kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Константин Энгель

Константин Энгель (; 27 шілде 1988 жыл, Қарағанды, Қазақ КСР)– қазақ-неміс футболшысы, қорғаушы. Өмірбаяны 1988 жылы, 27 маусымда Қарағанды қаласында дүниеге келген. Отбасымен бірге Германияға қоныс аударған неміс футболшыларының бірі. Павлодар қаласында әжесі тұрады. Константин Қазақстан ұлттық құрамасына шақырылмай тұрып, 2002 жылы туыстарына бір рет келіп кеткен. Карьерасы Футболдағы карьерасын «Виктория 08» клубының жастар құрамасынан бастаған. 2006-2011 жылдар аралығында II Бундеслигадағы «Оснабрюк» командасында өнер көрсетті. Одан кейінгі жылдары «Энерги» сапында ойнады. Ал қазіргі кезде «Ингольштадт 04» клубының ойыншысы. Ұлтық құрама Мирослав Беранектің тұсында Қазақстан ұлттық құрамасына тұрақты түрде шақырылып жүрді. 2012 жылы Қырғызстанға қарсы алғашқы ойынын өткізді. Барлығы 11 кездесуге қатысқан. Жетістіктері *Қазақстан чемпионы: 2016 Сілтемелер * http://www.sports.ru/tags/77103432/posts/ * [http://footballdatabase.eu/football.joueurs.konstantin.engel.42032.en.html Профиль на сайте footballdatabase.eu] * [http://www.fcenergie.de/spieler/konstantin-engel Профиль на сайте ФК «Энерги» Котбус] * [http://www.transfermarkt.de/de/-/aufeinenblick/spieler_42318.html Профиль на transfermarkt.de] Дереккөздер
Дүние жүзілік мұхиттың зоналығы

Дүние жүзілік мұхиттың зоналығы Дүние жүзілік мұхиттың зоналығы – дүние жүзілік мұхиттың барлық қасиеттерінің (температурасы, тұздылығы, химиялық элементтері, органикалық дүниесі) таралу заңдылығы. Мұхиттың 1500 – 2000 м тереңдікке дейінгі су қабаттарында географиялық белдеулер ауысып отырады. 100 – 150 м тереңдікке дейін бұл заңдылық тым анық байқалады. Сипаттама Дүние жүзілік мұхиттың зоналағының негізгі түрі – ендік зоналық. Дүниежүзілік мұхит 2 полярлық, субполярлық, қоңыржай, субтропиктік белдеулерге және 1 эккваторлық белдеуге бөлінеді. *Полярлық зоналарда судың температурасы мүлде төмен, тұздылығы ортадан төмендеу, химиялық құрамы оттекке бай, бірақ органикалық тіршілікке кедей. Одан субполярлық белдеулердің негізгі айырмашылығы температурасы төмен, тұздылығы аз, мұз маусымға қарай қатадығ, мұнда органикалық тіршілік біркелкі жақсы дамыған. *Қоңыржай белдеуде гидрологиялық көрсеткіштердің жылдық ауытқуы үлкен, органикалық дүниеге өте бай. *Субтропиктік белдеулерде судың температурасы жоғары, тұздылығы мол, суда оттек аз, органикалық тіршілік формалары көп, ал тропиктік белдеулерде судың температурасы жыл бойы жоғары, тұздылығы мол, оттегі аз. *Экваторлық белдеуде мұхит суының температурасы өте жоғары, алайда тұздылығы өте аз. Дүние жүзілік мұхит зоналығы тропиктік, оңтүстік қоңыржай және жоғары ендіктерде жақсы байқалады. Дереккөздер
Арман Фальер

Арма́н Фалье́р (6 қараша 1841 жылы, Мезин, — 22 маусым 1931 жылы) — мемлекеттік француз қайраткері, Франция президенті 1906—1913). Өмір баяны Тараған діні: Фальердің атасы ұста болған, әкесі— жер иеленуші және сот төрешісі болған. Саяткерлікпен 1870 жылдары, 1883 жылы премьер-министр болды, сосын 16 жыл бойы министр болып келді. 1899 жылы, Эмиль Лубені республика президенті ретінде сайлағаннан кейін , Франция сенатына ауысты, ал 1906 жылы Лубенің ізбасары болды, Поля Думерді сайлаудан жеңіп шықты. Дереккөздер Орысша уикипедия
Эмиль Лубе

Эми́ль Лубе́ (; 30 желтоқсан 1838 жылы, Дром, — 20 желтоқсан 1929 жылы, Дром) — француз қайраткері, Франция президенті (1899—1906). Сенат басшылығы кезінде 1896 жылы қаңтарда Лубе сенат төрағасы болып сайланды. Өзінің сөзінде салық, қаржы министрлеріне өз қарсылығын білдірді, өзінің сенат болып қалуын сұрады. Дереккөздер Орысша уикипедия
Заир музыкасы

Заир музыкасы Заир музыкасы-заир халқының ұлттық музыкасы. Тарихы Музыка мәдениетінің даму процесі, профессионалдық музыкасының қалыптасуы Заир жерінде ертедегі таптық мемлекеттер дәуірінен басталады. 15 ғасырдың аяғында португалдықтардың заир жеріне келуі және сауда-саттық ісінің дамуы африкан халықтары мәдениетінің өркін жоюына үлкен кедергі келтірді. Сондықтан да заир халқының музыкасынан (әсіресе пигмей халықтарынан) ықылым заман әуені байқалады. Сипаттама Заир музыкасы әртүрлі аспапқа бай. 50 жылдары пайда болған мәдени-ағарту қоғамдары африкандықтарды өз ұлтының тарихын, әдет-ғұрпын, мәдениетін білуге шақырды. Африка ұлттық музыкалық мәдениетін қадірлеуді насихаттады. 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Заирдың мәдени өмірінде болған күрделі өзгерістер музыкасынан да көрініс тапты. Гитарашылар стилі пайда болды. Африка халық музыкасын жандандырып орындауда еуропалық музыкалық аспаптары (гитара, саксафон тағы басқа) қолданылады. Тек Заирға ғана емес, көптеген елдерге белгілі профессионалдық оркестр қалыптасуда, музыканттар мен орындаушылар тәрбиеленуде. Дакар (1966 жылы) мен Алжирде (1969 жылы) өткен африка өнерінің фестивальдарында заир музыкалық коллективтері жүлдеге ие болды. 1968 жылы Киншасада Музыка және драматургия өнерінің ұлттық академиясы құрылды. Дереккөздер
Хасен Рүстемұлы

Хасен Рүстемұлы, Қасен Ыбрайым (1921, Қытай, Ганьсу өлкесі, Лин Щиа облысы Да Хыжиа ауданы - 15.10.2006, Пекин) - Қытайдағы қазақтардан шыққан әскери генерал. Атасы Ыбрайым Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Көктума ауылынан шыққан. Хасен Рүстемұлы жасынан жетім қалып, күнкөріс қамымен Ішкі Қытайға кеткен. Онда жүріп елдегі азамат соғысына араласты. Қытай жұмысшы-диқандар қызыл армиясына алындып, байланысшы, взвод, рота командирі (1932-37), Мао Цзэдунның оққағары, телеграф тәржімашысы (1937-39) болды. Әскери білім алып, партия мектебінде оқыды. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында полк басқарып, жапон басқыншыларына қарсы соғысты. Қытайдағы азамат соғысы кезінде дербес полкті басқарып, Тай Юань қаласын гоминьдандықтардан азат етті. ҚХР құрылғаннан кейін, танк армиясын басқарды (1952), корей соғысына қатысты. Одан танк мектебінің ректоры, армиялық партия ұйымы бас хатшысының орынбасары болып істеді. 1972-85 ж. жоғары әскери басшылық қызметтерде болды. 1985 ж. армия генералы дәрежесінде зейнетке шықты. Хасен Рүстемұлы ҚХР-дың 7-сайланған парламентінің мүшесі, Қытайдың "Дербес еркіндік", "Азаттық", "1-тамыз" ордендерімен марапатталды. Дереккөздер Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Феликс Фор

