kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Футзалдан Қазақстан Суперкубогы 2025

Футзалдан Қазақстан супер кубогы 2025 — жыл сайын өтетін футзал турнирі, ел чемпионы мен кубок иегері кездесетін Қазақстан Суперкубогының 14-ші жарысы. Матч 2025 жылдың 23 тамызында Орал қаласындағы жаңа «JAIYQ ARENA» спорт кешенінде өтті. Ойында алматылық «Қайрат» пен «Семей» футзал клубы кездесті. Батыс Қазақстан облысы бұл турнирді тұңғыш рет ұйымдастырды. «Семей» бұл матчқа Қазақстан Кубогының финалисі ретінде қатысты, себебі «Қайрат» алдыңғы маусымда чемпионат пен кубокты жеңіп, «алтын дубль» жасаған болатын. Тарихы 2025 жылғы маусым айының аяғында «Қайрат» плей-офф сериясының соңғы ойынында «Семейді» 3:1 есебімен жеңіп, ел чемпионы атанғанды. Ал наурыз айында семейліктер Қайратты 5:1 есебімен жеңіп, кубокты иеленген болатын. «Семей» клубының ойыншылары мен жаттықтырушылар штабы Суперкубок финалы алдындағы ресми шараға бара жатқан жолда жол-көлік оқиғасына тап болды. Былтыр «Қайрат» «Семейді» 3:1 есебімен жеңіп, суперкубоктың иегері атанған еді. «Қайрат» өз тарихында суперкубокты 10-шы рет жеңіп алды. «Ақтөберентген» командасы екі рет суперкубоктың иегері болған және «Тұлпар» командасы бір рет жеңген. Қайрат командасын жарысқа жаңадан тағайындалған бразилиялық Даниэл Жуниор бапкер алып шықты. Ол бұл лауазымда Марлон Веласконы алмастырды. Жуниор Бразилия жасөспірімдер құрамасын да жаттықтырып, олармен Оңтүстік Америка чемпионатын және Жасөспірімдер Олимпиада ойындарын жеңіп алды. Матч туралы толық ақпарат Ойында жалғыз гол 26-минутта соғылды. Гол авторы «Қайраттың» жаңа ойыншысы, бразилиялық Рафао болды. Ол ауттан допты ойынға қосқаннан кейін қақпаға дәл соққы жасады. Осы гол нәтижесімен «Қайратқа» 1:0 есебімен жеңіске жетті. Қайрат құрамы Семей құрамы Төрешілер Дереккөздер
Шафырқан

Шафырқан — аудандық бағыныстағы қала, Өзбекстанның Бұхара облысы Шафырқан ауданының әкімшілік орталығы. Халқы 17 000 адам. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Шафырқан — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 76-шы орында (Өзбекстан), облыста 4-ші орында (Бұхара облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 14404 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Уәбкент (11 км), Ғыждуан (15 км), Ромитан (23 км), Галаасия (29 км), Қызылтөбе (30 км), Бұхара (39 км), Қаған (44 км), Жондор (50 км), Канимех (57 км), Зафарабат (63 км), Тыныштық (70 км), Науаи (73 км), Қарман (73 км), Қарауылбазар (73 км), Қаракөл (88 км), Алат (97 км), Ғазған (99 км), Мүбарак (111 км). Тарихы Археологиялық деректер қазіргі Шәфиркан аумағындағы елді мекен ерте орта ғасырларда құрылғанын көрсетеді. Аңыз бойынша, қаланың негізін қалаушы біздің эрамыздың III ғасырында өмір сүрген сасаний ханзадасы Шапур болды. Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада шарап зауыты, мақта тазалау және басқа да өнеркәсіп кәсіпорындары, 4 құрылыс ұйымы, баспахана, егін базары, наубайхана, автовокзал, қонақ үй, пошта, түрлі банк филиалдары, 100-ден астам сауда, қоғамдық тамақтандыру және тұрмыстық қызмет көрсету орындары бар. 50 жалпы білім беретін мектеп, балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі, өнер мектебі, 4 кәсіптік колледж (ауыл шаруашылығы, тұрмыстық қызмет көрсету, экономика, педагогикалық колледждер) бар. Халыққа орталық аудандық аурухана, 4 емхана, 10 дәріхана қызмет көрсетеді. Дереккөздер
1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол

1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында волейбол сайысы Мюнхенде 27 тамыз бен 9 қыркүйек аралығында өткізілді. Оған 12 ерлер құрамасы және 8 әйелдер құрамасы қатысқан. Осы турнир алғаш рет топтық кезең мен финалдық раундқа бөлініп ұйымдастырылған еді. Медалистер Дереккөздер
1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол

1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында волейбол сайысы Монреальда 18–30 шілде аралығында өткізілді. Ерлер турниріне 10 команда жолдама алған. Бірақ Мысыр құрамасы бір матч ойнап, бәсекеден шығып қалған. Медалистер Дереккөздер
Шаңғымен трамплиннен секіруден әлем чемпионаты

Шаңғымен трамплиннен секіруден әлем чемпионаты — Халықаралық шаңғы спорты федерациясымен ( ISU) ұйымдастырылатын халықаралық жарыстар. Чемпионаттар Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20091129232132/http://www.fis-ski.com/uk/majorevents/fisworldskichampionships/skiflyingwsc.html Ski flying World Championship information] fis-ski.com
Қамашы

Қамашы — қала, Өзбекстанның Қашқадария облысы Қамашы ауданының әкімшілік орталығы. Қала мәртебесі 1978 жылы берілді. Қала халқы: 33 800 адам. Сипаттама Қамашы қаласы Қашқадария облысының орталық бөлігінде, Қаршы даласының шетінде, Гисар жотасының етегінде орналасқан. Бұл аймақта қоңыржай климат (құрғақ ыстық жаз және аз қарлы суық қыс) басым, таулы ауа-райы режимі айтарлықтай өзгереді. Қаланың су ресурстары таулардан ағып жатқан шағын өзендермен және айналадағы шағын су қоймаларымен ұсынылған. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Қамашы — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 50-ші орында (Өзбекстан), облыста 5-ші орында (Қашқадария облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 12170 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Яккабаг (26 км), Шырақшы (26 км), Ғұзар (28 км), Ескі Жекебақ (35 км), Шаһрисабз (41 км), Китаб (48 км), Қарашина (53 км), Қаршы (59 км), Мираки (61 км), Ақалтын (64 км), Жаңа Нышан (69 км), Бескент (70 км), Қасан (80 км), Нұрабат (89 км), Ұрғыт (93 км), Байсын (93 км), Гүлабат (95 км), Тәлімаржан (97 км), Самарқан (100 км), Жұма (100 км). Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада тамақ өнеркәсібі (макарон өндірісі), құрылыс, киім, аяқ киім, тері бұйымдарын шығаратын шағын кәсіпорындар дамыған. Шағын, орта бизнес, ірі кәсіпорындар, шағын кәсіпорындар, бірлескен кәсіпорындар бар. 2 лицей, 2 кәсіптік колледж, 5 жалпы білім беретін мектеп, балалар музыка және спорт мектептері, ауданның орталық кітапханасы, клубтық мекемелер, мәдениет үйі жұмыс жасауда. Халыққа аудандық орталық аурухана, емхана, перзентхана, дәріханалар, емдеу мекемелері қызмет көрсетеді. Дереккөздер
Аптон Парк (футбол клубы)

