Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия — әйелдер істері, отбасылық және демографиялық саясат саласында мемлекеттік саясатты қалыптастыруға және іске асыруға жәрдемдесу мақсатында құрылған консультативтік-кеңесші орган. Комиссия Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 ақпандағы № 56 Жарлығымен құрылған. Оның қызметін реттейтін ереже мен дербес құрамы мемлекет басшысының жарлықтарымен бекітіледі. Комиссияның негізгі мақсаты – Қазақстандағы гендерлік теңдік саясатын, отбасы институтын нығайтуға, демографиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге және әйелдердің қоғамдық-саяси өмірге белсенді қатысуына жәрдемдесу. Тарихы және құқықтық негізі Ереже Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 ақпандағы № 56 Жарлығымен алғаш рет бекітілді. 2008 жылғы 15 мамырдағы № 593 Жарлықпен атауына және бірқатар баптарына өзгерістер енгізілді. Кейінгі түзетулер 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 971, 2019 жылғы 1 маусымдағы № 57, 2022 жылғы 17 мамырдағы № 894, 2024 жылғы 22 қаңтардағы № 437, сондай-ақ 2025 жылғы 26 мамырдағы № 893 Президент Жарлықтарымен жасалды. 2025 жылғы 26 мамырдағы Қазақстан Республикасы Президентінің № 893 Жарлығымен Комиссия қызметіне бірқатар өзгерістер енгізілді. Жаңа редакцияға сәйкес: * Комиссия төрағадан, төрағаның орынбасарларынан, хатшыдан және мүшелерден тұрады; * Комиссияның дербес құрамын Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды. Комиссия мемлекеттік органдардың өкілдерін, қоғам қайраткерлерін, ғылыми және сарапшылық қауым өкілдерін, азаматтық қоғам институттарының басшыларын қамтиды. Міндеттері * 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасын іске асыру аясында мемлекеттік саясат бойынша ұсыныстар тұжырымдау; * мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғам институттарының өзара іс-қимылын қамтамасыз ету; * әйелдер жағдайы мен отбасылық-демографиялық ахуалды талдау және ұсыныстар беру; * экономикалық салада әйелдер мен ерлер мүмкіндіктерінің теңдігін қамтамасыз ету, әйелдер кәсіпкерлігін дамыту; * отбасы институтын нығайту және ұрпақты болу денсаулығын сақтау жөніндегі шараларды қолдау; * тұрмыстық және гендерлік зорлық-зомбылыққа қарсы күрес; * ғылыми зерттеулер жүргізу және ақпараттық базаны қалыптастыру; * БАҚ-пен өзара іс-қимыл жасау; * заңнамалық және бағдарламалық бастамаларға қатысу; * гендерлік-құқықтық сараптама жүргізу; * халықаралық ынтымақтастық орнату. Өкілеттіктері * мемлекеттік органдар басшыларын тыңдай алады; * құжаттар мен ақпаратты сұратуға құқылы; * заң бұзушылық фактілері бойынша тексерулер жүргізуді талап ете алады; * Президент пен Үкімет актілеріне ұсыныстар енгізеді; * сарапшылар мен ғылыми мекемелерді тарта алады; * өңірлік комиссиялардың қызметін үйлестіреді; * әйелдердің кандидатураларын басшылық лауазымдарға жылжытуға жәрдемдеседі. Жұмысын ұйымдастыру * Комиссия төрағадан, төраға орынбасарларынан, хатшыдан және мүшелерден тұрады. * Оның дербес құрамын Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды. * Отырыстар тоқсанына кемінде бір рет өткізіледі. * Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады. * Комиссия жұмысына басшылықты төраға жүзеге асырады, ал ол болмаған жағдайда орынбасарларының бірі атқарады. Құрамы (2025 жыл) 2025 жылғы 26 мамырдағы № 893 Президент Жарлығына сәйкес Комиссияның құрамы мынадай тұлғаларды қамтиды: * Балаева Аида Ғалымқызы — Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі, төраға. * Ысқақова Жұлдызай Амангелдіқызы — Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты Төрағасының кеңесшісі, саясаттанушы, PhD, төрағаның орынбасары (келісім бойынша). * Сүлеймен Ләззат Жаңылысқызы — «Парламентаризм институты» РМК директорының орынбасары, төрағаның орынбасары (келісім бойынша). * Тарасенко Елена Ивановна — қоғам қайраткері, төрағаның орынбасары (келісім бойынша). * Омарова Айман