kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Антонио Маргарито

Антонио Маргарито (Antonio Margarito, 18 наурыз 1978, Торренс, Калифорния, АҚШ) — мексикалық кәсіпқой боксшы жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Жартылай орта салмақтағы (WBO, 2002— 2004 және 2005— 2007; IBF нұсқасы, 2008—қазіргі уақыт) әлем чемпионы. Кәсіпқой мансабы 1994— 2001 1994 жылы қаңтарда кәсіпқой дебютін жасады. Ең алғашында қатарынан 3 рет жеңілген. Әуелгі екі жеңілісті танымал емес боксшылардан көрген. Үшіншісін 1996 жылы маусымда Родни Джонстан көрген. Маргарито 2001 жылы шілде айында жартылай орта салмақтағы WBO нұсқасы бойынша әлем чемпионы Даниэль Сантоспен кездесті. Айқас 1-ші раундта аяқталды, оған себеп Маргаритоның көзден алган жарақаты болатын. Сантос осы айқастан соң 1-ші орта салмаққа көтерілді. 16 наурыз 2002. Антонио Маргарито —Антонио Диас *.Өткен орын: Бейлис Лас-Вегас, Лас-Вегас, Невада, АҚШ *.Нәтижесі: Маргарито 12 раундтық айқастың 10 раундында техникалық нокаутпен жеңіске жетті. *.Маңыздылығы: Бос WBO атағы үшін чемпиондық айқас *.Рефери: Джей Нейди *.Уақыт: 2:17
Остин Траут

Остин Траут (Austin Trout, 18 қыркүйек 1985, Лас-Крусес, Нью-Мексико, АҚШ) — америкалық кәсіпқой боксшы, бірінші орта салмақта өнер көрсетеді. Бірінші орта салмақтағы WBA тұжырымы бойынша 2011 — 2013 жылдар аралығындағы әлем чемпионы. Әуесқой мансабы Траут бокспен 10 жасынан анасы оны жергілікті спортзалға әкелгеннен соң айналыса бастаған. 2003 АҚШ чемпионатында қола жүлдені иемденді, жартылай финалда (7:13) Ванесу Мартиросяннен жеңіліс тапқан еді. 2004 жылы АҚШ-тың жартылай орта салмақтағы Әуесқой чемпионатында жеңіске жетті. 2005 жылы АҚШ чемпионатында қола жеңіп алды, жартылай финалда Деметриус Андрадедан жеңілді. Кәсіпқой мансабы 2005 жылы орта салмақ дәрежесінде кәсіпқой дебютін жасаған. 2009 жылы бірінші орта салмақтағы WBA тұжырымы бойынша құрлықаралық чемпион атағын жеңіп алады. Әлем чемпионы атағы үшін айқас 2011 жылы мексикалық Ригоберто Альваресты жеңіп WBA тұжырымы бойынша әлем чемпионы атанды.
Бүкіләлемдік бокс ассоциациясының чемпиондары

ББА нұсқасы бойынша әлем чемпиондарының тізімі (WBA) чемпиондық атағын Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы — ББА (WBA) бойынша жеңіп алған боксшыларды, заңнамалық және хронологиялық Ұлттық бокс ассоциациясының (NBA) ізашарларын біріктіреді. Чемпиондық атағын NBA 1921 ж. бекіткен боксшыларға уақытынан ертерек жеңу күні көрсетілген. з белгісі чемпионның өкілеттігі кәсіби бокстан оның зейнеткерлікке кетуіне байланысты тоқтатылды дегенді білдіреді. а белгісі чемпиондық титулынан ББА шешімімен айырылғанындығын білдіреді (көбіне Ассоциациясымен бекітілген қарсыласымен жұдырықтасудан бас тартуына байланысты). Ең аз салмақ (105 фунт., 47.6 кг) Бірінші ең жеңіл салмақ (108 фунт., 49 кг) Супер жеңіл салмақ (112 фунт., 50.8 кг) Екінші супер жеңіл салмақ (115 фунт., 52.2 кг) Супер жеңіл салмақ (118 фунт., 53.5 кг) Бірінші жартылай жеңіл салмақ (122 фунт., 55.3 кг) Жартылай жеңіл салмақ (126 фунт., 57.2 кг) Бірінші жеңіл (130 фунт., 59 кг) Жеңіл салмақ (135 фунт., 61.2 кг) Бірінші жартылай орта салмақ (140 фунт., 63.5 кг) Жартылай орта салмақ (147 фунт., 66.7 кг) Екінші жартылай орта (154 фунт., 69.9 кг) Орта салмақ (160 фунт., 72.6 кг) Екінші орта салмақ (168 фунт., 76.2 кг) Жартылай ауыр салмақ (175 фунт., 79.4 кг) Бірінші ауыр салмақ (200 фунт., 90.7 кг) Ауыр салмақ (200+ фунт., 90.7+ кг)
Бүкіләлемдік бокс кеңесінің чемпиондары

ББК (WBC) нұсқасы бойынша әлем чемпиондарының тізімі чемпион атағын Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ББК (WBC)) бойынша жеңіп алған боксшыларды біріктіреді. Ең аз салмақ Бірінші ең жеңіл салмақ Бірінші супер жеңіл салмақ Екінші супер жеңіл салмақ Бірінші жартылай жеңіл салмақ Екінші жартылай жеңіл Жартылай жеңіл салмақ Екінші жартылай орта Бірінші орта салмақ Екінші орта салмақ Бірінші жартылай орта Екінші жартылай орта Екінші ауыр салмақ Супер орта Жартылай ауыр Бірінші ауыр салмақ Екінші ауыр салмақ Тағы қараңыз *Бүкіләлемдік бокс кеңесі
«Ринг» журналының чемпиондары

«Ринг» журналы өзінің жеке әлем чемпионы титулы бар, ол 1922 жылы пайда болған. Бірінші Ринг журналының әлем чемпионы белдігі Джек Демпсиге берілген. 1990-шы 2002-ші жылдары титул берілмеді. Ринг журналының чемпион атағын алудың екі жолы бар: # Қазіргі чемпионды жеңу. # Журналдың рейтингісіндегі бірінші және екінші нөмірдегі боксшылардың жекпе-жегін (кейде екінші және төртінші нөмірлі рейтингте) жеңу. «Ринг» журналының нұсқасы бойынша қазіргі әлем чемпиондары Қайнары
Альберто Аккаризио

Альберто Аккаризио (; 1497 жылы туған, Ченто — 1544, туған жерінде), Аккаризи есімімен де танымал , Аккариджи немесе Аккариза — XVI ғасыр италия филологы. Италянша, яғни италияның тіліндегі аудармаларды жасаған алғашқы адам ретінде танымал. Әдебиеттер *L. Morandi. I primi vocabolari e le prime grammatiche della nostra lingua // Lorenzo il Magnifico, Leonardo da Vinci e la prima grammatica italiana. — Città di Castello, 1908. *C. Trabalza. Storia della grammatica italiana. — Milano, 1908. *A. Asor Rosa. Accarisi Alberto // Dizionario biografico degli Italiani. — Roma, 1960.
Рубен Сергеевич Амбарцумян

Рубен Сергеевич Амбарцумя́н (1911 — 1971) — техника ғылымының кандидаты (1934), Техника ғылымының докторы (1954), профессор (1957), АН СССР корреспондент мүшесі (1966). 1942 жылдан бастап ВКП(б) мүшесі. Марапаттары *Ленин премиясы (1960) *Үшінші дәрежелі Сталин премиясы(1949) *Сталин премия (1953) *Екі Ленин ордені *медальдер
Дубай (әмірлік)

Дубай — Біріккен Араб Әмірліктерінің ірі әмірлігінің бірі. Парсы шығанағының оңтүстігінде Арабия түбегінде орналасқан. БАӘ жеті әмірлігінің арасында тұрғын саны бойынша бірінші орында (17 сәуір 2013 жылдың мәліметтері бойынша 2 137 377 тұрғын ), аумағы бойынша Абу-Дабиден кейін екінші орында (4114 км²). Әмірліктің астанасы - аттас Дубай қаласы. Әмірліктің басшысы - Мохаммед ибн Рашид аль-Мактум әмірі. Географиясы және БАЭ ]] Дубай әмірлігі Парсы шығанағының жағалауында иеіз деңгейінде орналасқан. Оңтүстігінде және оңтүстік-батысында Абу-Даби әмірлігімен, солтүстігі мен шығысында Шарджа әмірлігімен, батысында - Парсы шығанағының суларымен шекараласады. Теңіз жағалауының ұзындығы — 72 км. Дереккөздер
Ескендір Сәбитұлы Ахметов

