kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Текес (аудан)

Текес ауданы (, , ) — Қытай Халық Республикасы Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы Іле Қазақ автономиялық облысының Іле аймағына қарасты әкімшілік-аумақтық құрылым. Тарихы 1884 жылы Цинь үкіметі Шыңжаң провинциясын құрды және 1888 жылы осы аумақ Құлжа ауданының немесе Нинъюань ауданының құрамына кірді . 1932 жылы Нинюань ауданынан Тоғызтарау ауданы (Гунлю) бөлінді. 1937 жылы Гунлю ауданынан Текес ауданы бөлінді. 1942 жылы Текес ауданынан Моңғолкүре бөлінді. Географиялық орналасуы Аудан солтүстігінде Тоғызтарау ауданымен, шығысында — Байнгол-Моңғол автономиялық аймағымен, батысында — Моңғолкүре ауданымен, оңтүстігінде — Ақсу аймағымен шекараласады. Әкімшілік-аумақтық бөлінісі Текес ауданы 1 кентке, 5 болысқа және 2 ұлттық болысқа бөлінеді. Дереккөздер
Текес (айрық)

Текес сөзі келесі мағыналарға ие: Елді мекендер: Қазақстан: * Текес‎ – Алматы облысы Райымбек ауданындағы ауыл, ауылдық округ орталығы. * Текес ауылдық округі – Алматы облысы Райымбек ауданындағы әкімшілік бірлік. Қытай: * Текес‎ – ҚХР Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы Іле Қазақ автономиялық облысының Іле аймағына қарасты әкімшілік-территориялық құрылым. Өзен: * Текес – Алматы облысы Райымбек ауданы мен Қытай жеріндегі Іле алабына жататын өзен. * Текес артезиан алабы – Алматы облысының оңтүстік-шығысында орналасқан артезиан алабы.
Күнес (аудан)

Күнес ауданы (, ) немесе Синьюань ауданы — Қытай Халық Республикасы Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы Іле Қазақ автономиялық облысының Іле аймағына қарасты әкімшілік-территориялық құрылым. Дүниежүзіндегі қазақ ең көп әрі тығыз қоныстанған аудан. Халқының 80 пайыздан астамы қазақтар, яғни 250 000 ға жуық қазақ тұрады, 13 ауыл, 3 ферма, 4 қалашық, 100-ге тарта қыстақтан (елді мекен) тұрады. Қытайдағы ірі туристік орталық Ақөзен жайлауы, Нарат сахарасы осында. Үрімжі бағытында аэродром бар. Күнес ауданық 1-орта мектеп (қазақ мектебі) Қытай бойынша қытай ұлтынан басқа ұлттар мектептері ішінідегі ең үздігі болып табылады. Дереккөздер
Күнес өзені

Күнес өзені (; Künés Hé немесе K'ung-nai-ssu Ho; , Künes Däryası) Іле өзеніне құятын екі ірі өзеннің бірі (екіншісі Текес) Тянь-Шань тауларынан бастау алатын өзен. Күнес ауданы жерінен баcтау алады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.fishbase.org/Country/CountryChecklist.php?c_code156&vhabitatfresh&csub_code= List of Freshwater Fishes for China]
Малай архипелагы

Малай архипелагы — әлемдегі ең үлкен және арал саны бойынша төртінші, Тынық мұхиты мен Үнді мұхитын өзара бөліп тұрған Оңтүстік-шығыс Азия мен Австралия арасындағы архипелаг. Атауы Малай рифтері атауының жайылу аумағына байланысты алынған. Үлкен Зонд, Кіші Зонд, Молукк, Филиппин және көптеген ұсақ аралдар кіреді (мұхитпен бөлінетіндіктен Жаңа Гвинея аралы кірмейді) . Ең үлкен аралы — Калимантан және Суматра. Ең тұрғыны көп арал — Ява. Аралдарда 330 вулкан, 100-жуық әрекеттегі жанартаулар бар. Ең атақтысы — Кракатау. Малай архипелагында Индонезия (толықтай дерлік) (Индонезия Жаңа Гвинея аралының жартысын алып жатыр, ол архипелагқа кірмейді), Малайзия (жартылай), Бруней, шығыс Тимор және Филиппиндер мемлекеттері орналасқан. Малай архипелагының барлық көлемі 2 000 000 км 2 , 25 мыңнан астам топаралдардың аралдарынан құралады. Топаралда 350 000 адам тұрады, халық тығыздығы 150 адам./км². Архипелағтың ірі топаралдары: *Индонезия **Зонд аралдары ***Үлкен Зонд аралдары ***Кіші Зонд аралдары **Малуку аралары *Филиппин архипелагы *Жаңа Гвинея және маңындағы аралдар (кейде қосылады) Дереккөздер
Тригонометриялық нивелир

Тригонометриялық нивелирлеу кезінде нүктелер арасындағы асып кету өлшенген вертикаль бұрыштар мен нүктелер арасындағы қашықтық (көлденең салуларға) бойынша анықтайды. Тригонометриялық нивелирлеу бiр станциядан кез келген өзара көрінетін нүктелердiң арасындағы асып кетудi анықтауға мүмкiндiк бередi. Асып кету теодолит (кипрегел, эклиметр) көмегімен өлшенген бір нүктеден екінші нүктеге дейінгі визирленген түзудің көлбеу бұрышымен (α) және бұл нүктелердiң арасындағы қашықтықпен (S ) анықталады Тригонометриялық нивелирлеу топографиялық түсіріс кезінде және басқа жұмыстарда қолданылады.
Барометрлік нивелир

Барометрлік нивелир — асып кету толық барометрлiк формула көмегiмен өлшенген атмосфералық қысымның мәндерi бойынша анықталады. Толық барометрлiк формула - ауырлықтың өрiсiндегі қысым немесе газ тығыздығының биiктiктен тәуелдiлiгi.
Гидростатикалық нивелир

Гидростатикалық нивелир — бiр деңгейдегi баяндаушы ыдыстардағы сұйықтың қасиетіне негiзделген. Бұл әдiс жоғарғы дәлдiктi қамтамасыз етіп, өзара көрiніс болмаған жағдайда нүктелер арасындағы биiктiктердiң айырымын анықтауға мүмкiндiк бередi, бiрақ өлшелетiн нүктелердің айырымы ең үлкен шланг бiрлескен түтікшенің ұзындығымен шектелген. Түсініктемелер
Жаңа жылдық шырша

Жаңа жылдық шырша - қыста тойланатын Жаңа жыл мейрамының негізгі нышаны. Шығу тарихы Көпқұдайшыл болған римдіктердің сенімі бойынша, егер адам өз үйінде лавр (үнемі жасыл болып өсетін ағаштың бір түрі) ағашын тігіп қойса, онда оның үйінен көктем кетпейді – мыс. Сондықтан да, олар сол ағашты өз үйлеріне әр қыс келгенде тігіп қоятын болған. Герман тайпасы да солай істеген, бірақ лаврдың орнына олар шырша (елка, ель) ағашын пайдаланған. Яғни, Исаға (а.с) да, жаңа жылға да қатысы жоқ. Дереккөздер
Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Қазақстанның 6 нысаны бар. Үш нысан тізімге мәдени талаптар бойынша енгізілсе, тағы үшеуі табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2017 жылғы жағдайына сәйкес Қазақстан территироиясындағы 13 нысан Әлемдік мұра тізіміне үміткер ретінде тіркелген. Қазақстан Республикасы әлемдік мәдени және табиғи мұраларды қорғау жөніндегі Конвеницияны 1994 жылдың 29 сәуірінде ратификациялаған.. Қазақстан территориясындағы орналасқан алғашқы нысан тізімге 2003 жылы ЮНЕСКОның Әлемдік мұра Комитетінің 27-ші сессиясында қабылданған. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан. Нысандардың географиялық орналасуы Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/kz Юнеско әлемдік мұра ресми сайтындағы Қазақстан] Дереккөздер
Эмират кеңсе мұнарасы

