kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Балқашев Үмітбай

Балқашев Үмітбай (1898 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Преснов ауданында дүниеге келген) – педагог-философ, қоғам қайраткері. 1911-13 жылдары ауылдық мектепте 3 жыл, одан кейін Троицкіде татар мектебінде (1917-18) оқыды, Орынборда жұмысшы факультетін, М.Ломоносов атындағы ММУ-ді бітірді (1930). Қазақстан Коммунистік Журналистика Институтының тұңғыш директоры (1926). 1930 жылдан бастап Алматы педагогикалық институтында педагогтар мамандығын арттыратын институт меңгерушісі, ассистент, диалектикалық және тарихи материализм кафедрасының доценті, директордың оқу бөлімі жөніндегі орынбасары болды. 1939-41 жылдары Қазақтың Коммунистік журналистика институтының ректоры. Осы кезде марксизм-ленинизм классиктерінің шығармаларын қазақ тіліне аударуға катысты. 1942-46 жылдары Кеңес Армиясы қатарында болды. 1946-50 жылдары Қазақ КСР-ның философиялық секторын басқарды. Философия және басқа ғылыми тақырыптарға арнап жиырмаға жуық мақала жазды. 1950 жылы шыққан "Философия тарихы" (I т.) авторларының бірі. I дәрежелі Отан соғысы ордені және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Алдоңғар Бермаханов

Алдоңғар Бермаханов (15.6.1943 жылы Қызылорда облысы Арал ауданы Ұялы ауылында – 2004 жылы Алматы қаласы) журналист . ҚазМУ-ні бітірген (1972 жылы). Еңбек жолын Ұялы балық зауытының радиостансасында телефоншы болып басатаған (1964-1967 жылдары) "Қазақстан" баспасында редактор, аға редактор, жетекші редактор (1972-1998 жылдары), 1998 жылы өмірінің соңына дейін "Fылым' баспасының Қазақ редакциясында жетекші редактор болып қызмет атқарған. Баспагерлік қызметінде марксизм-ленинизім классиктерінің шығармаларын және ЖОО-ның студенттеріне арналған оқулықтар мен оқу құралдарының сапалы шығуы әрі жатық тілмен жазылуына ерекше еңбек сіңірді. Журналистика саласына маманданушы студенттерге арналған оқу құралдарына редакторлық жасады. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. Дереккөздер
Бейнеарна

Бейнеарна – XX ғасырдың соңына қарай журнал түріндегі бағдарламаны бейнеарна деп атау қалыптаса бастады. Канал сөзінің мәні теледидарға үйлес келеді, ол техникалық термин (қашықтан көрініс пен дыбыстың қабылдануын қамтамасыз ететін коммуникация әрі байланыс арнасы). Кезінде Мәскеу және Мәскеу облысына күн сайын бірнеше сағат хабар беретін "Кеш жарық, Мәскеу!" "бейнеарна" деп аталынды. Бейнеарна уақыттың белгілі бір кезеніндегі "құрама" телебағдарлама; кейде ол өзіне жеке-дара, әлде аймақтық не тақырыптық ыңғайдағы сан алуан белгілерді бойына топтастырған, бір не бірнеше конферанс тектес жүргізушісі бар арна деуге жақындау. Дереккөздер
Жәмила Әйімбетова

Жәмила Әйімбетова (11. 10.1972 жыл. Алматы) – тележурналист.. ҚазМУ-ді бітірген (1993 жыл). 1993 жылдан бастап "31 арна" ТРК-да – журналист, тележүргізуші болып істеді. 1995 жылы "Алтын Жұлдыз" сыйлығына ие болды. 1998 жылы "Сезон" әйелдер журналының бас редакторы ("Алтын Жұлдыз" сыйлығы, 2000 жыл). 2001 жылы ер адамдарға арналған көркем безендірілген бірінші журнал – "Сезон для мужчин" ("Ер адамдар маусымы") жарық көрді, оның бас редакторы болды. Қазір – "Сезон" ЖШС- нің директоры. Дереккөздер
Болат Біжібаев

Болат Біжібаев (1948 жылы, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Ақши ауылы) - диктор. . Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1974). Қызметі 1974 жылы Қазақ радиосына Ә. Байжанбаевқа шәкірт диктор болып орналасты. Содан 30 жыл бойына Қазақ радиосында жоғары категориялы диктор болып еңбек етті. 2000 жылы "Қазақстан" Ұлттық телеарнасының дубляж бөліміне ауысты. Мұнда шетелдердің қазақшаға аударылған көптеген деректі фильмдерін өз дауысымен оқыды. Қазақ радиосының "Алтын қорында" Болат Біжібаев дауысымен жазылған әдеби музыкалы хабарлар көп. Олардың арасынан Ә. Марғұлан мен Тәттімбет туралы хабарды ерекше атауға болады. Дерекөздер
Бұқаралық ақпарат құралдарының негізгі міндеттері

Бұқаралық ақпарат құралдарының негізгі міндеттері – жалпы информацияны жинап, өңдеп, халыққа ұсыну. Ал жалпы "Бұқаралық ақпарат құралдары" деген атаудың өзі мына жайларды білдіреді. 1. Бұқараға бағыт немесе арнау. Яғни барлық ақпарат мәселелері қоғамға, халыққа, көпшіліктің аудиториясына арналмақ, олармен тікелей байланыс орнатылмақ. 2. Бүкіл ақпарат көпшіліктің сұраныс - қажеттілігін, талап-талғамын қанағаттандыру үшін берілмек. 3. Қоғамдық істерге байланысты әрі халық күткен мәселелерге белсенді позиция ұстап, соған жұртты жұмылдыруға атсалысу болмақ. 4.Көпшіліктің пайдалануына ақпараттың тиімді, қолайлы әрі арзан болуын қарастыру. Жұрт ақпаратты қиналмай қабылдайтындай болу керек. 5. Жұртшылықтың бәрі бірдей және тұрақты түрде ақпарат хабарларды алып отыруға мүмкіндік туғызу. 6. Қажет еткен жағдайда әркімнің ақпарат орындарына қатысуына жол ашy т.б. Дереккөздер
Балқыбек Әмірхан

Балқыбек Әмірхан (1969 жылы 19 мамырда Түркістан облысы Жетісай ауданы Ленин ауылында дниеге келген) – журналист, ақын. ҚазҰУ-ді бітірген (1995). 1989-90 жылдары Шардара ауданы "Өскен өңір" ғазетінде тілші, 1995-2000 жылдары "Парасат", "Жас Алаш", "Ана тілі" республикалық басылымдарда қызмет атқарған. "Қазақ әдебиеті" ғазетінде әдеби сын бөлімінің меңгерушісі. Өлең топтамалары "Ауылдан ұшқан аққулар", "Толқыннан толқын туады", "Жас ақындар поәзиясының антологиясы" іспетті ұжымдық жинақтарға кірген. "Метаморфоза", (1996); "Сынған сәуленің шағылысуы", (2001) жыр жинақтарының авторы. КР Президенті стипендиясының иегері (1997-1998 жж.). Дереккөздер
Қыздарбек Әкімбеков

Қыздарбек Әкімбеков (1926 – 03.08.2001 жыл) – тележурналист.. Арғын тайпасы Қуандық руы Мәмбет бөлімінен шыққан. Семей пединститутын бітіртеннен (1953 жылы) кейін шығармашылық қызметін "Советтік Қарағанды" газетінде бастайды. 1958-73 жылдары Карағанды облысы телерадиокомитетте редактор, бас редактор. 1973 жылы "Орталық Қазақстан" газеті жауапты хатшысының орынбасары, бөлім меңгерушісі қызметін аткарады. Кейінгі жылдары Қазақ Телерадиокомитетінің Қарағанды облысындағы меншікті тілшісі болды. Бірнеше медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Болашаққа бастар жол

"Болашаққа бастар жол" – Билл Гейтстің жазған еңбегі . Ол өз кітабында тұңғыш рет "ақпараттық кенарна" (информационная супермагистраль) деген ұғымды енгізіп, таяу жылдары ақпараттық тасқынды өндеп, жеткізудің жетекші мәнге ие болатындығына назар аударған еді. Дереккөздер
Бермуд аралдарының телевизиясы