Феликс Фор (, толық есімі Франсуа-Феликс Фор) (30 қаңтар 1841 жылы, Париж, — 16 ақпан 1899 жылы, Париж) — француз қайраткері, Франция президенті 1899 жылдары). Саудагер Париждегі кішкене шеберхана бастығының баласы болатын; Бове қаласында сауда - саттық туралы білім алды, сосын көптеген сауда орталықтарында жұмыс істеген, өзінің саудаға деген ықыласын тапқан, өзі тез бай болып Гаврде арнайы жеке фирма ашқан, Оңтүстік Америкамен, Германиямен және т.б. 1870 жылдың тамызында Гавр қаласының басшыларының бірі болды, ал 4 қыркүйек — әкімнің көмекшісі; бұл жұмыста Гавр қаласының қорғанысын күшейтті, сосын арнайы жасақтар құрды, соның арқасында соғысқа да қатысты; Гамбеттың айтқанымен жүрді Англияға қару жарақ сатып алу үшін. Дереккөздер Орысша уикипедия
Яков Акимович Зинзивер

Зинзивер Яков Акимович (18 тамыз 1920 жылы, Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Новоприречный ауылы – 2 наурыз 1979 жылы, Украина, Донецк облысы) – 3­-дәрежелі «Даңқ» орденінің толық иегері. 1940 жылы Қызыл Армия қатарына шақырылған, 1941 жылдың маусым айынан бастап Ұлы Отан соғысындағы ұрыстарға қатысқан. Кіші сержант, 302­-атқыштар дивизиясының 827­-атқыштар полкінің байланысшысы болған. І Украин майданында 1944 жылдан маусым айында жаудың бораған оғының астында үзілген 27 байланыс желісін іске қосқан. Донецк облысында тұрып, жұмыс істеген. Марапаттары *Қызыл Жұлдыз Ордені *Даңқ Ордені 3 дәрежелі(Бұйрық 12 тамыздан,1944)(№ 192893) *Даңқ Ордені 2 дәрежелі(Бұйрық 17 ақпаннан,1945) (№ 44283) *Даңқ Ордені 2 дәрежелі(Бұйрық 26 мамырдан,1945) *Даңқ Ордені 1 дәрежелі (31 наурыз,1956 жыл) (№ 2391) Дереккөздер #Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 #Орысша уикипедия
Иван Степанович Кравченко

Кравченко Иван Степанович (1915 жылы Петропавловск қаласы) – 3-­дәрежелі «Даңқ» орденінің толық иегері. 1941 жылы қазан айынан бастап Кеңес Әскері қатарында болды. 6-­гвардиялық кавалерлер дивизиясының 28­-гвардиялық кавалерлер полкінің барлаушысы. Кравченко алты жауынгермен бірге Посад және Б.Заборовье деревняларына барлау жүргізіп, жаяу әскерлеріне шабуыл жасап, 12 неміс солдатын, 4 зеңбірек және 2 автомашинасын жойды. Дереккөздер #Орысша уикипедия #Айбын Энциклопедия Сыртқы сілтемелер [https://ru.wikipedia.org/wiki/Кравченко,_Иван_Степанович Кравченко Иван Степанович]
Андрей Алексеевич Пуненко

Пуненко Андрей Алексеевич (16 мамыр 1918 жыл, Омбы облысы Называевский ауданы Виденькино селосы – 25 қаңтар 1995 жылы, Петропавл қаласы) – соғыс ардагері, «Даңқ» орденінің толық иегері. Өмірбаяны * 1936 жылы отбасымен Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданының (қазіргі М. Жұмабаев ауданы) «Политотдел» ұжымшарына көшіп келген. * 1938-1940 жылдары кавалерия полкінде қызмет еткен соң «Политотдел» ұжымшарында жұмыс істеді. * Ұлы Отан соғысының майданына 1941 жылы 15 шілдеде алынған. Солтүстік майданның 314-атқыштар дивизиясының құрамында ұрыстарға, Сталинград түбіндегі ұрыстарға қатысқан. * Соғыстан кейін Петропавл қаласына келіп, т.б. бөлімшесінің тәрбиешісі * 1962 жылы Петропавл нан комбинатының наубайхана меңгерушісі болды. * Ордендермен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Николай Николаевич Сыщенко

Сыщенко Николай Николаевич (9 мамыр 1923 жылы, Солтүстік Қазақстан облысы Ғ. Мүсірепов ауданы Рузаев селосы – 10 наурыз 1979 жылы,Көкшетау облысының Щучинск қаласы) – 3­-дәрежелі «Даңқ» орденінің толық иегері. Ұжымшарда жұмыс істеген. 1942 жылдың маусым айында Қызыл Армия қатарына алынып, Ұлы Отан соғысының майдандарында 1942 жылдан ұрыстарға қатысқан. 238-­атқыштар дивизиясы 837-­атқыштар полкінің минометшілер тобының командирі болған. 1946 жылы әскер қатарынан босатылған. Щучинск қаласында тұрып, жұмыс істеген. Дереккөздер Орысша уикипедия Тағы қараңыз [https://ru.wikipedia.org/wiki/Сыщенко,_Николай_Николаевич Сыщенко Николай Николаевич]
Дилан Спрейберри

Дилан Спрейберри (ағыл. Dylan Sprayberry; туған. 7 шілде 1998) — америкалық кино мен теледидар актері. Әлемге көбінесе "Болат адам" фильміндегі 13 жасар Кларк Кент және "Бөлтірік" сериалындағы Лиам Данбар рөлімен әйгілі. Мансап Дилан Спрейберри 1998 жылы Техас штатындағы Хьюстон қаласында өмірге келген. 2005 жылы отбасымен бірге Лос-Анджелеске көшіп келеді. 2007 жылдан бастап фильмдермен сериалдарда эпизодтық рөлдерге ие болған. 2013 жылы "Болат адам" фантастикалық фильмінде 13 жасар Кларк Кенттің рөлін ойнайды. Бұл рөл Спрейберриді "Сатурн" жүлдесінің номинация қатарына өткізді. 2014 жылдан бастап Дилан "Бөлтірік" телехикаясында Лиам Данбардың рөлін сомдайды. Диланда Эллери Спрейберри (Ellery Sprayberry) атты қарындасы. Ол да жас актриса. Дереккөздер
Ок Тэк Ён

Аты: 옥택연 / Ok Taec Yeon / Ок Тэк Ен Лақап- аты: Beast, OkCat, Fashion terrorist Мамандығы: әнші, модель, актер, композитор Агенттігі: JYP Entertainment Туған жері: Сеул, Оңтүстік Корея Бойы: 186см Салмағы: 76кг Қан тобы: АВ Жұлдыз-жорамалы: Тауешкі Дін: христиан Білімі: YoungDong High School, DanGook University Отбасы мүшелері: ата-анасы, үлкен апайы Джихен Сүйікті саны: 3 Сүйікті түсі: қара, акшыл - көк Қызығушылығы: музыка, шаңғы, вейкбординг Тілдер: корей, ағылшын, испан, япон тілдері Икемділігі: жақсы тағам пісіре алады Тэк Ен Пусан қаласында дүниеге келді, алайда ата -аналары Бедфорд қаласы, Массачусетс штаты, АҚШ-қа көшкен болатын. Бостон қаласына жақын ауданда Тэк Ен өз отбасысымен 7 жыл тұрды. Мектепте шахмат пен футбол үйірмелеріне белсенді қатысты, кейін Сеулге көшіп келді. Сеулде Gel орта мектебінде оқиды және Dankook университетінде администрациялық істі меңгерген. Ол корей, япон және ағылшын тілінде еркін сөйлейді. Алғашқы дебюті 2010 жылы 2PM тобымен болды. Қазіргі таңда ол модел, композитер және актер. Дорамалар : Таңғажайып кездер (Wonderful Season) Арман сезімі кернеген(Dream High) Сен кімсің? (Who Are You ?) Күлшеқыздың апайы (Sinderella Eonni)
Иван Леонтьевич Ткачев