Эмират кеңсе мұнарасы — Дубайда Шейх Зайед тас жолының бойында орналасқан 54 қабатты ғимарат. 56 қабатты Джумейра Эмирейтс Тауэрс атты ғимаратпен байланысқан. Екеуі Эмират мұнарасын құрайды. Мұнараның жалпы биіктігі 354.6 м, ал төбесінің биіктігі 311 метр. Әлемде биіктігі жағынан 23-ші орын алады. Эмират кеңсе мұнарасы жанындағы Джумейра Эмирейтс Тауэрстен екі қабатқа кем болса да, одан биігірек. Кешен құрылысы 1999 жылы қарашада аяқталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Дубайдағы ең биік ғимараттардың тізімі Сыртқы сілтемелер * [http://skyscrapercenter.com/dubai/emirates-tower-one/ Emirates Tower One] Skyscraper Center бетінде *[http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=107823 Emporis бетіндегі ақпарат] *[http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=84 SkyscraperPage бетінде]
Әлем макроаймақтары (БҰҰ)

Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) статистика мақсатында әлемді макрогеографиялық аймақтарға және континенттерге (Африка, Америка, Азия, Еуропа, Океания) бөлді. Әрбір макроаймаққа және континентке өзіндік коды берілген: 001 Әлем *002 Африка **014 Шығыс Африка **017 Орталық Африка **015 Солтүстік Африка **018 Оңтүстік Африка **011 Батыс Африка *019 Америка **419 Латын Америкасы және Карибтер ***029 Карибтер ***013 Орталық Америка ***005 Оңтүстік Америка **021 Солтүстік Америка *142 Азия **143 Орталық Азия **030 Шығыс Азия **034 Оңтүстік Азия **035 Оңтүстік-шығыс Азия **145 Оңтүстік-Батыс Азия *150 Еуропа **151 Шығыс Еуропа **154 Солтүстік Еуропа **039 Оңтүстік Еуропа **155 Батыс Еуропа *009 Океания **053 Аустралия және Жаңа Зеландия **054 Меланезия **057 Микронезия **061 Полинезия Дереккөздер
Шығыс Африка

Шығыс Африка БҰҰ макроаймақтық бөлінісі бойынша Африканың аймағы болып табылады. Географиясы Шығыс Африкада 17 мемлекет орналасқан: * Бурунди (астанасы Бужумбура), * Джибути (астанасы Джибути), * Кения (астанасы Найроби), * Комор аралдары (астанасы Морони), * Мадагаскар (астанасы Антананариву), * Маврикий (астанасы Порт-Луи), * Мозамбик (астанасы Мапуту), * Реюньон (астанасы Сен-Дени), * Руанда (астанасы Кигали), * Сейшел аралдары (астанасы Виктория), * Сомали (астанасы Могадишо), * Судан (астанасы Хартум), * Танзания (астанасы Додома), * Уганда (астанасы Кампала), * Эритрея (астанасы Асмэра), * Эфиопия (астанасы Аддис-Абеба), * Оңтүстік Судан (астанасы Джуба)
Барақ Бигелдіұлы

Барақ Бигелдіұлы (1693 жыл, Ақтөбе өңірі – 1772 жыл Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округі, Көктабан қыстауы) — қазақ батыры. Тама тайпасының Дәулеткелді руынан, Бағалақ атасынан. Бағалақтан Оймауыт, Оймауыттан Тоқсанбай туған. Тоқсанбай әділдікті ту етіп ұстаған, әрі кең пейілді жан болған деседі. Бармын, жоқпын демей өзін көңілді ұстаған, қонақжай болса керек. Тоқсанбайдан Бигелді туады. Бигелдіден Құлшыораз бен Барақ туады. Екеуі де батыр, бірін-бірінсіз тұра алмайтын бауырмал жандар еді десетін. Екеуінің жолы екіге жарылатын күн келіп, Құлшыораз Бигелдіұлы Еділ-Жайық бойына көшіп кетеді. Барақ Түркістан жағына кетеді. 18 жасында би атанып, Төле бимен сөз қағыстырып қалады. 25 жасында Телікөлдің басында өткен жалпықазақтық құрылтайда Тама елі атынан топ бастап келеді. Үш жүздің алқасына мүшелікке сайланады. Абылай ханмен жорық барысында танысып, екеуі анда атасып достасады. Абылай ханның әскеріне нұсқау беретін қол басылардың бірі болады. Хан атынан құпия тапсырмалармен талай жортуылдарға барады. Хан тарапынан талай сый-сияпаттарға ие болады. Хан атынан Бөгенбай, Қабанбай батырларға тапсырма алып баратын еді дейді көнекөздер. Кейіннен екеуі араздасып қалып, екіге жарылады. Абылай хан тағына отырған уақытта бірқатар Кіші жүздің билері секілді ұлықтауға келмей қалады. Осыған наразы болған хан Барақ батырдың үстінен іс қозғамақ болады. "Сонда Абылайды іздеп келген Барақ батыр: - Ей, тақсыр, келді алдыңа Қара Барақ! Хан Барақ, Қара Барақ, Қарқаралы қыздай Тама Барақ. Хан барында - қара Барақпын, хан жоғында - хан Барақпын! Ісімді оңдап берсең - ісім сара, ісімді оңдамасаң - ісім қара, - деген екен." Осы жерде екі дос қайта табысып, бірінен бірі кешу сұрайды. Абылай тұрып өкініп: "Жасыңыз ұлғайып қалған екен. Әйтпесе, оң жағымда отыратын-ақ адам едің" дейді. Осы кездесуден соң көп ұзамай Барақ батыр қайтыс болады. Ол кісінің мазары Арқада, Жетіқоңыр құмында. Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округіне қарасты Көктабан қыстауы маңында "Барақ байдың жұрты" атты жерде. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://el.kz/m/articles/view/Барақ-батыр Барақ батыр] * [http://el.kz/m/articles/view//Қазақта-қанша-Барақ-бар Қазақта қанша Барақ бар] * [http://el.kz/m/articles/view/Абылай-мен-Барақ-достығы Абылай мен Барақ достығы] * [https://www.youtube.com/watch?v=XA-XwGoZfIY Барақ Бигелдіұлы рухына арналған астан көріністер]
Қарақыз

Қарақыз - 19-ғасыр аяғында құрылып, 20-ғасыр басына дейін өмір сүрген Сарысу уезі құрамындағы болыстық. Ерубай би Жолдыбайұлы көрші Найман елінің болысы Итқараның күңінің мылқау қызын бауырына басып, Қарақыз деп еркелетеді. Сол қыз табан астында ауырып қайтыс болады. "Ерубайдың Қарақызы өлді" деп хабар жібертіп, жерлеуін, жылдық асын өзі көтереді. Басына сағана тұрғызады. Осы жерді кейін Ерубай егеленеді. Осы жерді орталық етіп құрылған болыстық Қарақыз аталады. Алғашқы болысы Қосшығұл Тауасарұлы. Одан соң Құрақ Ералы, Бегұлы Көшекұлы , Жанбек Торжанұлы болыс болады. Осы Қарақыз болыстығы құрылған жерді әлі күнге Қарақыз деп атайды. Ол Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округінің аумағында орналасқан. Кеңес өкіметі орнағаннан соң Қарақыз болысы Сарысу болысы құрамына енеді. Қарақыз болысы (халқы - Тама руы). Сарысу мен Шу өзендерінің аралығында көшіп жүрген. Дереккөздер
Сахаша Уикипедия

Сахаша (якутша) Уикипедия — Уикипедияның саха тіліндегі бөлімі. 2008 жылы 26 мамырда ашылған. 2012 жылдың аяғындағы жағдайына сәйкес 8370-ке жуық мақала жазылған. Санақ жылдың күніне сәйкес Сахаша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Тарих * 2013 жыл 6 мамыр - 9 000 мақала. * 2014 жыл 5 қаңтар - 10 000 мақала. * 2022 жыл 4 қазан - 15 000 мақала. Тағы қараңыз * Қазақша Уикипедия * Сахаша Уикипедия (Басты беті)
Күн және ай әріптері