Мұратқызы — адвокат, құқық қорғаушы, ҚР Президентінің жанындағы Ұлттық құрылтай мүшесі, төрағаның орынбасары (келісім бойынша). * Нұрахметова Гаухар Сердалықызы — гендерлік және отбасылық саясат саласындағы сарапшы, хатшы (келісім бойынша). * Әбдірахманова Алина Бауыржанқызы — «Қазақ-Америка университеті» ЖШС директоры (келісім бойынша). * Әдиева Альфия Дәулетқалиқызы — «Samruk-Kazyna Trust» корпоративтік қорының бас директоры (келісім бойынша). * Байдашева Жанна Аманқызы — «Шетелдік инвесторлардың қазақстандық кеңесі» қауымдастығы өкілдігінің директоры (келісім бойынша). * Байсақова Зүлфия Мұхамедбекқызы — «Дағдарыс Орталықтар Одағы» ЗТБ басқарма төрағасы (келісім бойынша). * Гребенникова Галина Александровна — «Жыныстық және репродуктивтік денсаулық жөніндегі Қазақстандық қауымдастық (КМПА)» ҚБ атқарушы директоры, жоғары санатты дәрігер (келісім бойынша). * Гурина Марианна Юрьевна — «Ұлағатты жанұя» қоғамдық қорының президенті (келісім бойынша). * Дәулетбаева Жұлдыз Жетпісбайқызы — әлеуметтану ғылымдарының кандидаты, ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының профессоры (келісім бойынша). * Жанғазинова Назым Жәнібекқызы — медиакоммуникациялар саласындағы сарапшы, «NazymPR» ЖШС директоры (келісім бойынша). * Жандосова Баян Айтбекқызы — «Қазақстан әйелдерінің республикалық кеңесі» ҚБ филиалы – «Шымкент қалалық әйелдер кеңесі» ҚБ төрағасы (келісім бойынша). * Зұлхайыров Ренат Вазирұлы — ҚР Ішкі істер министрлігі Заң мен нормашығармашылықты үйлестіру департаментінің бастығы (келісім бойынша). * Имашева Снежанна Валерьевна — ҚР Парламенті Мәжілісі Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің төрағасы (келісім бойынша). * Каримова Эльмира Рашитовна — «ҚМГ Инжиниринг» ЖШС кадр мәселелері жөніндегі басқарушы директоры (келісім бойынша). * Каринова Шолпан Таңатқызы — «AMANAT» партиясының хатшысы, партия әйелдер қанатының төрағасы (келісім бойынша). * Қажыбаева Раушан Жаңабергенқызы — ҚР Президенті Іс басқармасы «Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені» РМК директоры (келісім бойынша). * Қалтаева Ләззат Молдабекқызы — ҚР Парламенті Сенаты Төрағасының кеңесшісі, Сенат жанындағы Инклюзия жөніндегі кеңестің төрағасы (келісім бойынша). * Қанай Гүлмира Әмірханқызы — Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің басқарма төрағасы – ректоры (келісім бойынша). * Қарабасова Лаура Шапайқызы — Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінің басқарма төрағасы – ректоры (келісім бойынша). * Қожалы Тоғжан Бақытжанқызы — қоғам қайраткері, «HAQ» қоғамдық қайырымдылық қорының құрылтайшысы (келісім бойынша). * Ли Елена Эдуардовна — «Dolce» ЖШС құрылтайшысы (келісім бойынша). * Миронюк Татьяна Александровна — «Ұлттық волонтерлік желі» қауымдастық нысанындағы ЗТБ атқарушы директоры (келісім бойынша). * Сәрсенбаева Әйгерім Арыстанбекқызы — Жамбыл облысы әкімінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия мүшесі (келісім бойынша). * Семидоцких Елена Александровна — кәсіпкер, «Русская община Северо-Казахстанской области» ҚБ төрағасы, Солтүстік Қазақстан облысы бойынша отбасы және гендерлік теңдік мәселелері жөніндегі уәкіл (келісім бойынша). * Сүлейменова Жұлдыз Досбергенқызы — ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты (келісім бойынша). * Тасбергенова Гаухар Қошқарбекқызы — «Рухани Қазына» қоғамдық қорының басшысы (келісім бойынша). * Хангелдина Сұңқар Қосманапқызы — жоғары санатты дәрігер, ҚР денсаулық сақтау ісінің үздігі, MBA магистрі, блогер (келісім бойынша). * Хасенов Муслим Ханатұлы — «M.S. Narikbaev atyndagy KAZGUU Universiteti» АҚ қауымдастырылған профессоры, халықаралық құқықтық сарапшы (келісім бойынша). * Шанаи Нәзипа Ыдырысқызы — Қазақстан халқы Ассамблеясы Аналар кеңесінің төрағасы (келісім бойынша). * Шөжеева Әзиза Тимурқызы — кәсіпкер, «Techno Woman» КЕҰ басқармасының төрағасы (келісім бойынша). Дереккөздер