Бермуд аралдарының телевизиясы – Берм аралдарында телевизия жүйесі алғаш рет 1958 жылы енгізіліді. Аталмыш елдің тележелілері барлығы дерлік Гамильтон қаласынан хабар тарататады . Канал 1, CITV ("Community Information Television") үкіметпен қадағаланатын арна, Fresh TV, Bermuda Weather Сhannel ауа райы жайында мәлімет тарататын телеарна, /FB-TV "Бермуд аралдары хабар тарату" меншігінде, /ВМ-TV, VSB-TV, Onion TV, Вermuda Channel жаңалықтар және басқа да түрлі ақпараттар таратады, Бермуд аралдары Husiness Channel бизнес және экономика хабарын таратады. Дереккөздер
Бейнебаян

Бейнебаян – телевизия мамандарын хроникашы (жедел ақпарат), публицист (жедел талдау) және суреткер (көркем тележобалар) деп үшке бөлсек, күнделікті ақпарат-сараптама қызметінен алыстау жүретін бағдарлама қызметкерлері болып табылады. Әйтсе де "Бүгінгі қоғамдық өмірдің шынайы шежірелі айнасы болу" (Ғ.Боқаш), яғни суреткерлер үшін жылнама жазу оңайырак. Жылдам істелетін шаруа әркез жатық болып шықпайды. Бұл телеақпаратқа тән басты кемшілік. Оқиғада жаналық көбірек көрінгені дұрыс. Өйткені тележурналистің негізгі міндеті жазу да емес, айту да емес, көрсету. Міне, ол сонда сағат сайын жаналық айтып, хабар таратса да, аз қателеседі. Батыстағы телеарналардың соңғы он шақты жыл ішінде көбіне-көп ешқандай комментарийсіз бейнебаян форматына ауысып, оқиғаны тікелей эфирде көрсетуге біртіндеп көшіп жатыр. Осы пішіннің болашағы зор болатындығы акиқатқа айналып келеді. Қазақ теледидарында да Қазақ жері деген атаумен бейнебаян пішіндес түрді беру дәстүрге айналудауылы Оған республикамыздың сан қатпарлы тарихы бар жерлері мен сұлу табиғаты туралы беріліп отырған телекөрсетілімдер дәлелдейлі. Мысалы, көрермен "Баянауыл" туралы берілген (2004) тақырыптың он бойынан: *Танымдық дүниесін кеңітеді, *Туған табиғатының ғажайыптарына қанығады, *Табиғат тылсымдары әсерлі, жарасымды музыкамен бірге тамаша демалыс сәттерін сыйлайды, *Көрермен табиғаттың өзінің бар сұлулығын мониторда жазылып, музыкамен бірлікте беріліп (комментарийсіз) тұрған ақпарат арқылы ұғынады. Мұнда артық сөз, орынсыз көрініс жокқа тән. Дереккөздер
Балқытушылар фильмі

«Балқытушылар» фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, ақ-қара түсті деректі фильмі (1974). Фильм Ақтөбе ферросплав зауытының өндіріс циклдері мен ондағы жұмыскерлердің тыныс-тіршілігі туралы. Фильмнің кейіпкері құрметті металлург, Социалистік Еңбек Еpi К.Тоқбаев. Жалпы балқыту жұмыс процесі кинокадрларда әсем көрініс қатарын құрайды, ал режиссерлер мен операторлар осыны образды сомдау мақсатында, ізденісті түсірілімдер жасау арқылы әрлей түседі. Міне, фильмде осындай ұтымды бейнебаян тілінде балқытушылардың өмірі мен еңбек жолдары көрініс береді. Режиссері – М.Байқанов, операторы – А.Коптев. Дереккөздер
Біз айтсақ...

Біз айтсақ...— "Хабар" арнасындағы "Төртеу түгел болса" деген ток-шоудың (2009) жаңа үлгісі. . Бағдарлама Аптаның бас тақырыбы, одан қалса мемлекет алдында тұрған ұзақ мерзімді мәні бар мәселенің мән-жайын талқылап, астарын ашуға бағытталған бағдарлама өзіне зор міндет жүктеп отыр. Талқыға түсетін тақырып тек сыңаржақ пікірмен қалмай, студия мінберінен табылған бас каһармандардың ой-пікірі, көзқарас-пайымымен сабақтасып жатыр. Егер бағдарламаның бұрынғы нұсқасында студиядан үш тарап кейіпкері табылатын болса, бүл жолы қарама-қарсы көзқарастағы екі бас кейіпкер болады. Негізгі жүргізушімен қатар қосалқы жүргізуші таңдап алынды. Ол сарапшы ретінде студия кейіпкерлерінің пікірсайысына лайықты сараптама жасап отырады. Ал жиыны 50-60 адамнан құралған көрермендер тобы негізгі сарапшылар болып табылмақ. Сұрақ-жауап арасында оларға да сөз беріліп, пікір алмасу өрбіп отырады. Дерекөздер
Бұқаралық ақпарат құралдарының халықаралық қоры

Бұқаралық ақпарат құралдарының халықаралық қоры – АҚШ үкіметі қаржыландыратын коммерциялық емес жеке ұйым. Қор курстар ұйымдастырып, жабдықтар сатып алуға көмектесу арқылы Орталық және Шығыс Еуропада тәуелсіз баспасөз органдарына, радио мен теледидарға көмек көрсетіп отырады. Дереккөздер
Бернама

Бернама (Berita Nasional Malaysia BERNAMA) – Maлайзияның жалғыз ақпараттық агенттігі . Ереже бойынша, Малайзия газеттерінің және үкіметтік жалпылама ақпарат құралдарының тең бастамасымен коммерциялық мақсатқа жүгінбеген, тәуелсіз ұйымы. 1967 жылы қаржыландырылып, 1968 жылы ақпараттық қызметке кірісті. Дереккөздер
Болашаққа ұмтылғандар

"Болашаққа ұмтылғандар" – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, бөлімді, орыс тіліндегі деректі фильмі (1982). Фильм КСРО-ның құрылғанына 60 жыл, Қазақстанның Ресейге қосылғанына 250 жыл толуына арналғандықтан, онда республиканың барлық саласындағы атаулы жетістіктер сөз етіледі. Атап айтқанда, Республикаға Ленин орденінің тапсырылуы, Алматы қаласының миллионыншы тұрғыны Бауыржан Қадырсызовты құттықтау, Үлкен Алматы қаналының ашылуы, РКФСР-дың Қазақ КСРдағы әдебиет және өнер күндері. Д. Қонаевтың тың өлкесін ара лау кезі көрсетіледі. Реж.– Ю.Дубровин, операторы – В.Парфенов. Дереккөздер
Біз ҚазГуградтанбыз

Біз — Қазгуградтанбыз — "Қазақтелефильм" студиясының 3 бөлімнен тұратын, түрлі түсті деректі фильмі (1984). . Фильм республиканың жоғары оқу орындарының көшбасшысы, ҚазМУ-дың жарты ғасырлық мерейтойына арналған. Онда университеттің аудиториясында белгілі ғалымдардың дәріс беру кездері, студенттердің мәдени-қоғамдық іс-шаралары, спорт сайыстары көрініс береді. Режиссеры — И. Глебов. Дерекөздер
Бейнегазет

Бейнегазет – бейнетехника және портативті таратқыш құрылымның бірлігі нәтижесінде ірі компаниялар өмірге келген кезеңде күнделікті телегазетаны шығару мүмкіндігі туды. Түсіруші топ қандидатты күні бойы бейнекассетаға түсіріп, сол сәтінде көрсету мүмкіндігіне ие. Бейнегазетке ұқсас телегазет жергілікті қандидатты жан-жакты көрсету мүмкіндігіне көбірек ие. Дереккөздер
Балмағамбетов Исатай