Ескендір Сәбитұлы Ахметов - ХІХ ғасырда Қазақстан аумағындағы сауда ісін жүргізуші белгілі ноғай көпесі. Ескендір Сәбитұлы бүгінгі Жамбыл облысының Жамбыл ауданына қарасты Бесағаш ауылында дүниеге келген. Ноғай көпесі Ескендір Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан аймақтарымен Ташкент арасында сауда ісін жүргізген. Түркістан генерал-губернаторлығының орталығы Ташкент қаласындағы негізгі саудагер көпестің бірі болған. Ескендір Сәбитұлы Ахметов - ХІХ ғасырда Қазақстан аумағындағы сауда ісін жүргізуші белгілі ноғай көпесі. Ескендір Сәбитұлы бүгінгі Жамбыл облысының Жамбыл ауданына қарасты Бесағаш ауылында дүниеге келген. Ноғай көпесі Ескендір Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан аймақтарымен Ташкент арасында сауда ісін жүргізген. Түркістан генерал-губернаторлығының орталығы Ташкент қаласындағы негізгі саудагер көпестің бірі болған.
Алжан

Алжан (Мәмбет) — Ұлы жүз құрамындағы Албан тайпасынан шыққан, күллі қазақтың атақты сәуегей биі Шоған абыз ұрпағынан тараған атаның бірі. # Аламан, # Шағыр, # Қиғылық, # Сырымбет болып төртке бөлінеді. 1865 жылғы мәлімет бойынша 1200 түтін (үй) болған. Қазан революциясына дейін Алжан ұрпағы Албан тайпасының басқа ру-аталарымен бірге Верный уездінің шығыс бөлігін мекендеген. Тұлғалар * Райымбек батыр * Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев Дереккөздер
Арықтыным

Арықтыным — Ұлы жүз, Жалайыр тайпасының бір тарауы. Мекені - Іле өзенінің төменгі оң жақ жағалауы, Бақанас өзенінің бойы. Күшік, Байшегір аталарымен аралас отырады. Солтұстігінде Жалайырдың Балғалы, Андас сияқты өзге де аталарының қалың қыстаулары көршілес жатады . Дереккөздер
Алтын руы

Алтын руы - Кіші жүздің Байұлы тайпасына кіретін бір руы. Негізінен Торғай облысының Ырғыз, Торғай уездерін, Торғай өзені бойын, Сырдария облысының Перовск уезін мекендеген. Қазір де көпшілігі сол араларда тұрады. # Қасқұл, # Көзала, # Шұңғыр, # Жапалақ деген аталарға бөлінеді . Тұлғалар # Уәли би Итенұлы # Сәлтеке Мәметекұлы # Мақан Жиенбайұлы # Байзақ Көпірбайұлы Момынбаев # Ұзақ Қайырбекұлы Жаппасбаев # Жомарт Байзақұлы Момынбаев # Сейітжан Бекшентайұлы # Серік Есентайұлы Нұрмұратов # Камал Сәруарұлы Ормантаев # Жаңалық Ниязұлы Әбдірахманов # Әуезхан Әбдіраманұлы Қодар # Мұхамедияр Жабағиев # Ісмет Кеңесбаев # Төлеутайұлы Кәрібай # Ерболат Асқарбекұлы Досаев Дереккөздер
Терістаңбалы

Терістаңбалы — Абай облысы Жарма ауданы, Суықбұлақ кенттік әкімдігі құрамындағы ауыл. Бұрынғы Терістаңбалы ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстікке қарай 115 км-дей жерде. Дереккөздер
Төмен шекті

Төмен шекті — Арғын тайпасынан тарайтын Тоқал Арғын аталған рулар бірлестігінің тармағы. Шежіре деректері бойынша бір ізділік жоқ, әр түрлі таратылады. Бірде Момыннан тараған жеті руды (Бәсентиін, Қарауыл, Атығай, Қанжығалы, Тобықты, Сарыжетім, Шақшақ) Тоқал Арғын десе, Бірде Сарыжетім мен Шақшақты ғана Тоқал Арғын атайды. Төмен шектіден Шақшақ руы тарайды. Дереккөздер
Қыстық

Қыстық — Ұлы жүз Албан тайпасының Сүйменді тармағынан тараған рулар бірлестігі. Қыстықтың шын аты - Жиенқұл. Шежіре бойынша Қыстық: # Аққыстық (Ақназар) # Қарақыстық (Тоқмамыс) болып екі тармаққа бөлінеді. * Аққыстықтан - Құлақай, Тілеміс; * Қарақыстықтың бәйбішесінен - Әлі, Байтоқ, тоқалынан -Елтоқты, Бөже. Бұл екі тармақтан ру болып қалыптасқандары Аққыстықтан: Құлақай, Шойқара, Жайын, Онтоғар, Майасар; Қарақыстықтан: Қарақұс, Амангелді, Момын, Бектемір, Сақау, Есене, Мәліке рулары тараған. Қыстық бірлестігі Алатау округының 1865 ж. тізімінде Айтпен қоса есептегенде 1070 түтін (үй) болған. Бұлар Қазан революциясына дейін бүгінгі Алматы облысы, Шелек, Кеген, Нарынқол, Үйғыр аудандарын, Қырғызстанның Ыстыкөл айналасын мекен еткен. Жайлауы: Қарқаралы, Асы, Сартау. Қыстауы: Сөгеті, Сарыбұлақ, Торыайғыр. Қыстық рулары ертеден егін егіп, жеміс-жидек, бау-бақша өсірген. Ұраны - Райымбек, Малайсары, Таңбасы - Ο (дөңгелек). Тұлғалары # Төле Кенжебаев # Төлен Қабылов # Алтынбике Бертаева Соц еңбек ері # Әйнек Бибаева Соц еңбек ері # Сәлім Жарылқасынов Соц еңбек ері # Молдан Әлдербаев Министр ҚазССР # Мәрия Нұрғалиқызы Омарова # Марғұлан Баймұхан елші # Асқар Жеңісұлы Шоқыбаев елші # Сұлтан Орынтаев Жоғары Кеңес депутаты # Нұрқабек Үмбетәлиев Жоғары Кеңес депутаты 1948-54 # Ұят Дәулетбақова Жоғары Кеңес депутаты # Оңласын Дәуренова Жоғары Кеңес депутаты # Өмірғали Кенжебеков Жоғары Кеңес депутаты 1990-1995 # Тұрарбек Мәжілұлы Асанов # Болат Нұрғазыұлы Нұрғазиев депутат 13 шақырылым # Қайрат Құтымұлы Сәдуақасов # Осан Жангелді Көшімбайұлы # Жүнісбек Жұмабеков # Бек Дәулетбаев Қазақ радиосын басқарған # Ұлтарақов Қазтай # Сағыныш Есбергенов депутат 1973 # Мереке Сатылғанқызы Атабаева # Жеңіс Әкімжанұлы Шоқыбаев # Құрманбай Игілікұлы Толыбаев # Болат Қасымжанұлы Ұзақов Дереккөздер
Қоңыр руы

Қоңыр — Ұлы жүз Үйсінінен Ошақты тайпасынан тараған ата. Шежіре деректері бойынша, Қоңырдан Шуылдақ, Алданар, Жамантымақ, Түлкіші ұрпақтары өрбіген. Олар Қазан революциясына дейін Әулиеата, Жетісу өңірін мекендеген. Ұраны - Бақтияр. Дереккөздер
Қаракерей

