kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Бернар Женгини

Бернар Женгини (; 18 қаңтар 1958, Сульс-О-Рен, Франция) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. Жетістіктері Командалық ; Франция * Еуропа чемпионы: 1984 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1986 * Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1982 ; «Сошо» * Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1980 * Франция чемпионатының қола жүлдегері: 1982 ; «Монако» * Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1984 * Франция чемпионатының қола жүлдегері: 1985 * Франция кубогы: 1985 * Франция кубогының финалисі: 1984 * Франция суперкубогы: 1985 * Альпі кубогы (2): 1983, 1984 ; «Олимпик» (Марсель) * Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1987 * Франция кубогының финалисі: 1987 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.worldfootball.net/player_summary/bernard-genghini/
Мишель Идальго

Мишель Идальго (; 22 наурыз 1933, Леффринкук, Нор — 26 наурыз 2020) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылы Франция құрамасының бапкері ретінде Еуропа чемпионы атанды. Жетістіктері Ойыншы ретінде * Франция чемпионы: 1955, 1961, 1963 * Франция кубогы: 1960, 1963 * Чемпиондар кубогының финалисі: 1956 Бапкер ретінде * ӘЧ жартылай финалисі: 1982 * Еуропа чемпионы: 1984 * Франция чемпионы: 1989, 1990, 1991 * Франция кубогы: 1989 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fff.fr/servfff/historique/historique.php?cherche_joueur=Hidalgo Профилі]
Жан-Франсуа Домерг

Жан-Франсуа Домерг (; 23 маусым 1957 жыл, Бордо) — франциялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. Жетістіктері Халықаралық Франция * Еуропа чемпионы: 1984 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.thefinalball.com/coach.php?id=9698
Ивон Ле Ру

Ивон Ле Ру (; род. 19 сәуір 1960 жыл, Плуворн, Финистер, Бретань, Франция) — франциялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. Жетістіктері Клубтық * Франция чемпионы: 1988/89 * Франция кубогы (2): 1984/85, 1988/89 Халықаралық * Еуропа чемпионы: 1984 * ӘЧ қола жүлдегері: 1986 * Артемио Франки кубогы: 1985 Дереккөздер
Франсиско Хосе Карраско

Франсиско Хосе Карраско Идальго (; 6 наурыз 1959 жыл, Алькой) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1980, 1984 жылдары Еуропа чемпионатына, 1986 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Клубтық Барселона * Кубок иелері кубогы: 1978/79, 1981/82, 1988/89 * Испания чемпионы: 1984/1985 * Испания кубогы: 1980/1981, 1982/1983, 1987/1988 * Испания суперкубогы: 1983 * Лига кубогы: 1982-83, 1985-86 * Чемпиондар кубогының финалисі: 1986 Құрама * Еуропа біріншілігінің Вице-чемпионы: 1984 Сілтемелер * https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/23639
Роберто Фернандес Бонильо

Роберто Фернандес Бонильо (; , Бечи) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы 1984 жылы Еуропа чемпионатына, 1990 жылы әлем чемпионатына қатысты. 1986 жылы жастар арасында Еуропа чемпионы атанды. Карьерасында "Вильярреал", "Валенсия", "Барселона", "Кордова" клубтарында доп тепті. "Барселона" сапында 1989 жылы Кубок иелері кубогын, екі рет Испания кубогын ұтып алды. 2001 жылы карьерасын аяқтаған соң бапкерлікке кірісіп, Испанияның төменгі лигаларындағы клубтарды жаттықтырды. 2015 жылы "Барселонаның" спорттық директоры боп тағайындалып, бұл қызметті үш жыл атқарды. Сілтемелер
Мануэль Сарабиа

Мануэль «Ману» Сарабиа Лопес (, 9 қаңтар 1957 жыл, Абанто-и-Сьервана, Бискайя) — испаниялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Жетістіктері ; Атлетик Бильбао * Ла Лига: Чемпион (2) 1982-83, 1983-84 * ИспаниЯ КУБОГЫ: Чемпион (1) 1983-84; Финалист (2) 1976-77, 1984-85 * ИСПАНИЯ СУПЕРКУБОГЫ: Чемпион (1) 1984 * УЕФА КУБОГЫ: Финалист (1) 1976-77 ; Испания * Еуропа чемпионаты: Финалист (1) 1984 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1852.html Статистикасы] на BDFutbol * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1852.html Статистикасы] на BDFutbol
Франсиско Лопес Альфаро

Франсиско Хавьер Лопес Альфаро (; 1 қараша 1962, Осуна, Севилья) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Клубтық 1981 жылы карьерасын "Севилья" клубында бастады. Тоғыз маусым ойнап, Испания чемпионаты матчтарында 250-ден аса кездесуде алаңға шықты. 1990 жылы "Эспаньолға" ауысып, карьерасының қалған бөлігін осы клубта өткізді. Халықаралық 1984 жылы Еуропа чемпионатына, 1986 жылы әлем чемпионатына қатысты. Бапкерлік 2000 жылы бапкерлікке кірісті. Әуелі "Кориа" клубының жастар командасын жаттықтырды. 2001 жылы Испанияның төменгі лигаларындағы "Эстремадура" клубының бас бапкері боп тағайынДалды. Дереккөздер
Виктор Муньос

Виктор Муньос Манрике (; 15 наурыз 1957 жыл, Сарагоса) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан Еуропа чемпионаты: 1980 * Футболдан Еуропа чемпионаты 1984 (финалист) * Футболдан әлем чемпионаты 1986 * Футболдан Еуропа чемпионаты 1988 Жетістіктері Ойыншы «Барселона» * Испания чемпионы: 1984/85 * Испания кубогы: 1982/83, 1987/88 * Испания суперкубогы: 1983 * Лига кубогы: 1982/83, 1985/86 * Кубок иелері кубогы: 1981/82 «Сампдория» * Италия кубогы: 1988/89 * Кубок иелері кубогы: 1989/90 Бапкер «Реал Сарагоса» * Испания кубогы: 2003/04 * Испания суперкубогы: 2004 Сілтемелер
Сальвадор Гарсиа

Сальвадор Гарсиа Пуиг (, 4 наурыз 1961 жыл, Сент-Адриа-де-Безос) — испаниялық футболшы, қорғаушы. 1984 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Клубтық * Испания чемпионы: 1984/85 * Испания кубогы: 1987/88 * Кубок иелері кубогы: 1988/89 Халықаралық * Еуропа чемпионатының финалисі: 1984 Дереккөздер
Герман Вайнгертнер

Герман Вайнгертнер (; , Одердегі Франкфурт — , Одердегі Франкфурт) — германиялық гимнаст, 1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының үш дүркін чемпионы. Сондай-ақ осы Олимпиадада күміс және қола медальдарды да иеленді. 1919 жылы суға кеткен адамды құтқарам деп қайтыс болды. Дереккөздер
Роберт Гарретт

Роберт С. Гарретт (; , Балтимор — , Балтимор) — америкалық жеңіл атлет, 1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, күміс жүлдегері, 1900 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының екі дүркін қола жүлдегері. Бұл олимпиадада диск лақтырудан, биіктікке секіруден, ұзындыққа секіруден сынға түсті.
Жан-Мари Пфафф

Жан-Мари Пфафф (; 4 желтоқсан 1953 жыл) — бельгиялық футболшы, қақпашы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан Еуропа чемпионаты 1980 * Футболдан әлем чемпионаты 1982 * Футболдан Еуропа чемпионаты 1984 * Футболдан әлем чемпионаты 1986 Жетістіктері Клубтық * Бельгия чемпионы: 1978/79 * ГФР чемпионы (3): 1984/85, 1985/86, 1986/87 * Бельгия кубогы: 1977/78 * ГФР кубогы: 1983/84, 1985/86 * Чемпиондар кубогының финалисі: 1986/87 Халықаралық * Еуропа чемпионатының финалисі: 1980 * Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1986 Жеке * Әлемнің үздік қақпашысы: 1987 * Бельгияның үздік ойыншысы: 1978
Канада — Ресей қатынастары