«Аптон Парк» (;) — Англияның Лондон қаласында орналасқан әуесқой футбол клубы. Клуб XIX ғасырдың соңында және XX ғасырдың басында ойнаған, қазіргі таңда әуесқой клуб ретінде ойнап жүр. Олар 1871 жылы алғашқы Англия Кубогына қатысқан он бес команданың бірі болды, сондай-ақ 1900 жылы өткен алғашқы Олимпиадалық футбол турнирінде Ұлыбританияның атынан шығып, жеңіске жетті. Тарихы Клуб 1866 жылы құрылған және 1871–72 жылдары өткен алғашқы Англия Кубогына қатысқан 15 команданың бірі болған. Жарыста жеңіске жетпесе де, төрт рет ширек финалға шыққан. Сондай-ақ олар 1882–83 маусымында Лондон Сениор Кубогының тұңғыш жеңімпаздары атанды. Әуесқой клуб болса да, олар кездейсоқ түрде ойындағы кәсіпқойлықтың заңдастырылуына себепкер болды: 1884 жылы Англия Кубогында Престон Норт Энд клубының ойыншыларға ақы төлеп жүргенін шағым еткен соң, Престон жарыстан шеттетілді. Алайда бұл жағдай Футбол Ассоциациясын мәселені шешуге итермеледі және бөлініп кету қаупіне байланысты келесі жылы ойыншыларға ақы төлеуге ресми түрде рұқсат берді. Клуб 1887 жылы жабылған, бірақ төрт жылдан кейін, 1891 жылы қайта құрылды. Ол кезде футбол тек көрсетілімдік спорт саналғандықтан, командаға алтын медаль берілмеген, алайда кейіннен Халықаралық Олимпиада комитеті тарихи тұрғыда алтын медальді ресми түрде берді. Жетістіктері *London Senior Cup **Жеңімпаз (2): 1882–83, 1883–84 **Финалист (1): 1884–85 Халықаралық *Олимпиада ойындары ** Алтын медаль (1): 1900 Дереккөздер
Мүбарак

Мүбарак — Өзбекстанның Қашқадария облысында орналасқан шағын қала. Қала Мүбарак ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Халқы: 24 000 адам. Сипаттама Қала Қаршы даласының жазығында, құрғақ жартылай шөлде орналасқан. Мүбарак — аймақтық көлік орталығы, қала арқылы A380 тас жолы (Бұхара – Қаршы) және осы бағытта темір жол желісі өтеді. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Мүбарак — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 61-орында (Өзбекстан), облыста 6-шы орында (Қашқадария облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 13329 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Қарауылбазар (41 км), Мұғлан (42 км), Қасан (44 км), Жаңа Мырышкер (46 км), Бескент (65 км), Қаршы (69 км), Қаған (73 км), Бұхара (82 км), Жаңа Нышан (82 км), Галаасия (90 км), Ақалтын (91 км), Қызылтөбе (91 км), Тыныштық (93 км), Науаи (96 км), Зиадин (96 км), Жондор (99 км), Қарман (100 км), Уәбкент (100 км), Ромитан (100 км), Ақтас (101 км). Тарихы Мүбарак – «қасиетті, құтты» қала деп аударылады. Ол 1960 жылдардың аяғында салынып жатқан мұнай өңдеу кешенінің жанындағы елді мекен ретінде пайда болып, 1974 жылы қалаға айналды. Халық негізінен жергілікті зауытта және Мүбәрәк аймағындағы кен орындарында жұмыс істейтін мұнай-газшылардан құралды. Кеңес дәуірінде орыстар, тәжіктер, украиндар, әзірбайжандар тұратын көп ұлтты елді мекен болды. КСРО ыдырағаннан кейін этникалық құрамы біртекті көпшілігі өзбектер болды. Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада аудандық әкімшілік ғимараты, газ өңдеу зауыты, «Мүбаракмұнай» кәсіпорны, баспахана, автокәсіпорындар, құрылыс және жөндеу кәсіпорындары, сауда, мәдениет және тұрмыстық қызмет көрсету орындары бар. Жалпы білім беретін мектептер, мектепке дейінгі білім беру мекемелері, өндірістік кәсіптік колледждер, медициналық, педагогикалық және экономикалық колледждер, кәсіптік лицей, теледидар орталығы, кітапхана, клуб, стадион, балалар мен жасөспірімдер спорт кешені, теннис корты, мәдениет және демалыс саябағы, орталық аурухана және басқа да емдеу мекемелері орналасқан. Қалада сумен емдеу және физиотерапиялық ауруханалар бар. Дереккөздер
1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы волейбол

1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында волейбол сайысы Атлантада 20 шілде мен 4 тамыз аралығында өткізілді. Оған 12 ерлер құрамасы және 12 әйелдер құрамасы қатысқан. Ойындарда алғаш рет жағажай волейболы таныстырылды. Медалистер Дереккөздер
Шырақшы (қала)

Шырақшы — Өзбекстанның Қашқадария облысындағы қала, аудан орталығы. Қала халқы: 20 000 адам. Сипаттама Шырақшы қаласы Зеравшан жотасының оңтүстік-батыс етегінде, Қашқадария өзенінің бойында орналасқан. Теңіз деңгейінен 513 метр биіктікте. Жақын маңдағы Яккабағ теміржол стансасына дейін 12 км, Ташкенттен оңтүстікке қарай 500 шақырым қашықтықта. Мұнда жергілікті халықтың негізгі бөлігі өзбектер, татарлар, орыстар да тұрады. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Шырақшы — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 109-шы орында (Өзбекстан), облыста 10-шы орында (Қашқадария облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 17923 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Яккабаг (10 км), Шаһрисабз (21 км), Қамашы (26 км), Ескі Жекебақ (26 км), Китаб (27 км), Мираки (46 км), Ғұзар (54 км), Нұрабат (68 км), Гүлабат (69 км), Ұрғыт (70 км), Қаршы (71 км), Самарқан (74 км), Жұма (75 км), Тайлақ (76 км), Шарқын (76 км), Қарашина (77 км), Бескент (84 км), Ақалтын (85 км), Жамбай (85 км), Қасан (86 км). Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада мақта тазалау зауыты мен жөндеу-техникалық қызмет көрсету станциясы бар. Мұнда кілем фабрикасы да бар. Тұрғындар негізінен ұсақ сауда, шаруашылық және үй шаруашылығынан табыс табады. 2005 жылы «Улуг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі «Kitsan Sanayi» компаниясымен (Түркия) бірлесіп, мақта талшығы мен қалайы тоқыма бұйымдарын өңдеу бойынша бірлескен кәсіпорын ашты. Шырақшының көрікті жерлерінің бірі — 3000-ға дейін көрерменді қабылдай алатын жаңа «Тамерлан» қалалық стадионы. «Шырақшы» футбол клубы жергілікті тұрғындар арасында танымал. Дереккөздер
Уитэм Таун