Ткачев Иван Леонтьевич (1920 жылы, Петропавл қаласы) – соғыс ардагері, 3-­дәрежелі «Даңқ» орденінің толық иегері. 1939 жылдан Қызыл Армия қатарында, ал 1941 жылдан майдандағы ұрыстарға араласқан. Севастопольді қорғауға қатысқан. Екі жылға жуық уақыт Қырым тауларындағы партизан отрядында барлаушы, рота командирі болған. Соғыстан кейін Кемероводағы техникалық училищеде оқытушылық қызмет атқарған. Дереккөздер #Орысша уикипедия #Айбын энциклопедия Тағы қараңыз [https://ru.wikipedia.org/wiki/Ткачёв,_Иван_Леонтьевич Ткачев Иван Леонтьевич]
Петр Фомич Толочко

Петр Фомич Толочко (10 маусым 1922, Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы Березов селосы - 17 ақпан, 2010, Челябі облысы) – ардагер, 3-дәрежелі «Даңқ» орденінің толық иегері. * 1941 жылы Қызыл Армия қатарына алынған. * 1942 жылдан бастап Ұлы Отан соғысының ұрыстарына қатысқан. * 1946 жылы әскер қатарынан босатылып, жүргізуші болып жұмыс істеген. * Рузаев ауданының Құрметті азаматы. * 1945 жылы Мәскеу қаласында өткен Жеңіс шеруіне қатысқан Дереккөздер
Джалил Мамедкулизаде

Джалил Мамедкулизаде (22.02.1866, Нахичевань, - 04.01.1932, Баку) - азербайжан совет жазушысы, қоғам қайраткері. Гори мұғалімдер семинариясын бітірді. 1898 ж. Ереванда, 1903 ж. Тбилисиде азербайжанның "Шакири рус" газетінің редакциясында жұмыс істеді. Жасырын "Кавказский рабочий листок" газетінің редакциясында фельетоншы болды. 1905 ж. баспа ашып, "Молла Насреддин" атты сатиралық журнал шығарды. Азербайжанның жаңа алвавитін жасауға белсене қатысты. Джалил 1894 ж. тұңғыш повесі - "Есектің жоғалуында" феодалдық қанауды шенейді. Джалил "Почта жәшігі", "Ирландағы конститутция", "Құрбан-Әлибек" т.б. шығармалары арқылы қысқа әңгіме жазуға шеберлігін танытты. "Өліктер", "Жындылардың жиналысы", комедияларында дінді әшкерелейді, "Кеманча" пьесасында халықтар достығын дәріптеді. Джалил өнері әзербайжан әдеюиетін өркендетуде елеулі роль атқарды. Оның "Почта жәшігі" атты шығармалар жинағы 1959 ж. қазақ тілінде жеке кітап болып шықты. Дереккөздер
Күңгіт қаласы

Күңгіт қаласы – Іле өзенінің бойында болған көне қала. Жазба деректерде аталғанымен дәл қай жерде орналасқаны анықталмаған. Түркештердің алғашқы қағаны Үш Елік (Үшілік) өзінің қағандығын басқаруды бір жүйеге келтіру үшін әкімшілік өзгерістер жүргізгенде иелігіндегі жерін Ұлы Орданың орталығы ретінде Шу өзенінің басындағы Суяб қаласын белгілесе, Кіші орданың орталығын К. қ. етіп бекіткен. Бірқатар зерттеушілер К. қ. атауын Қаялық (Қойлық) қаласының бір атауы деп есептейді. Қытайтанушы Ю. А. Зуевтың зерттеуіне қарағанда қытай жазба деректері бойынша, 682 жылы қимақтар түркі тайпаларымен бірге Іле өзенінің алқабындағы К. қаласын қытайлардан қорғауға қатысқан деген мәліметтер бар. Дереккөздер Зуев Ю. А., Из древнетюркской этнонимики, // Труды института Истории, архелогий АН КазССР, т.15 А.-А., 1962 Гумелеев Л. Н., Древние тюрки, М., 1967
Магомет Амайұлы Мамақаев

Магомет Амайұлы Мамақаев (Лақап аты - Могмет Тур) (29.12.1910 Ачхой-Мартан ауылы, - 02.08.1973, Грозный) - чечем совет жазушысы. 1927 жылдан КОКП мүшесі. Шығармалары 1926 жылдан бастап жариялана бастады. Алғашқы өлеңдер жинағы - "Қарлығаш". Ол - "Үшқын", "Менің жлдамам", Ораламын, "Тас та сөйлейді", "Мартан жері" т.б. өлеңдер жинақтарының авторы. "Революция мүриді", Зелимхан романдарында революциялық оқиғаны, 20 жылдардың бас кезіндегі чечен жеріндегі әлеуметтік - таптық қайшылықтарды бейнелейді. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталды. Дереккөздер
Дуккала-Абда

Дуккала-Абда — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Орталық-батыста орналасқан. Жер аумағы — 13 285 км². Тұрғыны — 1&nbsp;984&nbsp;039 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Сафи қаласы. Әкімшілік бөлім Облыс 4 провинциядан құралған: * Эль-Джадида * Сафи * Сиди-Беннур * Юссуфия Дереккөздер
Фес-Бульман

Фес-Бульман — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Солтүстікте орналасқан. Жер аумағы — 19 795 км². Тұрғыны — 1&nbsp;573&nbsp;055 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Фес. Әкімшілік бөлім 3 ауданнан және 1 префектурадан құралған * Префектура Фес * Мулей-Якуб * Сефру * Булеман Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B5%D1%81-%D0%91%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD Орыс Википедиясы]
Гарб-Шрарда-Бени-Хсен

Гарб-Шрарда-Бени-Хсен — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Солтүстікте орналасқан. Жер аумағы — 8 805 км². Тұрғыны — 1&nbsp;859&nbsp;540 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Кенитра. Әкімшілік бөлім 3 ауданнан құралған * Кенитра (ауданы — 3253 км²) (әкім. центр — Кенитра) * Сиди-Касем (ауданы — 4060 км²) * Сиди-Слиман (ауданы — 1492 км²) Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B1-%D0%A8%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0-%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B8-%D0%A5%D1%81%D0%B5%D0%BD Орыс Википедиясы]
Үлкен Касабланка

Үлкен Касабланка — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Солтүстік-батысында орналасқан. Жер аумағы — 1 615 км². Тұрғыны — 3&nbsp;631&nbsp;061 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Касабланка. Әкімшілік бөлім 2 ауданнан және 2 префектурадан құралған Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0%D1%8F_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B0 Орыс Википедиясы]
Гулимим-Эс-Смара

Гулимим-Эс-Смара — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Жер аумағы — 71 970 км². Тұрғыны — 401 984 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Гулимин қаласы. Әкімшілік бөлім 5 ауданнан құралған * Асса-Заг * Смара * Гулимин * Тан-Тан * Тата Дереккөздер
Эль-Аюн — Буждур — Сегиет-эль-Хамра

Эль-Аюн — Буждур — Сегиет-эль-Хамра — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Жер аумағы — 139 480 км². Тұрғыны — 256 152 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Эль-Айюн. Этимология Атауын 2 ауданы үшін, Эль-Аюн және Буждур, одан соң Батыс Сахарада орналасқан, Сегиет-эль-Хамра тарихи ауданы үшін алған. Әкімшілік бөлім 3 ауданнан құралған * Буждур * Эль-Аюн * Тарфая Дереккөздер
Марракеш-Тенсифт-Эль-Хауз

Марракеш-Тенсифт-Эль-Хауз — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі.Орталығында орналасқан. Жер аумағы — 31 160 км². Тұрғыны — 3 102 652 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Марракеш. Әкімшілік бөлім 5 ауданнан және 1 префектурадан құралған * Префектура Марракеш * Эль-Хауз * Шишауа * Эль-Келаа-де-Срагна * Эс-Сувейра * Рехамна. Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%88-%D0%A2%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%84%D1%82-%D0%AD%D0%BB%D1%8C-%D0%A5%D0%B0%D1%83%D0%B7 Орыс Википедиясы]
Әнуар Оспанұлы Сегізбаев

