kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сәуле Бахтиарқызы Оразаева

Сәуле Бахтиарқызы Оразаева 1957 жылы 19 тамызда ӨзКСР Ташкент қаласында туған. *Әкесі -ОразаевБақтиярМұстафаұлы (1923-2001), В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының кафедра меңгерушісі болып жұмыс істеген. Анасы – Дәндібаева Қарашаш Жүнісқызы, зейнеткер, Бас ботаникалық бақгың ғылыми-техникалық ақпарат белімінің меңгерушісі. Үйленген. Жұбайы - Подколзин Владимир Федорович (1953 ж. т.), «ҚАЗГЕОКОСМОС» АҚ бас геологы. Қызы Подколзина Лаура Владимировна (1977 ж. т.); ұлы Подко лзин Руслан Владимирович (1986 ж. т.). *Мәскеу геологиялық барлау институтын үздік бітірген (1979), тау-кен инженер-геофизигі. Техника ғылымдарының кандидаты. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. *1979-1993 жылдары - ҚазКСР Геология министрлігінің кәсіпорнының геофизигі, жетекші геофизигі. 1994 жылдан - Қазақ минералдық шикізат институтының белім бастығы, «Қазақстанның минералдық ресурстары» журналының директоры. 1995 жылдан - ҚР Минералдық-шикізат кешенінің ақпараттық-талдама орталығының бас директоры. 1997 жылдан - ҚР Табиғи ресурстар министрлігінің экологиялық жобалар басқармасының бастығы. 1998 жылдан - «Қазақойл» ҰМК» АҚжәне «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ Геология және геофизика департаменті, Жаңа жобалар департаменті Геология және әзірлеу департаментінің директоры. 2003 жылдан бері - «ҚАЗГЕОГАРЫШ» АҚ президенті «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. *Діни көзқарасы - дәстүрлі діндерге құрметпен қарау. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Бейбітшілік және еркендеу». Хоббиі - йога. Сүйіп оқитын әдебиеті - Э. Хемингуэй, Ш. Айтматов,Д.Рубина. «Ерен Еңбегі үшін» медалімен марапатталған (2003ж). Дереккөздер
Сабыржан Табынұлы Оржанов

Сабыржан Табынұлы Оржанов (1959 жылы 1 қарашада Гурьев облысы Мақат ауданының Доссор кәсіпшілігінде туған) — инженер, зерттеуші. Өмірбаяны *1982 жылдан- Маңғышлақ облысы, Мұнайлы ауданының Маңғышлақ барлау бұрғылау басқармасы бұрғышысының *И.М. Губкин атындағы Мәскеу мұнай-химия және газ өнеркәсібі институтын (1982) «Мұнай және газ ұңғымаларын бұрғылау» мамандығы бойынша бітірген. *1984 жылдан - Маңғышлақ барлау бұрғылау басқармасы технология белімінің аға инженері. *1989 жылдан - Өзен қаласындағы Маңғышлақ барлау бұрғылау басқармасы АИТҚ-2 бастығының орынбасары. *1991 жылдан - Маңғышлақ барлау бұрғылау басқармасы техника қауіпсіздігі бөлімінің инженері. *1995 жылдан «Ақтаутрансгаз» ЖТАҚ өтім бөлімінің инженері. *1997 жылдан -«Интергаз Центральная Азия» ЖАҚ есеп-келісім белімінің инженері (Ақтау қ.). *1997 жылдан - «Ақтаутрансгаз» ЖТАҚ бас директоры. *1999 жылдан - Ақтау қаласында жеке кәсіпкерлікпен шұғылданады. *2004 жылдан - «ЛУКойл Оверсиз» БК «Компания Аташ» ЖШС және «ҚазМұнайТеңіз» ТМК бас директорының орынбасары. *2007 жылдан бері - Ақтау қаласындағы «Түпқараған Оперейтинг Компани Б.В.» филиалының бас директоры. Жетістіктері мен еңбектері Бірқатар зерттеулердің авторы (1984-1996). Солтүстік Қарақия, Алатөбе, Ащыағар, Айрантақыр, Молдыбай, Долинное, Аққар, Мақат, Демал, Ақсаз т.б. кенорындарын алғаш ашушы. Дереккөздер
Бауыржан Тәжікенұлы Өмірәлиев

