kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Өндірістік кәсіподақтар конгресі

Өндірістік кәсіподақтар конгресі (ӨКК) - АҚШ кәсіподақтарының өндірістік принцип негізінде құрылған ұйымы (1935-1955). 1935 жылы қарашада Американ еңбек федерациясын (АЕФ) кіретін кәсіподақ ұйымдарының бір бөлігінен құрылды. 1938 жылға дейін Өндірістік кәсіподақтар комитеті деп аталды. 5 миллион адамға тарта мүшесі болды (1951). ӨКК-н құру жолындағы күресте АҚШ компартиясы ықпалдығындағы солшыл кәсіподақтар елеулі роль атқарды. 1936 жылы комитетті жақтаушы кәсіподақтар АЕФ құрамынан шығарылды. Дереккөздер
Өндірістік кеңес

Өндірістік кеңес - еңбекшілерді іс жүзінде өндірісті басқаруға тартатын социалистік демократияның маңызды формаларының бірі. Өндірістік кеңес жұмысшылар мен қызметкерлердің шығармашылық инициативасын арттырып, кәсіпорындар мен мекемелердің және ұйымдардың маңызды өндірістік мәселелерін шешуде еңбектің тиімді және нәтижелі болуына көп әсер етеді. Қамтылған аймағы Өндірістік кеңес 300 және одан да көп жұмысшылары мен қызметкерлері бар кәсіпорындарда (комбинаттар, өндіріс бірлестіктері т.б.), транспорт, құрылыс-монтаж, проектілік, конструкторлық, ғылми-зеттеулік ұйымдарында ұйымдастырылды. Дереккөздер
Өндірістік қатынастардың өндіргіш күштер сипатына және дәрежесіне сай келу заңы

Өндірістік қатынастардың өндіргіш күштер сипатына және дәрежесіне сай келу заңы - барлық қоғамдық-экономикалық формацияларды әрекет ететін қоғам дамуының жалпылық экономикалық заңы. Қызметі Ол өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастардың өзара әрекет етуін анықтап, өндіріс әдісінің осы екі жағы арасындағы тәуелділік пен ішкі себепті байланыстарды ашады. Өндіргіш күштер Өндіргіш күштер - өндірістің неғұрлым революцияшыл және тез өзгеретін бөлігі. Алдымен өндіргіш күштер дамып, өзгереді, ал осы өзгерістердің нәтижесінде өндірістік қатынастар да дамиды, әрі өзгереді. Дереккөздер
Өндірістік оқу

Өндірістік оқу — КСРО-да жалпы білім беретін орта мектептердің 9-11 сыныптарда жүрген практикалық және теориялық оқу жүйесі (1958-1966). Өндірістік оқу жүйесінің негізгі мақсаты орта мектептерді бітірушілерге өндіріс саласынан белгілі бір мамандық дайындығын беру. Оқу мазмұны Өндірістік оқудың мазмұны әрбір мектептердің жергілікті жағдайына байланысты болды. Мәселен, қала мектептері өндіріс жағдайына бейімдеп машина тану пәнін өтсе, ауылдық мектептерде ауыл шаруашылығына ыңғайлап, ауыл шаруашылық негізінен сабақ жүргізді. Өндірістік оқудың материалдық базалары Өндірістік оқудың материалдық базалары - өндірістердегі цехтар, колхоздар мен совхоздардың тәжірибе уческелері болды. Дереккөздер
Өндірістік практика

Өндірістік практика - студенттер мен оқушыларға таңдап алған мамандығы боцынша, практикалық білім мен дағдыларды үйрету мақсатын көздейтін, СССР-дің және басқа елдердің жоғары, арнаулы орта оқу орындарындағы мамандар даярлаудың басты құрамды бөлігі. Практика мақсаты Өндірістік практика студенттер мен оқушылардың алған теориялық білімдерін тәжірибеде сынауға әрі нығайтуға, сонымен қатар оқу орындарының өндіріспен байланысын жақсартуға ықпал етеді. Ашылуы Өндірістік практика Россияда оқу орындарына алғаш рет 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың бас кезінде енді. Дереккөздер
Өндірістік сфера

Өндірістік сфера - халық шаруашылығының салаларының жиынтығы, мұнда материалдық игіліктер өндіріліп, тұтынушыларға жеткізіледі. Өндірістік сфераға өнеркәсіп ауыл шаруашылығы, құрылыс, транспорт, байланыс, материалдық-технологиялармен жабдықтау, сауда, қоғамдық тамақтандыру кіреді. Өндірістік сферада еңбек ететіндер ғана қоғамдық өнімді, ұлттық табысты жасайды. Тек материалдық өндірісте қызмет істейтін өндірістік емес сфера қызметкерлерін үшін материалдық негіз жасайды. Өндірістік емес сфераны ұлғайтудың басты шарты Өндірістік емес сфераны ұлғайтудың басты шарты - материалдық өндіріс сферасында қоғамдық еңбектің өнімділігін арттыру. Дереккөздер
Өндірістік-техникалық насихат

Өндірістік-техникалық насихат - техникалық және экономикалық білімді, ғылым мен техника жетістіктерін, озат өндірістік тәжірибені тарату шараларының жүйесі. Өндірістік-техникалық насихат формалары *Өндірістік-техникалық насихат формалары алуан: #Лекциялық және баяндамалар, консультациялар, техникалық конфренциялар мен кеңестер; #Кәсіпорындар мен ұйымдардың қызметкерлерін ғылым мен техниканың озат жетістіктері жайлы әдеби информациямен қамтамасыз ету, жаңашылдармен кездесу, өндірістік тәжірибе алмасу кештері, шығармашылық іссапарлар, өндірістік саяхаттар, техникалық және ғылми-көпшілік кинофильмдер көрсету, техникалық радиохабар, көшпелі және тұрақты көрмелер ұйымдастыру, кітапша, парақша, плакаттар т.б. Дереккөздер
Шондонг

Шондонг — Вьетнамда орналасқан үңгір, әлемдегі ең ірі үңгір. Үңгірде жылдам жерасты өзені ағады. Үңгір Карбон/Перм кезеңдерінде құрылған. Ашылу тарихы Шондонг үңгірін 1991 жылы жергілікті тұрғын Хо Хан тапқан. Ол сол кезде үңгірге тік құлама кесірінен кіре алмады. Әлемге үңгір 2009 жылы бір топ британ ғалымдарының Пхо-Нха-Ке-Бангты барлауға келгенде белгілі болды . Британ ғалымдары ол жылы кальциттен жасалған биік қабырғаның кесірінен кіре алмай, тек 2010 жылы үңгірдің ішіне кіреді . Туризм 2013 жылдың тамыз айында үңгірді зерттеуге бағасы 3 000 долларға тең алғашқы туристтік топ экскурсияға барды. Болашақта үңгірге баратын осындай экскурсиялар жобаланған. Дереккөздер
Өндірістік-техникалық оқу

Өндірістік-техникалық оқу - өндірістік қызмет барысында қалаған мамандығы бойынша практикалық және теориялық оқу; кәсіби техникалық білім мен арнаулы орта білімнің құрамдас бөлігі; тікелей өндірісте дербес-бригадаслық оқу жолымен, сондай-ақ кәсіптер мен мамандықтар бойынша қысқа мерзімді курстарда жұмысышлар даярлау және олардың мамандығын көтеру. Өндірістік-техникалық оқу жүргізілетін орындар Өндірістік-техникалық оқу мастерлердің, инструкторлардың, маман жұмысшылардың басшылығымен оқу-өндірістік шеберханаларда, лабараторияларда, оқу-тәжірибе шаруашылықтарында, сондай-ақ тікелей жұмыс орындарда (кәсіпорындарда, транспорттарда, құрылыста, совхоздарда, колхоздарда т.б.) жүргізіледі. Дереккөздер
Өндірістің қалыпты істеуі

