kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Балмағамбет Аймаханов

Балмағамбет Аймаханов(1910-1956), кен қопарушы, стахановшы. Жаңаарқаның түлегі. Жігіт шағында Ащысай, Хантағы комбинаттарында жұмыс істеді. Ұлы Отан соғысы жүріп жатқан кезде Жезқазған кен орнына барып, шахтада кен қопарушы болып жұмысқа орналасады. Жезқазғанда істеген алғашқы күндерден бастап шахта асты жұмысының тәсілін жетік білетін қайратты жас жігіт нормаларын үнемі асыра орындаумен көзге түседі. Біраз уақыт өте келе Жезқазған шахтасы кен қопарушыларының алдына шығып, стахановшы-шахтер атанады. Ұлы Отан соғысы жылдарындағы сұраныстың артуын азаматтық борышым деп түсінген патриот азамат жауынгерлік вахтаға тұрып, бір сменалық нормасын 4000% орындап, дүниежүзілік рекорд жасайды. Академик Қ.Сәтбаевтың: «Отан соғысы кезінде елу кен қопарушының жұмысын бір өзі атқарып, елу мың тонна мыс рудасын өндірген қазақ батыры Балмағамбет Аймаханов сынды ерлердің өнегелі ісі мәңгі жасайды», деген сөзі осы ризашылықтан туса керек. Аймаханов 1948 ж. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланды. Ленин орденімен марапатталған. Дереккөздер
Сәдуақасов атындағы көше (Алматы)

Сәдуақасов атындағы көше. Көшеге қоғам қайраткері, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақ КСР Ғылым Академиясының корреспондент-мүшесі, Ш. Уәлиханов атындағы сыйлықтың иегері Қожахмет Сәдуақасовтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 22.04.1997 № 199 шешімі) берілген. Қожахмет Сәдуақасов Алматы облысы Ұйғыр ауданында дүниеге келген. Ол А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының бөлім меңгерушісі, Ұйғыртану институтының директоры қызметтерін атқарған. Көше Әуезов ауданының «Достық» шағын ауданында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, Шаляпин көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 1600 метр. Дереккөздер
Қазығұрт атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақ ұғымындағы киелі мекен, адамзатты топан судан құтқарған қасиетті таудың атауы (Алматы қаласы мәслихаттың 4.04.2001 № 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген. Қазығұрт Түркістан облысында. Қазығұрт ауданының таңбасында Нұх пайғамбардың кемесі бейнеленген. Жергілікті аңыз бойынша, Нұх пайғамбардың кемесі топан судан кейін Қазығұрт тауына тоқтаған. Тау беткейінде үлкен қайықтың түбіңе өте ұқсас тас құрылым бар. Екі шыңның арасындағы қазаншұңқырда тастан диаметрі 120 метрлік шеңбер, ортасында 36 метрлік крест қаланған. Зороастризмнің бұл ескерткішіне 2 - 2,5 мыңдай жыл болды. Көше Медеу ауданында Жиренше шешен атындағы көше мен Келес көшелердің аралығында орналасқан. Хантәңірі, Қызылжар, Бішкек көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы - 1-ші көше. Кешенін ұзындығы - 1500 метр. Дереккөздер
Аңырақай атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақ тарихындағы аса бір күрделі «Ақтабан шұбырынды Алқакөл сұлама» кезеңіндегі бетбұрыс жасалған киелі аймақтық Абылай ханның басшылығымен қазақ сарбаздарының 1730 жылы жоңғар әскерлеріне күйрете соққы берген жері - Аңырақайдың атауы (Алматы қаласы мәслихатының 4.04.2001 № 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген. Көше Медеу ауданындағы «Думан-1» шағынауданында орналасқан. Ол Келес көшесінен басталып, Жиренше көшесіне дейін созылып жатыр. Ақмешіт, Ақжайық, Бішкек, Қызылжар көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - 9-шы линия көшесі. Көшенің ұзындығы - 1500 метр. Дереккөздер
Газды гидраттар

Газды гидраттар — сырт көрінісі қарға немесе борпылдақтау мұзға ұқсайтын қатты кристалдық заттар. Өзінің болмысы тұрғысынан газды гидраттар қатты ерітінділерге сәйкес келеді, ондағы еріткіш рөлін су молекулаларынан құралған кристалдық тор, ал еріген заттар рөлін аталған тордың ішкі қуыстарына сорылған газ молекулалары атқарады. Гидрат құраушы газдар — Аr, Kr, Xe, Ne, O 2 , CO 2 , H 2 S, CH 4 , C 2 H 6 , C 3 H 8 , изо-C 4 H 10 ж.б. He, н-C 4 C 10 және олардан жоғары көмірсутектер газды гидраттар құруға жарамсыз, өйткені олардың молекулаларының өлшемі 9 Å асады. Кез-келген газды гидраттар температура мен қысымның арнаулы мөлшерлері жағдайында ғана қалыптаса алады, бұл көрсеткіштер газ бен су құрамына тікелей байланысты. Дереккөздер
Бұралқы Құдайбергенұлы

Бұралқы Құдайбергенұлы (1878-1970), төкпе ақын, Қаз КСР-інің халық ақыны (1944). Жаңаарқаның түлегі. Руы Тама, оның ішіңде Төлеп. Жастайынан пысықтығымен, мінезге бай сыйлылығымен, орнын тауып сөйлейтін шешендігімен ел көзіне ерте түседі. 1921 жылы Үшабыз болысына ревком төрағасы, кейін Мұңлы болысы төрағасының хатшысы болған. Бұралқы ақындықпен жас кезінен айналысқан. Домбыра тартып, өлең айтып қана қоймай, сол кездегі дәстүр бойынша қыз-жігіттің айтысына түсіп, өзінің ақындығын аңғартады. Жас кезіндегі айтыстарынан кейінгі ұрпаққа жеткендері «Бұралқы мен Ақсұлу қыз айтысы» және «Дәрхия қыз бен Бұралқы айтысы» деп аталатын екі көлемді айтысы. Бұралқының ақындық өнерінің кемелдену кезеңі Ұлы Отан соғысы жылдарына саяды. Соғыстың ауыр күндерінде көңлі жабырқаған елді рухани түлету, женістің болатынына елді иландыру, қиындықты сабырмен жеңуге шақыру Бұралқы шығармаларының негізгі арқауына айналды. Ақынның бір топ қолжазбалары ҚР Ұлттық ғылым академиясының сирек қолжазбалар қорында сақтаулы. «Пернедегі термелер» атты жинаққа (1965) «Туған жер» атты өлеңі енді. Дереккөздер
Кезең (Мұнай және газ)

