kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Әмірхан Мұратбекұлы Рахымжанов

Әмірхан Мұратбекұлы Рахымжанов 1960 жылы Семей облысының Үржар ауданының Бестерек аулында туған. 1987 ж. - Н.К. Крупская атындағы Семей педагогикалық институтын (1987) тарих және қоғамтану пәндерінің мұғалімі мамандығы бойынша; Қазақ қаржы экономика институтын (2000) экономист-менеджер мамандығы бойынша бітірген. Жапонияда мемлекеттік қызметкерлер алмасу жобасы бойынша тәжірибе алған (1998). Тарих ғылымдарының кандидаты (2002). Доцент, саяси ғылымдар докторы (2008). 60-тан астам жарияланымның, оның ішінде 2 монографияның авторы. 1977-1978 жылдары - Семей облысы Үржар ауданы Чапаев атындағы ұжымшарының мүшесі. 1980 жылдан - Семей облысы Үржар ауданы Чапаев атындағы ұжымшарының слесарі. 1981 жылдан -Семей облысы Үржар ауданындағы Жангелдин атындағы орта мектептің әскери жетекшісі. 1984 жылдан - Семей облысы Үржар ауданы Ленин атындағы ұжымшарының комсомол комитетінің хатшысы. 1987 жылдан - Семей облысы Үржар ауданындағы Ленин атындағы ұжымшардың партком хатшысы. 1990 жылдан - Қазақстан Компартиясы Семей облысы Үржар аукомының саяси ағарту кабинетінің нұсқаушысы, меңгерушісі. 1991 жылдан - Үржар күндізгі-сырттай, кешкі оқыту мектебінің директоры. 1991 жылдан - Семей облысының Үржар аулындағы Гагарин атындағы толық емес орта мектептің директоры. 1992 жылдан - Семей облысы Үржар аулындағы Абай атындағы орта мектептің директоры. 1994 жылдан - облыстық Білім беру департаменті бастығының орынбасары - облыстық Біліктілікті арттыру институтының (Семей облысы) директоры. 1995 жылдан - Семей қалалық Білім беру басқармасының бастығы. 1996 жылдан - Семей облыстық Білім беру департаменті бастығының бірінші орынбасары. 1997 жылдан - Семей облысының Бесқарағай аудандық білім беру бөлімінің меңгерушісі. 1999 жылдан - ҚР Денсаулық сақтау, білім және спорт министрлігінің Орта және кәсіпқой білім беру комитеті басқармасының бастығы. 1999 жылдан - ҚР Білім және ғылым министрлігінің Орта білім беру департаменті бөлімінің бастығы, директорының орынбасары. 2001 жылдан - ҚР Премьер-министрі Кеңсесі әлеуметтік-мәдени даму бөлімінің білім секторының меңгерушісі. 2003 жылдан - Астана қаласының Білім беру департаментінің директоры. 2006 жылдың сәуірінен - ҚР Президентінің Әкімшілігінің бас инспекторы. 2006 жылдың желтоқсанынан - Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары. 2007 жылдан - ҚР мәдениет және ақпарат вице-министрі. 2008 жылдан - Астана қаласы әкімінің орынбасары. 2010 жылдан бері - «Нұр Отан» ХДП Астана қалалық филиалының төрағасы. «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен; «Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі», «ҚР Білім беру ісінің Құрметті қызметкері» (2001) белгілерімен; ҚР Құрмет грамотасымен (2004) марапатталған. ҚР Білім және ғылым министрлігінің (2000), ҚР Президентінің алғыс хаттарымен ескерілген. Дереккөздер
Ертедегі суландыру жүйесі

Ертедегі Суландыру жүйесі - археологиялық ескерткіш, олардың қалдық-жұрнақтары — суландыру каналы, бөгет, тоған, құдықтар, су алаптары түрінде кездеседі. Олар шаруашылықтың көктемгі суды жинауға арналған, солар арқылы табиғат байлықтарын игеру салынған құрылыс. Ертедегі Суландыру жүйесіне жататындары — Алтын су және Алтын қазған, қазылған жердің қабырғалары фанит тастармен қималанып қаланған. Кен орындарынан руданы байытудағы соңғы қола кезеңіндегі тау-кен құралдарының сынықтары табылған. Алтынсу бөгеті Нұра өзенінің сол жақ сағасында (Қазіргі Бұқар жырау ауданы). Бөгеттің ұзындығы 30 м, екі қатарлы көмбе төсеніштерінің ені 2 м, үйілген бөгет жұрнағының қалыңдығы 4,5 м шамасында. Түндік бөгеті Үшан тауының солтүстік баурайынан ағып шыққан Түндік өзенінің бастауында, «Бақты» елді мекенінен оңтүстік-шығыста 16 км жерде. Тік қазылған жеріне 2 қатармен тақтатас қаланған, олардың аралығындағы ашық жеріне тас сыныктары, қиыршык тас, өзен малта тасы толтырылып тығыздалып тапталған. Бөгеттің ұзындығы 70 м, төселген тас қабатының ұзындығы 2 м. Керегетас бөгеті ертедегі Керегетас кенішінің орнында, Қарқаралы ауданының Нүркен ауылының жерінде. Бөгеттің техникалық құрылысы Түндік бөгетіне ұқсайды, ұзындығы 300 м шамасында, тас төсендісінің қалыңдығы 3 м-дей. Дереккөздер
Қайрат Қанатұлы Сабыр

Қайрат Қанатұлы Сабыр 1966 жылы 7 қыркүйекте Ақтөбе қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Жолмұхамедов Қанат Сабырұлы, зейнеткер, дәрігер болған. Анасы - Жолмұхамедова Светлана Мырзағалиқызы, зейнеткер, дәрігер болған. Ақтөбе мемлекеттік медицина институтының емдеу ісі факультетін бітірген (1990), жоғары санатты хирург. Медицина ғылымының докторы (2003). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Хирургия, ауыстырып қондыруды зерттеу». Профессор. 120 ғылыми-әдістемелік өңбектің, 3 монографияның, 8 өнертабыстың авторы. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1990 жылдан - Ақтөбе мемлекеттік медицина институтында клиникалық ординатурада, хирургия кафедрасының аспиранты. 1995 жылдан - Ақтөбе мемлекеттік медицина институтында госпитальді хирургия кафедрасының ассистенті. 1998 жылдан - «Облыстық клиникалық ауруханасы» МҚК бас дәрігері. 2000 жылдан - «М. Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина академи- ясы» РМҚК ректоры. 2003 жылдан - «М. Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина академиясы» РМҚК факультеттік хирургия кафедрасының меңгөрушісі. 2004 жылдан бері - Ақтөбе облысы Денсаулық сақтау басқармасының бастығы. «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен (2001); «Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау қызметкерлері кәсіподағының үздігіне» атты ҚР денсаулық сақтау қызметкерлерінің кәсіподақ ұйымының, «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуда сіңірген еңбегі үшін» ҚР БҒМ белгілерімен марапатталған. ҚР Президентінің Алғыс хатымен ескерілген. Әскери атағы - медицина қызметінің майоры. Діни көзқарасы - атеист. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеу». Хоббиі - саяхат құру. Сүйіп оқитын әдебиеті - проза. Үйленген. Жұбайы - Сабыр Лаура Меңдібайқызы, дәрігер. Ұлдары - Сабыр Азамат Қайратұлы (1988 жылы туған), Сабыр Әнуар Қайратұлы (1992 жылы туған), Сабыр Аслан Қайратұлы (2001 жылы туған). Дереккөздер
Диқанбай Дұржанұлы Биткөзов