Қаракерей — Орта жүз Найман тайпасының руы. Ұраны – Қаптағай!, Қабанбай!; Таңбасы – Бақан, Мүйіз, Шөміш ының шежіресі]] Шежіре Шежіре деректеріне қарағанда, Қаракерей құрамына Қожамбет, Мұрын, Көнші, Ақымбет , Сыбан, Қыржы, Байжігіт, Жастабан, Шүрентай, Тоқпақ, Тума, Ақнайман, Семізнайман, Болатшы, Тайлақ, Жайнақ, Балықбет, Байғана атты рулық топтар мен аталар кіреді. Қаракерейлердің негізгі тобы Қазан революциясына дейін Зайсан уезін, біразы Семей, Өскемен және Лепсі уездерін мекендеген. Өнеркәсіп Негізгі кәсібі мал өсіру, аздап суармалы егіншілік болған, Ертіс өзені мен Зайсан көлінің жағасындағы жатақтар балық аулау кәсібімен айналысқан. Таңбасы мен Ұраны Қаракерейден сыбан тобынан Ақтамберді жырау және әйгілі Қаракерей Қабанбай батыр шыққан. Оның есімі Қаракерей руының ұранына айналған. Рулық таңбасы - Мүйіз. Тұлғалар # Мәмбет # Отыншы Әлжанов # Бұланбай Көлбайұлы # Сапарғали Әлімбетов Байыс # Боранбай Қалқаманұлы Байыс # Бағаналы Саятүлеков Жұмық # Жақыпбек Малдыбаев Байыс # Байжігіт Тоқтарқожаұлы # Тана мырза Тілемісұлы # Шынқожа Базарқұлұлы Шүрентай? Тума # Қасым Қайсенов # Азмуханбетова Алима # Есберді батыр Қожанбет # Жарылғап Байшораұлы # Шатақ Есенбайұлы жалмамбет # Шағыр батыр Айтұлы қара қожамбет # Ахмет ишан Оразайұлы Ақтас # Балтабек Байсұлтанұлы Қожан # Бейсенбі Дөненбайұлы # Кәрібай Тұңғатарұлы # Ырғызбай Досқанаұлы Қыржы # Шөрек Батыр Байғана # Досқан Қалиұлы Жолжақсынов Ақнайман # Жаман батыр Ақнайман # Шатақ Есенбайұлы Жалмамбет # Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков # Руслан Фатихұлы Жақсылықов Қаракерей # Ғалихан Сәрсенов Байыс Сарымырза # Майра Мұхамедқызы Қаракерей # Мұратбек Мұбарақханұлы Иманғазинов Тоқпақ # Сүбебек Нұрбаев Ақымбет # Қасабай батыр Шүрентай # Таңғыт Еңсеұлы Жұмық ;Семіз: # Балтабек Байсұлтанұлы # Бекбосын Домбайұлы Семіз # Есенсары Құнанбайұлы Семіз-Найман # Балтабек Байсұлтанұлы Семіз-Найман # Тоқтар Серіков Семіз найман ;Байжігіт: # Байжігіт # Қабанбай батыр # Мұстафа Өзтүрiк # Көлбай Төгісов # Болатжан Шайзадаұлы Абылқасымов # Мақсұт Шафиғи # Сасан Мыңбайұлы (Байжігіт) # Калибек Каирбаевич Данияров Байжігіт # Даулетбай батыр Байыс-Байжігіт ;Мұрын: # Жәқула Күшікұлы Сарымырза Мұрын # Ізғұтты Мұхамеджанұлы Мұрын # Төлеубек Мұхамеджанұлы Аралбай Мұрын # Кешірім Бозтаев Мұрын # Тілемес би Мұрын-Жанай # Барақбай батыр Мұрын-Көнші # Қазымбет батыр Мұрын # Қожагелді батыр Мұрын-Тоқабай # Кегенбай Жомартбайұлы Мұрын # Қисық Тезеков аға сұлтан Мұрын-Кенже # Боранбай Қалқаманұлы # Шәкі шешен # Кегенбай Жомартбайұлы # Тана мырза Тілемісұлы # Төлен Мұхамедиұлы Тоқтасынов ;Сыбан: # Ақтайлақ Байғараұлы # Түбек Есенқұлов # Қайрат Тұрлыханов # Дәулет Болатұлы Тұрлыханов # Сабырбай Ақтайлақұлы # Түбек Байқошқарұлы # Қуандық Сабырбайқызы # Құттыбай # Нарынбай Жанкөбекұлы # Байғара Құттыбайұлы # Ақтамберді Сарыұлы # Түбек Байқошқарұлы # Дулат Бабатайұлы # Әріп Тәңірбергенов # Ерғазы Аққазыұлы Рахимов Дереккөздер
Қалпе руы

Қалпе — Ұлы жүз Жалайыр тайпасының Шуманағынан тараған ру. Қалпеден: * Әлмембет (Дәуетай, Бекболат, Қасаболат, Айбас), * Андағұл (Есіркеп), * Дүйсембет (Қазы, Мәске)аталары тараған. 19 ғ-дың орта кезінде Қазан революциясынан бұрын қазіргі Талдықорған облысы Қаратал ауданының жерлерін мекендеген. Үраны - Айту, Таңбасы - Х (қайшылы). Тұлғалар * Айту Жаубасарұлы Дереккөздер
Қарашапан

Қарашапан — Ұлы жүз Жалайыр тайпасының Шуманағынан тараған ата. Қарашапан Тәңірберген, Баташы, Келмембет, Еспендәулет, Айтқұл деген аталарға бөлінеді. Қарашапан әулеттері Қазан революциясына дейін Әулиеата, Жетісу уездерін, бір бөлігі Қаратал - Көксу бойын, Алтуайт, Қараоба тауларын мекендеген. Ұраны - Бақтияр. Дереккөздер
Күшік руы

Күшік — Ұлы жүз Жалайыр тайпасының руы. «Күшік» - Қосымбеттің лақап аты (шын есімі Көлшік екен деп те айтады). Күшік төрт тармаққа бөлінеді: # Таз, # Жабысқақ, # Қарасақал, # Маржа. 1860 ж. 700 түтін (үй) болған. Күшік ұрпағы Қазан революциясына дейін Қапал уезіндегі Іле өзенінің оң жақ саласынан оңтүстік-шығысқа қарай Быжы өзенінің сол жақ саласына дейін кең аймақты - Ақдала, Көкдала жазықтары мен Шүрек, Сарыбұлақ, Ортаөзек, Сасық, Үшөзекті мекендеді. Олар Жоңғар Алатауының биік бөктерлеріне дейін жайлап баратын. Малы аз кедейлер негізінен көктеу, күзеулерде қалып, суармалы егіншілікпен айналысты. Тұлғалары # Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев # Кемел Тоқаев # Жолбарыс батыр, би Дереккөздер
Қанжығалы руы

Қанжығалы — Орта жүз Арғын тайпасының бір руы. Шежіре деректеріне қарағанда, Қанжығалыдан: * Есен, * Бозым тарайды. Қанжығалы руы Қазан революциясына дейін Көкшетау, Павлодар уездерін мекендеп, негізінен мал шаруашылығымен айналысқан. Болыстары Қазан төнкерісі алдында қанжығалылар 9 болысты құрады: # Обаған болысы (Торғай облысы Қостанай уезі) # Сілеті болысы (Ақмола облысы Ақмола уезі) # Ереймен болысы (Ақмола облысы Ақмола уезі) # Қоржынкөл болысы (Ақмола облысы Ақмола уезі) # Қанжығалы болысы (Ақмола облысы Петропавл уезі) # Қызылағаш болысы (Семей облысы Павлодар уезі) # Ақкөл болысы (Семей облысы Павлодар уезі) # Шақшан болысы (Семей облысы Павлодар уезі) # Қанжығалы болысы (Қызылорда облысы) Тұлғалары # Серік Негимов # Естай Беркімбайұлы # Асқар Ұзақбайұлы Мамин # Жұмағали Ысмағұлов # Шәңкі Меңдекеұлы # Молдажан Жадайұлы # Қаппас Жаниев # Төлеу Шаханов # Рашит Қайыржанұлы Әкімов # Сәбит Мұқанұлы Байжанов # Байболат Абайұлы Әубәкіров # Айып Қисаұлы Құсайынов # Аманжол Әлжанов # Олжабай Кәйкенұлы Жармақин # Елубай Атағайұлы Оразалинов # Ақан Қарғамбайұлы Сатаев # Қаркен Ахметұлы Ахметов # Амандық Ғаббасұлы Баталов # Есілбай Тәлкейұлы Қадралин # Арын Қызырұлы Кизиров # Мереке Арынұлы Кизиров # Даниал Кенжетайұлы Ахметов # Азат Тұрлыбекұлы Перуашев # Атан Мәмбетұлы Дереккөздер Әдебиеттер * [http://library.psu.kz/fulltext/buuk/b1994.pdf Еңсебаев Т. А., Қанжығалы шежіресi. — Павлодар: «ЭКО», 2004. — 492 б.]
Қарауыл руы