Араб тілінде әріптер күн және ай әріптері болып екіге бөлінеді ( күн әріптері хуруф шамсия) және ай әріптері ( хуруф қамария) егер әл ден кейін қамария әріптерінің біреуі келсе онда әл дегі ләм әрпі сукунды болып айтылады. Қамария әріптері 14 әріп: ; егер әл ден кейін шәмсия әріптерінің біреуі келсе ләм айтылмай одан кейінгі шәмсия әрпі шәддәлы оқылады. Шәмсия әріптері 14: ; Мысалдар: Та: التاجر / ат-таджри, Са: الثانية / ас-санияһ, Даль: الدرس / ад-дарс, Заль: الذاكرة / аз-Закира, Ра: الرجل / ар-раджул, Зайн: الزجاج / аз-зуджадж, Син: ‏ السودان‎‎/ ас-судан, Шин: ‏الشمس ‎/ аш-шамс, Сад: الصواب / ас-сауаб, Дад: الضاحية / ад-дахияһ, Та: ‏الطاولة ‎/ ат-тауиля, За: الظفر / аз-зуфр, Лям: اللطف / ал-лутф, Нун: النصر / ән-наср. Сілттемелер Сыртқы сілттемелер *[http://www.arabic-keyboard.org/arabic/sun-and-moon-letters.php Ай және күн әріптері] ar:حروف شمسية وقمرية
Шілік

Шілік сөзі келесідей мағыналарға қарасты болуы мүмкін: Елді мекендер: * Шілік – Түркістан облысы Отырар ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Шілік (өзен) - Алматы облысындағы өзен. * Шілік (өсімдік) - бұта. * Шілік желі * Шілік ауылдық округі
Шілік (өсімдік)

Шілік – талдар тұқымдасының тал туысына жататын аласа бұта. Қазақстанда Тобыл – Есіл атырабында, Солтүстік Қазақстанда, Ақтөбе облысында, Сарыарқаның батысында шымтезекті жерлерде, өзен алқабында, ылғалды шабындықтарда өседі. Биіктігі 1 м-ге дейін, шыбық тәрізді жіңішке бұтақты, жас бұтақтары түкті, бірнеше жылғы бұтақтары сарғылт қоңыр, түксіз болады. Жапырақтары қысқа сағақты, ұзындығы 2 – 8 см, ені 0,3 – 1 см, көк жапырақтарының екі беті де түкті болады. Гүлі ұсақ, өте көп, гүл сырғасы жапырағынан бұрын дамиды. Мамыр айында гүлдейді. Жергілікті жерде Шілікті отын ретінде пайдаланады. Дереккөздер
Әл-Муатта

Муаттаʾ имам Мәлик бин Анастың шариғатқа қатысты топтастырылған хадистер жинағы. Сипаттамасы Тарихы Сенімділігі Имам Малик 'муатта' жинағын қырық жыл шамасындағы уақытта медине қаласының тұрғындарының арасында жүріп жинады. Кітаптың аты "келісілген" хадистер - медине тұрғындарының көпшілігі бір сөзден құптайтын хадистер жинағы болғандықтан. Бұл кітаптың сенімділігі жоғары екендігін төрт фиқһ мектебінің имамдары мен көптеген ислам ғалымдары құптаған. Әл-Муатта тараулары Әл-Муатта хадистер жинағы шамамен 1,720 хадистен тұрады, олардың: * 600 марфуғ хадис * 613 мауқуф хадис * 285 мақту хадис * 222 мурсал хадис Әл-Муаттаға комментарийлер Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20110927091137/http://www.cmje.org/religious-texts/hadith/muwatta/]
Солтүстік Африка

Солтүстік Африка, ақшыл жасылмен бірге — географиялық аймақ.]] Солтүстік Африка БҰҰ макроаймақтық бөлінісі бойынша Африканың аймағы болып табылады. Аумағы - шамамен 10 млн км². Бұл аймақта Африканың ең ірі мемлекеттері орналасқан: * Алжир * Мысыр * Батыс Сахара * Ливия * Мавритания * Марокко * Судан * Тунис * Оңтүстік Судан Бірнеше мемлекеттің ғана аумағы 1 млн км²-ден кем, ал Африканың осы бөлігінде орналасқан ең ірі елдер — Алжир, Судан және Ливия — 1,5 млн км²-ден едәуір асады. Сонымен қатар, кейде Канар аралдарын, Эритреяны, Эфиопияны және Мадейраны Солтүстік Африкаға жатқызады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.north-of-africa.com/ North of Africa]
Ибн Раджаб

Зайн ад-Дин, абу әл-Фарадж, Ғабд ар-Раһман ибн Ахмад ибн Ғабд ар-Раһман ибн Мухаммад ибн Аби әл-Баракат Масғуд ас-Сулами, әл-Бағдади, әл-Ханбали , Ислам ғалымы, Ибн Раджаб аты өзінің Раджаб айында туған атасының атынан аталған. Өмірбаяны Еңбектері Тафсир және Құр'ан оқулары * Ықылас сүресінің тафсиры * әл-Фатиһа сүресінің тафсиры * ан-Наср сүресінің тафсиры * И'рааб әл-Бисмилләһ * әл-Истиғнаа биль-Құр'ан Фиқһ * әл-Истихрадж фи Аһкәм әл-Харадж * әл-Қауағид әл-Фиқһияһ * Китаб Әһкәм әл-Хауатим уа ма йатғалақу биһа Өмірбаяндық еңбектері * Аз-Зайль 'алаа Табақат әл-Һанабиләһ * Мұхтасар сираһ Умар ибн Ғабд әл-Ғазиз * Сираһ Ғабд әл-Мәлик ибн Умар ибн Ғабд әл-Ғазиз Өзге * Латағиф әл-Мағариф фима ли Мауасим әл-Ғаам мин әл-Уадағиф * әл-Тахуиф мин ән-Наар уат-Тағриф би Һали Дар әл-Бауар * әл-Фарқ байна ән-Насиһаһ уат-Тағир * Әһуаль Әһл әл-Құбур Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.studentofknowledge.com/ibnrajab.htm Ибн Раджаб] StudentOfKnowledge.com сайты * [http://www.islaam.com/Scholar.aspx?id=30 Ибн Раджаб] Islaam.com сайты * [http://www.at-tawhid.net/article-ibn-rajab-al-hanbali-m-795-45910227.html Ибн Раджаб] At-tawhid.net сайты
Оңтүстік Азия

Оңтүстік Азия (, , , , , , , , , , ) — БҰҰ макроаймақтық бөлінісі бойынша Азия аймағы. физиклық-географиялық қатынаста Оңтүстік Азия Үндістан түбегі, Декан үстірті, Үнді-Ганг ойпаты және Гималай, сонымен бірге Шри-Ланка аралы және маңындағы көптеген ұсақ аралдар кіреді. Оңтүстік Азияның физикалық-географиялық ерекшелігі ежелгі Гондвана материкі мен ежелгі Лавразия материгінің қақтығысынан пайда болған. Осы материктер соқтығысы нәтижесінде Гималай тау жүйесі көтерілген. Оңтүстік Азияға кей кезде тағы да Малакка түбегі және Үндіқытай түбегі мен маңындағы аралдары да қосылады. саяси-географиялық қатынаста Оңтүстік Азияға келесі мемлекеттер кіреді: Үндістан, Пәкістан, Бангладеш, Бутан, Непал, Шри-Ланка, Мальдивтер (кейде Ауғанстан мен Иран мемлекеттерінде қосады). Оңтүстік Азия политикалық-географиялық ерекшелігі бұл елдер Британ Империясының құрамында болған, үндіеуропалық тіл жанұясының тілдері таралған, индуизм, буддизм және ислам діндерін ұстанады. Оңтүстік Азия жер аумағы 4,5 млн.км² (барлық Азияның10 %-і және барлық әлемнің құрлықтық аумағының 3 %-і), Азия халқының 40 %-ін және әлем халқының 22 %-ін құрайды. Дереккөздер
Операция (әскери іс)