Балмағамбетов Исатай (1961 жылы 20 ақпанда Атырау облысы Жылой ауданы Қаратон ауылында дүниеге келген) – журналист. ҚазМУ-ді бітірген (1983). Облыстық "Атырау" газетінде тілші, аға тілші, бөлім меңгерушісі, "Лениншіл жас" газетінің Атырау және Маңғыстау облыстары бойынша меншікті тілшісі, тәуелсіз "Ақ Жайық" газеті редакторының орынбасары, "Алтын Орда" газеті бас редакторының бірінші орынбасары, 1992-95 жылдары және 2005-2007 жылдар аралығында Атырау облысы телерадио компаниясында жауапты редактор болған. Қазіргі кезде "Алтын Орда" газетінің директоры бас редакторы. Дереккөздер
Әмина (фильм)

"Әмина" (фильм) - "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, қазақ-орыс-ұйғыр тілдерінде шыққан деректі фильмі (1988).. Фильм Қазақстанның Халық әртісі Әмина Өмірзақова жайында. Туынды авторлары талантты актрисаның өмір жолы туралы және өнер жолындағы талпыныстары мен ізденістері жөнінде сыр шертеді. Фильмге Ә. Өмірзақова "Абай әндері", "Ана туралы аныз" көркем фильмдерінде ойнаған рөлдерінен үзінділер пайдаланылған. КСРО Халық әртісі Н.Соцтың ұстаз және әріптес ретіндегі ой-пікірі ілеспе сөз арқылы берілген. Режисері - Т.Ыбыраев, операторы - ауылыФедулов.. Дереккөздер
Бейнежазба

Бейнежазба – оны сақтау, монтаждау, қайта шығару мақсатымен теле-радио сигналдарындағы бейне және дыбыстық ақпаратты жазу. Бейнежазбаларды көру әдетте шағын аудиторияның алдында үйде, бейнесалонда және бейне жазбаларды қайта шығаратын басқа да жерлерде жүргізіледі. Бейнежазбалар сондай-ақ эфирлік теледидарда да пайдаланылады. Оның техникасы жазбаларды құрастыруға, арнаулы әсірелеуді, бейнелсер мен дыбысты реттеуге, қадрды тоқтату қондырғысын қолдануға, қандай да бір сюжетті қайталап көрсетуге мүмкіндік береді. Дереккөздер
Біз қамқормыз

Біз қамқормыз — "Қазақтелефильм" студиясының 3 бөлімді, ақ-қара түсті деректі фильмі (1969).. Фильм қазақстандықтар қамқорлығына алған Ленинградтағы әскери "Киров" крейсері теңізшілерінің күнделікті әскери қызметі мен өмір-тынысы жайында. Кадрда әскери [[флот]шыларға қамкорлық акциясын өткізу мақсатымен келген қазақстандық мәдениет пен өнер қайраткерлерінің іс шаралары көрініс береді. Режиссеры — Ә. Дүйімбаев. Дерекөздер
Болгар телеграф агенттігі

Болгар телеграф агенттігі (БТА) (Българска телеграфна агенция БТА) - мемл. ақпараттық агенттік 1898 жылы негізі қаланды . Софияда орналасқан. Мемлекеттік баспасөз құралдарына, радио мен теледидарға, мемлекеттік қоғамдық ұйымдарға ішкі және халықаралық хабар беретін негізгі ақпарат көзі болып табылады. БТА, ИТАР ТАСС және де басқа әлемдік агенттіктердің ақпаратын таратып, өз ақпарларын да шетелге жібереді. Мемлекет ішін де күніне 300 парақ таратса, шетелге 80 парақтай ақпарат таратады. 25 түрлі бюллетень және де орыс, ағылшын, француз, неміс, испан тілдерінде басылымдар шығарумен қатар өздерінің мерзімді басылымдарын шығарып тұрады. БТА-ның фотоқызметі болгар баспасөзін және теледидарын суретпен қамтамасыз етіп, түрлі ақпараттық өнімдерін шетелге таратады. Қызметкерлерінің жалпы саны 670 шамасында. Мемлекет ішінде 28, ал шетел де 25 тілшілері бар. БТА 65 ақпарат агенттіктермен байланыс жасап, ақпарат алмастырып отырады. Ол Еуропа альянсындағы баспасөз агенттігі ЕААР-қа мүше. Дереккөздер
Болгария баспасөзі

Болгария баспасөзі – Болгарияның мерзімді баспасөзі 19-ғасырдың 40 жылдарында пайда болды . Түрік өкіметінің қудалауына байланысты, болгар патриоттары алғашқы газеттер мен журналдарды шетелде шығарды. Ел ішінде мерзімді баспасөз тек 1878 жылдан бастап дами бастады. 1969 жылы Болгарияда 710 газет, 780 журнал шықты. Аса ірі газеттері: "Работническо дело" (1927) БКП ОК органы, "Земеделс ко знаме" (1902) болгар жер өңдеу халық Одағының органы, "Отечествен фронт" (1942) – Отандық майдан органы, "Труд" (1945) Кәсіпшілер Одағы орт. Кеңесінің органы, "Народна младеж" (1944) Димитровшыл коммунистік Жастар Одағы (ДКЖО) ОК органы, "Народна армия" (1944) Халық Қорғанысы мин-нің органы, "Поглед" (1930) болгар Журналистер Одағының органы. Журналдары: "Ново време" (1897), "Партиен живот" (1957) және "Политичес ка просвета" (1966) БКП ОК органдары, "Младеж" (1945) ДКЖО ОК органы, "Жената днес" (1945) болгар әйелдері комитетінің органы. Болгар телеграф агенттігі (Българска телеграфна агенция БТА) 1898 жылы құрылған. 1959 жылы Болгариядағы түрік жұртшылығы үшін түрік тілінде күнделікті программа енгізілді. "Отан" радиостанциясы шетелдерге арнап болгар, грек, түрік, сербхорват, араб, ағылшын (АҚШ, Ұлыбритания, Африка елдері үшін), француз (Африка елдері үшін), неміс, итальян, испан (Лат. Амер. елдері үшін) және эсперанто тілдерінде тәулігіне 24 сағат хабар береді. Б. телевизиясы 1959 жылдан бастап жұмыс істейді. Дереккөздер
Әмина әжейдің әңгімелері (бағдарлама)

"Әмина әжейдің әңгімелері" (бағдарлама) - мектеп жасына дейінгі бүлдіршіндерге арналған (Қазақтеледидары) хабар.. Қазақстанның Халық әртісі Әмина Өмірзақова жүргізген бұл бағдарламада танымдық, тәрбиелік мағынада әңгімелер қозғалып, қарапайым тілмен түсінікті етіп жеткізіледі. Әрі қарай мультфильммен жалғасады. Редакторлары - Бексұлтан Сариев, Шарипа Жамықаева. Дереккөздер
Жаһандар

Жаһандар (; 10 ақпан 1661 жыл — 11 ақпан 1713 жыл) — Ұлы Моғолдар патшалығының 9-шы падишаһы. Ұлы Моғолдар патшалығының негізін қалаушысы Бабырдың туажаты. I Акбардың неменесі. Толық атағы: Шаһиншаһ-и-Ғази, Әбілфатх Муиззуддин Мұхаммед Жаһандар Шаһ, Сайып-и-Қыран, Падишаһ-и-Жаһан, Шаһиншаһ-и-Ғази. Өмірбаяны Билеген жылдары 1712 жылдың 27 ақпанында I Баһадүр қайтыс болды. Оның балалары Жаһандар мен Азимуш Шан өздерін падишаһ деп жариялап, бір-біріне қарсы тақ үшін күрес бастады. 17 мамырда Азимуш Шан өлтірілді, және келесі 11 ай бойы Ұлы Моғолдардың падишаһы Жаһандар болды. Таққа отыруына дейін Жаһандар саудамен сәтті айналысты, Үнді мұхитында сапар жүзді және Синдтің субадары (наменгері) болды. 1712 жылдың 29 мамырда Жаһандар Лахорда падишаһ тәжін киді. Жаһандардың билігі өте сәтсіз болды. Ол жан-тәнімен өз бәйбішесі, бұрынғы биші Лал Кунварға бағынды. Гарем азғынды, шенеуніктер арасында сыбайлас жемқорлық тарады. 1713 жылдың 10 қаңтарында Жаһандардың жиені, Азимуш Шанның екінші баласы Фарук Сийяр Агра шайқасында падишаһ тас-талқан етіп, өз әкесінің өлімі үшін кек алды. Бұл жеңілістен кейін Карнатаканың субадары Мұхаммед Сағадатулла хан падишаһты озбыр деп айыптап, Фарук Сийяр жағына өтті. Жаһандар жиеніне қарсы күресте шетелден көмек көру үшін Османлы сұлтаны III Ахметке алым-салық төлеуге мәжбүр болды. Аградағы жеңілістен кейін Жаһандар Делиге қашады, алайда жаңа падишаһ болған Фарук Сийярдың бұйрығымен ұсталып, Лал Кунвармен бірге тұтқында болады. 1713 жылдың 11 ақпанында Жаһандар баскесерлердің қолынан қаза табады. Бұрынғы падишаһтың басы жаңа падишаһқа әкелінеді. Ал денесі Хумаюн кесенесінде жерленеді.
Болгария радио-, теледидары