Канада-Ресей қатынастары — әлемнің ауданы бойынша екі ең үлкен елдер Канада және Ресей арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар. Салыстырма Тарихы Жаңа экономикалық саясат кезінде бірлескен кеңестік-канада-америкалық РУСКАПА АҚ кәсіпорны бірнеше жыл бойы жұмыс істеді. 1931 жылы Канада кейбір кеңестік тауарлардың импортына эмбарго салып, оның жауабына кеңес билігі Канадамен сауда қатынастарын тоқтатты: КСРО мен Канада арасындағы сауда соғысы 1936 жылға дейін созылды. Қазіргі уақыт 2000-жылдардың басы Соңғы жылдары Ресей-Канада қатынастарында жаңа формалар мен бағыттар пайда болып, олар айтарлықтай алға жылжыды. Көп жағдайда бұл жоғары деңгейдегі интенсивті байланыстардың арқасында мүмкін болды. 2000 ж. желтоқсан айында Ресей Президенті В. В. Путиннің Канадаға ресми сапары орын алды. 2001 ж. шілде, 2002 ж. ақпан, 2003 ж. мамыр және 2004 ж. қазан айларында Канада премьер-министрі Ресейге келген болатын. Әртүрлі халықаралық жиылыстар аясында екі ел басшылары арасында жүйелі түрдегі кездесулер орнатылды. Олардың соңғысы 2006 ж. 15 шілдеде Санкт-Петербургтағы "Үлкен сегіздік" саммиті болды. Халықаралық форумдар аясында кездесіп тұратын премьер-министрлер тұрақты байланыста. 2004 ж. қыркүйекте Канада сыртқы істер министрі жұмыс бабымен Ресейде болды. Ресейдің сыртқы істер министрі С. В. Лавров Оттаваға 2006 ж. наурызында барып, Канада министрі П. Маккей мен премьер-министрі С. Харпермен кездесулер өткізді. Жүйелі түрде стратегиялық тұрақтылық, терроризммен күрес, аумақтық мәселелер бойынша министрлер арасында консультациялар өткізіледі. 2004 ж. мамырында Оттавада сыртқы істер министрлерінің бірінші орынбасарлары деңгейінде халықаралық қауіпсіздік мәселесі бойынша кезекті кеңес өткізілді. 2005 ж. 24 қараша күні Мәскеуде екі ел өкілдерінің арасында терроризммен күрес, ұйымдасқан қылмыскерлік, заңсыз миграция мен нашақорлық жайында кезекті кеңес өтті. 2014 — қазіргі уақыт Қарым-қатынастардың нашарлауы Украинадағы биліктің ауысуынан және Қырымның Ресейге қосылуынан кейін болды. Канада басшылығы Ұлы Отан соғысындағы жеңістің 70-жылдығына арналған Мәскеудегі іс-шараларға қатысудан бас тартты. Канада бірнеше рет Ресей, оның ұйымдары мен жеке азаматтарына қарсы санкциялар енгізді. Канаданың санкция тізіміне 200-ден астам ресейлік компаниялар мен ұйымдар, сондай-ақ жеке тұлғалар кіреді. Дипломатиялық қатынастардың хронологиясы * 1924 ж. 24 наурыз — Канада КСРО-ны де-юре ретінде таныды, алайда дипломатиялық қатынастар орнатылмады. * 1942 ж. 12 шілде — миссия деңгейіндегі дипломатиялық қатынастар орнатылды. * 1943 ж. 13 қараша — миссиялар өкілдіктерге айналды. * 1991 ж. 25 желтоқсан — Ресей Федерациясы мен Канада арасында дипломатиялық қатынастар орнатылды. * 2005 ж. қазан — Ресей-Канада іскерлік кеңесі өз жұмысын бастады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Бір ел, екі жүйе

«Бір ел, екі жүйе» — 1980-жылдардың басында Қытай Халық Республикасының жетекшісі Дэн Сяопинмен ұсынылған идея. Осы идеяға сәйкес, Қытайдың саяси жүйесі өзгеріске ұшырауы керек еді. Дэн Сяопин тек бір Қытайдың болуын, бірақ Гонконг, Макао және Тайвань сияқты аймақтар өздерінің капиталистік экономикалық және саяси жүйелеріне ие болып, Қытайдың басқа бөлігінде социалистік жүйенің сақтаулын ұсынды. Ұсынысқа сәйкес, Тайваньның өзінің саяси жүйесін, юрисдикциясын, қарулы күштерін, экономикасы мен қаржылық жүйесін, оның ішінде басқа елдермен жасалған қаржылық және мәдени келісімдерді сақтай алуы мүмкін болды. Дереккөздер Қолданылған әдебиет *
Жеңілдетілген иероглифтер

Иероглифтерді жеңілдету — Қытай жазуын жеңілдету мақсатында Қытай және басқа елдердегі жазудың жаңа қағидаларын өңдеу және енгізу үдерісі. Реформа аясында ең қиын жазуға ие 2235 иероглифтің жазылуы өзгертілген болатын. Дереккөздер
Құйғанкөл (көл, Ақтөбе облысы)

Құйғанкөл – Құмжарған құмының солтүстік-батысындағы тұйық көл. Географиялық орны Ақтөбе облысы Темір ауданы Шұбарши кентінің солтүстік-шығысында 28 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 198 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 2,9 км 2 , ұзындығы 2,1 км, енді жері 1,7 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қараша айында суы қатып, сәуірде ериді. Жағалау сипаты Жағалауы жазық. Солтүстігінде Жәмет, оңтүстігінде Талдышоқы таулары, батысында Аққұм құмы мен Тереңқұдық қыстауы жатыр. Суы ащы, кермек, мал суаруға пайдаланылады. Дереккөздер
Құйғанкөл (көл, Жамбыл облысы)

Құйғанкөл – Билікөл көлінің солтүстік-батысындағы тұйық көл. Географиялық орны Жамбыл облысы Талас ауданы Қаратау қаласының солтүстігінде 9 км жерде орналасқан. Аса өзені алабында. Теңіз деңгейінен 474 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 2,1 км 2 , ұзындығы 3 км, енді жері 0,7 км, жағалау бойының ұзындығы 8 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Желтоқсанда суы қатып, наурыз айында ериді. Жағалау сипаты Жағалауы жазық, қамыс, құрақ өседі. Суы мал суаруға пайдаланылады. Солтүстік-шығысында Қайназар көлі жатыр. Оңтүстік-батысынан Жаңатас – Қаратау теміржолы өтеді. Дереккөздер
Каталан атласы

Каталан атласы (кат. Atles català; ис. Atlas Catalán) — XIV ғасырда Каталан тілінде жасалған ортағасырлық әлем картасы; ол картография Каталан мектебінің шыңы, сонымен қатар Орта ғасырлардағы ең маңызды карта және «ортағасырлық картографияның зениті» ретінде сипатталған. Оны 1375 жылы Мальорка картографиялық мектебі құрған, мүмкін еврей Абрахам Крескес және оның ұлы Иехуда Крескеспен бірге Арагон Патшасы I Хуанның бұйрығымен. Ол 1380 жылы француз патшасына V Карлға сыйлық ретінде Францияның патшалық кітапханасында болды. Парижде (қазіргі Франция Ұлттық кітапханасы) сақтаулы. Каталан атласы бастапқыда пергаменттің алты парағынан тұрды (әрқайсысы шамамен 64,5-тен 50 см-ге дейін). тігінен бүктелген, түрлі түстермен боялған, соның ішінде алтын мен күміс. Бірінші парақтарда космография, астрономия және астрология мәселелері түсіндіріледі (атап айтқанда, жердің сфералық формасы белгіленеді). Сондай-ақ, теңізшілерге практикалық кеңестер берілген. Атластың соңғы төрт парағы – Марко Поло мен Джон Мандевиллдің шет елдер туралы ақпараты бар егжей-тегжейлі портулан картасы. Араб дәстүрі бойынша оңтүстіктен солтүстікке қарай. Қалалардың тиесілігі жалаулармен белгіленеді. Галерея Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://expositions.bnf.fr/ciel/catalan/index.htm Каталан атласы] — Франция Ұлттық кітапханасының сайтында.
Феликс Эдмундович Дзержинский