Диқанбай Дұржанұлы Биткөзов (14.05.1941 жыл, Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы Жеңіс ауылы) - Самбодан Қазақ КСР Еңбек сіңірген жаттықтырушы (1980). Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірген. Шәкірттері * самбодан әлем чемпионы (1984) - Қанат Байшолақов; * Әлем кубогының жеңімпазы (1985) Талғат Байшолақов; * самбо мен дзюдодан ҚР халықаралық кластағы спорт шебері және Әлем кубогының жеңімпазы Сергей Волобуев; * Әлем кубогының жеңімпазы (1992), Азия чемпионы (1992) Айбатыр Махмұтов; * қазақша күрестен Азия чемпионы (2007) Медет Исақов; * қазақша күрестен Әлем және Азия чемпионаттарының қола жүлдегерлері (2008) Мақсат Ахметбеков пен Дәулет Исақов, т.б.; сондай-ақ, КСРО және ҚР 150-ден астам спорт шеберін дайындауға қатысқан. Марапаттары * Еңбек Қызыл Ту ордені (1982) * «Еңбек ардагері» медалі; * «ҚР дене тәрбиесі мен спортын дамытудағы еңбегі үшін» Құрмет белгісі (2001). * ҚР Еңбек сіңірген мұғалімі. * Мәдениет қайраткері. Дереккөздер
Заал Резоевич Бочоришвили

Заал Резоевич Бочоришвили - 1963 жылы 9 мамырда Грузин КСР-інің, Ткибули қаласында туған. Грузин. Әкесі - Бочоришвили Резо Ильич. Анасы - Бочоришвили Нели Савлевна. КСРО Ішкі Істер Министрлігі Брянск арнайы милиция мектебінің заң факультетін (1988) заңгер мамандығы бойынша; М. Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (2009), жоғары дәрежелі заңгер мамандығы бойынша бітірген. Орыс және грузин тілдерін біледі. *1988 жылдан - Шымкент облыстық Ішкі Істер Басқармасы қылмыстық іздестіру бөлімінің жедел өкілі. *1996 жылдан - «PAKS» ЖШС директоры (Шымкент қ.). *2006 жылдан бері - «Ш3» ЖШС директоры (Шымкент қ.). ҚР Парламент Мәжілісінің 3-ші шақырылым депутатының көмекшісі. ОҚО бойынша Грузин мәдениет орталығының төрағасы. Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - христиан. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Көпұлтты, бауырмал, экономикалық және зияткерлік тұрғыда жоғары дамыған біздің Қазақстан». Хоббиі - спорт, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Бочоришвили (Порчхидзе) Лали Автандиловна, дәрігер-кардиолог. Ұлы - Бочоришвили Георгий Заалович, оқушы.
Ербол Болатұлы Сағдиев

Ербол Болатұлы Сағдиев 1961 жылы 7 наурызда Солтүстік Қазақстан облысы Ленин ауданының Өндіріс ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Сағдиев Болат Рамазанұлы, «Көкшетау» Мемлекеттік ұлттық табиғат паркі бас директорының орынбасары. Анасы - Сағдиева Әмина Мұхаметғалиқызы, зейнеткер, Солтүстік Қазақстан облысы Ленин ауданының Жинақ кассасында кассир болып жұмыс істеген. Алматы зооветеринарлық институтының зооинженерлік факультетін бітірген (1983), зооинженер. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2000 жылдан). 1983 жылдан - Қостанай ауылшаруашылық сынақ стансасының №3 бөлімшесінің зоотехнигі. 1985 жылдың наурызынан - Көкшетау облысы Көкшетау ауданының КОКП XXIV съезі атындағы кеңшарында зоотехник-сұрыптаушы, 1985 жылдың қарашасынан - бас зоотехник, 1988 жылдан - кеңшар директоры. 1992 жылдан - Көкшетау облысы Көкшетау ауданының «Қонысбай» АҚ төрағасы. 1998 жылдан - Көкшетау облысының Қызылжар ауылындағы «Ауылшарсуменжабдықтау» ЖҚБ бастығы. 2000 жылдан - Ақмола облысы Зеренді ауданы әкімінің орынбасары. 2002 жылдан - Ақмола облысы Зеренді ауданының«Суши» МҚК директоры. 2003 жылдың ақпанынан - Ақмола облысының Зеренді ауылындағы «Сұңқар» АК басқарушысы. 2003 жылдың қарашасынан бері - Ақмола облысы Зеренді ауданының әкімі. Көкшетау облысы Көкшетау ауданының Қонысбай ауылдық Халық депутаттары кеңесінің (1989-1994); Көкшетау облысы Көкшетау аудандық Халық депутаттары кеңесінің депутаты. «Құрмет» орденімен (2006); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002), «Ауғанстаннан әскерлердің шығарылуына 15 жыл» (2004), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008), «Ерекше сіңірген еңбегі үшін» (2009) медальдарымен; 1-ші дәрөжелі «Еңбек даңқы» белгісімен марапатталған. Мәдениет қайраткері (2008). Әскери атағы - майор. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Еліміз өз дамуы бойынша әлемнің неғұрлым дамыған 50 елінің қатарына қосылады». Хоббиі - автоспорт, аңшылық. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи публицистика. Үйленген. Жұбайы - Сағдиева Жанна Қаскенқызы (1962 жылы туған), ағылшын және француз тілдерінің мұғалімі. Қыздары - Сағдиева Марал Ерболқызы (1987 жылы туған), Сағдиева Әйгерім Ерболқызы (1991 жылы туған); ұлы - Сағдиев Абылай Ерболұлы (2005 жылы туған). Дереккөздер
Әнуарбек Мамырұлы Сағитов

Әнуарбек Мамырұлы Сағитов 1948 жылы 19 мамырда РКФСР Омбы облысы Азов ауданындағы Шонай ауылында туған. Ленин орденді С.М. Киров атындағы Омбы ауылшаруашылық институтын (1972) зоотехник мамандығы бойынша; Алматы жоғары партия мектебін (1984) саясаттанушы мамандығы бойынша; Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетін (2005) агроном мамандығы бойынша бітірген. 1966 жылдан - РКФСР Омбы облысы Марьяновск ауданындағы Новоазовск кеңшарында 8 жылдық мектептің мұғалімі. 1968 жылдан - С.М. Киров атындағы Омбы Ленин орденді Ауыл шаруашылығы институтының студенті. 1972 жылдан - Көкшетау облысы Ленинград ауданындағы Қызылту кеңшарында бас зоотехник. 1976 жылдан - Қазақстан Компартиясының Көкшетау облыстық комитетінің ауыл шаруашылығы бөлімінде нұсқаушы. 1979 жылдан - Қазақстан Компартиясының Көкшетау облыстық комитетінің ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1982 жылдан - КСРО Ауыл шаруашылығы министрлігінің №47 жылқы зауытының директоры. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Көкшетау обкомының Рузаев аудандық комитетінің бірінші хатшысы. 1991 жылдан - аудандық Халық депутаттары кеңесінің төрағасы, Қазақстан Компартиясы Көкшетау обкомының Рузаев аудандық комитетінің бірінші хатшысы. 1992 жылдан - Көкшетау облысы Рузаев ауданының әкімі. 1997 жылдан - Көкшетау облысындағы Уәлиханов ауданының әкімі. 2002 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Ғ. Мүсірепов атындағы ауданның әкімі. 2004 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданының әкімі. 2005 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Жер қатынастары басқармасының бастығы. 2005 жылдан бері - Ақмола облысының Табиғи ресурс- тар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасының бастығы. «Құрмет белгісі» (1980), Еңбек Қызыл Ту (1986), «Құрмет» (2003) ордендерімен; КСРО 6 медалімен, «Еңбек ардагері» (1991), 2-ші дәрежелі «Шекара Әскері үздігі» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Астана» (2002), «Тыңға 50 жыл» (2005), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; ҚР Құрмет грамотасымен (1997) марапатталған. Солтүстік Қазақстан облысы Ш. Уәлиханов атындағы ауданының Құрметті азаматы. Дереккөздер
Тамара Сәлімқызы Жақыпова

