kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Бөдене ауылдық округі

Бөдене ауылдық округі — Атырау облысы Индер ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Әкімшілік орталығы әрі жалғыз елді мекені – Бөдене ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1560 адамды құрайды. Тарихы 1950 жылдан ұсақ шаруашылықтарды қосып, ірілендіру басталды. Бөдене ауылдық кеңес аумағындағы “Екпінді” ұжымшарына көршілес Индер ауылдық кеңесіндегі “Алғашық”, “Алғабас” ұжымшарлары қосылып, Сталин атындағы ұжым құрылды. 1953 жылдан бастап “Коммунизм таңы” деп аталды. 1963 ж. ақпанда “Коммунизм таңы” Жарсуат кеңесі аумағындағы “Жамбыл” ұжымшарына қосылып, Жамбыл атындағы кеңшар аталып, сол жылы қазан айында “Индер” көкөніс кеңшары құрылды. Инфақұрылымы Округте 11 шаруа қожалығы, «Бөдене» орта мектебі, "Балбөбек" бөбекжай бақшасы, емхана және байланыс бөлімшесі жұмыс істейді. Дереккөздер
Серғали Көшербаев

Серғали Көшербаев (1944 ж. т., Шәуілдір ауылы) – онколог ғалым, медицина ғылымдарының докторы. Өмірбаяны Ақтөбе мемлекеттік медицина университетітін бітірген (1966). 1966 – 1967 жылдары дәрігер, 1967 – 1968 жылдары дәрігер-терапевт, 1968 – 1989 жылдары Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институты химия-терапия бөлімінде клиникалық ординатор, кіші ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер болған. 1989 – 1994 жылдары облыстық онкологиялық диспансердің (Шымкент қаласы) бас дәрігері, 1994 жылдан Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік медицина академиясында онкология, сәулелік диагностика, сәуле терапиясы кафедрасының меңгерушісі. Еңбектері 1 ғылым кандидатын тәрбиелеген. 110 ғылыми еңбегі, 1 монографиясы, 1 авторлық куәлігі бар. Шығармалары * Лучевое и химилучевое лечение рака пищевода, А., 1989; Способ лечения злокачественных опухолей, Авторское изобретение. Сілтемелер
Құрманғазы ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

Құрманғазы ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. 2022 жылға дейін Чеботарёв ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Құрманғазы, Аманат ауылдары кіреді. Орталығы – Құрманғазы ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 470 адамды (243 ер адам және 227 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Иманбұрлық өзені

Иманбұрлық – Есіл алабындағы өзен. Географиялық орны Солтүстік Қазақстан облысының Айыртау және Шал ақын аудандары жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 177 км. Бастауы Бастауын Имантау көлінен алып, Коноваловка ауылы (Шал ақын ауданы) тұсында Есілге оң жағынан құяды. Гидрологиясы Өзен аңғары жоғарғы бөлігінде тар, төменгі ағысында Иманбұрлыққа ұзындығы шағын 13 сала құяды. Жылдық орташа су ағыны құяр тұсында 1,13 м 3 /с. Өзенде таутан, сазан, шабақ, аққайран бар. Дереккөздер
Құрманғазы ауылдық округі (Атырау облысы)

Құрманғазы ауылдық округі (2018 ж. дейін Ганюшкин ауылдық округі) — Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Құрманғазы ауылы. Ескі Әуежай ауылы 2008 жылдан бастап Құрманғазы селосының құрамына енгізілген. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 14532 адамды (7242 ер адам және 7290 әйел адам) құрады. Сипаттамасы Құрманғазы (Ганюшкино) ауылдық округі шығысында Еңбекші, батысында Орлы ауылдық округтерімен шектеседі. Округ көлемінде 59 көше атауы бар. Инфрақұрылымы Құрманғазы ауылында аудандық емхана, аурухана, жұмыспен қамту, мәдениет үйі, спорт кешені, мұражай, телекоммуникация бөлімі, «Казпошта» мекемесі, аудандық кітапхана, «Атырау Жарық» АҚ, Құрманғазы Газ шаруашылығы, «Кұрманғазы жолдары» мекемесі, көптеген кәсіпорындар, мейрамханалар, кафелер, асханалар, сауда орындары орналасқан. Құрманғазы ауылдық округіне қарасты «Абай», «Ломоносов», «Бегалиев», «Әуезов», «Зейнолла Серікқалиұлы» атындағы мектеп интернаты, жалпы білім беретін мектептер, Агротехникалық колледж, «Мерей», «Өркен», «Айбөбек», «Балауса», «Балбөбек», «Нұршуақ» бала – бақшалары жұмыс жасайды. Округ әкімдері Құрманғазы селолық кеңес төрағасы қызметінде Воронцов, Төкенов, Александр Кокарев, Байке Қусайнов, Илларион Плотыцын, Шамардан Бралин, Аділбек Қалиев, Жұмахмет Бақышов, Мусагалиева, Садыхов, Отар Юсупов, Сайфолла Білгалиев, Нина Носкова, Хамида Имгамова, Қапиз Такішов, Қисмет Кабдешов, Қабдығали Казиев, Лидия Жанова, Қадырбай Жармұхамбетов, Әбілхан Құрманов, Болатбек Шурин, Айболат Амірғалиев, Нұрлан Мертаев, Нұрлығайын Құрманғалиев, Майнна Дощанова, Аян Тәжібаев, Мұрабек Мұғалім нәтижелі еңбек етті. 2020 жылдың 18 наурызынан бері бұл лауазымды Абдуррахман Мұса Рахметұлы атқарып келеді. Округтегі тарихи және мәдени ескерткіштер * Кеңес Одағының Батыры А.Н.Афанасьевтің мүсіні * Кеңес Одағының Батыры А.Н.Афанасьев тұрған үйдегі мемориалдық тақта * Жауынгер интернационалист Б.Бегалиев оқыған Абай атындағы мектептегі мемориалдық тақта * Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жерлестерге қойылған обелискі * Құрманғазы Сағырбайұлының мүсіні * Ұлы Октябрь революциясына қатысқандарға қойылған ескерткіш * Орыс-қырғыз училищесі — 1895 жылы М.Ш. Бекмұхамбетов салдырған. 1895-1918 жж. екі кластық орыс-қырғыз училищесі, 1918-1933 жж. мектеп-коммуна, 1933-1986 жж. Абай орта мектебінің жатақханасы, 1986-2011 жж. Д. Нұрпейісова атындағы өнер мектебі орналасып, 2011 жылы аудандық балалар кітапханасына берілді. 2014 жылы ғимарат өртке оранып, 2018 жылы қайта қалпына келтірілді. Дереккөздер
Рауан

.]] «Рауан» – жеңіл өнеркәсіп кәсіпорны, ЖШС 1991 жылы құрылған, Қаратау қаласында орналасқан. Қызметінің негізгі бағыты – елтірі шикізатын сатып алу, оны өңдеп, тон, қолғап, т. б. былғары бұйымдар тігу. Кәсіпорын өнімдері Қазақстан мен Ресей қалаларына шығарылады. 1999 жылдан бұл серіктестік «Көктал» минералдық суын шығарады, ол Астана, Алматы, Атырау, Павлодар, т. б. қалаларда сатылады. Су шығаратын цехтың өнімділігі – сағатына 1000 бөтелке. Кәсіпорынның қосалқы шаруашылығы бар, онда терісі үшін қойдың меринос тұқымы, құндыз өсіріледі. Дереккөздер Сілтемелер * Кәсіпорын * Қаратау
Куйбышево

