kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қайса Кәрменұлы Шықылаев

Шықылаев Қайса Кәрменұлы (1929-2012) - еңбек ардагері, «1941-1945 Ұлы Отан Соғысы жылдарындағы ерен еңбегі үшін» (1 қыркүйек, 1947) медалі, Еңбек Қызыл Ту ордені (26 сәуір, 1971) мен бірнеше медальдардың иегері, КПСС мүшесі (1954-1984), Күршім аудандық, ауылдық кеңестерге депутат болған. Өмірбаяны мен еңбек жолдары Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Мөнекей ауылында 1929 жылы 10 қарашада дүниеге келген. Әкесі - Саяжанов Кәрмен, шешесі - Күлзада Қамажанқызы Бұғышева. Әкесінен ерте жетім қалған ол жеті-сегіз жасында еңбекке араласты. * 1937- 1939 жылдары 7-8 жасында Мөнекей колхозында малшы болып қой, сиыр бақты. * 1941 жылы - Ұлы Отан соғысы басталғанда 12 жасында жылқы бағу тапсырылды. * 1945 жылы - 16 жасында балық шаруашылығына ауысып, "Зайсан" балық зауытының "Аманат" бөлімшесінде балықшы болып 37 жыл еңбек етті. * 1983- 1984 жылдары - Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое ауданы, Ушанов совхозында малшы болды. * 1985 жылы Өскемен қаласындағы аспаптар зауытында зейнеткерлік жасына дейін жұмыс атқарды. Наградалары * 1947 жыл - «1941-1945 Ұлы Отан Соғысы жылдарындағы ерен еңбегі үшін» медалі * 1971 жыл - Еңбек Қызыл Ту ордені * 1970 жыл - Ленин медалі * Медальдар * Грамоталар Жанұясы мен ұрпағы 1953 жылы жұбайы Зеріпхан Қабиқызымен (1932-1982) (Зайсан ауданы, Ақарал ауылдық округіне қарасты Ақарал ауылында туған) отбасын құрып, бірге өмір сүрген жылдары 10 бала тәрбиелеп өсірді. Олардан 19 немере көріп, екі шөбере сүйді. Зеріпхан Қабиқызы көп бала тәрбиесіндегі қажырлы еңбегі үшін І, ІІ, ІІІ дәрежелі "Материнская слава" орденімен, "Медаль материнства" медалімен және "Мать - героиня" құрметті белгісімен (27 наурыз 1975ж.) марапатталған. Дереккөздер
OneDrive

Microsoft OneDrive - (қысқаша — OneDrive; бұрында SkyDrive, Windows Live SkyDrive; алғашында Windows Live Folders) 2007 ж. тамызда Microsoft компаниясы шығарған бұлттық ақпарат сақтауға арналған интернет-сервисі. Windows Live қызметінің бір бөлігі болып табылады. Сипаттамасы OneDrive сервисі 7 ГБ-қа дейін мәлімет (немесе тегін жаңарту арқылы 25 ГБ-қа дейін көбейтуге болады) сақтауға мүмкіндік береді. Осының арқасында қолданушы өзіне қажетті құжаттарды кез-келген жерден ғаламтор арқылы жүктей алады. OneDrive сервисі арқылы суреттерді, құжаттарды, музыка т.б. заттарды сақтауға болады. Суреттерді алдын-ала эскиз түрінде немесе слайд түрінде көрсе болады. Әр ай сайын 17 миллионға жуық пайдаланушылар файлдарды жүктеп алады. Android, iOS, Windows Phone, Windows (соның ішінде Windows 8), Mac OS X операциялық жүйелеріне арналған нұсқалары шығарылған. Ерекшеліктері Office Web Apps Microsoft SkyDrive сервисіне Office Web Apps құралын қосты. Бұл жаңартудың нәтижесінде қолданушылар Microsoft Office құжаттарын тікелей браузерден жүктеп, өңдеп және бөлісуге мүмкіндік береді. Яғни қолданушылар Word, Excel, PowerPoint и OneNote құжаттарын тікелей браузерден көріп және өңдей алады. 2012 жылдың 14 тамызындағы жаңартуынан кейін SkyDrive-тің Windows Vista, Windows 7, Windows 8 және Mac OS X операциялық жүйелеріне арналған нұсқалары көптеген жақсартуларға ие болды. Оның ішінде файлдарды іздеу тездетілді және оларды сұрыптау жақсартылды. Қолдайтын форматтары SkyDrive Microsoft Office құжаттарынан басқа PDF және ODF форматтарымен жұмыс істей алады. Архив Бірнеше файлдар бір ғана архивпен жүктеле алады. Бір жүктегенде 4 ГБ немесе 65 000 файлға дейін шектеу бар. Дереккөздер Сілтемелер * * [http://windows.microsoft.com/ru-RU/skydrive/help-center Windows SkyDrive көмек көрсету орталығы (орыс тілінде)].
Бошай Кітапбаев

Бошай Кітапбаев — Социалистік Еңбек Ері (1971), әйгілі атбегі, ғалым, шежіреші. Өмірбаяны және еңбек жолдары Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданының Жаңаүлгі ауылында 1923 жылы дүниеге келген. * 1941 жылы Ұлы Отан соғысына аттанып 1944 жылы Беларусьтың Витебск қаласы үшін болған соғыста жараланып, бір аяғынан айырылып әскерге жарамсыздығынан елге оралады. * 1945 жылдың сәуір айында Катонқарағай аудандық атқару комитетінің хатшысы қызыметіне орналасады. * 1950 жылы Зайсан ауданының атқару комитетінің төрағасы қызыметіне ауысады. * 1955 жылы Үлкеннарын ауданының Ленин атындағы ұжымшарының төрағасы болып сайланады. Еңбек ете жүріп, ғылыми жұмыспен де қатар айналысады. Жетістіктері мен наградалары * 1970 жылы экономика тақырыбына кандидаттық диссертация қорғап ғылым кандидаты атанады. * «Октябрь революциясы» ордені * Ленин ордені * «Социалистік Еңбек Ері» (1971) * Катонқарағай ауданы, Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы. Жазған еңбектері * "Тоғыз таңбалы Найман" (1,2,3 бөлім) * "Айта айта Алтайды, Бошай ата қартайды" Дереккөздер
Ғайнолла Омарұлы Омаров

Ғайнолла Омарұлы Омаров – Социалистік Еңбек Ері (1957), Ұлы Отан соғысының ардагері. Өмірбаяны және еңбек жолдары 1910 жылы Шығыс Қазақстан облысы Большенарым (Үлкен-нарын)ауданы(қазіргі Катонқарағай ауданы) Балғын ауылында дүниеге келген. Еңбек жолын жасөспірім кезінен бастап, 1930 жылы әкесімен «Суық шат» ауылшаруашылық артеліне түседі. Қатардағы колхозшы, есепші, ауылдық кеңестің хатшысы, қызыл отау үйінің меңгерушісі болып қызмет етті. «Балғын» колхозының мал фермасында меңгерушісі болып жұмыс істейді. * 1948 – 1960 жылдары Андреев атындағы «Парижская коммуна», Абай атындағы колхоздардың басшысы болды. * 1961 жылдан «Қазақстанның 40 жылдығы» совхозының бөлімшесінің басшысы қызметін атқарады. Наградалары * Социалистік Еңбек Ері (11 қаңтар,1957 ж.) * Ленин ордені * Медальдар * Ордендер Дереккөздер
Николай Иванович Лозовой

Николай Иванович Лозовой – Социалистік Еңбек Ері(1966), Ұлы Отан соғысының ардагері. Өмірбаяны және еңбек жолдары * 1922 жылы Захарово ауылы Канышев ауданы Курск облысында кедей шаруа отбасында дүниеге келді. * 1941 – 1946 жылдары Армия қатарында қызмет етіп, Ұлы Отан соғысына қатысты. * 1955 жылы Шығыс Қазақстан облысы Большенарым (Үлкен-нарын)ауданы (қазіргі Катонқарағай ауданы) Солдатово ауылына келеді. Калинин атындағы колхоздың басшысы болып тағайындалады. Шаруашылықты алғы қатарға шығару үшін партияның нұсқауымен келген жас басшы бар күш жігерін аямай жұмысқа салды. Нәтижиесінде ,аудан дәнді дақылдарды, жем-шөпті дайындау және өндіру, ауылшаруашылық техникасын пайдалануда жоғарғы көрсеткіштерге жетті. Наградалары * Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Социалистік Еңбек Ері (1966) * Медалдар * Грамоталар Дереккөздер
Селивестр Климович Слабодчиков

