kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Макс Чарльз

Макс Джозеф Чарльз (; 18 тамыз 2003, Дэйтон, Огайо немесе Нашвилл, Теннесси, АҚШ) — америкалық актер. 2012 жылғы «Жаңа Өрмекші-адам» фильміндегі жас Питер Паркер рөлімен және ABC арнасының «Көршілер» телесериалындағы Макс Уивер рөлімен танымал. Марапаттар мен номинациялар Дереккөздер Сілтемелер * * [https://www.instagram.com/maxcharles1 Макс Чарльз] Instagram-да * [https://twitter.com/TheMaxCharles Макс Чарльз] Twitter-де
Роберт Балламан

Робер Балламан (; 21 маусым 1926, Реконвилье — швейцариялық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Клубтық 1944 жылы "Биль" сапында карьерасын бастады. Алты маусымдай доп тепті, соның біреуінде ел чемпионы атанды. Кейін "Грассхопперс", "Винтентур" клубтарында ойнады. Құрама Швейцария Ұлттық футбол құрамасы сапында 1954 жылғы әлем чемпионатына қатысып, төрт кездесуде төрт гол соқты. Жеті жыл бойы ұлттық құраманың капитаны болды. Жетістіктері Командалық ; «Биль» * Швейцария чемпионы: 1946/47 ; «Грассхопперс» * Швейцария чемпионы (2): 1951/52, 1955/56 * Швейцария кубогы (2): 1951/52, 1955/56 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.eu-football.info/_match.php?id=6516 Балламанның құрамадағы тұңғыш ойыны]
Роберт Корнер

Роберт Кёрнер (; 21 тамыз 1924, Аустрия — 22 маусым 1989) — аустриялық футболшығ шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1954 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Ағасы Альфред Корнер де футболшы. Жетістіктері Ойыншыретінде * Аустрия чемпионы: 1946, 1948, 1951, 1952, 1954, 1956, 1957 * Аустрия кубогы: 1946 * Митроп кубогы: 1951 Бапкер ретінде * Аустрия чемпионы: 1960, 1964 * Аустрия кубогы: 1961, 1972, 1976 Дереккөздер Сілтемелер * http://rapidarchiv.at/spieler/koerner_robert.html
Эрнст Оцвирк

Эрнст Оцвирк (; , Вена — , Клайн-Пёхларн) — аустриялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1948 жылғы Жазғы Олимпиадаға, 1954 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Ойыншы ретінде Командалық * Аустрия чемпионы: 1949, 1950, 1953, 1962, 1963 * Аустрия кубогы: 1948, 1949, 1962 Жеке * Аустриядағы жыл футболшысы: 1951 Бапкер ретінде * Аустрия чемпионы: 1969, 1970 * Аустрия кубогы: 1967 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/21759.html Профилі]
Альфред Корнер

Альфред Кёрнер (; 14 ақпан 1926 — 23 қаңтар 2020) — аустриялық футболшы, шабуылшы. 1948 жылы жазғы Олимпиада ойындарына, 1954, 1958 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. Інісі Роберт Корнер де футболшы болған. Жетістіктері Командалық * Аустрия чемпионы (1946, 1948, 1951, 1952, 1954, 1956, 1957) * Аустрия кубогы (1946) * Митроп кубогы (1951) * Әлем чемпионатының қола жүлдегері (1954) Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/21766.html Профилі]
Металл галогенді шам

Металл галогенді шам — электрлік шамның бір түрі. Жарықты электрдоғасы береді, ол сынап буы, аргон және металл галогенидтері бар газды қоспаның ішінде жанады. Көбінесе натрий иодиды және скандий иодиды деген галогенидтер қосылады, аргонның орнына кейде басқа да инертті газдар қолданылады. Электродтар кварц шыныдан немесе арнайы керамикадан жасалған кішігірім түтікшеде орналасқан, ол өзі үлкендеу шыны колбаның ішінде болады. Жай сынап шамынан гөрі бұның жарықтығы екі есе көп, ал галогенидтердің қосылуы шамға сынап спектрінде жетіспейтін қызыл және сары түстерді береді. Металл галогенді шамды Чарлз Протеус Штейнмец 1912 жылы ашып шығарған болатын. Олар көбінесе ауқымды қоғамдық жерлерді (бекеттер, зауыттар, стадиондарды) жарықтандыруға пайдаланылады.
Седрик Амисси

Седрик Амисси (; 20 наурыз 1990 жыл, ) — бурундилік футболшы, Бурунди Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Таавун" клубының жартылай қорғаушысы. 2019 жылғы Азия чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * http://akeza.net/le-burundais-cedric-amissi-sacre-meilleur-joueur-de-la-ligue-rwandaise-de-football/
Витал’О

«Витал’О» — Бурундидің Бужумбура қаласындағы футбол клубы, 1960 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Принс Луи стадионында өткізеді, сыйымдылығы 22 мың адам. Жетістіктері Ұлттық * Бурунди чемпионы: 1971, 1979, 1980, 1981, 1983, 1984, 1986, 1990, 1994, 1996, 1998, 1999, 2000, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2023–24. * Бурунди кубогы: 1982, 1985, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2015, 2018. Халықаралық * Африка кубок иелері кубогының финалисі: 1992 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.vitalofc.org/
105 Либревиль

105 Либревиль футбол клубы — Габонның Либревиль қаласындағы футбол клубы, 1975 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Габон чемпионы: 1977, 1978, 1979, 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1997, 1998, 1999, 2001, 2007 * Габон кубогы: 1984, 1986, 1996, 2004, 2009 * Габон суперкубогы: 2007 Халықаралық турнирлерде КАФ чемпиондар лигасы * 1998 – 2 раунд * 1999 – 1 раунд * 2000 – 1 раунд * 2002 – 1 раунд * 2008 – 1 раунд Дереккөздер Сілтемелер
Омар Колли

Омар Колли (; 24 қазан 1992) — гамбиялық футболшы, Гамбия Ұлттық футбол құрамасы мен "Бешикташ" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық 2010 жылы "Уоллидан" клубы саыпда карьерасын бастады. Екі мусымнан соң "Реал Банжул" клубына ауысты. 2013 жылы карьерасын Еуропада жалғастырып, Финляндияның "КуПС" клубымен келісім шарт жасасты. 2015 жыл Швецияның "Юргорден" клубына ауысты. 2016 жылы "Генк" футболшысы атанды. 2018 жылы жазда "Сампдорияға" ауысты. Құрама Гамбияның 17 және 20 жастағы құрамаларында ойнады. 2013 жылы басты құрамада тұңғыш рет алаңға шықты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20150406225239/http://dif.se/player/omar-colley/ "Юргорден" клубы сайтындағы профилі]
Интер (футбол клубы, Бисау)

Интер Бисау футбол клубы &nbsp;— Гвинея-Бисаудың Бисау қаласындағы футбол клубы. 1971 жылы құрылған. Жетістіктері Гвинея чемпионаты: * Чемпион (3): 1976, 1985, 2003 * 2 орын (2): 1988, 1992 * 3 орын (2): 2000, 2002 Гвинея Бисау кубогы: * Жеңімпаз (7): 1977, 1983, 1984, 1985, 1988, 1996, 2024. Сілтемелер * http://www.worldfootball.net/teams/ud-internacional/1/
Хұсни-Жамал Нұралыханова