Әнуар Оспанұлы Сегізбаев (19. 1. 1935 ж.т., Целиноград облысы, Шортанды ауданы, Елизаветинка селосы) – қазақ совет травматологы және ортопеді, медицина ғылымының докторы (1970), профессор (1973). 1967 жылдан КОКП мүшесі. 1960 жылы Алматы мемлекеттік медициналық институтын бітірді. Осы институттың травматология және ортопедия кафедрасаның аспиранты, ассистенті (1963). 1966–70 жылдары Республикалық дәрігерлер білімін жетілдіру институтының травматология және ортопедия кафедрасының доценті, меңгерушісі (1970–76), ал 1976 жылдан институттың ғылыми жұмыс жөніндегі проректоры. Сегізбаевтың 47 ғылыми еңбегі бар. Оның көпшілігі жарақат, сынық т. б. емдеу жөнінде, ал іштен туа пайда болған жамбастың шығуын емдеу жөніндегі еңбегі үшін авторлық куәлік алған. Сегізбаев бүкілодақтық травматологтар және ортопедтер ғылыми қоғамының мүшесі. Қазақстандағы осы қоғамның председателінің орынбасары. Дереккөздер
Седан (қала)

Седан – Францияның солтүстік-шығысындағы, Бельгия шекарасының қасындағы Маас өзенінң жағалауында орналасқан Арденна департаментіндегі қала. Халығы 20 548 адам (1999), жер аумағы 16,28 кm³. Металлургия, құбыр прокаты, жүн мата, кілем тоқу өндірісі дамыған. 19 ғ-дың аяғына дейін бекініс. Француз-прусс соғысы (1870-71) кезінде Седан ауданында 1870 ж. 1, 2 сентябрьде неміс армиясы француздардың маршал М. Э. Мак-Магон басқарған Шалондағы армиясын талқандады. Фрацуздардың 17 мыңға жуық солдаты мен офицері өлді және жараланды. Немістер 100 мыңнан астам адамды, оның ішінде император Наполеон ІІІ-ні тұтқынға алды. Шалондағы армияның тізе бүгуі Екінші империяның бонапарттық тәртібінің құлауын жеделдетті. 4 қыркүйекте Парижде революция басталып, Францияда республика жарияланды. Галерея Дереккөздер
Сезам тұқымдасы

Сезам тұқымдасы (күнжіттер тұқымдасы Pedaliaceae) – шөп, кейде бұта түрінде кездесетін қос жарнақты өсімдіктер. Жапырақтары қалақша тәрізді, қарама-қарсы не кезекті (жоғарғылары) орналасқан. Жапырағы мен сабағындағы түгі шырышты зат түзеді. Гүлі қос жынысты. Жемісі қорапша, жануарлар түгіне жабысып таралуға бейімделген. 12–15 туысы (55-ке жуық түрі) бар. Көбі тропик, субтропик аймақта, әсіресе Африкада, сондай-ақ Мадагаскар, Сокотра аралдарында, Үнді-Малайя аймағында, Австралияның солтүстігінде таралған. КСРО-да бір түрі Қиыр Шығыста өседі. Ең маңызды түрі – күнжіт.
Сейд әзім шируани

Сейд әзім шируани (9. 7. 1835, Шемаха, – 20. 5. 1888, сонда) – азербайжан ақыны. Діни қызметкердің отбасысында туған. Иракта жоғары діни оқу орнын бітірген. Туған еліне қайтып келген соң, діни лауазымнан бас тартып, өз бетінше жаңаша мектеп ашты да, онда парсы, азербайжан және орыс тілдерін оқыттырды. Ғашықтық-лирикалық ғазелдерінде ол Физули дәстүрін жалғастырды. Сатиралық өлеңдері мен мысалдарында Сейд әзім шируани діндарларды әжуалап, мешеулік пен қараңғылыққа қарсы шықты, халықты мәдениетке үндеді. Замандас ақындар оны өздеріне ұстаз тұтқан.
Мекнес-Тафилалет

Мекнес-Тафилалет — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Жер аумағы — 79 210 км². Тұрғыны — 2 141 527 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Мекнес. Әкімшілік бөлім 5 ауданнан және 1 префектурадан құралған * Префектура Мекнес * Ифран * Хенифра * Эль-Хайеб * Эррашидия * Миделт Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D1%81-%D0%A2%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%82 Орыс Википедиясы]
Вади-эд-Дахаб-эль-Кувира

Вади-эд-Дахаб-эль-Кувира — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі.Орталығында орналасқан. Жер аумағы — 50 880 км². Тұрғыны — 99 367 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Дахла. Әкімшілік бөлім 1 ауданнан және 1 префектурадан құралған *Префектура Аюссерд *Уд-Эд-Дахаб Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D0%B4%D0%B8-%D1%8D%D0%B4-%D0%94%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1-%D1%8D%D0%BB%D1%8C-%D0%9A%D1%83%D0%B2%D0%B8%D1%80%D0%B0 Орыс Википедиясы]
Рабат-Сале-Заммур-Заер

Рабат-Сале-Заммур-Заер — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі.Орталығында орналасқан. Жер аумағы — 9&nbsp;580 км². Тұрғыны — 2&nbsp;366&nbsp;494 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Рабат. Әкімшілік бөлім 1 ауданнан және 3 префектурадан құралған Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82-%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5-%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D1%83%D1%80-%D0%97%D0%B0%D0%B5%D1%80 Орыс Википедиясы]
Сус-Масса-Драа

Сус-Масса-Драа — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Жер аумағы — 70 880 км². Тұрғыны — 3 539 813 адам (2013 жылғы санақ), әкімшілік орталығы — Агадир. Әкімшілік бөлім 7 ауданнан және 2 префектурадан құралған * Агадир-Ида-Утанан (центр — Агадир) * Инезган-Айт-Меллул (центр — Инезган) * Загора (центр — Загора) * Тарудант (центр — Тарудант) * Тизнит (центр — Тизнит) * Уарзазат (центр — Уарзазат) * Штука-Айт-Баха (центр — Биугра) * Тингир (центр — Тингир) * Сиди-Ифни (центр — Сиди-Ифни) Дереккөздер [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D1%81-%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0-%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B0 Орыс Википедиясы]
Қарашоқы (төбе, Доңызтау кемері)

Қарашоқы – Доңызтау кемерінің солтүстігіндегі төбе. Географиялық орны Ақтөбе облысы Байғанин ауданы Дияр ауылының оңтүстік-шығысында 40 км жерде орналасқан. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 50 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 2 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Солтүстігінде Сарыбай, Теріскен, батысында Сарықұм құмдары, шығысында Елдіжан-Қарашоқы төбесі бар. Өсімдігі Сортаңды топырақ жамылғысында жусан, жантақ, өлеңшөп, т.б. өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Қарашоқы (шоқылы таулар, Балқаш көлі)

Қарашоқы – Балқаш көлінің солтүстік-шығыс бөлігіндегі шоқылы таулар. Географялық орны Абай облысы Аягөз ауданы Өркен ауылының оңтүстігінде 27 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 551 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта тізбектеле созылған шоқылардың ұзындығы 13 км, енді жері 3-4 км. Жер бедері Беткейлері көлбеу келген. Батысында Данажал, солтүстігінде Ортақарауыл таулары, оңтүстігінде Майқұдық, Тайсойған қоныстары бар. Өсімдігі Сортаңды қоңыр топырақ жамылғысында эфемерлі сұр жусан, күйреуік, балыш, т.б. өсімдіктер өседі. Дереккөздер
The Specials

The Specials (кейде The Special AKA деп аталады) – 1977 жылы Ковентрида құрылған британдық ска-тобы. Олардың әндері Ұлыбританияның хит-әндеріне айналды. 1981 жылы топ тарап кетеді, алайда 2008 жылы қайта құрылады. Топ құрамы Терри Холл (Terry Hall) — вокал Линвал Голдинг (Lynval Golding) — вокал, ритм-гитара Невилл Стейпл (Neville Staple) — вокал, перкуссия Джерри Даммерс (Jerry Dammers) — клавишті аспабтар Roddy Radiation — соло-гитара Sir Horace Gentleman — бас-гитара John Bradbury — барабан Rico Rodriguez — тромбон Dick Cuthell — труба
Сейіп