Селивестр Климович Слабодчиков - Социалистік Еңбек Ері (1981) Өмірбаяны және еңбек жолдары Беларусьда Могилев облысы Казельск ауылында 1938 жылы дүниеге келді. Қазақстанға 1958 жылы келеді. Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданы Большенарым(Үлкен-Нарын) ауылында «Қазақстанның 40 жылдығы» совхозында тракторист-комбайнер болып істейді. Дәнді дақылдарды жинауда жоғарғы көрсеткіштер көрсетіп, еңбекте озат болды. Наградалары * Ленин ордендерінің кавалері * "Еңбек Қызыл Ту"ордені * 1981жылы - Социалистік Еңбек Ері * Медальдар * Грамоталар Дереккөздер
Әз-Заркаши

Әбу Абдуллаһ Бадруддин Мұхаммед ибн Абдуллаһ ибн Баһадур әз-Заркаши әш-Шафиғи (1344—1392) — тегі түркі, Мысырда дүниеге келіп, сол жақта қайтыс болған ғалым, шафиғи мазһабының фақиһы. Шейх Джамалуддин әл-Аснауиден фиқһтан білім алады, Дамаскқа жол татып, сол жақта Имадуддин ибн Касирден білім алады. Халеб қаласына барып әл-Әзрағиден және басқаларынан білім алады. Әз-Заркашидің ғылыми еңбектері: * « әл-Бурһан фи улум әл-Қуран » * «әл-Бахр әл-Мухит фи Усул әл-фиқһ» * «әт-Тазкира фил-ахадис әл-муштаһира» * «әл-Мансур фил-қауағид әл-фиқһия» Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://shamela.ws/index.php/author/93 الزركشي، بدر الدين] — Shamela.ws
Әд-Дарази

Мұхаммед ибн Исмаил Наштакин әд-Дарази (?— 1018) — друздар дінінің негізін салушылардың бірі. Друздар осы адамның атымен «друздар» деп аталады, бірақ олар бұлай атауды жақтырмайды да өздерін «муахиддун» («бірқұдайшылар») деп атайды. Тараз қаласында дүниеге келген, мамандығы тігінші болуы мүмкін, бірақ ол исмаилилердің уағыздаушысы болып, Мысырдағы Фатима әулетінің халифасы әл-Хаким би Амри-Лләһтің кезінде сарай қызметшісіне айналады. Әд-Дарази халифа әл-Хакимді құдай деп атағаннан кейін қуғынға ұшырап, бір пікірлер бойынша Ливанға қашып кетеді, басқалардың айтуы бойынша өлім жазасына тартылады. Басқа ақпараттар бойынша ол қуғынға ұшырағаннан кейін әл-Қаһирада друз қауымының басқа көсемі Хамза ибн Әлиге қарсы көше көтерілістерін бастап, соның барысында 1018 жылы қайтыс болады. Тағы да қараңыз * Друздар * Хамза ибн Әли * Әл-Хаким би Амри-Лләһ
Хамза ибн Әли

Хамза ибн Әли (985 ж. туған) — друз ғұламасы және философ, әл-Хаким би Амри-Лләһпен және әд-Даразимен бір заманда өмір сүрген. Хорасандағы (Иран) Завазан қаласында дүниеге келген. Болжам бойынша Хамза ибн Әли друздардың дінін бір жүйеге келтіріп, тәуелсіз парадигмаға айналдырды. Друз аңыздары бойынша — әд-Даразидің қарсыласы, друздарға қарсылардың айтуынша — әд-Дарзидің пікірлесі және шәкірті. Друздардың кейбір шейхтарының арасында әд-Даразидің шәкірті Хамза емес, керісінше әд-Дарази Хамзаның шәкірті болып, оның қалауы мен ойларын өзгертіп жеткізген. Мамандырдың пікірінше друздардың діни доктринасы Хамза ибн Әлимен құрылған. Друздардың рухани кітаптарының көбісін, оның ішінде «Расаил әл-Хикма» (Даналық жолдаулары) кітабын ол жазған болуы мүмкін. Тағы да қараңыз * Друздар * Әд-Дарази * Әл-Хаким би Амри-Лләһ
Сицилиан гамбиты

Сицилиа́н гамби́ты — дебют, келесі жүрістермен басталады: 1. e2—e4 c7—c5 2. b2—b4 жартылайашық дебютарға жатады. сицилиан қорғанысында пешканы құрбандыққа шалу. Кейде әдебиетте сицилиан қорғанысының 2. b4пен гамбиттық нұсқасы орталық 2. d4 пешкасы құрбандыққа шалынатын Мор гамбиты — «орталық сицилиан гамбитымен» салыстыра «флангылық сицилиан гамбиты» деп аталады. Гамбит идеясы Гамбит идеясы - с пешкасын орталықтан көңілін аулап, оны құны кем b пешкасына айырбастап, және де гамбит түрлерінің барлығына тән пешканың құрбаны құнымен дамуда озу. Ең тән нұсқасы: 2. . . . c5:b4 3. a2—a3 b4:a3 4. Kb1:a3 . . . 5. Cc1—b2 және позиция ақтар үшін перспективті деп бағаланады. Тарихы Бұл гамбит алғаш рет 1623 жылғы итальяндық қолжазбада ескеріледі. XX ғасырда мықты шахматистшылардан бұл гамбитты Пауль Керес және Давид Бронштейн қолданған. Нұсқалары Қаралардың сицилиан гамбитына күшті қарсылығы болғандықтан , мысалы: 2. . . . c5:b4 3. a2—a3 d7-d5 4. e4:d5 Фd8:d5 5. Кg1—f3 e7—e5 6. a3:b4 Cf8:b4 көптеген шахматистшылар дәл осы гамбиттық идеяны жүрістердің басқа ретімен өткізеді : 1. e2—e4 c7—c5 2. Kg1—f3 d7—d6 3. b2—b4 Ондай нұсқада сицилиан гамбитын Пауль Керес , Давид Бронштейн, Александр Алехин , Рудольф Шпильман ойнады. 3. . . . c5:b4 4. d2—d4 Kg8—f6 5. Cf1—d3 e7—e6 6. Kb1—d2 Cf8—e7 7. 0 — 0 Kb8—c6 кейін нұсқа қаралар үшін берік, бірақ ақтарда шабуыл мүмкіндігі сақталған деп бағаланады. Әдебиет * Гамбиттер энциклопедиясы // А. А. Мацукевич, Ю. С. Разуваев. — М.: Астрель:АСТ, 2007. — 255б. — ISBN 978—5—17—042603—4 (ООО «Издательство АСТ») ISBN 978-5-271-16258-9 (ООО «Издательство Астрель») * Ескертулер
Александр Емельянович Сычук

Александр Емельянович Сычук – Социалистік Еңбек Ері (1967),тракторист-комбайнер. Өмірбаяны мен еңбек жолдары 1930 жылы Шығыс Қазақстан облысы бұрынғы Большенарым(Үлкен-Нарын)ауданы Усть-Нарым ауылында шаруа отбасында дүниеге кеген. Еңбек жолын Ұлы Отан соғысы жылдары Чапаев атындағы ауылшаруашылық артелінде бастайды. Механизаторлар мектебін тәмәмдәған. * 1942–1950 жылдары тракторист болып жұмыс істеді. * 1950 -1953 жылдары әскери борышын өтеді. * 1953 жылдан бастап тракторист-комбайнер болып колхозда жұмыс істеді. * 1961 жылдан колхозды қайта ұйымдастырудан кейін «Хайрузовка» совхозының 2-ші бөлімшесінде жұмыс істеді. Александр Сычук жыл сайын аудан бойынша еңбекте жоғары жетістіктерге жетіп отырды. Дәнді дақылдарды дайындау және өнімділігін арттыруда жоғарғы көрсеткіштер көрсетті. Наградалары * Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Социалистік Еңбек Ері (1967) * Медальдар * Мақтау қағаздары Дереккөздер
Әутәліп Елтренұлы Қалиев