Әскери істегі операция – оперативті немесе стратегиялық міндеттерді шешу үшін құрылған жоспар мен ойларды жүзеге асыру үшін Қарулы Күштер жүргізген шайқастардың, соққылардың, ұрыстардың жиынтығы. Әскери Операциялар: жалпы әскери, теңіз, әуе, әуе шабуылына қарсы, әскери-десанттық, шабуыл және қорғаныс, стратегиялық, майдандық (армиялар тобы), армиялық, флоттық, т.б. болып бөлінеді. Әуе-десант операциясы Әуе-десант операциясы – жау тылына түсірілген әуе-десант және құрлық әскерлері құрамаларының әрекеті. Ол – әскери-әуе, әскери-теңіз, құрлық әскерлері ұйымдастыратын ірі операцияның құрамды бөлігі. Оның мақсаты – жаудың стратегиялық объектілерін басып алып, майданның тылмен байланысын үзу. Жүктелген міндетіне, орындайтын мақсатына, әскер санына байланысты тактикалық, стратегиялық, оперативтік әуе-десант операциясы болып бөлінеді. Әдетте әуе-десант әскерлері ұрыс болатын ауданға, мүмкіндігінше жойып жіберуге не басып алуға белгіленген объектілер маңына түсіріледі. Олардың жау тылында жасайтын әрекеттерінің тәсілдері мен түрлері нақтылы жағдайға байланысты өзгеруі мүмкін. Алайда әуе–десант әскерлерінің негізгі әрекеті – шабуылға шығу. Ұлы Отан соғысында (1941-1945) әуе-десант әскерлеріне құрлық әскерлері келгенге дейін т.ж. тораптарын, тас жолдарды, аэродромды басып алу, не істен шығару міндеті қойылды. Кейде жеке маңызды операциялар жүргізу де жүктеледі. Соңғы кезде реактивті транспорт авиациясыныңдамуына байланысты әуе-десант операциясына зор мән беріліп отыр. Дереккөздер
Операция (әлеуметтану)

Операция дегеніміз амал субъектінің объективті дүниені танып білу үшін істейтін қимыл іс-әрекеті. Адам әрекеттерінің сыртқы көрінісі аркылы сол адамның ішкі көңіл-күйі, психикалық жағдайы жайында баға беруге болады. Психология ғылымында XIX ғасырдың 40-жылдарында негізін америкалык психолог Э. Торндайк (1874 — 1949) салған операционизм немесе бихевиоризм деген бағыттар пайда болды. Бұл ілім бойынша адамның бүкіл психикасы мінез-құлық реакциясына келіп тіреледі.
Операция (медицина)

Операция, Хирургиялық операция немесе Ота жасау ( — іс, әрекет) — ағза функцияларын емдеу, оларға диагностика жасау, түзетуді көздейтін, бұлшық ет тарамдарын (ұлпа) айыру, жылжыту, қосу арқылы жүзеге асатын адам немесе жануардың мүшелері немесе тарамдарына дәрігер тарапынан әсер ету кешені.
Операция (программалау)

Операция ( – іс-әрекет) – компьютердегі мәліметтермен орындалатын белгілі бір іс-әрекет. Алгоритм орындауда, бағдарламалау тілдерінде Операциялардың арифметикалық, логикалық, салыстыру, символдарды өңдеу сияқты түрлері бар. Операцияның мәнін, мағынасын, реттілігін таңбалар тізбегі анықтайды. Мысалы, арифметикалық Операция белгілері “+”, “–”, т.б. Операциялардың орындалу реті алдын ала бекітілген, олардың бір-бірінен басымдылығы қосымша жақшалар қою арқылы белгіленеді. Компьютерлік технологияда Операция ұғымына мәліметтер мен объектілер арқылы орындалатын көптеген әрекеттер жиыны да жатқызылады. Мысалы, “файл ашу”, “символ өшіру”, “ақпаратты қағазға шығару”, т.б. Дереккөздер
1 (сан)

1 (бір) — 0 мен 2 арасындағы натурал сан. Математикада Математикада, әрбір бір үшін: Қарапайым есептеу кестесі Қытайда 1 саны үшін қытайша белгі — 一 (yī). Жаратылыстану ғылымдарында * Меркурий — Күн жүйесіндегі бірінші планета. * Қарапайым микроорганизмдердің құрамында бір жасуша (клетка) болады, мысалы амёбалар. * Пәнде сандар Бинар жүйесінде қолданылады. * Сутегінің атом саны – бір. Компьютер пернетақтасында орналасуы Қазақ тіл білімінде Бір саны соматизмдермен тіркесіп соңғы, қорытынды деген мағына береді. Мысалы: бір ауыз сөз «соңғы сөз», бір ауыз сөзге келмеді «үндемеді», бір беткей «айтқанынан қайтпайтын (адам)», бір ауыздан «түгел, тегіс» және т.б. Бір санымен тіркесіп келетін заттың, нәрсенің мөлшерінің, арасының аз, жақын екенін білдіретін тіркестер қазақ тілінде бірталай. Мысалы: біруыс «бір рет тамақ жасауға жететін арпа, бидай, тары» т.б., бір асым (ет), бір аттам «өте жақын жер», бір жапырақ «азғантай, аз», бір жұтым «бір ұрттап жұтарлық», бір киер «оқта-текте бір киетін», бір тұтам «1. бір сығым; 2. өте қысқа», бір түйір «аз, кішкентай ғана», бір тілім «бір ғана кесіп алған», бір үзім «жарым-жарты бөлшек», бір шайнам «тіске басарлық», бір шөкім «азғана, кішкентай» және т.б. Бір құдірет - он сегіз мың ғаламды жаратушы жалғыз Алла, бүкіл дүниені, адамзат пен тіршілікті жаратушы жалғыз - құдай немесе алла болса, бір саны жалғыз сөзімен мағыналас келуі. Мысалы: бір құдайдың ұрғаны, бір құдайдан тілегенім, бір құдай біледі, бір алла өзің жар бола көр!, бір аллаға тәуекел және т.б. Басқа салаларда * Б. з. д. 1 жыл * 1 жыл. * ASCII — символының басқару коды. * 1 — шифр ағылшын тілінде халықаралық кітап коды — ISBN. * 1 қыркүйек — Білім күні. * жердің табиғи бір ғана серігі — Ай. Дереккөздер
2 (сан)

Математикада * Бүтін сан 2-ге бөлінсе жұп сан деп аталады. * 1-ші Софи Жермен саны (2 * 2 + 1 = 5). * 2 — Штерна гади саны, Пелл саны, Марков саны. Қарапайым есептеу кестесі Қытайда 2 саны үшін қытайша белгі — 二 (èr). Ғылымда * Гелийнің атом саны — екі. * Шолпан — Күн жүйесінің екінші планетасы (күнге жақындығы бойынша). * Марс ғаламшарында екі спутникі бар — Фобос және Деймос. Тарихта * Франциның тарихи кезеңдері: :* Екінші республика (1848—1852) :* Екінші империя (1852—1870) * Әлемдік тарихи кезеңдер: :* Екінші дүниежүзілік соғыс (1939—1945) Компьютер пернетақтасында орналасуы Басқа салалардан * Адамзат және жануарлардың кейбірі екі жынысты болады. Сонмен қоса көптеген мүшелері жұп болады: екі қол, екі аяқ, екі көз; * Екі күш: : Мейірімділік және зұлымдық, : Инь және ян. * 2 жыл. * Б. з. д. 2 жыл * кириллицада — В екінші әріп * ASCII - (start of text) символының басқару коды. * 2 — мектепте берілетін баға. Бестік баға бойынша ең нашар саналады. Ал Германияда керісінше «жақсы» баға саналады. ; Атаулы күн (2 ақпан) : Әзірбайжанда Жастар күні * OS/2 * Аптаның екінші күні — Сейсенбі Дереккөздер
Көктабан

Көктабан - Қарағанды облысы Ұлытау ауданы Сарысу ауылдық округінің аумағында орналасқан қыстау, жер аты. Көктабан - көктемдегі қар суы үймелеген жердің көгеріп тұруы деген мағынаны білдірсе керек. Көктабан ертеректе Сарысу уезі құрамындағы Қарақыз болысына қарасты жер болған. Мұнда Таманың Дәулеткелді атасының Барақ балалары отырған. Көктемде Барақ балалары малдарын төлдететін жері болғандықтан "Барақ байдың жұрты" деп те атайды. Қыстау маңында Барақ Бигелдіұлының сағанасы орналасқан. Дереккөздер
0 (сан)