Сейш (франц. Seiche) – су айдындарында (теңіз, көл, шығанақ, бұғаз) көбіне ұзақ уақытқа (бірнеше мин-тан ондаған сағ-қа дейін) сақталып тұратын толқын. Сейіп–сыртқы күш (атмосфера қысымының, желдің, сейсмикалық құбылыстар тағы басқа күрт өзгеруінен) және айдын жағасынан серпіліп кері қайтқан толқын әсерінен пайда болды. Сейіп кезінде бір немесе бірнеше тура бағытта бүкіл айдын массасында деңгейі өзгермейтін,түйін немесе түйіндік сызық деп аталатын толқу қозғалыстары жүреді. Сейіп амплитудалары бірнеше мм-ден бірнеше м-лік болады. Мыс., Женева көлінде сейіп амплитудасы 2 м, сақталу ұзақтығы 1 сағ, Алжир қойнауында 1 м және 1 мин, Азов теңізінде 10–25 см, 23 сағ болды.
Сейтлиев Қара

Сейтлиев Қара (1. 1. 1915, Қараған қыстағы, қазіргі Түркім. КСР-і, Бахарден ауд., –2. 5. 1971, Ашхабат) – түрікмен совет ақыны. Түркім. КСР халық жазушысы (1967). 1950 жылдан КОКП мүшесі. Пед. Техникумды (1932), Баку пед. институтын (1941) бітірді. «Ақын жыры» атты алғашқы жинағы 1941 жылы шықты. «Жауынгер жыр» (1942), «Қайнар» (1950), «Көтерілген күн» (1955), «Үндістан гүлдері» (1960) тағы басқа көптеген өлеңдер жинағы жарық көрді. Сейтлиев өнеріне В. В. Маяковский үлкен ықпал етті. Бірқатар өлеңдеріне музыка жазылды. «Бақташының қызы», «Бақташының ұлы» (Ғ. Мұхтаровпен бірге) пьесалары сахнада қойылып келеді. Сейтлиев шығармалары қазақ тіліне аударылып басылды («Түркімен жырлайды», 1963). Сейтлиев 1964–70 ж. Түркімен. КСР Мәдениет министрі, 2–7-сайл. Түркім. КСР Жоғ. Советінің депутаты болды.
Сейілжанова Гүлсім

Сейілжанова Гүлсім (8. 10. 1924 жылы туған, қазіргі Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Ақсеңгір с-зы) – қазақ совет ақыны. 1945 жылдан КОКП мүшесі. Алматы санақ техникумын (1949) бітірген. Колхоз шаруашылығында (1943–51), сауда орындарында (1951–59), Республика халық творчествосы үйінде (1959–73) қызмет атқарды. Вера Инбер, Соломея Нерис тағы басқа ақындардың бірсыпыра өлеңдерін қазақ тіліне аударды. Шығармалары: Тұңғыш. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1964; Ана гүлі. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1970; Білезік. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1971; Шалқыма. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1973; Алқоңыр. Таңдамалы. А., «Жазушы», 1975; Тау қызы. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1979; Сәуле. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1983; Жүрегімнің айнасы. Өлеңдер, поэма. А., «Жазушы», 1986; Асу. Өлеңдер. А., 1995.
Өтеген Сейітов

Сейітов Өтеген Сейітұлы (15. 9. 1923 жылы туған, Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Ақтоғай с-зы) – Қазақстанның партия совет қызметкері, юрист. 1-дәрежелі мемлекеттік заң кеңесшісі. 1947 жылдан КОКП мүшесі. 1953 ж. Алматы мемлекеттік заң ин-тын бітірген. Сейітов прокуратура жүйесінде 1941 жылы обл. Прокуратура секретарь қызметінен бастап, 1942–45 жылдары Совет Армиясы қатарында Ұлы Отан соғысына қатысты. Прокуратура органдарында: ауд. прокуратураның тергеушісі, терген бөлімінің прокуроры (1945–49), обл. Прокуратураның аға тергеушісі (1950–51); респ. прокуратураның тергеу бөлімінде прокурор (1951–59); Алматыда Совет ауд. Прокуроры (1959–60); Алматы обл. Прокуроры (1961–62) болды. Сейітов 1962–66 ж. Қаз. ССР прокурорының бірінші орынбасары, 1966 жылдан респ. Прокуроры қызметін атқарады. Қазақстан КП 12-, 13-, 14-съездеріне делегат, 1966 жылдан Қазақстан КП ОК-не мүше. 7, 8, 9-сайл. Қазақ ССР Жоғарғы Советінің депутаты. Сейітов 2 рет Еңбек Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендері және медальдармен марапатталған.
Сексенбаев Ерназар

Сексенбаев Ерназар (1917 жылы туған, Қызылорда облысы, Қармақшы ауаны, Чапаев атынд. к-з) – Ұлы Отан соғысының партизаны. 1941 жылдан КОКП мүшесі. 1931–1934 жылдары балалар үйінде тәрбиеленді. Ташкент қаласындағы Орта Азия мемлекеттік университетінің жұмысшы факультетін бітіріп (1937), оқу-ағарту саласында қызмет атқарды. 1939 жылы Совет Армиясы қатарына шақырылды. Фин соғысына қатысты. Саяси жетекші Секксенбаев Ұлы Отан соғысының алғашқы күнінен-ақ неміс-фашистеріне қарсы шайқасты. Сексенбаев Совет Одағының Батыры атағын 2 рет алған ген.-м. А. Ф. Федоровтың партизан құрамасында атқыштар взводының командирі болды. 1961 жылдан Қызылорда обл. Чапаев атынд. к-здың председателі. Қазақстан КП 14-съезінің делегаты. Сексенбаев 1-дәрежелі Отан соғысы, 2 Еңбек Қызыл Ту ордендермен және медальдармен марапатталған.
Селенга (өзен)

Селенга – Монғолия және Ресейдің Бурят Республикасы территориясындағы өзен, Идэр және Муран өзендерінің қосылуынан құралып, Байкөл көліне атырау жасай (көлге құятын өзендер суының ½-і Селенга үлесіне келеді) құяды. Идэр өзенінің басталар жерінен Селенганың ұзындығы 1024 км (409 км-дейі КСРО жерімен өтеді), алабы 447 мың. Негізгі салалары: Эгин-Гол, Орхон (МХР), Джида, Чикой, Хилок, Уда (КСРО). Селенга негізінен жазық өңірлерді басып ағады. Су деңгейінің жоғарғы кезеңі жаз және күзге (жаңбырға байланысты) келеді. Орташа су шығыны МХР және КСРО шекарасында 310 /сек , атырауында 935 /сек. Қарашада қатып, сәуіргде мұзы кетеді. Сухэ-Батор (МХР) қ-на дейін тұрақты кеме қатынасы бар. Селенга жағалауында Бурятияның астанасы Улан-Удэ қ. орналасқан.
Илья Львович Сельвинский

Сельвинский Илья (Карл) Львович (24 қазан 1899, Симферополь – 22 наурыз 1968, Мәскеу) – орыс совет жазушысы. 1941 жылдан КОКП мүшесі. Мәскеу университетінің қоғамдық ғылымдар факультетін бітірді (1923). Әдеби жұмыспен 1915 жылдан айналысты. 1920 жылдары конструктивистер әдеби тобы жетекшілерінің бірі. Ертеректегі шығармаларының бастылары – «Улялаевщин» поэмасы (1927), «Командарм 2» трагедиясы (1928). Өлеңмен жазылған «Пушторг» романы (1928). 1930 жылдарда тарихи тақырыптарда шығармалар жазды. Ресей тарихының күрделі кезеңдерін суреттеді («Иоанн сері», 1937; «Бабек», 1941 т.б.). Ұлы Отан соғысы тұсында патриоттық жырлар («Мен мұны көрдім» т.б.) жазумен бірге «Ресей» драм. Трилогиясын («Ливон соғысы», 1944; «Полтавадан Ганнгутқа дейін», 1949; «Үлкен Кирилл», 1957) жариялады. «Жыр бастауы» кітабын (1962), «Айқай, жастық шағым» өмірбаяндық романын (1966) т.б. жазды. Сельвинский қазақ ақындарының (Абай, Жамбыл, І. Жансүгіров, Т. Жароков, Ә. Тәжібаев т. б.) бірқатар шығармаларын орыс тіліне аударды. 5 орденмен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Сельсин (машина)