Хұсни-Жамал Зұлқарнайынқызы Нұралыханова (Бөкей ордасы, 1872 жыл – 1945 жыл, Алматы) — қазақ әйелдерінен шыққан тұңғыш мұғалім, Бөкей Ордасында қазақ қыздарына арнап мектеп ашқан. Өмірбаяны Хұсни-Жамал Зұлқарнайқызы Нұралыханова 1872 жылы Бөкей Ордасындағы сұлтандар әулетінде дүниеге келген. Әбілқайыр хан әулетінен шыққан, Нұралы ханның шөбересі, Жәңгір ханның немересі, әкесі — Зұлқарнай Шөкіұлы Нұралыханов. Әкесі 1851 жылы белгілі қайраткерлер шоғыры болған Ш.С. Бабажанов, М. Бекмұқамедов (Мақаш әкім), М. Жантөрин секілді қазақ жастарымен бір жылда Орынбордың Нюплеев корпусын бітіріп шыққан. Хұсни-Жамал Нұралыханова 40 жасында Арон Қаратаевқа, яғни атақты Бақытжан Қаратаевтың інісіне тұрмысқа шығады. Олардың қызы Шахзада Аронқызы Шонанова ату жазасына ұшыраған. Қызметі Ол 1894 жылы Бөкей ордасында қазақ қыздарына арнап алғаш мектеп ашқан. Онда қазақтың қайраткер қыздары Алма Оразбаева, Рәзия Меңдешова, Әмина Мәметова (Мәншүк Мәметованың анасы) білім алған. Оралға келіп жұбайы Аронмен орналасқан соң да, Хұсни-Жамал мектебінен қарым қатынасын үзбеген. Әрқашан жағдайларын біліп, жиі хабарласып тұрса керек. Қазақтың зиялы адамдарының басына қара түнек орнаған күндер Қаратаевтардың төңірегін де әбден торлаған еді. Соның салқыны жас семьяны да аяған жоқ. Патша үкіметіне сенімсіздердің қатарына ілігіп, басқан іздері есепке алынып, аңдулы болатын. Солай болғанына қарамастан Хұсни-Жамал Орал қаласында өтетін қазақ интеллигенттерінің басқосуларына уақтылы қатысып тұрған. Әсіресе, Оралда екі тілде шығып тұрған «Қазақстан» газетінің уақтылы жарық көруіне қажетті көмегін аямайды. Газетті шығарушылар амалсыз Астраханьға көшкенде, онда тұратын ағасы, Сейткерейге тапсырып қойған да — Хұсни-Жамал. Сонымен 1910–1912 жылдары Хұсни-Жамал нағыз сенімсіз де өте қауіпті адамдардың қатарында қатаң бақылауға алынды. Ол туралы пікірлер Оқу министрлігінің Бөкей губерниясындағы инспекторы А.Вознесенскийдің 1897–1898 жылдардағы есебінде: «Хұсни-Жамал – қазақ сұлтанының қызы, Қазанның Земская мектебін бітірген. Білімді өз үйінде ағаларынан алған Хұсни-Жамалдың жасы 25 шамасында, көркем де сүйкімді. Осы жастағы Ордадағы жалғыз қыз... Орысша тым таза сөйлейді. Оның ерекшелігі – өте ұстамдылығында. Қазір ол өзін орыс мектебінің ісіне арнауға ұйғарып отыр делінген. «Ол ақылына көркі сай ерекше жаратылған сұлу жан еді. Тал бойында бір міні жоқ, киім-киісі, жүріс-тұрысының өзі үлкен мектеп болатын. Оның көркем жазуға үйреткені, сүйріктей саусақтары, мәнерлеп оқудағы мақпал даусы әлі есімде. Ол бізге жазу мен оқуды ғана үйретіп қойған жоқ, жұрттың алдында өзімізді қалай ұстауды, жүріп-тұруды, бой күтуді ерінбей-жалықпай үйрететін. Ән салуға, еуропаша би билеуге баулитын» деп жазған Әмина Мәметова. Дереккөздер
Сателлит (футбол клубы, Конакри)

«Сателлит» — Гвинеяның Конакри қаласындағы футбол клубы, 2000 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "28 қыркүйек" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 35 мың адам. Жетістіктері Ұлттық * Гвинея чемпионаты: 2 :: Чемпион: 2002, 2005 * Гвинея кубогы: 2 :: Жеңімпаз: 2006, 2008 * Гвинея суперкубогы: 1 :: Жеңімпаз: 2008 Сілтемелер * https://int.soccerway.com/teams/guinea/satellite/6606/
Бенфика (футбол клубы, Макао)

«Бенфика» (порт. Benfica de Macau) — Макао чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1951 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Тайпа аралындағы Олимпиада стадионында өткізеді. Жетістіктері Ұлттық * Макао чемпионы: 7 :: 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2024 * Макао кубогы: 3 :: 2013, 2014, 2017 Дереккөздер Сілтемелер * http://rsssf.com/tablesm/macaofound.html
Эдгар Тейшейра

Эдгар Тейшейра (; 1 желтоқсан 1989, Аргонсилье, Авейру, Португалия) — макаолық футболшы, Макао Ұлттық футбол құрамасы мен "Бенфика Макао" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы 2008 жылы карьерасын Португалияның "Грыжо" әуесқой клубында бастады. 2009-10 жылғы маусымды "Лузитания" клубында өткізді. 2010 жылы "Фиайнш" клубына ауысты. 2012 жылы "Бенфика Макао" клубымен келісім шарт жасасты. 2015-17 жылдары Макао құрамасы сапында 7 кездесуде алаңға шықты. Жетістіктері * Макао чемпионы (5): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 Дереккөздер Сілтемелер
Айзек Чанса

Айзек Чанса (; 23 наурыз 1984, Китве-Нкана, Замбия) — замбиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Замбия Ұлттық футбол құрамасы сапында бес бірдей Африка Ұлттары кубогында ойнаған (2006-2013). Жетістіктері Клубтық * ОАР чемпионы (2): 2010/11, 2011/12 Халықаралық * Африка чемпионы (1): 2012 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/7668.html Профилі (national-football-teams)]
Ражап Хамза

Ражап Хамза (16 қазан 1986 жыл) — занзибарлық және катарлық футболшы, Катар Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Хор" клубының қақпашысы. 2007 жылы Азия кубогына қатысқан. Катардың "Әл-Ахли", "Катар СК", "Әл-Араби" клубтарында ойнаған. Жетістіктері Клубтық ; Әл-Араби * Яссим Шейх кубогы (2): 2008, 2010, 2011 Дереккөздер Профильдері * https://www.thefinalball.com/jogador.php?edicao_id42021&id119189&opzoomstats&tpstatsclub
Няша Мушекви

Няша Либерти Мушекви (; 21 тамыз 1987, Хараре) — зимбабвелік футболшы, шабуылшы. 2017 жылы Африка Ұлттары кубогына қатыссты. Дереккөздер Сілтемелер * http://int.soccerway.com/players/nyasha-mushekwi/132434/
КАПС Юнайтед

«КАПС Юнайтед» — Зимбабвеның Хараре қаласындағы футбол клубы.Өз алаңындағы ойындарын «Руфаро» стадионында өткізеді, сыйымдылығы 45 000 адам. Жетістіктері * ABC Super8 Challenge: 1 :: 2008 * Зимбабве чемпионы: 4 :: 1979, 1996, 2004, 2005, 2016 * Зимбабве кубогы: 9 :: 1980, 1981, 1982, 1983, 1992, 1997, 1998, 2004, 2008 Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20160305025651/http://capsunited.co.zw/ Ресми сайт]
Хамис Мча

Хамис Мча Хамис (ағыл. Khamis Mcha Khamis; 1 қазан 1989 жыл, Занзибар Сити, Занзибар) — занзибарлық және танзаниялық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Клубтары * 2010 «Мьембени» ?(?) * 2011 «Занзибар Оушин Вайв» ?(?) * 2011—2017 «Азам» ?(?) * 2017— «Руву Шутинг» ?(?) Құрама 2010 жылы Танзания сапында, 2012 жылы Занзибар сапында тұңғыш ойындарын өткізді. 2010, 2012 жылдары КЕСАФА кубогына, 2015 жылғы Африка кубогының іріктеулеріне қатысты. Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/16315.html Профилі (national-football-teams)]
Вортицизм