Бауыржан Тәжікенұлы Өмірәлиев (27 ақпан, 1971 жыл, Гурьев облысы Балықшы ауданы, Придорожный кенті) - Атырау мұнай және газ институтының профессоры (2006 жылдан), Техника ғылымдарының кандидаты (1999), докторы (2008). Өмірбаяны * Уфа мемлекеттік мұнай техникалық университетінің (1995) тау-кен-мұнай факультетін «Мұнай және газ ұңғымаларын бұрғылау» мамандығы бойынша бітірген. * Атырау мұнай және газ институтының профессоры (2006 жылдан). * 1995 жылдан - «Азимут» ГӨК алдағы жоспардағы зерттемелер бөлімінің инженері (Уфа қ.). * 1999 жылдан – Атырау мұнай және газ институтының аға оқытушысы, доценті, профессоры, мұнай және газ кафедрасының меңгерушісі * 2010 жылдан бері - ҚР ТЖМ «Мұнай-газ өнеркәсібінің мұнай және газ бойынша геологияның техникалық қауіпсіздігі жөнінде ғылыми-зерттеу орталығының» ЕМК директоры Еңбектері Техника ғылымдарының кандидаты (1999), докторы (2008). * Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жергілікті шикізаттан тиімді тампонаждық материалдар алудың теориялық негіздерін даярлау». * «Ұңғымаларды күрделі жөндеу» (2005) * «Терең ұңғымаларды бұрғылаған кездегі импульстік технологияның теориясы мен тәжірибесі» (2006) * «Ұңғымалар құрылысы үшін ұнтақ тәріздес материалдарды алу үшін дезинтеграторлық технологияның қолданылуы» (2007) кітаптарының; * 50-ден астам мақалалар мен баяндамалардың авторы. Марапаттары * РФ Жоғары және орта білім министрлігінің «Үздік студенттік ғылыми жұмысы үшін» (1993) медалі * «Атырау мұнай және газ институтына 25 жыл» (2005) медалі * «Атырау мұнай және газ институтына 30 жыл» (2010) медалі Отбасы * Әкесі - Өмірәлиев Тәжікен Мәмбеталыұлы, марқұм, бұрғылаушы-геологбарлаушы болған. Анасы - Әуелбаева Зият (1931 ж. т.), зейнеткер. * Үйленген. Жұбайы - Көпжасарова Гүлжан Базарбайғызы үй шаруасымен айналысады. * Қызы - Зарина, ұлы Фарит Дереккөздер
Толық граф

Толық граф — кез келген екі төбесі қабырғамен байланысқан қарапайым граф. Яғни, төбелі толық графта қабырғалары бар және бұндай граф деп белгіленеді. Дәрежесі болатындай Жүйелі граф болып табылады. ден ке дейін Планар граф болып табылады. Төбелер саны көп болатындай толық графтар планар бола алмайды, себебі олар ішкі графты қамтиды, сондықтан да Понтрягин-Куратовский теоремасы шарттарын қанағаттандырмайды. Төменде төбелер саны 1ден 8ге дейін болатын толық графтар және олардың қабырғалар саны берілген.
Мұрат Жақсылықұлы Өтеев

Мұрат Жақсылықұлы Өтеев 1963 жылы 11 желтоқсанда Қызылорда облысының Шиелі кентінде туған. Қазақ. *Әкесі - Өтеев Жақсылық, зейнеткер, инженер-гидротехник болған. Анасы - Сәулебекова Серіккул, уй шаруасымен айналысады.Үйленген. Жұбайы - Сұлтанова А.Д. (1966 ж. т.), кәсіпкер. Ұлдары - Өтеев Гафур (1988 ж. т.), Өтеев Газиз (1990 ж. т.), Жақсылықов Арман (1993 ж. т.). *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының мұнай факультетін бітірген (1988), инженер-механик. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі.1981 жылдан - «Қызылордажөндеусуқұрылыс» тресінің ЖМК-45 түрлі жұмыстарды атқарушысы. 1982 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты дайындық белімінің тыңдаушысы, 1983 жылдан – институт студенті. *1988 жылдан - Құмкөл тереңдікте пайдаланылатын бұрғылау экспедициясында 4-ші дәрежелі бұрғылау жабдығының слесарі, 1989 жылдан - бұрғылау жабдығына қызмет көрсетуші механик. 1991 жылдан – Құмкөл тереңдікте пайдаланылатын бұрғылау экспедициясында прокат-жөндеу цехы бастығының орынбасары, 1992 жылдан - цех бастығы. 1995 жылдан - Құмкөл тереңдікте пайдаланылатын бұрғылау комитетінің төрағасы. 1997 жылдан - Құмкөл тереңдікте пайдаланылатын бұрғылау экспедициясының бас механигі 1999 жылдан - «Петро Қазақстан Құмкөл Ресорсиз» АҚ «Құмкөл» кен орнында көлік бөлімі супервайзерінің орын басары. 2005жылдан - «Арнаулымаманмашсервис » ЖШС директоры (Қызылорда қ.). 2007 жылдың қарашасынан бері - «Дос Инжиниринг ЛТД ЖШС директоры (Қызылорда қ.). *«Қазақстан мұнайына 100 жыл» естелік белгісімон марапатталған. *Діни көзқарасы - мұсылман.Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Гүлденген келешегі зор ел». Хоббиі - автомобиль жүргізу. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи кітаптар. Дереккөздер