Кезең Тарихи геологияда: Жер планетасы дамуының және ондағы тіршілік эволюциясының біршама ірі де нақтылы мерізіміне сәйкес келетін бірегей жержылнамалық (геотарихи) шкала бірлігі; геологиялық эраның құрам бөлігі болып табылады, жекелеген геологиялық жүйенің түзіліп үлгеру уақытына сәйкес келеді. Геологиялық К. ұзақтығы әдетте ондаған миллион жылдармен өлшенеді (шамамен 1-2 млн жылдан аспайтын төрттік кезеңнен өзгесі), әрбір K. екі немесе үш геологиялық дәуірге жіктеледі. Геологиялық процестердің кезеңділігі Жер тарихындағы температура ауытқулары, планетаның тектоникалық дамуы, вулканизм мен магматизм, шөгінділену, рудалану, көміржиналу, тұзжиналу т.с.с геологиялық процестер кезеңділігі. Бұл кезенділіктер жинақтала келіп геоморфологиялық процестердің кезеңділігін туындатады, ал ол, өз кезегінде, эрозиялық айналымдылықты, мұзбасу, трансгрессия және регрессия ырғаұтылықтарын туындатады. Г.П.К. өзінің ұзақтығы тұрғысынан түрліше болуы ықтимал, яғни мұндай кезеңділіктер тәуліктермен, жылдармен, жүздеген жылдармен, мыңдаған жылдармен, жүздеген мың жылдармен, миллиондаған жылдармен өлшенуі мүмкін. Аталған процестер кезеңділігінің туындауына көбінесе ғарыштық фактоларлар себепші. Шөгінденудегі кезеңділік тау жынысы қатқабаттарының титпсірының қимасында петрографиялық немесе литологиялық құрамы жағынанан аттас немесе ұқсас тау жынысытардың бірнеше рет қайталануы. Мұндай кезеңділіктің типтері және олардың қалыптасу себептері сан алуан. Солардың бірі ретінде түзілімденудің маусымдық өзгермелілігін атауға болады. Мұндай өзгермеліліктің мәні — әр түрлі маусым кезеңдерінде сол маусымға тән түзілімдердің ғана қалыптасуы, осылайша түзілген тау жынысытар қабатында нақтылы қабатшалардың заңды түрде алмасып отыруы. Маусымды кезеңділіктің жарқын мысалы — таспалы саздардың қалыптасуы. Флишті формация түзілуі да,сайып келгенде, Ш.К. нәтижесі, себебі флишті формация қимасындағы әрбір ырғақ арнаулы түзілімдену процесінің мезгіл-мезгіл қайталанып отыруымен сипатталатын нақтылы кезеңінің нәтижесі. Дереккөздер
Сәмәди атындағы көше (Алматы)

Сәмәди атындағы көше. Көшеге көрнекті қаламгер, ұйғыр әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі, Қазақстанның Халық жазушысы Зия Сәмедидің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 Ма 27 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 Ма 5/765 қаулысы) берілген. Көше Алатау ауданының «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 500 метр. Дереккөздер
Шарқашаулы бұрғылау

Бұрғылау сайманы рөлін "шарқашауыш" деп аталатын үнемі айналып тұратын бұдыр-бұдыр деталдар атқаратын бұрғылау түрі. Шарқашауыш ұңғыма оқпанындағы таужынысты түгелімен уатуы немесе ұңғыма жиектері бойымен ғана уатуы ықтимал. Соңғы жағдайда құбырлық шарқашауыштар пайдаланылады, бұлар оқпаннан бұрғылау тасбағандарын көтеріп алу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Дереккөздер
Кенорындарды тікелей іздеу.

Кенорындарды тікелей іздеу Мұнай және газ геологиясында: көмірсутектердің жер қойнауларында шоғырлануына байланысты таужыныстар қимасының беткі бөлігінде, гидросферада. атмосфераның төменгі жапсарында туындайтын әр түрлі геофизикалық және геохимиялық қалыпсыздықтарды геологиялық-геофизикалық жұмыстар көмегімен тап басу. Кенорындарды тікелей іздеу жұмыстары геофизикалық әдістер тобын немесе геохимиялық әдістер тобын пайдаланады. Геофизикалық әдістерді қолдану негізі ретінде мұнай мен газ жатындары өздерінің физикалық қасиеттері жағынан оларды кіріктіретін сулы тұтқыштардан өзгеше сипаттарды иеленгендігі және сол көмірсутектердің өзге орталарға жылыстай енуі салдарынан жатындарды көмкеретін таужыныстардың физикалық сипаттарында әр түрлі қалыпсыздықтар туындайтындығы алынады. Әдетте көмірсутектер жатыны орналасқан өңірлер таужыныстар тығыздығының азаюымен, біріктірілген электрлік кедергісінін артуымен т.с.с. сипатталады. Аталған белдемдерді құрайтын таужыныстардың физикалық қасиеттерінің жаңағы келтірілген және өзге де ерекшеліктері әр түрлі геофизикалық әдістер көмегімен оп-оңай анықталады. Геохимиялық, әдістерді қолдану жатытындардан шашырай тараған көмірсутектер жер бетіне шейін көтеріліп, сол көтерілу деңгейлеріндегі судың, топырақ микрофлорасының құрамын, газдардың, сұйық таушайыр тектестерінің т.б. құрамы мен мөлшерін айтарлықтай өзгертуіне байланысты туындаған әр түрлі геохимиялык қалыпсыздықтарды саралауға негізделген. Геохимиялық әдістердің бес түрі белгілі: *газгеохимиялық; *гидрогеохимиялық; *микробиологиялық; *литогеохимиялық; *таушайыртанымдық. Дереккөздер
Шанақты бұрғылау

Бұрғыланған таужыныстар ұңғыма оқпанынан оның ернеуіне "шанақ" деп аталатын арнаулы жабдық көмегімен көтерілетін айналмалы бұрғылау түрі. Шанақтың ең төменгі нүктесінде бұрғылау теспетемірі (наконечник) орнатылған. Дереккөздер
Саққорған орамы (Астана)

Саққорған орамы (Астана) - бұрынғы атауы Ф.Ушаков қысқа көшесі. Саққорған орамы М.Дулатов көшесінен басталады. Ұзындығы - 686,3 м. Саққорған - алтын адам табылған жердің атауы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Газ конденсаттары

Газ конденсаттары. Жер қойнауына тән термодинамикалық жағдайларда газ немесе бу түрінде кездесетін, мұнай көмірсутектерінің тез қайнайтын сұйықтүрлері мен газ күйіндегі түрлерінің өзара астаса отырып еруі нәтижесінде түзілетін табиғи жүйе. Суынуы мен қысым мөлшерінің атмосфералық қысымға шейін төмендеуі нәтижесінде бұл жүйелер сұйықтарға яки конденсаттарға айналады. Дереккөздер
Арғынбаев атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақтың батыр ұлы, көрнекті этнограф-ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор Халел Арғынбаевтың есімі (Алматы қаласы мәслихатының 6.03.2008 №83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 Қаулысы) берілген. Арғынбаев Халел (1924-1998) Павлодар облысы, Баянауыл ауданында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысының ардагері. Ол - Қазақ халқының тарихи этнографиясын (көшпенділік, мал шаруашылығы, қол өнері, оқу-ағарту, отбасы т.б.) зерттеуге мол үлес қосқан ғалым. Көше Әуезов ауданындағы «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1100 метр. Дереккөздер
Сәрсенбаев атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақтың көрнекті ақыны, Ұлы Отан соғысының ардагері, Қазақстан халық жазушысы, Әбу Сәрсенбаевтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 13.12.1997 № 783 шешімі) берілген. Сәрсенбаев Әбу (1905-1995) Атырау облысында дүниеге келген. Ол - «Ант», «Күн қасиеті», «Толқында туғандар», «Теңіз әуендері» т.б. шығармалардың авторы. Көше Медеу ауданында орналасқан. Бұрынғы атаулары: а) Широкая Щел; ә) Барнауыл көшелері. Көшенін ұзындығы - 1550 метр. Дереккөздер
Төлебаев көшесі (Алматы)