Болгария радио-, теледидары – Министрлер Кеңесінің жанындағы радио және теледидар комитеті – мемл. қызмет атқарады . Болгария ұлттық радиосының негізі 1929 жылы қаланды. Болгар, ағылшын, неміс, орыс, испан, араб және француз тілдерінде тәулік бойына үш бағдарламада радиохабарлар таратады. Болгар ұлттық телевизиясының негізі 1957 жылы қаланды. Штаб пәтері – София қаласында. Дереккөздер
Болгария телевизиясы

Болгария телевизиясы – болгар елінің мемлекеттік телеарналар жүйесі . Болгария телеарналары: RE: TV – Болгарияның жаңалықтар арнасы, HipHop TV – музыкалық телеарна, Eco Bulgaria TV – табиғат, жан-жануарлар және қоршаған орта жайында деректі фильмдер мен бағдарламалар. Margo TV – музыкалық, жастарға арналған телеарна. 7 DNI TV – негізгі, басты телеарна, ВТК international – әскери телевизиялық арна. Скат ТВ – Қара теңіз аймағының телеарнасы. Eurofolk TV – Болгариялық музыкалық арна, музыкадағы белгілі бір бағыттарды ұстанады. Rodina TV – музыкалық арна, ұлттық, отандық бағыттарға баса назар аударады. Bagri TV – әмбебап телеарна. BNT – Болгария ұлттық телеарнасы. Дереккөздер
Әбілқасен Әміралин

Әбілқасен Әміралин (1912 жыл, Қарағанды облысы Ұлытау ауданы, Алғабас ауылы - 1991 жыл Жезқазған қаласы) - тележурналист. Жезқазған - Ұлытау өңірінен шыққан тұңғыш журналист. Қарсақпай ауданы "Қызыл Кенші", Ұлытау ауданы "Коммунизм туы" газеттерінде редактор, Қарағанды облысы "Советтік Қарағанды" газетінің бөлім менгерушісі болған. Жезқазған облыстық телерадиохабарларын тарату комитетінде бас редактор болып істеген. "Жамалым - жаным, амалым - наным", "Жөкей сот", "Май сасыса тұз себер, тұз сасыса не себер" атты және басқа мақалалары мен фельетондары танымал болған. 1943 жылы Шашубай мен Болманның айтысын ұйымдастырған, өзі ақын Иманжан Жылқайдаровпен айтысқан. Қарсақпай-Жезқазған өңірі өнеркәсібінің дамуы жайлы "Арқада туған алып" атты публицистикалық шығарма (1985) жазған. Қазақстан Журналистер одағынын алғашқы мүшелерінің бірі. Бірнеше медальдармен марапатталған.. Дереккөздер
Біз үштөбелікпіз

Біз Үштөбелікпіз -"Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1978). . Фильм барысы Бұл деректі комедия жанрындағы түсірілім. Үштөбе ауданындағы корей әуесқой артистерінің бағдарламасы әзіл ән, юморлы көріністерден тұратындықтан телетуынды комедияға қолайлы болды. Сол бағдарламаны негізге алып, сценарий жазылды. Сюжеттік желіге қыз бен жігіттің сүйіспеншілігі алынады. Жұмыстан кейін тракторын доғарып тұрған жігіт сәнді киінген автобуспен кетіп бара жатқан жастарды көреді. Ірі планда ол ұнатқан қыз көрінеді. Оларға ілесе алмай, кешіккен жігіт велосипедке мініп жүйтки жөнеледі. Жолда арыққа тайып құлап, үсті-басы бүлінеді. Соған қамығып жардың жағасында жалғыз шошайған жігіт әлдебір мұңды ән айтады. Кешкі табиғат. Сарғыш-қызыл көкжиек. Сылдырап аққан су көрініс береді. Параллель монтажда жігіттің ғашығы сахнада ән орындайды. Концерт біткен соң қыз жігітті іздейді. Жігіт алдынан шыға бере үстінің лас екенін көріп қашады. Қыз түнгі бақтан жігітті іздейді. Ән айтады. Осылай біршама концерттік нөмірлер беріледі. Фильмнің финалында екеуі табысып, қосылып ән айтады. Бүларды бүкіл өнерпаз қауым қоршап, табысқан сәтте фильм аяқталады. Режиссеры — Сон-и-Сон, операторы — Ә.Амангелдиев. Дерекөздер
Боливия баспасөзі

Боливия баспасөзі – Боливияда орналасқан мерзімді баспасөз . Боливияда бірнеше ондаған әртүрлі газеттер мен журналдар шығады.Барлық таралымның 90%-ы Ла-Паста, ал қалғандары Сукре мен Кочабамба қалаларында. Ең ірі газеттері консервативті бағыттағы: "Диа-рио" ("El Diario") 1904 жылдан шығады, оңшыл буржуазиялық газеті: "Ой" ("Ноу") 1969 жылдан, АҚШ монополиясымен байланысты реакциялық клерикал топтың органы "Пресенсия" ("Presencia") 1962 жылдан, БКП-ның органы "Унидад" ("Unidad") 1953 жылдан, "Пуэбло" ("El Pueblo") 1946 жылдан бастап шығады (апталық прогрессивті газет). Боливиядағы "Асосиасьон боливиана де радиодифусорас" және "Ди рексьон хенераль де радиоко муникасьонес" радиохабар компаниялары, 1970 жылдан бастап мемлекеттік телевизия компаниясы жұмыс істейді. Дереккөздер
Балықшылар таңы фильмі

«Балықшылар таңы» фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының 3 бөлімді, қазақ-орыс тілдеріндегі, ақ-қара түсті деректі фильмі (1974). Фильм Орал мен Каспий балықшыларының кәсіпшілігін, Гурьев қаласындағы Ленин атындағы балық консерві комбинатының жұмыс процестерін көрсетеді. Кадрда Каспий теңізі мен Орал өзен балықшылар кәсібі, бекіре ш-на қарасты ғылыми зерттеу институты жұмыскерлерінің тәжірибелік жұмыстары бейнеленеді. Режиссері – Т.Ыбыраев, операторы – Ю.Монашев. Дереккөздер
Әлем art

"Әлем art" – отандық телевизия тарихындағы қазақ әндерін орындайтын және ұлттық аспаптарда ойнайтын жас өнерпаздардың тұңғыш байқауы.. Үш тyр бойынша өткізілген байқауға 1500-ден аса үміткер қатысты. Оларды іріктеу кезеңдері мамыр айында (2007 жыл) Астана, Өскемен, Ақтау, Петропавл, Шымкент және Алматы қалаларында өтті. Мақсат – тележоба арқылы қазақ халқының дәстүрлеріне деген жастардың сүйіспеншілігін арттыру және дарынды әрі болашағынан зор үміт күттіретін жастардың өз өнерлерін көрсетулеріне жан-жақты жағдай жасау еді. "Тұран Әлем" банкі үлкен міндеттерінің бірі ретінде мәдениетті инвестициялау мен гуманитарлық дамуды қарастыратындықтан, аталмыш жобаға қолдау көрсетті. Жобаның басты идеясы әншілік және күйшілік өнердің дүбірлі додасын Қазақстан үшін жаңа да сапалы деңгейде өткізуге негізделген. Қатысушыларға қойылатын негізгі талаптар: артистік өнерінің болуы, қазақтың орындаушылық дәстүрлерін білуі және түсінуі, композицияның мазмұнын аша білуі. Дереккөздер
Бибісара Әмірова