0 (нөл) — теріс сандар менен оң сандар арасындағы, және оларды тең бөлуші сан. НӨЛ ( – ешқандай) – сандар осін терс және оң сандарға бөлетін бүтін сан. Кез келген нақты санға нөлді қосқанда сол санды өзгертпейтін қасиеті бар сан. Ол 0 символымен беріледі. Кез келген санның Н-ге көбейтіндісі Н-ге тең: a * 00 * a0. Егер екі санның көбейтіндісі Н-ге тең болса, онда екі көбейткіштің ең болмағанда біреуі немесе екеуі де Н-ге тең. Санды Н-ге бөлу анықталмаған. Н. топ, сақина, өріс, т.б.-дың элементі ретінде де қолданылады. 0 саны математикада өте маңызды рөл атқарады, сондай ақ ақпараттық жүйеде де өте маңызды сан. Қолданылуы Математикада * Нөлдік Фибоначчи саны, нөлдік Мерсенн саны, нөлдік үшбұрыштық саны және т.б. * 0! (ноль факториал) 1-ге тең. * Ноль функциясы * Нөл - кері саны жоқ жалғыз ғана сан Физикада Абсолюттік нөлдік температура. Басқа салалардан * ASCII символының басқару коды * Нөлдік жыл юлиан және григориан календарында жоқ. * Нөлдік километр. Компьютер пернетақтасында орналасуы Сыртқы сілтемелер * [http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Zero.html Ноль тарихы] * [http://home.ubalt.edu/ntsbarsh/zero/ZERO.HTM «Ноль в четырёх измерениях»] * [http://www.neo-tech.com/zero/part6.html Нөлдің ашылуы] * [http://www.ucs.louisiana.edu/~sxw8045/history.htm Алгебра тарихы] * [http://www.cs.utexas.edu/users/EWD/ewd08xx/EWD831.PDF Санау неліктен нөлден басталады?] * [http://bikubik.com/ru/?c=000000 Свойства числа ноль]
Линус Торвалдс

Линус Бенедикт Торвалдс (желтоқсан 28, 1969) — финляндияда туған, Американдық бағдарламашы бағдарлама жасақтамасы инженері, хакер, Линукс ядросының бас дамытушы. Сонымен қоса, ол Git атты версияларды басқару жүйесінің авторы болып келеді. 2007 жылдан бері The Linux Foundation деген консорциумда Linux ядросының дамытуымен айналысады. Биографиясы Линус Торвальдьс 1969 жылы, 28 желтоқсанда туылған. Ол финляндиялық шведтер Нильс және Анна Торвальдьс атты журналисттердің баласы болып келеді. Торвальдс өз атын Лайнус Карл Полинг деген АҚШ-тың химия саласынан Нобель сыйлығын иегеріне сілтемелеп алған. Линустың информатикаға деген қызығушылығы 1981 жылы, 11 жастағы бала болған кезінде Commodore VIC-20 деген компьютерден басталды. Басында ол сол компьютерде BASIC тілін қолданып, одан кейін 6502 процессорына машиналық код жіберіп бағдарламаумен айналысты. 1988 және 1996 жылдар арасында Хельсинки Университетінде оқып, оны магистір деңгейімен аяқтады. 1993 жылы Торвальдс Тове Монни, каратеден Финляндиядағы алты дүркін чемпионымен танысып, көп уақыт өтпей келе үйленді. Олардың қазір үш қызы бар. 2010 жылы Линус АҚШ-тың азаматтығын алды. Линукс Линукс - Линус Торвальдс 1991 жылдын 14 наурызында жариялаған, UNIX-типті кернеу. Ол өз жұмысын Open-Source жүйесімен, Ричард Столлман ойлап шығарған GNU лицензиясымен таратады. Қазіргі кезде Linux Foundation консорциумы Линусты қаржыландырып, оның Линуксты дамыту үшін жұмыс уақытын жұмсауға мүмкіндік береді. Дереккөздер Сілтемелер * * * Сыртқы сілтемелер *[http://torvalds-family.blogspot.com/ Линус блогы] *[http://www.allbusiness.com/technology/computer-hardware-desktop-computers/4315737-1.html Линус Торвалдс сабақтары] * * *[http://www.cs.helsinki.fi/docs/NodesTenYearsEversion.pdf Ten years of NODES] *[http://www.bbc.com/news/technology-18419231 Linus Torvalds: Linux succeed thanks to selfishness and trust] *[http://www.itwire.com/opinion-and-analysis/open-sauce/44975-linus-torvalds-looking-back-looking-forward Torvalds interview]
3 (сан)

3 (үш) - 2 менен 4 арасындағы натурал сан. Математикада Математикада 3 - натурал сан: . * Нөлдік Ферма саны * Мерсенн саны * π санының бүтін бөлшегі * e санының бүтін бөлшегі * санының бүтін бөлшегі * 10³ мың деп аталады * 2³ = 8 * 3³ = 27 * 1/3 — үштен бір * 13 — он үш * 30 — отыз * 300 — үш жүз * 3 10 11 2 10 3 = 3 4( және көп) . Қарапайым есептеу тізімі Қытайда 3 саны үшін қытайша белгі — 三 (sān)，弌，壹. Жаратылыстану ғылымдарында * 3 — литийдің атом саны * Тритий — сутегі изотопының атом массасы 3 * Жер — Күн жүйесінің үшінші планетасы Компьютер пернетақтасында орналасуы Дереккөздер
Дәулеткелді (ру)

Дәулеткелді - Кіші Жүздің Тама тайпасының құрамына жататын ру. Тама Әліп және Жөгі атты аталардан құралады. Әліптің қара шаңырағы осы Дәулеткелді руында. Дәулеткелді өз кезегінде Назар, Дербіс, Бағалақ, Қосым сияқты аталардан тұрады. Дәулеткелді ұрпақтары ертеректе Астрахань жерін мекендесе, кейіннен Бөкей Ордасында, Орынбор өңірлерде өмір сүрді. Одан соңғы қазақ тарихындағы түрлі көтеріліс, толқулардан соң бұл рудың адамдары қазіргі Ақтөбе, Атырау, Маңғыстау, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл облыстарына шашылып кетті. Бұл рудан Баян Байболатұлы, Бұзау батыр, Бақ батыр, Барақ Бигелдіұлы секілді қазаққа танымал батырлар туса, кейінгі өскелең ұрпақтар арасында жазушы Берік Шаханұлы, әнші Амангелді Сембин, ақын Тынышбай Рақым, танымал әнші Сәуле Жанпейісова, белгілі журналист Болатбек Төлепберген секілді жандар бар. Таманың ішінде Барақ, Бұзау, Жалпақ (Бақ), Есенқарағай, Дәулеткелді аталары күні бүгінге дейін бір-бірімен қыз алыспайды. Дереккөздер
Баян Байболатұлы

Батыр Баян Байболатұлы - 1731 жылы дүниеге келіп, 1771 жылы қайтыс болған. Таманың Дәулеткелді руынан. Әкесі Байболат та уағында елді қорғаған, жүрегі ештеңеден қаймықпайтын батыр болған екен. Баян батыр атымен танылған бірнеше батырлар болған. Абылай ханның байрақдары болған. Бірақ, "Шаңды жорыққа" қатысып, сол жорықтан қайтып келе жатқан жолда қайтыс болған батыр Баян осы кісі. Баянның мазары кешегі Қапшағай көлінің астында қалып кетті. Баянның 9 ұлы болған. Батыр Баянның ұрпақтары ішінде Тасыбай би Баянұлы, Бектібай би Тұрсынбайұлы, көрнекті ақын Тынышбай Рахимов, Ерубай би Жолдыбайұлы, Көшек Ерубайұлы, Байсақал Ерубайұлы, Бегұлы Көшекұлы, әйгілі әнші Амангелді Нақыпұлы Сембин, әділет генералы Болат Ажақайұлы Сембин, белгілі жазушы Берік Шаханұлы секілді жандар шыққан. Одан тараған ұрпақтар қазіргі Жамбыл облысы Сарысу ауданы мен Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданында өмір сүруде. Берік Шаханұлы бабасы Баян Батыр туралы біршама зерттеулер жүргізіп, оның өмір жолына шолу жасады. Дереккөздер
Пекин-Гонконг жоғары жылдамдықты темір жол желісі