Өндірістің қалыпты істеуі - кәсіпорынның өнімді тапсырылған график пен белгіленген ассортимент бойынша бір қалыпты және толымсыз өндіруі; өндіріс процесінде көлемдік-календарьлық тепе-теңдіктің сақталуы. Кәсіпорынның барлық өндірістік буындарының жұмысын дұрыс жолға қою және үйлестіру, өнім дайындау мен өндірудің графигін жасау және оның орындалуын қатаң сақтау жолымен жүзеге асырылады. Социалистік кәсіпорындардағы өндірістің қалыпты істеуі Социалистік кәсіпорындарда өндірістің қалыпты істеуі мемлекет жоспарды барлық сандық көрсеткіштер бойынша ойдағыдай орындап шығуды қамтамасыз етеді. Өндіріс ритмі Өндірістің ритмі өндіріс процесіне тән ішкі пропорцияны, олардың жеке буындарының, кейбір процестері мен операцияларының арасындағы байланысты көрсетеді. Дереккөздер
Өндірістің маусымдылығы

Өндірістің маусымдылығы - өнімді жыл маусымына байланысты өндіру. Өндірістің маусымдылығының өзгеруі Өнеркәсіптің маусымдылығы климат жағдайына байланысты туса да, негізінен өндіріс тәсіліне тәуелді. Капиталистік елдерде өнеркәсіптің кейбір салаларының тұрақты түрде маусымсыз жұмыс істеуіне техникалық мүмкіндіктержасалғанмен, капитализм қайшылықтарының шиеленісуі оларды тиімді пайдалануды қиындатады. СССР-дегі өндірістің маусымдылығы СССР-де өнеркәсіптің маусымдылығын жою үшін көптеген шаралар жүргізілді. Мысалы, гидроэлектростанция құрылысында гидроресурстарды бір қалыпты пайдалануды қамтамасыз ету мақсатымен аса ірі бөгендер салынады. Металлургиялық өнеркәсіпте қыс айларында рудалардың тоңазуын тоқтату шарлары жүргізіледі. Дереккөздер
Өндірістің шоғырлануы

Өндірістің шоғырлануы - өндірістің іріленуі, өндіріс құрал-жабдығының, жұмыс күшінің және өнімнің ірі кәсіпорындарда жинақталуы, ірі кәсіпорындар санының өсуі. Капитализмнің заңы Өндіріс пен капиталдың шоғырлануы - капитализмнің заңы. Капиталист өз қолына көп капитал жинақтау арқылы кәсіпорынды кеңейтуге мүмкіндік алады. Өндірістің шоғырлануы капиталдың орталықтануын және шоғырлануын күшейтеді. Түрлерінің айырмашылықтары Өндіріс сферасында да, айналым сферасында да ірі кәсіпорындардың майда кәсіпорындарға қарағанда артықшылығы мол, сондықтан ірі кәсіпорын иелерінің пайда мөлшері де майда кәсіпкерлерден гөрі көп болады. және олардың бәсеке қабілеті де зор. Дереккөздер
Рорайма тауы

Рорайма тауы ( , басқаша атаулары Tepuy Roraima және Cerro Roraima; ) - Пакарайма жырасының ең биік шыңы. Алғашқылардың бірі боп тауды ағылшын зерттеушісі Уолтер Рэли 1596 жылы суреттеген. Тау үш елдің шекара нүктесі болып табылады, олар:Венесуэла (таудың 85% территориясы), Гайана (10%) және Бразилия (5%). Рорайма тауы Гвиана таулы үстіртінде, Канайма ұлттық саябағының аумағында орналасқан. Бұл тау кәрі таулардың бірі болып саналады. Оның жасы шамамен 2 млрд. жыл және ол прекембрий кезеңінде құрылған. Өсімдіктер мен жануарлар әлемі Рораймада табылған көптеген өсімдіктер бірегей болып табылады. Таудың баурайында көбінесе жәндікжегіш өсімдіктер (Хелиамфора), қоңыраугүлдер (қоңыраугүл) және рапатеялар кездеседі. Бұл тауда күн сайын жаңбыр жауады. Таудың үсті жағының барлық аумағы негізінен құмдақ, кейбір жерлерде бұталар (боннетия) және балдырлар кездесу мүмкін. Жердегі көптеген нәрлі заттар нөсермен шайылып сарқыраманы құрайтын таудың шеті бойынша құлама су боп төгіледі. Тауда қызыл кітапқа енген Гвиандық арлекин бақасы кездеседі.
Бұйра қасқыр шөбі

Ботаникалық сипаттамасы. Бұл өсімдік биіктігі 20 – 70 см, бір жылдық шөп тектес өсімдік. Өсімдіктің түбінен шашырап, көп бұтақшалар жапырағымен қосылып топталып тұрады. Тамыр өзегі тік өседі. Жапырақтары сопақшалау, отырмалы. Табиғатта таралуы. Гүлдері түтікше тәріздес, майда, сарғыш, шатыр тәрізденіп жеке – жеке топтасып тұрады. Маусым – тамыз айларында гүлдейді. Өсімдік республикамыздың Шымкент, Жамбыл облыстарында ғана кездеседі. Олар шабындықтарда, мал қораларының маңында, жол бойында өседі. Дәрілік шикізат ретінде оның бүршік атып, жаңадан гүлдеп келе жатқан сабағының жоғары жағы орақпен оралып немесе жүн қырқатын үлкен қайшымен қиып алынады. Дәрілік шикізатты кептіру және сақтау жалпы ереже бойынша жүргізіледі. Химиялық құүрамы. Бұл өсімдіктің хииялық құрамы әлі толық зерттелген жоқ. Дәрілік шикізаттының құрамында кницин деп аталатын ащы глюкозидтік зат, танин, шайыр және басқа да заттар бар. Қолданылуы. Мал дәрігерлігі практикасында азыққа тәбетін ашатын ащы зат ретінде, сондай – ақ асқазан – ішек жұмыстарын жақсарту үшін пайдаланылады. Дәрілік шикізат малға берілгенде оның құрамындағы кницин гдюкозиді ас қорыту мүшелеріне рефлекторлық түрде әсер етіп, асқазан мен ішектің сөл бөлуін, жиырылып – созылуын қалыпқа келтіреді. Мал беру мөлшері : ірі қараға – 25 – 50 г, жылқыға – 10 – 25, қойға – 5 – 10 г. Өсімдік тұнбасы 1:10 қатынаста жасалады немесе 100 грамм дәрілік шикізат қайнап тұрған 1 литр суға салынып, 15 – 20 минут тұндырылады да, ірі қараға, жылқыға – 250 – 500 мл, қойға – 50 – 100 мл мөлшерінде күнін 3 рет ішкізіледі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер https://halykemi.wordpress.com/about/ Дереккөздер
Қара алқа

Қара алқа – алқалар тұқымдасына жатады. Ботаникалық сипаттамасы. * Биіктігі 4 метрге дейін жететін бір жылдық, жартылай бұталы өсімдік. * Жапырақтарының сағақтары ұзын, сопақша үшбұрыштылау болып келген, ұштары сүйір. * Көкшіл және ақ түсті, ұсақ әдемі гүлдері шатыр тәрізді шоқталып өсіп, жерге қарай иіліп, салбырап тұрады. * Гүл тостағаншаларының қалақшасы да, жапырақшасы да бес – бестен болады. * Жемісі – қызыл қоңыр түсті. Ішінде бірнеше тұқымы бар. * Өсімдік маусым – қыркүйек айларында гүлдейді. Табиғатта таралуы. Қара алқа Қазақстанның барлық аймақтарында өседі. Әсіресе олар ылғалды ормандарда, жабайы өсетін бұталардың, баубақшалардың арасында, өзен мен көл жағалауларында жиі кездеседі. Дәрілік шикізат ретінде оның жоғары бөлігі, жапырағы, гүлі күз кезінде жиналып алынып, көлеңкеде кептіріледі. Химиялық құрамы. Қара алқаның дәрілік шикізатының құрамында салоецин, саланенин, танин, ащы заттар, С дәреумені, дулкамарин, кейбір органикалық қышқылдар, каротин және басқа да заттар болады. Қолданылуы. Мал дәрігерлігі практикасында қара алқа шөбімен малдың түрлі тері ауруларын, есек жемді, демікпені емдейді. Қара алқаның көктемінде және күзде жинаған жас сабақтарынан тұнба жасайды. Ол үшін бір литр суға 50 грамм майдаланған қара алқа шөбі салынып, орталанғанша қайнатылады. Содан кейін сүзіп алып, тұнбасын тері қышымасына, есекжемге жағып емдейді. Арнайы ыдысқа - спринцовка - тұнбаны сорғызып алып, ептеп жууға да болады. Дереккөздер http://kopilkaurokov.ru/biologiya/uroki/166277 http://bilimsite.kz/biologia/3247-alka-tukymdastary.html http://ustaz.kz/sait-bolimderi/file/19001 http://mapyourinfo.com/wiki/kk.wikipedia.org/Алқалар%20тұқымдасы/ https://halykemi.wordpress.com/about/
Дала қылшасы