Люк теоремасы

Математикада, Люк теоремасы деп биномдық коэффициенттің p жай санға бөлгендегі қалдық туралы тұжырымдаманы айтады: : мұндағы және — m мен n сандарының p-лық санақ жүйесіндегі өрнектелуі. Жекеше түрде, биномдық коэффициент p жай санына бүтіндей сонда тек сонда, егер n санының кем дегенде бір p-лық цифры m санының сйкес цифрынан асса бөлінеді. Бұл теореманы алғашқы рет Люка Франсуа Эдуард Анатоль 1878 жылы ашқан. Дәлелдеу Шекті өрісіндегі көпмүшелігіндегі мүшесіндегі коэффициентті қарастырайық. Бір жағынан ол — . Ал басқа жағынан, : болғандықтан соңғы көбейтіндіден коэффициентін алу үшін нөлдік көбейткіштен дегі коэффицинтті алып, ал біріншіден — коэффициентін, жалпы -ші көбейткіштен — коэффициентін. Коэффициенттерді теңестіре, табатынымыз: Әдебиет * (part 1); * (part 2); * (part 3) *
Нұрқасын Балапанұлы Өтепов

Нұрқасын Балапанұлы Өтепов 1947 жылы 3 мамырда Ақтөбе облысы Қобда ауданының Новоалексеевка ауылында туған. Қазақ. *Әкесі - Өтепов Балапан, марқұм, ҚазКСР ІІМ қызметкері болған. Анасы - Өтепова Нақыш Аймұханқызы, марқұм, тігінші болған.Үйленген. Жұбайы - Өтепова Қаншайым Қабиқызы (1954 ж. т.), экономист. Қызы - Өтепова Балжанар (1985 ж.т.), заңгер; ұлдары - Өтепов Ерслан (1986 ж.т инженер, Өтепов Нұрслан (1991 ж. т.), студент. *В.И. Носов атындағы Магнитогорск тау-кен металлургия институтының (1970) технологиялық факультетін бітірген, инженер-металлург. Салалық ғылыми-техникалық конференциялардың баяндамалары жинақтарында басылып шыққан 10 жарияланымның авторы. «Қыш кірпішті топтап кескіш автомат» (1985), «Көмірсетугі қоспасын күкіртті сутегі мен меркаптандардан тазартуға арналған қондырғы» (2003) «Шикі мұнай мен газ конденсатын күкіртті сутегі мен төмен- молекулярлық меркаптандардан тазарту әдісі» (2003) бойынша өнертабыстарына авторлық куәлік алған. Қазақ және орыс тілдерін біледі. *КОКП мүшесі (1972-1991). 1970 жылдан - цехтың инженер-технологі, техникалық бөлімнің инженер-технологі, В.И. Ленин атындағы Челябинск трактор зауытының өндірістік филиалындағы зауыт зертханасыныңбастығы. 1976жылдан -«Ақтөбеауылмаш» зауытындағы техникалық бөлімнің пісіру және термиялық өңдеу технологиялық бюросының бастығы, зауыттың бас пісірушісі, бас технологы. 1985 жылдан - Ақтөбе кірпіш зауытында бас технолог. 1986 жылдан - «Каспиймаңымұнайгазқұрылыс» тресінің №1 құрылыс-монтаж басқармасында бас пісіруші. 1987 жылдан - «Теңізмұнай» НГДУ бас пісіруші. 1990 жылдан - Бүкілодақтық мұнай кәсіпшілігі құбырлары ғылыми-зерттеу институтының Қазақ аймақтық орталығының бастығы. 1991 жылдан - «Қазақстанмұнайнайгаз» ҮМК техникалық басқармасы бастығының орынбасары. 1992 жылдан - «Ұлттық мұнай-газ инспекциясы» МК «Қазақстанмұнайгаз» ҰМК бас директоры (1994 жылдан «Мұнайгаз» МХК «Бас мұнай-газ инспекциясы»), 1996 жылдан - «Мұнайгаз инжиниринг Лтд.» ГӨФ» ЖШС директоры 2004 жылдан - «АқНұр Консалтинг Лтд.» ЖШС директоры 2010 жылдан бері - «Мұнайгаз инжиниринг Лтд.» ҒОФ ЖШС бас директоры. Ақтөбе облысы машина жасау өнеркәсібінің ғылыми техникалық қоғамының басқарма терағасы («Машөнеркәсіп» НТО) (1983-1985). Қазақ Республикалық машина жасау өнеркәсібінің ғылыми-техникалық қоғамы басқарма масының мүшесі («Машенеркәсіп» НТО) (1983-1985) *Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.\ Діни көзқарасы - атеист. Дереккөздер