Тамара Сәлімқызы Жақыпова - 1953 жылы 14 қаңтарда Қостанай облысы Таран ауданының Нелюбинка кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Жақыпов Сәлім Шәймерденұлы, марқұм, ¥ОС қатысқан, Қызыл Жұлдыз, ¥ОС ордендерінің иегері, «Ерлігі үшін» (1938), «Варшаваны азат еткені үшін» (1945), «Берлинді алғаны үшін» (1945) медальдарымен марапатталған, аудандық мал дәрігерлік стансаның бастығы болған. Анасы - Жақыпова Кәмила Кенжеғалиқызы, марқұм, мұғалім болып жүмыс істеген. Хронологиясы *Қостанай педагогикалық институтының тарих-филология факультетін (1974) орыс тілі мен әдебиетінің оқытушысы мамандығы бойынша; *Алматы жоғары партия мектебін (1988) саясаттанушы мамандығы бойынша; *Ресей басқару академиясын (Мәскеу қ., 1992) бітірген. *Философия ғылымдарының кандидаты. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Саясат пен ізгіліктіліктің өзара қарым-қатынасы (тарихи-философиялық аспекті)» (Ресей, 1992). Доцент. *«Саясат пен мораль» (Мәскеу қ., 1992), «Этносаясат: жаңғыртудың өркөниеттік аспектісі» (1998), «Қоғам: қоғамдық үдерістерді ғылыми талдаудың әдістемесі» (2001), «Сұхбаттастық - қоғамның алға ілгерілеуінің негізі» (2005) монографияларының, сондай-ақ 50-дан астам мақаланың, соның ішінде «Еуразияшылдық интеграцияның факторы ретінде», «Өркениетті қарым-қатынастардың диалогтық мәдениеті», «Қазақстанның саяси жүйесі», «Қазақстанның саяси жүйесі:мағыналар мәселесіне орай», «Ахмет Байтұрсыновтың идеялары қазіргі замандық Қазақстанның ақиқат айнасында», т.б. еңбектердің авторы. *Орыс және неміс (сөздікпен) тілдерін біледі. *1974 жылдан - Май орта мектебінде орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі. *1978 жылдан - партия органдарында қызмет атқарған. *1978 жылдан - Қостанай облысы Таран ауданы аудандық партия комитетінің үгіт және насихат бөлімінің нұсқаушысы; *1982 жылдан - меңгерушісі. *1983 жылдан - Қостанай облысы Таран ауданы облыстық партия комитетінің үгіт және насихат бөлімінің меңгерушісі, Қазақстан Компартиясы Қарасу аудандық комитөтінің хатшысы. *1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Қостанай облыстық комитетінің үгіт және насихат бөлімінің меңгерушісі. *1989 жылдан -Ресей басқару академиясының күндізгі аспирантурасында оқыған. *1992 жылдан - философия кафедрасының доценті, А. Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің коммуникациялық менеджмент кафедрасының меңгерушісі. *2005 жылдан бері - Қостанай облысының Ішкі саясат басқармасының директоры. Жетістіктері *ҚР Президенті жанындағы Отбасы істері және гендерлік саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі (2005-2007). *«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» медалімен (2005), *ҚР Құрметті грамотасымен (2009), *Қостанай облысы әкімінің грамотасымен марапатталған. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік. Менің ойымша, Қазақстан Орталық Азия аймағындағы ықпалды орталық болады. Кедендік одақтың дамуы Қазақстанның экономикалық гүлденуін, отандық шағын және орта бизнестің дамуын, қатардағы азаматтардың өмір сапасын арттыру мүмкіндіктерінің көкжиегін кеңейтеді». Хоббиі - классикалық және классикалық емес кезеңцердің Сүйіп оқитын әдебиеті - Күміс ғасыр поэзиясы. философиялық еңбектерін оқу. Дереккөздер
Дамир Бұлтбайұлы Буданбеков

Дамир Бұлтбайұлы Буданбеков (17.02.1955 жыл, Жамбыл облысы, Шу қаласы) - боксшы, аға жаттықтырушы. Қазақ. Әкесі - Сағындықов Бұлтбай. Анасы - Сағындықова Назымкүл, жаттықтырушы-кеңес беруші. Октябрьдің 50-жылдығы атындағы Жамбыл педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1985), орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2008 жылдан). *1979 жылдың қыркүйек айынан - Жамбыл облыстық БЖСМ бокстан жаттықтырушы-оқытушысы. *1993-1996жылдары - ҚР бокстан аға жаттықтырушысы. *1999-2000 жылдары - Үрімші қаласындағы ҚХР Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық республикасының бокс бойынша жаттықтырушы-оқытушысы. *2002 жылдың наурыз айынан - ҚР жастар құрама командасының бокс бойынша аға жаттықтырушысы. *2004 жылдың сәуір айынан - ҚР ұлттық құрама командасының бокс бойынша аға жаттықтырушысы, 2004 жылдың қараша айынан - бас жаттықтырушысы. *2010 жылдың наурыз айынан бері - Қызылорда облысының бокс бойынша жаттықтырушы-кеңес беруші. Бокстан жасөспірімдер арасындағы (1971, 1972), жастар арасындағы (1974) Қазақстан біріншіліктерінің жеңімпазы; ҚазКСР чемпионы (1974); Жастар ойындарының (Горький, 1974), КСРО Кубогының қола жүлдегері (Запорожье, 1975). КСРО спорт шебері (1974). Бокстан ҚазКСР (1991), ҚР Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1991). «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (1996). Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткөрі (1996). Азияның 2 мәрте чемпионы, XXVI Олимпиадалық ойындардың қола жүлдегері Б. Ниязымбетовты; ҚХР чемпиондары және жүлдегерлері А. Әбдірахманов пен 3. Нұрайды тәрбиелеген. *Үйленген. Жұбайы - Буданбекова Раиса Тоғайқызы. *Ұлы - Буданбеков Ғабит Дамирұлы; қызы - Буданбекова Бәтес Дамирқызы. Дереккөздер
Құсман Мұсағалиұлы Сауанаев

1956 жылы 8 шілдеде Ақтөбе облысы Қобда ауданы Ортас кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Сауанаев Мұсағали Қазиханұлы, марқұм. Анасы - Сауанаева Алтыншаш Қанапияқызы, марқұм. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтының жекпе-жек факультетін бітірген (1983), оқытушы-жаттықтырушы. 2004 жылдан бері - күрестен ҚР құрамасының оқытушы-жаттықтырушысы. Еркін күрестен Азия Чемпионатының жүлдегері Мәмбетов Мұратты; еркін күрестен жасөспірімдер арасында өткен Әлем чемпионатының жүлдегері Шамсудинов Элдарды; еркін күрестен жастар арасында өткен Азия чемпионатының, Әлем чемпионатының жүлдегері Оразғалиев Бауыржанды; еркін күрестен әскери қызметкерлер арасында өткен Азия Чемпионатының, Әлем чемпионатының жүлдегері Османов Сейфудинді тәрбиелеген. Үздік жаттықтырушы (2003, 2004). Күрестен ҚР Еңбек сіңірген жаттықтырушысы. Әскери атағы - запастағы сержант. Хоббиі - туған өлкеде серуен құру. Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Үйленген. Жұбайы - Сауанаева Мәрия Нұрмұханқызы, үй шаруасымен айналысады. Ұлы - Сауанаев Бекжан Құсманұлы (1988 жылы туған), күрестен ҚР қола жүлдегері. Дереккөздер
Аманжол Қашқынбайұлы Сәлімбаев