«Уитэм Таун» (;) — Англияның Уитэм қаласында орналасқан жартылай кәсіби футбол клубы. Команда Isthmian League North Division лигасында ойнайды. Тарихы Уитэм Таун клубы 1876 жылы құрылды. Клуб 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты таратылды. 1918 жылы клуб қайта құрылып, 1920–21 және 1924–25 жылдары Braintree and District League чемпиондығын, сондай-ақ 1925–26 маусымында Essex Shield Division Two жүлдесін жеңіп алды. Кейін олар Chelmsford and Mid Essex League (кейінгі атауы – Mid-Essex League) құрамына қосылып, 1935–36 жылдары үшінші дивизион чемпионы атанды. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда клуб тағы да таратылды. Соғыстан кейін клуб қайта құрылып, Mid-Essex League лигасына қайта оралды. 1947–48 жылдары үшінші дивизионды, ал келесі маусымда екінші дивизионды жеңіп алды. 1949–50 маусымында Премьер-дивизион кубогын иеленді. Уитэм Таун 1952 жылы South Essex League құрамына өтті. Онда 1955–56 маусымында чемпион атанды. 1958 жылы Essex & Suffolk Border League-ке қосылып, 1964–65 және 1970–71 жылдары лига чемпионы атанды, ал 1965–66 жылдары Лига кубогын жеңіп алды. 1971 жылы клуб Essex Senior League негізін қалаушылардың бірі болып, алғашқы чемпион болды. 1985–86 жылдары тағы да чемпион атанды. Келесі маусымда екінші орын алған соң, 1987 жылы Isthmian League-тің Солтүстік Екінші дивизионына көтерілді. Клуб бұл дивизионда 2000 жылға дейін ойнап, кейін үшінші дивизионға түсіп қалды (2002 жылы атауы қайтадан Екінші дивизион болып өзгертілді). 2005–06 маусымында екінші орын алып, Бірінші Солтүстік дивизионға көтерілді. Бірақ 2008–09 маусымында соңғы орыннан бір орын жоғары болып, қайтадан Essex Senior League құрамына түсті. 2013 жылы Уитэм Таун жастар футболын дамыта бастады. Олар Blackwater and Dengie League құрамына кірді. Қазіргі таңда 8 жасқа дейінгі және 10 жасқа дейінгі жасөспірімдер командалары бар, алдағы жылдары жас санаттарын көбейтуді жоспарлап отыр. 2014 жылдың 4 мамырында клуб өз алаңында Харлоу Таун командасын 3–0 есебімен жеңіп, плей-офф финалынан кейін Isthmian League Premier Division-ға жолдама алды. Жетістіктері *Essex Senior League **Чемпион: 1971–72, 1985–86, 2011–12 *Essex Senior Trophy **Жеңімпаз: 1985–86 *Essex & Suffolk Border League **Чемпион: 1964–65, 1970–71 **Лига кубогының жеңімпазы: 1965–66 *South Essex League **Чемпион: 1955–56 *Mid-Essex League **Premier Division кубогының жеңімпазы: 1949–50 **Division Two чемпионы: 1948–49 **Division Three чемпионы: 1935–36, 1947–48 *Braintree and District League **Чемпион: 1920–21, 1924–25 *Tolleshunt D’Arcy Memorial Cup ***Чемпион: 2024-25 Дереккөздер
Вулвертон (футбол клубы)

«Вулвертон» (;) — Англияның Вулвертон қаласында орналасқан футбол клубы болды. Клуб 1887 жылы құрылды. Өз алаңындағы ойындарын Вулвертон Парк аренасында өткізді. Тарихы Вулвертон клубы 1887 жылы құрылды. Клуб 1992 жылы таратылды. 2007 жылға дейін оның бұрынғы алаңы — Вулвертон Парк, Ұлыбританиядағы ең көне футбол трибунасы орналасқан орын болып саналды. Кейін алаң мен оның маңайындағы аумақ тұрғын үй кешеніне – Вулвертон Парк тұрғын үй кешеніне айналдырып қайта құрылды. 2012 жылдың қарашасында футбол трибунасының құрылымы әлі де сақталған, бірақ ол толықтай бөлшектеліп, ескі футбол алаңының орнында салынған қауымдық саябақтың шетінде сәндік элемент ретінде қалдырылды. Жетістіктері *Berks & Bucks Senior Cup: **Жеңімпаз (1): 1892/93 **Финалист (4): 1888/89, 1891/92, 1895/96, 1969/70 *Berks & Bucks Benevolent Cup: **Жеңімпаз (2): 1947/48, 1949/50 *Berks & Bucks Junior Cup: **Жеңімпаз (1): 1904/05 *Southern Football League: **Дивизион 2 чемпионы (1): 1895–96 *South Midlands League: **Премьер дивизион чемпионы (2): 1938/39, 1945/46 *United Counties League: **Чемпион (1): 1913/14 *Luton & District Charity Cup: **Жеңімпаз (1): 1926/27 *Wolverton & District Charity Cup: **Жеңімпаз (2): 1893/94, 1894/95 Дереккөздер
Анатолий Федорович Шалов

Анатолий Федорович Шалов — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер. Өмірбаяны 1923 жылы Омбыда дүниеге келген. КОКП мүшесі. Ұлы Отан соғысының қатысушысы. Взвод, рота, батальон командирі. 1945 жылдан бастап шаруашылық, қоғамдық және саяси жұмыстарда істеді. 1945-1985 жылдары партия қызметкері, Қазақстан комсомолы Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің (обком) бірінші хатшысы, Қазақстан комсомолы Орталық Комитетінің хатшысы, екінші хатшысы, Қазақстан коммунистік партиясы (ҚКП) Қостанай қалалық комитетінің бірінші хатшысы, ҚКП крайкомының қызметкері, Қазақ КСР ауылдық құрылыс Министрінің орынбасары, ҚКП Жамбыл обкомының хатшысы, екінші хатшысы, ҚКП ОК әкімшілік органдары бөлімінің меңгерушісі. 9-шы, 10-шы және 11-ші сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды. 2002 жылы қайтыс болып, Алматының Орталық зиратында жерленген. Алматыда Әуезов ауданында Шалов көшесі бар. Дереккөздер Әдебиет * Әшімбаев Д. В. Кто есть кто в Казахстане. Өмірбаяндық энциклопедия.&nbsp;- Алматы, 2008.
Қазақстан футбол клубтары еурокубоктарда 2025/26

2025/26 жылғы маусымда жылдағыдай Қазақстаннан 4 клуб қатысты. "Қайрат" клубы тұңғыш рет УЕФА Чемпиондар лигасының жалпы кезеңіне жолдама алды. Чемпиондар лигасы 1 раунд 2 раунд 3 раунд Плей-офф Жалпы кезең ------- ---- ---- ---- ------ ---- ---- Еуропа лигасы 1 раунд Конференция лигасы 1 раунд 2 раунд ---- 3 раунд Дереккөздер
Көркембай мешіті

Көркембай мешіті – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген XIX ғасырдағы сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Бейнеу ауданы, Бейнеу ауылынан 40 км оңтүстік-батыс бағытта орналасқан. Сипаты 1992 жылы А.М. Қоғалбаева, 2007 жылы "Көшпелілердің мәдени мұрасының мәселелері бойынша ҚазҒЗИ"-нің экспедициясы қараған. Жергілікті ауқатты-бай Ақбота Жеменейдің тапсырысымен салынған. Мешіттің жоспары 22 бөлмелі тік төртбұрышты құрылыс, іргетасы жоқ 1 сатылы қабырғаның төменгі жақ қаландысы үстіне орнатылған. Мешіт қам кесектен тұрғызылған, қабырғасы сыртынан әктастармен қапталған, ішкі қабырғалар сыланған. Ғимарат ортасында 4 үлкен зал орналасқан, периметр бойымен арқалығы бар босағалар мен күмбезді шатыры бар бөлмелер қабырғадан шығып тұратын жалған бағаналы болып қатарласқан. Ортадағы залдардың күмбезі өзегі шаршы болған колонналарға (бағанға) сүйенген. Қасбеттер бұрыштары мен қабырғаларда (екі-екіден) пилястрлер қаланған. Есік қуысы негізінен шығыс және батыс қасбеттерінде орын тепкен, қабырғаларында терезе саңылаулары бар. Қайта жөндеу жұмыстары 1991 жылы жүргізілген – қабырға, күмбездің құлаған жерлері қалпына келтіріліп, жалпақ тастардан цемент-құм сылағы негізінде дуал-қоршау тұрғызылған. Ғимараттың периметрі бойында орналасқан бөлмелердің 2 күмбезіндегі жарық байқалған. Пайдаланылған материалдар * Маңғыстаудың "Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы" мемлекеттік мекемесі архиві материалы. * ҚазКСР мәдениет Министрлігі "Қазжобалауқалпынакелтіру" институты мұрағатының материалы 1990 жыл. * "Көшпелілердің мәдени мұрасының мәселелері бойынша ҚазҒЗИ"-дің далалық материалдары 2007 жыл. Дереккөздер
Аманжол күмбезтамы