Виталий Борисович Петровский

Виталий Борисович Петровский 1946 жылы 7 қарашада Көкшетау облысы Чистополье ауылында туған. Орыс. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты геофизикалық факультетін бітірген (1969). Техника ғылымдарының кандидаты (1985). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қиыршық құмды барлау деректері бойынша көлемді 8лгілеу әдістемесін зерттеу». Геология мен геофизика саласындағы 50-ден астам ғылыми-зерттеу және тақырыптық есептердің, 29 жарияланған жұмыстың авторы және бірлескен авторы. *1969 жылдан - Іле геофизикалық экспедициясының геофизигі, Қазақстан тәжірибелік-әдістемелік экспедициясының, партияның бас инженері, партия бастығы, бас геолог, бастықтың ғылым жөніндегі орынбасары, В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтында, ҚР Геология министрлігі Білім жетілдіру институтында қатар сабақ берген. 1995 жылдан - ҚР минералды шикізат кешенінің Ақпараттық талдау орталығының геологиялық ақпарат орталығының директоры. 1998 жылдан - «Қазақойл» ҰМК геология және геофизика департаментінің геоақпарат пен картография секторының меңгерушісі, компанияның бас менеджер 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ геология және қазбалар департаментінің менеджері. 2003 жылдан «ҚАЗГЕОҒАРЫШ» АҚ геология женіндегі вице-президенті 2009 жылдан бері - «ҚазЗарубежГеология» ЖШС бас директоры. Дереккөздер
Алексей Георгиевич Пирогов

Алексей Георгиевич Пирогов - мұнайшы, «ҚазТрансОйл» АҚ өндіріс жөніндегі басқарушы директоры. Өмірбаяны 1961 жылы 26 наурызда Шешен-Ингуш АКСР Сунжен ауданының Орджоникидзевская станциясында туған. *Грозный мұнай техникумын (1980) техник-мұнайшы мамандығы бойынша; В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының Ақтау филиалын (1992) тау-кен инженері мамандығы бойынша бітірген. *1980 жылдан - «Өзенмұнай» МГӨБ операторы, шебері, инженері, аға технологы, аға инженері, зертхана бастығы. Одан кейін - «Комсомолмұнай» МГӨБ шебері. *1993 жылдан - «Оңтүстікмұнайқұбыр» ӨБ орталық апат-жөндеу қызметі бастығының орынбасары, бастығы. *1996 жылдан - Маңғыстау мұнай құбыры басқармасының бөлім бастығы; «Оңтүстікмұнайқұбыр» ӨБ бас маманы *1997 жылдан - Батыс филиалының мұнай құбырларын пайдалану бөлімінің бастығы; *1999 жылдан - «ҚазТрансОйл» АҚ бас директорының ендіріс жөніндегі кеңесшісі, техникалық директоры, бас директордың бірінші орынбасары. *2004 жылдан - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі Мұнай өнеркәсібі департаменті директорының орынбасары, Газ өнеркәсібі департаментінің директоры. *2006 жылдан - «ҚазТрансОйл» АҚ бас директорының орынбасары. 2009 жылдан бері - «ҚазТрансОйл» АҚ өндіріс жөніндегі басқарушы директоры. Ғылыми жұмыстары Техникалық ғылымдар докторы (2005). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Мұнай құбырларын қайта сынау технологиясының ғылыми негіздерін зерттеу». Дереккөздер
Андрей Вячеславович Решетнев