Бибісара Әмірова (15 қыркүйек 1950 жыл, Қарағанды облысы, Бұқар жырау ауданы, Елтай ауылы) - тілші, ғалым. Өмірбаяны Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1989). Ғылыми жұмыс және халықаралық ынтымақтастық жөніндегі проректоры болған. Психология ғылымдарының докторы (2007), доцент. Ғылыми еңбектері * Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: "Оқу үрдісіндегі этникалық ұғымдардың өзгеруі" (1998). * Докторлық диссертациясының тақырыбы: "Тұлғаның әлеуметтену үрдісіндегі этникалық ұғымдардың генезисі мен динамикасы" (2007). Ғылыми қызығушылық саласы: әлеуметтану, тұлғаның этноәлеуметтануы; этникалық ұғымдардың психологиясы; ұлттық сана-сезім; менеджмент пен басқару психологиясы. Негізгі ғылыми басылымдарының тізімі: * Этнопсихологиялық зерттеулердің әдістері. Оқу құралы. (2001). * Этнопсихология. Оқу құралы. (2008). * Тұлғаның әлеуметтенуінің этно-психологиялық мәселелері. Ғылыми мақалалар жинағы.(1999). * Балалардың этникалық ұғымдары ерекшеліктерінің эксперименталды зерттеулері. Ғылыми мақалалар жинағы. (2000). * Методологические вопросы исследования этнических предубеждений. (2004). * Исследование проявлений этнических предубеждений в родственных отношениях казахов. (2005). * Этнические предубеждения - первичная предпосылка формирования национального самосознания. (2007). Дереккөздер
Боливия коммуникация басқармасы

Боливия коммуникация басқармасы (Superintendencia de Telecom municaciones) – Боливия мемл. радиохабар тарату қызметі. 1995 жылы негізі қаланды. Теледидар 1969 жылдан бастап қызмет жасайды, бір ғана арнасы бар. Оған үкімет бакылау жүргізеді. Дереккөздер
Біздің қамқорлығымызда

Біздің қамқорлығымызда— "Қазақтелефильм" студиясының 3 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті деректі фильмі (1968). Фильм Әскери Қызыл Ту орденді "Киров" крейсерін қазақстандықтардың қамқорлығына алғанына 30 жыл толу құрметіне арналған. Кадрда осы кезең аралығындағы оқиғалар, әскери хроникалар, соғыс жылдарында Қазақстанның Ленинградқа көмегі турасындағы дәйектер, 1943 жылы крейсерге келген 50 ерікті комсомол мүшелерінің тағдыры көрсетіледі. Олардың арасында Мұқас Мадиев, Темірхан Сапаров, Досжан Бәйішев, Михаил Рыбаков және басқалар көрсетіледі. Режиссеры — А. Нұғыманов, операторы — Ю. Монашев. Дерекөздер
Боливия телевизиясы

Боливия телевизиясы – Боливия мемлектіндегі телеарналар жүйесі. Боливия мемлекетінде сауаттылық денгейі төмен, соңдықтан халықтың үлкен бөлігі басылымдарға назар аудармай, тек теледидар карауға бет бұрған. Дегенмен, заң бойынша тыйым салынбағанымен сөз бостандығына қатаң тыйым салынған, цензураға жол берілген. Телевизия саласы арқылы жарнама жаксы дамыған. Боливияда жеке PAT компаниясы меншігіндегі арналар және Empresa Nacional де Bolivania атты мемл. телевизия да бар. Аталған жүйелер жеті станцияда және мемлекеттің әр жерінде хабар таратады. Боливияда жалпы саны 48 телестанция жұмыс істейді, оның сегізі түрлі университеттер қарамағында. Дереккөздер
Нұртілеу Бертайұлы

Нұртілеу Бертайұлы (11.5.1938 жылы Алматы облысы Шелек ауданы Бартогай ауылы) тележурналист . ҚазМУ-ні бітірген (1968 жылы). Университеттің соңғы курсында оқып жүріп Қазақ радиосының "Ауыл өмірі" редакциясына редакторлық жұмысқа орналасады. Кейін телерадио к-т жанындағы "Хаттар және социология" бөліміне аға редакторлық жұмысқа ауысты. 1975-1987 жылдары Қазақ ССР Ағаш және ағаш өңдеу Министрінің көмекшісі, осы салаға қарасты демалыс аймағының директоры болып жұмыс істеді. 1987 жылы Қазақ теледидарының ауылшаруашылығы хабарларына арналған "Серпін" бағдарламасына қатардағы редакторлықтан редакция бастығы қызметіне дейін көтерілді. Жетісулық қаламгер Н. Бертайұлының тағдыры ауыл өмірімен тығыз байланысты. Кезінде Ақтөбе аймағындағы балығы барымтаға түскен Қызылкөлдің сұлулығы мен байлығын қорғап қалу жолында өтімді де өткір хабарлар жасады. Оның "Кағажу қалған ауылдар", "Ауыл ажары", "Судың да сұрауы бар" (1988-1992), "Қалың қалай, шаруа?", "Әкіммен әңгіме" (1994-1997 жылдары) атты телехабарлар циклі осы жылдар ішіндегі еліміздің ауыл шаруашылығын насихаттаута сіңірген еңбегінің айғағы. Кезінде ел назарына іліккен егін орағына арналған "Ақ бидай" мен "Егінжай" телебағдарламаларын (1990-1994 жылдары) әзірлеуде де өзіндік қолтаңбасы бар. Ауыл өмірін, ауыл шаруашылығының өзекті мәселелерін насихаттауда мол тәжірибе жинақтаған Н. Бертайұлы 1995 жылы республикалық теледидардың Алматы облысындағы меншікті тілшісі болып тағайындалды. Осы мерзімде республикалық шаруалар қожалығы ассоциациясының "Фермер-информ" баспасөз орталығының директоры қызметін қатар аткарды. Оның отыз жылға жуық қаламынан туындаған шығармаларының ішіндегі шоқтығы биік тұратыны "Жер иесі" авторлық бағдарламасы. "Жер иесі" атты өлеңдер жинағы жарық көрді (2008 жылы). Алматы облысы Еңбекші Қазақ ауданының Құрметті азаматы. Алматы облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. Дереккөздер
Бангладеш радио және теледидары

Бангладеш радио және теледидары – Мемлекеттік қызмет атқаратын Бангладеш радиосы {Radio Bangladesh). 1971 жылы негізі қаланды. Tel: (2) 5062-06, Telex: 642221. Бангладеш теледидары (Bangladesh Television) — 1964 жылы негізі қаланды. 1971 жылдан бастап үкімет бақылауында. РОВ 456, Rampura, Dhaka 1219; Tel: (2) 40-01-31, Fax: (2) 8329-27. Дереккөздер
Буратино тәсілі

Буратино тәсілі - магнитофон таспасын жылдам немесе баяу айналдыру арқылы техникалық ақаулықты тиімді көркем тәсілге айналдыру туралы жаңалық..Бұл тәсілді бейнелеуші құрал ретінде ашқан режиссер– Роза Иоффе. Тәсіл "Алтын кілт немесе Буратиноның басынан кешкендері" атты балаларға арналған радиоспектакльде алғаш рет қолданылған. Осы аталған тәсілдің көмегімен ағаш адамның құлаққа жағымды сөздері, Қарабастың жуан дауыспен айтылған сөздері, қуыршақ артістердің жіңішке дауыстары, дуэттер, квартеттер құрылған. Ең бастысы - мұның бәрі бір ғана актердің дауысын әр қырынан құбылтудың жемісі еді. Дереккөздер
Бертыс видео