Дала қылшасы – көп жылдық бұталы өсмдік. Ол шөл, шөлейт аймақтарда, құмда және тастақты беткейлерде өседі. Оның құрамында эфедрин деп аталатын алколоид бар. Өсімдік гүлдеп, тұқымы пісе бастаған кезде улы болады. Оны жайшылықта қай мал түлігі болса да өз бетімен жемейді. Бірақ оны уақ мал, әсіресе қозы – лақтар әуес көріп, жеп қояды да,уланып қалады. Бұл жағдай мал дәрігерлігі практикасында кездеседі. Ал ірі малдың және сақа қойлардың онымен улануы өте сирек кездесетін құбылыс. Осы деректерді жаз айларында қозы – лақ бағатын шопандар естерінен шығармаулары керек. Дереккөздер http://densaulyk7.delo.ws/emdik-өsimdikter/ http://45minutkz.blogspot.nl/2013/09/blog-post.html http://studopedia.net/11_99674_paporotniko-vidnie--POLYPODIOPHYTA.html http://u-s.kz/publ/8647-adyraspanny-sp-nu-tabiatta-taraluy.html
Дәрілік жөтел шай

Ботаникалық сипаттамасы. Дәрілік жөтел шай – биіктігі 80 – 90 см, көп жылдық шөп тектес өсімдік. Сабағы түзу, төрт қырлы, сыртын түк басқан. Ерте көктемде өсімдік тамырынан сағақтары ұзын жапырақтар шығады. Жапырақтарының жалпы пішіні жұмыртқа тәрізді, шеттері ара тісті, оның сыртында әлсіздеу түктері болады. Өсімдік маусым айынан бастап, қыркүйек айының екінші жартысына дейін гүлдейді. Гүлдеген кезде иісі күшейеді. Табиғатта таралуы. Республикамыздың орманды жерлерінде, орманды – далалы шабындықтарда, төбелерде жиі өседі. Дәрілік шикізат Дәрілік шикізат ретінде өсімдік гүлдеген кезде оның шөбі жинап алынады. Химиялық құрамы. Дәрілік шикізатының құрамында бетоницин, холин, илік заттар, стахидрин және әр түрлі алколоидтар бар. Қолданылуы. Мал дәрігерлігі практикасында бұл дәрілік өсімдікті өкпесі ауыратын малдың жөтелін басуға, қақырық түсіруге қолданылады. Сондай – ақ, ол қан қысымын төмендету, орталық жүйкені жақсарту үшін де қолданылады. Малдың өкпесінен және танауынан аққан қанды тоқтату үшін де осы өсімдікті қолданған дұрыс. Дәрілік тұнба 1:10 қатынаста жасалады, яғни 100 грамм ұнтақталған дәрілік шөпті бір литр суға салып, 15 – 20 минут бүлкілдетіп қайнатады. Содан кейін суытылып, тұндырылады. Бұзау мен құлынға – 150 – 200 мл, қозыға – 20 – 30 мл мөлшерінде күніне 2 – 3 рет ішіледі. Дереккөздер http://bilimtime.kz/zharatylystanu/biologiya/988-shyarmashyly-zhoba.html http://bilimdiler.kz/bastaush/5116-darilik-osimdikter.html
Дәрілік кровохлебка

Ботаникалық сипаттамасы. * Көп жылдық, сабағының биіктігі бір метрге дейін жететін,шөп тектес өсімдік. * Оның тамыры жуан, жан – жағына көп тармақталған. * Сабағы тік өседі, қолмен ұстағанда оның 2 – 3 қырлы екені бірден білінеді. * Тамыр жапырақтары ұзын сағақты, 7 – 25 – ке дейін жапырақшасы бар. * Гүлдері – майда, шымқай қызыл түсті. * Маусым – тамыз айларында гүлдейді. Жемісі тамыз – қыркүйек айларында піседі. Табиғатта таралуы. Бұл өсімдік республикамыздың Орал, Гурьев облыстарында ғана кездеседі. Ол су жайылған шалғындарда, орман шетінде, өзендердің жағасында жиі өседі. Дәрілік шикізат ретінде тамыры мен оның бұтақшалары пайдаланылады. Тамыр күзде – қыркүйек айында қазылып алынады. Содан кейін топырақтан тазалайды да, суық сумен жуып, әр бөлігін 15– 20 см етіп пышақпен кеседі. Алғашқы кезде туралған тамыр кесінділері шатырда кептіріледі. Тамыр кесінделерін темір пеш үстінде кептіруге болмайды. Себебі ол қарайып кетеді. Егер дәрілік шикізат дер кезінде қазылса, дұрыс дайындалып, сақталса, онда ол бес жылға дейін шипалық қасиетін жоймайды. Химиялық құрамы. Өсімдік тамыры мен тамыр – бұтақшаларының құрамында 25 пайызға дейін дубильдік заттар, 30 пайызға дейін крахмал, үш процентке жуық қымыздық қышқылдық кальций тұзы, бояғыш заттар, С және А витаминдері,фитонцидтер, өте аз мөлшерде эфир майлары, элагово қышқылдары бар. Тамырдың құрамында азықтық крахмал көп болғандықтан адам баласы осыдан 100 жылдар бұрын азық ретінде пайдаланған. Қолданылуы. Халық еміде өсімдіктің тамырынан жасалған тұнбалар, басқа да дәрілік заттар асқазан мен ішекті емдеуге, жатыр мен бүйректен аққан қанды тоқтатуға қолданған. Сондай – ақ ауыз уылғанда оның кілегейлі қабығын шаюға да пайдаланған. Қазіргі кездеі мал дәрігерлігі практикасында бұл өсімдіктің тамыры және одан жасалған дәрілік препараттар асқазан – ішектегі жараны емдеуге, олардан аққан қанды тоқтатуға және іш өтуді тыюға қолданылады. Дәрілік тұнба жасау үшін 50 грамм тамыр кесіндісі бір литр суға салынып, 10 – 15 минут қайнатылады. Тірелей салмағы 30 – 40 килограмм, бұзауға 100 -150 мл, қозыға 15 – 25 мл мөлшерінде күніне 3 рет ішкізіледі. Ал төлдің іші тоқтамаса дәрі тұнбасының беру мөлшері екі есе көбейтіледі. Жалпы өсімдік тамырының тұнбасымен малдың ауыз қуысын, тамағын, жатырын, мал денесіндегі күйген жерді, кіші – гірім жараларды жууға болады. Күйікті емдегенде дәрілік тұнбаға аздап фурациллин, ривонол ерітінділерін қосып жуса, емдеу жұмысы нәтижелі болады. https://halykemi.wordpress.com/about/ http://bilimdiler.kz/bastaush/5116-darilik-osimdikter.html http://bilimtime.kz/zharatylystanu/biologiya/988-shyarmashyly-zhoba.html Дереккөздер
Патрик Твумаси

Патрик Твумаси (1994 жылдың 9 мамырында туған) - Испанияның "Алавес" футбол клубының және Гана Ұлттық құрамасының шабуылшысы. Карьерасы Патрик Твумаси футболмен бес жасында қызыға бастады. Патрик аулада ойнап жүргенде оны скауттар байқап ганалық Ред Булл клубына шақырады. 2012 жылы Патрик Твумаси «Ред Булл Гана» академиясынан Юрмалада орналасқан «Спартакқа» өтеді. Ол алғашқы ойынан бастап жақсы ойнап, Гана жастар құрамасының жиынына шақырту алады. Жиын көпке созылып, Патрик Твумаси тамыздың басында ғана Латвияға қайта оралады. 2013-14 жылдары Патрик Твумаси «Амкар» мен «Астана» клубтарында жалдауда болады. 2015 жылы Патрик Твумаси «Спартак» клубынан «Астана» клубына өтеді. Карьера статистикасы Жетістіктері Командалық ; Гана U-20 * Үш Халық Кубогының иегері: 2012. ; Астана * Қазақстан Премьер Лигасы (1): 2014, 2015, 2016, 2017 * Қазақстан Супер Кубогы (1): 2015, 2018 Жеке * Латвия жоғарғы лигасының мамыр айының үздік ойыншысы: 2013. Дереккөздер
Сары володушка

Ботаникалық сипаттамасы. Сары володушка – көп жылдық, тамыры жерде көлбей өсетін, шөп тектес өсімдік. * Сабағы түзіу, іші қуыс, сырты жылтыр, биіктігі 150 сантиметрге дейін жетеді. * Жапырақтарының жалпы пішіні жұмыртқа тәріздес, тықыр, сабақтың төменгі жағында орналасқан жапырақтарының сағақтары қысқа, ал жоғары жағындағылары отырмалы. * Гүлдері – сары түсті, алтыншы жылтылдайды, майда, гүл сабақтары қысқа 10 – 15 – тен жиналып, гүл жоғырын жасайды. * Өсімдік маусым – шілде айында гүлдейді, ал жемісі шілде – тамыз айларында піседі. * Жемістері сопақшалау болып келген, қоңыр түсті майда дәнектер. Табиғатта таралуы. Бұл өсімдік өзен жағаларында, қайыңды ормандарда, бұталы жерлерде өседі. Қазақстанның Алматы, Жамбыл, Талдықорған, Шығыс Қазақстан, Қарағанды облыстарының орманды жерлерінде жиі кездеседі. Дәрілік шикізат ретінде өсімдіктің жер бетіндегі бөлігін немесе шөбін пайдаланылады. Оны өсімдік жаңадан гүлдейін деген кезінде жинап, көлеңкеде кептіреді де, ағаш жәшіктерге, ол болмаса қағаз қапшықтарға салып. Қараңғы орындарда сақтайды. Егер өсімдік дұрыс жиналып, дұрыс сақталса, екі жылға дейін шипалық қасиетін жоймайды. Химиялық құрамы. Өсімдіктің жапырағында 400 мг/пайыз С витамині, 30 мг/ пайыз каротин болады. Сонымен қатар, оның құрамында аздаған мөлшерде сапониндер, алколоидтар, фитостериндер, флавоноид – рутин деген заттар бар. Қолданылуы. Халық емшілері өсімдіктің тұнбасы мен қайнатпасын іш айдайтын, өт жүргізетін және малдың жалпы күйін жақсартатын дәрі ретінде қолдаған. Жаңадан жиналған жапырағын таңса, жазылмайтын жаралардың өзі жазылады. Өсімдіктің 20 грамын бір литр қайнап тұрған суға салып 15 -20 минут тұндырады да, бұзауларға, құлындарға күніне 3 рет 200 – 250 мл мөлшерінде азықтандырардан 30 минут бұрын береді. Қозыларға 20 – 40 миллилитрден ішкізіледі. https://halykemi.wordpress.com/about/ http://bilimtime.kz/zharatylystanu/biologiya/988-shyarmashyly-zhoba.html http://bilimdiler.kz/bastaush/5116-darilik-osimdikter.html Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогы 2008

2008 жылғы Футболдан Қазақстан кубогы - кубоктың он жетінші мәрте ойнатылуы. Бірінші кезең Бірінші кезең ойындары 2008 жылдың 9 сәуірінде өтті. 1/8 финал 1/8 финал ойындары 2008 жылдың 23 сәуірінде өтті. 1/4 финал 1/4 финал ойындарының алғашқы кездесулері 2008 жылдың 7 мамырда, жауапты кездесулер 14 мамырда өтті . 1/2 финал 1/2 финал ойындарының алғашқы кездесулері 2008 жылдың 28 қазанда, жауапты кездесулер 12 қарашада өтті . Финал Дереккөздер
Эван Джогиа

Эван Тюдор Джогиа - канадалық актер. "Виктория жеңімпаз" сериалында Бэк Оливер және "Социопат" сериалында Денни Десай рөлдерінде ойнаған. Балалық шақ Эван 1992 жылы 9 ақпанда Ванкуверде дүниеге келді. Әкесі Оңтүстік Азиядан. Анасының шығу тегі ирланд, француз, валлий ұлттарының қосындысы. Отбасында Эваннан басқа 5 бала бар: ағасы Кетан, інілері Томас пен Зак, қарындастары Алиса және Мелисса. Мансап Эван кино әлеміне 2007 жылы "Мен сияқты" фильміне түсу арқылы қадам басты. Бұл фильм "Үздік фильм" атағын алды. Сондай-ақ 2007 жылы "Ыблыс күнделігі" мен "Америка бөтендері" фильмдерінің бөлімдерінде түскен. Эван "Каприка", "Виктория жеңіпаз" сериалдарына түсу арқылы үлкен атаққа ие болды. Қазіргі таңда "Социопат" телесериалында басты рөлде ойнауда. Жеке өмірі 2012 жылдан бастап актер Зоя Дойчпен кездесуде. Фильмография
Қаражусан мен Бөртежусан

Ботаникалық сипаттамасы. Қазақстанда жусанның 20 – дай түрі өседі. Олардың ішінде азықтық және дәрілік қасиеттері жағынан қара жусан, бөрте жусан және құм жусаны – шағырдың маңызы зор. Қара жусан мен бөрте жусан биктігі 30 – 45 см, көп жылдық шөп тектес өсімдік. Оның сабақтары тік өседі, жоғары жағында бұтақшалары көп болады. Жапырақтары күңгірт жасыл түсті, кезектесіп орналасқан, гүлдері майда, сары түсті. Өсімдік шілде– тамыз айларында гүлдейді. Табиғатта таралуы. Қара жусан мен бөрте жусан қазақстанның оңтүстік, батыс, орталық облыстарының далалы аймақтарында жиі өседі. Кейбір аудандарда ондаған, жүздеген гектар жерді алып жатады. Қара жусан сор және сортаң жерлерде көп кездеседі. Дәрілік шикізат ретінде жусан сабағының жоғары жағы орылып алынып, көлеңке жерде кептіріледі. Химиялық құрамы. Қара жусан мен бөрте жусанның құрамында 7 – 8% нәруіз, 4 - 5% май, 26 - 28% клечатка бар. Сондай – ақ жусан шөбінің құрамында абсинтин, анабсантин деп аталатын гликозидтер, флавноидтар, эфир майлары, аскорбин қышқылы, фитонцидтер, каротин және басқа да заттар бар. Қолданылуы. Жусан қойға таптырмайтын азық болып саналады. Оны жаздың алғашқы айлары мен күз, қыс айларында қой, жылқы, ешкі өте сүйсініп жейді. Сөйтіп тез семіреді. Мал дәрігерлігі практикасында жусан шөбі малдың тәбетін ашу, асқазан – ішек жұмыстарын жақсарту үшін қолданылады. Сондай – ақ ол ішектегі гельминттік құрттарды да түсіре алады. Дәрілік мақсатпен жусан шөбі жаңа гүлдеген кезде, ал азықтық мақсатмен күзде әбден жемісі піскен кезде орылады. Жусан шөбінің тұнбасы 1:10 қатынаста жасалып бұзауға, құлынға – 150 – 200 мл, қозыға – 25 – 50 мл мөлшерінде күніне 3 рет ішкізіледі. Ал ірі қараға – 300 – 350 мл, саулыққа – 75 – 150 мл мөлшерінде ішкізіледі. Күнделікті малға берілетін жемге майдаланған жусан шөбін қосып, малдың ас қорытуы жақсарып, тез қоңданады. Дереккөздер
Корей тілінің Алтай тілдеріне жатуы