Сельсин (ағыл. Silsyn, celf – өзі және грек. Synchronos – бірі мезгілді) – бір біліктің бұрыштық ығысуына сәйкес өзара мех. түрде байланыспаған басқа бір біліктің бұрыштық ығысуын тудыратын электр машинасы. Жұмыс істеу принципіне қарай ол ротордың айналуы кезінде бір фазалы бірінші реттік орам (қозу орамы) мен үш фазалы екінші реттік орам (синхрондау орамы) арасындағы өзара индуктивтігі жайлап өзгертетін бұрылмалы трансформатор түрінде болады. Қолданылуына сәйкес ол датчикті сельсин, қабылдағыш сельсин және диференциалды сельсин, ал жасалу ерекшелігіне сәйкес жанаспалы (контактілі) және жанаспайтын түрлерге бөлінеді. Жанаспалы сельсиннің орамдары статорда орналасады. Мұнда қозу орманының осі синхрондау орманының осіне перпендикуляр болады. сельсин қадағалау жүйесінің бақылау әрі басқару тетігі тағы басқа мақсаттар үшін пайдаланылады.
Жан Казимир-Перье

Жан Поль Пьер Казими́р-Перье́ (8 қараша 1847 жылы, Париж, — 11 наурыз 1907 жылы, Париж) — мемлекеттік қайраткер, Франция президенті. Өмір баяны Банкирлер отбасына. Әкесі, Огюст Казимир-Перье — атақты дипломат, атасы, Казимир Пьер Перье— Франция премьер-министры Луи-Филипп кезіндегі. Дереккөздер Орысша уикипедия
Билли Миллиган

Уильям Стэнли Миллиган (ағылш.William Stanley Milligan) - кейініректе Билли Миллиган деген атпен танымал болған. Психиатрия саласындағы өте ерекше диагноз бірнеше тұлғалықпен ауырған. 1970 жылдардың соңында Билли Миллиганды АҚШ, Огайо штатында үлкен назарға ие болған соттық процестерде кінәлі деп танылды. Миллиганды бірнеше тонау істерімен және үш зорлау ісінде кінәлі деп танылды. Алайда, Миллиганның адвокаттары оның кінәлі еместігіне сотты сендірді. Оған дәлел ретінде олар Миллиганның ішінде бірнеше басқада тұлғалардың барын және барлық қылмысты солар істегененің айтады. Осының арқасында Миллиган ақталып шығып, сот шешімі бойынша оны психиатриялық емханаға "диагнозы толығымен емделмейінше ұстауын талап етеді". Билли Миллиган сот ісінде " бірнеше тұлғалық" диагнозімен ақталып шыққан алғашқы адам. 1988 жылы он жылдық емдеу істерінен кейін Миллиган толығымен сау деген шешім қабылданып, ол бостандыққа оралды. Билли Миллиган оқиғасы Дэниел Кизаның " Билли Миллиганның көптеген саналары" және " Миллиган Соғыстары" атты документалды романдарында айтылады. Билли Миллиган бір өзінің ішінде 24 толық жетілген тұлғаға ие болған. Олардың ішінде 10 негізгісі:Билли Миллиган(негізгі тұлға), Артур, Рейджен Вадасковинич, Аллен, Томми, Дэвид, Кристин, Кристофер, Адалана, Дени. Тұлғалық бөлінуі. Миллиганның анасы Дороти, Огайодағы ауылды жерде өзінің жолдасы Дик Джонсонмен бірге тұрған. Кейініректе некесің бұзып, Майамиге қоныс аударады. Ол жерде Дороти әншілік қызметіне ауысады. Солайша, ол Джон Морис есімді әзілсықақшымен танысып, онымен тұрмыс құрады. 1953 жылы Олардың тұңғыштары Джимбо дүниеге келеді. 1955 жылдың 14 ақпаныңда Майами-Бичте екінші ұлдары- Уильям Стэнли дүниеге келеді. 1956 жылы Кэти Джо дүниеге келеді. Ол кезде Джонни 36 жасқа таяп қалады. Дэниел Киздің естеліктеріне сенетін болсақ " Джонни емханаға жұмсалатын ақша күйзеіске ұшыратты. Ол көп ішімдік ішіп, көп ақша шашатын болды. 1958 жылы оны депрессия және ішімдікке әуестік үшін емхана жатқызады". Онымен қоса өзіне өзі қол жұмсайды, алайда ол сәтсіз болады. Одан бірнеше айдан кейін, 1959 жылдың 15 қаңтарында Джоони өз-өзіне қол жұмсап, жан тапсырады. Дороти балаларымен бірге Майамиге қайта оралып, ондай ДИк Джонсонмен қайта тұрмыс құрады. 1962 жылы Чалмер Миллиганды(1927-1988) кездестіреді. Чалмердің алғашқы жұбайы Чалмермен оның "дөрекі елемеушілігі" кесірінен некесің бұзған. 1963 жылдың 23 қазаныңда Дороти мен Чалмер тұрмыс құрады. Кейініректе Чалмер Биллиге зорлық көрсеткен деген айып тағылады. Биллидің берген көрсеткіштері бойынша, Биллидің ішінде алғашқы тұлғалық бөлінушілік дәл сол 8 жасында басталғаны жайлы айтылады. Тұтқындалуы Дереккөздер
Қошқарата (құмды алқап)

Қошқарата – Доңызтау кемерінің шығысындағы құмды алқап. Географиялық орны Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Қосқақ ауылының оңтүстік-шығысында 48 км жерде ораналсқан. Батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 28 км-ге созылған, енді жері 7 км. Геологиялық құырылымы Негізінен палеоген кезеңінің тау жыныстарының үгілуінен қалптасқан. Жер бедері Жер бедері төбелі-белесті, өсімдікпен бекіген құмды жазық. Құм шетінде Сұлтанқазған, және т.б. артезиан құдықтары 1-25 м тереңдіктен шығады. Солтүстігінде Сарытақыр, оңтүстігінде Мыңжылқы сексеуіл қоныстары, батысында Қарашоқы төбесі, шығысында Қыздаршыққан құмы орналасқан. Өсімдігі Құмды, сұр топырақ жамылғысында жусан, жүзгін, шеңгел, изен, сексеуіл, т.б. өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Семевский Василий Иванович

Семевский Василий Иванович [25. 12. 1848 (6. 1. 1849), Витебск губерниясы, Полоцк қаласы,–21. 9. (4. 10). 1916, Санкт-Петербург] – орыс тарихшысы. Санкт-Петербург университетін (1872) бітірді. Осы университеттің приват-доценті (1882–86). «Теріс бағыты» үшін оқытушылықтан шығарылды. Қоғамдық жұмыстарға белсене араласты. 1905 жылы азат етілген Шлиссельбург тұтқындарына көмектесу комитетінің председателі және саяси жер аударылғандарға көмек комитетіне мүше болды. 1906 жылдан халықтық социалистер партиясына мүше. 1913 ж. «Голос минувшего» журналын шығаруға қатысты және оның редакторларының бірі болды. Семевский – либерал-халықшылдық бағыт ұстаған тарихшы.
Николай Пантелеймонович Семененко

Семененко Николай Пантелеймонович (3 (16). 11. 1905 жылы туған, Мариуполь, қазіргі Жданов қаласы)– совет геологы, УССР ғылым академиясының академигі (1948). 1932 жылдан КОКП мүшесі. Днепропетровск тау-кен институтын бітіргеннен кейін (1927) сонда жұмысқа қалдырылды. 1937 жылдан сол институттың профессоры. УССР ғылым академиясының Геология Ғылымдар институтында бөлім меңгерушісі (1944 жылдан), Киев университетінің профессоры (1944-52), УССР ҒА-нда акад.-секретарь (1948–50) және осы акаддемияның Метеориттер жөніндегі комитеттінің председателі, Геохимия және минералдар физикасы институтының директоры (1969). Семененконың негізгі еңбектері докембрий кристалдық массивтерін геол.-петрогр. жағынан, Кривой Рог темір рудалы бассейнінің геологиясын, Украинаның темірлі-кренийлі формацияларын зерттеуге арналған. Семененко петрография мен геохронология мәселелеріне арналған еңбектердің авторы. 2 рет Ленин орденімен және басқа 2 орденмен марапатталған.
Хоффенхайм