Қарауыл — Орта жүз Арғын тайпасының руы. Шежіре деректеріне қарағанда, Қарауыл Арғынның «Жеті момын» аталатын рулар бірлестігіне кіреді. Қарауылдан: * Құрманқожа, * Есенбай, * Қараша, * Құланшы, * Атқы, * Жауар, * Мөнтік, * Сары, * Құлымбет, * Түнқатар, * Қалды, * Ботпан, * Жаулыбай, * Әнәнәй, * Қоңырша * Шұңғырша, * Жақсылық тарайды. Қарауыл ұрпағы Қазан революциясына дейін негізінен Көкшетау, Омбы уездерін мекендеген. Тұлғалар # Ақан сері Есенбай # Айдархан Тұрлыбаев Шөмек # Қанай Құттымбетұлы Қараша # Нұрикамал Сейітжанқызы Сейітжанова Тоқтауыл # Шахмет Құсайынұлы Құсайынов # Кәкімбек Салықов Қожым # Үкілі Ыбырай Есенбай # Мәлік Ғабдуллин Қараша # Батыр Қосағалы Төлекұлы Есенбай # Баубек батыр # Орынбай Бертағыұлы Жаулыбай # Мұса Мырзағұлұлы Асайынов # Баян Жанғалов Қараша # Мәди Хасенов # Балташ Молдабайұлы Тұрсымбаев Жаулыбай # Еркебұлан Ертихалұлы Нашаров көшей # Мәмбет-Әли Сердалин Есенбай # Науан-Хазірет Есенбай # Қалақ батыр Қылды Дереккөздер
Көктіңұлы

Көктіңұлы — Орта жүз Қоңырат тайпасына кіретін бір топ рудың аты. Шежіре деректері бойынша, Көктіңұлына: * Байлар-Жандар, * Қаракөсе, * Оразкелді, * Қарасирақ, * Тоқболат, * Құлшығаш * Алғи рулары кіреді. Қазан революциясына дейін Көктіңұлына кіретін рулар Перовск, Шымкент уездерінде егіншілікпен айналысып, мал өсірген. Дереккөздер
Құлшығаш

Құлшығаш (Ақмырза) — Орта жүздің Қоңырат тайпасы Көктіңұлынан тараған атаның бірі. Құлшығаш тұқымы Қазан революциясына дейін Ташкент және Шымкент уездерін мекендеген. Ұраны — Алатау, таңбасы — босаға. Тұлғалар # Дулат Исабеков # Төлебай батыр # Ергөбек Құттыбайұлы # Ережепбай Молдабаев # Бейсен Сейітұлы Оңтаев # Гауһар Ғалымжанқызы Тұрмаханова # Диас Досқараев # Жазира Сайлауқызы Байырбекова # Кәрима Оралова # Нұржамал Пернебекқызы Үсенбаева # Әселхан Қалыбекова # Садықбек Адамбеков # Зиядин Исабеков # Құрал Күзеров # Әбутәліп Ақкөзов # Ербол Тұрмаханұлы Орынбаев # Төлебек Қосмамбетов # Бейсенбай Жолдасбекұлы Сүлейменов # Иса Ақынбеков # Қаныбек Жанболатов # Әбдуәлі Балғынбеков # Әуезхан Салықбаев # Болсынай Дауылбаева # Нұржамал Пернебекқызы Үсенбаева # Бұрхан Әметшаев Дереккөздер
Құлан қыпшақ

Құлан қыпшақ — Орта жүз құрамындағы Қыпшақ тайпасының үлкен бір руы. Құлан қыпшақтың арғы атасы Ақтамқожа, Ақтамқожадан - Сүлімалып, Сүлімалыптан - Ақкөбек, Ақкөбектен - Мүйізді, Сарыабыз туады. Сарыабыздан - Құтан, Құлан тарайды. Құлан - төрт ата, олар: # Пұсырманқұл, # Қайдауыл, # Қырымқожа, # Бұғаз. Пұсырманқұл мен Қайдауылдың ұрпақтары Қазан революциясына дейін Жетісу өңірін мекендеген, Қытай жерінде де кездеседі. Ал Қырымқожа мен Бұғаздан тараған нәсілдер Қарағанды, Ақмола, Ұлытау, Жезді, Есіл, Торғай, Ертіс өңірлерін қоныстаған. Бұл төрт атаның ішіндегі ең көп тарағаны - Бұғаздың ұрпақтары. Y-ДНК анализі Y-ДНК гаплогруппасы Q1a (N=1) Дереккөздер
Алтын қақпа (Константинополь)

Алтын қақпалар (; ) — Феодосиев қабырғаларындағы оңтүстік шерулік қақпа және Едикулдің қорғаныс қақпасы болған. Константиннің оңтүстік қақпалары қазірде жойылып кеткен, оның да есімі алтын қақпа деп аталады. Константиннің қорғаныс қақпалары Алтын қақпалар есеппен құрылды, олар Лициннің алдында бір мезгілде жеңіс дарбазасы болды және қорғаныс қақпасы ретінде де пайдаланылды. Олар шамамен 320-жылдары Ұлы Константинде тұрғызылды. Екі негізгі мұнаралар мәрмәрмен, алтынмен, барельефпен безендірілген алтын қақпалар таңдады. Ең төбесінде алты метрлік Фортунның мүсіні орналасты. Мерекелік орталық мұнара император қаласына жүретін салтанатты орын ретінде пайдаланылды. Бір ғасырдан аз уақытта Феодосиев қабырғалардың кесірінен алтын қақпалар өз мағынасын жоғалттын, бірақ ел ішінде жақсы қалыптағы ескерткіш болып қалды. XVI ғасырдың бас тұсында алтын қақпалар жер сілкінісінен үлкен зардап шекті, осындан кейін оның материалы түрік үйлерін салуға құрылыс материалы ретінде қолданылды. Қазірде қақпалардың орналасуын тек шамалап қана анықтауға болады. Сілтемелер *
Александр Моисеевич Абезгауз

Алекса́ндр Моисе́евич Абезга́уз (1898 жылдың сәуірінде, Витебск — 1977 жыл, Ленинград) — совет педиатры, медицина ғылымының докторы, профессор. Ғылыми жұмыстары *Абезгауз А. М. Геморрагические состояния у детей и особенности свертывания крови при них : Автореферат дис. на соискание учен. степени доктора мед. наук /Ленингр. педиатр. мед. ин-т. - Ленинград, 1959. -18с. (орысша) *Абезгауз А. М., Шокина И. И. Синдром Казабаха — Мерритта в детское возрасте. — Пробл. гематол., 1965, т. 10, № II, с. 51—53. (орысша) *Абезгауз А. М. Алкаптонурия у детей, Педиатрия, № 5, с. 67, 1965; (орысша) *Маркова И. В., Абезгауз А. М. Отравления в детском возрасте. Изд.2-е, испр.и доп. Л Медицина. 1977 г. 272с. (орысша) *Абезгауз А. М. Редкие заболевания в детском возрасте. Л. Медицина. 1975 г. 200 с. (орысша) *Абезгауз А. М. Геморрагические заболевания у детей. Л. Медгиз. 1963 г. 307 с. (орысша) *Абезгауз А. М. Ранения грудной клетки // Труды эвакогоспиталей Ленинграда системы Фронтового эвакуационного пункта №50. №4. 1943 г. (орысша) *Конгейм П. Болезни пищеварительного тракта. (Пищевод, желудок, кишечник) С 17 рис. в тексте (Dr. Paul Cohnheim. Die krankheiten des verdauungskanals, Berlin) /Dr. Paul Cohnheim (орысша) *Конгейм; Пер. с 4-го нем. изд. д-ра А. М. Абезгауза и Е. Б. Абезгауз Под ред. д-ра Б. Г. Шейнина. - Ленинград : Практическая медицина, 1929. - 232 с. (орысша) Жанұясы *Ағасы — Гирш (Григорий) Моисеевич Абезгауз (Витебская губерния), Иохведе Абезгаузке үйленген. *Жиені— Вульф Григорьевич Абезгауз (1909—1941), Ленинградта тұрған, инженер-связист. *Жиені — Гилель Григорьевич Абезгауз (17 ақпан 1912 — 2002), инженер-механик, соғысқа қатысқан, техника ғылымының докторы. Марапаттамалары *«За боевые заслуги» медальі (1942) *«Қызыл жұлдыз ордені» (1943) *«За оборону Ленинграда» медальі (1943) *«За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 жж.» медальі; *«В память 250-летия Ленинграда» медальі (1956) *«В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина» медальі (1970) Дереккөздер
MBAND