Корей тілінің Алтай тілдеріне жатуы 19ғ. басында әлем тілдерінің генеологиялық классификациясы жасалғаннан кейін, лингвистикалық және этнографиялық зерттеулер нәтижесі бойынша корей тілін Урал-Алтай тілдері семьясына (бір жағынан түркі, монғол және тунғус-маньчжур тілдерін, екінші жағынан корей, жапон тілдерін біріктіретін) жатқызады. Алтай тілдері өздерінің болжамды көне отаны – Алтайдың құрметіне аталған. Көптеген гипотезалар ішінен корей тілінің генетикалық туыстығы жағынан Алтай тілдеріне жатқызу кең етек жайған. Оның жақтаушылары фонетикалық сәйкестігіне, құрылымдық ұқсастығына және этимологиялық мәліметтеріне қарай корей тілін (кейде жапон тілімен бірге) тунгус-маньчжур тармағына, немесе б.з.б.3 мың жыл бұрын бәрінен бұрын бөлектенген жеке тармаққа жатқызады. Дегенмен корей тілінің Алтай тілдеріне жататыны әлі де болса белгісіз қалуда. Екі немесе бірнеше тілдердің генетикалық туыстығының фактісін анықтау үшін келесідей шарттар болу қажет: 1)Осы тілдерде көптеген тұрақты фонетикалық сәйкестіктердің жүйесі болу керек. 2)Аталмыш тұрақты фонетикалық сәйкестіктерді жүзеге асыратын сәйкес келетін көптеген негізгі лексикалар болу қажет. 3)Сәйкес келетін көптеген грамматикалық морфемалардың болуы шартты. Негізгі ерекшеліктер Алтай семьясы теориясына оларды біріктіретін құрылымдық ерекшеліктері негіз болды. Негізгі ерекшеліктеріне дауысты дыбыстардың гормониясы мен грамматикалық агглютинациясы жатады. Алайда бұл ерекшеліктер Алтай тілдер мен корей тілінің туыстық байланыстарын анықтаудың негізі бола алмайды. Алтай тілдері мен корей тілінің ортақ ерекшеліктері: 1)Дауыстылырдың гормониясы 2)Сөз басындағы консонанттардың шектеулігі 3)Агглютинация 4)Дауыстылар мен дауыссыздардың кезектесе келуінің жоқтығы 5)Қатыстық есімдіктер мен жалғаулықтардың жоқтығы 6)Косемшелердің бар болуы 1.Л.Р.Концевич. Корейтану. М,2000 2.Қазіргі корея. Ақпараииық әдебиет. Шығыстану институты АН СССР. М, 1971.б 29 3.А.Я.Шайкевич. Тіл біліміне кіріспе. М, 2005.б 324
Жалтыр (көл, Павлодар облысы)

Жалтыр – Павлодар облысы Аққулы ауданы Малыбай ауылының батысында 10 км жерде орналасқан тұзды көл. Құлынды жазығының ортасында, Ертіс өзенінің оң аңғарында. Теңіз деңгейінен 139 м биіктікте орналасқан. Гидрографикасы Аумағы 9,6 км 2 , ұзындығы 8,7 км, енді жері 1,8 км, жағалауының ұзындығы 22,8 км. Шығысында Малыбай, батысында бірнеше ұсақ тұзды көлдер бар. Негізінен жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қараша айының соңында суы қатып, сәуір айында ериді. Суы кермек. Мал шаруашылығына, балық шаруашылығына пайдаланылады.
Чхэ Мансик

Чхэ Мансик Чхэ Мансик (1904-1950)ж. 20 жылдардың ортасында ақын өзінің бірінші әңгімесін қағаз бетіне түсірген. Ақын бірнеше жылға шығарма жазуды тоқтатқан, бірақ 30 жылдары қайта әдебиет саласына енеді. 1936 жылы « Өз өмірін сату » ( Рэди мэйд инсен )атты шығармасы басылып шыққаннан кейін сыншылардың назарына түседі. Бұл шығармада ақын отардағы корей халқыныдағы беделді адамдардың жұмыссыздығы туралы басты проблемасын көтерген. Жазушы шығармада Жапонияда жоғары білім алған жас жігіт өз елінде нанын әрең табатыны туралы жазады. Шығармадағы басты кейіпкер Р жұмыссыз қалып, достарымен бірге арақ ішетін отырыстан отырыстарды кезіп жүреді. Отаршылдық кезеңінде қоғамға сенің білімің, тіпті сенің өзің ешкімді қызықтырмайды. Күндердің-күнінде Р бірнеше жыл бұрын тастап кеткен әйелі ауылдан ұлын жібереді. Басты кейіпкер таң қалып абыржиды. Себебі Р-дің ақшасы жоқ, баланы қалай бағатынын білмейді. Бірақ Р, оның өмірі тек ұлын асырап бағу үшін ғана қажет екенін түсінеді. Чхэ Мансик шығарманы көлемді жазбасада, оның барлық шығармалары юмаристік және сатиралық образдар көрінісі арқасында шығармалары ерекше қызықты болған.
Ли Сан

Ли Сан. Корей әдебиеті 30 жылдары шындықтан қаншалықты алшақтағанын Ли Сан шығармасынан байқауға болады. Жазушы бірінші шығармасын 30 жылдары басып шығарған. Ал 1934 жылы « Тоғыз одақ » ұйымының мүшесі болды. Жазушы корей халқы үшін үйреншіксіз тақырыптарды қозғайды. Мысалы, адамдар арасындағы адал болмау, сатқындық, рухани жалғыздық және т.б. Ақын шығармалары компазиция құрылымы мен ғана көзге түспейді, сонымен қатар жазу тілімен де ерекшеленеді. Ли Сан өзінің керемет шығармаларының бірі « Қанат » оқырмандарға басты кейіпкердің қарым-қатынасына солардың біреуінің көз-қарасы арқылы көруді, сезінуді ұсынған. Бұл шығармада ер адамның санасы бұлдыр, әр түрлі болмыс жасайды. Ол тіпті әйелі нанын қалай табатынын білмейді. Әйелі күйеуіне мезгіл-мезгілмен мардымсыз тамақ әкеліп отырған. Бірақ күйеуімен ешқашан әңгіме қозғамайтын. Басты кейіпкер уайым-қайғыруды ұмытпаған, бірақ басынан кешкен оқиғадан шығар есік жоғын байқап, басына түскен тағдырға көнуден басқа амалы жоқ. Дереккөздер
Ли Санхва

Ли Санхва (1901-1943) ақынның лирикалық шығармалары жапон елінің басқыншылығына қарсы тақырыбы жайлы жазған. Ли Санхва ( Оңтүстік корея ) солтүстік жағындағы Кенсан провинциясының Тэгу қаласында дүниеге келген. Сеулда мектепті бітіргеннен кейін, 1923 жылы Токия қаласындағы шет тілі оқытатын мектепке француз тілін меңгеруге барады. Сол жылы Жапон елінде жерсілкінісіне тап болады. Сол кезден бастап ол өзінің шығарма жазудағы бағытын өзгертеді. Оның көптеген шығармалары халықтық рух жайлы тақырыптарды қозғайды. Мысалы, « Тәуелсіздігінен айырылған жерде көктем келер ме? » (Пэаткин тыредо помын онынга? 1926). Ақын тірі кезінде бірде-бір шығармалары қағаз бетіне басылып шықпаған. Бірақ ақынның өзі туған Тэгу қаласында оған арнап ескерткіш орнатқан. Дереккөздер
Сим Хун