Хоффенхайм (нем. Hoffenheim) — Зинсхейм қаласына бағынышты Рейн-Неккар(Баден-Вюртемберг жері) аумағына жақын орналасқан ауылы аймақ). Тұрғындар саны 3272 адам(2011 жыл, наурыз) Тарихы 733 жылдан бері неміс ақпарат көздерінен Ховахайм деген атпен кездеседі(нем. Hovaheim). Зинсхаймға бағыныштылығы және ауыл статусы 1972 жылдың 1 тамызында берілді Зинсхайм стадионында ойын көрсететін, бірінші дивизионда ойын көрсететін «Хоффенхайм» футбол клубы арқылы Хоффейхайм ауылы атақты болды.
Әбдікәрім Аббасов

Әбдікәрім Аббасов (1920, Қырғызстан, Қаракөл – 27 тамыз 1949) — қоғам қайраткері, Үш аймақ төңкерісі басшыларының бірі. Ұлты — ұйғыр. Әке-шешесі 1927 жылы Шыңжаңға қоныс аударады. 1938 жылы Шыңжаң интернатында оқып жүрген кезінде Аббасов Сауандағы лагерьге айдалды (1941). 1942 жылы Құлжадағы қыздар орта мектебінде мұғалім, аймақтық әкімшілікге аудармашы болып жұмыс істеді. 1944 жылы Құлжадағы Үш аймақ төңкерісіне катысты. Үш аймақ Уақытша үкіметінің мүшесі, Ішкі істер жөне үгіт-насихат министрі, 1945 жылғы сәуірде Үш аймақ ұлттық армиясының саяси комиссары, 1946 жылы Шыңжаң аймағындағы бірлескен үкіметінің мүшесі, бас хатшысының орынбасары болды. Сол жылы желтоқсанда Нанкиндегі жалпыхалықтық кұрылтайға қатысты. 1948 жылы Шыңжан Бейбітшілікті қорғау демократиялық одағының мүшесі. Ақпарат басқармасының бастығы болып тағайындалды. 1949 жылы ұшақ апатынан қаза тапты. Дереккөздер
Томми Ли

Томми Ли (ағыл. Tommy Lee; шың аты Томас Ли Басс, ағыл. Thomas Lee Bass; 3 қазан1962 жылы, Афины, Грекияда туған) — американдық Mötley Crüe рок-группасының дабылшысы, диджей. Сонымен қатар, Methods Of Mayhem және Rock Star Supernova жобаларының қатысушысы ретінде танымал.Диджей болып жұмыс істеген. Хизер Локлир есімді актрисамен отауда болған,модель және актрисе Памела Андерсонмен де шаңырақ көтерген. Өмірбаяны Томми Ли Афинада 1962 жылдың 3-інші қазанында дүнгеге келген.Оның әкесі АҚШШ-ының әскер құрамында қызмет еткен,ал анасы Грекия аруы жүлдесінің иегері болған.Томми туғаннан кейін 1 жыл өткен соң отбасы Колифорнияға қоныс аударды.Ол өзінің алғашқы дауылпазын 4 жасында алған,ал жасөспірім шағында соқпалы дауылпазын алған.Афина Ли атты Томмидің кіші қарындасы бар.Ол Scorpions тобының даулыпазшысы Джеймс Коттакка тұрмысқа шыққан.Сонымен қатар Томмиің қарындасы Афина Ли Krunk тобының дауылпазшысы болған.Жасөспірім шағында Томас Queen, Kiss, Led Zeppelin, Deep Purple, және Judas Priest-ті тыңдаған.Томас мектепті тастап кеткен,себеб ол өзін музыка өнеріне арнаған. Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D0%B8_%D0%9B%D0%B8
Калифорния университеті, Беркли

Калифорния университеті, Беркли — көпшілік зерттеу университеті, АҚШтың, Калифорния штаты Беркли қаласында орналасқан. Калифорния университетінің 10 кампусының ең көнесі . 2013 жылы «Ұлттық университеттер» рейтингісінде (U.S. News & World Report басылымы) 20-ы позицияны ұстады, сонымен қатар білім берру программалары бойынша елдегі ең үздіктер қатарына енеді. 2013 жылы Times Higher Education рейтингіснде Беркли Калифорния университеті әлем университеттері арасында 5 орынға тұрақтады. Университет компьютер және IT технологиялар, экономика, физика салалары әлемге әйгілі. Беркли физикасы Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін сутегі бомбасын жасап шығуда, жалпы атом бомбасын жасауда басты рөл атқарды. Беркли ғалымдары циклотрон ойлап тауып, антипротонды зерттеді, лазерді жасап шығуда басты рөл ойнады, фотосинтез процессінің негізін түсіндіріп берді, көптеген химиялық элементтерді ашты, оларды айта кететін болсақ, сиборгий, плутоний, берклий, лоуренсий және калифорний. Дәл Беркли ең бірінші BSD ( және BSD лицензиясын) операциялық жүйесін алды. Беркли өзінің тарихында студенттік активизмімен белгілі. Біршама белгілі акциялары: 1964 жылғы Сөз бостандығы қозғалысы — протест акциясы, университеттің саяси памфлеттерді таратушыларды кампустан қууға тапсырма берген кезден басталған және Ұлттық парктегі бас көтеру 1968 жылы, шетелдік студенттердің қарсылық акциясын өткізген кезде басталған, 1960 жылдары орын алған «хиппи» мәдениетімен тікелей байланысты. Алайда студенттік активизмдерге және бас бұзарлыққа қарамастан, Беркли кампусы көптеген жасыл бұрыштарымен және ғимараттарымен, оларлың жақсы сақталған архитектурасымен танымал. Тарихы Университет құрылымы Ректорлары Ректордың лауазымы 1952 жылы бекітілген, Калифорния Университетін қайта жасақтау кезінде іске асты, сол уақыттан бері он ректор (және бір ректордың лауазымын атқарушы): # Кларк Керр (1952—1958) # Гленн Сиборг (1958—1961) # Эдвард Стронг (1961—1965) # Мартин Меерсон (1965, acting) # Роджер Гейнс (1965—1971) # Албюерт Бовкер (1971—1980) # Ира Майкл Хейман (1980—1990) # Чанг-Ли Тиен (1990—1997) # Роберт Бердал (1997—2004) # Роберт Биржено (2004—2013) # (2013 жылдан — осы уақытта.) Бөлімшелері 130 факультетте 14 колледж және мектептер ұйымдастырылған. («Колледждер» студенттер және магистранттар үшін, ал «мектептер» аспирант, магистранттар үшін, жекелей алғанда Бизнес мектебінде): * Хааса Бизнес Мектебі * Колледж химии * Педагогика мектебі * Инженерлік колледжі * Ішкі дизайн Колледжі * Журналистики мектебі * Боалт атындағы заң мектебі * Ақпараттық технологиялар мектебі * Әдебиет және ғылым Колледж * Табиғи ресурстар Колледжі * Оптометрия мектебі * Денсаулық сақтау мектебі * Голдман атындағы мемлекеттік саясат мектебі * Қоғамдық қорғау мектебі Сонымен қоса, университетте Лоуренс Ұлттық лабараториясы жұмыс істейді. Астрономияда Университет құрметіне астероид аталған, ол 1911 жылы ашылған. Статистикасы 2013 жылғы дерек бойынша : * Абитуриенттердің саны: 50 312 адам, оның 25,6 % сы түскен. * Студенттер саны: 35 899 ** Бакалавр: 25 774 ** Магистрлер және докторанттар: 10 125 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер [http://www.berkeley.edu/ www.berkeley.edu]
Сади Карно