Куйбышево - Шымкент қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Қатынкөпір ауылдық округi құрамында. Шымкент қаласынан солтүстік-батысқа қарай 3 км жерде орналасқан. Тұрғыны 5,6 мың адам (2003). 1934 жылы артель, кейінірек Куйбышев ұжымшары болып құрылды. 1960 жылдан бірнеше ұжымшарлардың бірігуінен пайда болған 21-партсъезд атындағы ірі кеңшардың бөлімшесі болып келді. Ауылда орта мектеп, мәдениет үйі, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, т.б. мекемелер жұмыс істейді. Сілтемелер
Александр Иванович Величко

Александр Иванович Величко (1925 ж. туған, Бадам станциясы) – «Даңқ» орденінің толық иегері. Әскерге 1943 ж. Арыс аудандық әскери комиссариатынан шақырылған. 1, 2, 3-Украин майдандарында ұрыстарға қатысты. Ленин орденді, Суворов орденді Қызылтулы 15-Харьков гвардияшыл атқыштар дивизиясында қызмет атқарды. Дереккөздер
Геолог ауылдық округі

Геолог ауылдық округі – Атырау қалалық әкімдігі аумағында болған бірлік. Бұрын Придорожный ауылдық округі деп аталған. Құрамына Геолог, Бірлік, Новокирпичное ауылдары, Қарабатан, Теңдік темір жол станциялары және 496 темір жол айрығы кірді. Орталығы – Геолог ауылы болды. 2019 жылы елді мекендері Атырау қаласының құрамына енгізілуіне байланысты ауылдық округ таратылған. Халқы 1999 жылы округте халық саны 6333 адам болса, 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша 11716 адам тұрады. Дереккөздер
Чиров ауылдық округі

Чиров ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Чирово, Балабаново ауылдары кіреді. Орталығы – Чирово ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 377 адамды (210 ер адам және 167 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Николай Иванович Кульков

Николай Иванович Кульков (1923, Ульянов облысы – 1974, Шымкент) – соғыс және еңбек ардагері. «Даңқ» орденінің толық иегері. Өмірбаяны 1936 жылы отбасы Шымкент қаласына көшіп келген. 1942 жылы авиация мектебін бітіріп, әскери-теңіз авиациясы училищесіне оқуға түседі. 1942 жылы қараша айында өз еркімен майданға аттанып, 23-гвардиялық атқыштар дивизиясының 84-гвардиялық атқыштар полкінің барлаушысы болды. Сталинград түбінде алғашқы ұрысқа кіріп, соғысты Неман жағалауында аяқтады. Елге ІІ топтағы мүгедек болып оралып, 17 жылдай Шымкент мақта-мата комбинатында бас бухгалтердің орынбасары болып істеді. Дереккөздер * Белан П.С., Доблесть солдатская, А., 1974. Сілтемелер
Дамбы ауылдық округі

Дамбы ауылдық округі — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Дамбы, Амангелді ауылдары кіреді. Орталығы – Дамбы ауылы. Округ жөнінде мәліметтер Ауылдық округ Атырау қаласынан оңтүстік-батыс бағытта 18 км. қашықтықта орналасқан. Округ оңтүстігінде Каспий теңізімен, солтүстігінде Жайық өзенімен, батысында Каспий теңізімен, шығысында Атырау ауылдық округімен шектеседі. Округтің жалпы көлемі 2610 га құрайды, оның ішінде егін егетін жері 18,0 га. 1991 жылғы теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты егістік және жайылымдық 4100 га жер су астында қалды. Дамбы елді мекенінің жер көлемі - 196 га, Амангелді елді мекенінің жер көлемі - 850 га, Пешной жер көлемі - 44 га, бос жатқан жерлер - 1530. барлығы 2610 га жер. Тарихы Дамбы селолық советі (Дамбы ауылдық округі) 1954 жылдың желтоқсан айында құрылған. Гурьев облыстық атқару комитетінің Новобогат ауданындағы балықшы колхоздары «Дамбы» елді мекеніне көшіру туралы шешімнің негізінде 1955 жылдан бастап Новобогат ауданынан балықшы колхоздар көшіп келіп, Жайық өзені бойына орналаса бастаған. Селолық советті құрушы ұйымдастыру тобы (комиссия) құрылып, оны Батырғали Жанғалиев басқарған, кейіннен өзі осы Советтің алғашқы төрағасы болып сайланған. 1956 жылы Дамбы селолық кеңесі қарамағына «Социалистік жол», «Амангелді», «Қызыл балық», «Жамбыл» колхоздары енген. 1984 жылы Дамбы селолық советі құрамынан Атырау селолық советі бөлініп шығып, оның құрамына Құрманғазы, Қызыл балық, Жаңаталап ауылдары енді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 4196 адамды (2048 ер адам және 2148 әйел адам) құрады. Климаты Дамбы ауылының аумағы қамысты, тұзды аймаққа жатады, қысы аязды, жазы ыстық та, құрғақ болады. Қар өте сирек жауады, көбіне қаңтар, ақпан айларында. Қыста көбіне жел шығыстан, терістік шығыстан, ад жазда терістік батыстан соғады. Ауаның орташа жылдық ылғалдылығы 61 пайыз, ал қыста 78, жазда - шілде, тамыз айларында 40-43 пайыз болады. Флора және фаунасы Каспий теңізінің қамысты аймақтарындағыдай даласында алабота, жантақ, сораң, ал Жайық жағасында құрақ, қоға өседі. Аңдардан қасқыр, қояндар, түлкілер бар, қамыс арасында сиректеу қабан кездеседі. Сарышұнақтар, тышқандар бар, бауырмен жорғалаушылардан жыландар, кесіртке және бақа көп. Құстардан қара қарға, сауысқан, торғайдың бірнеше түрі, теңіз жағалауында үйрек, қаздар, шағалалар, сүңгуірлер бар. Ауыл суреттері Дереккөздер
Юрий Васильевич Кунгурцев

Юрий Васильевич Кунгурцев (16.4.1936, Ресей, Қорған облысы Мокроусов ауданы Пороги ауылы – 2003) – жазушы. Өмірбаяны Свердловск мемлекеттік университетін бітірген (1962). Ұзақ жылдар бойы Шымкентте орыс тілінде шығатын облыстық газетте қызмет істеп, әдеби қызметкерден редакторлыққа дейінгі жолдан өтті. Оңтүстік Қазақстан және Кунгурцев Оңтүстік Қазақстан Кунгурцев үшін шын мәніндегі шығармашылық отан болды. Оның барлық шығармалары дерлік осы өңір туралы жазылған. Шығармалары «Колодец Жексена», «Оставайся слушать журавлей», «В четверг, дождливый день», «По высокой траве – берега», «Прямой свет», «Свет негасимой звезды» кітаптары жарық көрген. Е.Тұрысовтың, Д.Досжанның, Қ.Төлеметовтың, Ә.Қалмырзаевтың кітаптарын орыс тіліне аударған. Дереккөздер
Жаңаталап ауылдық округі (Атырау облысы)