Сим Хун Жапон елінің басқыншылығына қарсы тағы бір ақын Сим Хун (1901-1936). Ақын поэзия шығармаларын ғана шығарып қана қоймай, сонымен қатар романдарды да жазған. Көркем фильмдерге сценарилер жазып, режиссер де болған. Тіпті фильмдерге рецензия жазып, өзі де көркем кино да түсірген. Оның романдары жоғары бағаға ие болған. Оның ең бағалы шығармаларының бірі « Мәңгі жасыл өсімдік » ( Санноксу, 1935 ). Оның шығармаларының басты тақырыбы отанына қайта оралу, кедейлікке душар болу, жапон елінің езгісінде болу. Шығармалары арқылы халық рухын нығайтпақшы болды. Сим Хун жазған өлең шығармалары оның прозаикалық шығармаларына мүлдем өзгеше жазылған. Бұл шығармаларында ақын ұлттық тәуелсіздік тақырыбын жасырын жазса, ал өлең шумақтарында оны айқын көрсетіп жазған. Ақын Сеулда орналасқан « Самгак », « Хан » тауы мен өзендері тұрып билейді дегені, корей мемлекеті жапон елінен бостандығын алған кезі дегенді білдіреді. Ақын өз елінің тәуелсіздігі жайлы ашық білдірген. Сол себепті оның шығармалары қағаз бетіне басылып шықпаған. Бірақ соған қарамастан ақын жапон басшыларынан өзінің шығармаларының басылып шығаруына рұқсат беруді талап еткен. Соның салдарынан жапон басшылары ақынды қатты бақылауға алған.
Гетеротізбекті полимерлер

Гетеротізбекті полимерлер - негізгі тізбегінде көміртекпен қатар оттек, азот, күкірт атомдары бал үлкен молекулалы қосылыстар. Қарапайым гетеротізбекті полимерлерге полиформальдегид немесе полиоксиметилен жатады. Гетеротізбекті полимерлер негізінен, бифункционалды органикалық молекулалардың поликонденсация реакциясы арқылы алынады. Бұлардың ішіндегі көп тарағаны - полиэфирлер (лавсан, терилен) мен полиамидтер (капрон, нейлон) аса берік талшықтар алынады. Капрон, нейлон және полиформальдегидті шайырдан машина мен станоктардың металл бөлшектерін алмастыратын арзан әрі берік құрылымдық материалдыр жасалады. Дереккөздер Қазақстан Ұлттық Энциклопедия. 3 том. ISBN 5-89800-149-2
Пак Мок Воль

Пак Мок Вольдің шығармалары өзгеше әсемдігімен корей әдебиетінде ерекшеленді. Корей « Чхоннокпха » ұйымы арқылы Пак Мок Воль әдебиет саласынан бастау алды. « Ұсыныс » атты журнал бетінде Чон Чжи Ен былай деген : « Пак Мок Воль өлеңдері әсемдікпен нәзік талғамымен ерекшеленеді. Ақын өлеңдерінде ұлттық сипаттарын поэзияға енгізу талпынысын аңғаруға болады ». Пак Мок Воль Кенсан-Пукто провинциясындағы Кенджу қаласында 1916 жылы дүниеге келген. Ақын ауқатты отбасында тәрбиеленеді. Оның шын аты – Пак Ен Чжон. Оның атасы данышпан кісі болған. Атасының нұсқауымен ақын үйінен алыс Тэгу қаласындағы мектепте білім алады. Ақын жалғыздығын сезбеу үшін білімге терең еніп, жазушылықпен айналыса бастайды. 1933 жылы ақын 17 жасқа толған кезінде, ол өзінің бала кезінде жазған өлеңдерін журнал басып шығаратын редакцияға жіберіп, өзін әдебиет саласына танымал етеді. 1939 жылдар шамасында жаңа әдеби « Ұсыныс » атты журнал пайда болады. Ол журналда жас ақындар шығармалары басылып отырған. Пакта сол журналға өзінің шығармаларын « Мок Воль » деген лақап атпен жібереді. Мок Воль – « ағаш пен ай » деген мағынаны білдіреді. Сол жылы қыркүйек айында ақын өзінің « Жол тәріздес » (Кильчхором ) мен « Тәжірибеге бай » ( Еллюн ) атты көлемді өлең шығармаларын қоғамға ұсынған. 1941 жылы жапон басшылары барлық корей әдеби журналдарын жаптырғанның салдарынан ақын шығармаларын қағаз бетіне түсіру мүмкіндігінен айырылады. 1942 жылы ақын өзінің туған қаласында Чо Чжи Хун ақын досын кездестіреді. Ақын сол досына арнап « Жахһангер » ( Нагыне ) атты шығарма жазады. Корей жапон басқаруынан бостандығына иеленгеннен кейін, 1946 жылы Пак өзінің « Чхоннокчип » атты өлеңдер жинағын баспаға апарып қағаз бетіне түсіреді. Ақын өзінің « Сандохва » атты алғаш өлеңдер жинағын 1955 жылы басылымға шығарып, « Азиялық әдебиет бостандығы » премия жүлдегерін иеленеді. Одан кейін де ақын университетте сабақ беріп жүріп, бірнеше өлеңдер жинағын басып шығарады. Пак Мок Воль корей әдебиетінде бұрын-соңды болмаған жаңа әдеби бағытты енгізеді. Ақын 1978 жылы 24 наурыз айында көз жұмады. Дереккөздер
Гибсон шөлі

Гибсон шөлі - Батыс Австралиядағы шөл. Солтүстігінде Үлкен құмды шөл, ал оңтүстігінде Үлкен Виктория шөлімен шектеседі. Шөл құрлықтың көне платформалық бөлігінде, мүжілулер мен үшілулер нәтижесінде қалыптасқан. Жер бедері төбелі-белесті келеді. Абсолюттік биіктігі 762 м. Аумағының басым көпшілігі шақпақтастар қамтыған, шығысында бұйратты құмды жалдар, батысында сор жерлер кездеседі. Шөлдің климаты континенттік, құрғақ. Қаңтардағы орташа температура 28-30°С, шілдеде 12-14°С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 250 мм. Топырағы қызғылт-қоңыр, өсімдік жамылғысы негізінен мальгаскрэб, сарыағаш, бұталар мен астық тұқымдасына жататын спинифекс шөптерінен тұрады. Маусымдық өзендерінің (криктер) бойында Ливингстон пальмасы өскен тоғайлар кездеседі. Жануарлардан кенгуру, вамбат, көртышқан, егеуқұйрық, эму, қоқыс тауығы, т.б. мекендейді. Шөлді 1873 жылы ағылшын саяхатшысы Э.Джайлстың экспедициясы ашқан, оған экспедициясының мүшесі А.Гибсон есімі берілген. Дереккөздер Қазақстан Ұлттық Энциклопедия. 3 том. ISBN 5-89800-149-2
Гиганттық

Гиганттық (грек. γίγας - алып), алыптық - адам бойының шамадан тыс өсіп кетуі. Адам бойының биіктігіне қарай аласа (160 см-ден төмен), орта (165-175 см) және сұңғақ (175 см-ден жоғары) бойлы болып жіктеледі. Бойы 2 метрден биік адамды алып денелі дейді. Әдетте гиганттыққа ұшыраған балалардың ата-аналарының бойы қалыпты болады. Алыптар бойының ерекше тез өсуі кәмелетке толу кезінде (9-10 жаста) байқалады. Гиганттықтың себептері Адамның мұндай шектен тыс өсіп кетуі ішкі секреция бездері - гипофиз, қалқанша без, жыныс безі қызметінің бұзылуынан болады. Алып адамдардыңдене тұлғасы бойына сәйкес келмей, аяқ-қолдары ұзын, басы кіші болады. Олардың денсаулығы төмен, шаршағыш, еске сақтау қабілеті нашар, жыныстық жағынан әлсіз болып келеді. Олар ұзақ жасамайды, көбінесе жастай қайтыс болады. Соңғы кезде гормоналдық препараттар мен рентгентерапияны қатар қолдану - гиганттықты емдеуге жақсы нәиже беріп жүр. Дереккөздер Қазақстан Ұлттық Энциклопедия. 3 том. ISBN 5-89800-149-2
Өндірісті рационализациялау

Өндірісті рационализациялау - өндіріс ресурстарын мейлінше тиімді пайдалануға бағытталған техника және ұйымдастыру шараларының жиынтығы. Өндірісті рационализациялау шаралары Өндірісті рационализациялауға еңбек өнімділігін арттыру, өнімнің өзіндік құнын арзандату және сапасын жақсарту, өндіріс қуатын көбейту, өндіріс технологиясын жетілдіру, құрал-жабдықты тиімді пайдалану, негізгі және көмекші материалдарды үнемдеу, еңбек пен өндірісті ұйымдастыру шаралары жатады. Шара мақсаты Бұл шаралардың барлығы да техниканы дамыту мен өндірісті ұйымдастырудың халық шаруышылығы жоспарына сәйкес жүргізіліп, технлогиялық процесті интенсивтендіру, өндірісті механизациялау және автоматтандыру мүддесін көздейді. Дереккөздер
Өндірісті халықаралық мамандандыру және кооперациялау

Өндірісті халықаралық мамандандыру және кооперациялау - социалистік елдерде сала аралық және ішкі салалық халықаралық социалистік еңбек бөлінісін дамытудың аса маңызды формалары. Мақсаты Бір тектес өнім (дайын бұйымдар, машиналар, тетіктер, детальдар, шала өнімдер, шикізаттар мен отындар жүйелері) бойынша өзара алыс-беріс жасау жөніндегі ұзақ мерзімді өндірістік-сауда байланысын орнату. Әрбір елде өндірістің экономикалық тиімділігін арттырып, техникалық дәрежесін көтеруге көмектеседі. Қызметі Өндірісті халықаралық мамандандыру және кооперациялау барысында халықаралық шаруашылық шарттары мен келісімдері жасалынады. Ірі социалистік өндірістің артықшылығын пайдаланудың қосымша мүмкіндіктерін аша отырып, өндірісті халықаралық мамандандыру және кооперациялау еңбекті социалистік кооперациялаудың территориялық шекарасын кеңейтеді, бірін-бірі толықтыратын өндірістік құрылымды жасайды. Дереккөздер
Өнеркәсіп бірлестігі

Өнеркәсіп бірлестігі - СССР-де шаруышылықты басқару органы, өнеркісіпті басқарудың үш буынды жүйесіндегі орта буын. Ол өнеркәсіп орындарынан, ғылми-зерттеу, конструкторлық, жобалау-конструкторлық, технологиялық ұйымдардан т.б. тұратын біртұтас өндірістік-шаруашылық комплексі. Сапалық құрамы Өнеркәсіп бірлестігінің құрамына сондай-ақ өндіріс бірлестігі және комбинаттар кіруі мүмкін. «Бірлестіктер - өнеркәсіп өндірісін басқарудағы сапалық жаңа құбылыс. Олар кәсіпорындардың жай жиынтығы емес, қайта біртұтас өндірістік шаруашылық комплексі болып табылады. Бұларда ғылым мен өндіріс біртұтас біріккен, мамандану мен кооперациялау кеңінен өрістеген» (КПСС, XXV съезінің материалдары). Дереккөздер
Қарасор (көл, Баянауыл ауданы)

Қарасор — Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы тұзды көл. Майқайың кентінен оңтүстік-батысқа қарай 25 км жерде, теңіз деңгейінен 250 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 4,7 км 2 , ұзындығы 3,2 км, енді жері 1,8 км, жағалау бойының ұзындығы 7,8 км. Көлдің жағалауы жазық, кейбір жерлерінде қамыс шоғырлары кездеседі. Батысынан шағын өзен құяды. Суы қараша айында қатып, сәуірде ериді. Жағалауы - шабындық. Дереккөздер
Қарасор (көл, Өлеңті алабы)

Қарасор — Өлеңті алабындағы көл. Географиялық орны Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы Бозшакөл кентінен солтүстік-батысқа қарай 18 км жерде, теңіз деңгейінен 223,3 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 6,7 км 2 , ұзындығы 4 км, енді жері 2,2 км, жағалау бойының ұзындығы 11,6 км. Пішіні сопақша келген көлдің жағалауында қамыс, құрақ өскен. Шығысынан Темірастау өзені құяды. Қараша айында суы қатып, сәуірде мұзы ериді. Жағалауы шабындыққа пайдаланылады. Дереккөздер
Қалқадағы шайқас

Қалқадағы шайқас (31 мамыр 1223 жылғы) — біріккен орыс-қыпшақ әскері мен моңғол корпусы арасындағы ұрыс, 1221—1224 жылдардағы Жебе және Сүбедейдің жорығы аясында болды. Шайқас қазіргі Донецк облысы , Қалка өзенінінің аңғарында өтті. 1223 жылы 31 мамырда қыпшақтар мен негізгі орыс күштерінің 3 күннен соң ойсырай жеңіліп, моңғолдардың толығымен жеңісімен аяқталды. Шайқаста көптеген князьдері және оңтүстік және орталық Русьтің боярлары қаза тапты.
Қарасор (көл, Тайынша ауданы)

Қарасор — Шағалалы алабындағы көл. Географиялық орны Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданының солтүстік-батысында, теңіз деңгейінен 123,4 м биіктікте орналасқан. Гидрографикасы Аумағы 75,5 км 2 , ұзындығы 27,3 км, енді жері 6 км, жағалау бойының ұзындығы 73,2 км. Жағалау сипаты Түбі тегіс, жағалауы саздақты жазық. Төңірегі ойдым-ойдым батпақты сор. Жағалауында қамыс, құрақ өскен. Атырабының 10%-ынан астамы егістік, тың жері бозды-бетегелі, жусанды келген. Көл маңы жайылым ретінде пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Ғабит Мүсірепов ауданы)

Қарасор — Сілетітеңіз алабындағы көл. Географиялық орны Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы Қараағаш ауылынан солтүстік-батысқа қарай 16 км жерде, теңіз деңгейінен 21,7 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Созылыңқы келген көлдің аумағы 21,4 км 2 , ұзындығы 15,1 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 41,8 км. Батысы мен шығысы жарқабақты, қалған жағалаулары жайпақ. Онда қамыс шоғырлары өскен. Алабының басым бөлігі жыртылған. Жазда көл суы азайып, шалшықты батпаққа айналады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Май ауданы)

Қарасор – Ертіс алабындағы тұйық көл. Географиялық орны Павлодар облысы Май ауданындағы Жұмыскер ауылының оңтүстік-батысында 25 км жерде орналасқан. Көл теңіз деңгейінен 144,7 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 28,3 км 2 , ұзындығы 9,3 км, енді жері 6 км, жағалау бойының ұзындығы 46 км, тереңдігі 1,2 м. Жағалаулары қатты тілімденген. Көл қазаншұңқыры батыстан шығысқа қарай созылып жатыр. Батысынан Түндік өзені құяды. Жаз айларында кеуіп қалады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Екібастұз)

Қарасор — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы көл. Гидрографикасы Аумағы 44,3 км 2 , ұзындығы 17,2 км, енді жері 5 км, жағалау бойының ұзындығы 78,7 км. Батыстан шығысқа қарай созылған. Көлге Бала түндік өзені құяды. Қар, жаңбыр суларымен толығады. Жағалау сипаты Жағалауы жазық, әр түрлі астық тұқымдас өсімдіктер өседі. Мал жайылымына қолайлы. Кей жерлері егістікке пайдаланылады. Дереккөздер
Мартбек Мамраев ауылдық округі

Мартбек Мамраев ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылға дейін Ақжол ауылдық округі деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақжол, Жаңанегіз ауылдары кіреді. Орталығы – Ақжол ауылы. Дереккөздер
Қарасор (көл, Әулиекөл ауданы)

Қарасор — Тобыл алабындағы көл. Географиялық орны Қостанай облысы Әулиекөл ауданында ораналсқан, Бейімбет Майлин ауданына қарасты Мақсұт ауылынан солтүстікке қарай 4 км-дей жерде, теңіз деңгейінен 184 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Күрделі пішінде көлдің аумағы 25,3 км 2 , ұзындығы 11,6 км, енді жері 3,1 км, жағалау бойының ұзындығы 38,8 км. Жағалау сипаты Көлдің жағалауында қамыс, құрақ өскен. Шығыс жағалауы жарқабақты (биіктігі 10 м-ге жетеді). Көктем айларында және суы мол жылдары батысындағы шағын көлдермен бірігіп кетеді. Алабының басым бөлігі жыртылған. Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогы 2009

2009 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы - кубоктың он сегізінші мәрте ойнатылуы. Финалдық матч тұңғыш рет Астанадағы жаңа стадион — "Астана Аренада" өтіп, "Атырау" 1:0 есебімен "Шахтерді" ұтты. Бірінші кезең Бірінші кезең ойындары 2009 жылдың 25 сәуірінде өтті. Екінші кезең Жеребе бойынша тікелей 1/4 финалына жолдама «Жетісу» (Талдықорған) және «Атырау» (Атырау) клубтары алды. Екінші кезең ойындары 2009 жылдың 20 мамырында, жауапты ойындар 23 маусымында өтті.. 1/2 финал Финал Дереккөздер
Қарасор (көл, Бейімбет Майлин ауданы)

Қарасор, Үлкен Қарасор — Тобыл алабындағы көл. Географиялық орны Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданы Жамбаскөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 4 км жердде, теңіз деңгейінен 197 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Сопақ пішінді көлдің аумағы 19,1 км 2 (құрғақшылық жылдары аумағы 11,7 км 2 кішірейеді), ұзындығы 9,3 км, жағалау бойының ұзындығы 52,8 км. Жонды-белесті келген алабы шабындыққа және мал жайылымына пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Ерейментау ауданы)

Қарасор — Сілеті алабындағы көл. Географиялық орны Ақмола облысы Ерейментау ауданының солтүстігінде, Бестөбенен оңтүстік-батысқа қарай 20 км жерде орналасқан. Гидрографикасы Аумағы 16,6 км 2 (қуаңшылық жылдары 5,9 км 2 болады). Теңіз деңгейінен 159 м биіктікте жатыр. Көлдің ұзындығы 7,9 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 29,6 км. Суы 395 км 2 жерден жиналады. Негізінен қар суымен толысады. Шағын 6 сала құяды. Суы тұзды және кермекті. Қуаңшылық жылдары кеуіп қалады. Жағалау сипаты Жағалауы жайпақ, түбі лайлы. Солтүстік-батысы мен оңтүстік жағалаулары өте қатты тілімденген. Көктемде мал суаруға пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Біржан сал ауданы)

Қарасор — Ақмола облысы Біржан сал ауданының батысындағы көл. Тасшалқар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде, теңіз деңгейінен 268 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 7,4 км 2 , ұзындығы 3,6 км, енді жері 2,8 км, жағалау бойының ұзындығы 10,6 км. Көктемгі қар және жер асты суларымен толысады. Жазда құрғап қалатын шағын 2 жылға құяды. Суы ащы, мал суаруға жарамсыз. Жағалау сипаты Жағалауы тік жарқабақты, түбі тегіс, тұнба шөккен. Алабында қайың, қарағай, теректен тұратын шағын шоқ орман өскен. Дереккөздер
Қарасор (көл, Қамысты ауданы)

Қарасор — Тобыл алабындағы көл. Географиялық орны Қостанай облысы Қамысты ауданы Краснооктябрьск кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 8 км жерде, теңіз деңгейінен 217 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Созылыңқы келген көлдің аумағы 10,7 км 2 , ұзындығы 9,2 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 30,7 км. Солтүстік және шығыс жағалаулары көтеріңкі. Жаз айларында құрғап, шалшықты батпаққа айналады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Нұра ауданы)

Қарасор — Теңіз алабындағы көл. Географиялық орны Қарағанды облысы Нұра ауданы жерінде, теңіз деңгейінен 317 м биіктікте. Аққошқар көлінің оңтүстігінде орналасқан. Гидрографикасы Аумағы 9,6 км 2 , ұзындығы 4,2 км, енді жері 2,7 км, су жиналатын алабы 157 км 2 . Көл суы Құланөтпес өзенінің суымен толығып отырады. Жағалау сипаты Көл жағалауы жазық, онды қамыс, құрақ өскен. Жағалауы жайылым және шабындық ретінде пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасор (көл, Жангелді ауданы)

Қарасор – Торғай алабындағы көл. Географиялық орны Қостанай облысы Жангелді ауданы Ақкөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 13 км жерде, теңіз деңгейінен 98 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Дөңгелек пішінді келген көлдің аумағы 9,3 км 2 , ұзындығы 4,4 км, енді жері 3 км, жағалау бойының ұзындығы 16 км. Көлдің оңтүстік-батысында Ақкөл көлі жатыр. Қарасор арқылы Ұлы Жыланшық өзені ағып өтіп Ақкөл көліне құяды. Жазда көл суы азайып шалшықты батпаққа айналады. Дереккөздер
Бейметалдар атомы

Бейметалдар атомы-Бейметалдардың әдетте 4, 5, 6, 7 немесе 8 сыртқы электроны болады және оларды тартып алу өте қиын. Бейметалдар электрондарын жоғалтқан кезде, оң ионға айналмайды: олар коваленттік байланыс түзу үшін, басқа атомдармен сыртқы электрондарын бөліседі немесе басқа атомның электронын толығымен тартып алып, теріс ионға айналуы мүмкін. Мысалы, хлор атомында 17 электрон бар. Оның электрондық конфигурациясы 2, 8, 7-ге тең. Газ тәрізді хлорда хлордың екі жұп атомы, хлордың молекуласын Cl2 жасайды. Бұл молекулалар коваленттік байланыстан Cl-Cl тұрады. Онда әрбір хлор атомы электрондар жұбын ортақтасады. Сондықтан, хлордың екі атомының да сыртқы қабатында 8 электроннан болады. Хлор атомы бейметалдардың басқа атомдарымен де байланыса алады. Мысалы, сутек атомымен HCl молекуласын жасайды. HCl молекуласы – атомдарды бірге ұстап тұратын, H-Cl коваленттік байланысынан тұрады. Сутек және хлор атомы электрондар жұбын ортақтасады. Сондықтан, сутек атомының сыртқы қабатында 2 электрон (толған қабат), ал хлор атомының сыртқа қабатында сегіз электрон (толған қабат) болады. Бейметалдардың металл атомдарымен реакциясы кезінде, олар металдардың бір немесе бірнеше сыртқы электрондарын тартып алып, теріс ионға айналады. Мысалы, хлордың натриймен әрекеттесуі барысында натрий хлориді түзіледі. Онда хлор атомы натрий атомының электронын алады. Нәтижесінде конфигурациясы [2, 8]-болатын, хлорид ионы Cl-және натрий ионы Na+[2, 8]+пайда болады. Аталған бұл мысал, бейметалдардың қасиетіне тән болып келеді ttp://www.twig-bilim.kz https://www.twig-bilim.kz/learning-materials/periodic-table-non-metals-385/
Мирное (Қарағанды облысы)

Мирное — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы ауыл, Мирный ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы – Осакаровка кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 48 км-дей жерде. Тарихы Іргесі 1973 жылы қаланған. Жерінің жалпы ауданы - 7,9 мың га. Халқы Инфрақұрылымы Орта мектеп, мәдениет үйі, кітапхана, ауылдық-дөрігерлік амбулатория жұмыс істейді. Округтің аумағында ТОО-1,27 шаруа қожалықтары бар (2006). Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады. Қарағанды-Павлодар автомобиль трассасынан 4 км жерде орналасқан. Ең жақын орналасқан Шоқай темір жол стансасы ауылдан батысқа қарай 25 км-дей жерде. Дереккөздер
Қарасор (көл, Ұзынкөл ауданы)

Қарасор — Обаған алабындағы көл. Географиялық орны Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы Ұзынкөл ауылынан шығысқа қарай 11 км жерде, теңіз деңгейінен 214 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Сопақ пішінді көлдің аумағы 6,7 км 2 , ұзындығы 3,1 км, енді жері 2,4 км, жағалау бойының ұзындығы 9,9 км. Жағалау сипаты Жағалауы және су айдынының біршама жерінде қамыс шоғырлары өскен. Алабы шабындық және мал жайылымына пайдаланылады. Дереккөздер