"MBAND" (оқылды «Эмбэ́нд») - "Меладзеға барғым келеді" музыкалық телешоу арқылы 2014 жылы 22 қарашада құралған Ресейлік жігіттер тобы. Топ продюсері - Констанстин Меладзе. Топ Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жігітерінен құралған. "Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы "ВиАграга барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады. 2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Беларусь, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды. 22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті. MBAND 2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастролдық сапарларын бастады. 2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған. Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді. "Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған. 2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған. 2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді. Топ құрамы * Анатолий Васильевич Цой - 1989 жылы 28 шілдеде Алматыда дүниеге келген. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған Екінші дүниежүзілік Дельфий ойындары номинациясы «Эстрадалық вокал» | атауы = MBAND топтар . «[| X Factor] [X Factor (Қазақстан)]» Сондай-ақ, командада «Ұлттық» шоу қазақ нұсқасы қатысты. Сонымен қатар, ол «SuperStar KZ» 2007 жылы жобаның төртінші маусымының қатысты. сайыстарына қатысқан. * Артём Пиндюра - 1990 жылы 13 ақпанда Киевте дүниеге келген. Үйленген. Артем "Как закалялся стайл" сериалына түскен. Оның жеке "Ешқан берілме", "Ол", "Жан", "Мен үшін хип - хоп", "La Present", "Орта" және т.б. өлеңдері бар. * Никита Вячеславович Киоссе - 1998 жылы 13 сәуірде Рязаньда дүниеге келген. "Жаңа Толқын" сайысына қатысқан. "Дауыс" сайысының қатушысысы болған. Бұрынғы қатысушылары * Владислав Алексеевич Рамм - 1995 жылы 17 қыркүйекте Кемеровода дүниеге келген. Әйелі - Вероника Рамм, қызы - Николь Рамм. Өлендері Марапттамалар Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.mband.ru/ Топтың ресми сайты]
Тоқтаған Алтыбасарова

Тоқтаған Алтыбасарова (1924 жыл, Курменты — 11 маусым 2015 жыл, Курменты, Түп ауданы, Ыстықкөл облысы, Қырғызстан) — Ұлы Отан соғысы жылдарында қоршаудағы Ленинградтық 150 баланы өз қамқорлығына алған тұлға. Өмірбаяны Ұлы Отан соғысының алдында, 16 жасында Курменты айылдық кеңесінің төрайымы болып сайланды. 1942 жылғы 27 тамызда қоршауда қалған Ленинградтан жеткізілген 150 баланы қабылдайды. Балалар колхоз жатақханасында тұрып, оның қамқорлығында он жыл бойы болады. Соғыстан кейін 44 жыл бойы айылдық кеңес төрайымы болып қызмет атқарады.. Өзі туған сегіз баланы тәрбиеледі. Өмір бойы өзі туған ауылда тұрды. Сонда 2015 жылдың 15 маусымында дүниеден өтті. Бішкектегі Дайыр Асанов атындағы Жеңіс саябағында Ленинградтық қоршауда қалғандар құрметіне қойылған ескерткіштің үлгісі ретінде танылды.. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://ca-news.org/news:1152881 Президент А.Атамбаев көңіл айтады] * [http://www.youtube.com/watch?v=Y9ec30ewQ7g Тоқтаған апа — қоршаудағылардың балаларын қамқорлыққа алып, тәрбиелеген]
Бокстан ең аз салмақта әлем чемпиондарының тізімі

Бокстан ең аз салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі. Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (ВБА, WBA) (бұрыңғы NBA), 1921 жылы негізі қаланған, * Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ВБС, WBC), 1963 жылы құрылған, * Халықаралық бокс федерациясы (МБС, IBF), 1983 жылы құрылған * Бүкіләлемдік бокс ұйымы (ВБО, WBO), 1988 жылы құрылған. Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген. Сілтемелер * [http://www.wbaonline.com/ WBA ресми сайты] * [http://www.wbcboxing.com/ WBC ресми сайты] * [http://www.ibf-usba-boxing.com/ IBF ресми сайты] * [http://www.wbo-int.com/ WBO ресми сайты]
Бокстан бірінші ең жеңіл салмақта әлем чемпиондарының тізімі

Бокстан 1-ші супер жеңіл салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі. Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (ВБА, WBA) (бұрыңғы NBA), 1921 жылы негізі қаланған, * Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ВБС, WBC), 1963 жылы құрылған, * Халықаралық бокс федерациясы (МБС, IBF), 1983 жылы құрылған * Бүкіләлемдік бокс ұйымы (ВБО, WBO), 1988 жылы құрылған. Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген. Сілтемелер * [http://www.wbaonline.com/ WBA ресми сайты] * [http://www.wbcboxing.com/ WBC ресми сайты] * [http://www.ibf-usba-boxing.com/ IBF ресми сайты] * [http://www.wbo-int.com/ WBO ресми сайты]
Бокстан ең жеңіл салмақта әлем чемпиондарының тізімі

Бокстан 2-ші супер жеңіл салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі. Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (ВБА, WBA) (бұрыңғы NBA), 1921 жылы негізі қаланған, * Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ВБС, WBC), 1963 жылы құрылған, * Халықаралық бокс федерациясы (МБС, IBF), 1983 жылы құрылған * Бүкіләлемдік бокс ұйымы (ВБО, WBO), 1988 жылы құрылған. Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген. Сілтемелер *[http://www.wbaonline.com/ WBA ресми сайты] *[http://www.wbcboxing.com/ WBC ресми сайты] *[http://www.ibf-usba-boxing.com/ IBF ресми сайты] *[http://www.wbo-int.com/ WBO ресми сайты]
Бокстан екінші ең жеңіл салмақта әлем чемпиондарының тізімі

Бокстан 2-ші ең жеңіл салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі. Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (ВБА, WBA) (бұрыңғы NBA), 1921 жылы негізі қаланған, * Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ВБС, WBC), 1963 жылы құрылған, * Халықаралық бокс федерациясы (МБС, IBF), 1983 жылы құрылған * Бүкіләлемдік бокс ұйымы (ВБО, WBO), 1988 жылы құрылған. Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген. Сілтемелер * [http://www.wbaonline.com/ WBA ресми сайты] * [http://www.wbcboxing.com/ WBC ресми сайты] * [http://www.ibf-usba-boxing.com/ IBF ресми сайты] * [http://www.wbo-int.com/ WBO ресми сайты]
Бокстан супер жеңіл салмақта әлем чемпиондарының тізімі

Бокстан 2-ші супер жеңіл салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі. Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (ВБА, WBA) (бұрыңғы NBA), 1921 жылы негізі қаланған, * Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ВБС, WBC), 1963 жылы құрылған, * Халықаралық бокс федерациясы (МБС, IBF), 1983 жылы құрылған * Бүкіләлемдік бокс ұйымы (ВБО, WBO), 1988 жылы құрылған. Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген. Қайнары Сілтемелер * [http://www.wbaonline.com/ WBA ресми сайты] * [http://www.wbcboxing.com/ WBC ресми сайты] * [http://www.ibf-usba-boxing.com/ IBF ресми сайты] * [http://www.wbo-int.com/ WBO ресми сайты]
Гастроэнтерит