Жаңаталап ауылдық округі — Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін Киров ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Хиуаз, Жасарал, Үлкенкүйген, Шағырлы ауылдары кіреді. Орталығы – Хиуаз ауылы. Тарихы Жаңаталап ауылдық округінің негізі 1920 жылы «Жасен шағырлысына» құрылған ауылдық кеңестен басталады, көп кешікпей Шешеген аралына көшіріліп, Нұржау кеңесі деп аталған. 1933-34 жылдары Дыңғызыл ауылдық кеңесінен бөлінген Қарағайлы ауылдық кеңесі Нұржау кеңесіне келіп қосылды да Зормата кеңесі деп аталды. 1962 жылы Зормата ауылдық кеңесі Дәшінге көшірілді де, Киров ауылдық кеңесі болып өзгерді. 1930 жылы Нұржауда Талап балық қабылдау-өңдеу батағасының негізінде құрылған «Қазақстан» балықшылар артелінен 1934 жылы «Жаңа талап - Коминтерн», «Жамбыл» колхоздары бөлініп шықты. 1962 жылы Киров және Зорматадағы «XX партсьезд» бірігіп Киров совхозы құрылды. Сол жылы «Киров» селолық кеңесі ұйымдасты. Округте 30 жылдары ашылған Каганович атындағы бастауыш мектеп кейіннен 7 жылдыққа жетті. 1965 жылы Ы.Алтынсарин атындағы жалпы орта мектеп болып өзгерді. Хиуаз (Дәшін) ауылында 1959 жылдан клуб жанындағы драма үйірмесі жұмыс жасады. 1965 жылы Алматы қаласындағы республикалық театрлардың байқауында Б.Майлиннің «Шұға» пьесасын сахналап, І-ші дәрежелі дипломмен марапатталды. Конкурс қорытындысымен «Халық театры» деген атаққа ие болды. Атырау облысы әкімдігінің 2018 жылғы 27 ақпандағы №40 қаулысы және Атырау облыстық мәслихатының 2018 жылғы 16 наурыздағы № 197- VI бірлескен шешімі негізінде Киров ауылдық округі Жаңаталап ауылдық округі болып Дәшін ауылы Хиуаз ауылы болып өзгертілді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 3472 адамды (1775 ер адам және 1697 әйел адам) құрады. Сипаттамасы Ауылдық округтегі елді мекендер: — Хиуаз, Жасарал, Үлкенкүйген, Шағырлы. Ескі елді мекендері: — Аяпберген, Ермен, Зормата, Конца, Қасиет, Қызылмұрын, Ленивый, Маймантұғыл, Мәнжік, Молотов, Мүршида-Жайық, Пертруха, Сильный, Шешен. Өзендері: — Өлеңді өзені, Ақтөбе өзені, Шора өзені, Дархан өзені, Зормата өзені, Аққалам шүңейт, Үштамақ. Көлдері: — Кіші Дәшін, Үлкен Дәшін көлдері, Қамал көлі. Инфрақұрылымы Округте орта мектеп, бала-бақша, мәдениет үйі, дәрігерлік амбулатория, Дәулеткерей атындағы балалар музыка мектебі бар. Округ әкімі - Олжас Сержанұлы Тәжбаев. Округтегі тарихи және мәдени ескерткіштер * Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жерлестерге қойылған обелискі * Федор Кузьмич Рудаковтың обелискісі Дереккөздер
Шағырлы-Шөмішті газ кен орны

Шағырлы-Шөмішті газ кен орны — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданы Үстірт-Бозащы шөгінді алабында орналасқан. 1966 жылы ашылған. Жалпы ауданы 470,35 км 2 . Геологиялық құрылымы Кен денесі ендік бағытта созылған Шағырлы, Солтүстік Шөмішті, Батыс Шөмішті, Шығыс Шөмішті көтерілімдерімен күрделіленген брахиантиклиналдық қатпардан орын алған. Шағырлы және Солтүстік Шөмішті көтерілімдерінің амплитудасы 30-20 м, қанаттарының еңістену бұрышы 1-80 ° , ал Батыс Шөмішті, Шығыс Шөмішті көтерілімдерінде тіктеу болып келеді. Өнімді қабат палеоген жүйесінің эоцен шөгінділерінде 360 м тереңдікте жатыр. Жатыс сипаты Қимасы алевролиттермен және тығыз сазбен кезектесе қабаттасып, әлсіз цементтелген құмтастар мен құмнан құралған. Қиманың жалпы қалыңдығы 28,8 м, оның газға қаныққаны — 7,4 м. Иірім қабат пішінді, ішінара қалқаланған дөңгелек. Құрамы Құрамы жағынан газы құрғақ, этаны аз, метан 86,9-96,4%, бұлардан басқа азот, көмірқышқыл газы, гелий бар. Хлоркальций типті қабат суларының тығыздығы 1,08 г/см 3 , минералдығы 87,9-147,2 г/л, микроқұраушылардан йод, бром, бор кездеседі. Дереккөздер
Садақ (журнал)

“Садақ” — қолжазба журнал. 1915 жылдың 9 қарашасынан 1918 жылдың 10 ақпанына дейін Уфада шығып тұрған. Шығарушылар “Ғалия” медресесінің шәкірттері. Ұйымдастырушылар – Б.Майлин, Ж.Тілепбергенов. Журналдың бағыты мәдени-ағартушылық сипатта болды. Негізінен мынадай құрылымнан тұрды: 1) бас сөз (әдебиет жыры, сөздері); 2) роман (оқиға, қиял); 3) халық көркем сөзі (ертегі, тақпақ, би сөздері, жұмбақ, мақал); 4) күлкі; 5) өлең (жазба өлең, халық өлеңдері); 6) ішкі, тысқы хабарлар һәм басқалар. “Садақта” новелла тәрізді қысқа әңгімелер, көлемді повестер, очерктер, сықақ этюдтер, жас ақындардың өлеңдері, сын пікірлер, қазақ ауыз әдебиетінің нұсқалары жарияланған. Журнал қазақ журналистикасының тарихында елеулі рөл атқарды. Олар «шығарушы - «Қазақ» ұйымы» деп көрсеткен. Аталған медресе шәкірттері Қазақ газетін, сондағы қайраткерлерді үлгі тұтқан. Деректерге қарағанда, олар Алаштың «Бірлік туы», «Сарыарқа», «Ұран» газеттерін де жаздыртып алып тұрған. Бұл басылым да «Ғалия» медресесінің қазақ шәкірттеріне тілектестігін білдіріп отырған. Журналда Б.Майлин, Ж.Тілепбергенұлы, Х.Сартәлиұлы, З.Имажанұлы, Ә.Мұстафаұлы, А.Әшкеұлы, Х.Басымұлы т.б. авторлардың материалдары жарық көрген. Журнал мақсаты - жастарды жаңа әдебиетке тарту, өмірдің және елшілдіктің маңызын түсіндіру, жауапкершілікті арттыру еді. Бұл іс Алаш қозғалысына қосылған елеулі рухани үлес болды. Дереккөздер
Хаким Дүйсенов