Бейжің-Гуанчжоу-Шенжен-Гонконг жоғары жылдамдықты темір жолы — кеңауқымды теміржол желісі Қытайдың ірі қалалары мен провинция орталықтарын, Қытай астанасын Пекин, провинция астанасы Хэбэйді Шицзячжуан қаласымен, провинция астанасы Хэнаньді Чжэнчжоу қаласысымен, провинция астанасы Хубэйді Ухань қаласымен, провинция астанасы Хунаньді Чанша қаласымен, провинция астанасы Гуандунді Гуанчжоу қаласымен, ірі өнеркәсіп орталығы Шэньчжэнь және Гонконг қалаларын бір-бірімен жалғайды. Бұл қазіргі уақыттағы әлемдегі ең ұзын жоғары жылдамдықтағы темір жол магистралі . Темір жол құрылысы 2008 жылы басталған. Ұзындығы 2230 шақырымды құрайды және 46 бекеті бар. Темір жол пойыздарының орташа жылдамдығы сағатына 350 шақырым. Осы жасанды құрылыстың ашылуы арқасында Бейжің мен Гуанджоу аралығындағы уақыт 20 сағаттан 8 сағатқа қысқаратын болды. Дереккөздер
Жаңасібір облысы

Жаңасібір облысы — Ресей Федерациясындағы әкімшілік субъект. Сібір федералды округінің құрамына кіреді. Әкімшілік орталығы — Жаңасібір қаласы. Облыс 1937 жылдың 28 қаңтарында Батыс сібір өлкесінің Жаңасібір облысы және Алтай өлкесіне бөлінуі кезінде құрылған. Кейін 1943 жылы облыс құрамынан Кемерово облысы, ал 1944 жылы Томск облысы бөлініп шықты. Географиясы Жаңасібір облысы Батыс Сібір жазығының оңтүстік-шығысында орналасқан. Облыс территориясының ауданы . Облыс батыстан шығысқа қарай — 642 км-ге, ал солтүстіктен оңтүстікке — 444 км-ге созылуда. Солтүстігінде — Томск облысымен, оңтүстік-батысында — Қазақстанның Павлодар облысымен, батысында — Омбы облысымен, оңтүстігінде — Алтай өлкесімен, шығысында — Кемерово облысымен шектеседі. Халқы 2012 жылдың 1 қыркүйегінде Ресей мемлекеттік статистикасының Федералды қызметінің мәліметі бойынша Жаңасібір облысында 2 694 310 адам тұрады. 2002 жылғы бүкілресейлік халық санағының мәліметтері бойынша Жаңасібір облысындағы халық саны 2 692 251 адамды құрады, халқының саны бойынша облыс СФО-нде 3-орын, жалпы Ресей бойынша 16-орын алады. Халық тығыздығы — 1 км²-ге 14,9 адам (2005) Халық тығыздығы бойынша Сібір федералды округінде 3-орынға ие. Қала халқының үлесі — 77,1 % (СФО-нде — 70,5 %; РФ-та — 73 %), ауыл халқы — 22,9 % (СФО-нде — 29,5 %; РФ-та — 27,0 %). Урбандалу көрсеткіші бойынша Сібір федералды округінде 4-орында. Халқының ұлттық құрамы 2002 жылғы бүкілресейлік халық санағының мәліметтері бойынша (адам): 2010 жылғы бүкілресейлік халық санағының мәліметтері бойынша (адам): Әкімшілік-аумақтық бөлінуі Жаңасібір облысының құрамына 15 қала (соның ішінде 8 облыстық бағыныстағы қала), 30 әкімшілік аудан, 17 қала үлгісіндегі поселке, 428 ауылдық әкімшілік кіреді. Дереккөздер
Elfen Lied

Elfen Lied (; ) — психокинездік қабілетке ие диклониус-мутанттарының тұқымы туралы футуристік аниме сериал және манга, премьерасы 2004 жылы 18 қазанда болды. Манга 12 томнан тұрады және 2005 жылы аяқталды. Сериалдар саны - 13. Рөлдерде Өндіруші: ARMS. Сілтемелер * [http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=4148 Elfen Lied] Anime News Network сайты
Сунан Ибн Маджаһ

Сунан ибн Маджаһ Алты кітаб хадис жинақтарының бірі. Сипаттамасы Жинақ 4,000 хадистен тұрады, 32 кітабта (кутуб) және 1,500 тарауларға (абуāб) бөлінген. Алты кітаб хадистер жинағының алтыншысы болып есептеледі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://ahadith.co.uk/ibnmajah.php Ағылшын тіліне аудармасы]
Мамико Ното

Мамико Ното (; туғаны 1980 жылы Ақпанның 6 , Канадзава, Исикава, Жапония) — Жапон сэйю, әнші, актрисасы. Фильмографиясы Аниме OVA * AIKa R-16: Virgin Mission * Bokusatsu Tenshi Dokuro-chan * Dai Mahō Tōge * Gate Keepers 21 * Kaitō Tenshi Twin Angels * Kikoushi-Enma * Kita e * Kyo no Gononi * Le Portrait de Petit Cossette * Maria-sama ga Miteru * My-Otome Zwei * Negima!? * Ojamajo Doremi Na-i-sho * School Rumble * Strawberry Marshmallow * Tales of Phantasia: The Animation Аниме фильмдер * Digimon Adventure 02 * InuYasha the Movie: Swords of an Honorable Ruler * InuYasha the Movie: Fire on the Mystic Island * Kara no Kyoukai * Pokémon: The Rise of Darkrai * Rockman.EXE Hikari to Yami no Isan * Keroro Gunso the Super Movie * Keroro Gunso the Super Movie 2: Shinkai no Princess * Tokyo Godfathers Сілтемелер *[http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/people.php?id=3166 Мамико Ното] Anime News Network сайты *[http://www.seiyuu.info/extendedlisting.php?seiyuu=Mamiko+Noto Мамико Ното] www.seiyuu.info сайты
Жетіқоңыр алабы

Жетіқоңыр алабы – құмды алқап. Қарағанды облысының Ұлытау ауданы және Жаңаарқа ауданы аумағында орналасқан. Шу өзенінің теріскейінде көз тоқтатар бұдыры жоқ Бетпақтың сары даласы көсіліп жатыр. Осы кең даланың Терістік бетінде түйе өркеш шоқылары мен құмшауытты қырқалары бар қазақтың шұрайлы жайлауы Сарыарқа. Оның төсінде жатқан қазақтың сүйікті мекені Жетіқоңыр басталады. Жетіқоңырдың шыбын-масасы жоқ, қоңыр самалды жазғы табиғаты жан-жануарға қолайлы болғандықтан да жылдың осы мезгілінде бұл өңірде қазақтың үш жүзінің басы қосылып ақыл-кеңес құратын, қымыз ішіп, той-думан өткізетін құрметті мекенжайы болған. 1932 жылғы ашаршылық кесірінен тоқшылық жерін іздеп Қаратауға көшкен жұртпен бірге кеткен Қиямбек Әліпов деген Созақ тұрғыны Жетіқоңырды сағынып: "Сарыарқа, Жетіқоңыр өскен жерім, Кір жуып, кіндігімді кескен жерім. Көп болды көрмегелі елден кетіп, Бұл күнде қай күйде екен туған жерім? Сарғайған сары алтындай сары құмың, Жараға, жанға рахат дәрі құмың. Мен сені сағындым-ау, Жетіқоңыр! Есімнен еш кетпейсің әлі бүгін. Көктемде көтеріліп ел қыстаудан, Бетпаққа мал төлдетіп көшуші едік. Қоңырға қақ суымен асамыз деп, Салт-сана, әдет-ғұрыппен көшкен едім" деп жырлайды екен. Жетіқоңырдың батыс жақ беті Сәменқұмы деп аталады. Ол да өз кезегінде Қатынқұм, Баршақұм, Ортақұм, Талдықұм алаптарына бөлінеді. - Уа, пәлі, Жетіқоңыр дегенің – жетім-жесірдің жері екен. Жетіліп, қанатын қомдағанға таптырмайтын жер екен. Жылаған жұбанатын, мұңайған қуанатын, уайымды ұмыттыратын ұйық мекен екенсің-ау, - деген екен. Асан Қайғы жеті құмды – момын құмдар екен деп, Жетіқоңыр деп атаған екен. Жетіқоңырды Сарыарқаның маусымына балапты. Сарысу ауданы тоғыз ауылдан құрылған уақытта бірінші ауыл – Қарақыз болысы деп аталған. Қарақыз болысының негізгі жері – Жетіқоңыр құмы. Жетіқоңыр жеті құмнан – Жиделі, Тобылғылы, Қызылжыңғыл, Байғана, Қосшеңгел, Атансор, Өлке-Керуен құмдарынан тұрады. Дереккөз
Сандар тізімі