Гастроэнтерит ( — «асқазан» и — «ішек»), немесе инфекциялық диарея — асқазан мен ащы ішектің қабынуы. Гастроэнтериттің жедел және созылмалы екі түрі болады. Егер тоқ ішектің қабынуы қосылса - гастроэнтероколит деп диагноз қойылады. Гастроэнтериттің негізгі себептері түрлі аурудан (тымау, өкпенің қабынуы, қызылша, сепсис аурулары т.б.) организмді уландыратын және ауруға шалдықтыратын вирустар мен микробтардың ішекке өтуінен, бұзыла бастаған тағам, шикі сүт, жуылмаған жеміс-жидект және шамадан артық тамақтанудан болады. Көбіне ауру қоздырғыштары: ротавирус, норовирус, аденовирус және астровирус. Балдардың Гастроэнтеритінің қоздырғышы - көбіне Ротавирус болады. Балалардың Гастроэнтеритпен ауырғанының 70%-да қоздырғышы вирусты инфекция болып табылады. Ересек адамдарда жүре қосылған иммунитеттің арқасында ротавирус гастроэнтериттің себебі болып сирек кездеседі.. Ересектердің Гастроэнтеритінің қоздырғышы болып 18%-да норовирус болып табылады, Егер Гастроэнтериттің осы түрінен дұрыс емделмесе, созылмалы түрге айналып бауыр, бүйрек, қуық т.б. органдарды ауруға шалдықтырады. Гастроэнтериттен сақтану үшін тамақтану тәртібін бұзбау, тазалық сақтау қажет. Гастроэнтерит малда Гастроэнтерит малда - бұзылған азықтан, химиялық және өсімдік уларының зардабынан түрлі жұқпалы аурулардан (топалаң, пастереллез, қылау, шошқа тілмесі, мәлік т.б.) пайда болады. Мұның катаральдық, дифтериялық т.б. түрі бар. Ауырған мал әлсірейді, қан аралас тышқақтайды, дене қызуы көтеріледі. Дереккөздер
Даниядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Данияның 6 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 3 нысан мәдени, 3 - табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Дания аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 9 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/dk Даниядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]
Юрий Форман

Юрий Форман (5 тамыз 1980, Гомель, КСРО) — израильдық және америкалық боксшы. Екінші жартылай орта салмақтағы (70 кг) WBA нұсқасы бойынша әлем чемпионы (2009). Биографиясы Гомель қаласында дүниеге келген. 7 жасынан бастап спортпен шұғылдана бастаған. 9 жасында оның отбасы Израильге қоныс аударған. Үш ұлттық чемпионаттың жүлдегері. Кейіннен спортшы Бруклинге көшіп келген (Нью-Йорк, АҚШ), содан кейін 2000 және 2001 жылы «Алтын Қолғап» турнирының қола жүлдегері атанған, ал 2003 жылы алғашқы кәсіпқой айқасын өткізген. Боксшы орта салмақта 30 айқас өткізіп, 28 жеңіс, 2 жеңіліс нәтижесіне қол жеткізген. Форманның ең соңғы қол жеткізген үлкен табысы екінші жартылай орта салмақтағы WBA тұжырымының чемпионы Даниэл Сантосты жеңуі болатын. Бұрынғы КСРО-дан қоныс аударған боксшылардың ішіндегі ең табыстылардың бірі болып есептелінеді, онымен қоса Д. Салита (29 жеңіс, 1 жеңіліс) және Р. Гринберг (27 жеңіс, 1 теңбе-тең) сияқты боксшылар да бар. Бапкері — Томи Брукс (Эвандер Холифилд, Майк Тайсонның бапкері)
Антон Васильевич Аблов

Антон Васильевич Аблов (1905 жылы 3 тамыз, Одесса, Ресей империясы — 1978 жылы 19 мамыр, Кишинёв, КСРО) — молдав совет ғалымы, КСР Молдав ғылым Академиясының академигі (1961). Биография *1905 жылы - Одессада 3 тамызда туылды *1928 жылы - Ясский университетін бітірген *(1927 - 1940) жылдары - Ясский университетінде жұмыс істеді *1940 жылы - Свердловск ауылшаруашылығы институтында сабақ берген *(1944 - 1946) жылдары - Кишинёвск ауылшаруашылығы институтында сабақ берген *(1946 - 1978) жылдары - Кишинёвск университететінде сабақ берген *(1959 - 1961) жылдары - АН Молдавской КСР химия инситутында жұмыс істеген *(1965 - 1975) жылдары - АН Молдавской КСР химия инситутының болды *1978 жылы - Кишинёвте 19 мамырда дүниеден озды Марапаттамалары *КСР Молдав ғылым Академиясының академигі (1961) *Молдова КСР еңбек сіңірген қайраткері Сыртқы сілтемелер *[http://www.cniga.com.ua/index.files/ablov.htm/ Антон Васильевич Аблов]
Альфонсо Гомес

Альфонсо Гомес (Alfonso Gómez 28 қазан 1980 жылы, Гвадалахара, Мексика) — мексикалық кәсіпқой боксшы, бірінші орта (Light Middleweight) және жартылай орта (Welterweight) салмақ дәрежелерінде өнер көрсеткен. «Үміткер» реалити-шоуының қатысушыларының бірі, шоуда ол үшінші орын алған. Кәсіпқой бокстағы мансабы Әуесқой бокста Гомес 90 айқас өткізіп оның 80-ін жеңген, осыдан соң Альфонсо 2001 жылы кәсіпқой мансабын бастаған. Екінші айқасында америкалық дебютант боксшы Ише Смиттен жеңіліп қалады, содан кейін қазылардың әртекті шешімімен отандасы Джесси Сантосты жеңген. 2002 жылы наурызда Гомес отандасы Лебардо Романмен тең нәтижелі айқас өткізді. Осыдан кейін Гомес америкалық Думонт Уиллерды (12-1) және жеңілмеген мексикалық Майкл Сантосты (6-0) жеңген. 2003 жылы ақпанда Альфонсо Джесси Сантоспен тағы да қолғап түйістірді, осы айқаста Сантос Гоместы ұпаймен жеңіске жетіп, оны екінші жеңілісіне ұшыратты. Жеңілістен соң Гомес жеңіліс көрмеген америкалық, тегі мексикалық Хуан Карлос Амезуды (9-0) нокаутқа түсірді.
Саул Менделевич Абрамзон

Саул Менделевич (Матвеевич) Абрамзон (3 шілде 1905 жылы, Дмитровск қаласы, Орловск губернияниясы — 1 қыркүйек 1977 жылы, Ленинград) — совет ғалым - этнограф, тюрколог, тарих ғылымының кандидаты. Биография *1916 жылы - Карачаров қаласындағы ер балаларға арналған гимназияға түседі *1922 жылы - Абрамзон Ленинград ауылшаруашылығы институтына түседі *1926 жылы - Қырғыз ғылыми комиссиясына жұмыс істеуге шақырту алады *1943 жылы - 31 тамызда «Қырғыз халқының дәстүрі очеркі» дисертациясын қорғады Марапаттамалары *«Знак Почета» ордені (1956) Еңбектері *Краеведческая в Киргизии // Изв. ЦБК. 1929. № 9. *Очерк культуры киргизского народа, Фрунзе, 1946; *Формы родоплеменной организации у кочевников Средней Азии // Родовое общество (этнографические материалы и исследования) / ТИЭ. Т. XIV. 1951; *К вопросу о патриархальной семье у кочевников Средней Азии // КСИЭ. Вып. XXVIII. 1958; *Этнический состав киргизского населения Северной Киргизии // Труды Киргизской археолого-этнографической экспедиции. Т. IV. Л., 1960; *Киргизы и их этногенетические и историко-культурные связи. Л., 1971 (переиз. Фрунзе, 1990); *Формы семьи у дотюркских и тюркских племен Южной Сибири, Семиречья и Тянь-Шаня в древности и средневековье // Тюркологический сборник 1972 г. М., 1973. С. 300-304; (соавт. Потапов Л.П.) Народная этногония как один из источников для изучения этнической и социальной истории (на материале тюркоязычных кочевников) // СЭ. 1975. № 6; *О некоторых терминах родства в тюркских языках // Turcologica (к 70-летию академика А.Н. Кононова). Л., 1976. *Абрамзон С.М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер / Котор. С. Мамбеталиев, Д.Сулайманкулов, С.Макенов. — Б.: «Кыргызстан—Сорос» фонду, 1999. — 896 6. - ISBN 9967-11-042-2. Сыртқы сілтемелер *[http://www.mishpoha.ru/history/abramzon_family.htm/ Абрамзон тарихы (орысша)] *[http://www.rujen.ru/index.php/%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%90%D0%9C%D0%97%D0%9E%D0%9D_%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%BB_%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87/ Саул Менделевич Абрамзон - Ресей энциклопедиясы]
Көлденең руы