Хаким Дүйсенов (1905, бұрынғы Жетісу облысы, Аягөз болысы, 2-ауылы – 1938) – қайраткер, саяси қуғын-сүргін құрбаны. 1921 – 1924 жылдары Семей жұмысшы факультетінің курсанты, Шыңғыстау ауданында мектепте мұғалім, Семей қазақ педагогикалық техникумының оқушысы болды. 1924 – 1931 жылдары БЛКЖО Қарқаралы уездік коммитетінің хатшысы, Семей губерниясы коммитеті бюросының мүшесі, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, хатшысы, Қазақ өлкелік коммитеті экономикалық комиссиясының төрағасы, баспа бөлімінің меңгерушісі, “Лениншіл жас” газеті мен “Әйел теңдігі” журналының редакторы, БК(б)П Орал губерниясының коммитеті бөлім меңгерушісінің орынбасары, “Қызыл Ту” газетінің редакторы, Орал округтік жер басқармасының меңгерушісі, Жезқазған кен басқармасы басқарушысының орынбасары болып істеді. 1932 жылдың тамызынан 1933 жылдың наурызына дейін Қазақ АКСР-і егін шарушылығы халық комиссарының орынбасары, 1933 – 1935 жылдары Қазақ өлкелік коммитеті үгіт бұқаралық және ауыл шарушылығы бөлімдерінің меңгерушісі, Қарағанды облысы коммитеті ауыл шарушылығы бөлімінің меңгерушісі, 1935 жылдың тамызынан 1936 жылдың қыркүйегіне дейін Қазақ КСР-і егін шаруашылығы халық комиссарының 1-орынбасары, әрі “Колхозды Қазақстан” журналының редакторы, 1936 жылдың қыркүйегінен 1937 жылдың қазанына дейін Қазақ КСР-і кеңшарлар халық комиссары қызметтерін атқарды. 1937 жылы қазанда тұтқындалып, 1938 жылы атылды. 1958 жылы қаңтарда ақталған. Дереккөздер
Шағатай ауылдық округі

Шағатай ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Шағатай, Қоғалытүбек, Құтсиық, Қызылжар ауылдары кіреді. Орталығы – Шағатай ауылы. Округ құрамында болған Қарабас ауылы 2020 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1715 адамды (903 ер адам және 812 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Құраласов Андасбек

Құраласов Андасбек (20.11. 1936 ж.т., Түркістан облысы Түлкібас аудан Тұрар Рысқұлов а.) – медицина ғылым докторы (1990), профессоры (1996). Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан. Алматы мемлекеттік медицина институтын (1960, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) және Мәскеу қаласындағы КСРО Медицина ғылым академиясының аспирантурасын (1963) бітірген. ҚР Денсаулық сақтау мин-лігі Онкология және радиология ғылым-зертеуш институтының лабораториясында аға ғылым қызметкер, жетекшісі (1965–81), сәулелі онкогинекология және сүт бездері ісігі бөлімінде аға, бас ғылым қызметкер (1982–94), бөлім меңгерушісі (1994–2004) болды. 2004 жылдан институт жанындағы емханада аға кеңесші болып қызмет атқарады. «Экспериментальные основы использования искусственного фоторежима для лечения рака молочной железы в Казахстане» деген тақырыпта доктор диссертациясы қорғады. 200-ден астам ғылым жарияланымның авторы. Дереккөздер
Владимир Михайлович Вишневецкий

Владимир Михайлович Вишневецкий (15.7.1900, Украина, Харьков облысы, Купянск ауданы – 28.12. 1981, Сайрам ауданы) – соғыс және еңбек ардагері. Кеңес Одағының Батыры (9.2.1944). Азамат соғысына қатысқан. Соғыстың алдында Жуалы ауданына қарасты Казанка ауылдық кеңесінің төрағасы болып қызмет атқарған. 2-дүниежүзілік соғыс майдандарында ұрысқа қатысып, Днепр үшін болған шайқаста зеңбірек командирі аға сержант Вишневецкий жаудың 4 танкісін, 3 пулеметшісін жойып ерекше ерлік көрсетті. Соғыстан кейін Сайрам ауданында кеңшарда жұмыс істеді. Ленин, 2-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Шалқар ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

Шалқар ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Сарыөмір, Дуана, Шалқар ауылдары кіреді. Орталығы – Сарыөмір ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1482 адамды (766 ер адам және 716 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Күлпан Күздеуова

Күлпан Күздеуова (19.12. 1928, Сайрам ауданы Қызыл Қазақстан ауылы) – еңбек ардагері. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1951), ардақты ана. Өмірбаяны Еңбек жолын 1940 жылы «Қызыл Қазақстан» ұжымшарында бастады. Көп жылдар бойы егін шаруашылығында еңбек етті. Бірнеше рет аудандық, жергілікті кеңеске депутат болып сайланды. Сайрам ауданының құрметті азаматы. Әр түрлі мерекелік медальдардың иегері. Сілтемелер
Садақа

Садақа (, парс. садаге, түрк. садакат — шын ықыласпен сыйлау) — ислам діні бойынша қайырымдылық мақсатында мұқтаж адамдарға берілетін ақшалай немесе заттай көмек. Садақа беруші қайырымдылық көрсетумен қатар, күнәсін жуу, қапыда келер көлденең кесапат, қиындықтардың алдын алып, сақтану мақсатын да көздеуі мүмкін. Садақаны мүмкіндігі бар адамдар береді. Садақа ақша, киім-кешек, көмек көрсету, тұрғын жай беру, қарызын немесе міндеттемесін кешу түрінде болады. Садақаның парыз етілген түрі — дәулетті адамдар беретін “Зекет” және ораза айында бүкіл мұсылмандар беретін “Пітір” садақалары. Садақа деп аталатын қамсыздандыру қаржысы түріндегі зекет қорына қосылып, орталық өкіметтің ерекше уәкілдерінің атынан мұктаж адамдарға ғана бөлінеді. Садақа қаржысынан кіріптарлығын қауымның үш мүшесі куәландырған кедейлер мен мүгедектер, тосын жағдайға ұшырап, қайыршылық күйге түскендер, сондай-ақ әлдеқандай төлем өтеуге және өз шамасы келмейтін мүмкіндігі жоқ адамдар ғана көмек ала алады. Олардың жағдайлары түзелгеннен кейін Садақа беру тоқтатылады. Соғысқа көмек көрсетіп, бірақ олжалан ештеме тимегендерге Садақа қаржысынан сыйлық беріледі, қаржысының құл сатып алуға жетпейтін бөлігі төленеді (мукатаб), егер жағдайы қиындан бара жатса Садақа жинаушы және оны таратушы әкімшілік қызметкерлеріне көмек көрсетеді, панасыздар үйлері ұйымдастырылып, сапарларын жалғастыруға мүмкіндіктері жоқ жолаушыларға көмек беріледі. Хадис пен фикһ жөніндегі кітаптарда зекетті Садақа деп атайды. Садақа қаржысымен зекет қаржысынан бірыңғай дәрежедеғі адамдардың көмек алу фактісінің өзі Садақа мен зекеттің әуелде бір ұғымды білдіргенін дәлелдейді. Ерікті түрде жиналатын садақаны міндетті жарнадан ажырату үшін оған: «ерікті Садақа» деген сөз косылады. Дереккөздер:
Шежін ауылдық округі

Шежін ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Шежін-2, Еменжар, Талдыбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Шежін-2 ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1019 адамды (525 ер адам және 494 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Рафинациялау