Андрей Вячеславович Решетнев 1968 жылы 27 маусымда РКФСР Пермь қаласында туған. Орыс. *Әкесі - Решетнев Вячеслав Михайлович, зейнеткер, мұнайшы болған. Анасы - Решетнева Валентина Александровна, зейнеткер, мүнайшы болған.Үйленген. Жұбайы - Решетнева Анна Владимировна (1969 ж. т.). Қызы- Решетнева Полина (1994 ж.т) ұлы Решетнев Александр (1997 ж. т.). *Пермь политехникалық институтының тау-кен факультетін (1990) «Мұнай және газ кен орындарын еңдеу технологиясы және кешенді механикаландыру», тау-кен инженері мамандығы бойынша; Пермь мемлекеттік техникалық институтының жанындағы Аймақтық салааралық кадрлерді қайта даярлау орталығының экономика және басқарма факультетін (1997) «Экономика және басқарма» мамандығы бойынша бітірген. Орыс және ағылшын тілдерін біледі. *1990 жылдан - «Красноленинскмұнай» мұнайгазендіруші басқарманың ғылыми зерттеу және ендірістік жұмыстар цехының мұнай шығару зертханасының жетекші инженері, «Красноленинскмұнайгаз» ӨБ электр тиеу қондырғыларды күту орталық ендірістік базасының жетекші инженері (Нягань қ.). 1992 жылдан - «ПермТОТИнефть» ӨБ 5-ші дәрежелі мұнай мен газ шығару операторы (Оса қ.). 1994 жылдан - МГШЦ-1 мұнай мен газ шығару шебері, 1996 жылдан - аға инженері - МГШЦ-3 басшысының орынба- сары, 1998 жылдан - еңбекті ұйымдастыру және жалақы бөлімінің жетекші инженері, 1999 жылдан - МГШЦ-5 басшысының орынбасары, 2001 жылдан - «Осинскнефть» мұнайгазендіруші басқарманың ӨТБ басшысы. 2002 жылдан - «ЛУКойл-Пермьнефть» МГШЦ-6 басшысы. 2004 жылдан - «ЕSPEТСО» БК Бас менеджерінің өндіріс бой ынша орынбасары. 2007 жылдан - «ЕSPEТСО» БК бас менеджері (Мысыр Араб Республикасы). 2008 жылдан «ЛУКойл Оверсиз Сервис ЛТД» Қазақстандық филиялының аймақтық директорының ендіріс бойынша орыбасары. 2009 жылдан бері - «Қазақойл Ақтөбе» ЖШС бас директоры. *«КazEnergy» Ассоциациясының 5 жылдығының құрметті медалімен марапатталған (2010). Діни көзқарасы - христиан. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Александр Невский, I Петр, В.В. Путин. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономика ның екі негізгі керші - Ресей және Қытаймен одан сайынғы интеграциясы. Орталық Азиядағы тәуелсіздік пен тұрақтылық кепілдігі негізінің паритетінің тағы мыңжылдыққа дауы». *Хоббиі - балық аулау, аңшылық, бильярд. Сүйіп оқитын әдебиеті - ғылыми-кепшілік басылымдар,тарихи романдар. Дереккөздер
Асқар Бөлекбайұлы Сағынғалиев

Асқар Бөлекбайұлы Сағынғалиев 1955 жылы 15 шілдеде Гурьев облысы Қаратон кентінде туған. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1978) тау-кен инженері мамандығы бойынша; И.М. Губкин атындағы Мәскеу мүнайхимия және газ өнеркәсібі институтының аспирантурасын (1983) бітірген. Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты. 30-дан астам ғылыми мақала мен еңбектің авторы. *1978 жылдан - Балықшы БББ аға геологы. 1984 жылдан - КСРО Мұнай өнеркәсібі министрлігі және ҒА Жанар жағармай пайдалы қазбалар геологиясы және қазбалау институтында кіші ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер. 1988 жылдан - «Мұнайберу» салааралық ғылыми-техникалық кешеннің А.П. Крылов атындағы Бүкілодақтық мұнайгаз ғылыми- зерттеу институтының зертхана меңгерушісі. 1998 жылдан - «Мұнай» ГӨО ААҚ вице-президенті, президенті. 2001 жылдан -«БейкерХьюз» корпорациясының бөлімшесі «Хьюз Кристенсен» компаниясының Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан бойынша аймақтық менеджері. Дереккөздер
Белл сандары

Комбинаторикада Белл сандары деп барлық ретсіз n-элементтік жиынның бөлуін, ал деп есептелінеді. Сандық мәндері сандарының үшін мәндері мына қатарды түзеді: : 1, 1, 2, 5, 15, 52, 203, 877, 4140, 21147, 115975, … Ашық формулалары Белл сандарын екінші түрлі Стирлинг сандарының қосындылары ретінде жазуға болады: : Белл сандары үшін Добинский формуласы да орындалады: : . Белл сандарын рекурентті түрде жазуға болады: : . Өндіруші функциясы Белл сандарының экспонентті өндіруші функциясы : .