Көшеге қазақтың көрнекті композиторы, КСРО халық әртісі, КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері Мұқан Төлебаевтың есімі (1961 жылы) берілген. Телебаев Мұқан Төлебайұлы (1913-1960) Алматы облысының Қарашаған ауылында дүниеге келген. Ол - «Біржан - Сара», «Қозы Көрпеш – Баян Сұлу» операларын жазды. Көше Жетісу, Медеу аудандарында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, Абай даңғылына дейін созылып жатыр. Бұл - қаланың байырғы көшелерінің бірі. Бұрынғы атаулары: *а) Сергиополь; *ә) Фонтанная көшелері. Көшенің ұзындығы - 3100 метр. Көше бойында «Жетісу» аяқ киім өндірістік бірлестігі, Қазақстан композиторлар одағы, Сәбит Мұқановтың, Ғабит Мүсіреповтің, М.Әуезовтің, Д.Қонаевтың мемориалдық мұражайлары орналасқан. Көшенін Абай даңғылымен түйіскен жерінде «Жетісу» қайнары (фонтан) жасалған. Дереккөздер
Домалақ ана көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №129 көше. «Комсомольский» тұрғын алабы. Домалақ ана көшесі Қорғалжын тасжолынан басталып, ақын Сара, Баян сұлу, Ұмай ана, Тұмар ханым, Айша бибі, Қыз Жібек көшелерімен қиылысады. Ұзындығы -947,4 м. Нұрила Әли Сыланқызы - Домалақ ана атанып, есімі ел ұранына айналған абыз аналардың бірі. Домалақ ананың әулиелігі, ақылдылығы, даналығы, тапқырлығы жайындағы әңгімелер елге кең тараған. Нұрила ананың «Домалақ ана» атануы туралы ел ішінде мынадай бір аңыз бар. Ел ішіндегі деректерге қарағанда Домалақ анаға «Диһнат мама» деген атаулы түп тегі түрікпен Қара Хайдар деген кісі оның даналығына тәнті болып қойған екен. «Диһнат мама» - парсы сөзі. Қазақ тілінде «Әулие ана» деген мағына береді. Домалақ ана ел арасындағы мәселелерге араласып, бітімгершілікпен шешімін табуға өз үлесін қосқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Есепке алу пайызы

Есепке алу пайызы - вексельдерді есепке алу кезінде, яғни төлеу мерзімі жетпей банкілердің вексельдерді сатып алуы кезінде банкілер алатын пайыз. Ол вексельде көрсетілген сома мен вексель ұстаушыға төленетін соманың арасындағы айырманы көрсетеді. Есеп пайызының нормасы қарыз ақша капиталына деген сұраныс пен ұсыныстың арақатынасына байланысты болады. Егер сұраныс ұсыныстан асып түссе, Орталық банктер есеп пайызын көтереді, қарыз ақша капиталы көп болса, төмендетеді. Дереккөздер
Аренский атындағы көше (Алматы)

Көшеге Ресей композиторы, пианист және дирижер Аренскийдің есімі берілген. Аренский - «Волгадағы түс», «Рафаэль» т.б. шығармалардың авторы. Көше Алмалы ауданында орналасқан. Қарасай батыр, Дүйсенов, Артем көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Набережная-1 көшесі. Көшенің ұзындығы - 1100 метр. Дереккөздер
Сандықтас орамы (Астана)

Сандықтас орамы (Астана) - бұрынғы атауы Кирпичный қысқа көшесі. Сандықтас орамы Арқарлы көшесінен басталып, Аққайың орамында аяқталады. Ұзындығы - 102 м. Сандықтас - мекен аты. Бұл аттас мекендер республиканың әр тұсынан кездеседі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Аристов атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақ тарихы мен мәдениет зерттеген орыс ғалымы, тарихшы, этнограф, археолог Николай Александрович Аристовтың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 16.01.2006 № 222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 № 1/ 37 қаулысы) берілген. Аристов Николай Александрович 1847 жылы Ресейде дүниеге келген. Ол 1864 жылы халық шежіресіне сүйеніп, рулық бірлестіктердің таңбаларын зерттеген. Тарихи деректер мен жаңадан дамып келе жатқан антропологиялық зерттеулерді негізге ала отырып, Ұлы жүз қазақтары мен қырғыздардың этникалық құрамының тарихын жазған. Көше Алатау ауданындағы «Шаңырақ-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 500 метр. Дереккөздер
Сәтбаев атындағы көше (Алматы)

Сәтбаев атындағы көше. Көшеге қазақтың ардақ ұлы, отандық металлогендік ғылымның негізін салған әмбебап ғалым, атақты геолог, Қазақ КСР Ғылым академиясының тұңғыш Президенті және академигі, КСРО Ғылым академиясының академигі, Ленин және КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 18.03.1964 №133 шешімі) берілген. Сәтбаев Қаныш Имантайұлы (1899-1964) Семей губерниясының Павлодар болысында дүниеге келген. Оның есімімен Жезқазған тау-металлургиялық комбинаты, Қарағанды мен Балқаштағы металлургиялық зауыт, Рудный Алтай, Қаратау фосфориті, Ұлытау өңіріндегі темір және марганец кен орындарьі тығыз байланысты. Көше бойында Оқушылар Сарайы, Алматы гидрометеорологиялық обсерваториясы, Алматы қаласы әкішілігінің ғимараты, Қазақ теле-радио ғимараты, Қ.Сәтбаев атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университеті, Балуан Шолақ атындағы Спорт сарайы, «Дана» сауда орталығы, т.б. ірілі-ұсақты мекемелер мен дүкендер, қызмет көрсету орындары орналасқан. Көше Медеу ауданында орналасқан. Көше қаланың шығысынан батысына қарай Лугански көшесінен басталып, Шепетков көшесіне барып жалғасады. Бұрынғы атауы - Университет көшесі. Көшенің ұзындығы -7200 метр. Дереккөздер
Төреқұлов көшеcі (Алматы)

Көшеге қазақтың ардақты ұлы, XX ғасырдағы қазақ интеллигенциясының көрнекті өкілі, ағартушы, жазушы Нәзір Төреқұловтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 28.05.1997 № 278 шешімі) берілген. Көше Жетісу ауданында орналасқан. Наурызбай батыр көшесінен басталып, Алексеев көшесіне дейінгі аралығықта созылып жатыр. Сейфуллин даңғылы, қиылысады. Бұрынғы атаулары: *а) Седова; *ә) Церковная көшелері. Көшенің ұзындығы - 1600 метр. Көше бойында Ғ.Мүсірепов атындағы Жастар мен балалар театры, Абылай ханмен түйіскен жерінде сквер орналасқан. Осы скверде қазақ батыры Амангелді Имановтың ескерткіші тұр. Дереккөздер
Сартау орамы (Астана)

Сартау орамы (Астана) - бұрынғы атауы Ы2І4 қысқа көше. Оңтұстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Сартау орамы Обаған көшесінен басталып, Жанкент көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 301,5 м. Сартау - Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік сілеміне кіретін жекелеген тау жотасы. Алматы облысы, Ақсу ауданы жерінде орналасқан. Ұзындығы - 25 шақырым. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Геологиялық картаға түсіру әдісімен іздеулер