Рафинациялау, рафинаттау (нем. Raffіnіaren, франц. raffіner — тазарту) — қорытылған металдар мен қорытпаларды қажетсіз зиянды қоспалардан тазарту. Асыл металдарды тазарту аффинаж деп аталады. Шикізаттан өндірілген алғашқы металл 96 — 99% шамасында негізгі өнімнен, қалғаны бөгде қоспалардан тұрады. Физикалық, химиялық және механикалық қасиеттерінің тиімсіздігіне байланысты мұндай металдарды өнеркәсіпте пайдалануға болмайды. Оны қайта өңдеп, тазарту керек. Ал кейде мысты тазарту кезінде құрамынан бөлініп алынатын қоспалардың (алтын, күміс, т.б.) өзіндік құны мысты рафинациялауға кететін қаржыны толық өтеуі мүмкін. Рафинациялау пирометаллургиялық, электролиттік және химиялық тәсілдерден тұрады. Жоғары температуралы ерітінділерде жүргізілетін пирометаллургиялық рафинациялаудың бірқатар ерекшеліктері бар. Тотықтандырғыш кейбір қоспалардың (O, Sі, Cl, F) элементтері негізгі металдың осындай элементтерінің қосылыстарымен салыстырғанда берігірек қосылыстар түзуіне негізделген. Мысалы, мыс балқымасын ауамен үрлегенде Fe, Nі, Zn, Pb, Sn, Sb, As мысқа қарағанда оттекпен берігірек қосылыстар түзеді де, олар былаудың бетіне балқып шығады. Балқытып ажырату тәсілі металл құраушыларының балқу температурасы мен тығыздығының айырмашылығына және бір-бірінде шамалы еритіндігіне негізделген. Негізгі металл мен қоспаның қайнау температурасына негізделген Рафинациялау тәсілі мырышты кадмийден, қорғасынды мырыштан, алюминийді магнийден тазалауда, титан өндірісінде пайдаланылады. Вакуумдық сүзгілеу, болатты жасанды қождармен тазалау сияқты пирометаллург. әдістер де қолданылады. Су ерітінділері мен тұз балқымаларында жүргізілетін Р-дың электролит. тәсілі өте таза (көбіне түсті) металдар алу үшін пайдаланылады. Бұл тәсілдің ерігіш және ерімейтін анодты деп аталатын түрлері бар. Бірінші тәсілде тазаланатын металл (анод) электролитте ериді де, иондар ретінде сыртқы кернеу әсерінен катодқа қонып, таза металл түзеді. Электролиз кезінде мыс катодқа бөлінеді, асыл металдар ерімейді де, электролиттік астаудың астына шөгеді, ал теріс потенциалды металдар электролитте жинақталады. Химилық Рафинациялау тәсілі металл мен қоспалардың қышқылдар мен сілтілерде ерігіштіктерінің әр түрлі болуына негізделген. Мысалы, алтынды Рафинациялау қайнап тұрған күкірт және азот қышқылдарында жүргізіледі. Алтындағы мыс, күміс, т.б. элементтердің қоспалары қышқылда ериді, ал тазартылған алтын ерімейтін тұнба болып шөгеді. Қазақстандағы металлург. кәсіпорындарда соңғы жылдары көптеген Рафинациялау цехтары қайта іске қосылды. Елімізде өндірілген кейбір металдарға Мемлекеттік сапа белгісі берілген, бұл өнімдер көптеген шет елдерге шығарылады. Дереккөздер
Альберт Әлiшұлы Ақшабаев

Альберт Әлiшұлы Ақшабаев (1938 ж.т., Жамбыл облысы, Шу ауданы, Төле би ауылы) – техника ғылымының докторы (1992), профессор (1993). Қазақ химия-технология институтын бiтiрген (1961). 1961–64 ж. Новосибирск зауытында мастер, 1965–72 ж. Қазақ құрылыс-жобалау ғылыми-зерттеу институтында аспирант, кiшi ғылыми қызметкер, бас инженер, 1972–77 ж. тресте аға инженер, бас инженер, кiрпiш зауытының директоры, 1978–81 ж. Жамбыл гидромелиоративтiк-құрылыс институтында аға оқытушы, доцент қызметтерін атқарды. 1992 жылдан қазіргі Қазақ Бас сәулет-құрылыс академиясында доцент, профессор қызметінде. 90-нан аса ғылыми еңбектің, оның iшiнде 2 монографияның авторы. Дереккөздер
Құрал Күзеров

Құрал Күзеров (15.2.1943 ж. т., Түркістан облысы Жетісай ауданы (қазіргі Мақтаарал ауданы) Прогресс (қазіргі Көкпарсай) ауылы) – еңбек ардагері. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты (1989). Өмірбаяны Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан. Шымкент педагокикалық институтын бітірген (1966). Еңбек жолын 1960 жылы Өзбекстанның Ташкент облысы Шыназ ауданына қарасты М.Дәметова атындағы орта мектеп филиалында мұғалім болып бастаған. 1970 жылы С.Сейфуллин атындағы мектептің директоры. 1976 – 1980 жылдары Жетісай ауданына қарасты Ленин кеңшарында Саттар Ерубаев атындағы кешкі мектепте мұғалім, «Красная звезда» кеңшарындағы орта мектеп директорының орынбасары болды. 1981 –1997 жылы мақташылар бригадирі болып жұмыс істеді. 1988 жылы Мақтаарал совхоз техникумын агроном мамандығы бойынша бітірді. 1997 жылдан өзі құрған «Күзер» шаруа қожалығын басқарады. Сілтемелер
Қалдыбай Бектайұлы Бектаев

Қалдыбай Бектайұлы Бектаев (27.11.1920, Оңтүстік Қазақстан облысы Бөген ауданы Шұбар ауылы – 1996, Шымкент қаласы) – физика-математика ғыл. канд., филол. ғыл. докт. (1975), проф. (1976), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғыл. қайраткері (1980). 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан. Дулат тайпасының Жаныс руынан. Орта Азия ун-тін бітірген (1946). 1946–1948 ж. Шымкент педагогика институтында оқытушы, 1958–1996 ж. кафедра меңгерушісі, декан (1965–1968) болды. 1968–1974 ж. Қазақстан ғылым академиясының Тіл білімі ин-тының статист.-лингвист. зерттеулер және автоматтандыру тобын басқарды. Негізгі ғыл. еңбектері ықтималдық теориясына, матем. статистикаға, ақпарат теориясына және матем.-инж. лингвистика мәселелеріне арналған. Ол – математика және кибернетикалық әдістерді түркі тілдерін зерттеуге тұңғыш рет қолданған ғалым. Бектаевтың басшылығымен республикада алғаш рет электрондық есептеуіш машинаның көмегімен мәтіндердің ағылшын тілінен орыс тіліне машиналық аудармасы жасалды. 2-дәрежелі Отан соғысы, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған.Бектаевтың жетекшілігімен 1979 ж. «М. Әуезовтің «Абай жолы» романының жиілік сөздігі» жарық көрді. Бұл еңбекте жазушының сөз байлығына, сөздерді қолдану тәсіліне, стилистикалық ерекшеліктеріне сандық сипаттама берілді. Бул зерттеу қазақ және жалпы түркі тілдерін, көркем шығарманың тілдік ерекшеліктерін зерттеушілер үшін мол мағлұматтар береді. Дереккөздер
Шолақаңқаты ауылдық округі

Шолақаңқаты ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Тоғанас, Аңқаты, Қарағанды, Құспанкөл ауылдары кіреді. Орталығы – Тоғанас ауылы. Округ құрамында болған Сегізүй ауылы 2024 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 825 адамды (424 ер адам және 401 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қаршығалы ауылдық округі