Вортицизм — 1914 жылы негізін Перси Уиндем Льюис қалаған ағылшын авангардының бағыты. Бұл атаудың пайда болуы итальян футурологы Умберто Боччонидің "кез-келген өнер туындысы сезімдердің құйынынан туады" (итальяндық vortizto - құйын) деген ескертуіне байланысты. Футуризм сияқты, вортицизм де - бейнелеу өнерінде және мүсін жасауда таралған өткір, бұрыштық және өте динамикалық стиль және негізгі мақсаты - қозғалыс процессін жеткізу болды. Вортицизм бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін жетпегенімен, Англияда абстрактілі өнердің қалыптасу кезеңі ретінде маңызды рөл атқарды. Тарихы Вортицизм бағыты туралы мәлімет 1914 жылы BLAST журналының бірінші санында жарияланып, онда оның манифесті, пейзаждан бас тартып, абстракцияға ұмтылған геометриялық стильді қолдайтын ойлар жазылды. Вортицизм бірнеше жыл ғана өмір сүріп, бір ғасырға жуық уақытқа ұмытылды. Тек 2011 жылы өткен Tate Britain көрмесінде осы стиль қайтадан еске алынды. Осыдан кейін вортицизм бағытында жұмыс істеген шеберлерге деген қызығушылық та, олардың жұмысына бағалар да өсті. Вортицизмнің басты идеологы - импрессионизм соғысқа дейінгі әлем шындығын бейнелеуге мүмкіндік береді деген ойды ұстанған суретші Перси Уиндем Льюис болды. Льюис кубизм мен футуризмге ерекше көңіл бөліп, өз авторлық стилін - вортицизмді шығарды. Ерекшеліктері Динамика, өткірлік, бұрыштық секілді қасиеттерге ие. Адамның сұлбасы қарапайым геометриялық пішіндер ретінде салынып, нысандардың шекаралары айқын көрсетілді және түстердің шектеулі вариациясы қолданылды. Суретшілер көбінесе көзді тітіркендірмейтін, бірақ мазасыздық пен қауырттылықты тудыра алатын түстер гаммасы таңдады. Вортицизм бағытында жұмыс жасаған суретшілер өз шығармашылығында әлемнің жылжымалылық қасиетін көрсетуге тырысты, бірақ көбіне бұл қозғалыс орталыққа бұрылды, яғни бейнелер центрифугада айналып жатқандай салынды. Шеберлер реализмге қарсы күресу барысында өз жұмыстарында адамдарды қарапайым геометриялық фигуралар («таяқ-таяқ-қияр») ретінде схемалық түрде бейнелеген. Суреттер сюжетінде негізінен адамдар немесе ғимараттар көп салынып, машиналар мен басқа нысандарға аз көңіл бөлінді. Осы жағдайларда негізгі көзделетін мақсат - өндірістік қаланы жағымсыз түрде бояуға, оның адамның бойындағы даралықты қалай өлтіретінін жоятынын көрсетуге деген ұмтылыс. Танымал суретшілері * Перси Уиндем Льюис, * Лоуренс Аткинсон, * Дэвид Бомберг, * Генри Годье-Бжешка, * Эдвард Уодсворт Дереккөздер
Азам

«Азам» (Azam Football Club) — Танзанияның Дар-Эс-Салам қаласындағы футбол клубы. 2007 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Танзания чемпионы: 2013/2014 Дереккөздер Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20190513232508/http://www.azamfc.co.tz/
Байрон Бонилья

Байрон Бонилья Мартинес (; , Гранада, Никарагуа) — никарагуалық футболшы, Никарагуа Ұлттық футбол құрамасы мен "Депортиво Саприсса" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Байрон Никарагуада дүниеге келген, бірақ тоғыз жасында отбасымен бірге Коста-Рикаға көшіп өтті. Футболмен 16 жасында ғана шұғылдана бастады. 2016 жылы 23 жасында кәсіпқой футболшы атанып, "Спортинг" сапында карьерасын бастады. 2019 жылдың басында "Мунисипаль Гресия" клубына жалға берілді. Ал жылдың екінші жартысында "Депортиво Саприссаға" жалға кетті. Ұлттық құрама 2019 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/592186/ Сілтемелер]
Луис Галеано

Луис Мануэль Галеано Молина (; , Халапа, Никарагуа) — никарагуалық футболшы, Никарагуа Ұлттық футбол құрамасы мен "Мунисипаль Халапа" клубының шабуылшысы. Карьерасы Ұлттық құрама 2017, 2019 жылдары КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/player/58644.html
Джон Мачете Муирури

Джон Мачете Муирури (; 10 қазан 1979 жыл) — кениялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2004 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысқан. Жетістіктері Командалық * Кения чемпионы (2): 1999, 2000 * Бельгия кубогы: 2004/05 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.altomfotball.no/element.do?cmdplayer&personId121443&tournamentId1&seasonId337&teamId309&useFullUrlfalse Статистикасы]
Интер (футбол клубы, Луанда)

«Групу Дешпортиву Интерклуби» немесе қысқаша «Интер» — Анголаның Луанда қаласындағы футбол клубы, 1953 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Ангола чемпионы — 2 (2007, 2010) * Ангола кубогы — 3 (1986, 2003, 2011) * Ангола суперкубогы — 2 (2001, 2008) Ұлттық * КАФ Кубок иелері кубогы (1) ** Финалист: 2001 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/national/angola/girabola/20242025/regular-season/r82892/ SOCCERWAY]
Фомбони (футбол клубы)

Фомбони футбол клубы — Комор аралдарының Фомбони қаласындағы футбол клубы. 1985 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Коморлар чемпионы: 3 2001/02, 2014, 2019 Liga Regional de Mwali: 7 2006, 2007, 2008, 2011, 2012, 2014, 2019 * Коморлар кубогы: 1 2015 Сілтемелер * https://en.wikipedia.org/wiki/Comoros_Football_Federation
Кассим Абдалла

Кассим Абдалла Мфойхая (; 9 сәуір 1987 жыл, ) — коморлық футболшы, қорғаушы. Карьерасы Клубтық Абдалла Марсель қаласында дүниеге келген. 2007 жылы "Мариньян" әуесқой клубында карьерасын бастады. 2009 жылы "Седан" клубына ауысты. 2012 жылы 31 тамызда "Олимпик Марсель" клубымен келісім шарт жасасты. Екі күннен соң "Ренн" клубына қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2014 жылы қаңтарда алаңға жиі шыға алмағанына көңілі толмаған Абдалла клубтан кетіп, "Эвиан" командасына ауысты. Маусым соңында "Эвиан" екінші дивизионға түсіп қалды да, Абдалла еркін агент ретінде "Аяччоға" кетті. Құрама 2007 жылдан бері Коморлар құрамасының ойыншысы. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.allezsedan.com/modules.php?nameJoueurs&id744
Дестен Макита

Фабри Дестен Макита-Пасси (; 23 қазан 1984 жыл, Браззавиль) — конголық футболшы, қорғаушы. Конго Республикасы Ұлттық құрамасында ойнаған. Жетістіктері Клубтық Дельта Телестар * УНИФФАК клубтар кубогы (1): 2005 * Габон кубогы (1): 2006 Леопардс * Конго чемпионы (1): 2012 * Конго кубогы (3): 2009, 2010, 2011 * Конго суперкубогы (2): 2009, 2011 * КАФ конфедерациялары кубогы (1): 2012 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/1581.html Профилі (National-football-teams.com)]
Раевка (Павлодар облысы)

Раевка — Қазақстанның Павлодар облысы Шарбақты ауданындағы жойылған ауыл. Соснов ауылдық округінің құрамына кірді. 2000 жылы таратылды. Тұрғындары 1989 жылы ауылдың тұрғындары 69 адамды құрады. 1999 жылғы санақ бойынша ауылда 47 адам (23 еркек және 24 әйел) тұрды. Тарихы Алтенау колониясын 1907 жылы Таврия және Екатеринослав губернияларынан көшіп келген немістер құрды. 1914 жылы неміс атауларына қарсы күресте ауыл Павлодар шаруаларын қоныстандыру бөлімінің I шағын ауданының бастығы - И. П. Забаровтың қызының құрметіне Раевка болып өзгертілді. Дереккөздер
Матлама

«Матлама» — Лесотоның Масеру қаласындағы футбол клубы, 1932 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Лесото чемпионы: 1974, 1977, 1978, 1982, 1986, 1988, 1992, 2003, 2010, 2019, 2022. * Лесото кубогы: 1976, 1979, 1980, 1987, 1992, 1994. Халықаралық * КАФ Чемпиондар лигасы: 1/4 финал (1979) Сілтемелер * http://int.soccerway.com/teams/lesotho/matlama-fc/
Табисо Браун

Тобисо Браун (; 5 қазан 1994 жыл, Лесото)&nbsp;— лесотолық футболшы, Лесото Ұлттық футбол құрамасы мен "Киск4Лайф" клубының шабуылшысы. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/57511.html Профилі]
Қазыналы Сарыарқа