Аманжол Қашқынбайұлы Сәлімбаев - (1936-1986), актер, режиссер, әнші (тенор). Нұраның түлегі. М. Әуезов атындағы академиялық театр жанындағы театр студиясын (1960), Құрманғазы атындағы консерваторияны (1964) бітірген. Қарағандының С. Сейфуллин атындағы драма театрында артист, Жамбыл облыстық қазақ драма театрда бас режессер болды. Сахнада Төлеген («Қыз Жібек» ) , Досым ( «Досымның үйленуі», Қ. Аманжолов) , Әбіш («Шұға » , Б. Майлин), Бүркіт («Мөлдір махаббат» , С. Мұқанов) бейнелерін сомдады. С. Жүнісовтың «Жаралы гүлдер», А . Жакеновтың « Әке тағдыры» , Ғ . Домбайдың «Біздің ауылда қызықтар бола береді» спектакльдерін қойды. Сәлімбаев орындаудағы әндер Қазақ радиосының алтын қорында сақтаулы. Қарағанды қаласында Сәлімбаев тұрған үйге (Ә. Әлиханов, 11) мемориалдық тақта орнатылған (2006). Дереккөздер
Қазақстан (шахта)

«Қазақстан» шахта (1971 жылы дейін №1/2 Тентек шахтасы), 1996 жылдан «Митгал Стил Теміртау » Ақ Көмір департаментіне қарайды (Шахтинск к.). Қарағандыдан оңтүстік-батысқа қарай 50 км жерде орналасқан. «Қазақстан» шахта жобасын «Карағанды мемлекеттік шахта жобалау» институты жасаған. 1957 жылы салына бастап, 1969 жылы пайдалануға берілді. Жобалық қуаты жылына 27 млн т көмір. Д 6 және Д 11 қабаттарын және 1,13 қуаттылықпен еңдейді. Шахта алаңында бір-біріне жақындастырылған 5 орталық оқпан мен басты квершлагтар қазылған. Негізгі өндіріс алаңына орналастырылған 4 оқпанға, 1 скипті және 3 көтергіш қойылған. Оқпандар қимасы 23,7-38,3 м 2 , терендікте 237-477 м. Шахта көмір мен газдын кенеттен атылуы көмір тозаңының жарылуы жағынан қауіпті шахталар қатарына жатады, ал Д 6 жөнінен қабаты ерекше қауіпті қатарына жатады. Проходқа забойлары қопарылыс қауіптілігін ағымдағы болжау және қопарылысқа қарсы шаралар орындала отырып жүргізілді. Екінші әдіс ретінде АКМ аппараты АГК операторы тетігіне шығару жолымен пайдаланылады. Жаңа технологияны қолдану проходқа қарқынын айына 150 м-ге ұлғайтуға мүмкіндік берді. Д 6 қабаты бойынша газ бөлінуі 40-60 м 3 /мин, сондықтан жұмыс қауіпсіз болу үшін кешенді дегазация қолданылады. Көмір алынатын учаскелерде ауаның сапасы автоматты түрде бақыланып, АГК операторы компьютеріне шығарылады. Кәсіпорын «шахта - лава» жүйесі бойынша жұмыс істейді. Лаваларда «Глиник» механик. кешені; SL — 300 (Германия) комбайны және «Глиник» пен ДВТ фирманың ОН струг кондырғысымен жүргізіледі, дайындық қазбалары ГПК, КСП-32, ЧПП-2, П-110-01 комбайндарымен жүргізіледі. Тасымалдау қазбалары ленталы конвейерлермен жабдықталған. Көмір департаменті құрамыңда болған жылдары лаваның тәуліктік жүктемесі 3000 тоннаға, лавада жылдық өнімділік 1 млн тонна және одан астам болды. Дереккөздер
Рашида Ғалиақбарқызы Хаджиева

{{Кинематограф } }} Рашида Ғалиақбарқызы Хаджиева (21 қараша 1948 жыл, Астанада туған) — қазақстандық актриса, Қазақ КСР Еңбек сіңірген әртісі (1987), Құрмет орденінің иегері (2012) және Қазақстан Білім беру ісінің үздігі. Өмірбаяны Хаджиеваның ұлты қазақ. Әкесі — Әлқұлов Ғалиақбар, марқұм, қаржы инспекторы болып жұмыс жасаған. Анасы — Әлқұлова Бәден, марқұм, үй шаруасында болған.КСРО Ленин орденді Мемлекеттік академиялық Кіші театры жанындағы М.С. Щепкин атындағы Мәскеу театр училищесінің актерлік факультетін бітірген (Мәскеу, 1972). 1972 жылдан — Торғай музыкалық драма театрында актриса. 1976 жылдан — Ғ. Мүсірепов атындағы жасөспірімдер театрында актриса. 1983 жылдан Жезқазған драма театрында актриса. 1996 жылдан бері — труппа меңгерушісі, Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрында актриса. «Махаббат дастаны» (Мақпал), «Күйеуіңізді сатыңызшы» (Елена), «Қамар сұлу» (Гүлжан), «Қош, махаббат!» (Сәлима), «Үлкен әкпе» (Қамажай), «Ескі үймен қоштасу» (Назгүл), «Мәңгілік бала бейне» (Қатша, Үзынғайша), «Ромео и Джульетта» (Капулетти), «Жүрейік, жүрек ауыртпай» (Бәйбіше), «Қара кемпір» (Қара кемпір) қойылымдарында рөлдерде ойнайды. Өз өмірі Діни көзқарасы — мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы — Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы — «Жақсару». Хоббиі - кітап оқу. Тұрмыс құрған. Жұбайы — Жанат Әубәкірұлы Хаджиев (1949 жылы туған), Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының режиссері. Марапаттары * 1973 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Президиумының "Құрмет" грамотасымен марапатталған. * 1987 жылы "Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі" құрметті атағы. * 2012 жылы президент жарлығы бойынша Құрмет ордені мен марапатталды. * 2016 жылы Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі. Дереккөздер
Шолпан Сапарғалиқызы Жақытова

Шолпан Сапарғалиқызы Жақытова - 1965 жылы 18 қарашада Павлодар облысы Павлодар ауданының 124-ші разъезінде туған. Қазақ. Әкесі - Жақытов Сапарғали Құрманұлы, марқұм. Анасы - Жақытова Зайни Ақшабайқызы, марқүм. Хронологиясы *Қарағанды мемлекеттік университетінің экономика факультетін бітірген (1989), экономист. *Қазақ және орыс тілдерін біледі. *«Нұр Отан» ХДП мүшесі. *1988 жылдан - аудандық агроөнеркәсіптік техника басқармасының экономисі, баға жөніндегі инженері (Торғай облысының Жақсы кенті). *1992 жылдан - «Жалып» шағын коммерциялық-брокерлік кәсіпорнының бас бухгалтері (Торғай облысының Жақсы көнті). *1993-1996 жылдары - Ақмола облысы Атбасар қаласы әкімінің аппаратында экономика бөлімінің аға маманы. *1998 жылдан -жеке кәсіпкер (Атбасар қ.). *2003 жылдан - «Валют Транзит Банкі» АҚ құрылымдық бөлімшесінің жетекшісі (Атбасар қаласы). *2005 жылдан - «Альянс банк» АҚ ЕКБ бастығы (Рудный қаласы). *2007 жылдан - Лисаковск қаласы әкімінің орынбасары. *2008 жылдың желтоқсанынан бері - Қостанай облысы Әкімдігінің әлеуметтік бағдарламалар мен жұмыспен қамтуды үйлестіру басқармасының бастығы. *Атбасар аудандық мәслихатының депутаты (2003-2006). *Қазақстан Іскер әйелдер қауымдастығының мүшесі (2001 жылдан); *Ақмола облысы Атбасар ауданы бойынша Қазақстан Іскер әйелдер қауымдастығы филиалының төрайымы (2003-2005); *Қостанай облысы Рудный қаласы бойынша Қазақстан Іскер әйелдер қауымдастығы филиалының төрайымы (2006-2007). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жоғары дамыған демократиялық қоғам». Хоббиі - кітап оқу. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Тәженов Қанат Амангелдіүлы (1964 жылы туған), кәсіпкер. Қыздары - Тәженова Динара Қанатқызы (1985 жылы туған); Тәженова Дамира Қанатқызы (1987 жылы туған). Дереккөздер
Владимир Николаевич Вуколов