Қаршығалы ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңажол, Көктас ауылдары және Саумалкөл темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Көктас ауылы. Дереккөздер
Қуат Бекбергенұлы Құралбаев

Құралбаев Қуат Бекбергенұлы (17.8.1953 ж.т., Жамбыл облысы Тараз қ.) – медицина ғылым докторы (1998). Семей мемлекеттік медицина институтын (1976, қазіргі Семей мемлекеттік медицина академиясы), Санкт-Петербург психоневрология институтын (1991) бітірген. Тараз қ-ндағы №2 ауруханада бөлім меңгерушісі (1976–81), Жамбыл облысы ауруханасында ординатор-дәрігер, бөлім меңгерушісі (1981–95), облысы денсаулық сақтау департаментінің бас дәрігері (1995–97) қызметтерін атқарды. 1997 жылдан облысы ауруханада бөлім меңгерушісі. Бірнеше монографиялардың авторы. Дереккөздер
Аққыр (ескі қала орны)

Аққыр – ескі қала орны. Жосалы т. ж. станциясының оңтүстік-батысында 140 км жерде, Аққыр тауының маңында орналасқан. Алғаш 1948 ж. Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясы зерттеген. Аумағы 100х100 м шамасында. Заттай деректер қаланың 3-5 ғ. құрылысы екенін көрсетеді. Дереккөздер
Садақ биі

“Садақ биі” — қазақ биі. Музыкасы Е.Г. Брусиловскийдікі. Музыкалық өлшемі 4/4. “Садақ биінің” ырғағы екпінді болып келеді. Алғаш рет осы биді 1934 ж. балетмейстер А.А. Александров қойған. Би шабандоз жігіттердің ат үстінен садақ тарту ептілігін, мергендігін бейнелейді. Ол 1936 ж. Мәскеуде өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігінде (“Қыз Жібек” операсында) орындалды; кейін “Садақ биі” қазақ бишілерінің жеке репертуарынан орын алды. Дереккөздер
Шеңбер ауылдық округі

Шеңбер ауылдық округі – Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қорғасын ауылы кіреді. Орталығы – Қорғасын ауылы. Округ құрамында болған Үңгірлі ауылы 2025 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 413 адамды (225 ер адам және 188 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы

дағы (Швейцария) халықаралық бюросы.]] Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы – 1967 жылы Стокгольмде (Швеция) құрылған‚ 1974 жылдан БҰҰ-ның мамандандырылған мекемесі. Дүние жүзіндегі зияткерлік меншікті қорғау; зияткерлік меншік пен авторлық құқықтар саласындағы түрлі одақтарға мүше мемлекеттердің ынтымақтастығына‚ шарттар жасасуға және ұлттық заңдарды бір ізге түсіру; өнеркәсіптік меншікпен байланысты технологиялардың берілуін оңайлатуға‚ оларға заңды және тех. көмек көрсету; ақпарат жинау мен таратуға‚ халықаралық тіркеу қызметінің жұмысын қамтамасыз етуге, осы ұйымға мүше мемлекеттердің арасындағы әкімшілік ынтымақтастықтың басқа да түрлеріне қол ұшын беру мақсатын көздейді. Дереккөздер
Қоскөл ауылдық округі (Ұлытау облысы)

Қоскөл ауылдық округі – Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қоскөл ауылы кіреді. Орталығы – Қоскөл ауылы. Округ құрамында болған Құлжанбай, Нарөлген ауылдары 2025 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 572 адамды (309 ер адам және 263 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Шыңғырлау ауылдық округі

Шыңғырлау ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Шыңғырлау, Қызылкөл, Ақсоғым, Жаңакүш, Ұрысай, Шоқтыбай ауылы кіреді. Орталығы – Шыңғырлау ауылы.. 2013 жылы округке таратылған Қызылкөл ауылдық округі қосылды. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 8320 адамды (4096 ер адам және 4224 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Еңбекші ауылдық округі

* Еңбекші ауылдық округі – Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік. * Еңбекші ауылдық округі – Жетісу облысы Алакөл ауданындағы әкімшілік бірлік. * Еңбекші ауылдық округі – Жетісу облысы Көксу ауданындағы әкімшілік бірлік. * Еңбекші ауылдық округі – Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы әкімшілік бірлік. * Еңбекші ауылдық округі – Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік. * Еңбекші ауылдық округі – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Есбол ауылдық округі (Махамбет ауданы)

Есбол ауылдық округі — Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ортақшыл, Еңбекшіл, Есбол ауылдары кіреді. Орталығы – Ортақшыл ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2087 адамды (1054 ер адам және 1033 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қоянды ауылдық округі

* Қоянды ауылдық әкімдігі – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы әкімшілік бірлік. * Қоянды ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы әкімшілік бірлік. * Қоянды ауылдық округі – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы әкімшілік бірлік.
Щапов ауылдық округі

Щапов ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңатаң, Щапов ауылдары кіреді. Орталығы – Щапов ауылы. Тарихы 2013 жылы Көшім ауылдық округінің Жаңатаң ауылы Щапов ауылдық округіне берілді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2051 адамды (1037 ер адам және 1014 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Еркінқала ауылдық округі

Еркінқала ауылдық округі — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік. Тарихы 1920 жылы Плотовин селолық советі болып құрылып, 1991 жылы Еркінқала селолық округі болып өзгертілген. Әкімшілік құрамы Құрамына Еркінқала, Ракуша ауылдары кіреді. Орталығы – Еркінқала ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 16549 адамды (8167 ер адам және 8382 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Сырғабаев Райымберді

Сырғабаев Райымберді Байсеркеұлы (1902, Жамбыл ауданы, Қостөбе ауылы – 1954, Талдықорған қаласы) – қоғам қайраткері. 1918–1922 жылы ауылдық мектептің оқушысы; 1922–1928 жылы комсомол және кеңес қызметінде; 1929–1931 жылы Қызылорда өлкелік кеңес-партия мектебінің тыңдаушысы; 1931–1935 жылы Жетісуда – Қордай және Талдықорған ауданында ауыл шаруашылығы мекемелерінің бастығы; 1936–1937 жылы Қазақстан халықтық жер комиссариаты Алматы облысы жер бөлімінің бастығы. 1937 жылы «халық жауы» ретінде жазаға ұшырап, 2-дүниежүзілік соғыс басталардың алдында ақталып шықты. Соғысқа оның басталған алғашқы кезеңінен бастап қатысып, полк комиссары болды. 1943 жылы ауыр жарақат алғаннан кейін, елге оралады. Емделуден өткеннен кейін, Талдықорған облысы атқару комитетіті төрағасының орынбасары, аудандық атқару комитеттерінің төрағасы қызметтерін атқарды. Бірнеше жауынгерлік және еңбек наградаларымен марапатталған. Сілтеме Тараз энциклопедиясы
Роза Рахымқызы Бектаева

Роза Рахымқызы Бектаева (1945 жылы туған, Целиноград қаласы, қазіргі Астана қаласы) – медицина ғылым докторы (1992). профессор (1995). Целиноград медицина институтын (1970, қазіргі Астана ұлттық ун-ті) бітірген. Целиноград ауданы ауруханасында бөлім меңгерушісі (1971–1975), Мәскеу медицина институтында аспирант (1977–1980), Целиноград медицина институтында ассистент (1980–1984), кафедра меңгерушісі (1984–1997) қызметтерін атқарды. 1997 жылдан Ақмола мемлекеттік медицина академиясында респ. гастроэнтерологтар ассоциациясының вице-президенті .Бектаеваның 65-тен астам ғыл. еңбегі жарық көрген. Дереккөздер
Тынышбай Жаңабайұлы Рахимов