Сади Карно, тоолық есімі Мари Франсуа Сади Карно (; 11 тамыз 1837 жыл, Лимож, — 24 маусым 1894 жыл, Лион) — француз инженері және мемлекеттік қайраткер, Франция президенті (1887—1894). Генерал Лазара Карноның немересі және атақты физик Сади Карноның інісі. Әкесі, Ипполит Лазар Карно, саяткер болатын. Дереккөздер
Томми Ли Джонс

Томми Ли Джонс (ағыл. Tommy Lee Jones; 15 қыркүйек 1946 жылы, Сан-Саба, Техас, АҚШ-та туған) — американдық танымал актёр және кинорежиссёр.Оскар жүлдесіне 4 рет ұсынылған.1994 жылы "Екінші рөлдегі үздік актер" номинациясымен Оскарды "Қашқын" фильмімен алған.Көбіне арнайы агент,із кезуші («Беглец», «Служители закона», «Люди в чёрном», «Старикам тут не место») рөлдерімен танымал.Сонымен қатар,қатігездің рөлін де тамаша сомдайды («В осаде», «Бэтмен навсегда»). Өмірбаяны Техас штатында Сан-Саба қаласында Люсиль Мари (қыз жағынан Скотт) мен Клайд С. Джонстың жанұясында дүниеге келді. Джонстың әжесі чероки тұқымынан. Техастағы Әулие Марк атындағы мектепті бітірісімен Томит Гарвард университетіне түсті. 1969 жылы Джонс университетті үздік бітіріп, ағылшын тілі саласында өнер баккалавры дәрежесін алған. Өнер жолы 1969 жылы Джонс Нью-Йорк қаласына көшеді.Сонда ол Джон Осборнның «Мен үшін патриот» пьессасында алғашқы рөлін сомдайды.1970 жылы кинодағы алғашқы рөлін «Махаббат хикаясы» киносында сомдайды. 1971 жылдың басында ол Бродвейге қайтып,«Бақшадағы төртеуі» пьессасында Кэрол Ченнинг пен Сидо Кейзермен бір сахнада өнер көрсетеді.Бірнеше жылдан кейін ол «Раскаты грома» (1977) фильімінде ардагердің және «Бетси» драммасында Лоуренс Оливьемен бірге көлік шонжарының рөлін сомдайды. Дереккөздер
Абд әр-Рахман Жәми

Нұр әд-дін Абд әр-Рахман Жәми (; 7 қараша 1414, Жәм, Хорасан – 9 қараша 1492, Герат, Хорасан) — парсы ақыны, филолог, философ, музыка зерттеушісі. Әуелі Гераттағы Дилкаш медресесінде, кейін Самарқандағы Ұлықбек медресесінде білім алған. Самарқанда ғалымдармен тікелей араласып, олардын арасында білімділігімен даңқы шыққан. Ғиратқа оралған соң, сарай қызметінен бас тартып, сопылық жолға түскен. Ақын шығармаларында сопылықты насихаттау, халықтың азапты өміріне жаны ашып, қанаушыларды әшкерелеу кабаттаса жырланды. 1456 жылдан Ғиратқа X. Байқараның сарайында қызмет атқаррды. Осы кезде Әлішер Науаимен танысты. Абд өр-Рахман Жәмидің алғашқы шығармасы - өз дәуірінің энцилопедиясы іспеттес “Алтын шынжыр” дастаны. 1468 жылы Науаидің X. Байқара сүлтанның уәзірі болуы ақын жағдайын жақсартты. Ақын діни-философия кағидаларында сопылықтың тәңірмен бірігу, сүйіспеншілік туралы категорияларындағы мистикалық мәннің жігін ажыратьп, оған филос. адамгершілік мағына берді. Адамға деген сүйіспеншілікті, гуманизмді, әдептілікті жырлады. Ол, негізінен, дінді жақтағанмен, табиғат шындығын жоққа шығармады. Абд әр-Рахман Жәмидің даңқын шығарған туындылары лирикалық үш жинақ (1479–1491) пен жетідастаннан тұратын “һәфт авранг” Атты кітабы. Ал “Жүсіп - Зылиқа”(1483), “Ләйлі - Мәжнүн” (1484), “Сүлеймен мен Ибсол” (1479–1480) дастандары парсы әдебиетіндегі нағыз шыншыл, гуманистік рухта жазылған туынды болады. “Бәһористан” (1487) атты прозалық шығармасында мұсылмандық шығыс әдебиетінің ірі тұлғалары, оның ішінде өзінің досы Науаи туралы құнды мәліметтер қалдырды. Соңдай-ақ Әбу Наср әл-Фараби, Сафи әд-Дин, Абд ул-Қадыр сияқты ғалымдардың музыкаға байланысты еңбектерін жете зерттеді. Соның нәтижесінде музыканттардың теориялық қағидалары мен муз. тәжірибелерін өз трактатында ғыл. тұрғыдан жан-жақты қорытты. Музыканың шығуы, интервалдардың арақатынасы, ладтардың мәнерлік мазмұны сияқтьі муз. теориясына қатысты мәселелердің барлығын түгел қамтыды. Абд әр-Рахиан Жәми шығармалары қазақ халқына ертеден таныс. Оның “Жүсіп-Зылиқасы” мен “Ләйлі-Мәжнүні” халық арасында кең тараған. Шығармалары көптеген тілдерге аударылып, мол тиражбен тарады. Казақ тілінде “ Өлеңдер мен дастандар” атты жинағы жарияланды (1968). Дереккөздер
Уппалапу Шринивас

Уппалапу Шринивас (ағыл. Uppalapu Srinivas, телугше ఉప్పలపు శ్రీనివాస్; 2ақпан 1969 жыл — 19 қыркүйек 2014 жыл) — үнділік музыкант, мандолинаде ойнау шебері. Ол мандолинаны «карнатаки» музыкасы үшін пайдаланған ең алғашқы адам болып саналады, сол себепті оны кейбір кезде «Мандолина» деп атады. 1998 жылы Индияның Падма Шри болып мараптталған төртінші адам болды, ал 2010 жылы ол үнділік жоғарғы лауазым Sangeet Natak Akademi Award мәртебесімен марапатталды. Өмірбаяны Уппалапу Шринивас 28 ақпан 1969 жылы Палаколлу қаласында, Шығыс Годовари округінде, Андхра-Прадеш штатында дүниеге келген. Оның отбасында Мандолинде ойнауға қабілеті бар тағы екі қыз бен Раджеш есімді баласы болды. Оның әкесі Уппалапу Сатьянараяна фильмға жазылған музыкада кларнетист болған. Ол алты жасында әкесінің музыка аспаптарының арасынан мандолинді тауып алып, сол кезден бастап мандолинде ойнай бастады. Шринвас басында музыканы әкесінің көмегімен үйренді, одан кейін Рудрарадж Суббарадж есімді адамнан білім алды. Негізінде оның ұстазы Суббарадж мандолин аспабында ойнауды білмеген. Дегенмен, Суббарадж оған сабақ өткен кездерде Шринивас мандолинада ойнаған, ал ұстазы ән айтқан. Дереккөздер
Жюль Греви

Жюль Греви́ (15 тамыз 1807 жылы, Мон-су-Водре, Юра қаласы, — 9 қыркүйек 1891 жылы, Мон-су-Водре, Юра қаласы) — француз саяси қайраткері, Франция президенті 1879—1887. Францияның бірінші президенті, биылғы Республикалық партия мүшесі. Қызықты мәліметтер * Жюля Греви үшін зебра — Греви зебрасы деп аталған. * Греви билікте отырған Франция президенттерінің арасында ең үлкені болған (80 лет). * Греви екінші рет қайта сайланған бірінші президент болатын. Следующий такой случайОдан кейін Альбер Лебрен болған, 1939 жылы ғана билікте отырған. Дереккөздер Орысша уикипедия
Хениль

Хениль — Испанияның оңтүстігіндегі өзен, Гвадалквивир өзенінің маңызды саласы. Ұзындығы - 250 км. Алабының ауданы - 8700 км². Кордильера-Бетика тау жүйесінде ағады. Су шығыны - 40 м³/с. Өзенде су қоймалары салынған. Бұл өзен көгалдандыруға пайдаланылады.