Бертыс видео – Қарағанды облысының Балқаш қаласынан күн сайын эфирге 4 сағат қазақ және орыс тілдерінде хабарлар тарататын телеарна . Меншік иесі ЖШС "Информсервис". Көпшілігінде көңілкөтерушілік ақпараттық бағыттағы бағдарламаларға мол орын береді. Бас редак-торы Наталья Саюшкина. Қалалық статусқа ие. Дереккөздер
Болат Болсанбек

Болат Болсанбек(25.3. 1940. Талдықорған облысы Аксу ауданы Көкөзек а.) – оқытушы, ғалым. ҚазМУ-ді бітірген (1963). 1963 жылы Жоғары Оқу жүйесінде ассистенттен бастап доцент, экономика пәндерінің кафедра меңгерушісі, унт.-тің бірінші проректоры, оқу орныңың ректоры, Қазақ КСР ЖОО минн.-дегі қоғамдық ғылымды окыту басқармасының бастығына дейінгі әртүрлі лауазымды қызметтер атқарды. Экономика ғыл. қанд., (1975), (диссерт. тақырыбы "Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың теориясы мен тәжірибесі"). "Телевидение және кино экономика тех. академиясының" профессоры (1999-2007). ҚазҰПУ қаржы-экономика ф-ті "Маркетинг" кафедрасының доценті (2007). Қазақ КСР ЖОО мин-нің грамоталарымен, алғысымен, ҚР Білім беру үздігі атағымен марапатталды (1972). Ғылымдағы ізденістер саласы: Еңбекті ғыл. ұйымдастыру, кәсіпкерліктің сыртқы ортасы, жеті ата қазақтың ежелгі демограф, статистикасы, стратег, маркетинг және аймақтық маркетинг мәселелері. ҚР БЕМ Экономика инт-ының "Экономикалық классика" секциясының құрамында (2006) "Мәдени мұра" Мемл. бағдарламаның жүзеге асуына қатынасып "Неоклассика" деп аталатын 4 томды қазақ тіліне аударды. 70-тен астам ғыл.зерттеу жұмыстары жарық көрген. Дереккөздер
Бангладеш сангбад сангаста

Бангладеш сангбад сангаста (БСС) {Bangladesh Sang bad San gastha BSS) –Үкіметтік ақпарат агенттігі. Даккада орналаскан. 1972 жылы негізі қаланды. 68/2 Rurana Pal tan, Dhaka 1000; Tel: (2) 23-50-36, Telex: 642202. Дереккөздер
Біздің Сәбит (фильм)

*Біздің Сәбит— "Қазақтелефильм" студиясының (1970) туындысы.. Фильм Леонид Соболевтен Сәбит Мұқанов туралы жақсы лебізімен басталады. Экранда Л. Соболев өзінің С. Мұқановпен 1934 жылы Жазушылар Одағының сьезінде кездескенін, одан әрі Мұқановтың қандай тұрғыдағы жазушы екендігін баяндап береді. Кішкене экранда Мұқановтың алып тұлғасы. Өз кітапханасында әлденені шұқшия оқып, ойлана отырып, әлденені өзінше пайымдайтындай. Бұдан әрі Мұқановтың жастар арасында, Қапшағай ГЭС-індегі кезеңдері кезектесе отырып көрсетілген. Телефильмде "Ботагөз" фильмінен көрініс бар. Бұлай дейтініміз көріністердің көрерменге қажет нәрсені айтып беруінде. Режиссер фильмге Асқар мен Амантай арасындағы келіспеушілік диалогтарды таңдаған. Мұнда режиссер адамдар арасындағы шиеленісті, тартысты алған. Мұқановтың "Сәкен туралы шығармалары" телефильмде әңгіме болса, екінші жағынан Қазақ драма театрында қойылып жүрген Сәкен Сейфуллин спектаклінен көрініс беріледі. Сәкен рөлінде ойнаушы артист Әнуарбек Молдабеков революция атынан тақпақтатып сөйлеп тұрады. Міне, фильмде Сәбеннің Шоқан туралы "Аққан жұлдыз" атты роман жазғандығы көрсетілсе, онда Шоканның бүгінгі шындығы, ескерткіші көрсетіледі. Енді Мұқановтың бір кезде Жамбылмен, Кенен Әзірбаевпен, Қарақалпақ достарында болуы, Шолохов, Фадеев, Әуезовтермен бір жүруі, туған ел төсінде, малшы қауым арасында бәрі жанды хроника арқылы баяндалады. Бұл фильмді көріп отырып, қазақ кеңес әдебиетінің алыбы С. Мұқановпен қайта бір кездескендей боласыз. Сценарий авторы - А. Сатаев, режиссері — Ә. Дүйімбаев, операторы -Кривинцов. *Біздің Сәбит— "Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті деректі фильмі (1971). . Фильм қазақтың талантты жазушысы Сәбит Мұқановтың шығармашылығы, қоғамдағы қызметі турасында. Шығарманың сюжеттік желісін К. Әзірбаев, С. Эйзенштейн, Л. Рошаль, Ж. Жабаев, Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов және екі мәрте Социалистік Еңбек Ерлері Ы. Жақаев, Н. Алдабергеновпен кездесулері құрайды. Жазушы Д. Соболевтің ілеспе сөзі Мұқановтың Одақтық әдебиеттегі орны мен маңызы турасында құнды пікірлер білдіреді. Фильмде "Ботагөз" кинокартинасынан үзінділер және мұрағаттағы хроникалардан да кадрлар көрсетіледі. Режиссеры — Ә. Дүйімбаев, операторы — Ю. Монашев. Дерекөздер
Мергул Берікболова

Мергул Берікболова (5.12.1961 жылы Семей облысы Жарма ауданы Жарма станциясы) тележурналист. ҚазМУ-ні бітірген (1985 жылы) . 1985-1990 жылдары Өскемен телестудиясында редактор, 1990-1992 жылдары "Айдын" шығармашылық бірлестігінің аға редакторы, 1997-1998 жылдары "Хабар" агенттігінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша меншікті тілшісі, 1999-2005 жылдары "Жас Алаш" газетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша меншікті тілшісі; 2005 жылы "Айқын" газетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша үйлестіруші меншікті тілшісі. Өскемен телестудиясында істеген жылдары қыз-келіншектерге арналған "Құралай", жастарға арналған "Жолдас", өзекті мәселелерге арналған "Күн тақырыбы" және "Алтай" ақпаратты бағдарламасының авторы әрі жүргізүшісі болды. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі (1986 жылы), "Жас Алаш" газетінің "Жыл журналисі" (1999 жылы), 2007 жылы облыс әкімі сыйлығының лауреаты (2007 жылы), облыс әкімінің Алғысхатымен марапатталған (2009 жылы).Қазақстан Республикасы Президент сыйлығының иегері,Республикалық Нұр Отан халықтық демократиялық партиясы "Нұрсұңқар" байқауының жеңімпазы (2010 жыл). Мәдениет және қоғам қайраткері.Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 20 жылдығына орай медальмен марапатталған.Белгілі журналист, қарымды қаламгер Мергүл Мырзағалиқызы Қазақстан журналистика саласында, бұқаралық ақпарат айдынында өзінің өзекті мақалалары, тамаша очерктері, мықты телевизиялық сюжеттері арқылы танылған. Әсіресе тіл мәселесі, тұрмысы төмен отбасылардың мұң-мұқтажы жайында жазылған сюжеттері, индустриялды инновациялық бағдарламалар жайында жазылған зерттеу материалдары, Елбасының "Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру" бағдарламасы жайында жазылған өзекті мақалалары бар. Сонымен қатар журналист Қытай, Монғолия, Мысыр,ҰлыБритания, Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан мемлекеттерінде де болып, арнайы репортаждар, телевизиялық сюжеттер әзірлеген. Дереккөздер
Едіге Болысбаев