Қазыналы Сарыарқа — Әмен Әзиевтің Балқаш-Қоңырат металлургиялық кешенінің тарихы жайындағы 1978 жылы шыққан монографиясы. Жазушы Балқашқа жиі барып, оның халқымен, еңбеккерлерімен көп әңгімелесті. Мыс қорыту зауыты цехтарын аралады. Қоңырат карьерінің түбіне дейін түсіп, хал-жағдайға қанықты. Сонымен қатар, өткенді шынайы суреттеу үшін мұрағаттар мен мұражайлардың материалдарын қопарды, тарихтың өз шығармасына қажетті қатпарларын көтерді. Бұл тұста ол өзін әрі қаламгер, әрі ғалым тұрғысында көрсете білді. Өз жұмысының маңыздылығын ол алғысөзінде былай деп көрсеткен: Осыдан жарты ғасыр бұрын, 1928 жылы Балқаш көлінің солтүстік-батыс жағындағы жартылай шөлейтті алқаптан Қоңырат кен қоймасы ашылып, Сарыарқа айдынының жағасынан Қазақстанның түсті металлургия алыбы салына бастаған еді. Еліміздің көп ұлтты бауырлас халықтарының қазақ халқына көрсеткен қалтқысыз достық көмегі арқасында қаз тұрып, дүниеге келген бұл өнеркәсіп өркені күні бүгінге дейін Отанымыз бен халқымыздың игілігіне қызмет етуде. Қазіргі кезде ол жалпы құрамында Қоңырат, Саяқ карьерлері, руда түйіршіктейтін, ұқсататын цехтары мен байыту фабрикасы, мыс балқытатын, прокат жасайтын заводтары, басқа да осы заманғы өндіріс салалары бар тұтастай толық циклды ірі кен-металлургия комбинаты болып отыр. Оның өнімін СССР-дің 1000 шақты кәсіпорны мен көптеген шетелдер пайдаланады. 1967 жылы Лондондағы көрмеде Балқаш мысы дүние жүзіндегі сапасы ең жақсы мыс деп танылды. Кітап үш бөлімнен тұрады: # Мыс аңызы, # Дала қоймасы, # Балқаш күмбезі. Дереккөздер
Жан-Марк Итье

Жан-Марк Итье (; 15 шілде 1965) — маврикилік футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Жетістіктері Клубтық * Маврикий чемпионы: 1989 , 1990 , 1991 , 1992 , 1995 , 1996 , 1997 * Маврикий кубогы: 1992 , 1993 , 1996 * ОАР чемпионы: 2002 Халықаралық * Сегіздік кубогы: 2002 * Үнді мұхиты аралдар турнирі: 2003 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/player/4309.html
Санрайз СК

Санрайз Футбол клубы — Маврикий футбол клубы, базасы Сантр де Флак қаласында орналасқан. 1945 жылы құрылған. Тарихы 1949, 1954, 1955, 1957, 1958 жылдары бес рет Маврикий чемпионы атанды. 1959, 1967 жылдары Маврикий кубогын иеленді. 1997 жылы тұңғыш рет КАФ Чемпиондар лигасына қатысты, бірақ бірінші раундтан аса алмады. Қазіргі күнде үшінші дивизионда ойнайды. Соңғы табысы - 2003 жылғы Республика кубогы. Сілтемелер * https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_football_clubs_in_Mauritius
Андромеда

Андромеда (көне грек. Ἀνδρομέδη) — грек мифологиясында Эфиопия патшасы Кефей мен Кассиопеяның қызы. Кезінде Кассиопея өзінің сұлулығымен Нереидтерден жоғары екенін мақтан тұтқан кезде, ашуланған құдайлар Посейдонға кек сұрап жүгінеді және ол Кефейдің қарамағындағылардың өліміне қауіп төндіретін теңіз құбыжығын жібереді. Аммонның сиқыры Кефи Андромеданы құбыжыққа құрбандыққа шалған кезде ғана құдайдың қаһары басылатынын жариялады, ал ел тұрғындары корольді осы құрбандық туралы шешім қабылдауға мәжбүр етті. Жартасқа байланған Андромеда құбыжықтың мейіріміне қалдырылды. Бұл жағдайда Персей оны көріп, оның сұлулығына таң қалып, егер ол оған үйленуге келіссе, құбыжықты өлтіруге өз еркімен барды. Әкем бұған қуана келісіп, Персей өзінің қауіпті ерлігін аман-есен орындап, Горгон медузасының бетін құбыжыққа көрсетіп, оны тасқа айналдырды. Басқа нұсқа бойынша, монстр Гермес қылышымен өлтірілген - Персеус Горгон медузасын өлтірген. Кейбір авторлар оның шытырман оқиғаларын Джоппада (яғни, Жерорта теңізінің жағасында, Джафада) орналастырады. Еврипидтің айтуы бойынша, әкесі де, шешесі де оны өз Отанынан кетуге және Персейдің соңынан еруге мәжбүр ете алмады.Көптеген авторлардың пікірінше, ол Микен патшайымы болды және Персейден бірнеше бала туды. Өнердегі Андромеда Андромеда - Софоклдың «Андромеда» (фр. 126-129 Радт) кейіпкері (сатиралық драма), Еврипидтің трагедиясы [8], Кіші Фриничус, Ликофрон, Ливи Андроник, Энни мен Эндидің «Андромеда» Андромеда комедиясы. Ежелгі вазаларда, қабырға суреттерінде және барельефтерде Персияның көптеген бейнелері бар. Андромеда бейнесін Пиеро ди Косимодан, Титаннан және Рубенцадан бастап Чассерио мен Дорға дейінгі Жаңа дәуір суретшілері бірнеше рет айтқан. Сол оқиға Корнелийдің «Андромеда» (1650) драмасы мен Луллидің «Персей» (1682) операсының сюжеті болды.Ариосто өзінің «Ашулы Роланд» поэмасында Персей мен Андромеда туралы сюжетті пайдаланды: оның бір эпизоды (Анжеликаны босататын Руджеро) Персей мен Андромеда эпизодын толығымен қайталайды. Ариосто сюжетінде, өз кезегінде, Ингресстің ең танымал картиналарының бірі жазылды. Миф «Титандардың қақтығысы» (сәйкесінше 1981 және 2010) фильмдерінің негізін қалады.
Файр Бриджад (футбол клубы)

Файр Бриджад — Маврикийдің Бо-Бассен — Роз-Хилл қаласындағы футбол клубы. 1940 жылы құрылып, 2000 жылы жабылып қалды. Жетістіктері * Маврикий чемпионы: 1942 , 1950 , 1961 , 1973 , 1974 , 1979/1980 , 1982/1983 , 1983/1984 , 1984/1985 , 1987/1988 , 1992/1993 , 1993/1994 , 1998/1999 * Маврикий кубогы: 1980 , 1981 , 1982 , 1983 , 1986 , 1989 , 1990 , 1991 , 1994 , 1995 , 1997 , 1998 * Республика кубогы: 1991 , 1995 , 1999
Мыс ошағы

Мыс ошағы — Әмен Әзиевтің Солтүстік Балқаш өңірінің тарихы жайындағы романы. Жазушы өзінің 1977 жылы шыққан «Жез таулар» романын өңдеп, толықтырып, 1980 жылы «Мыс ошағы» деген атпен қайта шығарды. 1991 жылы шығарма орыс тілінде «Медный пояс» деген атпен жарияланды. Роман үш бөлімнен тұрады: #Сағымды дала, #Көмілген алтын, #Қазына төрінде. Кітапта 1920-жылдардағы қыр елінің тұрмыс-тіршілігі, тап тартысы, жаңа өмір тынысы, мал бағуды кәсіп еткен қазақ шаруаларының өндіріске, кен барлау ісіне араласуы жан-жақты бейнеленген. Сондай-ақ, Әмен Әзиев қазақ халқының еңсегей тұлғалы ұлдарының бірегейі Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың образын әдемі мүсіндеген. Автор ұлы ғалыммен Қарағандыда да, Алматыда да әлденеше рет жолығып, армансыз сұхбаттасқан көрінеді. Сәтбаевтың жасы үлкен досы, әйгілі геолог Михаил Петрович Русаковтың да бейнесін де шынайы етіп көрсете алған. Русаков геологиялық барлау партиясының жаңалық сағынған адамдарына қонақтардың жай-жапсарын қысқаша баяндады. Алдымен Қарсақбай мыс заводының іске қосылуына байланысты биыл февраль айында Москвадан Қарсақбайға көшірілген «Атбасцветмет» тресіне бастық және бас геолог боп тағайындалған Қаныш Сәтбаевты мұндағы мамандарға жеткізе таныстырды. Дереккөздер
Сауран ауданы

Сауран ауданы — Түркістан облысы аумағындағы әкімшілік-аумақтық бөлік. Орталығы – Шорнақ ауылы. Географиялық орны Аудан солтүстігінде Созақ ауданымен, оңтүстігінде Отырар ауданымен, шығысында Бәйдібек ауданымен, оңтүстік-шығысында Ордабасы ауданымен, батысында Қызылорда облысының Жаңақорған ауданымен шектеседі. Тарихы Сауран ауданы Қазақстан Республикасының Президентінің 2021 жылғы 12 наурыздағы №534 Жарлығына сәйкес 15 наурыз күні құрылды. Ауданға Кентау қаласының құрамынан Шаға, Жаңа Иқан, Ескі Иқан, Үшқайық, Иассы, Оранғай, Қарашық, Жүйнек, Бабайқорған, Шорнақ, Жібек жолы, Майдантал ауылдық округтері берілді. 1997 жылға дейін қазіргі Сауран ауданының аумағында Түркістан ауданы болған. Әкімшілік бөлінісі, халқы 34 елді мекен 12 ауылдық округке біріктірілген: Әкімдері * Ғани Құрмашұлы Рысбеков (22.04.2021 — 25.12.2022) * Ғалымжан Қарабайұлы Үсенбаев (26.12.2022 — 25.10.2023) * Мақсат Асылбекұлы Таңғатаров (26.10.2023 ж. — қазіргі уақытқа дейін) Дереккөздер
Бессам

Шейх әл-Халил Мулай Ахмед (; 4 желтоқсан 1987 жыл, Зуэрат), қысқаша Бессам — мавританиялық футболшы, Мавритания Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Халидж" клубының шабуылшысы. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/52333.html Профилі]
АДЕМА

«АС АДЕМА» — Мадагаскардың Антананариву қаласындағы футбол клубы. Мадагаскардың төрт дүркін чемпионы. Тарихы 1955 жылы құрылған. 2002 жылы 22 қарашада Мадагаскар чемпионатында "Л Эмирн" клубын 149:0 есебімен ұтып, әлемдік рекорд жасады. Негізі бұл ойынға қарсыластары протес жасап шыққан болатын. Жетістіктері Ұлттық * Мадагаскар чемпионы: 4 :: 2002, 2006, 2012, 2013 * Мадагаскар кубогы: 7 :: 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 * Мадагаскар суперкубогы: 6 :: 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013 Дереккөздер Сілтемелер * https://int.soccerway.com/teams/wd/wd/8214/
Паго Ют

«Паго Ют» — АҚШ Самоасындағы футбол клубы, базасы Пагр-Паго қаласында орналасқан. 2019 жылы қатарынан төртінші рет ел чемпионы атанды. Жетістіктері Ұлттық * Самоа (АҚШ) ЧЕМПИОНЫ: :: 2008, 2010, 2011, 2012, 2016, 2017, 2018, 2019, 2024 Сілтемелер * http://www.transfermarkt.co.uk/en/pago-youth/startseite/verein_17865.html
Люк Миланзи

Люк Бруно Миланзи (; Люка Миланзи немесе Бруно Миланзи; 4 желтоқсан 1994, Блантайр, Малави) — малавилік футболшы, шабуылшы. Карьерасы Малави, Конго ДР, Замбия клубтарында ойнады. 2018 жылы 24 жасында карьерасын аяқтады. Ұлттық құрама Малави жастар құрамасында, Олимпиада құрамасында ойнады. 2010 жылы ұлттық құрама сапында бір ойын өткізді. Дереккөздер Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/player/36598.html
ЭСКОМ Юнайтед

«Эском Юнайтед» — 1992-2013 жылдары Малави чемпионаттарында ойнаған Блантайр қаласындағы футбол клубы. Тарихы 1992 жылы құрылды. 2013 жылы таратылды да, орнына "Кабула Юнайтед" клубы құрылды. Жетістіктері Ұлттық * Малави чемпионы (2): 2007, 2010/11 * 2 орын (2): 2009/10, 2011/12 * 3 орын (1): 2008 * Малави кубогы финалисі (1): 2007 Сілтемелер * http://www.weltfussballarchiv.com/club-profile/malawi/escom-united-fc/15575/
Три Стар

Три Стар — Непалдың Лилитпур қаласындағы футбол клубы. 1974 жылы құрылған. Жетістіктері * Непал чемпионы: 1997, 1998, 2004, 2012/13 Сілтемелер * https://www.fifa.com/theclub/news/newsid=93201/index.html
Салиф Кейта Траоре

Салиф Кейта Траоре (; 6 желтоқсан 1946, Бамако) — малилік футболшы, шабуылшы. Жетістіктері Командалық * Франция чемпионы (5): 1967, 1968, 1969, 1970, 1972 * Франция кубогы (3): 1968, 1970, 1972 * Франция суперкубогы: 1968 * Португалия кубогы: 1978 Жеке * Африканың үздік футболшысы: 1970 Дереккөздер
Коллин Бенджамин

Коллин Бенджамин (; 3 тамыз 1978 жыл, Виндхук, Намибия) — намибиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2008 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық «Гамбург» * Интертото кубогы: 2005, 2007 * Германия лига кубогы: 2003 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/2886
Африкэн Старз

Африкэн Старз — Намибияның Видхук қаласындағы футбол клубы. 1962 жылы құрылған. Жетістіктері * Намибия чемпионы: :: (7) 2008–09, 2009–10, 2014–15, 2017-18; 2022–2023, 2023–2024, 2024–2025 * Намибия кубогы: :: Жеңімпаз:(5) 2007, 2010, 2013, 2014, 2018 * Standard Bank Cup :: Жеңімпаз:(1) 2015 :: Финалист:(1) 2014 Сілтемелер * https://int.soccerway.com/teams/namibia/african-stars/10436 ::
Мусса Альзума

Мусса Альхассан Альзума (; 30 қыркүйек 1982, Досо) — нигерлік футболшы, қақпашы. 2013 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысқан. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/49123.html Профилі]
Сахель (футбол клубы)

Сахель (футбол клубы) — Нигердің Ниамей қаласындағы футбол клубы. 1974 жылы құрылған. Өз алаңындағы стадиондарын Генерал Сейни Кунче атындағы сиадионда өткізеді, сыйымдығығы 30 мың адам. Жетістіктері Ұлттық * Нигер чемпионы: 13 :: 1973 1974, 1986, 1987, 1990, 1991, 1992, 1994, 1996, 2003, 2004, 2007, 2009 * Нигер кубогы: 13 :: 1974, 1978, 1986, 1987, 1992, 1993, 1996, 2004, 2006, 2011, 2012, 2014, 2017 КАФ Чемпиондар лигасында :: 2004 — 2 раунд :: 2008 — Бастапқы раунд :: 2010 — Бастапқы раунд Сілтемелер *https://fr.wikipedia.org/wiki/Sahel_Sporting_Club
Игорь Львович Дорохин