Феликс Эдмундович Дзержинский (; лақап аты Темір Феликс, ФД, жасырын лақап аттары: Я́цек, Я́куб, Переплетчик, Франек, Астроном, Ю́зеф, Доманский; 11 қыркүйек 1877, Дзержиново қожалығы, Ошмән уезі, Вилна губерниясы, Ресей империясы (қазіргі Столбцовский ауданы, Минск облысы, Беларусь Республикасы) — 20 шілде 1926, Мәскеу, КСРО) — ресейлік және поляк революционері, кеңестік мемлекет және партия қайраткері. Бірқатар халық комиссариаттарының басшысы, БТК негізін қалаушы және басшысы. РСДЖП(б) ОК хатшысы (1917), РК(б)П ОК Ұйымбюросының мүшесі (1919-1920, 1921-1924), РКП(б) ОК Ұйымбюросы мүшелігіне кандидат. РКП(б) (1921, 1924-1926). БК(б)П ОК Саяси бюросының мүшелігіне кандидат. Тегі және отбасы Дзержинскийлер әулеті Сулима елтаңбасын қолданған Дзержинскийлер әулеті ертеректегі поляктік католик ақсүйектер (шляхта) болып келеді: «Дзержиново» мұражай-мекенжайдың қызметкерлері әулеттің шежіресін XVII ғасырдың ортасына дейін зерттеді. Әулеттің негізін қалаушы Станислав Дзержинский болып саналады. Сонда да, бұл отбасы байлығымен танымал болмады, XVIII ғасырда Дзержинский ақсүйектері көбінесе көрнекті поляк-литва ақсүйектерінің мүлік басқарушысы қызметін атқарды. Феликстің атасы Юзеф-Ян (Йозеф-Иван) Дзержинский (1788–1854) Радван елтаңбасын қолданған ақсүйек отбасынан шыққан Антуанетта (Антонине) Озембловскаға (1799–1869) үйленіп, қалыңдықтың жасауы ретінде Оземблово алпауыт қожалығын немесе мұра ретінде алып, атауын Дзержиново деп өзгертті. Алпауыт қожалық байбатша үйінен және 180 гектар жерден тұрды. Дзержинский алпауыт қожалығы 1830 жылғы поляк көтерілісі кезінде қиратылды, бірақ біртіндеп қалпына келтірілді. Алайда, Дзержинскийлер отбасының көп баласы болғандықтан, табысы жеткіліксіз болды. Юзеф-Ян Дзержинский мен Антуанетта Озембловсканың некесінде он бір бала туды. Екі кіші ұлдары Эдмунд (Эдмунд-Руфин) мен Фелисиан-Иосиф университетте білім алды. Әкесінің тұлғасы Дереккөздер
Соколов ауданы

Соколов ауданы — 1921 жылдың қыркүйегінен қазанына дейін, 1936 жылдың шілдесінен 1963 жылдың қаңтарына дейін және 1964 жылдың желтоқсаннан 1997 жылдың сәуіріне дейін болған Ақмола губерниясы мен Солтүстік Қазақстан облысының әкімшілік бөлінісінің бірлігі. Тарихы Соколов ауданы 1921 жылы 15 қыркүйекте Ақмола губерниясының құрамында, Түмен губерниясының Есіл уезінен берілген аумақта құрылды. Соколовское ауылы аудан орталығы болып белгіленді. Аудан құрамына 5 болыс кірді: Бугров, Краснояр, Налобин, Соколов, Сум. 1921 жылы 28 қазанда Соколов ауданы таратылып, оның аумағы Петропавл уезіне берілді. 1936 жылы 29 шілдеде Солтүстік Қазақстан облысының құрамында Соколов ауданы қалпына келтірілді. 1957 жылы 14 қыркүйекте таратылған Петропавл ауданы аумағының бір бөлігі Соколов ауданына қосылды. 1963 жылы 2 қаңтарда Соколов ауданы таратылып, аумағы Мамлют ауданына қосылды. 1964 жылы 31 желтоқсанда аудан қалпына келтіріліп, Мамлют және Совет аудандарынан ауылдық кеңестер берілді. 1965 жылы 5 қазанда Прибрежный ауылдық кеңесі құрылды. 1966 жылы 21 маусымда Мамлют ауданына Петерфельд, Архангел ауылдық кеңестері берілді. 1967 жылы 2 қаңтарда жаңадан құрылған Бескөл ауданына Асанов, Бескөл, Прибрежный, Светлополь ауылдық кеңестері берілді. 1967 жылы 27 шілдеде Виноградов ауылдық кеңесі құрылды. 1969 жылы 13 қаңтарда Кустов ауылдық кеңесі Вагулин ауылдық кеңесі болып өзгертілді. 1974 жылы 28 ақпанда Лесной ауылдық кеңесі құрылды. 1976 жылы 20 шілдеде Рощин ауылдық кеңесі құрылды. 1986 жылы ауданға 11 ауылдық кеңес кірген: Берёзов, Бугров, Вагулин, Виноградов, Долматов, Краснояр, Лесной, Налобин, Рощин, Соколов, Якорь. 1994 жылы 12 қаңтарда бұрынғы ауылдық кеңестер аумағында ауылдық округтер құрылды. 1997 жылы 12 ақпанда Краснояр және Лесной ауылдық округтері таратылды. 1997 жылы 18 сәуірде Соколов ауданы Бескөл ауданының құрамына еніп, Бескөл ауданы Қызылжар ауданы болып өзгертілді. Халқы Дереккөздер
Нұрлан Мұсақанұлы Қашағанов

{{Мемлекеттік қайраткер { } }} Нұрлан Мұсақанұлы Қашағанов (17 наурыз 1971, Михайловка ауылы, Жамбыл облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері жоғарғы қолбасшылығының өкілі, генерал-майор (05.05.2016 бастап), «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы (2016 бастап). Өмірбаяны 1971 жылы 17 наурызда Жамбыл облысы Михайловка ауылында дүниеге келді. 1993 жылы Алматы жоғарғы жалпыәскерлік қолбасшылық училищесін бітірді. Офицерлік қызметін Республикалық ұлан взводының командирі болып бастады. 1993 жылдың маусымынан 1999 жылдың маусымына дейін Республикалық ұланда әртүрлі офицерлік лауазымдарда қызмет етті. 1999 жылдың маусымынан 2001 жылдың шілдесіне дейін — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Әскери академиясының тыңдаушысы. 2001 жылы Қазақстан Республикасы ҚК Әскери академиясын бітірді. 2001 жылдың шілдесінен 2003 жылдың қазанына дейін — Қазақстан Республикасы Республикалық ұлан полкі командирінің орынбасары. 2003 жылдың қазанынан 2004 жылдың сәуіріне дейін — ҚР ҚМ Бас штабы бастықтары комитетінің Жедел жоспарлау департаментінің аға офицері. 2004 жылдың сәуірінен 2005 жылдың қаңтарына дейін — штаб бастығы — мотоатқыштар дивизиясы мотоатқыштар полкі командирінің орынбасары. 2005 жылдың қаңтарынан 2005 жылдың шілдесіне дейін — мотоатқыштар дивизиясы мотоатқыштар полкінің командирі. 2005 жылдың шілдесінен 2009 жылдың тамызына дейін — механикаландырылған бригада командирі. 2009 жылдың тамызынан 2011 жылдың шілдесіне дейін — Беларусь Республикасы Әскери академиясының Бас штабы факультетінің тыңдаушысы. 2011 жылы Беларусь Республикасы Әскери академиясының Бас штабының факультетін бітірді. 2011 жылдың шілдесінен 2013 жылдың ақпанынан дейін — мотоатқыштар бригадасының командирі. 2013 жылдың ақпанынан 2013 жылдың шілдесіне дейін — Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — Аэроұтқыр әскерлері штабының бастығы. 2013 жылдың шілдесінен 2016 жылдың маусымына дейін — «Астана» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — «Астана» өңірлік қолбасшылығы қолбасшысы басқармасының штаб бастығы. 2016 жылдың 2 маусымынан 2019 жылдың 21 қыркүйегіне дейін – «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы. Марапаттары * 3 дәрежелі Айбын ордені (2001) Дереккөздер
Мойнақ (қыстау)