Болысбаев Едіге (8.4 1950. Алматы облысы Бақанас а.) – кинорежиссер. Мәскеудегі Бүкілодақтық Кинематография институтын (шебер И.Таланкин мектебін) бітірген (1985). "Қазақтелефильм' студиясында өзінің алғашқы "Отбасылық альбом" қысқаметражды көркем фильмін түсірді. Ол Орталық теледидардан көрсетілді. Е.Болысбаев 1974 жылдан бастап «Қазақфильм» киностудиясында режиссердің ассистенті, режиссер. Режиссер ретіндегі алғашқы туындысы қысқаметражды көркем фильм "Күсен-Күсеке". Фильм қаламгер Сайын Мұратбековтың осы аттас әңгімесінің желісі негізінде жасалған. Жас режиссер осы картинаны жасаған кезінде өзінің шығармашылығын бағыттағы өзгеше таланты мен танылып, бүгінгі заман ауылының көркем келбетін басқа қырынан сомдады. КСРО Кинематографистер Одағының мүшесі (1989). Дереккөздер
Хусейн Әмір-Темір

Хусейн Әмір-Темір (17 қаңтар 1940 жылы, Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, А.Тоқмағанбетов ауылы) - режиссер.. Алматыдағы өнер институтын (Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген (1965). 1965-1967 жылдары С.Сейфуллин атындағы Қарағанды облысы драма театрында актер әрі актер шеберлігі сабағының оқытушы, 1967-1990 жылдары Н.Бекежанов атындағы Қызылорда облысы драма театрында актер, режиссер, бас режиссер, 1992-2003 жылдары Б.Римова атындағы Талдықорған драма театрында бас режиссер болып қызмет еткен. 2003 жылы Қызылорда драма театрының көркемдік жетекшісі. 20-дан астам рөлде ойнап, 200-ге жуық қойылымды сахнаға шығарған. VI, X, XI Қазақстан Республикасы Театрлары фестивальдарының лауреаты. "Еңбектегі ерлігі үшін", "Еңбек ардагері" медальдарымен және бірнеше дипломдармен марапатталған. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері (2000). Дереккөздер
Бангладеш телевизиясы

Бангладеш телевизиясы – Бангладештегі алғаш телевизия сигналы. Бұл телевизия 1964 жылы 25 желтоқсанда пайда болған. Оған негіз болған БТВ мемлекеттік арнасының ашылуы. Содан 1990 жылы дейін БТВ аталмыш елде виртуалды монополия болып қала берді. Кейін басқа арналар қосылып, кейбіреулері жабылып та үлгірді. Бангладеш мемлекеттік телеарналарында саяси оппозицияға байланысты ақпаратты көру мүмкін емес. Көбінесе ағартушылық бағытқа баса назар аударылады. 1999 жылы Bangla атты алғаш сандық арна ашылды. Бұл отбасының барлық мүшелеріне арналған өте тартымды арна. Бенғалдықтар арасында өте танымал. Бангладеш арналары: Бангладеш телевидения (БТВ) Дакка, ATN Bangla Дакка, Ekushey Television Limited (ETV) Дакка, Channel I Dhaka, Ruposhi Bangla Television New York (USA), ATV Bangladesh. Дереккөздер
Большевиктер (фильм)

"Большевиктер" – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, қазақ тіліндегі фильмконцерті (1987). Қазақ КСР Халық арт. Р.Сейтіметов Мұкағали Мақатаевтың "Большевиктер" поэмасын оқиды. Реж.– Т.Ыбыраев, oператоры – А.Федулов. Дереккөздер
Беріктік негізі фильмі

«Беріктік негізі» фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ қара түсті деректі филқьмі (1975 жылы) . Фильм сейсмологтардың жұмыс процестерін, құрылыс обьектілерінің беріктігін, олардың сейсмикалық төзімділігін тексеру сәттерін көрсетеді. Кадрда 1887 жылы жер сілкінісі кезіндегі суреттер, Ашхабадта (1948 жылы) және Италияда (1971 жылы) жер сілкіністерінің зардаптарының көріністері беріледі. Реж. М.Байқанов, операторы А.Коптев. Дереккөздер
Нөгербек Біләлов

Нөгербек Біләлов (12.9. 1936 жылы, Павлодар қаласы - 1991 жылы, Павлодар қаласы) — радиожурналист.. Еңбек жолы Еңбек жолын облыстық радиода бастап (1959), Алматы Жоғары партия мектебін бітірді (1971). Республикалық радионың Павлодар, Қарағанды облыстары бойынша меншікті тілшісі болып (1972-74) қызмет етті. КСРО және Қазақ ССР-3 Мемлекеттік телерадио комитетінің грамотасымен марапатталған. Облыстық Журналистер одағы сыйлығының лауреаты. Дерекөздер
Төлеген Берішбаев

Төлеген Берішбаев (1.12.1950 жылы Гурьев облысы Махамбет ауданы Қызылту ауылы) журналист . ҚазМУ-ні бітірген (1974 жылы). Облыстық "Атырау" тазетінде тілші, бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары, "Лениншіл жас" газетінің Батыс өлкесі бойынша меншікті тілшісі, Құрманғазы аудандық "Серпер" газетінде бас редактор болған. Атырау облысы теледидарының бас редакторы (1993 жылы), "Атырау телерадиокомпаниясы" төрағасы (1995-1999 жылдары), ҚР Парламенті Мәжілісінің баспасөз хатшылығында, Қазір ТШО ЖШС (Теңізшевройл) бірлескен кәсіпорнында жұмыс істейді. "Жерге сыр, елге сыр", "Журекте тұнған сағыныш" кітаптары жарық көрген. Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі. Дереккөздер
Әлем елдерінде телехабарлар тарату процесі

Әлем елдерінде телехабарлар тарату процесі – соғыстан кейін шетелде де теледидар тез қайта қалпына келтіріле бастады.. Англияда теледидар хабарларын тарату 1946 жылы Еуропаның қалған елдері мен Жапонияда 1952-53 жылдары қайта қалпына келтірілді. ГДР-да теледидар хабарлары 1952 жылы 21 желтоқсанда басталды. Прага теледидарының бірінші хабары 1953 жылы 1 мамырда берілді, ал келесі жылы КСРО-ның техникалық көмегінің арқасында Еуропаның басқа да елдерінде телехабарлар тарату басталды. Бастапкыда телекөрермендердің саны аз болды. Мысалы, ГДР-да 1954 жылы бар-жоғы 4000 телевизор болды. Жапонияда 1953 жылы көктемде үш телеорталық (Токио, Осака, Нагоя) жұмыс істеді, хабарларды бар-жоғы 886 телевизор қабылдады, олар негізінен шетелдік өндірістің өнімдері еді. Алайда 2-3 жылдан соң радио-техникалық аппаратура өндірісінің тәжірибесі бар елдердің барлығында телевизорлар шығару жолға қойылды, ал теледидар антенналары бүкіл дүниежүзі қалалары мен ауылдарындағы ғимараттардың шатырларынан тұрақты орын ала бастады. 1955 жылы үлгілік телеорталықтар Ригада, Харьковта, Минскіде, Таллинде, Свердловскіде (казіргі Екатеринбургте) жумыс істей бастады. Дереккөздер
Ермұрат Бапи

Ермұрат Сейітқазыұлы Бапи (Бапиев) (1959 жылы 7 наурызда Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Қарабұлақ ауылында дүниеге келген) – журналист. Найман руынан шыққан. ҚазМУ-ді бітірген (1985). Еңбек жолын 1976 жылы Зайсан ауданы "Достық" газетінде тілші, университетті бітіргеннен кейін "Коммунизм туы" газетінде тілші, аға тілші, бөлім меңгерушісі, "Социалистік Қазақстан" газетінде тілші, аға тілші (1985-95), Қазақ радиосы бас директорының орынбасары, коммерциялық және тапсырыстық бағыттағы бағдарламалар редакциясының жетекшісі, ҚР Премьер Министрінің баспасөз қызметі жетекшісінің орынбасары (1995-97), "Реформа" орталығының консультанты (1998-99), желтоқсан 1999 жылы "Солдат" газетінің бас редакторы. Қазір "Тасжарған" газетінің бас оқырманы. Дереккөздер
Төлеу Әмірханов