Темірғали Бақытжанұлы Сәкиев

Темірғали Бақытжанұлы Сәкиев 1961 жылы 11 қарашада Ақтөбе облысы Темір ауданының Кенқияқ кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Сәкиев Бақытжан, марқұм, ҰОС ардагері, мұнайшы болған. Анасы - Тұрниязова Сәлима, марқұм, ОМ мұғалімі болып жұмыс істеген. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген (1988), тау-кен инженері. Қазақ, орыс, ағылшын (сөздікпен)және француз (сөздікпен) тілдерін біледі. 1978 жылдан - Кенқияқ терең бұрғылау мұнай барлау экспедициясында 4-ші, 5-ші дәрежелі бұрғышының көмекшісі. 1980 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте (Венгрия). 1982 жылдан - Кенқияқ терең бұрғылау мұнай барлау экспедициясында бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. 1983 жылдан - В.И. Ленин атындағы ҚазПТИ дайындық курсының тыңдаушысы, КазПТИ студенті («Қазақстан бұрғышысы» мамандандырылған студенттік отрядын ұйымдастырушы. Жазғы демалыс уақытында Өзен кен орнындағы еңіске бағытталған ұңғымаларды бұрғылаған. «Маңғышлақмұнайгазгеология» бұрғылау бірлестігінің Өзен басқармасы жанында бұрғылау шебері және бұрғышы қызметтерін қатар атқарған). 1988 жылдан - «Ақтөбемұнайгазгеология» бірлестігінің Шұбарқұдық терең бұрғылау экспедициясы жанындағы терең бұрғылау экспедициясында 2-ші дәрежелі инженер технолог. 1989 жылдан - «Ақтөбемұнайгазгеология» бірлестігі жанындағы Жаңажол мұнай-газ барлау экспедициясының бұрғылау шебері, ұңғымаларды сынау аға шебері, бұрғылау бастығы, инженерлік техникалық қызмет бастығы. 1993 жылдан - «Темірмұнай» АҚ технология белімінің жетекші маманы, бастығы. 2000 жылдан - «Меридиан ойл» ЖШС директоры. 2001 жылдан - «Қазмұнайхим» компаниясы Ақтөбе филиалының директоры. 2003 жылдан - «Қазмұнайгаз» АҚ «Қазмұнайхим Қопа» ЖШС директоры. 2005 жылдан бері - «АДА» ЖШС атқарушы директоры «АДА Ойл фирмасы» ЖШС Ақтөбе филиалы директоры. Қопа кен орны жобасының бірінші жетекшісі (Ақтөбе облысының Байғанин ауданы). ҚР Жер қойнауын барлау үздігі (2009). Әскери атағы - запастағы аға лейтенант. Діни көзқарасы - «Діндар, намаз оқимын». Саяси қайтаркер ретіндегі идеалы - Қ.К. Тоқаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - « Тәуелсіз Қазақстан аса ірі дамыған 50 елдің қатарына қосылады жеке табиғи ресурстар пайдаланылып, өндірістік қуаттар құрылатын болады. Ірі компаниялар мемлекет менші ауысады. Экономикада үлкен даму болады, ауым шаруашылығы мен басқа салаларда ең соңғы технологиалар қолданылып, тұрақты кіріс әкелетін болады. Аймақтарды адамдардың әл-ауқатын жақсарту үшін қажетті дербесті көбірек болады». Хоббиі - балалармен уақыт өткізу, балық аулау, аңшылық, жылқы. Сүйіп оқитын әдебиеті – қазақстандық жазушылар,О.Сүлейменовтың, М. Әуезовтың шығармалары. “Құран” кітабының Иман Валерия Порохованың мағыналық аудармасын зерттеуде. Үйленген. Жұбайы - Сәкиева Майра Құрметқызы (1968 ж. т.), бала күту демалысында. Ұлы – Сәкиев Диас Темірғалиұлы (1991 ж. т.); қыздары - Сәкиева Гұлдана Темірғалиқызы (1996 ж. т.), Сәкиева Аяна Темірғалиқызы (2006 ж. т.). Дереккөздер
1843 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1843 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1843 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1801 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Уильям Хайл И.Риттерге тәуелсіз ультракүлгін сәулені ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1801 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1801 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1802 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз * 2 тамыз - Наполеон Францияның өмiрлiк консулы болып тағайындалды. Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1802 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1802 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1803 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Волластон Уильям Хайл химиялық элемент – палладиді ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1803 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1803 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1804 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Волластон Уильям Хайл химиялық элемент – родийді ашты. * Волластон Уильям Хайл жарық бір осьті кристалдан өткен кезде пайда болатын дихроизмді ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1804 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1804 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1805 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1805 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1805 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1806 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1806 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1806 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1807 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1807 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1807 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1808 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1808 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1808 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1809 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1809 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1809 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1810 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1810 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1810 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1811 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1811 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1811 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1812 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1812 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1812 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1813 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1813 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1813 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1814 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1814 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1814 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1815 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Брюстер Дэвид 1815 ж. диэлектриктің сыну көрсеткіші мен жарықтың түсу бұрышының арасындағы байланысты, жарықтың диэлектриктің бетінен шағылған кезде түгелдей полярланатынын (Брюстер заңы) ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1815 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1815 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1816 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1816 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1816 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1817 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ *Брюстер Дэвид калейдоскопты ойлап тапты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1817 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1817 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1818 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1818 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1818 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1819 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1819 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1819 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1820 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1820 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1820 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1821 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1821 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1821 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1822 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1822 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1822 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1823 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1823 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1823 