Тынышбай Рахимов (12 қыркүйек 1946, Өзбекстан, Ташкент облысы Жоғарғы Шыршық ауданы бұрынғы Свердлов атындағы ұжымшар – 3 тамыз 1999, Алматы) – ақын, сазгер. Өмірбаяны * Сарысу ауданы Байқадам (қазіргі Саудакент) ауылындағы ауыл шаруашылығы механикаландыру училищесін (1961), * Жамбыл (Тараз) қаласындағы мәдени-ағарту училищесін (1966), * Киров атындағы ҚазМУ-ді (қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) (1979) бітірген. * 1966 – 71 жылы Жаңатас қаласында М.Әуезов атындағы орта мектепте музыка пәнінің мұғалімі * 1971 – 72 жылы Жамбыл ауданы «Шұғыла» газетінде жауапты хатшы * 1972 – 74 жылы Жамбыл облысы «Еңбек туы» газетінде (қазіргі «Ақ жол») әдеби қызметкер болды. * 1975 – 82 жылы «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан ») газетінде әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі * 1983 – 87 жылы «Жазушы» баспасының көркем сын, қазақ поэзиясы редакцияларында аға редактор * 1989 жылы Қазақстан жазушылар одағы жанынан ашылған көркем аударма алқасында редактор * 1990 жылы «Жалын» журналында поэзия бөлімінің меңгерушісі * 1990 – 94 жылы Республикалық Қазақ теледидарының музыка бөлімінде редактор, бас редактор қызметін атқарды. Шығармалары Халыққа танымал «Кеш жарық» хабарының авторы, әрі жүргізушісі болды. *Рахимовтың «Жаңатас көктемі» атты алғашқы әні 1965 жылы «Лениншіл жас» газетінде (қазіргі «Жас Алаш») жарық көрді. *Елге кең таралған «Алтайдың аржағынан келген ару» әні 1993 – 94 жылы «жылдың үздік әні» аталды. *«Бозорамал», «Күт мені», «Қымбаттым», «Алтайдан сәлем», «Мөлдірім» деген әндері көпшіліктің сүйіп тыңдайтын әндеріне айналған. *Рахимов тәжік әдебиетінің классигі Әбілқасым Лахути, орыс ақындары Л.Васильев, С.Куняев, т.б. өлеңдерін қазақшаға тәржімалаған. *Рахимов бірнеше лирикалық жыр кітаптардың авторы. Оның топтама жырлары орыс, украин, белорус, өзбек, қырғыз тілдеріне аударылған. * Рахимов Қазақ ССР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитеті, Қазақстан ЛКЖО Орталық комитеті, Қазақстан жазушылар одағы және «Жалын» баспасы бірлесіп өткізген дәстүрлі әдеби жабық конкурстарының екі дүркін жүлдегері (1976, 1978). * «Бесігіміз – бейбіт күн» атты кітабы үшін Қазақстан жазушылар одағының І.Жансүгіров атындағы сыйлығының лауреаты (1985) атанды. Дереккөздер
Жалғансай ауылдық округі

Жалғансай ауылдық округі — Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жалғансай ауылы кіреді. Орталығы – Жалғансай ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1240 адамды (633 ер адам және 607 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Рубен Айрапетович Восканов

Рубен Айрапетович Восканов (1891 ж. туған, Түрікменстан Республикасы, Закаспий облысы) – Кеңес өкіметінің қалыптасуы мен нығаюына үлес қосқан кәсіби революционер. 1932 – 1933 ж. Оңтүстік Қазақстан облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы. 1914 жылдан КОКП мүшесі. 1923 жылдан партиялық жұмыста Алтай губерниялық партия комитетінің жауапты ұйымдастырушысы, Ивано-Вознесенск губерниялық комитеті ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, Кинешма уездік партия комитетінің хатшысы, Закаспий өлкелік партия комитеті ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары, нұсқаушы, Қызылорда қалалық партия комитетінің жауапты ұйымдастырушысы, Гурьев округ партия комитетінің жауапты хатшысы. Қазақ өлкелік партия комитетінің бұқаралық-насихат бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды. Дереккөздер
Янайкин ауылдық округі

Янайкин ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Янайкино, Богатск, Скворкино ауылдары кіреді. Орталығы – Янайкино ауылы.. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1031 адамды (537 ер адам және 494 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Мұхаметқали Жексембекұлы Табанов

Мұхаметқали Жексембекұлы Табанов (1907, Талдықорған облысы – 1987, Тараз) – Жамбыл облысы театрын алғаш ұйымдастырушылардың бірі. Өмірбаяны 1928 - 30 ж. бұрынғы Жамбылдағы (казіргі Луговойдағы) малдәрігерлік техникумында оқыды. 1934 - 37 ж. Қазақ академиялық драма театрында актер болды. 1936 ж. Мәскеу қаласында откен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты. 1937 жылы Алматыдағы академиялық қазақ драма театрының шыңдалу мектебінен өтті. 1937 жылдан өмірінің соңына дейін Жамбыл облысы драма театрында қызмет етті. 1966 және 1976 ж. Жамбыл облыстық драма театрының труппасымен Алматы қ-нда өнер көрсетті. Марапаттары 1944 жылы Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, 1945 жылы «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалімен марапатталды. 1961 жылы Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген артисі атағына ие болды. Рөлдері Ол, М.Әуезовтің «Еңлік-Кебегінде» Кеңгірбайды, Ғ.Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян сұлуындағы» Жантықты, «Ақан сері – Ақтоқтыдағы» Қоңқайды, Гольдонидің «Екі мырзаға бір қызметшісінде» қызметкерді өзгеге ұқсамайтын мәнермен ойнады. Табанов комедиялық жанрлардағы образдарды сомдаудың асқан шебері. Оның сахнадағы күлкісі мен іс-әрекетінің табиғилығы, көрермендермен «тіл» табыса білуі актерлік табысы болатын. Ол өзіне берілген рөлдердің сыр-сымбатын аса терең түсіне білетін сезімталдығымен көзге түсті. Ойнаған рольдер тізімі: Жантық, Қоңқай (Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Корпеш - Баян сұлу" мен "Ақан сері - Ақтоқтысында"), Жарас (Әуезовтің "Айман - Шолпанында"), Қожантай (С.Мүқановтың "Ботагөзі" бойынпіа), Сабатай, Әлен (Ш.Құсайыновтың "Кеше мен бүгін" және "Тоты-Тәмилласында"), Михеев (М.А. Шолоховтың "Тынық Доны" бойынша), т.б. 1969 ж. "Қараш-Қараш" фильміне қатысып, Қайранбай ролінде ойнады. Дереккөздер
Қырғыз ауылдық округі

Қырғыз ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Борлыбұлақ, Бүркітті, Жәнібек, Кент ауылдары және Бүркітті темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Бүркітті ауылы. Дереккөздер
Мұқан Иманжанов