Төлеу Әмірханов (10 сәуір 1941 жыл, Павлодар облысы, Май ауданы, Май ауылы - 2000 жыл Павлодар қаласы)- тарихшы-тілші, тележурналист.. Қазақ пединститутын бітірген (1965). Май ауылында орта мектеп мұғалімі (1965-1973) болған, Май ауданы партия комитетінде нұсқаушы, бөлім меңгерушісі (1973-1980) ретінде жұмыс істеген, Аманкелді орта мектебінде директор (1980-1981), Май ауданы "Шамшырақ"-"Маяк" газетінде редактордың орынбасары (1981-83), Павлодар облысы телерадиокомитетте редактор 1983-93) болып, "Жаналықтар" ақпараттық редакциясында қызмет еткен. "Адам және заң", "Апта экраны" бағдарламаларының авторы. Облыстық Журналистер одағы сыйлығының иегері. Дереккөздер
Бейнежазудың киноға түсіруден басты ерекшелігі

Бейнежазудың киноға түсіруден басты ерекшелігі – ол бейнепленкаға жазылады. Кинода түсіріледі деген термин болса, мұнда жазылады. Бейнелента дыбыс жазатын магнитті лентаға ұқсас, тұқымдас (екеуінің табиғаты жақын, екеуі де күміс емес, ферромагниттен құралады ғой) болғандықтан, бейнелента суретті дыбыс секілді жазады деп кеткен болу керек. Расында,бұл бейнепленка кинопленкадан гөрі магнитті лентаға жақын. Кинопленка секілді мұны химиялық жолмен өңдеудін керегі жоқ. Ол бірден көрсетіледі. Дереккөздер
Білгенге маржан

Білгенге маржан — ұлттық мектепті бітірушілер мен мектеп жасына дейінгі балаларға арналған циклді жоба түріндегі хабар. . Хабардың мақсаты — ана тілін жетік білу, әрі осы лексиконды күн сайынғы қолданыста пайдалану. Эфирге берілу мерзімі аптасына 1 рет. Ұзақтығы — 15 минут. Дерекөздер Білгенге маржан Бала кезімізде ата-ананың айтқан ескертулеріне көп мән бермесек де, мұқият орындадық. Ендігі жерде атадан қалған, санамызда маржандай тізілген өнеге-өсиетті ұрпаққа жеткізу - парызымыз. Жақсыдан жадыңа алған бір ауыз сөз, Асықпа түспеді деп қолыма тез. Дамылсыз іздеуіңе ерінбесең, Керегің өміріңде болады кез. "Дүниеде нені арман етсең де іздемей қолыңа түспейді. Керегіңді іздеу жолында жалықпа да торықпа" дейді халық тағлымы. Әкем әркез аяқкиімнің бас жағы, шайнектің шүмегі, үй сыпыратын сыпыртқыштың басы құбылаға (құбыла деп күнбатысты айтады) қарап тұру керек деп үйрететін. Сол кезде бұл заттардың барлығы таспих санап тұрады екен. Яғни отбасы адамдарының мүддесі, тілегі қабыл болып, игі істерін тәңірі қолдайды. Анам әркез ескертіп отыратын: - Ер адамға аяғыңды тигізуге болмайды, - деп. Әйел затының аяғы тиген ер адамның жолы болмайды. Ер азамат - ол әкең, ағаң, бауырың немесе өмірлік жарың. Бұлардың қай-қайсының да жолы болып, мақсатына жетуін әйел заты "қарлығаш қанатымен су шашады демекші", қолынан келгенше қолдайды. Бұдан да басқа адам баласы малға, жан-жануарға, ыдыс-аяққа, кітапқа, дастарқанға басқа да қасиетті заттарға аяқ тигізуге болмайтынын білеміз. Көп жағдайда адам баласы қолы бос болмаған жағдайда, есікті аяғымен ашып жатқанын байқап қалып жатамыз. Ата-бабаларымыз үй, есік, босаға сияқты қасиетті нәрселерді қастерлей білген. Ертеде үйге келген адамның дос немесе қас екенін үйге келген бойда бақылап білген екен. Егер босағадан аттап өтпей, босағаны аяғымен басып кірсе, жау немесе дұшпан келгенін айтқызбай сезіп білген. Босағаны басып тұруға, есікке аяқ тигізуге, есікке керілуге болмайтынын біліп отырсақ та кей кезде бұның бәрінен бейхабар балаларымызға уақыт бөліп түсіндіре бермейміз. Бабалар тағлымынан Досыңа достық - қарыз іс, Дүшпаныңа әділ бол. Асығыс түбі - өкініш, Ойланып алмақ - сабыр бол. (Абай) Ілім үйреніп, содан соң оны басқаларғаүйретпеу - мол дүние жиып, оны керегіне жаратпай, көміп қойғанмен бірдей. Қанағат - әрі қазына, әрі қасиет. Ғалымдар - қоғамның шамшырағы. Көпке қызмет ететін адамның бес қасиеті болсын * бір көзің жүз көзден артық көре біліп, екінші көзің көрсоқырдан бетер көрмейтін болсын. * бір құлағың сақ болса, екінші құлағың керең болсын. * көңілің керуен сарайдан кең болсын, естіген, көргеніңнің бәрін көңілңе сыйғыза біл, әрі сақтай біл. * естігенінің бәрін қайталаушы болмасын, жақсы да ақылды сөзді ғана айт. * әрі бал төгетін, әрі зәр төгетін тілі болсын. Рахат пен қайғы жолдас Рахат іздесең - бейнетінен қорықпа, қуаныш іздесең - қайғысынан қорықпа. Жамандық қылсаң - пәле күт, бәріне де зауал бар. Адамды екі нәрсе қартайтпайды: бірі - жақсы мінез, екіншісі - жақсы сөз. Жазасын тартпайтын жамандық болмайды. Адамның сөзі - ақылының таразысы. Мұқтаждық - мың өнердің анасы. Егер әркім өз пиғылын арамдық ойдан тазартатын болса, бүкіл ел ұры-қарыдан, зиянды әдеттен пәк болар еді. (Шыңғыс хан).
Беташар фильмі

«Беташар» фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 1 бөлімді, қазақ-орыс, ұйғыр тілдеріндегі деректі фильмі (1985 жылы) . Кеңес үкіметі кезінде ұлттық салт-дәстүр тақырыбына шығарма жасаудың машақаты көп болатын. Цензуралық шектеулерден өтіп, түсірілген осы орайдағы алғашқы телефильмдердің бірі үйлену тойындағы "Беташар" дәстүрін көрсетуге арналған. Мұнда әндете өсиет айтып, келіннің беті ашылады. Ескі жоралғы ұлттық мәдениеттің бір элементі ретінде той салтанатына сән беріп, заманауй өмірге келіп өріледі. Телефильм Шымкент облысында түсірілген. Оның кейіпкерлері шынайы өмірден алынған. Үйлену рәсімін "ойнайтындар" аупартком хатшысы мен озат шопанның балалары. Реж. Т. Ыбыраев, операторы А. Федулов. Дереккөздер
Бейнежексұрындық

Бейнежексұрындық – мазмұны мейірімсіз, натурализммен және бұзылғандыкпен анықталатын бейнефильм. 1982 жылы Ұлыбританияда осындай тақырыптағы бейнефильмдерді көрсетуге қарсы компания жұмысы басталды. Соның нәтижесінде оны көрсетуге тыйым салынды; 1984 жылы бейнежазу туралы заң қабылданды; соған сәйкес бейнефильмдер кинофильмдердей ұқсас классифиқацияға сәйкестендірілді және оны көрсетуге арнайы сертификат берілетін болды. Дереккөздер
Бетон өндірісіндегі пневмоавтоматика

«Бетон өндірісіндегі пневмоавтоматика» – "Қазақтелефильм" студиясының 1 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті деректі фильмі (1973 жылы) . Фильм бетон дайын жасайтын қоспаларды дайындау процесін автоматтандыру мәселесін көтереді. Кезінде жоғары өнімділікке жол ашатын пневмоавтоматика қондырғысының жұмысы туралы бейнебаян жасалады. Режиссер М. Байқанов, операторы А. Коптев. Дереккөздер