Көлденең — Орта жүз Қыпшақ тайпасынан Қара Қыпшақ рулар бірлестігіне кіретін ру, бес таңбалы қыпшақтың бірі. Шежіре деректері бойынша: * Көлденең Алатай, * Қыжық, * Былғашы, * Шандаяқ, * Көккөз, * Тасқор, * Арық, * Науша, * Мимық деген аталарға бөлінеді. Көлденеңнің ұрпақтары Қазан революциясына дейін Қазақстанның Ресеймен шекаралас (Омбы, Челябинск, Қорған облыстары) солтүстік аудандарын мекендеген. Көлденең отырықшылыққа ерте ауысқан. Өзен бойын қоныстағандары аздап егін егіп, балық аулаған; орыс кепестеріне жалданып кіре тартқан. Қырдағысы мал өсірген. Ұраны - Ойбас, таңбасы - ІІ (қос әліп таңба); Ұраны мен таңбасы бүкіл Қыпшақтың ұраны мен таңбасымен бірдей. Дереккөздер
Қарабалық руы

Қарабалық - Орта жүз Қыпшақ тайпасының Қарақыпшақ тармағынан тарайтын ру, бес таңбалы қыпшақтың бірі. Қарабалықтан: * Қыдырбай, * Қарсақ, * Қарта, * Жантілес, * Шуманақ, * Танабұға ұрпақтары тарайды. Қазан революциясына дейін Қазақстанның солтүстігіндегі Үй, Тоғызақ өзендерінің бойындағы алқаптарды, қазіргі Қостанай облысы, Қарабалық, Федоров, Ұзынкөл аудандарының жерлерін мекендеген. Негізінен мал шаруашылығымен айналысқан. Өзен бойындағы топтар аздап егін салып, балық аулауды кәсіп еткен. Y-ДНК анализі Y-ДНК гаплогруппасы R1b1a1 (N=2) Тұлғалар # Елдес Омарұлы Тиесов # Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин #Серке Қожамқұлов # Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков # Серік Рыскелдіұлы Жақсыбеков # Дәурен Әділбекұлы Жақсыбек # Өске Торқаұлы Дереккөздер
Қаратай (ру)

Қаратай – Орта жүз Найман тайпасының руы.. ының шежіресі]] Ата-қонысы Семейдің жоғарғы жағын мекен еткен, Қаратай ұрпақтары Қазан революциясына дейін Өскемен уезіндегі Оңтүстік Алтай атырабын мекендеген. Негізгі кәсібі мал өсіру болған. Шежіре Шежіре деректерге қарағанда Қаратай руы Найман тайпасының Ергенекті баба тармағынан таратады бірақ Бура, Көкжарлы, Қаратайдың әкесі Сармантай батыр қайтыс болып Сарыжомарттың қолында өскен. Халық арасында бүкіл Ергенекті баба олардың таңбасына — қарай «ергенекті Найман» деп атаған Таңбасы және ұраны Ұраны-Қаптағай!,Қаратай!;таңбасы-ай және ергенек. Шежіреден Қаратайдан: * Бораншы, * Сарғалдақ, * Шоңмұрын, * Қожас, * Қожамберді, * Беске, * Дәулет, * Шеруші, * Тенеке, * Шимойын аталары өрбиді. Найманнан Қаратайға дейін көп рулар болған ол: * Найман, * Белгібай, * Сүгірші, * Ергенекті, * Көкжарлы, * Ұлатемір, * Қаратай. Тұлғалар # Оралхан Бөкеев # Мәдениет Сейітжанұлы Ешекеев # Байғали Досымжанов # Елубай Өмірзақов # Мәкілқожа Иманәліұлы Құланбаев # Малдыбаев Мұстақым # Қожабай Тоқсанбайұлы Дереккөздер
Тоқарыстан

Тоқарыстан - Ұлы жүз Суан тайпасының үлкен, ірі рулар атасы. Ұраны - Байсуан; Таңбасы - арбаның дөңгелегі. Шежіре Шежіре деректері бойынша, Тоқарыстаннан: * Мұрат, * Орыс, * Тұрлыбек аталары тараған. Мекені Қазан революциясына дейін Жаркент уезін мекендеген. Өнеркәсіп Негізгі шаруашылығы жартылай көшпелі жағдайда мал өсіріп, егіншілікпен айналысқан. Дереккөздер
Тоқболат

Тоқболат — Орта жүз Қоңырат тайпасының Көктіңұлынан тараған ру. Қазан революциясына дейін Тоқболат ұрпақтары қазіргі Ташкенттің маңында көшіп-қонып жүрген. Ұраны - Алатау, таңбасы - босаға. Дереккөздер
Төртуыл

Төртуыл кейде Төртұл — Орта жүз Найман тайпасынан тараған ру. Шежіре деректеріне қарағанда Төлегатай (Төлетай) бірлестігінен Қаракерей, Мұрын, Матай, Төртуыл болып тарайды. Төртуыл: * Тоқан, * Тоғыз болып екіге бөлінеді. Қазан революциясына дейін Төртуыл ұрпақтары Қара Ертістің екі жағасын мекендеген бір болыс ел болған. Мұның бір старшыны Ертістің оң жағын, қалған 8 старшыны сол жағын, оңтүстігі Зайсан бекінесіне дейін қыстаған. Төртуылда 1373 түтін (үй), 7761 адам болған. Төртуылдар Қаратал, Сарыбұлақ, Қарабұлақ, Ақарал, Қарған өзендерінің бойын; Жеменей, Көкжота, Маңырақтау аңғарларын, Бозайғыр, Құмтөбе құмдарын қыстап, Ақжайлау, Соналы т.б. таулы жарлерді жайлаған. Тұлғалар # Керімбай Жапалақұлы # Фатих Дінисламов # Демежан Кешубайұлы # Берік Уәли # Қабдеш Жұмаділов Дереккөздер
Жаңабай (Дулат)

Жаңабай - Ұлы жүз Дулат тайпасының Шымырынан тараған ру. Жаңабайдан: * Айтқұл, * Шақан, * Шөже, * Көн, * Сырлы деген аталар өрбіген. Олардың Қазан революциясына дейін бұрыңғы мекені – қазіргі Жамбыл облысының Жамбыл, Байзақ (Свердлов), Луговой, Жуалы, Мойынқұм, Шу аудандары. Ілгеріде бұл рудан атақты адамдар көп шыққан. Әулиеата қазақтарын Қоқан хандығына қарсы көтерген белгілі Байзақ датқа, М. Г. Черняев әскерінде Шоқан Уәлихановпен бірге қызмет еткен. Шымкентті, Ташкентті босатуға қатысқан Ақмолда батырбасы т.б. осы рудан. Дереккөздер
Делвин Родригес

Делвин Родригес Антонио (4 мамыр 1980, Сантьяго-де-лос-Кабальерос, Доминикан Республикасы) - Доминикандық кәсіпқой боксшы, супер жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Ол Дэнбери, Коннектикут штатында айқастарын өткізеді. Бүкіл мансабында оны ESPN және ESPN2 арналары жұмадағы түнгі телешоуда он бір рет көрсеткен. Жартылай орта салмақ Делвин Шамуан Альваресты ESPN арнасындағы жұмалық түнгі шоуда жеңген. Бұл айқас Коннектикутте өткен болатын. Қазылардың ресми бағалары - 115:112 және екі рет 114:113 Родригестың пайдасына. Хлатшвайомен айқас 2008 жыл ол Исаак Хлатшвайомен қолғап түйістірді. Айқас Гаутенг қаласында, Оңтүстік Африкада өткен болатын. Бұл айқаста Родригестың басымдығы сәл де болса байқалды. Ол қарсыласына 3-4 әдемі соққылардан тұратын комбинациясы арқылы шеберлігін байқатты. Ортаңғы раундтарда жағдай біршама өзгеріске ұшырады. Исаак айқастың тізгінін өз қолына алып, сәтті өнер көрсете бастады. Нәтижесінде қазылар тең дәрежелі айқас болды деген шешім қабылдады.
Майкл Дженнингс

Майкл Дженнингс (9 қыркүйек 1977, Престон, Англия) - британдық кәсіпқой боксшы. Ол жартылай орта салмақтағы Бүкіләлемдік бокс кеңесінің және басқа да негізгі ұйымдардың тұжырымы бойынша әлем чемпионы атағына таласқан. Кәсіпқой мансабы Дженнингс 1999 жылы мамыр айынан бастап кәсіпқой боксшы атанды. Ол 1-ші раундта Тони Смитты нокаутпен жеңген. Дженнингске қарсыластар таңдау қиындыққа түспеген. Ол Ли Молине, Брайан Коулман және Павл Дентон сияқты орта сыныпты боксшылардан басым түскен. 2003 жылы мамырда, Дженнингс Джимми Гулдты жеңіп өзінің ең алғашқы чемпиондық атағын жеңіп алған. Сөйтіп, ол жасөспірімдер арасындағы жартылай орта салмақтағы чемпион атанды. Британдық атақ 2005 жылы шілде айында ол 1 раундта Джимми Винсентты нокаутпен жеңіп, жартылай орта салмақтағы бос британдық атақты жеңіп алды. 2005 жылы 25 қазанда Дженнингс 1-ші раундта нокдаунға түсіп қалады, дегенменде ол Брэдли Прайсонды ұпай санымен жеңіп британдық атағын қорғап қалады. 2006 жылы қаңтарда Дженнингс Литл Матлейннен жеңіліп қалады, соның нәтижесінде британдық атақтан айырылып қалады.
Александр Михайлович Абрамов

Александр Михайлович Абрамов (5 маусым 1946 жылы, Астрахань — 24 мамыр 2015 жылы, Мәскеу) — ресей педагогы және ғалым-математик, мектеп оқулықтарының авторы. Ресей білім академиясының корреспондент мүшесі (1992). Биография *1964 жылы - Физика-математика бағытындағы Мәскеу № 18 мектеп-интернатын бітірген *1966 жылдан - ФМШ № 18 мектепте математикадан сабақ берген *(1990 - 1991) жылдары - КСРО министрінің кеңесшісі *(1992 - 2002) жылдары - Мәскеу институтының *1976 жылы - Педагогика ғылымының кандидаты *(1981 - 1984) жылдары - Халықаралық математикалық олимпиаданың КСРО құрамасының басшысы Сыртқы сілтемелер *[http://www.mccme.ru/head/news/abramov.htm/ Александр Михайлович Абрамов] *http://expert.ru/expert/2011/21/natsionalnyij-interes-ili-konflikt-interesov/media/87601/ *[http://internat.msu.ru/?p=21653/ Абрамов дүниеден озды (орысша)]
Лев Николаевич Абрамов

Лев Абрамов (6 желтоқсан, 1937, Хабаровск - 11 мамыр, 1998, Мәскеу) - орыс ғалымы, ядролық қаруды дамытуға маман. Биография *1961 жылы - Н. Э. Бауман атындағы Мәскеу мемлекеттік техникалық университетін бітірді *(1961 - 1963) - РФЯЦ-ВНИИТФ инженер-құраушы Марапаттамалары *1983 жылы - КСРО мемлекеттік премиясының лауреаты Дереккөздер
Сергей Михайлович Абрамов

Сергей Абрамов (25 наурыз, 1957 жылы туған, Мәскеу) - Профессор, физика-математика ғылымдарының докторы, Ресей Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, К. Айламазян атындағы УГП ректоры. Биография *(1975 - 1980) - МГУ математика және кибернетика факультетінде оқыды *(1980 - 1983) - математика және кибернетика факультетінің аспирантурасында оқиды *(1983 - 1986) - Компьютерлік технологиялар ғылыми-зерттеу орталығы, аға ғылыми қызметкер *(1986 - 1989) - РАН программалық жүйесі институтының ғылыми қызметкері *(1989 - 1991) жылдары - ИПС РАН зертханасының меңгерушісі *1995 жылы — «Метавычисления и их применение» докторлық диссертациясын қорғады *1995 жылы — Переславль университетінің оқытушысы *1996 жылы — профессор *1998 жылы — Желілік технологиялар және УГП есептеуіш технологиялар кафедрасының меңгерушісі *2003 жылы — УГП ректоры *2003 жылы — Ресейлік ғылыми-зерттеу институты, өңірлік проблемалар басқарушы директорының міндетін атқарушы *(2003 — 2005) жылдары — ИПС РАН міндетін атқарушы *2005 жылы — ИПС РАН директоры *2006, 25 мамыр — Ресей Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі Жанұясы Үйленген, үш баласы бар. Переславле-Залесскомда тұрады. Марапаттамалары *Ғылым мен техника саласындағы РФ Үкіметінің премиясының лауреаты Сыртқы сілтемелер *[http://www.botik.ru/~abram/abramcv.html/ Сергей Михайлович Абрамов биографиясы]
Сыпатай

Сыпатай — Ұлы жүз Жалайыр тайпасынан тараған ру. Ботбай руынан шыққан Диқанбай батырдың шежіресі бойынша (Н.Аристов жазып алған) Жалайырдың Шуманақ тармағынан өрбіген алты рудың бірі. Сыпатай алты атаға бөлінеді: * Ақмарқа, * Қарамарқа, * Сауық, * Шалымбет, * Есеней, * Күшек. Көне оғыздардың ішінде Аққойлы, Қарақойлы болған сияқты Сыпатайда Ақмарқа, Қарамарқа тармағының болуын бұлардың түрік қағандығынан өрбігенін, Шу мен Сырдың тайпаларының ежелгі бірлестігінің құрамында болғанын дәлелдейді. Н.Аристов Алтайдағы Марқа көліне байланыстырып сол жерлерді жайлаған Қарлұқтардың батыс ьөлігіне де қатысты деген пікір айтқан. Н.А.Абрамовтың еңбегінде 19 ғ-дың 2-ші жартысында Сыпатай руы 780 түтін (үй) болған деген. Мекендері бүгінгі Талдықорған облысындағы Ешкіөлмес, Лабасы, Мұрын, Алтуайт, Кеден жерлері. Биі - Тоқтамыс, Ақынбайұлы, ел басшысы - Қамбар Аланұлы, Ұраны - Бақтияр, Таңбасы - тарақ . Ұрпақтары * Қалқа Жапсарбаев Дереккөздер
Оразкелді руы

Оразкелді: # Оразкелді — Кіші жүз Әлімұлы тайпасының Төртқара ру бірлестігінен тараған ру. # Оразкелді — Орта жүз Қоңырат тайпасының Көктіңұлы рулар бірлестігінің бір руы. # Оразкелді — Орта жүз Арғын тайпасына кіретін Сүйіндік руынан тараған ата. Тағы қара Оразкелді – қазақ-жоңғар соғысының батыры, елші.
Оразкелді (Әлімұлы)

Оразкелді — Кіші жүз Әлімұлы тайпасының Төртқара ру бірлестігінен тараған ру. Шежіре деректері бойынша, Оразкелдіден: Тәлтекем, одан Олжай, Құлтоба, Сапай. Оразкелді ұрпағы Қазан революйиясына дейін Ырғыз уезін мекендеген. Көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан. Дереккөздер
Оразкелді (Қоңырат)

Оразкелді — Орта жүз Қоңырат тайпасының Көктіңұлы рулар бірлестігінің бір руы. Шежіре деректері бойынша, Оразкелдіден: * Құрманәлі, * Бұғышы, * Тиекті, * Қаржау, * Айғұлы, * Бәткей алты ата тарайды. Оразкелді әулеті егін егіп, мал өсірді. Ұраны - Алатау, таңбасы - 𝞟 (босаға). Дереккөздер