Мойнақ — Нарын (Бұғылыөзек) каналы өзенінің арнасындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Махамбет ауданы, Сарытоғай ауылының оңтүстік -батысында 8 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Батысында Ащықұдық, оңтүстігінде Қонақүй қыстаулары жатыр. Қыстау бойынан елді мекендермен байланыстыратын қара жолдар өтеді. Сортаңды қоңыр топырақ жабындысында тасбұйырғын, қара жусан, бұйырғын, бұталар т.б. өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Мыңтөбе (қоныс)

Мыңтөбе — Нарын құмының орта тұсында, Бозанай (Бұзанай) құмды алқабындағы қоныс. Географиялық орны Атырау облысы, Исатай ауданы, Мыңтөбе ауылының оңтүстігінде 2 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Құм төбелер қоршап жатқан Мыңтөбенің ұзындығы 10 км, енді жері 8 км шамасында. Жер бедері тегіс, жиектеріндегі құм төбелерді жағалап теріскен, ебелек, сорқаңбақ, т.б. шөптесіндер өскен. Оңтүстік бөлігін сор басқан. Қоныс жиегінде қыстаулар жатыр. Теңіз деңгейінен 3-5 м төмен жатыр. Қоныс жиегімен даланың бірнеше қара жолдары өтеді. Дереккөздер
Намазтақыр (қоныс)

Намазтақыр — Жем өзенінің оң жағалауындағы қоныс. Географиялық орны Атырау облысы, Жылыой ауданы, Ақкиізтоғай ауылынан шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Жер беті тегіс тақыр келген. Жем өзеніне қарасты оңтүстігінде жарқабақтар кездеседі. Оның табанында бұта шоғырлары өскен. Кезінде (20-ғасырдың 70 жылдарына дейін) мұнда аумағы 05,8 км2, ұзындығы 5,2 км, енді жері 4,5 км тұзды көл болған. Теңіз деңгейінен шамамен 23-25 м биіктікте жатқан қоныс бетінде шөлге тән сораң шөптесіндер өскен. Солтүстігі мен шығысынан ортасына қарай құрғақ арналар созылып жатыр. Дереккөздер
Нарын (Бұғылыөзек) каналы

Нарын (Бұғылыөзек) каналы – Атырау облысының Махамбет және Исатай аудандары жеріндегі суғару жүйесі. Гидрологиялық сипаты Ұзындығы 140 км, секундына 5 м 3 су өткізе алады. Жайық өзенінен Ақтоғай ауылының тұсынан бөлініп шығып, Нарын құмды алқабындағы Әбдір қыстауы маңында құмға сіңіп кетеді. Жоғарғы және орта ағысында суы егіншілікке, шабындық суландыруға пайдаланылады. Дереккөздер
Нұрман (қыстау)

Нұрман — Нарын (Бұғылыөзек) каналының бойында орналасқан қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Исатай ауданы, Хамит Ерғалиев ауылынан солтүстік –батысқа қарай 12 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Жер бедері жазық. Теңіз деңгейінен 21 м төмен жатыр. Сортаңды сұр топырақ жамылғысында жусан, бұйырғын, астық тұқымдас шөптесіндер өседі. Суы мол, мал жайылымына қолайлы. Төңірегінде Сарыбай, Қызылкөпір, Сүйін т.б.қыстаулар жатыр. Дереккөздер
Нұрымбет (қыстау)

Нұрымбет — Жайық өзенінің оң жағалаулық аңғарындағы Ақсай каналының бойындағы орналасқан қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Махамбет ауданының қиыр батысында. Көздіқара ауылынан батысқа қарай 18 км жерде. Сипаттамасы Жер бедері жазық келген, теңіз деңгейінен шамамен 18 м төмен жатыр. Суы мол, шөбі шүйгін, негізінен астық тұқымдас шөптесіндер өседі. Дереккөздер
Оспанқора (қыстау)

Оспанқора — Тентексор қонысының оңтүстік шығысындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Жылыой ауданы, Шоқпартоғай ауылының солтүстік-батысында 12 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Қыстау теңіз деңгейінен 10 м төмен жатыр. Солтүстігінде Бартылдақты, оңтүстік-шығысында Қоскөл көлдері, шығысында Құдықсай қыстауы бар. Сортаңды қоңыр, құмды топырақ жамылғысында жусан, бұйырғын, сораң, эфемерлі шөптер өседі. Дереккөздер
Отырқожа (қыстау)

Отырқожа – Бұғылөзек және Бақсай өзендерінің аралығындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Махамбет ауданы, Таңдай ауылының батысында 16 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Батысында Текеқұлақорпа, Бақтыбай, солтүстік-батысында Сүлмеқұдық, оңтүстігінде Теген, оңтүстік-шығысында Сарықатын қыстаулары бар. Сортаңды сұр топырақ жамылғысында жусан, сораң, шағыр, жүзгін, жыңғыл, қызылмия, құланқұйрық, т.б. өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Өтеубай (қыстау)

Өтеубай — Ақсай мен Бұғылыөзек өзендерінің аралығындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Махамбет ауданы, Ақтоғай ауылының солтүстік-батысында 25 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Жер бедері жазық, теңіз деңгейінен шамамен 15 м төмен жатыр. Сортаңды сұр топырақты жамылғысында жусан, сораң, шағыр, қаңбақ, құмаршық, жүзгін, қызылмия, изен, т.б.өсімдіктер өседі. Қыстаудың шығысында Әбен, оңтүстігінде Мейірман қыстаулары бар. Дереккөздер
Саралжын (қыстау)

Саралжын — Жайық өзенінің оң жағалаулық аңғарындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Индер ауданы, Көктоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Жайық өзенінің Ақсай тармағынан бөлініп шығатын каналдар мен жылғалар арасында жатыр, жері тегіс. Шөбі шүйгін, мал жайылымына қолайлы. Дереккөздер
Сарықатын (қыстау)

Сарықатын — Жайық өзенінің тармағы Бақсай өзенінің жайылмасындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Махамбет ауданы, Есмахан ауылынан батысқа қарай 2 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Қыстаудың жазық жер бедерін төрттік кезеңнің көлді-аллювийлі шөгінділері жапқан. Өзеннің сазды-шалғынды және сортаң топырағында жиде, жүзгін, аралас бұйырғын, жусан, ақмия, қамыс, батпақты шалғындар өскен. Дереккөздер
Сарысай (құдық)

Сарысай – Атырау облысы, Индер ауданындағы құдық. Жайық өзенінің сол жағалауында, Жарсуат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 8 км жерде, теңіз деңгейінен 8 м төменде орналасқан. Тереңдігі 5 м. Су шығымы 200 л/сағ. Суы тұщы. Құдық маңындағы жазықтың сортаңдау шалғынды қоңыр топырағында галофитті бұталар, аралас сораң шөптесіндер өскен. Дереккөздер
Сәйтімбет (қыстау)