Бұл сандар тізімі Рационал сандар Натурал сандар Мириад жүйесі SI-derived Сыртқы сілтемелер * [http://www.virtuescience.com/number.html The Database of Number Correlations: 1 to 2000+] * [http://www.archimedes-lab.org/numbers/Num1_69.html What's Special About This Number? A Zoology of Numbers: from 0 to 500] * [http://www.mathcats.com/explore/reallybignumbers.html See how to write big numbers] * [http://www.kokogiak.com/megapenny/ The MegaPenny Project – Visualizing big numbers] * [http://pages.prodigy.net/jhonig/bignum/indx.html About big numbers] * [http://www.mrob.com/pub/math/largenum.html Robert P. Munafo's Large Numbers page] * [http://www-users.cs.york.ac.uk/~susan/cyc/b/big.htm Different notations for big numbers – by Susan Stepney] * [http://www.unc.edu/~rowlett/units/large.html Names for Large Numbers] , in How Many? A Dictionary of Units of Measurement by Russ Rowlett * [http://www.stetson.edu/~efriedma/numbers.html What's Special About This Number?] (from 0 to 9999)
Александровка

;Ресей * Александровка — Бакалин ауданындағы ауыл, Бузюр ауылдық кеңесіне жатады. * Александровка — Бижбуляк ауданындағы ауыл, Калинин ауылдық кеңесіне жатады. * Александровка — Бир ауданындағы қыстақ, Кусекеев ауылдық кеңесіне жатады. * Александровка — Благовещен ауданындағы ауыл, * Александровка — Калтасин ауданындағы ауыл, Калтасин ауылдық кеңесіне жатады. * Александровка — Кармаскалин ауданындағы ауыл, Камышлин ауылдық кеңесіне жатады. * Александровка — Туймазин ауданындағы ауыл, Кандрин ауылдық кеңесіне жатады. ;Қазақстан * Александровка – Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл. * Александровка – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл. * Александровка – Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы ауыл. * Александровка – Павлодар облысы Шарбақты ауданындағы ауыл. * Александровка – Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданындағы ауыл. * Александровка – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы ауыл. * Александровка – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Жаңа Бұқтырма кенттік әкімдігі құрамындағы ауыл. * Александровка – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Средигорный ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Әс-Сунан әс-Суғра

әс-Сунан әс-Суғра , немесе Сунан ән-Наса'и (Арабша: سنن النسائي) ән-Наса'и жинаған алты кітаб хадис жинақтардың біреуі. Сипаттамасы Ислам ғалымдары Сунан ән-Наса'и хадистер жинағын сенімділі жағынан алты кітаб хадистер жинақтарының ішінде үшінші орында деп бағалайды. Сунан ән-Наса'и: әл-Мужтаба (таңдаулы) хадистер 5270 хадистен тұрады, бұл жинақтағы хадистер ас-Сунан әл-Кубрадан алынды. Коментарийлер Сунан ән-Наса'и хадистер жинағына коментарийлер жазған ғалымдар: * Имам әл-Суюти: Шарх әл-Суюти 'ала Сунан әл-Ниса'и - Мактабаһ әл-Матбуғат баспасы, Алеппо қаласы 1986 жыл. * әл-Синди: Хашият әл-Синди 'ала әл-Ниса'и - Мактабаһ әл-Матбуғат баспасы, Алеппо қаласы, 1986 жыл. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://ahadith.co.uk/sunanannasai.php Сунан ән Насаи]
Түмен облысы

Түмен облысы&nbsp; — Ресей Федерациясындағы әкімшілік субъект, Орал федералды округінің құрамына кіреді. Әкімшілік орталығы — Түмен қаласы. Облыстың әкімшілік юрисдикциясы екі автономиялық округке (Ханты-Манси және Ямал-Ненец) тиісті. Түмен облысы (округтерді қосқанда) Ресей субъектілерінің ішінде жер аумағы бойынша 3 орында. Қорған, Свердловск, Омбы, Томск облыстарымен, Ненец автономиялық округімен, Коми Республикасымен, Красноярск өлкесімен, Пермь өлкесімен, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Солтүстік Қазақстан облысымен шектеседі; Шекарасы солтүстігінде Солтүстік мұзды мұхитынан оңтүстігінде мемлекеттік шекараға дейін созылып жатқан Ресейдің жалғыз аймағы (автономиялық округтерін қосқанда). Тарихы Халқы 2012 жылдың 1 қаңтарындағы Ресей мемлекеттік статистика комитетінің мәліметі бойынша Түмен облысының халқы (Ханты-Манси автономиялық округі мен Ямал-Ненец автономиялық округін қоса есептегенде) 3 459 438 адамды құрайды. Оның ішінде қала халқы — 2 721 925 адам (78,68 %). Облыстың төменгі бөлігінде (Ханты-Манси автономиялық округі мен Ямал-Ненец автономиялық округін есептемегенде) 1 361 642 адам мекендейді, қала халқы 835 184 адамды құрайды (61,34 %). Дереккөздер Тағы қараңыз * Түмен
Сунан Әбу Дәуд

Сүнән Әбу Дәуід Ислам ғалымы Әбу Дәудтің хадистер жинағы, алты кітаб (әл кутуб әсситтаһ) хадистер жинақтарының бірі. Сипаттамасы Әбу Дәуід 500,000 хадис жинап, бұл жинаққа тек 4,800 хадисті жазды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20110928042418/http://www.cmje.org/religious-texts/hadith/abudawud/ Ағылшын тіліне аудармасы]
Жамиғ әт-Тирмизи

Джами` ат-Тирмизи Әбу `Иса Мұхаммад ибн `Иса ат-Тирмизи жинақтаған хадистер жинағы, көбінесе қателікпен Сунан ат-Тирмизи деп айтылады, алты кітаб хадистер жинақтарының біреуі (алты негізгі хадистер жинақтары). Сенімділігі Ислам ғалымдары Жамиғ әл-Тирмизи хадистер жинағын сенімділігі жөнінен әл-Кутуб әс-Ситтаһның ішінде бесінші орынға қояды. Коментарийлер *Аризат әл-Ахуати би Шарх Сунан әл-Тирмизи Әбу Бәкр ибн әл-Араби 543H дө (1148-49 Гр) * Шарх Джами' әл-Тирмизидің соңғы жинағы сақталған - Шарх 'Илал ат-Тирмизи - Ибн Раджаб * Тирмизидің хадистер жинағына коментарийлер әл-Зайн әл-Ирақи * Нұсқалар, түсіндірмелер, анықтамалар - Сунан ат-Тирмизидің бірінші үштен бір бөлігін қамтиды, Ахмад Мұхаммад Шакир *әл-`Урф әл Шади Шарх Сунан әл-Тирмизи Ануар шах Кашмири *Тухфат әл-Ахуази би шарх Джами` әл-Тирмизи жазған 'Абд әл-Рахман әл-Мубаркафури, өңдеген. 'Абд әл-Рахман Мұхаммад 'Усман, 10 бөлім., Бейрут. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://ahadith.co.uk/sunanaltirmidhi.php Ағылшын тіліне аудармасы] * [http://sunnah.com/tirmidhi English Ағылшын тіліне келесі аудармасы]
1000000000 (сан)

