың тораптарын (аймақтарын) сақтау және қызмет көрсету үшін, (әдетте) физикалық және логикалық түрде бөлінген бірнеше сервер жауап береді, бұл деректердің сақталуын және тораптардың бірі істен шыққан жағдайда да жұмысын жалғастыруды қамтамасыз етеді. DNS Интернета жұмысы үшін маңызды, өйткені тораппен байланыстыру үшін, оның IP-мекенжайы туралы ақпарат қажет, цифрлардың бірізділігіне қарағанда, әріптік мекенжайларды есте сақтау оңайға соғады. Кейбір жағдайларда бұл виртуалды серверлерді, мысалы, HTTP-серверлерді олардың сұраныс атауларына ажырата отырып пайдалануға мүмкіндік береді. Бастапқыда домендік және IP-мекенжайлар арасында түрлену арнайы hosts мәтіндік файлын пайдалану арқылы жүргізілді, бұл файл орталықтандырып жасалды және өзінің жергілікті желісі бойынша машиналардың әрқайсысына жолданды. Желінің өсуіне қарай, тиімді автоматтандырылған механизм қажеттілігі туындады, DNS осындай қажеттілікке айналды. Алайда, hosts көмегімен DNS өзгерер алдында көшірілген веб-сайтты тексеру оңайға соғады. DNS-ты 1983 жылы Пол Мокапетрис ойлап тапты, жұмыс механизмдерінің түпнұсқа сипаты RFC 882 және RFC 883-те берілген. 1987 жылы RFC 1034 және RFC 1035 жариялануы DNS сипаттізімін өзгертіп, ескірген механизмдер ретінде RFC 882, RFC 883 және RFC 973 күшін жойды. Қосымша мүмкіндіктері Домендік Атау Жүйесінің қосымша мүмкіндіктері: * Динамикалық жаңартуларды қолдану; * Мәліметтерді (DNSSEC) және транзакцияларды (TSIG) қорғау; * Түрлі типтегі ақпараттарды қолдану. Дереккөздер