Сәйтімбет — Тайсойған құмының солтүстігінде, Жарыпшыққан өзенінің аңғарындағы қыстау. Географиялық орны Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Жасқайрат ауылының оңтүстік-батысында 12 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Жер бедері құмды, төбешікті келген. Батысында Балабейіт, оңтүстігінде Сарғыш қыстаулары бар. Құмды, сұр топырақ жамылғысында жусан, сексеуіл, бұйырғын, еркек шөп, т.б.өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Сегізқырқа (қоныс)

Сегізқырқа — Қарақұм құмының шығысындағы қоныс. Географиялық орны Атырау облысы, Жылыой ауданы, Мұнайлы ауылының оңтүстік-шығысында 20 км жерде орналасқан. Сипаттамасы Теңіз деңгейінен 3-5 м төменде жатыр. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 13 км-ге созылған, енді жері 2,5-3 км. Жер бедері сор, тақырлы келген. Сор, сортаң топырақ жамылғысында сораң өсімдіктер өседі. Батысында Толтыртұз, шығысында Диуанакөл қоныстары жатыр. Дереккөздер
Серік Теміржанов

Серік Теміржанов (1998 жылы 24 мамырда туған) - қазақстандық боксшы. Ол Жапонияның Токио қаласында өткен 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында ерлер арасында жеңіл салмақтағы жарыстарға қатысты. 2021 жылғы Белградта болған әлем чемпионатына қатысып, күміс жүлдегері атанды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://olympic.kz/kk/athlete/35-serik-temirzhanov Серік Теміржанов - olympic.kz]
Қолжеткен

Қолжеткен – Іле алабындағы өзен. Географиялық орны Алматы облысы Ұйғыр ауданы жерімен ағады. Бастауы Бастауын Кетпен жотасының шығысындағы Аспантау тауының солтүстік баурайындағы бұлақтардан алып, Іле өзеніне 3 км жетпей жерге сіңіп кетеді. Гидрологиясы Ұзындығы 40 км, су жиналатын алабы 237 км 2 . Жоғарғы ағысы тік жартасты шатқалмен ағады. Көлжат ауылының жоғарғы жағында жағалауы жарқабақты келеді. Көлжат ауылына дейін арнасында жыл бойы су болады. Одан төменде қарасуларға бөлініп қалады. Негізінен жер асты және жауын-шашын суларымен толығады. Төменгі ағысы егістік суаруға кетеді. Алабы мал жайылымы және шабындыққа пайдаланылады. Дереккөздер
Әмір (қыстау)

Әмір — Қосдәулет құмының солтүстік-шығысындағы қыстау. Атырау облысы, Исатай ауданында орналасқан. Маңайында Үшкемпір, Сұлтанбек, Тілеп құдықтары орналасқан. Құмдақты қоңыр топырағында жусан, әр түрлі жұлдызшөптер өседі. Дереккөздер
Мисс Қазақстан 2018

Мисс Қазақстан 2018 — 21-Мисс Қазақстан сұлулық байқауы. 2018 жылы 31 наурызда Астана қаласында Бейбітшілік және келісім сарайында өтті. Жеңімпаз Атырау қаласының өкілі – Әлфия Ерсайын атанды. Байқаудың өткізілуі Ұлттық байқау 2017 жылдың желтоқсанынан 2018 жылдың наурыз айына ауыстырылған. «Біз байқауды жаңартып, көктем мерекесін ұйымдастыруды шештік. «Қазақстан аруы» байқауы алғаш рет көктемде, 2018 жылдың наурыз айында өтеді. Бұл финалистер мен барша көрермен Ұлы даланың басты мерекесі – Наурыз мейрамы өтетін көктемде көркем елордамыз Астананы тамашалай алатын жаңа бағдарлама болмақ. Көптеген тосынсыйлар мен әдемі шоу болады!» – деп бөлісті байқау директоры Алена Ривлина-Қырбасова. 28 наурызда қатысушылар Астана қаласындағы мамандандырылған түзету мектеп-интернатында болып, оқушыларды құттықтады. Бастапқыда «Қазақстан аруы» жеңімпазы бес миллион теңге алады деп белгіленгенімен, іс жүзінде үш миллион теңге ғана алады. Дәстүрлі қанжығасы, люкс брендтерімен жарнамалық келісім-шарттар, танымал фотограф Марета Келигованың фотосессияға сыйлығы және «Әлем аруы-2018» байқауында республиканы ұсыну құқығы. 2018 жылдың наурыз айының басында Instagram әлеуметтік желісінен 10 қатысушы таңдалды. Сабина Әзімбаева «Әлем аруы-2018» халықаралық сұлулық байқауына, ал Екатерина Дворецкая 2019 жылы қатысады. Байқаудан кейін жеңімпазға мәліметтерді бұрмалады деп айып тағылды. Қазылар алқасы Қазылар алқасы құрамы: * Ырза Тұрсынзада — «Алтын Орда» компаниясының негізін қалаушы * Қайрат Жаныбеков — Wyndham Garden халықаралық қонақүйінің бас директоры * Ольга Рыпакова — Олимпиаданың екі мәрте қола жүлдегері және 2010 жылғы әлем чемпионы * Қырым Алтынбеков — реставратор-суретші * Тәуекел Мүслім — актёр және тележүргізуші * Диана Кеңесова — «Қарағанды аруы – 2013», байқау тарихындағы тұңғыш «Қазақстан Ғаламтор аруы» * Ләйлә Сұлтанқызы — тележүргізуші * Сүндет Байғожин — «Астана Опера» театрының жетекші солисті * Совет Сейітов — «Қазақстан аруы» байқауының әлеуметтік бағдарламалар жөніндегі директоры * Сәкен Жақсыбаев — қазақстандық fashion-продюсер * Алена Ривлина-Қырбасова — «Қазақстан аруы» ұлттық байқауының президенті Байқаудың қорытындысы Финалистердің тізімі: Қатысушылар Қатысушылар тізімі: * Қатысу кезінде Қатысушыларды алмастыру * «Петропавл аруы-2017» жеңімпазы – ұлттық байқаудан бас тартты. Оның орнына Петропавлдың бірінші вице-миссі – Дайана Майлина келді. * Instagram кастингіне Қостанай қаласының атынан қатысқан Әсел Исмағамбет қатысудан бас тартты, оның орнын Семей қаласынан келген Мөлдір Сейтқазина иеленді. * Қызылордалық қатысушы Гүлнұр Нұртаза отбасылық себептермен қатысудан бас тартты. Оның орнын Айнел Күлмағанбетова иеленді. * Теміртаулық қатысушы – Дарья Кохан Ресейде оқуына байланысты қатыса алмады. Оның орнына Валерия Басова келді. * Тараздық қатысушы – Үміт Ілиясова белгісіз себептермен байқауға қатыспады. Ол бастапқыда қатысушылар тізімінде жарияланған болатын. Дереккөздер
Аманкелді портреті

Әбілхан Қастеев Аманкелді Имановтың бірнеше портретін салған еді. 1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс көсемдерінің бірі болған Аманкелді Имановтың шынайы бейнесін тарихта қалдыру мақсатымен республика үкіметі тарапынан арнайы сайыс ұйымдастырылады. Оған таңдаулы деген өнер иелері қатысады. Қастеев те сол тапсырма аясында 1939 жылы Торғай өңіріне аттанып, Аманкелдінің ауылын, жүрген жерін аралайды, көз көрген адамдармен, сарбаздарымен сұхбаттасады. Түр-пішін, тұлғасын сұрап біліп, кескіндеп, талай этюд-нобайды жасап шығарады. Алайда анфас және профильмен салынған алғашқы нұсқалары ойдағыдай шықпайды. Ақыры көрме үшін 1943 жылы салынған жартылай анфас нұсқа іріктеліпті. Мұнда Аманкелді тұрған кейпінде бейнеленген, артында мылтығы, алдында дүрбісі мен семсері көрінеді, оң қолында қамшысы бар. Алайда Аманкелді портретінің ең танымал болып кеткен нұсқасы 1950 жылы салынып бітеді. Мұнда халық батыры көтерілісшілер лагерінде отыр, қолында арабша жазылған қағазы бар. Ол алысқа көз тастап, алдағы уақытта болатын шайқастың жоспарын құрып отырған іспетті. Қастеев оны байсалды, салмақты, терең ойлы етіп көрсете білді. Бұл бейнені ірілетіп әрі байытып қойған тағы бір сурет — Қастеевтің 1970 жылы салған «Амангелді сарбаздары». Мұнда Аманкелді салт атты етіп бейнеленген, артқы фонда соңынан ерген жүздеген көтерілісшілер көрінеді. Дереккөздер
Фозил Фахрединович Мусаев