Мұқан Иманжанов (20.12.1916, Қарағанды облысы, Жезді ауданы – 18.3.1958, Алматы) – жазушы. Алматы есеп-санақ техникумында оқыған (1935 – 38). Республикалық радио хабарлар тарату комитетінде (1938 – 41), “Социалистік Қазақстан” газетінде әдеби қызметкер (1942 – 43), бөлім меңгерушісі (1943 – 49), “Пионер” журналында бөлім меңгерушісі (1949 – 58) қызметтерін атқарған. Тұңғыш әңгімелер жинағы “Жастық” 1948 жылы жарық көрді. “Алғашқы айлар” (1950, орыс тілінде – 1955) повесі, “Таныс қыз” (1952, 1972, орыс тілінде – 1953, 1956) романы, “Тыңдағылар” (1955) әңгіме және очерктер жинағы басылды. Иманжанов өз шығармаларында кеңестік дәуірдегі өмір шындығын, адамдардың тыныс-тіршілігі мен еңбегін, адамгершілік қасиеттерін суреттеді. Кейін “Көк белес” (1958) романы, “Өркен” (1980) атты мақалалар, естеліктер кітабы, балаларға арналған “Шаңғышылар” (1983) әңгімелер жинағы жарық көрді. Иманжанов драматургия саласында да жемісті еңбек етті. “Жас өмір” (1948), “Менің махаббатым” (1954) повесі мен пьесалар жинағын, “Сөнген шала” (1957) сатиралық комедиясын жазды. Ұлы Отан соғысының қаһарлы жылары болатын. Бір күні «Социалистік Қазақстан» газетінде «Қош бол, шығысұлы» деген публицистикалық эссе жарық көрді. Ол майданда Отан үшін оққа ұшқан өжет командир, жалынды жас жазушы Баубек Бұлқышев туралы болатын. Соңында автордың «М. Тауұлы» деген бүркеншік аты тұрды. Оны оқығандар ойлы да әсерлі әңгімеге айрықша тебіренді. «Мұны жазған кім болды екен?» - десті. Біреулері: «Ғабит Мүсірепов шығар» - деді. Ал ол шығарманың авторы адал да еңбек сүйгіш өте кішіпейіл, қарапайым азамат, қазақ совет балалар әдебиетінің қалыптасып көркеюіне көп еңбек сіңірген жазушы Мұқан Иманжанов еді. Мұқанның «Жастық» атты тұңғыш әңгімелер жинағы 1948 ж. жарық көрді. Одан кейін «Таныс қыз», «Алғашқы айлар», «Тыңдағылар», «Азамат мақтанышы» және басқа кітаптары басылып шықты. «Алғашқы айлар» повесі жұрт назарын ерекше аударған шығарма болды. Онда мектеп өмірі, оқу мен еңбекті ұштастыру мәселесі, мұғалімдердің ауыр да абыройлы еңбегі шебер бейнеленеді. Көптеген әңгімелерінде балалардың арман-мақсаты , отан сүйгіштігі, еңбекқорлығы, көпшілдігі, турашыл адалдығы әрі нанымды, әрі тапқырлықпен тартымды суреттеледі. «Социалистік Қазақстан» газетінде, «Пионер» журналында бөлім меңгерушісі болып қызмет атқарған жылдарында ізденгіш, білімдар, бауырмал жазушы шебер шығармалары арқылы жас қаламгерге көркемдік ықпал жасады, ондаған талапкерлерге ағалық ақыл, пайдалы кеңесін айтып, тәлім берді. М. Иманжанов «Жас өмір», «Менің махаббатым», «Сөнген шала», пьесаларын жазып, драматургия саласында да еңбек етті. Сілтемелер * [http://bilimdiler.kz/akin_zhazushi/13405-imanzhanov-mukan.html Мұқан Иманжанов] * [https://massaget.kz/okushyilarga/uy_tapsyirmasyi/26327/ Мұқан Иманжановтың өмірі мен қызметі, шығармашылығы] * М. Дуйсенов., [http://www.bookposter.ru/encliteratura/285326.htm#.W_rJRkChqko ИМАНЖАНОВ, Мукан], Краткая литературная энциклопедия.
Жанбай ауылдық округі

Жанбай ауылдық округі — Атырау облысы Исатай ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы — Жанбай ауылы. Ауылдық округ құрамында болған Манаш ауылы 2007 жылдан бастап Жанбай ауылының құрамына енгізілген. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 3231 адамды (1652 ер адам және 1579 әйел адам) құрады. Сипаттамасы Оңтүстігі Каспий теңізімен, шығысы Тұщықұдық, Аққыстау ауылдық округтерімен, батысында Нарын ауылдық округімен шектеседі. Атырау-Астрахан тас жолы, Атырау-Астрахан теміржолы өтеді. Жанбай ауылының үстімен Обалы - Ақбас каналы өтеді. Тарихы 1930 жылдары осы өңірде құрылған ауылдық кеңестер негізінде қалыптасқан. Каспий теңізі мен Нарын құмының аралығында орналасқан ежелгі мекен. Әуелгі кезде тек балық шаруашылығымен айналысқан. 1939 жылдары Жанбай ауылдық кеңесіне «Жаңаталап» балық артелі, «Бірлік ту» ұжымшары қараған. 1945 ж. «Жаңаталап» колхозынан «III Интернационал» ауылшаруашылығы ұжымшары бөлініп шыққан. 1957 ж. «Родина», «Фурманов», «Ленин» атындағы колхоздар біріктіріліп «Забурын» қой кеңшарлары құрылған. Әлеуметтік нысандары 1 емхана, 1 пошта байланыс бөлімшесі, 1 АТС орталығы, 1 саз мектебі, 1 орта мектеп, 1 мәдениет үйі, 1 балабақша жұмыс жасайды (2018). Шаруа қожалықтары мен кәсіпкерлік Округте 8 азық-түлік дүкені, 3 шаруашылық дүкені, 2 кафе, 1 базар, 2 май құю бекеті, 1 наубайхана, 1 дәріхана, 1 көлік жуу орны, 2 тойхана сияқты кәсіпкерлік нысандар халыққа қызмет етіп келеді. Жалпы ауылдық округ бойынша барлығы 3916 бас мүйізді ірі қара, 3937 бас қой, 452 ешкі, 2876 жылқы, 1405 түйе малы бар. Селолық кеңес төрағалары, округ әкімдері: * Рахметолла Жүнісбаев (Забурын с/с); * Қалмен Мырзашев (Жанбай а/с); * Рахмет Хасанов; * Кибаш Бисенғалиев; * Ақзинеп Елжанова; * Мардаш Нүрекешев; * Жұмағали Жуасов; * Охиза Ғалымова; * Сибат Ташпанов; * Табылды Айтимов; * Хатима Дайырова; * Сапи Қалдыбаев; * Боқан Ержанов; * Мапон Дабылов; * Ибатолла Жұмағазиев; * Әнуарбек Зайдуллин; * Алпамыс Хайдаров; * Рахметолла Ғұбашев; * Садуақас Наубетов; * Ерік Сариев; * Әліби Хайдаров; * Едіге Досқалиев; * Дидар Есмұқанов. Жанбай ауылдық округінің жер-су атаулары * Тоғызбай — тұзды көл. Аққыстау ауылынан батысқа қарай 25 км жерде. Ертеде теңіз жағасындағы балық кабылдайтын батағалар осы жерден тұзды қазып алып, оны желкен қайықтармен кемелерге тасып жеткізіп, өндіріске пайдаланған. Дереккөздер