Миллиард , – бір және тоғыз нөл арқылы өрнектелетін сан, яғни 10 9 . Орыс, француз және американ әдебиеттерінде Миллиардты кейде биллион деп те атайды. ХБЖ-да белгіленуі * миллиард үшін (10 9 ) — гига. * миллиардттан бір үшін (10 −9 ) — нано-. * ХСМ: giga — (G). 1 000 000 000 мен 10 000 000 000 арасындағы ерекше сандар * 1023456789 — құрамында ешқандай цифр қайталанып келмейтін, 10 цифрдан тұратын ең кіші сан.. * 1026753849 — барлық 10 цифрдан тұратын ең кіші квадрат (32043) * 1073741824 — . * 1111111111 — репьюнит. * 1220703125 — * 1234567890 — цифрлары ретпен орналасқан сан * 9814072356 — бар 10 саннан тұратын ең үлкен сан және бір цифр бар-ақ рет қолданылған. Сілтемелер * Миллион * Триллион * Биллион Дереккөздер
Түрікменше Уикипедия

Түркіменше Уикипедия — Уикипедияның түрікмен тіліндегі бөлімі. 2004 жылы ашылған. Санақ жылдың күніне сәйкес Түрікменше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Статистика * 10 наурыз 2014 жылы, 27 тамыз 2015 ж — 5000 мақала. * 22 тамыз 2021 ж — 6000 мақала. Сыртқы сілтемелер * Түркіменше Уикипедия (Басты беті)
Ұйғырша Уикипедия

Ұйғырша Уикипедия — Уикипедияның ұйғыр тіліндегі бөлімі. Мақалалар латын және араб қаріптерінде жазылады. Санақ жылдың күніне сәйкес Ұйғырша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Тарих * 2013 жыл 15 желтоқсан/24 желтоқсан 2016 ж. - 3 000 мақала. * 25 мамыр 2018 ж. - 4 000 мақала. * 8 сәуір 2021 ж. - 5 000 мақала. Сілтемелер * Ұйғырша Уикипедия (Басты беті)
Қарашай-балқарша Уикипедия

Қарашай-Малқарша Уикипедия — Уикипедияның қарашай-малқар тіліндегі бөлімі. Тарих * 2010 жылы 19 наурызда ашылған. * 9 тамыз 2015 - 2 000 мақала. Санақ жылдың күніне сәйкес Қарашай-балқарша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны -. Сыртқы сілтемелер * Қарашай-балқарша Уикипедия (Басты беті)
Ғағауызша Уикипедия

Ғағауызша Уикипедия — Уикипедияның ғағауыз тіліндегі бөлімі. Бөлім 2007 жылдың 6 желтоқсанында ашылған. Санақ жылдың күніне сәйкес Ғағауызша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Тарихы *23 қыркүйек 2013 ж - 2 500 мақала. * Қыркүйек 2012 ж - 2 000 мақала. * Наурыз 2012 ж. - 1 500 мақала. * Қазан 2011 ж. - 1 000 мақала. Сыртқы сілтемелер * Ғағауызша Уикипедия (Басты беті)
Сүлеймен Тәбірізұлы

Сүлеймен Тәбірізұлы (1936, Түркістан облысы, Созақ ауданы, Созақ ауылы - 12.12.2024, сонда) - өлкетанушы, ғалым. Жас кезінен баспасөз беттерінде мақалалар жазумен шұғылданған. Түркістан қаласындағы Яссауи атындағы қазақ-түрік Университетінде ұзақ жылдар ұстаздық етті. Созақ аудандық партия комитетінде қызметтер атқара жүріп, тарихи зерттеулерге құлшына кірісті. "Қарабура әулие" атты үлкен тарихи-зерттеу кітабын жазып шықты. "Созақ өңірі" атты кітабы екі мәрте баспадан шықты. Бұл күндері Шәмші Қалдаяқов мен Жұмекен Нәжімеденов туралы кітап жазумен шұғылданып жүр. Қазақ руларына таңба үлестіріп, оны тас бетіне қашап түсірген аңыздың негізін қуалай жүріп, Бетпақ дала үстіндегі "Таңбалы тасты" тауып, мемлекет тарапынан қорғауға алу туралы бастама көтерді. Хақназар хан, Жәнібек пен Керей хандар туралы елге белгісіз дерек көздерін таба білді. Қазақстан Ұйғырлары тарихи-мәдени қауымдастығының Құрметті мүшесі. Өзбекәлі Жәнібеков, Қойшығара Салғарин, Әбіш Кекілбаев секілді тарих зерттеушілері Сүлеймен Тәбірізұлының еңбектеріне зор баға берген. Әріп (мұхамедғарып) Тәңірбергенұлының ақындық өнерін зерттеп үлкен зерттеулердің басында болды. Дереккөздер
Әйелдер боксы

Әйелдер боксы – Олимпиада ойындарында алғаш рет 1904 жылы демонстрациялық жекпе-жек ретінде өткізілген. Алайда XX ғасыр бойы көптеген елдерде тиым астында болған. Әйелдер боксының қайта жандануы швециялық Әуесқой Боксшылар Бірлестігінің 1988 жылы жарыс өткізуімен байланыстырылады. Ұқсас британдық ассоциацияның санкциалауымен әйелдер арасындағы бокс біріншілігі 1997 жылы өткізілген. 2009 жылдың 13 тамызында Халықаралық олимпиада комитеті әйелдер боксын 2012 Жазғы Олимпиада Ойындары бағдарламасына еңгізуге шешім қабылдайды.. Соның нәтижесінде, қазақстандық боксшы Марина Вольнова Лондонда өткен XXX жызғы олимпиада ойындарында қола медальге қол жеткізеді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Марина Ивановна Вольнова Сілтемелер * [http://www.iwbfboxing.net/ International Women’s Boxing Federation]
Барақ байдың жұрты

Барақ байдың жұрты - Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округіне қарасты Көктабан қыстауы жанындағы жер атауы. Мұнда 18-ғасырдың ортасынан бастап 20-ғасырдың 30-жылдарына дейін Тама елінің батыры Барақ Бигелдіұлы мен оның ұрпақтары мекен еткен. Барақтың өзі мыңғырған жылқының егесі болған көрінеді. Ұрпақтары да малды, бай-қуатты жандар екен. Осы жер олардың көктемде мал төлдететін орыны болған. Одан соң жаз шыға Сарысу өзені бойына көшіп кететін болған. Күзге қарай Бетпақдала асып Шу өзені бойын қыстау үшін көшіп отырған. Сондықтан да егесіз қалған жерді сырт ел Барақ байдың жұрты атандырған. Бұл жерде қазір Сарысу ауылдық округіне қарасты шаруа қожалықтарының малшылары жайлап жатыр. Мұнда Барақ Бигелдіұлының және оның бірқатар ұрпақтарының мазары бар. Дереккөздер
Семит тілдері

қаласында табылды.]] Семит тілдері - Таяу Шығыс және Солтүстік Африкада 270 миллионнан астам адам сөйлейтін Афро-Азия тілдес халықтар тілінің тармағы. Бүгінгі күні Семит тілдес халықтарының ішінде ең кең таралғаны Араб тілі болып табылады. (206 миллион), Амхар (27 million), Иврит тілі (шамамен 7 миллион), Тигриния тілі (6.7 миллион), және Арамаик (шамамен 2.2 миллион). Заманәуи семит тілдерінің ішінде ең кең таралған түрлері: * араб тілі (шамамен 240 млн. адамға туған тіл болып табылады, сөйлейтіндердің жалпы саны шамамен 300 млн. адам) * амхар тілі (25 млн.) * тигринья (9млн.) * иврит (8млн.) * ассирлік жағаарамейлік (1-2 млн.) * малтий тілі (371900) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://community.livejournal.com/terra_linguarum/95880.html Семит тілдерінің генеалогиялық ағашы], Александр Милитарев “Афро Азият тілдерінің генеалогиялық классификациясы”, Мәскеу, 2004; [http://community.livejournal.com/terra_linguarum/95627.html қысқа аннотациялар]) * [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=53-16 Семит этнологиясы] * [http://www.usatoday.com/tech/science/discoveries/2007-01-23-snake-spell_x.htm Мысырлық жазу] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Afro-Asiatic_Swadesh_lists Семит тілдері тізімі]