Фозил Фахрединович Мусаев (; 2 қаңтар 1989 жыл; Ташкент, Өзбек КСР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 2019 жылғы Азия кубогына қатысқан. "Насаф" клубының түлегі. Кейін "Машал", "Бунедкор" секілді Өзбекстан клубтарында ойнап, 2013 жылы Катардың "Әл-Муайдар" клубына ауысты. 2014 жылы Өзбекстанға оралып, "Локомотив" (Ташкент) футболшысы атанды. 2015 жылы "Сепахан" клубына ауысты. 2016 жылы "Насаф" клубына қайта оралды. Жетістіктері Командалық ; Насаф * Өзбекстан вице-чемпионы: 2011 * Өзбекстан кубогының финалисі: 2011, 2012 * АФК кубогы: 2011 ; «Локомотив» (Ташкент) * Өзбекстан вице-чемпионы: 2014 * Өзбекстан кубогы: 2014 * Өзбекстан кубогының финалисі: 2014 ; «Сепахан» * Иран чемпионы: 2014/15 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.fozil.musaev.58454.en.html Профилі] * [http://www.goal.com/en-us/people/uzbekistan/34908/fozil-musaev/national Профилі]
Сепахан

Фулад Мобараке Сепахан , немесе қысқаша Сепахан ретінде танымал — Иранның Испахан қаласындағы футбол клубы. 1953 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Иран чемпионаты ** Чемпион (5): 2002/03, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2014/15 ** 2-орын (1): 2007/08 ** 3-орын (3): 1996/97, 1998/99, 2012/13 * Иран кубогы ** Жеңімпаз (4): 2003/04, 2005/06, 2006/07, 2012/13 * 2 дивизион ** Жеңімпаз (1): 1973/74 ** 2-орын (1): 1992/93 Халықаралық * АФК чемпиондар лигасы ** Финалист (1): 2007 Дереккөздер
Мехди Махдавикия

Мехди Махдавикия (; 24 шілде 1977 жыл, Тегеран) — ирандық футболшы, жартылай қорғаушы. Қатысқан турнирлері: * Азия кубогы: 1996 (қола), 2000 (қола), 2004, 2007 * Әлем чемпионаты: 1998, 2006 Жетістіктері Командалық * Интертото кубогы: 2005 * Иран чемпионы: 1996, 1997 * Гер мания лига кубогы: 2003 * Азия ойындарының жеңімпазы: 1998 Жеке * Азияның үздік футболшысы: 2003 * Азияның үздік жас футболшысы: 1997 * Гамбургтің үздік футболшысы: 2002/03, 2003/04. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.footballdatabase.com/index.php?pageplayer&Id994&pn=Mehdi_Mahdavikia Профилі] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/mahdavikia-intl.html Статистикасы]
Юсуф Рабиев

Юсуф Рабиев (24 мамыр 1976 жыл) — тәжікстандық футболшы, шабуылшы. Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған. Тәжікстанның бірнеше дүркін чемпионы. Жетістіктері Командалық «Варзоб» * Тәжікстан чемпионы (3): 1998, 1999, 2000 * Тәжікстан кубогы (2): 1998, 1999 «Регар-ТадАЗ» * Тәжікстан чемпионы (1): 2001 * Тәжікстан кубогы (1): 2001 «Авиатор»/«Парвоз» * Тәжікстан кубогы (2): 2004, 2007 «Худжанд» * Тәжікстан кубогы (1): 2008 «Истиклол» * Тәжікстан чемпионы (2): 2010, 2011 * Тәжікстан кубогы (2): 2009, 2010 Тәжікстан * АФК челлендж кап (1): 2006 Жеке * Тәжікстанның үздік футболшысы (2): 2008, 2010 * Тәжікстан чемпионатының үздік мергені (2): 2010, 2011 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/6557/Yusuf_Rabiev.html Профилі]
Парвоз (футбол клубы)

«Парвоз — Халықаралық әуежай» — Тәжікстанның Гафуров ауданындағы футбол клубы, 2001 жылы құрылған. Атаулары * 2001—2004 — «Авиатор» (Чкаловск). * 2004 «Авиатор» (Бободжан Гафуров). * 2005 — «Парвоз» (Бободжан Гафуров). Жетістіктері * Тәжікстан кубогы (2): 2004, 2007. * Тәжікстан чемпионатында 2-орын (2): 2007, 2008. * Тәжікстан чемпионатында 3-орын (3): 2003, 2004, 2005. Сілтемелер * http://taj-championat.ucoz.ru/index/fk_parvoz/0-10
Манучехр Насруллоевич Джалилов

Манучехр Насруллоевич Джалилов (27 қыркүйек 1990 жыл) — тәжікстандық футболшы, "Истиклол" клубы мен Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Мәскеудің "Локомотив" клубының түлегі. Бірақ негізгі құрамда ойнай алмады, тек фарм-клубта өнер көрсетті. 2011 жылы "Горняк" клубына ауысты. Сол жылы жазда "Нефтехимик" футболшысы атанды. 2015 жылы тарихи отаны Тәжікстанға оралып, "Истиклол" сапына қосылды. Кейін Индонезия клубтарында ойнады. Халықаралық Әзірше Тәжікстан құрамасы сапында ең көп гол соққан футболшы (17 гол). Жетістіктері * Тәжікстан суперкубогы: 2020 Сілтемелер * [http://fcnh.ru/manuchexr-nasrulloevich-dzhalilov Профилі]
Тәжікстан футбол федерациясы

Тәжікстан футбол федерациясы — Тәжікстан футболын басқаратын спорттық ұйым, құрылу тарихы 1936 жылы басталған. 1991 жылы Тәжікстан тәуелсіздік алғасын қайта құрылды. 1994 жылы АФК мен ФИФА-ға мүше болды. Жетекшілері Сілтемелер * http://www.fft.tj/
Ахтам Мустафаевич Назаров

Ахтам Мустафаевич Назаров (; 29 қыркүйек 1992 жыл) — тәжікстандық футболшы, Бангладештің "Башундхара" клубы мен Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы әрі капитаны. Карьерасы Клубтық 2019 жылға дейін Тәжікстанның "Энергетик", "Истиклол" клубтарында ойнады. 2019 жылы "Башундхара" клубына ауысты. Құрама 2012 жылдан бері Ұлттық құрамада ойнап келеді. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/46922.html Профилі]
Баркчи

«Баркчи» — Тәжікстанның Гиссар қаласындағы футбол клубы, 2006 жылы құрылған. 20017 жылдан бері үздіксіз жоғары лигада ойнап келеді. Тарихы 2006 жылы Душанбеде "Энергетик" деген атаумен құрылды. 2015 жылы демеушілері ауысты да, базасы Гиссар қаласына көшіріліп, "Баркчи" деп аталды. Атаулары Жетістіктері * Тәжікстан кубогы: ** Финалист (1): 2008 * Тәжікстан 1 лигасы ** Жеңімпаз (1): 2006 Сілтемелер * http://footballfacts.ru/clubs/119398-energetik-dushanbe
Владимир Алексеевич Гулямхайдаров