Игорь Львович Дорохин (15 тамыз 1962, Өскемен, Қазақ КСР) — кеңес, қазақ-неміс хоккейші, шабуылдаушы, жаттықтырушы. Өмірбаяны Өскемен шайбалы хоккейінің тәрбиеленушісі. Ол аула командаларында бастап, кейінірек 1979 жылы өзінің жас санатында Бүкілодақтық чемпионатты жеңіп алған 1962 жылы туылғандар «Торпедо» жастар командасына қабылданды. 1980 жылдан бастап, 12 жыл ішінде Бородулин - А. Корешков - Дорохин үштігінде «Торпедоның» негізгі командасында ойнады. 1991 жылдың аяғында КСРО құрамасының соңғы құрамында Германия Кубогын жеңіп алды. КСРО-ның ыдырауымен 1992 жылы Германияға кетіп, 19 жыл сонда өмір сүрді. Алғашқы екі маусымда «Кёлнер» ХК жоғарғы дивизионда ойнады. 1992/93 маусымда клуб тұрақты маусымда 2-орын алып, Германияның вице-чемпионы атанды. Келесі маусымда плей-офф кезеңінен бастап 5-орыннан бастап клуб жартылай финалда тоқтайды. Дорохин - «Хайлброннеор Фалкен» клубының ең танымал ойыншыларының бірі - ойындар саны бойынша рекордшы (311 матч), ең көп голға шайба шығарып берген ойыншылар арасында 3-ші (226), гол салудан 4-ші (302 ұпай) және ең дөрекі ойыншы (790 штраф минуты, екінші орында тұрған Петр Станковичтен 294 минут алдыда). 1996-1998 жылдары Қазақстан ұлттық құрамасы сапында әлем чемпионаттарында ойнады, 1998 жылы Наганодағы Олимпиада ойындарына қатысты, сол кезде Қазақстан құрамасы ширек финалға шықты. 2011 жылы ол Қазақстанға оралып, бұрынғы командаласы Сергей Старыгинмен бірге «2-Қазмырыш-Торпедо» командасын жаттықтырды. Клуб негізінде Қазақстанның жастар құрамасы 2012-әлем вице-чемпионы атанды. 2012 жылғы 22 қазанда Сергей Могильниковтың орнына «Қазмырыш-Торпедоның» бас бапкері ретінде тағайындалды. 2013 жылдың қараша айынан бастап ЖХЛ Өскеменнің «Торпедосын» басқарады. Мансап статистикасы Жетістіктері * —КСРО бірінші лигасында 2-орын — 1987 * —КСРО бірінші лигасында 1-орын — 1989 * —Германия вице-чемпионы — 1993 * —бірінші Бундеслигада 1-орын — 1995 * —Әлем чемпионатында 1-орын (С дивизионы) — 1996 * —Әлем чемпионатында 2-орын (В дивизионы) — 1997 Бапкер Бапкер мансабы * 2011 — 22.10.2012 — 2-Қазмырыш-Торпедо, бапкер * 22.10.2012—қ.у. — Қазмырыш-Торпедо, бас бапкер Дереккөздер
Вадим Владимирович Рифел

Вадим Владимирович Рифел (19 ақпан 1979, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық және неміс хоккейшісі, сол жақ шабуылдаушы. Қазіргі уақытта мансабын аяқтаған. Өмірбаяны Өскемен шайбалы хоккейінің тәрбиеленушісі. Оның мансабының негізгі бөлігі Өскеменде «Қазмырыш-Торпедо» шайбалы хоккей клубының құрамында өтті. Ресей чемпионатында (жоғарғы лигада) «гол + пас» жүйесі бойынша 200-ден астам ұпай жинап, 300-ден астам ойын өткізді. Германия чемпионатында (2 дивизион) 2 маусымды өткізіп, 104 ойында мұз айдынына шығып, 34 гол соғып, 35 нәтижелі пас берді. Қазақстанның жастар құрамаларында әлем чемпионаттарында ойнады. Шайбалы хоккейден 5 әлем чемпионатының қатысушысы (2001, 2004, 2006, 2007, 2008). 2007 жылғы Қысқы Азия ойындарының күміс жүлдегері. Сілтеме * [http://www.eurohockey.net/players/show_player.cgi?serial=27196 Вадим Рифел] eurohockey.net сайтында
Қазыбек би ауданы (Қарағанды облысы)

Қазыбек би ауданы — 1928-1963 және 1964-1997 жылдары болған Қарқаралы округі, Шығыс Қазақстан және Қарағанды облыстарындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы - Егіндібұлақ ауылы. Тарихы Аудан 1928 жылы Қазақ АКСР Қарқаралы округінің құрамында Қу ауданы деген атпен құрылды. 1930 жылы Қазақ АССР-нің тікелей қарамағына өтті. 1932 жылы Шығыс Қазақстан облысына кірді. 1934 жылы 4 шілдеде Қу ауданы Қарқаралы округіне берілді. 1936 жылы 29 шілдеде Қу ауданы Қарағанды облысына берілді. Осы уақытта оның құрамына келесі ауылдық кеңестер кірді: Арқалық, Балықтыкөл, Бастал, Бүркітті, Достар, Доғалаң, Едірей, Мыржық, Сарытау және Шарықты. 1955 жылы Семей облысында жойылған Абыралы ауданының Алғабас ауылдық кеңесі аудан құрамына енді. Сол жылы Абай ауылдық кеңесі құрылды. 1956 жылы Едірей ауылдық кеңесі Арқалыққа, Достар - Балықтыкөлге, Мыржық - Сарытауға қосылды. Бастал ауылдық кеңесі Егіндібұлақ деп өзгертілді. Комсомол және Шөптікөл ауылдық кеңесі құрылды. 1957 жылы Алғабас ауылдық кеңесі Бүркіттіге қосылды. 1961 жылы Доғалаң ауылдық кеңесі Сарытауға, Шөптікөл - Шарықтыға қосылды. 1962 жылы Бүркітті ауылдық кеңесі Алғабас болып өзгертілді. 1963 жылы 2 қаңтарда Қу ауданы жойылып, оның аумағы Қарқаралы ауданына берілді. 1964 жылы 31 желтоқсанда аудан Егіндібұлақ ауданы деген атпен бұрынғы құрамында қалпына келтірілді (Алғабас, Арқалық, Балықтыкөл, Егіндібұлақ, Комсомол, Сарытау және Шарықты ауылдық кеңестері). 1975 жылы Айрық ауылдық кеңесі құрылды. 1977 жылы Алғабас ауылдық кеңесі Талды ауданына берілді. 1986 жылы ауданда 8 ауылдық кеңес болған: Абай, Айрық, Арқалық, Балықтыкөл, Егіндібұлақ, Комсомол, Сарытау және Шарықты. 1986 жылы Қаракөл ауылдық кеңесі құрылды. 1988 жылы Алғабас ауылдық кеңесі Талды ауданынан Егіндібұлақ ауданына қайтарылды. 1990 жылы Алғабас ауылдық кеңесі Семей облысының Абыралы ауданына берілді. 1993 жылы 4 мамырда Егіндібұлақ ауданы Қазыбек би ауданы болып өзгертілді. 1997 жылы 23 мамырда Қазыбек би ауданы таратылды. Сонымен бірге бүкіл аумақ Қарқаралы ауданына берілді. Таратылған кезде ауданда 9 ауылдық округ болды: Абай, Айрық, Арқалық, Балықтыкөл, Егіндібұлақ, Қаракөл, Комсомол, Сарытау және Шарықты. Халқы Әдебиет * Қарағанды облысының әкімшілік-аумақтық құрылымының тарихы туралы анықтамалық. — Қарағанды: Қарағанды облысының мемлекеттік мұрағаты, 2006. Дереккөздер
Берікқара ауданы

Берікқара ауданы — 1928-1930 жылдары болған Қазақ АКСР-і Қарқаралы округінің әкімшілік бөлінісі. Орталығы — Милыбұлақ мекені. Тарихы Берікқара ауданы 1928 жылы Қарқаралы округінің құрамында Семей губерниясындағы Қарқаралы уезінің Ақсары, Берікқара, Кент және Темірші болыстары аумағында құрылды. 1930 жылы аудан таратылып, оның аумағы Қарқаралы ауданына берілді. Дереккөздер
Жаңа Покров ауданы

Жаңа Покров ауданы — 1944-1963 жылдары болған Қазақ КСР Семей облысы құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы - Новопокровка ауылы. Тарихы Жаңа Покров ауданы Семей облысының құрамында 1944 жылы 8 мамырда құрылды. Ауданға Белағаш ауданының келесі ауылдық кеңестері кірді: Ерназаров, Жайымов, Зұбайыров, Қызылауыл, Николаев, Октябрьск, Петропавловск, Подборный, Пролетарск, Степной, Тоқаев, Ұялы, сондай-ақ Белағаш ауылдық кеңестері. 1952 жылы 31 желтоқсанда Николаев ауылдық кеңесі таратылды. 1954 жылы 4 тамызда Октябрьск ауылдық кеңесі Тоқаевкіге қосылды. Пролетарск ауылдық кеңесі таратылды. Белағаш ауылдық кеңесі Жаңа Покров болып өзгертілді. 1957 жылы 10 қазанда Ұялы ауылдық кеңесі Қызылауыл ауылдық кеңесіне қосылды. Жайымов ауылдық кеңесі Орловск болып өзгертілді. 1957 жылы 11 қарашада таратылған Жаңасемей ауданының: Бағана, Глуховск, Знаменск, Ертіс, Қоқан, Тепқаша, сондай-ақ Байуақ және Жаңасемей ауылдық кеңестері Жаңа Покров ауданының құрамына кірді. 1958 жылғы 30 қыркүйекте Шаған елді мекені жұмысшы ауылына айналды. 1959 жылы 16 желтоқсанда Ерназаров ауылдық кеңесі таратылды, Абай ауданынан Жаңа Покровкіге Абай ауылдық кеңесі берілді. 1961 жылы 19 сәуірде Байуақ ауылдық кеңесі Бесқарағай ауданына берілді. 1961 жылы 19 мамырда орталығы Коростели ауылы болатын Бақан ауылдық кеңесі құрылды. 1961 жылы 5 қыркүйекте Қоқан ауылдық кеңесі Знаменскіге, ал Бағана - Глуховскіге қосылды, сонымен қатар таратылған Бағана ауылдық кеңесінің арқасында орталығы Семейтау ауылы болатын Семейтау ауылдық кеңесі құрылды. 1963 жылы 2 қаңтарда Жаңа Покров ауданы жойылды, оның аумағы Абай (Знаменск және Семейтау ауылдық кеңестері), Бесқарағай (Глуховск және Жиенала ауылдық кеңестері) және Бородулиха (Белағаш ауылы, Бақан, Зұбайыр, Ертіс, Қызылауыл, Жаңа Покров, Орлов, Петропавл, Подборный, Степной, Теңселі және Тоқаев ауылдық кеңестері) аудандары арасында бөлінді. Әдебиет * Семей облысының әкімшілік-аумақтық құрылымының тарихы туралы анықтамалық. — Семей, 2006.
Бөрілітөбе ауданы

Бөрілітөбе ауданы — 1933-1960 және 1972-1997 жылдары болған Алматы және Талдықорған облыстарының әкімшілік бірлігі. Тарихы Бөрілітөбе ауданы 1933 жылы 16 қарашада Қазақ АКСР-нің Алматы облысының құрамында құрылды. Оның құрамына келесі аумақтар кірді: * Ақсу ауданынан — №21 мен Матай ауылдық кеңестері; * Қаратал ауданынан — № 8, № 9, Бөрілітөбе ауылдық кеңестері; * Шұбартау ауданынан — № 6 мен № 9 ауылдық кеңестері; 1933 жылы 19 қарашада ауылдық кеңестердің атаулары: №6 - Майқамыс, №8 - Қызылбалық, №9 (Қаратал ауданы) - Балқаш, №9 (Шұбартау ауданы) - Қарашыған, № 21 - Көкжиде болып өзгертілді. 1934 жылы Лепсі ауылдық кеңесі құрылды. 1935 жылы Қарқаралы округінің Қоңырат ауданынан 8 наурыз атындағы ауылдық кеңес Бөрілітөбе ауданына берілді. 1936 жылы Қоңырат ауданына 8 наурыз атындағы ауылдық кеңес қайтарылды. 1937 жылы 20 желтоқсанда Бөрілітөбе ауылы жұмысшы кенті мәртебесін алды. 1938 жылы 14 қарашада Түркістан-Сібір теміржолының Лепсі, Іле, Сарыөзек, Матай станциялары жұмысшылар кенті мәртебесін алды. 1940 жылы Көктерек ауылдық кеңесі құрылды. 1941 жылы 22 сәуірде аудан орталығы Лепсі ж.к. көшірілді. 1943 жылы Қарағанды облысынан Саяқ кенті Бөрілітөбе ауданына берілді. 1944 жылы 15 наурызда Бөрілітөбе ауданы Талдықорған облысына берілді. Сол жылы Саяқ жұмысшы кенті ауылдық елді мекенге айналды. 1949 жылы Бөрілітөбе кенттік кеңесі жойылды. Молалы жұмысшы кенті қалыптасты. 1954 жылы Балқаш пен Майқамыс ауылдық кеңестері жойылды. 1959 жылы 6 маусымда Талдықорған облысының таратылуына байланысты Бөрілітөбе ауданы Алматы облысына өтті. 1959 жылы 30 желтоқсанда (1960 ж. 16 ақпандағы жарлыққа сәйкес) Бөрілітөбе ауданы жойылып, оның аумағы Ақсу, Қапал және Қаратал аудандары арасында бөлінді. 1972 жылы 10 наурызда Талдықорған облысының құрамында Бөрілітөбе ауданы қалпына келтірілді. Оған келесі аумақтар кірді: * Ақсу ауданынан — Құрақсу ауылдық, Матай кенттік кеңестері. * Алакөл ауданынан — Ақтоғай кенті. * Үйгентас ауданынан — Қарашыған, Көкжиде, Көктерек ауылдық, Лепсі кенттік кеңестері. * Қапал ауданынан — Молалы ауылдық кеңесі. * Қаратал ауданынан — Қаңбақты, Қызылбалық ауылдық кеңестері. Сол жылы Қаңбақты ауылдық кеңесі Қаратал ауданына қайтарылды. 1977 жылы Егінсу ауылдық кеңесі құрылды. Молалы кенттік кеңесі жойылып, Молалы жұмысшы кенті Қапал ауданына берілді. 1987 жылы Ақтоғай кенті Семей облысының Таскескен ауданына берілді. 1993 жылы 7 қазанда ауданның орыс тіліндегі транскрипциясы Борлитобинский район болып өзгертілді. 1997 жылы 28 ақпанда Бөрлітөбе ауданы жойылды. Сонымен бірге Көкжиде, Көктерек, Қарашыған ауылдық округтері мен Лепсі кенті – Сарқан ауданына, Матай кенті мен Құрақсу ауылдық округі – Ақсу ауданына, Қызылбалық ауылдық округі – Қаратал ауданына, Егінсу ауылдық округі – Қапал ауданына берілді. Әкімшілік бөлінісі 1986 жылғы мәлімет бойынша аудан құрамында 6 ауылдық, 3 кенттік кеңес пен 19 елді мекен болған: Халқы Дереккөздер
Үйгентас ауданы

Үйгентас ауданы — 1928-1930, 1935-1963 және 1964-1997 жылдары болған Алматы округі, Алматы және Талдықорған облыстарындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Қабанбай ауылы (1992 жылға дейін Андреевка). Тарихы Аудан 1928 жылы 17 қаңтарда Қазақ АКСР-нің Алматы ауданының құрамында Қазақ АКСР-і Жетісу губерниясының Лепсі уезінің Герасимов болысынан құрылды. Бастапқыда Герасимов ауданы деп аталды. 1928 жылы 17 шілдеде аудан Андреев ауданы болып өзгертілді. 1930 жылы 23 шілдеде Алматы округі таратылды. Сонымен бірге, Андреев ауданы жойылып, оның аумағы Алакөл және Лепсі аудандары арасында бөлінді. Андреев ауданы 1935 жылы Қазақ АКСР (1936 жылдан бастап — Қазақ КСР) Алматы облысының құрамында қайта құрылды. 1936 жылы 29 маусымда Дзержин ауданы Андреев ауданынан бөлінді. 1944 жылы 16 наурызда Андреев ауданы жаңадан құрылған Талдықорған облысына берілді. 1957 жылы 5 қарашада Дзержин ауданы Андреев ауданына қосылды. 1959 жылы 6 маусымда Талдықорған облысы жойылып, Андреев ауданы Алматы облысына қайтарылды. 1963 жылы Андреев ауданы жойылып, бірақ 1964 жылы қалпына келтірілді. 1967 жылы 23 желтоқсанда Андреев ауданы қалпына келтірілген Талдықорған облысына берілді. 1986 жылы ауданда 11 ауылдық кеңес болған: Андреев, Герасимов, Глинов, Дзержинский, Жыланды, Комсомол, Лепсі, Николаев, Октябрь, Осинов, Саратов. 1993 жылы 4 тамызда Андреев ауданы Үйгентас ауданы болып өзгертілді. 1997 жылы 22 сәуірде Талдықорған қайтадан жойылып, Үйгентас ауданы Алматы облысына қайтарылды. 1997 жылы 23 мамырда Үйгентас ауданы қайтадан жойылып, оның аумағы Алакөл ауданына берілді. Халқы Әдебиет * * [https://web.archive.org/web/20140312212239/http://alakol.zhetysu.gov.kz/pages/175/ Алакөл ауданының әлеуметтік-экономикалық төлқұжаты] Дереккөздер
Дзержин ауданы

Дзержин ауданы — 1936-1957 жылдары болған Алматы және Талдықорған облыстарының әкімшілік бірлігі. Тарихы Дзержин ауданы (орталығы Дзержинское ауылы болып өзгертілген Колпаковка ауылы) 1936 жылы 29 маусымда Андреев ауданының бір бөлігінен Қазақ АКСР-нің Алматы облысының құрамында құрылды. Оның құрамына Герасимов, Глинов, Дзержин, Елтай, Надеждинск және Успенов ауылдық кеңестері кірді. 1944 жылы 15 наурызда Дзержин ауданы Талдықорған облысына берілді. 1954 жылы Елтай және Успен ауылдық кеңестері жойылды. 1957 жылы 5 қарашада Дзержин ауданы жойылып, оның аумағы Андреев ауданына қайтарылды. Дереккөздер
Бөрілітөбе (ауыл)

Бөрілітөбе — Жетісу облысы Сарқан ауданындағы жойылған қоныс. Қазақ КСР Талдықорған облысы Бөрілітөбе ауданының бұрынғы орталығы. Тарихы Елді мекен Түрксіб құрылысының арқасында пайда болды. Балық аулау және балықты өңдеумен айналысқан ауылға Ақбалықтан темір жол қатынайтын. 1933-1941 жылдары Бөрілітөбе ауданының әкімшілік орталығы болды. Дереккөздер
Алтыншаш Өскенбайқызы Нұрғожинова

Гвардия лейтенанты Алтыншаш Өскенбайқызы Нұрғожинова 1924 жылы Мәскеу қаласында дүниеге келген. 1941 жылдың тамызынан Қызыл армия қатарында. Әскерге Мәскеу қаласының Сталин аудандық әскери комисариаты арқылы шақырылған. Комсомол ұйымдастырушыларының алты айлық курсын тәмамдаған соң Орталық, Воронеж және Украина майдандарында жаумен шайқасқан. Майдандағы қызметі Алғаш 8-гвардиялық дивизияның бiрiншi батальонының комсоргы болады. 1942 жылғы желтоқсанда жараланып, госпитальға түседi. Госпитальдан шыққаннан кейiн бiрiншi танк армиясының 24-іншi жеке механикаландырылған құрамының санитарлық бөлiмiнде медбике болып iстейдi. 1943 жылғы қарашада қайтадан жараланады. Ауыр жарақаттан жазылып шығысымен 1944 жылдың наурызында 237-атқыштар дивизиясының 835-атқыштар полкiнiң бiрiншi батальонына комсорг болып барады. Ең ақырында 1944 жылғы шiлдеде 70-атқыштар дивизиясының 207-атқыштар полкiнiң екiншi батальонына комсорг болады. 1944 жылғы 2 қазанда қаза тапты. Польшадағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск» елдi мекенiнiң терiстiк-батыс жағына жерлендi. Өлгеннен кейiн «Қызыл Жұлдыз» орденiмен марапатталды. Майдандағы ерлігі 1944 ж дивизиялық «Патриот Родины» газетiнде «Фашистiң екi танкiсiнiң күлiн көкке ұшырған комсомолка Алтыншаш Нұрғожинованың рухына» атты өлең жарияланған. Оның авторы – Одесса университетінің профессоры Михаил Левченко. Өзі былай деп жазады: "Ол кезде мен «Патриот Родины» газетінің қатардағы қызметкері едім. Майданда материал жинап жүріп, бір топ солдаттармен және офицерлермен бірге неміс фашистерінің қоршауында қалып қойдым. Меніңше, бұл Катовице маңында болса керек. Жағдай тым қиын еді. Кенет жауынгерлердің арасынан қаршадай бір қазақ қызы шыға келді де, қорғаныс ұйымдастырып, алға ұмтылды. Гранатамен жаудың бір танкісін отқа орады. Орнынан тұрып, «алға» деп ілгері ұмтылғанда, тасадан екінші темір тажал шыға келгені ғой. Әлгі қыз әй-шайға қарамастан, соған қарсы ұмтылды. Өзі де мерт болды. Жолдастарына да жол ашты. Ол осы батальонның комсоргі Алтыншаш Нұрғожинова екен. Өлгеннен кейін оны Кеңес Одағының Батыры атағына ұсынды". Алайда, Алтыншаш Нұрғожиноваға "Кеңес Одағының Батыры" атағы берілмеді Дереккөздер
Лепсі ауданы

Лепсі ауданы — 1930-1935 жылдары болған Қазақ АКСР-інің Алматы облысындағы әкімшілік бірлік. Тарихы Қазақ АССР-інің Лепсі ауданы 1930 жылы 17 желтоқсанда бұрынғы Алматы округінің Алакөл, Андреев, Бәрібаев, Бүйен-Ақсу және Сарқан аудандарының бөліктерінен құрылды. 1932 жылы 20 ақпанда Лепсі ауданы Алматы облысына бекітілді. 1932 жылдың 1 қарашасына қарай Лепсі ауданының құрамына №1, №2, №7, Андреев, Антонов, Бірлікші, Веселов, Герасимов, Жалаңаш, Жыланды, Қарғалы, Константинов, Лепсі, Надеждин, Осинов, Петропавлов, Покров, Сарқан, Соколов, Терекелді, Тополев, Төңкеріс, Ударник, Успен және Черкасск ауылдық кеңестері кірді. 1933 жылы №1 ауылдық кеңесі Шатырбаев, №2 ауылдық кеңесі Қарауылтөбе, №7 ауылдық кеңесі Есебек болып өзгертілді. 1934 жылы №334 мен №355 кеңшар кеңестері құрылды. Терекелді ауылдық кеңесі Октябрь болып өзгертілді. 1935 жылы 31 қаңтарда Лепсі ауданы таратылды. Сонымен бірге, Лепсі кеңшарының және Андреев, Герасимов, Жыланды, Константинов, Лепсі, Надеждин, Октябрь, Осинов, Төңкеріс, Ударник, Успен ауылдық кеңестері — Андреев ауданының құрамына кірді. Аманбөктер кеңшарының және Антонов, Бірлікші, Веселов, Жалаңаш, Қарғалы, Қарауылтөбе, Петропавл, Покатилов, Покров, Сарқан, Соколов, Тополев, Черкасский және Шатырбаев ауылдық кеңестері — Сарқан ауданына, Есебек ауылдық кеңесі Ақсу ауданына ауыстырылды. Дереккөздер
Бәрібаев ауданы

Бәрібаев ауданы — 1928-1930 жылдары болған Қазақ АКСР-інің Алматы округінің әкімшілік бөлінісі. Орталығы - Басқан ауылы. Бәрібаев ауданы 1928 жылы Алматы округінің құрамында Жетісу губерниясы Лепсі уезінің Бәрібаев және Көктерек болыстарының бөліктерінен құрылды. 1930 жылы Бәрібаев ауданы жойылып, оның аумағы Ақсу және Лепсі аудандары арасында бөлінді. Дереккөздер
Бүйен-Ақсу ауданы

Бүйен-Ақсу ауданы — 1928-1930 жылдары болған Қазақ АКСР-дегі Алматы округінің әкімшілік бөлінісі. Орталығы — Ақсу ауылы. Бүйен-Ақсу ауданы 1928 жылы Талдықорған уезінің Ақешкі, Ақсу және Биен Қоянды болыстарынан және Жетісу губерниясы Лепсі уезінің Қаракез Кенже болысынан Алматы округінің құрамында құрылды. 1930 жылы Бүйен-Ақсу ауданы жойылып, оның аумағы Ақсу, Лепсі және Талдықорған аудандары арасында бөлінді. Дереккөздер