Аманжол күмбезтамы – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Бейнеу ауданы, Бейнеу ауылынан 25 км оңтүстік бағытта орналасқан. Кезеңі 1900 жыл. Сипаты 1989 жылы "Қазжобалауқалпынакелтіру» институтының экспедициясы зерттеген. Күмбезтам 1 бөлмелі, күмбезді-орталықты, іргетассыз, 1 сатылы цокольдік бөлігі бар ғимарат. Өріп қалау жүйесі негізінде саз балшыққа шойтастарды, ал ішкі жағында өңделген жалпақ тастың тік қаланған қатарына көлденеңінен байланысатын тастары алма-кезек қойылған. Пішіні сфераконусты, күмбезі шығыңқы қаланған, түзу дүмінен шеңберге ауысуы бұрыштанған сатылық тромп арқылы қаластырған. Күмбездің оңтүстік жағында кішкентай жарық пен жел өткізер қуысы бар. Қабырғасының өзге жағына қарағанда, көтеріңкі тұсында жақтау және кең бейнелі сандрикпен қапталған тікбұрышты есік қуысы бар. Сырт қабырғаның үстіңгі жағы қуыс түрінде өсімдік өрнекті жалпақ бедерлі оюмен көркемделген. Қабырғасының солтүстік жақтағы бұрыштарының көтеріңкі келгені, оңтүстік жақ қабырғасының тұтас биіктігімен үйлескен кезде, кесененің көркі қазақтар үшін дәстүрлі рәсімдік құрылыстарға тән "төртқұлақ" пішінін береді. Ішкі қабырғалары тікбұрышты қуыс қатарымен көркейтілген, едені қара жер. Күмбезтамның теріскей жағында шығыс-батыс осі бойынша қойылған 2 жерлеу орны бар. Материалы әкті-құмтас. Пішінінің көлемі 3,5×4,5 м, биіктігі − 7,5 м. Қабырғаларының кей жерінде қаптама тастар жоқ. Дереккөздер
Спорттық құзға өрмелеуден әлем чемпионаты

Спорттық құзға өрмелеуден Әлем чемпионаты — Спорттық құзға өрмелеуден халықаралық федерациямен ұйымдастырылатын халықаралық жарыс. Чемпионат 1991 жылдан бастап өткізіледі. Чемпионаттар тізімі Жалпы медальдар саны Ерлер Қиындық (1991-2023) Жылдамдық (1991-2023) Боулдеринг (2001-2023) Көпсайыс (2012-2023) Әйелдер Қиындық Жылдамдық (1991-2023) Боулдеринг (2001-2023) Көпсайыс (2012-2023) Сыртқы сілтемелер * *
28 жылдан кейін: Сүйек ордасы

«28 жылдан кейін: Сүйек ордасы» — режиссёрі Ниа Дакоста және сценаристі Алекс Гарленд болып табылатын шығуы жоспарланған постапокалиптикалық қорқынышты фильм. Ол «28 жылдан кейін» (2025) алдыңғы фильмімен бірге түсірілген және «28 күннен кейін» фильмдер сериясының жалпы төртінші бөлімі болады. Фильмде Алфи Уильямс, Аарон Тейлор-Джонсон, Джек О’Коннел, Рэйф Файнс және Киллиан Мёрфи ойнайды. Фильм 2025 жылдың 16 қаңтарында Sony Pictures Releasing компаниясымен шықты. Рөлдерде * Алфи Уильямс — Спайк, Джеймидің ұлы * Аарон Тейлор-Джонсон — Джейми, ұлын іздеп жүрген қоқысшы және жесір * Джек О’Коннел — сэр Джимми Кристал, «Джимми» культінің жетекшісі және алғашқы эпидемия кезінде аман қалған * Эмма Лейрд — Джиммима, «Джимми» культінің мүшесі * Маура Берд — Джимми Джонс, «Джимми» культінің мүшесі * Эрин Келлиман — Джимми Инк, «Джимми» культінің мүшесі * Рэйф Файнс — дәрігер Ян Келсон, бұрынғы дәрігер және алғашқы эпидемия кезінде аман қалған * Чи Льюис-Пэрри — «Самсон», жұқтырғандар тобының физикалық күшті Альфа жетекшісі * Киллиан Мёрфи — Джим, бұрынғы вело курьер және алғашқы эпидемия кезінде аман қалған. Мёрфи «28 күннен кейін» фильміндегі рөлін қайталайды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Яккабаг

Яккабағ — қала, Өзбекстанның Қашқадария облысы Яккабаг ауданының әкімшілік орталығы. Қала халқы: 22 800 адам. Этимологиясы Қала атауы «якка» және «бақ» сөздерінен жасалған. «Якка» сөзі «жалғыз» сөздерінің синонимі ретінде қолданылады. «Бог» сөзі бұл тілге көне түркі тілінен енген соғды тілінің төл сөзі. Алғашында тек жүзімдік деген мағынада қолданылса, кейін ол көптеген жеміс ағаштары отырғызылған жер учаскесі мағынасында қолданыла бастады. Сипаттама Қашқадария облысының шығыс бөлігінде, Қызылдария өзенінің аңғарында, Қаршы даласының шығысында орналасқан. Суару каналдарының маңызы зор, негізгі ауыл шаруашылығы дақылы мақта болып табылатын кең байтақ егіншілік аймағы. Қала М39 тас жолында (Ғұзар – Самарқан) орналасқан. Қаршы мен Ғұзарды Китабпен байланыстыратын темір жол да қала арқылы өтеді. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Якқабағ — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 82-орында (Өзбекстан), облыста 7-ші орында (Қашқадария облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 14753 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Шырақшы (10 км), Шаһрисабз (15 км), Ескі Жекебақ (16 км), Китаб (22 км), Қамашы (26 км), Мираки (38 км), Ғұзар (54 км), Ұрғыт (67 км), Қарашина (71 км), Гүлабат (71 км), Самарқан (76 км), Тайлақ (77 км), Нұрабат (77 км), Қаршы (78 км), Шарқын (80 км), Жұма (81 км), Жамбай (87 км), Ақалтын (89 км), Жаңа Нышан (93 км), Байсын (96 км). Тарихы 1950 жылдары мұнда жаңа темір жол желісі тартылып, станса маңында бой көтерген елді мекен жақын маңдағы ауылдың атымен Якқабағ стансасы деп аталды. 1954 жылы станса поселкесі қалалық үлгідегі поселкеге ​​айналды. 1978 жылы қала атауын алып, атауынан «станса» сөзі алынып тасталды. Экономикасы және инфрақұрылымы Қалалық өнеркәсіптің негізгі бөлігі мақта және мал шаруашылығымен байланысты. Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеудің де маңызы зор. Қалада мақта тазалау зауыты, кірпіш зауыттары, МТЗ, тоқыма кәсіпорындары, құрылыс ұйымдары, сауда, мәдени және тұрмыстық қызмет көрсету орталықтары, сондай-ақ «Яккабогтекс» бірлескен өзбек-неміс кәсіпорны орналасқан. №105 жалпы білім беретін мектеп, балалар музыка және спорт мектептері, 2 мектеп-интернат, кәсіптік колледждер, 3 кітапхана, қалалық мәдениет орталығы, клубтық мекемелер, мәдениет және демалыс саябағы, стадион бар. Халыққа 2 аурухана, орталық және стоматологиялық емхана, перзентхана, дәріханалар қызмет көрсетеді. Дереккөздер
Шытша мегалиттері

Шытша мегалиттері – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археологиялық ескерткіштер. Орналасқан жері Түпқараған ауданы, Таушық ауылынан солтүстік, солтүстік-батысқа қарай 15,5 км аралықтарында орналасқан. Сипаты 1982 жылы Еділ-Орал археологиялық экспедициясы айқындаған. 2006 жылы Маңғыстаудың "Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы" мемлекеттік мекемесі "Ескерткіштер жинағы" археологиялық экспедициясымен қосымша зерттелген. Шытша мегалиттері теңіз жағалауының тепсеңді етегінде, одан солтүстік-батысқа қарай 1 км жерде Шытшы құдығы орналасқан. Солтүстік-батыс жағындағы құрылыс құрғақ таяз арнамен шекаралас келеді. Ескерткіш бұрыш астымен баурайына қойылған ұзындығы 2 м дейін ірі әктас тақтатастар түрінде. Олар 3 шоғырлы жиындырмен көрсетілген, оның бірі үлкен 100×80 жоспарда бұрыс су тамшысы пішінінде, осы жиынға 3оба үйіндісі тақау тұр. Мегалиттерге солтүстік-батыстан 4 тас табыт, тас жәшіктен тұратын қорым жақын тұр. Барлық алаңнан да тас еңбек құралдарын жасаудың технологиялық қалдық-қоқыстары кездеседі. Шытша-2 және Шытша-3 мегалиттері Шытша-2 және Шытша-3 мегалиттерінің (қола дәуірі) арасы құрғақ және таяз жылға арнасымен кесілген. Ескерткіштер тастың бұрыш астымен баурайына қойылған, ұзындығы 1,5 м дейін жететін ірі әкті тақтатастар түрінде. Олар тұтастық жиындармен шоғырланған. Олардың бірі көлемі ені бойынша 40 м асса, ұзындығы 200 м-ге дейін созылған және оңтүстік-батыс бөлігінде арналық ағыспен (Шытша-2) қабысқан. Екіншісі, жоспарында төрт бұрыш пішінге ие 15×15 және біріншісінен гөрі биігірек, екі арнаның қосылуымен жасалған мүйісте орналасқан. Шытша-2 жүйесі солтүстік-шығыс-оңтүстік-батыс сызығымен, етекке паралельді орналасқан. Шытша-4 мегалиттері Шытша-4 мегалиттері жағалаулық етекте бір құрғақ және терең емес жылға арнасымен кесілген. Ескерткіштер бұрыш астымен баурайына қойылған ұзындығы 2 м дейін жететін ірі әкті тақтатастар түрінде, тас кесектер шоғырлану орындарында тұтасты орналасқан көлемі 60×25, шығыс-батыс сызығымен терең емес арналық ағыс бойымен созылып жатыр. Мұнда солтүстік-шығыс жақтан 2 тас үйігі, ал оңтүстік жақтан қазылған оба үйігінің тас қалдықтары жатыр. Шытша-5 мегалиттері Мегалиттік жүйе бұрыш астымен баурайына қойылған ұзындығы 2 м дейін ірі әктас тақтатастар түрінде. Тақтатастар 3 жерге шоғырланған жиынымен көрсетілген. Жиындар 60 м астам жерге ие бола отырып, солтүстік-шығыс пен оңтүстік-батыс сызығымен 400 м-ге созылған. Жүйе орталығында тас аралас топырақ үймеге ие оба, ал периметрі бойынща 4 тас үйігі орналасқан. Дереккөздер
Тәлімаржан

Тәлімаржан — Өзбекстанның Қашқадария облысы Нышан ауданындағы қала. Қала халқы: 9900 адам. Сипаттама Тәлімаржан — Қашқадария облысының оңтүстігінде, Түрікменстанмен шекаралас жерде орналасқан. Қала арқылы Қаршы-Атамұрат темір жолы өтеді, ал солтүстікте Қаршы каналының суландыру жүйесіне кіретін аттас су қоймасы бар. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Тәлімаржан — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 182-ші орында (Өзбекстан), облыста 15-ші орында (Қашқадария облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 29945 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Ақалтын (37 км), Жаңа Нышан (40 км), Бескент (57 км), Керкі (59 км, Түрікменстан), Қаршы (65 км), Жаңа Мырышкер (65 км), Мағданлы (70 км, Түрікменстан), Ғұзар (70 км), Мұғлан (70 км), Қасан (81 км), Қамашы (97 км), Мүбарак (111 км). Тарихы 1964 жылы Қаршы шөлінің дамуына байланысты құрылды. Қала мәртебесі — 1975 жылдан (бұған дейін қала типті елді мекен мәртебесіне ие болған). КСРО ыдырағаннан кейін қала Өзбекстан мен Түркіменстанның мемлекеттік шекарасы арқылы екіге бөлінді. 2005 жылдан бері Тәлімаржан ГРЭС-і жұмыс істейді. Қаладан алыс емес жерде тұщы ауыз суды жинауға, сақтауға және пайдалануға арналған көне гидротехникалық құрылыс — Тәлімаржан Сардоба деп аталатын ғимарат бар. Экономикасы және инфрақұрылымы Тәлімаржанда Қаршы арнасы мен сорғы станцияларын пайдалану бөлімі, осы бөлімнің орталық жөндеу шеберханасы, автокәсіпорын және т.б. орналасқан. Қалада жалпы білім беретін мектеп, кәсіптік лицей, ашық бассейні бар спорт кешені, аурухана, перзентхана, емхана, дәріхана бар. Тәлімаржан Қаршымен темір жол және автомобиль көлігімен байланысады. Дереккөздер
Шолпан Әбішева

Әбішева Шолпан Шәріпбайқызы (12 қаңтар 1969, Қызылжарма, Қызылорда қаласы) – ұстаз, ҚР Үздік педагогы (2022), "Қазақстан мұғалімі Ұлттық сыйлығы" конкурсының үздік 50 финалистінің бірі, Құрмет орденінің иегері (2025). Өмірбаяны 1969 жылы 12 қаңтар күні Қызылорда облысы, Сырдария ауданының Қызылжарма ауылында (қазіргі Қызылорда қаласына қарасты) дүниеге келген. 1986 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің химия факультетіне түсіп, 1991 жылы бітірген. Университет бітірген соң, өзінің еңбек жолын Қазақ ұлттық университетінің химия кафедрасында инженер, кіші ғылыми қызметкер болып бастады. 2011 жылы Шолпан Әбішева өзінің ұстаздық жолын Алматы қаласындағы 173 мектеп-лицейде химия пәнінің мұғалімі болып бастады. 2015 жылдан бастап Алматы қаласы Наурызбай ауданындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінде химия пәнінің мұғалімі болып жұмыс істей бастады. BilimLand электронды оқыту платформасына Химия пәні бойынша 10-сыныпқа арналған тақырыптарға материал дайындады. Бұл еңбегі Қазақстан оқушыларына COVID-19 пандемиясы кезінде қашықтан оқуға мүмкіндік берді. 2023 жылы "Science on Stage Kazakhstan" ұлттық іріктеу кезеңінде топ жарып, жеңімпаз атанды. 2024 жылы Финляндияның Турку қаласында өткен "Science on Stage-2024" дүниежүзілік фестивальде Қазақстанның атынан қатысқан 7 мұғалімнің бірі. Бұл шараға әлемнің 30 елінен 500-ге жуық мұғалім қатысады. Бұл фестивальде "STEAM in Education. Our formula for inventiveness" атты баяндамамен қатысты. Шәкірті Бақытбекова Еңлік: * 2022, 2023, 2024 жылдары "Туймаада" халықаралық олимпиадасының 1-ші, 2-ші және 3-ші орын иегері атанды. * 2024 жылы Қытайда өткен химия пәнінен оқушыларға арналған 58-ші Халықаралық Менделеев олимпиадасының қола медаль иегері атанды. * 2025 жылы шілдеде Дубай қаласында өткен IChO (International Chemistry Olympiad) – Халықаралық химия олимпиадасының күміс медалінің иегері атанды. Одан бөлек, Шолпан Шәріпбайқызының шәкірттері Республикалық ғылыми жобалар конкурсының (РҒЖК) жеңімпаздары. Мәселен, Қыдырбай Дархан және Айдынұлы Болат 2026 жылғы байқаудың, Айдаров Даниял мен Жұмаділлаев Шоқан 2023 жылғы байқаудың, Тұраш Аружан мен Шақанова Айгерім 2022 жылғы байқаудың жүлдегерлері. Оған қоса, Шолпан Әбішеваның оқушылары Сейдін Аяжан, Оралбекова Аида Республикалық "ХІІ Наурыз кездесулері" байқауының жеңімпаздары. Ал Орал Арайлым мен Бақытбек Елзада "INFOMATRIX-ASIA" халықаралық жобалар конкурсының алтын медаль иегерлері. 2024 жылы "Орта білім беру ісінің үздігі" құрметті дипломымен марапатталды. 2024 жылы қазанда Астанада өткен “Nobel Fest-Teacher’s summit” халықаралық форумда “Қазақстан мұғалімі” Ұлттық премиясының ақтық кезеңінде “Өз ісіне адал мұғалім” сыйлықтың иегері атанды. Бұл номинация Global Teacher Education Summit аясында тағайындалатын халықаралық премия. 2025 жылы тамызда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қолынан білім саласына сіңірген ерен еңбегі үшін Құрмет орденімен марапатталды. Дереккөздер
АФК екінші чемпиондар лигасы 2025/26

АФК екінші чемпиондар лигасы 2024/25 — бұрынғы АФК кубогының 22-ші, қазіргі АФК екінші чемпиондар лигасының 2-ші маусымы. 1 раунд Топтық турнир Батыс аймақ A тобы B тобы C тобы D тобы Шығыс аймақ E тобы F тобы G тобы H тобы Плей-офф Дереккөздер
Манила Диггер

Манила Диггер — Филиппиндер футбол ұжымы, базасы Манила қаласында. Жетістіктері Манила чемпионаты * 2 орын: 2024/25 Манила кубогы * Финалист: 2024/25 Сілтемелер * https://www.abs-cbn.com/sports/07/15/23/football-kaya-fc-iloilo-heads-17-team-field-in-copa-paulino-alcantara
Чэнду Жунчэн

«Чэнду Жунчэн» (成都蓉城足球俱乐部) — Қытай футбол клубы, 2018 жылы құрылған. 2022 жылдан бері Қытай жоғары дивизионында ойнайды. Атаулары * 2014–2015 Наньцзин Цяньбао (南京钱宝) * 2016–2017 Чэнду Цяньбао (成都钱宝) * 2018–2020 Чэнду Беттер Сити (成都兴城) * 2021– Чэнду Жунчэн 成都蓉城 Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20180206115247/http://www.qbaofc.cn/
Жаңа Нышан

Жаңа Нышан — Өзбекстанның Қашқадария облысындағы қала. Нышан ауданының әкімшілік орталығы. Қала тұрғындары: 11067 адам. Сипаттама Өзбекстанның оңтүстігінде, Қаршы дала жазығының оңтүстік бөлігінде, оның егіншілік аймағында орналасқан. Облыс орталығы Қаршы қаласынан оңтүстікке қарай 25 шақырым жерде орналасқан, онымен автомобиль жолы (Түрікменстанға апаратын) және Қаршы-Атамұрат тармағындағы темір жол жалғасады. Қалаға жақын Қаршы магистральдық каналы ағып жатыр. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Жаңа Нышан — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 158-ші орында (Өзбекстан), облыста 13-ші орында (Қашқадария облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 25071 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Ақалтын (9 км), Бескент (18 км), Қаршы (25 км), Мұғлан (39 км), Тәлімаржан (40 км), Жаңа Мырышкер (42 км), Қасан (44 км), Ғұзар (48 км), Қамашы (69 км), Мүбарак (82 км), Қарашина (84 км), Шырақшы (88 км), Яккабаг (93 км), Мағданлы (98 км, Түрікменстан), Керкі (99 км, Түрікменстан), Нұрабат (118 км), Қарауылбазар (122 км). Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада өнеркәсіп, құрылыс ұйымдары, шағын және орта бизнес кеңселері, ірі кәсіпорындар, микрофирмалар, МТЗ, сауда, мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету мекемелері бар. Жалпы білім беретін мектептер, кәсіптік-техникалық училищелер, аудандық орталық кітапхана, мәдениет үйлері, стадион, басқа да спорт ғимараттары қызмет істейді. Дереккөздер
Футболдан Қырғызстан кубогы 2025

Футболдан Қырғызстан кубогы 2025 — турнирдің 34-ші жарысы. Финалдық ойын 2025 жылы 18 қыркүйекте Қарасуу қаласында "Манас" стадионды өтті. Бұл осы стадионда өткізілген тұңғыш ойын болатын. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал
Юра кезеңінің саябағы: Ғайып болған әлем

{{Кино Фильмнің маркетингіне 250 миллион доллар жұмсалды, тұсаукесері 1997 жылдың 23 мамырында өтті. Ол сол жылдың екінші ең табысты фильмі болды, тек Титаникті ғана алға жіберді. Үздік визуалды әсерлер үшін «Оскар» номинациясына ілікті, бірақ тағы да Титаниктен қалып қойды. Желісі Бірінші фильмдегі оқиғалардан кейін 4 жыл өтеді. Динозаврлар мекендейтін аралға жақын орналасқан екінші бір аралда британдық жанұя демалыс өткізеді. Олар аралдың тарихынан хабарсыз болады, қызына компсогнаттар шабуылдағанда ғана сол жердің қаупін түсінеді. Осы шабуылға байланысты Джон Хаммонд саябақты иелейтін компаниядан кетуге мәжбүр болады. Жаңа бастық ретінде оның орнын жиені Питер Ладлоу басады. Ол екінші аралды пайда табудың көзіне айналдырғысы келеді. Бұл үшін динозаврларды Сан-Диегоға тасымалдап әкелуге ниеттенеді. Бірақ Джон Хаммонд бұл бастамаға қарсы болып, сол аралға Ян Малкольм бастауымен жаңа экспедиция жібереді. Бұл топ адам динозаврларды өз мекенінде қалдырғанда ғана жағдай дұрыс болатынын дәлелдеуге тырысады. Актёрлер * Джефф Голдблюм — доктор Ян Малкольм, математик. * Джулианна Мур — доктор Сара Хардинг, Янның сүйіктісі, палеонтолог. * Пит Постлетуэйт — Роланд Тембо, саятшы, аралға тираннозаврды аулауға келді. * Арлисс Ховард — Питер Ладлоу, InGen компаниясының жаңа бастығы, Хаммондтың жиені. * Ричард Аттенборо — Джон Хаммонд, саябақтың бұрынғы иесі. * Винс Вон — Ник Ван Оуэн, фотожурналист және эколог. * Ванесса Ли Честер — Келли Кертис, Янның қыз баласы. * Петер Стормаре — Дитер Старк, InGen жұмысшысы. * Харви Джейсон — Аджэй Сидху, Роландтың жақын досы. * Ричард Шифф — Эдди Карр, құрылғылар бойынша маман. * Ариана Ричардс — Лекси Мёрфи, Хаммондтың немересі. * Джозеф Маццелло — Тимми Мёрфи, Лексидің інісі. * Камилла Белль — Кэти Боумен, компсогнаттардың шабуылына ұшыраған қыз. Жүлделері Дереккөздер
Юра кезеңінің саябағы

«Юра кезеңінің саябағы» және кейін «Юра кезеңінің әлемі» — динозаврларды клондау арқылы тірілтіп, пайда табу мақсатымен сауық-сайран саябағын құру талпыныстарын суреттейтін шығармалар тобы. Бұл медиафраншиза Майкл Крайтонның 1990 жылы жарияланған сол аттас романы мен Стивен Спилбергтің 1993 жылы шыққан фильмі негізінде пайда болды. Крайтонның «Ғайып болған әлем» атты екінші романы 1995 жылы басылып, оның негізінде фильмнің жалғасы 1997 жылы шығады. Кейінгі фильмдер Крайтонның қатысуынсыз түсіріледі, ал Спилберг үшінші фильмнен бастап тек продюсерлік қызметті атқаруға көшеді. Бүгінгі күнге медиафраншизаға жеті фильм, мультсериалдар, видео-ойындар, аттракциондар және т.б. кіреді. «Юра кезеңінің әлемі» ең табысты фильмдер сериясының бірі болып келеді. 2022 жылға қарай франшиза фильмдері жалпы есеппен 6 миллиард доллардан астам табыс әкелді. Фильмдер Аттракциондар Дереккөздер
Рустам Тимурұлы Қарағойшин

Рустам Тимурұлы Қарағойшин (6 қыркүйек 1983 жыл, Қазақ КСР) — қазақстандық саясаткер, топ-менеджер, кәсіпкер, 2024 жылдан бастап Бәйтерек холдингінің басқарма төрағасы. Өмірбаяны Қарағойшин 1983 жылы туған. Ол Қазақстанның менеджмент, экономика және болжау институтын және Халықаралық бизнес академиясын тәмамдаған, іскерлік әкімшілендіру магистрі дәрежесіне ие. Еңбек жолын Қарағойшин 2004 жылы «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ-да («Бәйтерек» ҰБХ» АҚ еншілес ұйымы) бастады, онда жобалық талдау департаментінің менеджері, бас менеджері және басқарма бастығы болып жұмыс істеді. 2007 жылдан 2011 жылға дейін «ҚДБ – Лизинг» АҚ Басқарушы директоры — Басқарма мүшесі лауазымына ауыстырылды. 2011—2015 жылдары Қарағойшин «Petroleum Operating» ЖШС мұнай және мұнай өнімдері маркетингі департаментінің сыртқы экономикалық қызмет бөлімінің бастығы, «Credit Systems» ЖШС Басқарма Төрағасы, «Сбербанк Лизинг» ЖШС Бас директорының орынбасары, Бас директоры болып жұмыс істеді. 2015 жылдан 2019 жылғы ақпанға дейін ол «ҚазАгроҚаржы» АҚ Басқарма төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 2019 жылғы ақпан–мамыр айлары аралығында ол «Қазақстанның астық консорциумы» ЖШС Бас директоры болды. 2019 жылдан 2021 жылға дейін Қарағойшин «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ Басқарма төрағасының орынбасары қызметін атқарды, сол уақыт аралығында «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ және «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2021 жылдан 2024 жылға дейін ол «Қазақстанның астық консорциумы» ЖШС Бас директоры болып қызмет атқарды. 2024 жылғы 9 ақпанда ол Бәйтерек холдингінің басқарма төрағасы болып тағайындалды. Кәсіпкерлік қызметі Қарағойшинның аграрлық салада ірі кәсібі бар. Forbes Kazakhstan журналының 2023 жылғы мәліметі бойынша ол «Қазақстанның астық консорциумы» ЖШС, «Ushtobe Et» ЖШС, «QZQ Development» ЖШС, «KTK Group» ЖШС, Kazakh Agro Production компанияларының иесі болған. Отбасы Қарағойшин үйленген, жұбайы — Жанар Ғиззатқызы (1982 жылы туған). Дана мен Дамина атты 2 қызы бар. Әкесі Тимур Қарағойшин 1961 жылы Батыс Қазақстан облысында туған, 2016–2021 жылдары және 2024 жылдан бастап — Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне қарасты «Мемсараптама» мемлекеттік мекемесінің бас директоры. Анасы Светлана Қойбағарова (1961 туған). Әкесінің бауыры Асхат Қарағойшин 1977 жылы туған, 2016—2019 жылдары және 2024 жылдан бастап — Астана қаласының Көлік және жол-көлік инфрақұрылымын дамыту басқармасының басшысы. Бақытжан, Досжан атты 2 інісі мен Амина деген қарындасы бар. Дереккөздер
Баскетболдан Азия чемпиондар лигасы

Баскетболдан Азия Чемпиондар лигасы — Азия Баскетбол Конфедерациясымен өткізілетін баскетбол клубтар арасындағы басты турнирі. Азия Чемпиондар лигасы 1981 жылдан бастап әр жылда өткізіліп тұрады. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Клубтар бойынша Елдер бойынша Сыртқы сілтемелер * [https://www.fiba.basketball/asia Official website of FIBA Asia]
Лотарингия кресті

Лотарингия кресті (фр. Croix de Lorraine), Юникод U+2628 (☨) — екі көлденең сызығы бар христиандық кресттің бір түрі. Жоғарғы сызығы қысқалау, ал төменгі сызығы ұзын болып келеді. Бастапқыда крест Лотарингия герцогтарының таңбасы ретінде пайдаланылған. Кресттің атауы – Германия мен Франция шекарасында орналасқан Лотарингия облысынан шыққан. туының ортасында тұрған Лотарингия кресті]] Тарихы Лотарингия кресті алғашында Венгрия корольдігінен Лотарингия герцогтығына жеткен. Венгрияда бұл таңбаны алғаш рет корольдік биліктің символы ретінде XII ғасырдың соңында Бела III қолданған. Тарихшы Паль Энгельдің айтуынша, ол бұл белгіні Византия империясынан қабылдаған болуы мүмкін. Лотарингия герцогы Рене II бұл екі сызықты крестті ата-бабаларынан мұра етіп алған. Олар — Венгрияда билік жүргізген Анжу әулеті, ал Анжулардың өзі бұл таңбаны Венгрияның алғашқы әулеті — Арпадтардан мұраға алған. Рене II-нің атасы Рене І Жақсы (René the Good) бұл крестті өзінің жеке белгісі ретінде пайдаланған, ол сонымен қатар төрт корольдікке, соның ішінде Венгрияға да талас жасаған еді. Бұл белгі XVI ғасырда да «Анжу кресті» деп аталған. Рене II 1477 жылдың қаңтарында өткен Нанси шайқасына дейін өз туына осы белгіні қойған. Осы шайқаста ол Бургундия герцогы Қайсар Шарльдің (Charles the Bold) әскерін жеңіп, Лотарингия герцогтығын қайтарып алды. Бұдан кейін Рене соқтырған барлық тиындарда осы крест бейнеленген. Кресттің қолданылуы Екі көлденең сызықты крест қазіргі кезде бірқатар елдердің мемлекеттік рәміздерінде қолданылады. Ол Венгрия, Литва және Словакияның мемлекеттік символикасында бар. 1991–1995 жылдары бұл таңба Беларусь Республикасының мемлекеттік елтаңбасында (геральдикалық символ Бойча) қолданылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1940–1944 жылдары, Лотарингия кресті «Еркін Францияның » (Free France) мемлекеттік символы ретінде пайдаланылды. Католицизмде екі көлденеңді крест – кардиналдардың гербінде міндетті элемент болып табылады. Сыртқы сілтемелер * [https://dokumen.pub/the-realm-of-st-stephen-a-history-of-medieval-hungary-895-1526-9780755699926-9780857716217.html Engel, Pál (2001)]. The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. * "[https://www.britannica.com/biography/Rene-of-Anjou René of Anjou]". Encyclopædia Britannica. * Pastoureau, Michel (1997). Traité d’héraldique. Paris: Picard. * "[https://www.britannica.com/event/Battle-of-Nancy Battle of Nancy]". Encyclopædia Britannica. * Vaughan, Richard (2002). Charles the Bold: The Last Valois Duke of Burgundy. The Boydell Press.
Юра кезеңінің саябағы III

«Юра кезеңінің саябағы III» — Джо Джонстон түсірген 2001 жылғы кинотуынды, Юра кезеңінің саябағы медиафраншизасының үшінші фильмі. Алдыңғы екі фильмде басты антагонист тұлға тираннозавр болса, мұнда оның орнына спинозавр келеді. Актёрлер * Сэм Нилл — доктор Алан Грант, палеонтолог. * Уильям Мэйси — Пол Кирби, Аманданың бұрынғы жұбайы, Эриктің әкесі. * Теа Леони — Аманда Кирби, Эриктің шешесі. * Алессандро Нивола — Билли Бреннан, Аланның көмекшісі. * Тревор Морган — жоғалып кеткен Эрик Кирби. * Майкл Джетер — Юдески, Кирбидің жалдамалы маманы. * Джон Дил — Купер, тағы бір жалдамалы адам. * Брюс Янг — Нэш, ұшақтың пилоты. * Лора Дерн — доктор Элли Сэттлер, Аланның бұрынғы аспиранты. * Тейлор Николс — Марк, Эллидің жұбайы, АҚШ мемлекеттік департаментінде істейді. * Блейк Брайан — Чарли, Элли мен Марктің баласы. * Марк Харелик — Бен Хильдебранд, Аманданың жігіті. Дереккөздер
Гоу Эхед Иглз

«Гоу Эхед Иглз» — Нидерланд футбол клубы. 1902 жылы 2 желтоқсанда құрылды. 1971 жылға дейін «Би Квик» деп аталды. Базасы Девентер қаласында. Табыстары * Нидерланд чемпионы: 4 ** 1916/17, 1921/22, 1929/30, 1932/33 * 2 дивизион жеңімпазы ** 1958/59 * Нидерланд кубогы ** Жеңімпазы: 2024/25 ** Финалист: 1964/65 Дереккөздер
Утрехт (футбол клубы)

Утрехт — Нидерландтың Утрехт қаласындағы футбол клубы. Табыстары * Нидерланд чемпионаты ** 3 орын: 1980/81 * Нидерланд кубогы ** Жеңімпаз (3): 1984/85, 2002/03, 2003/04 ** Финалист (3): 1981/82, 2001/02, 2015/16 * Суперкубок ** Жеңімпаз: 2004 Дереккөздер
Армян шіркеушесі

Армян шіркеушесі – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Форт-Шевченко қаласы, Н. Оңғарбайұлы көшесі, №49 ғимараттың жанында орналасқан. Сипаты Шағын шіркеуше 1892 жылы қаланың кез-келген бұрышынан көрінетін етіп салынған. Жоспары бойынша үйлестірілген 8 бұрышты етіп, төрт бұрыш іргетас үстіне салынған. Шіркеушенің төрт қасбеті бірдей. Есік қуысы шығы және қасбетіндегі алдамшы есік қуысы портикті лекпен бағанды (колонна) етіп көрсетілген. Төбе жабындысы кішігірім ұштық таспен және ағаш айқас белгісі (+) бекітілген (қондырылған) күмбезді етіп қаланған. Шіркеу қасбеттері әкті-құмтастың тақта тастарынан қашап сәнделген. Маңдай алды карнизі өсімдік өрнекті оймышпен әшекейленген. Карниз бұрыштары (фронтоны) үстіне мүсіндік өрнектер (пальметтер) архитектуралық құрлысты қолданылар элемент акротермен сомдалған. Іргетасы және қабырғалары ұлутас кесектерінен қаланып, қасбеттері сыланып, әктелген. Шіркеуше күмбезі күйдірілген қыш кесектен салынған. Күмбездің төбе шатыры қаңылтырмен жабылған. Шіркеу едені де ұлу тақта тастасынан төселген. Құрлыстық жоспар өлшемі – 7,0×7,0 м. Дереккөздер
Юра кезеңінің әлемі

«Юра кезеңінің әлемі» — Колин Треворроу түсірген 2015 жылғы блокбастер, Юра кезеңінің саябағы франшизасындағы төртінші фильм. Түпнұсқалық фильмдегі оқиғалардан кейін 22 жыл өткенде, Нублар аралында динозаврлар мекендейтін саябақтың сәтті жұмыс істейтіні туралы баяндалады. Бірақ трансгендік мақұлық қорасынан қашып кеткенде, аралда хаос орнай бастайды. «Юра кезеңінің әлемі» франшизадағы ең табысты фильм және Universal Pictures компаниясына ең көп түсім әкелген кинотуынды болды. Актёрлер * Крис Прэтт — Оуэн Грэйди, саябақтың жұмысшысы, бұрынғы әскери адам * Брайс Даллас Ховард — Клэр Диринг, саябақтың менеджері, Зак пен Грейдің тәтейі * Винсент Д’Онофрио — Вик Хоскинс, InGen компаниясының қаупсіздік бойынша бастығы * Тай Симпкинс — Грей Митчелл, Клэрдің жиені * Ник Робинсон — Зак Митчелл, Грейдің ағасы * Ирфан Хан — Саймон Масрани, Jurassic World саябағының иесі * Брэдли Дэррил Вонг — Генри Ву, саябақтың бас генетигі * Омар Си — Барри, Оуэннің көмекшісі * Джейк Джонсон — Лоуэри Крутерс, саябақ жұмысшысы * Лорен Лэпкус — Вивиан, саябақ жұмысшысы * Кэти Макграт — Зара Янг, Клэрдің көмекшісі * Брайан Ти — Катаси Хамада, рейнджерлер тобының басшысы * Джуди Грир — Карен Митчелл, Зак пен Грейдің шешесі * Энди Бакли — Скотт Митчелл, Зак пен Грейдің әкесі * Колин Треворроу — мистер ДНҚ-ң дауысы Дереккөздер
Жоғарғы Түпқараған бағдарлық шамшырағы

Жоғарғы Түпқараған бағдарлық шамшырағы – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Форт-Шевченко қаласынан 10 км солтүстік бағытта, Түпқараған шығанағының жағасындағы, түбек шетіне қарай орналасқан. Сипаты Бағдарлық шамшырақ 1851 жылы кемелерге бағыт көрсету, бағдарлық жарық белгісін таныту үшін салынған. Навигациялық нысан ретінде қазіргі уақытта да қолданылып келеді. Бағдарлық 13 ұлутас блок қаландысынан тұрады. Дереккөздер
Төменгі Түпқараған бағдарлық шамшырағы

Төменгі Түпқараған бағдарлық шамшырағы – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Түпқараған ауданы, Баутин ауылының шығыс беткейі, Түпқараған шығанағының оңтүстік жағасында орналасқан. Сипаты Бағдарлық шамшырақ 1851 жылы кемелерге бағыт көрсету, бағдарлық жарық белгісін таныту үшін салынған. Бағдарлық шамшырақтың ғимарат жоспары шеңбер түрінде, диаметрі 18,7 м. Ғимарат 2 қабатты, оптикалық құралдарға арналған мұнарасы бар. Ірге тасы әкті-тас, ұлутастан лай балшықпен салынған. Цоколь қарапайым түрде ұлутастың сом тастарынан қаланған. Кейін сыланып, әк ертіндісімен ақталған, қасбеттік оңтүстік жағында тік жолақпен жарма сызық көрсетілген, қара майлы бояумен боялған. Қабат арасын ағаш, бөренелмен жапқан. Төбесі конус тәрізді. Құрлыстың бір ерекшелігі ағаш тор көзбен, суағары жақсы жасалған. Бірінші қабаттың терезелері ағаш, терезе ойықтары арка ұстатқышымен жасалған. Екінші қабаттағы терезе өлшемдері кіші, пішін ойықтары төрт бұрышты. Құрлыс аумағы - 573,9 м 3 , текшелік өлшемі - 2833 м. Дереккөздер
Юра кезеңінің әлемі 2

«Юра кезеңінің әлемі 2» — Хуан Антонио Байона түсірген 2018 жылғы блокбастер, Юра кезеңінің саябағы франшизасындағы бесінші фильм. Актёрлер * Крис Прэтт — Оуэн Грэйди, саябақтың жұмысшысы, бұрынғы әскери адам * Брайс Даллас Ховард — Клэр Диринг, саябақтың бұрынғы менеджері * Рейф Сполл — Илай Миллс, сэр Локвудтың атаққұмар ассистенті * Джастис Смит — Франклин Уэбб, саябақтың бұрынғы IT-маманы * Даниэлла Пинеда — Зия Родригес, Оуэннің досы, палеоветеринар * Джеймс Кромвелл — сэр Бенджамин Локвуд, саябақтың алғашқы құрылтайшысы Джон Хамондтың досы * Тоби Джонс — Гуннар Эверсолл, аукцион ұйымдастырушы * Тед Левин — Кен Уитли, жалдамалы құтқарушы * Брэдли Дэррил Вонг — Генри Ву, саябақтың бас генетигі * Изабелла Сермон — Мейзи Локвуд, сэр Локвудтың немересі * Джеральдина Чаплин — Айрис, Мейзиге қарайтын бикеш * Джефф Голдблюм — доктор Ян Малкольм, математик, хаос теориясы бойынша маман * Питер Джейсон — сенатор Шервуд Дереккөздер