Әутәлиф Елтіренұлы Қалиев (15 қазан 1925, Қызылжұлдыз ауылы, Жарма ауданы, Семей облысы, Қазақ АКСР, РКФСР, КСРО — 2 сәуір 2016, Өскемен) – Социалистік Еңбек Ері (20 мамыр, 1966), Ұлы Отан соғысы ардагері, металлург, ҚазКСР құрметті металлургі, ҚазКСР еңбек сіңірген тәлімгері. 15 қазан 1925 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданы, Қызылжұлдыз ауылында туған. Еңбек жолдары * 1940 – 1943 жылдары «Қызыл Жұлдыз» колхозында еңбек етті. * 1943 – 1950 жылдары Советтік Армия қатарында болып, Ұлы Отан соғысына қатысты. * 1950 жылы Шығыс Қазақстан облысы Ленин атындағы Өскемен Ленин орденді қорғасын-мырыш комбинатының электролитты цехына жұмысқа түсіп, металлург болып жұмыс істеді. Сменалық жоспарын 110-112 % орындай отырып, 7 жылда жоспардан тыс 1500 т жоғары сапалы мырыш қорытты. Катодшы-электролизші мамандығына 62-ден астам жастардытәрбиелеп, өндіріске көптеген рационализаторлық ұсыныстар енгізді. * 1952 жылдан КОКП мүшесі болды. Жетістігі * ҚазССР құрметті металлургі. * ҚазССР еңбек сіңірген тәлімгері. * 9-шы сайлауда ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты (1971). Наградалары * 2 рет Ленин ордені * Еңбек Қызыл Ту ордені * Социалистік Еңбек Ері (1966) * Медальдар * Мақтау қағаздары Дереккөздер
Дүзбай Есболов

Дүзбай Есболов - Социалистік Еңбек Ері (23 шілде, 1948 ж.), балықшы, шопан, жылқышы. 1893 жылы Қызылорда облысы Арал ауданында туған. Еңбек жолдары * 1910 -1928 жылдары жалданып балық аулады. * 1928 жылы Арал ауданының Ленин атыңдағы колхозында балықшы болды. * 1938 жылы «Құланды» жылқы заводында әуелі шопан, кейін аға жылқышы болды. * 1947 жылдан қарауындағы 55 биенің әрқайсысынан құлын алып, аман өсірді. * 1964 жылы зейнетке шықты. Наградалары * Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Социалистік Еңбек Ері (23 шілде, 1948 ж.) * Медальдар * Грамоталар Дереккөздер [http://kitapkhana.kz/594-esbolov-dzbay.html ЕСБОЛОВ ДҮЗБАЙ] Ә.ТӘЖІБАЕВ атындағы ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСТЫҚ ӘМБЕБАП ҒЫЛЫМИ КІТАПХАНАСЫ
Махамбетәлі Ешниязов

Махамбетәлі Ешниязов - Социалистік Еңбек Ері (23 шілде, 1948 ж.), шопан. 1897 жылы Қызылорда облысы Арал ауданында туған Еңбек жолдары * 1917 жылға дейін жергілікті байлардың жалшысы болды. * 1932 жылы «Жаңа құрылыс» колхозына кіріп, онда 1957 жылға дейін аға шопан болып істеді. * «Приаральск» совхозында қой фермасының меңгерушісі қызметін атқарды. * 1947 жылы отарындағы 405 қазақы тұқымды саулықтан 605 қозы өргізді. Ал отарындағы әр қойдан қырқылған жүннің мөлшері бойынша колхоздағы ең жоғары көрсеткішке жетті.Тынымсыз еңбектердің іс-әрекеті зор табысқа жеткізді. Наградалары * Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Социалистік Еңбек Ері (23 шілде, 1948 ж.) * Медальдар * Мақтау қағаздары Дереккөздер * [http://kitapkhana.kz/596-eshniyazov-mahambetl.html ЕШНИЯЗОВ МАХАМБЕТӘЛІ]// Кызылординская областная универсальная научная библиотека имени Абдильды Тажибаева
Rolling Stone журналы бойынша әлемнің барлық уақыттағы үздік 100 орындаушысы

2004 жылы Rolling Stone журналы «Мәңгі өмір сүрушілер: әлемнің барлық уақыттағы үздік 50 орындаушысы» (ағыл. The Immortals:The Fifty Greatest Artists of All Time) атты мақаласын жариялады. Тізім рок-н-роллдың 50-жылдығына арнайы дайындалған болатын. Журнал редакциясының ойына сүйенсек, рок-н-ролл 1954 жылдың 5 шілдесінде, Элвис Пресли өзінің That's All Right әнін жазған күні пайда болған. Дауыс берушілер қатарында танымал әншілермен қатар беделді музыкалық сыншылар да болған: Нил Даймонд, Dr. John, The Edge, Арт Гарфанкел, Дон Хенли, Крисси Хайнд, Moby, Кит Ричардс, Карлос Сантана, Брюс Спрингстин, Квентин Тарантино, Пит Тауншенд және т.б. Кейбір жеке әнші туралы өз анықтамаларын қазіргі заманның танымал өнер иелері қалдырған болатын. Мысалы, Бритни Спирс Мадонна туралы, ал Элтон Джон Литл Ричард туралы жазған. 2005 жылы журнал «Мәңгі өмір сүрушілер: әлемнің барлық уақыттағы үздік 100 орындаушысы» (ағыл. The Immortals:The 100 Greatest Artists of All Time) мақаласын жазу арқылы «мәңгі өмір сүруші» әртістер тізімін кеңейтті. 100 ұлы әншілердің тізімі 1-50 орындар (2004) 51-100 орындар (2005) Сілтемелер * [http://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-artists-of-all-time-19691231/the-band-20110420 Rolling Stone журналының ресми сайтындағы тізім]
Мұрат Шалабаев

Мұрат Шалабаев - Социалистік Еңбек Ері (31 қазан, 1949 ж.), шопан. 1896 жылы Қызылорда облысы Арал ауданында туған. Еңбек жолдары * 1913 жылдан1957 жылға дейін Амангелді атындағы колхозда шопан, аға шопан, қой фермасының меңгерушісі болды. * 1957 жылдан кейін «Приаральск» совхозында шопан болды. Қарапайым еңбеккер малға жем-шөп дайындауда, суаттарды реттеуде, қора-қопсыны дер кезінде жөндеуде әрқашан іскерлік танытты. * 1948 жылы ол отарындағы 407 қазақы тұқымды саулықтан 530 қозы алып, айрықша зор табысқа жетті. Сол жылы алынған қозыларды әр жүз саулыққа шаққанда 130-дан айналдырды. Отардағы әр қозы енесінен ажыратылғанда 42 кг-нан салмақ тартты. Бұл – үлкен жетістік болды. Наградалары * Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * КСРО Жоғары Советі Президумының 1949 жылғы 31 қазандағы Указымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. * Медальдар * Грамотолар Дереккөздер * [http://kitapkhana.kz/667-shalabaev-mrat.html ШАЛАБАЕВ МҰРАТ]// Кызылординская областная универсальная научная библиотека имени Абдильды Тажибаева
Ұштап Өтеулиева

Ұштап Өтеулиева - Социалистік Еңбек Ері (7 наурыз, 1960 жыл), Арал балық тоңазытқыш комбинатында жұмысшы болған. 1910 жылы Сырдария /қазіргі Қызылорда/ облысында туған. Еңбек жолдары мен наградалары * 1945 жылы Арал балық тоңазытқыш комбинатында жұмыс істей бастады. * 1965 жылы зейнетке шықты. * 1959 жылы «Социалистік жарыстың озаты» значогімен марапатталды. * Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Еңбектегі аса көрнекті табыстары үшін халықаралық әйелдер күнінің 50 жылдығы құрметіне орай КСРО Жоғары Советі Президумының 1960 жылы 7 наурыздағы Указымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. * Медальдар * Мақтау қағаздары Дереккөздер
Сайлаубек Исағұлұлы Таушаев