Владимир Николаевич Вуколов 1950 жылы 10 сәуірде Талдықорған облысы Сарқант ауданы Сарқант ауылында туған. Орыс. Әкесі - Вуколов Николай Алексеевич, марқұм, ҚазКСР Автомобиль жолдары министрлігінде инженер-жол жөндеуші, бас маман болып еңбек етті. Анасы - Вуколова Мария Петровна, марқұм, Алматы қ. Горпромторгта есепші болып еңбек етті. Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының тарих факультетін үздік бітірген (1972), мамандығы - «Тарих». Педагогика ғылымдарының кандидаты (1981), докторы (2002). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жоғары оқу орындарындағы туристік индустрия мамандарын дайындаудың теориясы мен тәжірибесі». Қазақ спорт және туризм академиясының профессоры (2000 жылдан). ҚР Педагогика ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі (2008 жылдан бері). «Халықаралық туризм тарихы және теориясы» (2005), «Туризмнің белсенді түрлерінің техникасы мен тәсілдерінің негіздері» (2005) кітаптарының, «Солтүстік Тянь-Шань бойымен. Іле Алатауы мен Күнгей Алатауы бойынша таулы туристік бағыттар» оқу құралының (2006); 208 мақаланың авторы. «Мамандыққа кіріспе» (1995), «Экскурсия жүргізу» (1995), «Туризмді басқару» мамандығына арналған туризм факультетінің оқу-жұмыс жоспары» (1995) оқу курстары бағдарламаларының меншіктік интеллектілік нысанына авторлық құқығы бар. 1967 жылдан - ҚазКСР Бас тас жолдар басқармасында жұмыскер. 1968 жылдан - Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институты тарих факультетінің студенті. 1972 жылдан - Кеңес Армиясы Әскерінің қатарында қызметте. 1974жылдан - Абай атындағы қазақ мемлекеттік педагогикалық институты тарих факультетінде оқытушы, аға оқытушы, доцент, аға ғылыми қызметкер. 1994 жылдан - «Тұран» университеті туризм факультетінің деканы. 1999жылдан - Қазақ мемлекеттік спорт және туризм академиясы «Туризмді және қызмет көрсетуді басқару» кафедрасының профессоры. 2000 жылдан - Қазақ спорт және туризм академиясы туризм факультетінің деканы. 2008 жылдан - Курск мемлекеттік университетінің визит-профессоры. 2009 жылдың қыркүйек айынан бері - Қазақ спорт және туризм академиясы туризм факультетінің деканы. КСРО спорт шебері (1977). ҚР спорт туризмінен халықаралық кластағы спорт шебері (2004). ҚазКСР Туризм федерациясы президиуымының мүшесі (1980 жылдан), КСРО Туризм федерациясы Тау комиссиясының мүшесі (1991 жылдан), Алматы қаласы Спорттық туризм федерациясының президиум мүшесі (1994 жылдан), ҚазТурАссоциациясы құрылтайшыларының бірі (1991 жылдан). Ресейдің Еңбек сіңірген саяхатшысы. ҚР Құрметті туризм қызметкері (2002). ҚР Еңбек сіңірген туризм нұсқаушысы (2005). *Үйленген. Жұбайы - Ольга Николаевна (1956 жылы туған), «Sunkar Almaty» турфирмасының директоры. *Ұлдары - Николай (1979 жылы туған), Апександр (1983 жылы туған). Дереккөздер
Күлән Ақанқызы Жамханова

Күлән Ақанқызы Жамханова - 1962 жылы 18 қаңтарда Алматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Есжанов Ақан Байқоржынұлы, марқұм, «Қазгидромет қызметтің» бас инженері болып жүмыс істеген. Анасы - Есжанова Күлфаран, зейнеткер. Қазақ еңбек және әлөуметтік қатынастар академиясын бітірген (2004), заңгер. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Алматының мемориалдық жылнамасы» (2002), «Біздің замандастарымыз. Гүлфайрус Ысмайылова» (2004) кітаптарының; «Тарих және мәдениет ескерткіштері» каталогының (2003); «Алматының саябақтары мен гүлзарлары 1916-1968 жылдары» (2005), «¥лы ерліктеріңіз тарихта қалады» (2005) «Алматының саябақтары мен гүлзарлары 1917-1991» (2008) құжат жинақтарының жауапты редакторы. Бұқаралық ақпарат қүралдарындағы Алматы қаласының мұрағат қызметінің жұмысы, құжаттаманы үйымдастыру туралы мақалалардың авторы. *1981 жылдан - №274 балабақшаның тәрбиешісі (Алматы қаласы). *1984 жылдан - «Апматыөнеркәсіпқұрылыс» тресінің 40-қМБ қалыптаушысы. *1985 жылдан - ҚазКСР Алатау аудандық тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау қоғамы кеңесінің жауапты хатшысы. *1990 жылдан - Алатау аудандық Халық депутаттары кеңесінің кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі комиссиясының жауапты хатшысы. *1992 жылдан - Алматы облыстық мейірімділік пен саулық қорының 1- ші дәрежелі маманы. *1993 жылдың наурызынан - Алматы қаласы Алатау аудандық мұрағаты директорының м.а. *1993 жылдың тамызынан - Алматы қаласы Фрунзе аудандық мүрағатының бас маманы. *1994 жылдан - Алматы қаласы Алатау аудандық мұрағатының директоры. *2001 жылдан - Алматы қаласындағы Орталық мемлекеттік мұрағаттың директоры. *2002 жылдан бері - Алматы қалалық Мұрағаттар және қүжатнама басқармасының бастығы. Жетістіктері «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен; ҚР Мәдениет, туризм және спорт министрлігінің, Алматы қаласы әкімінің құрмет грамоталарымен; Мұрағаттар мен қүжаттаманы басқару жөніндегі комитеттің грамоталары және алғыс хаттарымен; «¥лы ерліктеріңіз тарихта қалады» кітабын шығарғаны үшін Сталинград шайқасының біріккен ардагерлер кеңесінің Алғыс хатымен марапатталған. Тұрмыс құрған. Жүбайы -Жамханов қуанышбек Көпесұлы, жабдықтау жөніндегі менеджер. Қыздары - Жамханова Раушан, Жамханова Жанел. Дереккөздер
Дмитрий Владимирович Гааг

Дмитрий Владимирович Гааг (20.03.1971 жыл, Қарағанды) - Орыс триатлоншысы. Анасы - Гааг Тамара Петровна (1941 ж. т.), зейнеткер, Қарағанды қаласындағы №3 емханада мейірбике болып жұмыс істеген. Мәскеу дене шынықтыру институтының дене шынықтыру және спорт факультетін бітірген (1993), қазіргі бессайыстан оқытушы-жаттықтырушы. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1987 жылдан - триатлон бойынша ҚазКСР (ҚР) ұлттық құрамасының нұсқаушы-спортшысы. Азия триатлон федерациясының мүшесі. Әлем (1999), Азия (1999, 2004) чемпионы; Әлем кубогының иегері (2000, 2004), күміс жүлдегері (2001), қола жүлдегері (2002); Әлем чемпионатының қола жүлдегері (2004); Сиднейдегі (2000) - 2-орын, Афинадағы (2004) - 4-орын - Олимпиада ойындарына қатысушы; Еуропа кубогы (2002, 2003), Әлем кубогы кезеңінің (2005), Азия кубогы (Макао, 2000; Гонконг, 2006; Оңтүстік Корея, 2006) жеңімпазы. Триатлоннан ҚР Еңбек сіңірген спорт шебері (1999). Триатлон халықаралық федерациясының мәліметтері бойынша, әлемнің ең күшті триатлоншысы деп танылған (2000). «Парасат» (2001) орденімен марапатталған. *Әскери атағы - запастағы майор. Дереккөздер
Евгений Альбертович Ган

Евгений Альбертович Ган (7.09.1952 жыл, РКФСР, Вологда облысы, Красавино қаласы) - өнертпақыш. Техника ғылымдарының кандидаты (1994). Неміс. Әкесі - Ган Альберт Густавович (1913-2000). Анасы - Ган Мария Илларионовна (1912-1984). С. Орджоникидзе атындағы Новочеркасск политехникалық институтын (1974) инженер-электр механик мамандығы бойынша бітірген. 80-нен астам жарияланымның авторы. 30 патенттің, оның ішінде 8-і РФ-нікі, 15-тен астамы ҚР алдын ала патентінің иегері. *1974 жылдан - эксперименттік базаның инженер-құрастырушысы, 1976 жылдан - құрастыру бюросының бастығы м.а., 1976 жылдан - дәнмен жұмысты механикаландыру зертханасының меңгерушісі, 1984-2001 жылдары - Қазақ астық және оның өнімдерін қайта өңдеу ғылыми-зерттеу институтының (Астана қ.) директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары. *2000 жылдан бері - «Астықты қайта өндеушілер мен наубайшылар одағы» ЗТҰ (Астана қ.) президенті. «Ынтымақтастық» Ресей халықаралық орталығының «Ынтымақтастық жұлдызы» орденімен (2007); ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрмет грамотасымен (2005); Ресей ұн тартатын және жармалық кәсіпорындар одағының «Нан өнімдері саласын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» озаттық белгісімен (2005) марапатталған. Әскери атағы - запастағы капитан. Үйленген. Жұбайы - Ган Анна Михайловна, зейнеткер. Қызы - Ган Инга (1974 жылы туған). Дереккөздер
Иван Иванович Гаранин

Иван Иванович Гаранин 1945 жылы 9 мамырда Қостанай облысы Қостанай ауданы Соколовка ауылында туған. Орыс. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтының педагогикалық факультетін бітірген (1972), дене шынықтыру пәнінің оқытушысы. КОКП мүшесі (1976-1990). *1968 жылдан - шаңғы жарысынан КСРО ұлттық құрама командасының мүшесі. *1978 жылдан - облыстық ОРБЖМ шаңғы жарысынан жаттықтырушы-оқытушысы. *1987 жылдан бері - жеке кәсіпкер. Халықаралық жоғарғы марафондардың 10 мәрте жеңімпазы: 90 шақырымдық Король жарысы (Швеция, 1997), 90 шақырымдық Кениг-Людвиг Лауфа (Германия, 1997), 70 шақырымдық Маргелонга (Италия, 1998), 52 шақырымдық Пинцка Лауф (Австрия, 1998) жарыстары; 54 шақырымдық халықаралық марафонның 2 мәрте жеңімпазы (Мурманск, 1996, 1997); 70 шақырымдық халықаралық марафонның 4 мәрте жеңімпазы (Кандалакша, 1992-1996); Әлем чемпионатының 4 те 10 шақырымдық эстафетасының күміс жүлдегері (Мюнхен, 1974); XV Қысқы олимпиадалық ойындардың 30 шақырымдық жарысы мен 4 те 10 шақырымдық эстафетасының қола жүлдегері (Инсбрук, 1976); ардагерлер арасында әлем чемпионы (Васа-Лопет, 2000). Шаңғы жарысынан халықаралық кластағы спорт шебері. Еңбек сіңірген спорт шебері (1976). «Құрмет белгісі» (1976), «Парасат» (2000) ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Күләш Қажығалиева

{{Кинематограф { } }} Күләш Қажығалиева (1942 жылы 9 маусымда Алматы облысы Үйгентас ауданы Ақжар ауылында туған) — актриса. Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1998). Ерен еңбегі үшін медалінің және "Еңбек ардагері" медалінің иегері. Өмірбаяны Құрманғазы атындағы Өнер институтының театр факультетін бітірген (1967), драма актері. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1969 жылдан бері - Ғ. Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдерге арналған театрдың әртісі. Ш. Айтматовтың «Ақ кеме» (Кемпір), И. Сапарбайдың «Ауылдан келген ару» (Сәндігүл), Қ. Қайсеновтың «Қайсар» (қыз), О. Бөкейдің «Атау кере» (Марфа), Ә. Таразидің «Індет» (шешесі), «Жақсы кісі» (Балзия), И. Ғайыптың «Қорқыттың көрі» (Қамқа), О. Боранбаевтың «Қаңбақ шал» (Бәйбіше), М. Хасиевтің «Табамын әлі» (қыз) спектакльдерінде ойнайды. Отбасы Әкесі - Сопқан Қажығали, марқұм. Анасы - Тұрсымбаева Күлшиман, марқұм. Жесір. Жұбайы - Мерғазиев Қалиола, марқұм, режиссер болған. Ұлы - Мерғазиев Қуандық (1964 ж. т.); қыздары -Мерғазиева Құралай (1967 ж. т.), Қайсарбекова Қарлығаш (1971 ж.т.). Мемлекеттік марапаттары * 1998 жылы Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген артисі (құрметті атағымен) марапатталған. * Қазақстанның "Ерен Еңбегі үшін" медалімен марапатталған. * 2016 жылы Қазақстанның "Еңбек ардагері" медалі * 2016 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 25 жыл" медалімен марапатталған. Дереккөздер
Байімбет Көжабаев

Байімбет Көжабаев 1949 жылы 4 қаңтарда Павлодар облысы Григорьевка аулында туған. Қазақ. Әкесі - Көжабаев Қабылда, марқұм, ҰОС қатысқан. Анасы - Көжабаева Зүбайрам, марқұм, Еңбек әскеріне қатысушы. Ленинград консерваториясының профессор С.Р Рязанцевтің классын бітірген (1979), опералық-концерттік әнші, оқытушы. Каир консерваториясының профессоры (Мысыр), Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры. Қазақ, орыс, араб, итальян, неміс және ағылшын тілдерін біледі. 1979 жылдан бері - Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының солисі. 1983-1987 жылдары - Польшада жұмыс, ансамбль солисі болып жұмыс істеген. 2001-2003 жылдары - Каир консерваториясында оқытушы (Мысыр). Бас партияларын орындайды: Сырттан - «Абай», Тайшық - «Аппамыс», Хазірет - «Ақан сері - Ақтоқты», Галицкий - «Князь Игорь», Малюта Скуратов - «Патша қалыңдығы», Музыка Базилио мен Бартоло - «Севилья цирюльнигі», Мельник- «Русалка», Рамфис - «Аида», Мофистофель - «Фауст», Монтероне - «Риголетто», Самуил - «Бал-маскарад», Барон - «Травиата», II Филипп, Ұлы инквизитор - «Дон Карлос», Бонза - «Чио-Чио-сан», Феррандо- «Трубадур», Цунига - «Кармен», Раймонд - «Лючия ди Ламмермур», Гремин - «Евгений Онегин». ҚР Еңбек сіңірген әртісі. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «XXI ғасыр - әл-ауқаттың жақсаруы, молшылық, өнердің өркендеуі». Хоббиі - аспаздық. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс классиктары, А. Құнанбаев, М. Әуезов. Үйленген. ұлы, 2 немересі бар. Дереккөздер
Нұрлан Саттарұлы Жансейітов

Нұрлан Саттарұлы Жансейітов - 1951 жылы 30 сәуірде Шығыс Қазақстан облысының Аягөз қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Жансейітов Саттар, марқұм, зауыттың директоры қызметін атқарған. Анасы - Күшбаева Шахимаран, марқұм, үй шаруасымен айналысқан. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының геофизика факультетін бітірген (1974), тау-кен инженері-геофизик. Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің профессоры (2003 жылдан). Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі (2004 жылдан). Геология-геофизика және мұнай тақырыбындағы 20-дан астам ғылыми мақаланың авторы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. КОКП мүшесі (1986-1992). *1974-1979 жылдары - «Маңғышлақмүнайгеофизика» тресінің геофизигі, аға геофизигі. *1980 жылдан - «Маңғышлақмұнай» ӨБ МГБТП бөлім бастығы. *1981 жылдан - «Қазгеофизика» ӨГБ жетекші геофизигі, геология бөлімінің бастығы, бас директорының орынбасары. *1988 жылдан - ЙХДР-дағы Кеңес мұнай барлау экспедициясында геофизикалық жұмыстардың техникалық жетекшісі. *1990 жылдан - Алматы геофизикалық экспедициясының бастығы, «Қазгеофизтрест» тресі басқарушысының орынбасары, бас инженері. *1993 жылдан - «Қазмұнайгаз» МХК геофизикалық жұмыстар басқармасының бастығы. *1995-2005 жылдары- «ДАҢҚ» МЕЗҚ» ЖШС президенті. *1997 жылдан - «MSUP» ЖШС бас директоры. *1997 жылдан бері - «Қазөнеркәсіпгеофизика» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. *2006 жылдан бері - «Даңқ» МЕЗҚ» ЖШС Директорлар кеңесінің төрағасы. ҚР Спорттық балық аулау федерациясының вице-президенті (2005-2007, 2009 жылдан бері). ҚР Геофизиктер қоғамының вице-президенті (1998-2010). Еуропалық Геофизиктер қауымдастығының мүшесі (EAGE, 1990 жылдан бері). АҚШ Геофизиктер қоғамының мүшесі (SEG, 1994 жылдан бөрі). «Ерен еңбегі үшін» медалімен, ұлттық өнеркәсіпті дамытқаны үшін Франция Өнеркәсіпшілер одағының алтын медалімен; «Қазақстан мүнайына 100 жыл», «ҚР жер қойнауының Құрметті барлаушысы» (2001) төс белгілерімен марапатталған. Спорттық балық аулау (спиннинг) бойынша спорт шебері. Әскери атағы - аға лейтенант. Діни көзқарасы - «Барлық діндарларға құрметпен қараймын». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - I Петр. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Егер сыбайлас жемқорлықты жоятын болсақ, онда ең жағымды болжам». Хоббиі - спорттық балық аулау, үстел теннисі. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс, қазақ, шетел әдебиеті (Л.Н. Толстой, С.А. Есенин, О. Бальзак, Дж. Лондон, А. Дюма және т.б.). Үйленген. Жүбайы - Жансейітова Ирина Петровна, «Батыр» ЖШС вице-президенті (Алматы қ.). Қызы - Меруерт; ұлы - Данияр.
Шолпан Абдоллақызы Жарасова

Шолпан Абдоллақызы Жарасова - 1964 жылы 4 желтоқсанда Шымкент қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Жарасов Абдолла Ержанұлы, ұжымшар төрағасы. Анасы - Оразбекова Сара, «Южная» қонақ үйінің әкімгері. М. Әуезов атындағы Шымкент педагогикалық институтының педагогика факультетін бітірген (1993), мамандығы- «Тарих және педагогика». Қазақ, орыс және ағылшын (ауызекі) тілдерін біледі. *1993 жылдан - М. Әуезов атындағы Шымкент педагогикалық институтының сырттай оқу бөлімшесінің әдістемешісі. *1999 жылдан - «Адал» ЖШС бас директорының орынбасары, 2002 жылдан - бас директоры. *2004 жылдан бері - «Меланж» АҚ президенті. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Тасанбаев А.К. Ұлдары - Тасанбаев Ж.А. (1984 жылы туған), Тасанбаев Ж.А. (1995 жылы туған). Дереккөздер
Ерлан Амантайұлы Көкеев

Ерлан Амантайұлы Көкеев 1971 жылы 21 мамырда Қарағанды қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Көкеев Амантай Мұқашұлы, апат учаскесінің шебері. Анасы - Мұқашева Гүлсім Мұқашқызы, үй шаруасымен айналысады. Тәттімбет атындағы Қарағанды музыкалық училищесін домбыра және хорға дирижерлік ету классы бөлімшесін (1991); Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын домбыра классы бойынша бітірген (2000), халық аспаптар оркестрінің жетекшісі, концерттік қызметті ұйымдастырушы. 1990 жылдан - «Дос-Муқасан» тобының солисі. 1993- 1995жылдары - Алматы мемлекеттік циркінде конферансье. 1994 жылдан - Алматы қаласындағы М. Құсайыновтың «Әуен» студиясында аранжирлеуші, дыбыс режиссері. 1996 жылдан - «АБК» тобының солисі. 2000 жылдан бері - «К-7» ВИА продюсері, музыкалық жетекшісі және солисі. «Ангелы страсти» рок-спектаклін қоюға қатысқан, «Ретро шлягер» мәдени-сауық орталығын құру жобасының авторы, алғашқы электрдомбыраны жасау идеясының авторы. «Ботақаным» қоғамдық балалар қайырымдылық қорының құрылтайшысы (2002). «Азия дауысы» халықаралық конкурсының дипломанты (1994). Қазақстан Жастар одағы мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1998). ҚР Еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (2007). Үйленген. Жұбайы - Көкеева Анар Бүркітбайқызы, «Ретро шлягер» дискоклубының бас директоры. Қыздары - Әйгерім (1996 ж. т.), Рената (2000 ж. т.), Сәтті (2006 ж. т.). Дереккөздер
Ербол Ғұмарұлы Салықов

Ербол Ғұмарұлы Салықов (10.07.1964 жыл, Орал облысы, Жаңақала ауданы, Жаңақазан кенті) - Шыңғырлау ауданының әкімі (2004-2006). Қазақ. Батыс Қазақстан ауыл шаруашылық институтын бітірген (1985), инженер-механик. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. * 1985 жылдан - Орал мемлекеттік аңшылық кәсіп шаруашылығының (Орал облысы Жаңақала ауданының Жаңақала ауылы) бас инженері. * 1986 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Жаңақала аукомының бірінші хатшысы. * 1991 жылдан - «Орал» ШК (Орал облысы Жаңақала ауданының Жаңақала ауылы) директоры. * 1993 жылдан - Жаңақала ауданы әкімінің орынбасары. * 2002 жылдан - Батыс Қазақстан облысы әкімі аппаратының ұйымдық-бақылау жұмыс бөлімінің бас инспекторы, меңгерушісі. * 2004 жылдан - Батыс Қазақстан облысының Шыңғырлау ауданының әкімі. * 2006 жылдан бері - Батыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары. Батыс Қазақстан облысы аңшылар және балықшылар қоғамының мүшесі. * «Құрмет» (2009) орденімен; * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) * «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) * «Астанаға 10 жыл» (2008) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастығы аға лейтенанты. Үйленген. Жұбайы - Салықова Мария Молдағалиқызы. Қыздары - Фатима, Нұрида; ұлы - Досқан. Дереккөздер
Сәбираш Бимырзақызы Әбдірайымова

Әбдірайымова Сәбираш Бимырзақызы - 1956 жылы 4 қарашада Түркістан облысы Алғабас ауданы Орловка ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Әбдірайымов Бимырза, марқұм, ҰОС қатысқан, мұғалім болған. Анасы - Әбдірайымова Нұрлықыз, зейнеткер, мұғалім болған. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтының музыка факультетін бітірген (1978), ән пәнінің мұғалімі және дирижер (хормейстер). Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2003 жылдан). 1978 жылдан - №12 мектеп-интернатта ән пәнінің мұғалімі. 1980-1992 жылдары - әл-Фараби атындағы Мәдениет институтының (қазіргі М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан гуманитарлық университетінің), Шымкент педагогикалық мәдениет институты халық кафедрасының педагогі. 1994 жылдан - Ш. Қалдаяқов атындағы филармонияның әртіс-вокалисі. 2002 жылдан бері - Түркістан облысы Әкімшілігі жанындағы Ш. Қалдаяқов атындағы концерттік бірлестігінде әртіс-вокалист, вокалшылар труппасының жетекшісі. 2007 жылдан - Ш. Қалдаяқов атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық қазақ ұлттық аспаптар оркестрі директорының орынбасары, 2008 жылдан - әртісі. «Ерен еңбегі үшін» медалімен (2000), Кемерово облысы губернаторының (РФ, 2003), «Отан» партиясының (2004) құрмет грамоталарымен марапатталған. Студенттер мен жастар арасындағы бүкілодақтық конкурстың лауреаты (Эстония, 1976). Қазақстан мәдениетінің Құрметті қайраткері (2004). Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Ең өркендеген республика». Хоббиі - автомобиль жүргізу, үстіне су құю. Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Қызы - Оңғарбаева Сәуле Серікқызы (1989 ж.т.), халықаралық конкурстардың лауреаты, облыстық «Айгөлек» ансамблінде би тобының мүшесі, дзюдодан жеткіншөктер арасындағы алтын және күміс жүлдегер; ұлы - Сәлімов Мұрат Серікұлы (1993 ж.т.), халықаралық конкурстардың лауреаты, облыстық «Айгөлек» ансамблінде би тобының мүшесі. Дереккөздер
Евгений Владимирович Гончаров

Евгений Владимирович Гончаров (16.01.1981 жыл, Ақтөбе) - спортшы, Орыс. Анасы - Гончарова Валентина Григорьевна (1952 жылы туған), «Ақтөбе нан» АҚ наубайханашысы. Ғ. Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің дене тәрбиесі факультетін (2004) жаттықтырушы-оқытушы мамандығы бойынша бітірген. Қазіргі уақытта - Ақтөбе экономика және статистика институты қаржы және несие факультетінің студенті. 2005 жылдан бері - «Көктас-Фитнес» тренажер залының менеджері. 2009 жылдан бері - «Алатау» сауда және көңіл көтеру кешені бас директорының орынбасары. «Ақтөбе аймақтық «Славяне» орталығының» мүшесі. Гир спортынан Әлем чемпионы, Қазақстанның 13 мәрте чемпионы, әлем рекордшысы, гир спортынан Қазақстанның абсолюттік рекордшысы. «Облысқа сіңірген еңбегі және спорт дамуына қосқан үлесі үшін» Ақтөбе облысы әкімінің алғыс хаттары табыс етілген (2005, 2007, 2008, 2009). ҚР абсолютты рекордсмені (екі мәрте); әлем рекордсмені (Харьков, 2000); әлемнің 6 мәрте чемпионы; кір тасы спорты бойынша ҚР 3 мәрте чемпионы; әлемнің қола жүлдегері (Санкт-Петербург, 2001); бөлек жаттығулар бойынша - серпуден (Гамбург, 2004), ұзын цикл бойынша - серпу мен жұлқудан (Қазан, 2004) әлем чемпионы; әлөм чемпионы (Харьков, 2005). Кір тасы спорты бойынша ҚР Еңбек сіңірген спорт шебері. Ақтөбе облысының үздік спортшысы (2008). Кір тасы спорты бойынша ҚР үздік спортшысы (2009). *Үйленген. Жұбайы - Гончарова Елена Николаевна, бухгалтер. *Қызы - Гончарова Евангелина Евгеньевна (2003 жылы туған). Дереккөздер
Манарбек Кадылқұмарұлы Сапарғалиев

Манарбек Кадылқұмарұлы Сапарғалиев (19 маусым 1963, Огневка ауылы, Ұлан ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық мемлекет және қоғам қайраткері. Өмірбаяны Алматы халық шаруашылық институтының қаржы-экономикалық факультетін (1988) экономист мамандығы бойынша; Орталық Азия университетінің құқықтану факультетін (2001) заңгер мамандығы бойынша бітірген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2000 жылдан). 1988 жылдан - Алматы қаласы Фрунзе ауданының Мемлекеттік сақтандыру инспекциясының бас экономисі, 1989 жылдан - даму бөлімінің бастығы, 1990 жылдан - испекция бастығының орынбасары, 1991 жылдан - инспекция бастығы. 1992 жылдан - Алматы қаласындағы жинақ банкінің №6217 Фрунзе бөлімшесі бастығының орынбасары. 1996 жылдан - Алматы қаласындағы «Арал» шипажайының вице-президенті. 1997 жылдан - Алматы қаласы әкімінің аппаратында Экономика комитеті төрағасының орынбасары. 1999 жылдан - Алматы қаласы Алмалы ауданы әкімінің орынбасары. 2001 жылдан -Алматы қалалық Мемлекеттік сатып алулар департаменті директорының бірінші орынбасары. 2005 жылдан - Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің орынбасары. 2006 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласы әкімінің бірінші орынбасары, қала әкімі. 2007 жылдан - ҚР ТЖМ қаржы басқармасының бастығы. 2009 жылдың қаңтарынан - Алматы қаласы Бостандық ау- даны әкімінің орынбасары. 2009 жылдың қазанынан бері - Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданының әкімі. «Ерен еңбегі үшін» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы лейтенант. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Бейбітшілік, келісім, әрбір үйдегі молшылық». Хоббиі - спорт, балық аулау, аңшылық. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Сапарғалиева Сәуле Мысырқызы, же- ке кәсіпкер. Ұлы - Сапарғалиев Рүстем (1985 жылы туған). 2014 жылs 12 тамызда Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі мен Үкіметінің келісімі бойынша «Ертіс» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» Ұлттық компаниясы» АҚ басқарма төрағасы болып тағайындалды. Айыпталуы 2016 жылы Манарбек Сапарғалиевке Өскемендегі базарлардың бірінің директорынан пара алды деген айып тағылған болатын. Сот қаланың бұрынғы басшысын мүлкі тәркіленіп, өмір бойына мемлекеттік органдарда жұмыс істеуге тыйым салумен жалпы режимдегі түзеу колониясына үш жылға бас бостандығынан айыру туралы үкім шығарды. Дереккөздер