Владимир Алексеевич (Алишаевич) Гулямхайдаров (26 ақпан 1946 жыл, Сталинабад) — кеңестк футболшы, шабуылшы футбол жатттықтырушысы. Карьерасы Ойыншы "Памир" клубының түлегі. 1964 жылы карьерасын бастап, 4 маусым ойнады. 1969-70 жылдары Мәскеудің "Торпедо" клубында өнер көрсетіп, 1971 жылы "Памирге" қайта оралды. Бапкер 1980 жылы бапкерлік жолын "Памирде" бастады. 1994 жылы Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасын жаттықтырды. 1996 жылы Қазақстанға келіп, біржола тұрақтап қалды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.np.kz/old/2006/12/rsport1.html Мерейтойы]
Мухсин Муслимович Мухамадиев

Мухсин Муслимович Мухамадиев (тәжік. Мӯҳсин Муслимович Муҳаммадиев; 21 қазан 1966, Душанбе) — КСРО-лық және тәжікстандық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Клубтық КСРО, Тәжікстан, Түркия, Ресей, Өзбекстан клубтарында ойнады. 2006 жылы карьерасын аяқтады. Құрама 1992 жылы Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасы сапында бір ойында алаңға шықты. 1995 жылы Ресей құрамасына шақытру алып, бір кездесуге қатысты. Бапкерлік Польша, Ресей, Қазақстан, Тәжікстан, Өзбекстан клубтарында бапкерлік қызмет атқарды. Жетістіктері Ойыншы * Ресей чемпионы (1): 1994 * КСРО 1 лига жеңімпазы: 1988 * Өзбекстан кубогының финалисі: 2000. Дереккөздер
Голландық Ост-Үнді компаниясы

Голландық Ост-Үнді компаниясы немесе Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы (, VOC, «Біріккен Ост-Үндістан компаниясы») — нидерландтық сауда компаниясы. 1602 жылы негізі қаланған ол 1798 жылға дейін өмір сүрді. Жапония, Қытай, Цейлон, Индонезиямен сауданы жүзеге асырды (соның ішінде шай, мыс, күміс, мата, мақта, жібек, керамика, дәмдеуіштер және апиын); Тынық және Үнді мұхиттарының осы елдерімен сауданы монополиялады. Компания тарихы 1594 жылы нидерландтық көпестер тобы Шығыс елдерімен делдалсыз сауда жасау үшін «Ван Верре» компаниясын құрды. Осыдан кейін басқа ұқсас голландтық сауда компаниялары құрылды. Олардың арасындағы өзара бәсекелестікті және португал, испан және ағылшын саудасының бірлескен қарама-қайшылығын болдырмау үшін Нидерландының Біріккен провинцияларының генералдық штаттарының шешімімен бұл сауда компаниялары 1602 жылы біртұтас Шығыс Үндістан компаниясына біріктірілді. Компанияның бастапқы капиталы шамамен 6,5 миллион флоринді құрады. Ост-Үнді компаниясы сауда факторияларының тұтас желісін құрды (соның ішінде Қайырлы үміт мүйісі, Персия, Бенгалия, Малакка (қазіргі Малайзияның бөлігі), Қытай, Сиам (қазіргі Таиланд), Формоза (қазіргі Тайвань). Шығыс Үндістан компаниясының қызметімен қамтылған акватория батыста Қайырлы үміт мүйісінен шығыста Магеллан бұғазына дейін созылды. Компания тарихындағы ең көрнекті тұлға Ян Петерсзон Кун болды, ол компанияның штаб-пәтерін Ява аралында негізін қалаған Батавия қаласына (қазіргі Джакарта) көшірді, ол Азиядағы голландиялық отаршылдықтардың астанасы болды. Бұл аймақтағы бұрынғы голланд иеліктері әлі күнге дейін кейде Голландиялық Үндістан деп аталады (Голландық Ост-Индия (Индонезия), Үндістан түбегіндегі голланд иеліктері, Цейлон, Малакка, Оңтүстік Африкадағы Кейп колониясы). Метрополияның порт қалаларында (Амстердамда, Роттердамда, Зеландияда, Делфтте, Хорн мен Энкхёйзенде) компанияның алты кеңсесі (палатасы) болды және оны 17 саудагер (директорлар) кеңесі басқарды. Нидерланды Еуропаның алдыңғы қатарлы теңіз және отаршыл державасы болған кезде, Ост-Үнді компаниясы сыртқы сауданы жүргізуде монополияға ғана емес, сонымен қатар халықаралық сауда шарттарын жасасу, теңізде жүзу, тауарларды метрополияға бажсыз тасымалдау, факториялар құру, жағалаудағы бекіністер құру, сот ісін жүргізу, қарулы күштер мен әскери флотты ұстау құқықтарына ие болды.
Леонидас Пиргос

Леонидас Пиргос (; 1871, Мантинея, Грекия) — грекиялық семсерші, 1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Пиргос кәсіби семсерлесуші болды, бірақ спорттың бұл түрінен 1896 жылғы Олимпиадалық Ойындарда бөлек жарыс ұйымдастырылды да, фольга жарыстарында бақ сынады. Пиргостың жалғыз қарсыласы француз Жан Перроне болды, оны 3:1 есебімен жеңді.
Сұлтан Бүркітбайұлы Қамалетдинов

Сұлтан Бүркітбайұлы Қамалетдинов (12 ақпан 1965 жыл, Астрахан облысы) — қазақстандық әскери қайраткер, 2024—2026 жылдар аралығында Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қарулы Күштер Бас штабының бастығы. Өмірбаяны 1965 жылғы 12 ақпанда Астрахан облысы Володар ауданы Зеленга ауылында дүниеге келген. 1982 жылғы тамыздан 1986 жылғы шілдеге дейін Ташкент жоғары танк командалық училищесінің курсанты. 1994 жылдың шілдесінен 1997 жылдың шілдесіне дейін бронетанктік әскерлер әскери академиясының тыңдаушысы. Қызметін ГСВГ танк дивизиясы гвардиялық танк полкінің танк взводының командирі болып бастады. 1986-2005 жылдар аралығында штаб бастығы — танк батальоны командирінің орынбасары, танк батальоны, танк полкі командирі, штаб бастығы — механикаландырылған дивизия командирінің орынбасары, механикаландырылған бригада командирі лауазымдарынан өтті. 2006 жылғы қарашадан 2008 жылғы қаңтарға дейін — "Шығыс" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының басқармасы штабы бастығының орынбасары. 2008 жылғы қаңтардан 2008 жылғы тамызға дейін — "Оңтүстік" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары. 2008 жылғы тамыздан 2010 жылғы маусымға дейін — Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабы Әскери академиясының тыңдаушысы. 2010 жылғы шілдеден 2012 жылғы тамызға дейін — өңірлік қолбасшылық әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — "Оңтүстік" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының басқармасы штабының бастығы. 2012 жылғы тамыздан 2013 жылғы маусымға дейін — өңірлік қолбасшылық әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының басқармасы штабының бастығы болды. 2013 жылдың маусымынан 2016 жылдың 15 қарашасына дейін — "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы. 2016 жылдан - ҚР ҚМ Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының бірінші орынбасары. 2019 жылғы 18 қазанда ҚР Президентінің Жарлығымен ҚР Тұңғыш Президенті атындағы Ұлттық қорғаныс университетінің бастығы болып тағайындалды. 2020 жылғы 5 мамырда Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен генерал-лейтенант әскери атағы берілді. 2021 жылғы қарашада Қорғаныс министрінің орынбасары болып тағайындалды. 2024 жылғы қаңтарда ол Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары — Қарулы Күштер Бас штабының бастығы болып тағайындалды. 2026 жылғы қаңтарда лауазымынан босатылды. Марапаттары * ІІ-дәрежелі "Даңқ" ордені (2017) * Мерейтойлық медальдар * Еңбек сіңірген жылдары үшін медальдар Дереккөздер Сілтемелер * [https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=38864872 Өмірбаяны zakon.kz сайтында]
Лорен Этаме Майер