Сайлаубек Исағұлұлы Таушаев - Социалистік Еңбек Ері (1982 жыл), ауыл шаруашылығының озаты. ҚазССР - інің еңбек сіңірген ауыл шаруашылық қызметкері. 1948 жылы 20 қыркүйекте Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан), Ақсуат ауданы(қазіргі Тарбағатай) Жданов ауылында туған. Еңбек жолдары * 1976 жылы Семей облысындағы Новопокровка зоотехникалық малдәрігерлік техникумын бітірген. * 1966-1976 жылдары - Семей облысы Ақсуат (қазргі Тарбағатай ауданы)ауданы , "Ақсуат" совхозында шопан көмекшісі, аға шопан. * 1971 жылы - КОКП мүшесі * 1976 жылдан осы совхоздың қой өсіруші комсомол - жастар бригадасының ұстаз-тәлімгері Он бірінші бесжылдықта ол басқарған бригада алған міндеттемелерін абыроймен орындап, зор табыстармен қорытындылады. Жыл сайын әр жүз саулық қойдан 120 - 143 қозы алды. Қой басын аман сақтап, мемлекетке жүн тапсыру жоспарын асыра орындады. * 1981 - 1986 жылдары Қазақстан КП ОК-нің мүшесі болды. * Он бірінші сайлаудың КСРО Жоғарғы Советінің депутаты. Наградалары * Екі мәрте Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Социалистік Еңбек Ері (1982 жыл) * Медальдар * Грамоталар Дереккөздер
Николай Алексеевич Кузнецов

Николай Алексеевич Кузнецов - екі мәрте Социалистік Еңбек Ері (1973, 1979), азаматтық авиацияның үздігі, КСРО-ның еңбек сіңірген ұшқышы.19 желтоқсан, 1922 жылы Қарағанды облысы, Нұра ауданы, Ново-Карповка ауылында туған. Еңбек жолдары мен жетістіктері * 1942-1943 жылдары Петропавл қаласындағы Селище әскери авиамеханиктер мектебін, Магнитогорск қаласындағы ұшқыштар мектебін бітірді. * 1943-1971 жылдары - ұшқыш-нұсқаушы, әуе кораблінің командирі , бөлімше командирі, біріккен авиаотряд командирінің орынбасары қызметтерін атқарады. * 1945 жылы КОКП мүшесі. * Қазақ азаматтық авиация басқармасы бастығының 1- орынбасары. * 1976 жылдан Қазақстан КП ОК-інің мүшесі. * 1971 жылдан Қазақ азаматтық авиация басқармасының бастығы. * 10-11 сайлауларында ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты. Наградалары * Екі рет Ленин ордені * Екі мәрте Социалистік Еңбек Ері (1973, 1979) * 1980 жылдары КСРО Министерлер Кеңесі сыйлығының лауреаты * Медальдар Дереккөздер
Антонида Семеновна Плахина

{{Тұлға { style="background: transparent" { style="background: transparent" { style="background: transparent" Социалистік Еңбек Ері (1976) * 2 рет КСРО Халық шаруашылық жетістіктері көрмесінің алтын медалы. } Антонида Семеновна Плахина - Социалистік Еңбек Ері (1976), ауыл шаруашылығының озаты, сауыншы. 2 қараша 1937 жылы Ресейдің Омбы облысы Горький ауданы Чулико ауылында туған. Өмірбаян 1937 жылы 2 қарашада Омбы облысы Горький ауданы Чулино ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. Еңбек жолын 1955 жылы бастаған. 1956 жылы Қазақстанға көшіп келіп, Алматы облысы Қарасай ауданы "Каменский" колхозының мал фермасында сауыншы болып жұмыс істей бастады (кейінірек Октябрьдің 40 жылдығы атындағы ұжымшар болып өзгертілді). 1970 жылы әр сиырдан 6030 литр сүт алды, сол үшін Ленин орденімен марапатталды. Ауыл шаруашылығындағы ерен еңбегі үшін 1976 жылы Социалистік Еңбек Ері атағына ие болды. 1985 жылы әр сиырдан 8021 литр сүт алды, ол үшін Лениннің үшінші орденімен марапатталды. Екі рет КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды (8 және 9 шақырылым). Еңбек жолдары мен жетістіктері * 1955 жылы еңбек жолын бастаған. * 1956 жылдан Алматы облысы, Қаскелең ауданы, "Каменский" асыл тұқымды мал зауытында(бұрынғы "40 лет Октября" колхозы) сауыншы болып еңбек етті. * 1970 жылы әр сиырдан 6030 кг сүт сауды. * 1985 жылы 8021 кг сүт сауып, жоғары көрсеткіштерге жетті. * 8-9 сайлауларда КСРО Жоғарғы Советінің депутаты болды. Наградалары * З мәрте Ленин ордені * "Еңбек Қызыл Ту" ордені * Социалистік Еңбек Ері (1976) * 2 рет КСРО Халық шаруашылық жетістіктері көрмесінің алтын медалы. Дереккөздер
Тартил

Тартил — Құранды мәнерлеп оқу, декламация. Араб тілінде Құранды «мәнерлеп, асықпай, дауысты жақсылап шығарып оқу» мағынасын береді. Құранның әл-Муззәммил сүресінде Аллаһ тағала айтады: «...Және Құранды өте анықтап оқы» Тартил сөзі сонымен қатар Құранды Жәбірейіл періште Мұхаммед пайғамбарға қалай жеткізсе, солай мәнерлеп, бөліну (фасл) мен қосу (уасл) қағидаларын сақтап оқудың ережелерін атау үшін қолданылады. Ибн Касирдің тәпсірінде Муззәммил сүресінің аяты былай тәпсірленген: «яғни: Құранды мәнерлеп оқы, шын мәнінде бұл Құранды түсіну мен ол туралы ойлануға көмек болады. Және ол (Мұхаммед пайғамбар), Аллаһтың оған салауаты мен сәлемі болсын, солай оқитын болған». Дереккөздер Тағы қараңыз * Құран * Қырааттар * Тәджуид
Ақтөбе ажары

Ақтөбе Ажары — Қазақстанның Ақтөбе қаласының 11 шағын ауданында орналасқан үш көпқабатты ғимараттан тұратын тұрғын үй кешені. Салушы компания — «Лашын Инвест Холдинг» ЖШС. Құрылыс барысындағы жанжалдар «Ақтөбе Ажары» тұрғын үй комплексінің жобасы Ақтөбе облысының билік органдарына 2005 жылы таныстырылды. Құрылысшы компанияның пайымдауынша үш 25-қабатты ғимартаттан тұратын бұл комплекс Ақтөбе қаласының назар аударарлық орнына айналуы керек еді, бірақ пәтерлердің 70% үлескерлер сатып алғанымен құрылыс әлі аяғына жеткен жоқ болатын. 2007 жылы тапсырылуы керек болған кешеннің 2-ғимараты 2011 жылдың өзінде аяғына жеткен жоқ болатын. Құрылыс барысына көмектесу үшін қала әкімшілігі үйдің коммерцияға арналған бөлігінен қаланың коммуналды меншігіне 4 мың шаршы метр аумағын 400 млн теңгеге сатып алды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.diapazon.kz/aktobe/aktobe-theme-of-thet-day/40688-vmesto-trjoh-vysotok-doma-invalidy.html Вместо трёх высоток – дома-инвалиды] — «Диапазон» газеті * [http://www.inform.kz/rus/article/2331655 Работы по строительству жилого комплекса «Актобе Ажары» продолжаются] — «Kazinform» * [http://www.aktobegazeti.kz/?p=8995 «Ақтөбе ажары» тұрғын үй кешені: екінші үй құрылысы аяқталады] — «Ақтөбе» газеті
Артем Мисакович Вартанян