Геологиялық картаға түсіру әдісімен іздеулер Кенорындарды іздеу кешеніндегі негізгі әдіс. Бұл әдіс мына шараларды қамтиды: 1) пайдалы қазба кенорындарының жер қыртысында орналасу заңдылықгары мен іздеу алғышарттарын анықтау мақсатында бұған шейін дайыңдалған геологиялық, геоморфологиялық, палеогеографиялық, тектоникалық т.с.с. карталарды және олардың түсініктемелерін жан-жақгы талдау; 2) жекелеген кенді алаңшалардың перспективаларын бағалай отырып металлогениялық карталар мен болжам карталарын дайындау; 3) дайындалған болжам тұрғызымдарының дұрыстығына көз жеткізу және қосымша іздеу белгілерін анықтау мақсатында далалық іздеу және геологиялық түсіру жұмыстарын жүргізу; 4) зерттелген ауданда табылған пайдалы қазба кенорындарын перспективалық бағалауға және бүкіл іздеу жұмыстарының қорытындыларын тұжырымдауға негіз боларлық есепнамалық геологиялық, құрылымдық, қойнауқаттық, геохимиялық шаймалау т.с.с. карталарын және олардың геологиялық қималарын дайындау. Дереккөздер
Артиллерийская атындағы көше (Алматы)

Көшеге Қарулы Күштердің бір саласының атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 27.11. 1963 №402 шешімі) берілген. Көше ипподромнан оңтүстікке қарай Сейфуллин даңғылы мен Жансүгіров кешесі аралығында орналасқан. Рудаки көшесімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Школьная көшесі. Көшенің ұзындығы - 750 метр. Дереккөздер
Ғасыр (Геология)

Стратиграфияда яки тарихи геологияда ғасыр — жікқабат деп аталатын тау жынысы қабаттары жиынтығының түзілу мерзіміне сәйкес келетін уақыт өлшемі. Ғасыр термині бұл мағынасында 100 жыл деген ұғымды бермейтіндігін, геологиялық ғасыр мөлшерлік тұрғыдан өзгермелі болатындығын, яғни әрбір жікқабаттың түзілу мерзімі әр түрлі екендігін ескерген жөн. Дереккөздер
Абсолюттік көнелікті анықтаудың радиологиялық әдістері

Абсолюттік көнелікті анықтаудың радиологиялық әдістері - абсолюттік көнелікті анықтаудың радиологиялық әдістері. Табиғи радиоактивті элементтердің тұрақты изотоптарға және басқа элементтерге айналуын зерттеу нәтижесінде әр түрлі геологиялық нысандардың абсолюттік көнелігін анықтауға негізделген арнаулы әдістер жиынтығы. Бұл әдістердің дұрыстығын төмендегі шарттардың қалтқысыз орындалуы қамтамасыз етеді: 1) радиоактивтік ыдырау бүкіл геологиялық уақыт бойына бірқалыпты яки тұрақты жылдамдықпен жүзеге асады; 2) аналық радиоэлементтердің және олардың ыдырау өнімдерінің изотопты кұрамы бізге дәлме-дәл белгілі; 3) радиоактивті ыдырау қатарларының ең соңғы өнімдері тұрақты түрде сақталады; 4) бұрын болған және қазір бар радиоэлементтер бізге түгелімен белгілі; 5) геологиялық уақыт барысында радиологиялық көнелік көрсеткішін дәл анықтауға кеселін тигізетін, яғни зерттеу нәтижелерін кіреукелейтін бізге белгісіз ядролық әрекеттер болған емес. Геологиялық денелердің абсолюттік көнелік көрсеткіштерін радиологиялық тұрғыдан анықтау әдістерінің жекелеген түрлері көптеп саналады. Дереккөздер
Шегендеу тізбегін теспелеу

Жер қойнауындағы мұнайлы, газды, сулы қойнауқаттардың көзін аша отырып, олардың бұрғылау ұңғымасына ағып келуін қамтамасыз ету мақсатында шегендеу құбырлары мен оларды бекіткен керіштерді әдейі теспелеу. Теспелеу атқыш (пулеметтік) немесе кумулятивтік "теспелегіштер" көмегімен жүзеге асырылады. Ұңғыманы теспелеу Бұрғылау ұңғымасы мен жинауыш қойнауқат арасында байланыстар болуын қамтамасыз ету мақсатында шегендеу тізбегінде арнаулы құралғылар көмегімен тесіктер тесу шараларық жүзеге асыратын ұңғыма оқпанында жүргізілетін әрекет. Аталған тесіктер қойнауқатта шоғырланған флюидтерді өндіріп алу мақсатын, сол сияқты қойнауқатқа немесе құбырсырттық кеңістікке су, газ, керіш т.б. агенттерді сығымдап енгізу шараларын қамтамасыз етуге қолданылады. Ұ.Т., сол сияқты. Ұңғыма оқпанында тұтылып қалған бұрғылау тізбегінде сұйық айналымын қалпына келтіру мақсатында да қолданылады. Ұ.Т.-дің басты түрі "кумулятивт" теспелеу", "Құмарынды теспелеу" және "оқтаулы теспелеу" түрлері сирек қолданылады. Әдетте шегендеу тізбегінің бір метрінде он тесік тесіледі. Дереккөздер
Свердлов атындағы көше (Алматы)

Свердлов атындағы көше. Көшеге Ресейдің саяси қайраткері Яков Михайлович Свердловтың есімі 1956 жылы берілген. Свердлов Яков Михайлович (1885-1919) Горьков облысында дүниеге келген. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Таштитов көшесінен басталып, Михайлов көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 800 метр. Дереккөздер
Тренев көшесі

Көшеге орыс жазушысы, драматург, КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері Константин Андреевич Треневтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.10.1958 №27 шешімі) берілген. Тренев Константин Андреевич (1876-1945) Ресейдің Харьков облысында дүниеге келген. Ол - «Пугачевщина», «Наберегу Невы» шығармаларының авторы. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Заречная көшесі. Көшенің ұзындығы - 700 метр. Дереккөздер
Домбыралы көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Г.Димитров көшесі. Домбыралы көшесі С.Разин №1 қысқа көшесінен басталып, Ә.Ділманов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 506,4 м. Домбыра - қазақ халқының екі шекті музыкалық аспабы. Домбыралы «домбырасы бар» деген мағынаны білдіреді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Кілкіме

Төсеніші су өткізбейтін таужыныстардан тұратын грунттардың жауын-шашындармен немесе ерінді сулармен қанығуы нәтижесінде уақытша пайда болатын шалшықтар. Олар шартты мерзім ішінде бірте-бірте булануы немесе тереңдіктерге сіңуі нәтижесінде толығымен кеуіп кетуге мәжбүр. Дереккөздер
Артем атындағы көше (Алматы)

Көшеге қоғам қайраткері Федор Андреевич Сергеевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 14.11. 1956 №28 шешімі) беріген. Сергеев Федор Андреевич (1883-1921) Ресейде туған. Ол Донецко-Криворожский Республикасының Халком кеңесінің төрағасы, Мәскеу комитеті партиясының хатшысы, Бүкілресейлік тау-кен жұмысшылары одағының төрағасы қызметтерін атқарған. Көше «Тастақ» шағынауданында орналасқан. Аренский көшесінен басталып, Түркебаев көшесіне дейін созылып жатыр. Аносов, Гайдар, Тұрғұт Озал көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Колхозный қиылысы. Көшенің ұзындығы - 1400 метр. Дереккөздер
Газ жаралу (газ қалыптасу)

Газ жаралу (газ қалыптасу). Терминнің екі мағынасы бар: # таужыныстардағы шашыранды органикалық заттардың катагенез процесі нәтижесінде өзгеру өнімдерін бағалау барысында газ жаралу термині "газ туындау" деген мағынаны, яғни шашыранды органикалық заттар есебінен көміртек қостотығының, күкіртсутектің, аммиактың, метанның, этанның, басқа да ұшпа заттардың жаңадан қалыптасуы деген мағынаны білдіреді; # өзге жағдайларда газ жаралу термині " қойнауқаттық жағдайда дербес газды фазаның бөлінуі" деген түсінікті білдіреді. Дереккөздер
Сүтемген Тақабайұлы Бүкіров

Сүтемген Тақабайұлы Бүкіров (1921-1996), Қазақстанның еңбек сінірген мәдениет қызметкері (1991). Жезқазған өнірінің түлегі. Еңбек жолын 1937-1992 жылдары аға пионер вожатый, Қарсақбай аудандық «Қызыл кенші» газетінің тілшісі, «Қазақмысқұрылыс» тресі жүйесінде мастер, «Жезқазған түсті металл» АҚ тарихи өндірістік мұражайын, бұдан соң, облыстық өлкетану мұражайын басқарды. Облыстық соғыс, еңбек және қарулы күштер ардагерлері кеңесі алқасының, облыстық «Зерде» кітабы редакция алқасының мүшесі, «Әкелердің даңқты жолымен» кеңесінің төрағасы және облыстық тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау қоғамы кеңесі төралқасының мүшесі ретінде үлкен қоғамдық жұмыстар атқарды. Жезқазған қаласының құрметті азаматы (1990). Дереккөздер
Есептеу пайызы саясаты

Есептеу пайызы саясаты — орталық эмиссиялық банктің коммерциялық банктермен операциялар жүргізгендегі есептеу пайызын реттеу және басқа несие мекемелері пайыздық мөлшерлемелерінің қатарласа жүруі. Бұл саясат ұлттық валюта бағамын демеп, басқа валюталар бағамының беделін түсіруге бағытталған. Шаруашылық жағдайы нашарлаған жағдайда, есептеу мөлшерлемесі төмендейді, мұның өзі несиелерді арзандатып, несие операцияларының кеңеюіне және елде инвестицияға деген сұранымның өсуіне ықпал етеді. Экономикалық өрлеу жағдайында орталық банктер есептеу пайызын өсіру арқылы несиеге деген сұранымды шектеуге тырысады. Дереккөздер
Аршалы атындағы көше (Алматы)

Шартты атау. Көшеге Аршалы атауы (Алматы қаласы мәслихатының 2.07.2008 №115 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.07.2008 № 3/552 қаулысы) берілген. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1400 метр. Дереккөздер
Гидрохимиялық іздеу көрсеткіштері

Гидрохимиялық іздеу көрсеткіштері. Өздерінің орналасу аймағында белгілі бір пайдалы қазба кенорнының болу мүмкіндігін анықтайтын табиғи су минералдануының құрамбөліктері менкөрсеткіштері. Мүндай табиғи сулардың пайдалы қазба кенорындарымен шынында да байланысы бар екендігін анықтау үшін сол сулар қалыптасуының бүкіл факторлары (физикалық-географиялық, геологиялық, гидрогеологиялык) жан-жақты саралануы шарт. Гидрохимиялық іздеу көрсеткіштері кейбір пайдалы қазба кенорындарын іздеуде ғана тиімді, ондай кеноындар қатарына жататындар — мұнай және газ, түз. полиметалл кенорындары, шашыранды элементтердің, радиоактивті элементтердің кендері. Дереккөздер
Пиролиз (Мұнай және газ)

Органикалық қосындыларды жоғары температуралар әсерімен құрылымдық өзгерістерге ұшырату нәтижесінде бір қалыптан екінші қалыпқа көшіру. П. нәтижесінде заттардың құрылымдық өзгерістерімен қатар олардың изомерлену реакциялары, конденсаттануға ұшырауы, т.с.с. процестер де көрініс беруі ықтимал. Мұнайдың және оның фракцияларының П.-денуі әдетте "крекинг" деп аталады. П. температурасы органикалық қосындылардың термикалық тұрақтылығымен анықталады. Органикалық қосындылардың кейбір топтарының П.-і бөлме температурасы жағдайында да өтуі мүмкін. Қазба органикалық заттардың П.-і әдетте жүздеген градус температура жағдайында жүзеге асады. П. мұнай мен оның ауыр фракциялары есебінен әр түрлі химиялық шикізаттарды, жанармайлар мен жағармайларды алу мақсатын көздейгін оларды өңдеу процестерінің бірі болып табылады. Қазба органикалық заттардың табиғи П.-і жапсарлы метаморфизм жағдайында да жүзеге асуы мүмкін. Дереккөздер
Севастополь көшесі (Алматы)

Севастополь көшесі. Көшеге Қырым жеріндегі батыр қала, Қара теңіздегі порттың атауы 1956 жылы берілген. Көше Жетісу ауданында орналасқан. Бөлтірік шешен көшесінен басталып, Мусоргский көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенін ұзындығы - 800 метр. Дереккөздер
Арыс атындағы көше (Алматы)

Көшеге Түркістан облысындағы ірі өзеннің бірінің атауы (Алматы қаласы мәслихатының 4.04.2001 № 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген. Көше Медеу ауданындағы «Думан-1» шағынауданында орналасқан. Бішкек, Ақжайық, Ақмешіт көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 900 метр. Дереккөздер
Асан қайғы атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақ даласында аты аңызға айналған ақын, философ Асан қайғының есімі (Алматы қаласы әкімінің 11.02.1994 №61 шешімі) берілген. Асан Қайғы XV ғасырда өмір сүрген. Оның Жерұйық іздел жер шарлаған тарихы, өмір туралы толғаныстары қазірге дейін сақталып келді. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - 25-көше. Көшенің ұзындығы - 1050 метр. Дереккөздер
Мұнай мен газ қорларын есептеу әдістері

Мұнай мен газ қорларын есептеу әдістері - мұндай әдістер көптеп саналады. Мәселен, Мұнай кенорнының қорын анықтауда төмендегі әдістер қолданылады: 1) көлемдік әдіс; 2) Мұнай алабының 1 га немесе 1 м 2 ауданы беретін Мұнай қорын есептеу әдісі; 3) көлемдік-тектік әдіс; 4) игеру қисық сызықтары, немесе көлемдік-статистикалық әдіс; 5) материалдық теңдестік әдісі; 6) изобаралар картасы әдісі. Газ кендері қорын анықтау әдістері: 1) көлемдік әдіс; 2) қысымның төмендеуін қадағалау әдісі; 3) материалдық тевдестік әдісі; 4) изобаралар картасы әдісі. Мұнай және газ қорларын анықтаудың ең басты әдісі - көлемдік әдіс. Оның көмегімен жер қойнауындағы (кенорыңдағы) Мұнай мен газдың геологиялық қоры (бүкіл қоры) және өндірістік қоры (кәделі қоры) анықталады. Іс-тәжрибеде бұл қорлардың бір бөлігі ғана игерілуі мұмкін, сондықтан, бүгінгі техникалық-экономикалық жағдайлар мұмкіндігін ескеру мақсатында, қорларды есептеу формулаларына алаптың Мұнай (газ) беру мұмкіндігі коэффиценті енгізіледі. Дереккөздер
Тұмар көшесі (Алматы)

Көшеге Тұмар шартты атауы (Алматы қаласы мәслихатының 2.07.2008 № 115 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.07.2008 № 3/552 қаулысы) берілген. Көше Әуезов ауданының «Құрылысшы» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1000 метр. Дереккөздер
Сейітжанов атындағы көше (Алматы)

Сейітжанов атындағы көше. Көшеге Алматы қаласының дамуына әрі гүлденуіне үлкен үлес қосқан Ұлы Отан соғысының және еңбек ардагері Ілімбай Сейітжановтың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Көше Әуезов ауданының «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан-. Көшенін ұзындығы - 187 метр. Дереккөздер
Сызбанұсқа

Сызбанұсқа - табиғи геологиялық нысанның кішірейтілген масштабта және шартты белгілер арқылы қағаз бетіне түсірілген көлбеу бағыттағы кескіні. Гипсометрлік сызбанұсқа Жер қыртысы қимасының зерттеушіге қажетті нақтылы жазықтығын (тау жынысы яки кен қабатының немесе сулы қойнауқаттың табаны яки жабыны, т.с.с.) изогипсалар көмегімен қағаз бетінде кескіндеу. Бұл сызбанұсқаға қосымша ретінде әдетте геологиялық барлау қазындыларының орны және олардың ернеуі мен ұңғысының нақты биіктік көрсеткіштері келтіріледі. Эргоризонттық сызбанұсқа Кенорынның геологиялық құрылыс ерекшеліктерін оның әр түрлі деңгейлердегі геологиялық қимасы тұрғысынан ашып көрсететін сызба кескіндер жиынтығы; тау қазындыларының және бұрғылау ұңғымасының көмегімен алынған мәліметтер негізінде жасақталады. Дереккөздер cs:Plán (rozcestník) da:Plan de:Plan en:Plan (disambiguation) es:Plan (desambiguación) fr:Plan hr:Plan it:Plan lt:Planas nl:Plan pl:Plan ro:Plan (dezambiguizare) sr:План sv:Plan tr:Plan (anlam ayrımı) uk:План
Лермонтов атындағы көше (Алматы)

Лермонтов атындағы көше - Көшеге орыс ақыны Михаил Юрьевич Лермонтовтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 23.02.1955 ж. N6 шешімі) берілген. Михаил Юрьевич Лермонтовтың (1814-1841) Машук тауларының баурайында дүниеге келген. Ол - «Мцыри», «Маскарад», «Демон», «Герой нашего времени», «Боро-дино» т.б. шығармалардың авторы. Орналасқан жер Көше Түрксіб ауданы нда Алматы-1 темір жол вокзалы маңында, батыстан шығысқа қарай Волгоград көшесіне дейінгі аралықта орналасқан. *Көшенің ұзындығы - 900 метр. Дереккөздер
Қойнауқаттық мұнайдағы газ мөлшері

Қойнауқаттық мұнайдағы газ мөлшері. Қанығу қысымына тең немесе одан артығырақ мөлшердегі қойнауқаттық қысым жағдайында қойнауқаттық мұнайдың масса немесе көлем бірлігінде тұрақты сақталатын, алайда мұнай жатынын игеру процесінде өзінің қысымы қанығу қысымынан төмен дәрежеге дейін кеміп кететін еріген газ мөлшері. Синонимі — "қойнауқаттық газдық фактор". Дереккөздер
Тұрғыт Өзал көшесі (Алматы)

Көше Бостандық, Алмалы аудандарында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, Жандосов көшесіне дейін созылып жатыр. Абай, Райымбек даңғылдары, Төле би, Тілендеиев, Сәтбаев, Мыңбаев, Есенжанов, Шәкәрім, Құлымбетов, Қарасай батыр, Артем, Кавказ көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атаулары: *а) 1-ші Сталин; *ә) Бауман көшелері. Көшенің ұзындығы - 2200 метр. Атауы Көшеге бүкіл түркі жұртының мақтаны, аса көрнекті мемлекет қайраткері, Түркияның 8-ші Президенті Тұрғыт Өзалдың есімі (Алматы қаласы әкімінің 22.09.1993 № 390 шешімі) берілген. Тұрғыт Өзал (1927-1993) Малотия қаласында дүниеге келген. Ол 1980-82 жылдары мемлекеттік министр, 1983-89 жылдары премьер-министр, Отан партиясының төрағасы, Түркия Президенті қызметтерін атқарған. Дереккөздер
Советтік Қарағанды (газет)

Советтік Қарағанды газет, Қазақстан Компартиясы Қарағанды облыстық Комитеті мен халық депутаттары облыстық Кенесінің органы. 1938 ж . 18 қантардан 1963 ж . 30 сәуірге дейін қазақ тілінде шығып тұрды. 1938 жылға дейін «Қарағанды пролетариаты» . 1963 жылдан бастап «Орталық Қазақстан» газеті. Дереккөздер
Есепшот проформасы

Есепшот проформасы - экспорттаушының шартта белгіленген келісімге сәйкес импорттаушыға жіберетін алдын ала есешпоты. Айталық, есепшот проформасы сатылған тауар ішінара жөнелтілгенде, тауарды консигнациялауға, импорттық лицензия алу үшін көрсетуге қажет болғанда ұсынылады және т.б. Есепшот проформасы, әдетте, тауар жөнелтілгенге дейін жазылады, сол себепті тауардың онда көрсетілген саны, салмағы, бағасы, т.б. толық есеп айырысудың негізі болып табылатын түпкілікті есепшоттағы (фактурадағы) деректерге сәйкес келмеуі мүмкін. Дереккөздер
Литейная көшесі (Алматы)

Литейная көшесі - Көшеге бұл атау металл балқыту кәсіпорындарының зауытқа жақын орналасуымен байланысты (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.10.1958 #27 шешімі) берілген. Орналасқан жер Көше Алмалы ауданында орналасқан. *Көшенін ұзындығы - 960 метр. Дереккөздер
Сейтметов атындағы көше (Алматы)

Сейтметов атындағы көше. Көшеге қазақтың талантты ұлы, белгілі актер, дарынды режиссер, Қазақстан Республикасының Халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Райымбек Сейтметовтің есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 6.03.2008 №83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген. Сейтметов Райымбек Түркістан облысының Кентау қаласында дүниеге келген. Ол Ғабит Мүсірепов атындағы Жастар мен балалар театрын басқарған. Сахнада ондаған кейіпкерлерді сомдаған. Көше Әуезов ауданының «Қалқаман-2» шағын ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1600 метр. Дереккөздер
Биохимиялық жолмен қалыптасқан газдар

Биохимиялық жолмен қалыптасқан газдар. Бүгінгі белгілі жіктемелерде органикалық заттар есебінен қалыптасқан бүкіл табиғи газдар, өздерін қалыптастыратын процестердің әркелкілігіне қарамастан, түгелімен биохимиялық жолмен қалыптасқан газдар ретінде қарастырылып жүр. Биохимиялық жолмен қалыптасқан газдар қатарына, яғни биогендік газдарға тек қана биохимиялық процесс өнімдерін жатқыза отырып, қазба органикалық заттардың биогендік емес процестер нәтижесіндегі (мәселен, метаморфизм нәтижесі) өзгерістерінің туындыларын өзгеше категорияға даралау өте дұрыс болған болар еді. Бастапқы материал құрамына және өздері туындаған орта сипатына байланысты биохимиялық жолмен қалыптасқан газдар құрамында әр түрлі мөлшерде С02, СН4, H2S, NH3, Н2, N2,N20 т.б. болады. Дереккөздер
Мұнай мен жанғыш газ іздеудің гидрохимиялық көрсеткіштері.

Мұнай мен жанғыш газ іздеудің гидрохимиялық көрсеткіштері. Мұнай және газ жатындары бар болуы мүмкін екендігін көрсететін жерасты суларының құрамбөліктік сипаты (газдық және иондық-тұздық құрамы). Төмендегі көрсеткіштер ескеріледі: # көмірсутектер (этан, пропан, бутан және құрамында еріген және судан бөлінген газ түріңдегі метан молекулалары басым көмірсутектердің жоғарғы гомологтары): # күкіртсудың, биохимиялық азоттың жоғары мөлшерлері; # иондық-түздық көрсеткіштер: фенолдар, нафтендер, еріген органикалық заттардың тез тотығыштығы; # аммонийдің, йодтың, бромның жоғары үйірімділігі (хлорбром коэффицентінің төмен көрсеткіші жағдайында); # судың сульфаттармен толык қанықпауы; # су құрамының негізінен алғанда гидрокарбонатты-хлоридті натрийлі және хлоридті кальцийлі-натрийлі болуы. Дереккөздер
Қайсенов атындағы көше (Алматы)

Көшеге аты аңызға айналған қазақ батыры, жазушы, Қазақстанның Халық қаһарманы - Қасым Қайсеновтің есімі берілген. Қайсенов Қасым (1918-1995) Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Асубұлақ ауылында дүниеге келген. Ол өзінің Ұлы Отан соғысы жылдарындағы бастан өткерген оқиғалары негізінде «Жас партизандар», «Жау тылында», «Партизан соқпақтары» т.б. прозалық шығармаларын жазған. Көше Медеу ауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 1400 метр. Дереккөздер
Тұрдықұловa көшесі (Алматы)

Тұрдықұлова көшесі — Алматы қаласындағы көше. Көшеге қазақтың талантты еншісі (контральто), ұлттық опера өнерінің негізін салушылардың бірі, Қазақ КСР-інің халық әртісі Үрия Тұрдықұлованың есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Орналасуы Көше Әуезов ауданының «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Жазбалар Тағы қараңыз *Алматы қаласындағы көшелердің тізімі *Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры Дереккөздер
Лодыгин атындағы көше (Алматы)

Лодыгин атындағы көше - Көшеге орыс электротехнигі, қыздыру шамын ойлап тапқан ғалым Александр Николаевич Лодыгинның есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 27.11.1957 #26 шешімі) берілген. Лодыгин Александр Николаевич (1847-1923) Тамбов губерниясының Петровск уезінде дүниеге келген. Орналасқан жер Көше Әуезов ауданында орналасқан. * Көшенін ұзындығы - 1170 метр. Дереккөздер
Сейфуллин даңғылы (Алматы)

Сейфуллин атындағы даңғыл. Даңғылға көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, көркем сөздің хас шебері, қазақтың дауылпаз ақыны, сталиндік репрессияның құрбаны Сәкен Сейфуллиннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 25.01.1962 №2 шешімі) берілген. Сейфуллин Сәкен (Сәдуақас) (1894-1938) Ақмола уезінде дүниеге келген. Ол 1922 жылдан 1925 жылға дейін Қырғыз (Қазақ) АКСР-І Халық Комиссарлары Кеңесінің төрағасы, Бүкілодақтық Орталық атқару комитетінің (БОАК) мүшесі болды. Ол - «Бақытқа жол», «Қызыл қырандар» пьесаларының, «Домбыра», «Экспресс», «Өмір толқынында» атты кітаптарының, «Көкшетау», «Айырылған аққулар», «Альбатрос» поэмаларының, «Айша», «Жемістер», «Жер қазғандар» повестерінің, «Тар жол, тайғақ кешу» романының авторы. Даңғыл Түрксіб, Жетісу, Алмалы, Бостандық аудандарын қиып өтеді. Солтүстіктен оңтүстікке қарай Алматы-1 темір жол вокзалынан басталып, Әл Фараби даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Даңғылдың ұзындығы - 11060 метр. Қоғамдық көлік Көшеден троллейбус бағыты және бірнеше автобус бағыттары өтеді. Троллейбус бағыты * 7: Алматы 1 теміржол вокзалы, Сейфуллин көшесі, ҚазҰУ, Құрманғазы көшесі, Байтұрсынов көшесі, Тимирязев көшесі, Әуезов көшесі, Ғабдуллин көшесі, Манас көшесі, «Атакент» (ВДНХ), Гагарин даңғылы, Қожабеков көшесі — Розыбакиев көшесінің қиылысы. Дереккөздер
Сейітов Асылбек атындағы көше (Алматы)

Сейітов Асылбек атындағы көше. Көшеге белгілі қоғам қайраткері, дәрігер Асылбек Жұманұлы Сейітовтің (1894-1937) есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 №26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 Ма 5/764 қаулысы) берілген. Көше Әуезов ауданының «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Мырзағалиев көшесінен басталып, Әділов көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 218 метр. Дереккөздер
Түрген көшесі (Алматы)

Көшеге Қазақстанның Алматы облысындағы елді мекенінің атауы (1957 жылы) берілген. Көше Медеу ауданында орналасқан. Тянь-Шань, Куратов, Хамиди, Жангелдин, Потанин, Нүсіпбеков, Пушкин көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атаулары: *а) Софийская; *ә) Надеждинская көшелері. Көшенің ұзындығы - 1040 метр. Дереккөздер
Есепшот фактура

Есепшот фактура - тауарлардың аттары аталып, құны көрсетілген құжат. Тауар жөнелтілген кезде, сатушы оны сатып алушыға жібереді. Есепшот-фактура, әдетте, кеденге, тауарды сақтандыруға және банкке қажетті мұқият ақпарат көрсетіліп, стандартты бланкіге әзірленеді. Дереккөздер
Сарыағаш орамы (Астана)

Сарыағаш орамы (Астана) - бұрынғы атауы №131 қысқа көше. Сарыағаш орамы Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабыда (оң жақ) орналасқан. Ұзындығы - 409,6 м. Сарыағаш - қала, Сарыағаш ауданының орталығы. Облыс орталығы Шымкент қаласынан оңтүстікке қарай 110 шақырым жерде орналасқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Достық көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №2 көше (Жаңа әкімшілік орталық). Достық көшесі Орынбор көшесінен басталып, Тұран даңғылында аяқталады. Қабанбай батыр даңғылын және Түркістан, Ақмешіт, Сауран көшелерін, қиып өтеді. Ұзындығы -2299,5 м. Достық - дос адамға тән жақындастыр тілеулестік, ниеттестік, жора-жолдастық қарым-қатынас. Бұл көшеде «Бәйтерек», ҚР Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі, «Нұр-Астана» орталық мешіті орналасқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Газдың өндірістік қорларын реттеу әдістері

Газдың өндірістік қорларын реттеу әдістері - Әдетте көлемдік әдіс және қысымның төмендеуін қадағалау ісі қолданылады. Газ қорын есептеудің көлемдік әдісі жинауыштардың және қойнауқаттық флюидтердің геологиялық, физикалық және химиялық касиеттерін реттеуге негізделген. Әсіресе қойнауқаттық кысым мен температура, жекелеген рамбөліктердің мөлшері (көмірсутектік құрам, С02, Hfi, N2, He) маңызды рөл атқарады. Есептеу VFhmf(pa—pkak)PrT]r формуласымен жүзеге асырылады, мұндағы V — есептеу сәтіндегі газдың өндірілмек қоры, м3\ Ғ — газ кіріктірудің дірістік шегінің ауданы, м2\ һ - газды қойнауқаттың кеуекті бөлігінің қалыңдығы, м; т — кеуектілік коэффиценті; р — есептеу сәтіндегі жатындағы [сым, juIla; рк — газдың өндірістік қорын игеріп алғаннан кейінгі жатынға тән қаңылдық қысым мөлшері, /иПа\ a, ak~ р және рк қысымдарына сәйкес келетін мірсутек газдарының Бойл-Мариот заңынан ауытқуына енгізілген түзетулер; - көлемді стандартты жағдайға келтіру үшін температураға енгізілетін түзету; - газбен қанығу коэффиценті; г]г — газ беру коэффиценті. Газ қорын сымның төмендеуін қадағалау әдісі көмегімен есептеу таужыныстағы алғашқы бен тоғытылған кеуектердің көлемі сол газ игеріліп алынғаннан кейін де гермейтін қойнауқаттар үшін қолданылады. бұл әдістің есептеу формуласы — (Q2-Q)p2a-pak)/(pla-p2a); мұнда: Q1 және Q2 - игерілудің әр түрлі екі нагасына шыққанда игерілген газ көлемдері (стандартты жағдайда); Pj және р2 — болған даталардағы жатындағы нақты қойнауқаттық қысымдар (қалған ініктердің анықтамасы жоғарыға келтірілген). бұл әдіс зерттелмек нысанға есілі аудан, қалыңдық, кеуектілік сияқты мәліметтерді қажет етпейді, алайда әр түрлі бөліктері мен гидродинамикалық тұрғыдан дербестелген бөлшектері, яғни тұтас жатын өңірінде ғана тиімді. Дереккөздер
Сейітов Өтеген атындағы көше (Алматы)

Сейітов Өтеген атындағы көше - Алматы қаласы Әуезов ауданының «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан көше. Көшеге көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген заңгері, КСРО Прокуратурасының құрметті қызметкері, генерал-лейтенант, Ұлы Отан соғысының ардагері Өтеген Сейітовтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 6.03.2008 Ма83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 Ма2/139 қаулысы) берілген. Сейітов Өтеген (1923-1997) Түркістан облысында дүниеге келген. Ол Оңтүстік Қазақстан, Алматы облыстарының прокуроры, Қазақ КСР Бас Прокуроры қызметтерін атқарған. Көшенін ұзындығы - 1200 метр. Дереккөздер
Сарыадыр орамы (Астана)

Сарыадыр орамы (Астана) - бұрынғы атауы Школьный қысқа көшесі. Сарыадыр орамы Қ.Кемеңгерұлы көшесінен басталып, Ақбидай көшесінде аяқталады. Аршалы орамымен қиылысады. Ұзындығы - 424,9 м. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Түркебаев көшесі (Алматы)

Көшеге Жетісу жерінде Кеңес өкіметін құруға қатысқан белсенділердің бірі, Азамат соғысына қатысушы Айтжан Түркебаевтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 28.11.1978 № 524 шешімі) берілген. Түркебаев Айтжан (1900-1937) Алматы облысы Кеген ауданында дүниеге келген. Көше Бостандық, Алмалы аудандарында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, Жандосов көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Дереккөздер
Сайлау Біләлов

Сайлау Біләлов (1937 жылы туған), шопан, Социалистік Еңбек Ері (1976), Қаз КСР-інің еңбек сіңірген ауыл шаруашылық қызметкері (1970.) Еңбек жолын 1956 жылы Жамбыл атындағы ұжымшардың шопаны болып бастады, одан соң Егіндібұлақ ауданы «Арқалық» кеңшарында аға шопан болды. Қой шаруашылығында мал қыстатуды табысты өткізу, оның өнімділігін арттыру, мемлекетке мал өнімдерін сатуды көбейту жолындағы жарыстың бастаушысы болды. 9-бесжылдықтың (1971-1975) міндеттемелері мен жоспарлы тапсырмаларын мерзімінен бұрын орындады. Қазақстан Компартиясы 14,16-шы съездерінің делегаты. Біләлов аты Қаз КСР Алтын Құрмет кітабына жазылған (1980). Ленин, 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған. Дереккөздер
Серіков атындағы көше (Алматы)

Серіков атындағы көше. Көшеге мемлекет қайраткері, Ішкі істер органдарының қызметкері Сайлау Серіковтің есімі (Алматы қаласы әкімінің 22.09.1993 Ма 390 шешімі) берілген. Серіков Сайлау (1940-1991) Алма- ты қаласында дүниеге келген. 1985-1991 жылдары ҚазКСР Ішкі Істер министрінің орынбасары қызметін атқарған. Көше Жетісу ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Цветочная көшесі. Көшенін ұзындығы - 2900 метр. Дереккөздер
Қайырбеков атындағы көше (Алматы)

Көшеге ақиық ақын, Қазақстанның халық жазушысы Ғафу Қайырбековтің есімі (Алматы қаласы әкімінің 29.12.1997 № 797 шешімі) берілген. Қайырбеков Ғафу (1928-1994) Торғай қаласында дүниеге келген. Ол «Қазақ әдебиеті», «Жулдыз» басылымдарында бас редактордың орынбасары қызметтерін атқарған. Ғ.Қайырбеков «Қосбасар», «Асулар алда», «Қарқаралы тауларында», «Ақ желкен» т.б. шығармалардың авторы. Пушкин, Лермонтов, Брюсов, Есенин, Рудаки, Мицкевич, Гамзатов, Толстой, Бунин шығармаларын қазақшаға тәржімалаған. Көше Медеу ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Талгарская көшесі. Көшенін ұзындығы - 1050 метр. Дереккөздер
Игеру көрсеткіштері

Игеру көрсеткіштері. Игеру нысанының немесе тұтас кенорынның игерілу процесінің динамикасын (жатынның энергетикалық мүмкіндіктерінің өзгерісін, мұнайды, газды, суды, ұңғымалар жинаққорын т.б. игеру қарқынындағы өзгерістерді) нақты немесе салыстырмалы уақыт өлшемі тұрғысынан сипаттайтын технологиялық көрсеткіштер (айлық, тоқсандық, жылдык). Дереккөздер
Ескертпе

Ескертпе (Клаузула) - сауда келісіміне отырушы жақтардың арасындағы келісім жасалған кездегі жағдайдың болашақта өзгеруі немесе жаңа жағдайдың тууы мүмкін бола қалғандағы өзара қарым-қатынасын белгілейтін шарт. Алтынға байланысты ескертпе, бағаны көтеру немесе төмендету туралы ескертпе, жеңуге болмайтын жағдайлар туралы, арбитраждық ескертпе осындай ескертпенің мысалы бола алады. Дереккөздер
Ломоносов атындағы көше (Алматы)

Ломоносов атындағы көше - Көшеге орыстың әмбебап ғалымы: тарихшы, шешендіктанушы, ағартушы, ақын, Петербор Ғылым академиясының академигі, Мәскеу университетінің (қазіргі М.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті) негізін қалаған қайраткер Михаил Васильевич Ломоносовтың есімі (1955 жылы) берілген.Михаил Васильевич Ломоносовтың (1711-1765) Денисовка деревнясында (қазіргі Ломоносов) дүниеге келген. Орналасқан жер Көше Жетісу ауданында орналасқан. Уссурийский көшесінен басталып, Сейфуллин даңғылына дейін созылып жатыр. * Көшенін ұзындығы - 1080 метр. Дереккөздер
Аспандияров атындағы көше (Алматы)

Көшеге белгілі ағартушы, ғалым-тарихшы, лингвист Біләл Аспандияровтың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 6.03.2008 №83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген. Аспандияров Біләл (1886-1958) Қостанай облысында дүниеге келген. Оның зерттеулері қазақ халқының тарихи-мәдени мұрасына арналған. 40-жылдардың аяғы мен 50-жылдардың бас кезінде прогрессивтік бағыттағы ұлттық мәдениет қайраткерлері қатарында болғандықтан, оның шығармалары сталиндік қуғын-сүргіннің кесірінен жарыққа шықпаған. Көше Әуезов ауданындағы «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1600 метр. Дереккөздер