Лорен Этаме Майер (; 19 қаңтар 1977 жыл, Криби, Камерун) — ниегриялық футболшы, қорғаушы, 2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Жетістіктері Командалық ; «Мальорка» * Испания суперкубогы (1): 1998 ; «Арсенал» * Англия чемпионы (2): 2001/02, 2003/04 * Англия кубогы (3): 2002, 2003, 2005 * Англия суперкубогы (2): 2002, 2004 ; «Портсмут» * Англия кубогы (1): 2008 ; Камерун * Олимпиада чемпионы (1): 2000 * Африка чемпионы (2): 2000, 2002 Жеке * Африка чемпионатының үздік футболшысы (1): 2000 * Англия чемпионатының символикалық құрамы (1): 2004 Сілтемелер
Патрик Мбома

Анри Патрик Мбома Дем (; 15 қараша 1970, Дуала, Камерун) — камерундық футболшы, шабуылшы. Карьерасы 1990 жылы Мбома "Пари Сен-Жермен" клубының ойыншысы атанды. Бастапқыда ол екінші командада ойнады, кейін ол бірінші команданың негізгі құрам ойыншысы және командадағы үздік бомбардирлердің бірі болды. 1992 жылдың жазында ол "Шаторуға" жалға берілді. Бірінші маусымның қорытындысы бойынша "Шатору" 2-дивизионнан түсіп қалды, бірақ келесі маусымда команда үшінші лигада бірінші орынды жеңіп алып, қайта оралды. "Шаторуда" екі жыл ойнағаннан кейін камерундық футболшы ПСЖ-ға оралды. Франция чемпионатындағы дебютін 1994 жылы 23 қыркүйекте «Осерге» қарсы ойында (1:1) өткізді. Жетістіктері Командалық ; «Шатору» * 3 лига жеңімпазы: 1993/94 ; «Мец» * Лига кубогы: 1995/96 ; Камерун * Африка чемпионы (2): 2000, 2002 * Олимпиада чемпионы: 2000 Жеке * Африка чемпионатының үздік мергені (2): 2002, 2004 * Жапония чемпионатының үздік мергені: 1997 * Африка жыл футболшысы: 2000 * Африка жыл спортшысы: 2000 Сілтемелер
Фарис Ибрахим

Фарис Ибрахим Саид (Месо) Хассуна Эль-Бах (; 4 маусым 1998 жыл) — катарлық ауыр атлет, зілтемір көтеруден 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. 2017 жылы Анахаймда өткен әлем чемпионатында 94 келісалмақта сынға түсіп, қола медаль иеленді. 2018 жылғы Азия ойындарында тағы да күміс жүлдегер атанды. Бір жылдан соң әлем біріншілігінде 96 келі салмақта күміс жүлдеге қол жеткізді.
Клаус Штерк

Клаус Штерк (, 1958 жыл, Штутгарт) — германиялық футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Футболшы "Штутгарт" клубының жастар командасында ойнады. Бірақ кәсіби деңгейге көтеріле алмады. Бапкер Жаттықтырушылық жолын Германияның әуесқой клубтарын жаттықтырудан бастады. Кейін Намибия, Моңғаолия, Қазақстан, Нигерия секілді елдерде жұмыс істеді. 2003 жылы желтоқсанда Қазақстанға келіп, Қазақстан клубтарына семинар өткізек болды. Бір айдан соң "Жеңіс" клубының бап бапкері боп тағайындалды. Бірақ мамыр айында босатылды. 2005-2008 жылдары Ауғанстан құрамасын жаттықтырды. Дереккөздер
Кенесары портреті

Кенесары портреті — Әбілхан Қастеевтің кенепте майлы бояумен салған алғашқы суреттерінің бірі. Бұл туындыда мемлекет қайраткері, әскери қолбасшы, қазақ халқының 1837–1847 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалысының көсемі, Қазақ хандығының соңғы ханы Кенесары Қасымұлының (1802–1847) бейнесі суреттелген. Кенесары ханның үстіндегі шапаны мен қалпағының ұлттық нақыштағы ою-өрнектер портреттегі табиғат көрінісімен әсем үйлесім табады. Бірнеше планда құрылған бұл портреттің артқы планындағы кеңес беруші уәзірлер бейнесі, ақ орданың бір қырының көрінісі, салт аттылар бейнесі Кенесары ханның саясаткер, әрі қолбасшы болғандығының айқын дәлелі болмақ. Портрет Шығыс миниатюрасына сай, декоративті болып келеді. Қастеев осы суретті 1936 жылы жаңа құрылған Қазақ кескіндемелік галереяға сыйға тартты, бірақ портретті тек 1992 жылдан бастап көрмелерде көрсете бастады. Дереккөздер
Сүйінбай портреті

Сүйінбай портреті — қазақ кескіндемешісі Әбілхан Қастеевтің 1972 жылы салған суреті. Солтүстік Қазақстан облыстық бейнелеу өнері мұражайында сақтаулы тұр. Суреттің қалай салынғаны туралы Қастеев «Қазақ әдебиеті» газетінде жарық көрген «Сүйінбайдың суреті» атты мақаласында: «Сүйінбайдың фотопортреті жоқ. Сондықтан бұдан 80 жыл бұрын өмір сүрген атақты адамның қас-қабағы, маңдайы, көзі, мұрын бітісі, ерін, жақ, иек, тағы басқа анатомиялық кескіндері қандай еді деген сұрақтарға жеке-жеке анкеталық анықтамалар алдын ала берілді. Содан соң олардың барлығы біртұтас күйге келтірілді», — деп шығармашылық лабораториясы жайлы ақпарат береді. Іздену кезінде немере қызы Үкіжан Сыпатаева мен аталасы Мырзабай Сатаевпен ақылдасқанын, ақынның бет-әлпеті, пішін-келбеті немере ұлы — Тоғызбай Малыбаевқа келетінін, оның да фотосуретін жан-жақты зерттегенін, өзге де туған-туыстарының кескін-келбетін назардан тыс қалдырмағанын, отбасылық ортақ белгілерін анықтағанын тілге тиек етеді. Қылқалам иесінің бастаған ісін қашан аяқтағанша жұмыс орнынан тұрмайтын әдеті болған. Соңғы нүктесі қойылып, бояуы кеппеген портретті ақынның туған-туыстарына көрсеткенде Үкіжан Сыпатаева: «Сүйінбайдың кескін-келбетіне дәл келеді. Мен осы бейнені Сүйінбай деп танимын», деп жылап жіберсе керек. 1993 жылы суреттің негізгі бөлігі алғаш шыққан теңге банкноттардың біреуінде пайдаланылды. Дереккөздер
PayPay

PayPay корпорациясы — электронды төлем қызметтерін дамытатын жапониялық компания. Ол 2018 жылы Z Holdings холдингтік компаниясы арқылы SoftBank Group және Yahoo Japan арасындағы бірлескен кәсіпорын ретінде құрылды. 38 миллион пайдаланушысы бар PayPay - ең үлкен жапондық мобильді төлем қолданбасы. Смартфон қолданбасынан пайдаланушылар банк шотын байланыстырады және PayPay аккаунтына ақша қосады. Сату орнындарында пайдаланушы QR кодын сканерлеу арқылы немесе кеңсе қызметкеріне смартфондағы штрих-кодты сканерлеу арқылы төлем жасайды. 2020 жылғы киберқауіпсіздік оқиғасы 2020 жылдың 28 қарашасында Бразилияда пайда болған PayPay сервері бұзылды. PayPay операторының айтуынша, оның бүкіл пайдаланушы базасының жеке және қаржылық ақпараты бар сервер бұзылған. Компания конфигурациядағы кемшіліктер ақпаратқа рұқсатсыз қол жеткізуге әкелгенін мойындады. Оқиға туралы кейін қызмет көрсетуші операторға хабарланып, алдын алу шаралары жүргізілді. Дереккөздер