Артём Мисакович Вартанян - Социалистік Еңбек Ері(1963), Советтік шаруашылық қызмет қайраткері, Лениндік сыйлықтың лауреаты. 27 шілде 1912 жылы АрмССР-і Карсе қаласында туған. Еңбек жолдары * 1931 жылы Владикавказ политехникалық техникумын бітірді. * 1933 жылы Солтүстік түсті металл институтын бітірді. * 1939 жылдан КОКП мүшесі. * 1931-1941 жылдары Солтүстік Осетияда, Украинада және Пермь облысында өнеркәсіп орындарында басшы қызметте болды. * 1941-1949 жылдары Шымкент қорғасын зауытының бас металлургы, бас инженері, директоры. * 1949-1963 жылдары Өскемен қорғасын-мырыш комбинатының директоры. * 1963-1966 жылдары Оңтүстік Қазақстан халық шаруашылығы Кеңесінің төрағасы. ҚазКСР Халық шаруашылығы Советі жанындағы химия өнеркәсібі басқармасының бастығы, ҚазКСР Түсті металлургия министрінің орынбасары. * 1966-1975 жылдары ҚазКСР Министрлер Кеңесінің төрағасының бірінші орынбасары. * 1952 жылдан Қазақстан КП ОК-інің мүшесі. * 1966-1975 жылдары Қазақстан КП ОК-інің бюро мүшесі. * 1975 жылдан құрметті демалыста болды * 7-8 сайлауда КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты * 6-7 сайлауларды ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты Жетістіктері * Техникалық ғылымдардың кандидаты * Лениндік сыйлықтың лауреаты(1961) Наградалары * Ленин ордені * Еңбек Қызыл Ту ордені * Социалистік Еңбек Ері(1963) * Октябрь революциясы ордені * "Құрмет белгісі" ордені * Медальдар Дереккөздер
Қазақстан Дэвис кубогы командасы

Қазақстан Дэвис кубогы командасы — Қазақстан теннис федерациясы тарапынан жасақталып, Дэвис кубогында Қазақстан намысын қорғайтын команда. Қазақстан алғашқы рет 2011 жылы Әлемдік топқа 2010 жылы Швейцарияны жеңгеннен кейін шыққан. Алғашқы айналымда Чехияны 2011 жылы жеңгені арқасында Қазақстан Әлемдік топта 2012 жылы да ойнаған. 2013 жылы Қазақстан Австрия командасын Астанада 2-1 есебімен тізе бүктіріп ширек финалға жолдама алды. Осыдан кейін Қазақстан әлем бойынша рейтингте 7 орын алды. Сәуірдің 4-6 аралығында Женевада Швейцария құрамасына қарсы ширек финалда ойнайды. 2014 жылдың 4-сәуірдегі жағдайына сәйкес Қазақстан құрамасы Дэвис кубогының тізімінде 10-шы сатыда орын алып тұр. Тарихы Қазақстан алғашқы рет Дэвис кубогында 1995 жылы қатысқан. Қазақ командасы оған дейін КСРО атынан қатысқан. Құрама мүшелері *Андрей Голубьев *Евгений Королев *Михаил Кукушкин *Юрий Щукин *Алексей Кедрюк Команда капитаны — Диас Досқараев (2012 жылдың наурызынан) Дереккөздер
Бас шабу

]] Бас шабу — тірі жанның басын денесінен бөлу. Басты шабу қасақана іске асуы мүмкін: ауыл шаруашылығында құсты сою үшін, эксперименттік жануарлардың декапитациясы кезінде, өлтіру немесе өлім жазасын орындау кезінде. Арнайы құрылғы — гильотинаны қолдану арқылы немесе балта, қылыш немесе қанжар секілді шабушы-кесуші құралдарды қолдану арқылы іске асады. Кездейсоқ бастың шабылуы жарылыс кезінде, автомобиль аварияларында немесе басқа да қайғылы оқиғалардың кезінде орын алуы мүмкін. Бас шабу арқылы өзін-өзі өлтіру аз болса да, кейде кездеседі: 2003 жылы Ұлыбритания тұрғыны өзі құрастырған гильотина арқылы өз-өзіне қол жұмсаған. Басты шабу, егер оны өзінің немесе басқаның денесіне қан тамырларын тігу арқылы жалғамаса, күрт дамыған ишемия салдарынан бас миының тез арада өлуіне алып келеді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Гильотина
Гильотина

Гильотина — бастапқы мағынасы — басты шабу арқылы өлім жазасын іске асыруға арналған механизм. Бұндай өлім жазасын гильотиналау деп атайды. Техникада гильотина немесе гильотиналық пышақ — шабуға қатысы бар, кабельдерді шабуға, метал немесе қағаз беттерді кесуге немесе басқа да осы секілді операцияларды жасауға арналған механизмдердің жалпы атауы. Басты шабуға арналған гильотинаның басты бөлігі — вертикалді орналасқан меңзеушілермен еркін қозғалатын ауыр (40—100 кг) қисық пышақ. Пышақты 2—3 метр биіктікке көтеріп, сол жерде қыстырғышпен бекітілетін. Басы шабылатын адамның басы арнайы орынға орнатып, оның үстінен тесігі бар ағаш кесегін қоятын, содан кейін рычаг арқылы пышақты ұстап тұрған пышақ босаталып, үлкен жылдамдықпен құрбанның басына құлайтын. Тағы қараңыз * Өлім жазасы * Бас шабу
Curiosity

Curiosity (қазақша мағынасы қызығушылық дегенді білдіреді) — Марс бетіндегі Гейл кратерін зерттеуге арналған NASA-ның Марс ғылыми лабороториясы миссиясының аппараты (MSL). Curiosity қарашаның 26, 2011 жылы Cape Canaveral станциясында сағат 10:02 EST ұшырылып Гейл кратерінің Aeolis Palus деген жерінде тамыздың 6, 2012, 05:17 UTC уақытында сәтті қонды. Қонған орнының координаттары: . Аппарат мақсаттары мен тапсырмалары мынандай болды: Марс ғаламшарының климатын және геологиясын зерттеу; Гейл кратерінің арнайы телімдерінде бұрын соңды қоршаған ортада (микробиологиялық) тіршілік иелері болды ма, соның ішінде Марстағы су; және адамзаттың болашағы үшін ғаламшараралық тіршілік мүмкіншілігі сияқты сұрақтарға жауап іздеуге көмектесу. Curiosity's дизайны жоспарланған Марс 2020 миссиясының негізін қалайтын болады. 2012 жылы қараша айында Curiosity-дің екі-жылдық миссиясы белгісіз уақытқа дейін ұзартылды. Құрамы ---- Суреттер ---- ;Ауқымды суреттер Дереккөздер
Айтбақы Біләлов

Айтбақы Біләлов ((Андрей Беляев, 1958 жыл - 2013 жыл, 11 ақпан) — "Валют-Транзит-Банктің" 10 жылға сотталған бұрынғы төрағасы. Арғын тайпасының Сүйіндік руының Айдабол бөлімінен шыққан. Біләлов 2011 жылдың жазында қылмыстық топ құрды, қызмет бабын асыра пайдаланды, банк қаржысын ұрлады деген айыптар бойынша 10 жылға сотталған еді. Ол 2008 жылы да қаржылық қылмыс жасады деген айыппен үш жарым жылға сотталып, жаза мерзімі 2010 жылы тамызда аяқталған. Бірақ ол кезде жаңадан қылмыстық іс қозғалып, Айтбақы Біләлов қайтадан тұтқындалған. Қарағанды облыстық медицина орталығының жансақтау бөлімінде қайтыс болған. Қылмыстық атқару жүйесі департаментінің хабарлауына қарағанда, ол ауруханаға 10 ақпанда жазасын өтеп жатқан Қарабас кентінде жалпы режимдегі түзеу мекемесінен жеткізілген. Алдын ала ақпараттарға қарағанда, ол "миокарда талмасынан" қайтыс болуы мүмкін. Дереккөздер
Қазы

Елді мекен: * Қазы – Павлодар облысы Аққулы ауданы, Малыбай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Қазы – қазақ халқының ұлттық тағамы. * Қазы (атақ) – мұсылмандық сот міндетін атқарушы, төреші. * Қазы – Ертіс алабындағы көл. * Қазы – Ойыл өзенінің алабындағы қыстау.
Баб

Баб ( — «қақпа»; 20 қазан 1819 – 9 шілде 1850 ) Баби Сенімінің негізін қалаушы, пайғамбар және Баһаи Сенімінің үш негізгі тұлғаларының бірі. Шын есімі Сейіт Әли Мұхаммед Ширази . Бабтың қасиетті кітабы Байан деп аталады Ол қазіргі Иранның Шираз қаласынан шыққан саудагер болған. Жиырма төрт жасында (1844 жылдың 23 мамырында) өзінің «қайым» (немесе «мәһди», қазақша «мәди») екендігін жариялайды. Сол жариялымнан кейін қақпа мағынасын білдіретін Баб атағын алады. Оның мұраты қоғамды араға біраз уақыт салып келетін Елшінің келуіне дайындау болатын. Ол жазған жүздеген хаттары мен кітаптарында өзінің мессиялық миссиясын білдіріп, жаңа ілімнің негіздері мен заңдарын түсіреді. Баб қозғалысы он мыңдаған ізбасарға (баби) ие болып, Ирандық дінбасылар мен үкімет тарапынан қудаланады. 1850 жылы отыз жаста болған Баб Тебриз қаласында ату жазасына кесіліп, өлтіріледі. Дереккөздер
Қиса

Қиса — (1887-1919) Атырау облысы Индер ауданының Шыңбай деген жерінде дүниеге келген. Ақындық өнерге анасы Жансұлу мен Мұрат ақын тәрбиелеген. 1919 жылы ақ бандылардың қолынан қаза болған. Өлең, айтыстарымен бірге, «Сағындым, Жайық» деген әні сақталған. Дереккөздер
Құмарбек Көпенұлы

Құмарбек Көпенұлы (1899-1932) — Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл ауданында дүниеге келген. 1932 жылы Кеңес өкіметінің солақай саясатының кесірінен атылған. Қ. Көпенұлының бүгінгі күнге екі әні ғана жетті. Дереккөздер
Қызыл Тұрдалыұлы

Қызыл Тұрдалыұлы (1860-1921) - қазақ халық әнші, сазгер, ақындығымен қатар жыраулық шеберлігімен де елге танылған. Қазіргі Ақтөбе облысының Ойыл ауданы Көптоғай ауылында туған. Мұхит салдың заманындағы ірі әншілердің бірі. Ол 1921-22 жылдардағы ашаршылықтың құрбаны болған. Қызылдың «Мешін-тауық», «Ой, гөк» атты екі әні ғана сақталған. Дереккөздер
Мұхаметжан Майбасарұлы

Мұхаметжан Майбасарұлы (1954-1921) - әнші, ақын. Абай тәрбиесінде болған. Абай мен Шәкәрім шығармаларын орындап, насихаттаған. Өз жанынан «Көлқайнар», «Қайран жастық» сияқты әндер шығарған. Дереккөздер
Пішән Жәлмендеұлы

Пішән Жәлмендеұлы (1884-1921) - әнші, ақын. Пішән Жәлмендеұлы қазіргі Алматы облысы Қаратал ауданы Байшегір ауылында туған. Ақын, әнші, күйшілігімен қатар, ел басқару ісіне де белсене араласып, 18 жасында болыс болған Пішән 1921 жылы жаламен абақтыға қамалып, өлім жазасына кесілген. П. Жәлмендеұлының бірқатар әндері бүгінге жетті. Дереккөздер
Рыскелді Сауданұлы

Рыскелді Сауданұлы (1888-1943) — Алматы облысы Кеген ауданының Тоғызбұлақ өңірінде өмірге келген. Туғаннан кейін қырық күн өткен соң көзі көрмейтіндігі белгілі болады. Табиғи дарынның арқасында көкірегі ояу, санасы сергек Рыскелді өсе келе әнші, ақын атанады. Ол өмірде болып жатқан құбылыстарға жете көңіл аударып, ел аузынан естігендерін өлең қып өрнектеп, әнге қосқан. Рыскелдінің «Жасасын мына Совет, жасатады», «Жамбылға», «Күлімханға», «О дүниеге барғанда» атты өлеңдері мен «Жайдарман», «Илигай, сәулем», «Жан қалқа» әндері сақталған. Ол кеңестік идеологияның солақай саясатына қарсы шыққандықтан, қудаланып, түрмеге қамалған. «Кіші Октябрь» дүрбелеңі кезінде амалсыз Қытай ауады. Алайда тағдырға мойынсұнбай, өнерден қол үзбеген. Рыскелді тамыршы, көріпкел де болған адам. Өзінің дүниеден өтер күнін алдын-ала дәл айтқан ол 1943 ж. қайтыс болды.. Албан тайпасының Бозым руынан шыққан. Дереккөздер
Сәдіқожа Мошанұлы

Сәдіқожа Мошанұлы (1917-1946) — Алматы облысы Кетпен тауының етегінде дүниеге келіп, ҚХР ШҰАР Құлжа қаласында қайтыс болды. Ол - жасынан әнші атанған, әрі суырыпсалма ақындығымен де, жыр, дастандарды жырлаған жыршылығымен де халық жадында қалған, аз ғұмыр сүрсе де, соңына өшпес мұра қалдырған талант иесі. Жетісу өңірі әншілік мектебінің алтын уығының бірі. Сәдіқожа әндері халықтық дәстүрмен тамырлас болғандықтан, ел жадына тез ұялап, жатталып қалды. Ол қазақ ән өнерінің алтын қорына қосылған «Сары бидай», «Ахау, қалаулы-ай», «Ей, ахау», «Ахау, айым», «Сағынсаң, қалқа, өзің кел», «Угай-ай» секілді қайталанбас әндерді өміре әкелді. Сәдіқожа 1931 жылы колхоздандыру саясатының ықпалынан еріксіз Қытайға ауған туған-туыстарымен бірге жат жерге қоныс аударып, сол жақта 1946 жылы сүзек ауруынан қайтыс болды. Сүйегі Құлжа қаласының солтүстігіндегі тау сілеміндегі Білікші деген жерде жатыр.. Дереккөздер
Сейітжан сал Көрпешұлы

Сейітжан сал Көрпешұлы (1819-1885), ел аузындағы дерек бойынша, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы Гүлтөбе-Маманай мекенінде дүниеге келген. Оның әкесі Көрпеш–атақты Шақшақ шешеннің баласы Баһрамның 7 ұлының бірі деген де болжам бар. Өкінішке қарай, Сейітжан салдың «Қанатталды» атты әні ғана бүгінге жетті. Дереккөздер
Тәуке Мұстафаұлы

Тәуке Мұстафаұлы (1873-1927) — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы Тоқырауын өзенінің бойында туған. Жасында Мөңке деген ауыл молдасынан оқып, хат таниды. Уәйіс Шондыбайұлы сынды өнерпаздармен үзеңгілес болған Тәукенің «Тәукенің әні» деген туындысы жетті. Дереккөздер
Тоғжан (әнші)

Тоғжан (XIX-XX ғ.ғ.) — Көкшетауда туған. Туған, қайтыс болған жылдары белгісіз. Ел аузында ол Біржан сал, Нүркей ақындармен замандас болған дерек бар. Осы күнге Тоғжанның «Гөй-гөй» деген әні жеткен. Дереккөздер
Тұрсын Алдашұлы

Тұрсын Алдашұлы — Маңғыстау өңіріндегі «жеті қайқы» атанған 7 өнерпаздың бірі. Ол жастайынан жиын–тойларда өнер көрсетіп, ел көзіне түскен. Оның әндерінің бәрі жер атымен аталған. Ел ішінде көп орындалатындары – «Оймауыт», «Көлқайнар», «Айрық». Дереккөздер
Шама Нұрұлы

Шама Нұрұлы (XIX-XX ғ.ғ.) Ақмола облысындағы Ереймен тауының етегінде туып-өскен. Оның «Шама» деген әнін Жарылғапбердіден Қали үйреніп, бүгінге жеткізеді. Бұл әнді кезінде музыка зерттеуші А. В. Затаевич жазып алып, өзінің «Қазақ халқының 500 ән-күйі» атты еңбегінде жариялады. Дереккөздер
Шолтаман Байсарыұлы

Шолтаман Байсарыұлы — Маңғыстау өңірінде өмір сүрген. Шолтаман әнші–әйгілі жеті қайқының бірі. Ел аузындағы дерек бойынша, даусы зор болған екен. Шолтаманың бізге жеткен жалғыз әні– «Талкеме» Дереккөздер
Абылайхан Қармысов

Абылайхан Қармысов - қазақстандық әнші. Өмірбаяны 1960 жылы Алматы облысы Панфилов ауданы Сарыбел ауылында туған. 1982 жылы қазіргі Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетін бітірген. Қазір Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясында әнші. Дереккөздер
Ажар Сейтенова

Ажар Сейтенова 1972 жылы Батыс Қазақстан облысы Казталовка ауданы Әжібай селосы Қызыл Ту елді мекенінде дүниеге келген. 1995 жылы Халел Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетін, 2003 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. 2003-2008 жылдары Атырау қаласындағы Дина Нұрпейісова атындағы халықтық музыка академиясында, Атырау музыка колледжінде ұстаздық етті. Қазір Атырау облыстық халық шығармашылығы орталығында әнші. Дереккөздер
Ақан Жылқышыбайұлы Әбдуәлі

Ақан Жылқышыбайұлы Әбдуәлі (, Жамбыл ауданы (Алматы облысы), Қазақ КСР) — қазақтың дәстүрлі әншісі, музыка педагогы, қоғам қайраткері. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2011), «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты (2004). 2019–2021 жылдары Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры, 2021 жылдан бастап ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Мәдениет комитетінің төрағасы. Өмірбаяны Ақан Әбдуәлі 1975 жылы 16 қарашада Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Шиен ауылында дүниеге келді. 2005 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын «әртіс, педагог» мамандығы бойынша тәмамдады. 2012 жылы Алматы экономика және статистика академиясын «экономика бакалавры» мамандығы бойынша бітірді. Еңбек жолы 1996–2002 — Алматы облыстық Сүйінбай атындағы филармонияның солисі (Талдықорған). 2003–2004 — «Қазақконцерттің» солист-инструменталисті (Алматы). 2005–2007 — Ж. Елебеков атындағы эстрада-цирк колледжінің оқытушысы. 2007–2008 — Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының оқытушысы. 2008–2015 — А. Қ. Жұбанов атындағы Республикалық қазақ мамандандырылған музыка мектеп-интернаты директорының орынбасары, кейін і. о. директоры. 2015–2016 — Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының директоры. 2016–2018 — Алматы облысы мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы (і. о.). 2018–2019 — Алматы облысы әкімінің орынбасары. 2019–2021 — Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры. 2021 жылдан бері — ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Мәдениет комитетінің төрағасы. Марапаттары * «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» (2011). * «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы (2004). * Ыбырай Алтынсарин атындағы медаль (2009). * «Қазақстан тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001); * «Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл» (2011); * «Қазақстан Конституциясына 20 жыл» (2015); * «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігіне 25 жыл» (2016); * «Астанаға 20 жыл» (2018); * «Қазақстан Конституциясына 25 жыл» (2021). * «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» мерейтойлық медалі (2015). * ТМД Парламентаралық Ассамблеясының «Мәдениет пен өнерді дамытуға қосқан үлесі үшін» құрмет белгісі (2017). Дереккөздер
Шейх әл-Ислам

Шейх әл-Ислам — кейбір мұсылман елдеріндегі Ислам мәселелері бойынша ең жоғары мансап иесінің атағы. Бұл лауазым Ислам шариғатын жетік білге және бұрын кездеспеген оқиғаларға байланысты үкім шығара алатын мұсылман ғалымдарына берілген. Сонымен қатар шейх әл-Ислам мұсылман үмметінің көзінде беделге ие болуы тиіс еді. Бірқатар Ислам қоғамдарынды шейх әл-Ислам деп бас қазыны атаған. «Шейх әл-Ислам» атағына ие болған ғалымдар * Шейхул-Ислам Ибн Таймийа * Ибн әл-Қаийм әл-Джәузия Тағы қараңыз * Ислам дініндегі діни лауазымдар мен атақтар * Шейх
Ақмарал Ерімбетова

Ақмарал Тастанбекқызы Ерімбетова (1976 жылы Маңғыстау облысы Теңге ауылында туған) - Маңғыстау өңірі әндерінің орындаушысы. Өмірбаяны 1976 жылы Маңғыстау облысы Теңге ауылында дүниеге келген. 1997 жылы Маңғыстау өнер колледжінің жыр-терме мектебін бітірді. Колледжде оның жетекшілері ҚР еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Бауыржан Сатыбалдин мен Аманжол Самықов болды. 1997-1998 жылдары ол М. Өскенбаев атындағы Маңғыстау облысы филармониясының солисі және Абыл атындағы музыкалық мектептің мұғалімі қызметтерін атқарды. 1998 жылы ол Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясындағы халық музыкасы кафедрасына түсті. Консерваторияда оның жетекшілері Батыс Қазақстан қазақ фольклорлық музыкасының шеберлері Сәуле Жанпейісова, Елдос Еміл мен Айгүл Қосанова болды. 2003 жылы консерваторияны бітірген соң ол М. Өскенбаев атындағы Маңғыстау облысы филармониясының солисі болып және Маңғыстау өнер колледжінде мұғалім болып қабылданды. Қазіргі уақытта сол жерлерде қызмет атқаруда.. Марапаттары ҚР еңбек үздігі белгісімен марапатталған. Дереккөздер
Ақмарал Кемелханова

Ақмарал Кемелханова (1 қантар 1978 жыл, Маңғышлақ облысы Жаңаөзен қаласы) — қазақ әнші. Өмірбаяны 1978 жылы Маңғыстау облысы Жаңаөзен қаласында дүниеге келген. 2000 жылы Ақтау қаласындағы Өнер колледжін 2005 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір «Сазген сазы» фольклорлық-этнографиялық ансамблінде әнші. Дереккөздер
Ақмарал Ноғайбаева

Ақмарал Ноғайбаева 1973 жылы Қызылорда облысы Шиелі ауданында дүниеге келген. Қазір Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде ұстаздық етеді. Репертуарында Н. Бекежановтың шығармалары, халық әндері бар. Дереккөздер
Амандық Көмекұлы

Амандық Көмекұлы – 1956 жылдың 20 қазанында Түркіменстан Республикасы, Шарджау облысы, Данев ауданында туған. Маңғыстау жыршылық мектебінің өкілі. Жамбыл Гидромелиорация құрылыс институтын және Қорқыт атындағы Қызылорда Мемлекеттік университетін бітірген. 1977 – 2003 жылдар аралығында Алматы, Қызылорда, Атырау, Мәскеу, Ленинград, Ақтау, Самарқанд, Ташкент, Киев, Вашингтон, қалаларында өткізілген әр деңгейдегі облыстық, Республикалық, Бүкілодақтық және халықаралық байқаулар мен фольклорлық фестивальдардың бірнеше дүркін лауреаты және жеңімпаз жүлдегері. 1988 жылы Ташкент «Мелодия» фирмасынан өзінің жеке орындауында «Термелер» (Гигант) күйтабағы шығарылған. 2001 жылы «Ғасырлар сазы» атты Қазақстан халық шығармаларын орындаушы өнер шеберлерінің антологиясына (алтын диск) енген. 2001 жылы «Арнау», 2003 жылы «Мен ақсұңқар құстың сойы едім» атты үнтаспалары шығарылған. 2003 жылы Махамбеттің 200 жылдығына арналған ЮНЕСКО шеңберіндегі жыраулар сайысының бас жүлдегері (Гран-при) 1990–2006 жылдар аралығында Алматыдағы Құрманғазы атындағы ұлттық консерваторияда, Астанадағы «Өнер» Академиясында, Атыраудағы Д.Нұрпейісова атындағы өнер Акдемиясында шеберлік-сыныбын (мастер-класс) өткізді. 2007 жылы «Мәңгілік сарын» бағдарламасының «Күміс көмей» жүлдесінің иегері. 2009 жылы ҚР «Мәдениет қайраткері» атағына ие болған. 2009-2011 жылдар аралығында «Ел» продюссерлік орталығының ұйымдастыруымен «Алпамыс», «Ер Тарғын», «Қыз Жібек», «Қырымның 40 батыры» дастандарын жырлаған жазбалары Мәдениет Министрлігінің «Алтын қорында» сақтаулы. Тарих мамандығы бойынша педогогика ғылымдарының магистрі. ҚҰӨУ «Қорқыт» атындағы ғылыми зерттеу институтының «Біліктігі жоғары деңгейдегі маман» ғылыми қызметкері. «Дәстүрлі ән» кафедрасының доценті. 2022 жылы «XVIII-XXI ғасырлар арасындағы Маңғыстау ақын-жыраулары» 420 беттен тұратын хрестоматиялық оқулық кітабы жарық көрді. Дереккөздер
Асылхан Шүңіреков

Асылхан Шүңіреков 1960 жылы Жамбыл облысы Мойынқұм ауданында дүниеге келген. Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институтын бітірген. Студент кезінде «Алатау» халықтық жастар ансамблінің, жамбылдық домбырашы әншілер триосының тұрақты мүшесі болған. Қазір Жамбыл облыстық филармониясының әншісі және « Тараз» триосы ЖШС директоры. Дереккөздер
Әділет Мұса

Әділет Мұса 1969 жылы Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Айнабұлақ ауылында туған. 1989-1991 жылдары Ж. Елебеков атындағы Республикалық эстрада-цирк колледжінде оқыған. 1994-99 жылдар аралығында Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында білім алған. Қазір Қорғаныс министрлігі Орталық ансамблінің жетекшісі. Дереккөздер
Әйгерім Нартүйеева

Әйгерім Нартүйеева 1985 жылы Алматы облысы Райымбек ауданы Көмірші ауылында туған. 2005 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясының әншісі және Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында оқытушы. Дереккөздер
Әмина Нұғыманова

Әмина Нұғыманова (1928-2007) Шығыс Қазақстан облысының Бақты ауылында дүниеге келген. Бала кезінде атасы Нұғыман қажы Кеңес үкіметі тарапынан қуғынға ұшырап, ҚХР Шыңжаң өлкесінің Шәуешек қаласын паналаған. Әмина Үрімжі университетін, кейін өз Отанына оралып, 1960 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Ғылым кандидаты, доцент. Дереккөздер
Әскербек Еңкебаев

Әскербек Еңкебаев 1938 жылы Қызылорда қаласында туған. Қазіргі Ж. Елебеков атындағы Республикалық эстрада-цирк колледжін бітірген. «Қазақконцерт» бірлестігінде, Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясында, Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде қызмет атқарған. Дереккөздер
Әсімхан Қосбасаров

Әсімхан Қосбасаров (1916-2005) 1916 жылы Алматы облысы Жамбыл ауданы Шолақ Қарғалы ауылында туған. Қазақстанның халық ақыны, ҚР еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. Жамбыл, Кенен, Үмбетәлі сияқты белгілі өнер иелерінен тәлім алған. Ә. Қосбасаровтың «Ақжамал», «Қалипа-Жамал» атты бірнеше әні бар. Дереккөздер
Гүлзира Бөкейхан

Гүлзира Бөкейхан (1969 жыл, ҚХР ШҰАР Алтай аймағы) - әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. 1999 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір Астана мемлекеттік филармониясында және Президенттік мәдениет орталығында әнші. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://baq.kz/kk/blog/342/blog-342-5162 Гүлзира БӨКЕЙХАН, ҚР еңбек сіңірген қайраткері: Жүрегімнен шығатыны – халық әндері]
Ербол Біләл

Ербол Біләл 1979 жылы қазіргі Алматы облысы Сарқанд қаласында туған. 2003 жылы Талдықорған қаласындағы Қ. Байсейітов атындағы музыка колледжін, 2009 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясында әнші. Дереккөздер
Ерлан Құжиманов

Ерлан Құжиманов (1969 жыл, Шығыс Қазақстан облысы, Ақсуат ауданы, Социал ауылы) - әнші. Білімі * 1994 жылы Қарағанды педагогикалық институтын; * 2004 жылы Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін бітірді. Еңбек жолы * Қазір Қарағанды облыстық Қ. Байжанов атындағы концерттік бірлестіктің әншісі. Қ. Байжанов атындағы концерттік бірлестіктегі 1995 жылы құрылған ұжым - «Әуен» ансамблінің орындаушысы. Марапаттары * 1997 жылы Ш. Қалдаяқов атындағы II Халықаралық конкурстың лауреаты атағына ие болды. * 1999 жылы ол «Шабыт» Республикалық жастар шығармашылығы фестивалінде бас жүлдеге ие болып, Президент стипендиаты болды. Дереккөздер
Ерлан Рысқалиұлы Рысқали

{{Музыкант { } }} Ерлан Рысқалиұлы Рысқали (1982 жылы 15 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы Шұбартау ауданыда туған) — қазақтың дәстүрлі және халық әндерін кеңінен насихаттап жүрген дарынды әнші. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2016). Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ұстазы. Сегіз сері, Біржан сал, Ақан серілерден бастау алған халқымыздың Арқа әншілік мектебінің жалғастырушы өкілі. Толығырақ * Ерлан Рысқалиұлы 1982 жылы 15 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы Шұбартау ауданы Қосағаш ауылында дүниеге келген. * 1995 - 2001 жылдары А.Жұбанов атындағы республикалық арнаулы музыкалық мектеп-интернатында білім алған. * 2001 - 2005 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының халық әні кафедрасында оқып бітірген. * 2005 - 2007 жылдары Аталған оқу орнының ассистент-стажерлығын Қазақ ССРнің халық артисі, профессор Қайрат Байбосыновтың сыныбы бойынша бітірген. * Қазақ мемлекеттік филармониясының жеке орындаушысы. * Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ұстазы.. * Қазақ радиосында редактор-жүргізуші. Жетістіктері * 2003 - 2004 жылдары өткен Майра Уәлиқызы атындағы халықаралық байқаудың, Жүсіпбек Елебеков атындағы республикалық, Әсет Найманбаев атындағы аймақтық, Республикалық «Асыл мұра» бауқауларының жүлдегері. * 2005 - 2006 жылдары Мәди Бәпиұлы атындағы байқаулардың жүлдегері. * 2009 жылы өткен Н.Тілендиев атындағы ІІ халықаралық әншілер және күйшілер байқауының ән номинациясы бойынша І дәрежелі, Әміре Қашаубаев атындағы VІІ республикалық дәстүрлі әншілер байқауының І дәрежелі лауреаты. 2011 қыркүйектің 15-25 аралығында Ресей федератциясында өткен халықаралық «Голоса Золотой степи» атты байқаудың Гран При жүлдесін жеңіп алған. Марапаттары * 2011 - Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті - елбасы қоры сыйлығының лауреаты * 2016 - Елбасының жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағы берілді. Дереккөздер
Ерлан Стамғазиев

Ерлан Стамғазиев 1970 жылы Алматы облысы Кеген ауданы Көппияз ауылында туған. 1989 жылы Алматыдағы П.И.Чайковский атындағы музыка колледжін, 1995 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. 1998 жылдан Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясында әнші. Дереккөздер
Жақсыгелді Кемалов

Жақсыгелді Кемалов 1960 жылы Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы Ақтүбек ауылында туған. Мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының иегері. Қазір Қ. Байжанов атындағы Қарағанды облыстық концерттік бірлестігінің әншісі. Тәттімбет атындағы өнер-саз колледжінде ұстаздық етеді. Дереккөздер