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1824 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1824 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1824 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1825 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1825 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1825 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1826 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1826 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1826 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1827 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1827 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1827 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1828 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1828 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1828 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1829 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1829 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1829 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1830 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1830 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1830 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1831 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1831 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1831 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1832 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1832 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1832 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1833 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1833 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1833 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1834 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1834 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1834 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1835 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1835 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1835 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1836 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1836 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1836 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1837 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1837 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1837 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1838 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1838 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1838 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1839 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Тыныбай Кәукенов - үшінші саудагерлер гильдиясына қабылданды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1839 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1839 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1840 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1840 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1840 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1841 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1841 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1841 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1842 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1842 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1842 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1844 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1844 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1844 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1845 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1845 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1845 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1846 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1846 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1846 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1847 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Қазақ хандығы жойылды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1847 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1847 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1848 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Жореми Жозеф Бенуа 1848 ж. страттарды ашқан. Туғандар Тағы қара: :Санат:1848 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1848 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1850 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Жылу теориясының іргелі заңы термодинамиканың екінші бастамасын – 1850 ж. неміс физигі Рудольф Клаузиус (1822 – 1888), француз ғалымы Сади Карноның (1796 – 1832) 1824 ж. ашқан нәтижесі бойынша және 1851 ж. ағылшын физигі Уильям Томсон (К е л ь в и н) тұжырымдаған. Туғандар Тағы қара: :Санат:1850 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1850 жылы қайтыс болғандар * Оноре де Бальзак (en:Honoré de Balzac) (1799), француз жазушысы, әлемдік әдебиеттің классигі. Тағы қараңыз Түсініктемелер
1851 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1851 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1851 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1852 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1852 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1852 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1853 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Франция Жаңа Каледонияны басып алды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1853 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1853 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1854 жыл

Оқиғалар Қаңтар * 4 қаңтар - Ұлыбритания мен Францияның біріккен флоты Қара теңізге кірді. Ақпан * 16 ақпан - Алматы қаласы құрылды. * 21 ақпан - Ресей империясы Англия мен Францияға соғыс жариялады. * 28 ақпан - Висконсин штатында АҚШ Республикалық партиясы құрылды. Наурыз * 27 наурыз - Қырым соғысының басталуы, Англия мен Франция Ресейге соғыс жариялады. Сәуір * 20 сәуір - Аустрия мен Пруссия арасында Ресей шабуыл жасаған жағдайда қорғаныс келісімі жазылды Мамыр * 8 мамыр - президент Уильям Уокер бастаған Калифорния штатындағы өзін-өзі жариялаған мемлекеттің жеңіліске ұшыраған армиясының қалдықтары Сан-Диегодағы АҚШ билігіне тапсырылды. Маусым * 28 маусым - Мадридтегі атты әскер полктерінің көтерілісі басталды. 1854-1856 жылдардағы Испан революциясы басталды. Шілде * 13 шілде - Мысырдың пашасы Аббас I Хилми гвардия сарбаздарының қолынан қаза тапты. Тамыз * 7 тамыз - Ағылшын-Француз десанты сол кездегі Ресейге тиесілі Аланд аралдарына қонды және көп ұзамай тапсырылған Бомарзундты қоршауға алды. * 11 тамыз - Ағылшын корветі "Миранда" Кола қаласын артиллериялық бомбалауды бастады, шамамен екі күнге созылды. Кола қаласы өрттермен және артиллериялық атыспен толығымен жойылды. Қыркүйек * 5 қыркүйек - Петропавл қорғанысы сәтті аяқталды, оны контр-адмирал В. С. Завойко басқарды. Ағылшын-француз эскадрильясы Камчатка жағалауын қалдырды. * 14 қыркүйек - Одақ флоты Қырымда ағылшын-француз-түрік армиясының Евпаториясының астына қонуды бастады. Қазан Қараша Желтоқсан * 9 желтоқсан - Мажарстанда 6 жастан 12 жасқа дейінгі балаларға міндетті бастауыш білім беру енгізілді. * 14 желтоқсан - Аустрия империясы Англиямен және Франциямен одақ құрғанын жариялады. Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1854 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1854 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1855 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Сынапты вакуумдық сорғы жасалынды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1855 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1855 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1856 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1856 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1856 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1857 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1857 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1857 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1858 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1858 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1858 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1859 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * 1859 ж. ағылшын физигі Джеймс Максвелл (1831 – 1879) физикаға алғаш болып ықтималдылық түсінігін енгізе отырып, молекулалардың жылдамдықтары бойынша таратылу заңын айғақтады. * 1859 ж. неміс ғалымдары Густов Кирхгоф (1824 – 1887) пен Роберт Бунзен (1811–1899) спектрлік талдауды (анализдің) негізін салды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1859 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1859 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1860 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1860 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1860 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1861 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * АҚШ-та азаматтық соғыс басталды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1861 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1861 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1862 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1862 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1862 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1863 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1863 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1863 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1864 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1864 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1864 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1865 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ *АҚШ-та азаматтық соғыс аяқталды. Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1865 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1865 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1866 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз * 20 тамыз - АҚШ –та Солтүстікпен Оңтүстік арасындағы соғыстың аяқталуы туралы ресми түрде жарияланды. Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1866 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1866 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1867 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1867 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1867 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1868 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз * 20 тамыз - АҚШ –та Солтүстікпен Оңтүстік арасындағы соғыстың аяқталуы туралы ресми түрде жарияланды. Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1868 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1868 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1869 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Д.Менделеев химиялық элементтердің периодтық кестесін ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1869 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1869 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1870 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1870 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1870 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1871 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1871 жылы туғандар * 27 тамыз - Теодор Драйзер (1945) — америкалық жазушы және қоғам қайреткері. Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1871 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1872 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан * 15 желтоқсан - Семей қалалық думасы басқарушы Сенаттан Ертістің сол жағалауындағы Слободканы қала құрамына қосуды сұрады. Нақты күндері жоқ * 1872 ж. микроскоптағы кескіндердің пайда болу теориясын тұжырымдаған Аббе Эрнест Карл (1840 – 1905) – неміс физик-оптигі Туғандар Тағы қара: :Санат:1872 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1872 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1873 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1873 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1873 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1874 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Карл Фердинанд 1874 ж. кейбір кристалдардың біржақты өткізгіштігін ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1874 жылы туғандар * 27 тамыз - Карл Бош (1940), неміс химигі, 1931 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1874 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1875 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз * 27 тамыз — Менделеев болжамы бойынша Лекок де Буабодран галлий элементін ашты. Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1875 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1875 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1876 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1876 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1876 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1877 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1877 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1877 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1878 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * 1878 ж. осы заманғы ең алғашқы оптикалық микроскопты жасаған, оптикалық микроскоптың ажыратқыштық қасиетінің жарық толқынының ұзындығына байланысты шектеулі болатынын көрсеткен Эрнест Карл. Туғандар Тағы қара: :Санат:1878 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1878 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1879 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1879 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1879 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1880 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1880 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1880 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1881 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Варбург Эмиль Габриел ферромагнетиктердің циклдік магниттелушілігінің гистерезистік жылудағы магниттік және сәйкес электрмагниттік энергияның шығындалуымен байланысты болатынын дәлелдеген және осы энергия шығынның гистерезистік қисықтың ауданымен байланысын тапты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1881 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1881 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1882 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1882 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1882 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1883 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1883 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1883 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1884 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1884 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1884 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1885 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1885 жылы туғандар * 1 тамыз - Дьёрдь де Хевеши (ум. 1966), Венгрия химигі, 1943 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1885 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1886 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:1886 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:1886 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1887 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1887 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1887 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1888 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1888 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1888 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1889 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1889 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1889 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер