kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Бейсен Абайұлы Құранбек

{{Тұлға { } { } }} Бейсен Құранбек (1971 жыл 9 желтоқсан Алматы облысы Кербұлақ ауданы Қызылжар ауылы — 2020 жыл 18 мамыр Талдықорған) — журналист, қоғам қайраткері, тележүргізуші. Қазақстан Ұлттық арнасындағы "Айтуға оңай" бағдарламасының жетекшісі әрі жүргізушісі. Алматы облысы Жетісу телеарнасының директоры. ҚР Мәдениет қайраткері. Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегері. Талдықорғанның құрметті азаматы (2017). Толығырақ * Бейсен Құранбек 1971 жылы 9 желтоқсанда Алматы облысы Кербұлақ ауданы Қызылжар ауылында дүниеге келген. Қаңлы тайпасының Қара қаңлы руынан шыққан. * Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген. * Еңбек жолын республикалық «Спорт» газетінде тілші, жауапты хатшы қызметтерінен бастаған. Ал қалған жылдарын қазақ телевидениесімен байланыстырып, «Рахат», «31-арна», «Хабар», Президент телерадиокешенінде қызмет атқарған. * 2007 - 2012 жылдары Алматы облыстық «Жетісу» телеарнасының бас директоры болды. * 2013 жылдан Қазақстан Ұлттық арнасындағы жалпақ жұртқа танымал «Айтуға оңай» әлеуметтік-тұрмыстық ток-шоуының жүргізушісі әрі жоба жетекшісі. * 2014 жылдың қазан айынан 2020 жыл ға дейін Алматы облыстық «Жетісу» телеарнасы ның бас директоры болды. *2020 жылы 18 мамыр да қайтыс болды. Марапаттары * 2006 - ҚР Президенті сыйлығының иегері * Қазақстан журналистер одағы сыйлығының лауреаты * Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері * "Жыл таңдауы" ұлттық сыйлығының иегері * ҚР тұңғыш президенті - елбасының жеке алғыс хатымен марапатталған. * 2015 - "Тіл жанашыры" құрметті атағымен марапатталған (2015 6 қараша Астана) * 2015 - "Қазақстан халқы ассамблиясына 20 жыл" мерекелік медалі * 2016 - Елбасының жарлығымен мемлекеттік марапат "Ерен еңбегі үшін медалі" мен марапатталды. * 2017 - Талдықорған қаласының құрметті азаматы атанды. Дереккөздер
Қияқты (Ақтөбе облысы)

Қияқты — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аралтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 89 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 236 адам (132 ер адам және 104 әйел адам) болса, 2009 жылы 283 адамды (134 ер адам және 149 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 189 адамды (95 ер адам және 94 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ұлғайсын

Ұлғайсын — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аралтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 99 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 492 адам (249 ер адам және 243 әйел адам) болса, 2009 жылы 201 адамды (101 ер адам және 100 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 294 адамды (159 ер адам және 135 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Милысай (Ақтөбе облысы)

Милысай — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аралтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстікке қарай 120 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 399 адам (194 ер адам және 205 әйел адам) болса, 2009 жылы 322 адамды (164 ер адам және 158 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 144 адамды (82 ер адам және 62 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қызылжұлдыз ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

Қызылжұлдыз ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Аралтөбе ауылы кіреді. Орталығы – Аралтөбе ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 694 адамды (355 ер адам және 339 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Аралтоғай ауылдық округі

Аралтоғай ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Аралтоғай, Қияқты, Милысай, Ұлғайсын ауылдары кіреді. Орталығы – Аралтоғай ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1513 адамды (800 ер адам және 713 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қызылжұлдыз ауылдық округі (Жамбыл облысы)

Қызылжұлдыз ауылдық округі – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қызыл Жұлдыз ауылы кіреді. Орталығы – Қызыл Жұлдыз ауылы. Ауылдық округтің Кеңес өкіметі кезіндегі "Красная звезда" атауы, облыс әкімінің 12.06.2001 жылғы №839 қаулысымен "Қызыл Жұлдыз" ауылдық округі болып ауыстырылды. Дереккөздер
Ақкөл ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

Ақкөл ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақкөл ауылы кіреді. Орталығы – Ақкөл ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 469 адамды (238 ер адам және 231 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Wanna One

Wanna One — CJ E&M компаниясының қолдауымен құрылған Оңтүстік Кореяның жігіттер тобы. Топта 11 адам бар. Олар: Чжисон / Jisung, Сонун / Sungwoon, Минхён / Minhyun, Сону / Seongwoo, Чжэхван / Jaehwan, Даниэль / Daniel, Чжихун / Jihoon, Уджин / Woojin, Чжинён / Jinyoung, Дэхви / Daehwi, Гуань Линь / Guan Lin. 2017 жылдың 7 тамызында топ өздерінің алғашқы әуендерін жарыққа шығарды. Топ мүшелері. Дискография Мини-альбомдар * 1X1=1 (To Be One) (2017) Сыртқы сілтемелер * [http://wannaonego.mwave.me/wannaone Wanna One тобының ресми сайты]
Венераның дүниеге келуі (Боттичелли картинасы)

«Венераның дүниеге келуі» (итал. Nascita di Venere) — Тоскан мектебінің итальяндық суретшісі Сандро Боттичеллидің суреті. Өлшемі 172,5 × 278,5 см, кенепте салынған кескіндеме болып табылады. Қазіргі кезде Флоренциядағы Уффици галереясында сақталған. Тарихы Биограф Джорджо Вазари өзінің «Ғұмырнамалар» (1550) атты еңбегінде «Венераның дүниеге келуі» және «Көктем» суреттерінің Флоренция маңындағы Козимо Медичиге тиесілі болған Кастелло вилласында сақталғанын атап өтеді. Өнер тарихшыларының көбінің пікірі бойынша, сурет 1486 жылы Кастелло вилласының иесі болған Лоренцо ди Пьерфранческо Медичиге арналып салынған болатын. Медичи үйінен кейін табылған түгендемелік жазбалар Лоренцоның «Көктем» суретін иемдегенін растайды, алайда оның «Венераның дүниеге келуі» жұмысына тапсырыс беруші екеніне дәлелдемелер жоқ. Лигурия жағалауындағы Портовенере қаласында дүниеге келген Симонетта Веспуччи Венера моделі болған деген пікір қалыптасқан. Сурет сюжетінде бұған тұспал бар. Демі көктемді әкелетін батыс жел құдайы Зефирдің сипаттамасы Гомер шығармашылығында кездеседі. Ежелгі рим ақыны Овидий Зефирді аяқ-қолымен құшаққа алған әйелі Хлорида туралы жазады. Ботичелли грек және рим мәтіндерінің сарапшысы болғаны екіталай. Алайда, суретші өзінің көршісі Джорджо Антонио Веспуччи арқылы Флоренцияның интеллектуалды элитасының мүшесі болған. Ботичелли өзінің шығармаларының бірінде Венераның дүниеге келуін сипаттаған ақын Анжело Полицианомен (1454 – 1494) таныс болған деген мәлімет бар. Сонымен қатар, суретшінің кеңесшісі классикалық философияны христиандықпен байланыстыруға тырысқан философ Марсилио Фичино (1433 – 1499) болғандығы айтылады. Оның философиялық доктринасында Аспан Венерасы өзінің сұлулығымен адамдарды аспанға бастаған гуманизм, қайырымдылық және махаббаттың белгісі, маңызды тұлға болған. Сюжеті Картина Венераның дүниеге келуі жайлы аңызды суреттейді. Жалаңаш әйел құдай қабыршақ жармасының ішінде жағалауға қарай жел көмегімен жүзіп бара жатыр. Суреттің сол жақ бөлігінде Зефир (батыс жел) жұбайы Хлориданың (рим. Флора) құшағында қабыршаққа қарай үрлеп, гүлге толы жел тудырып жатыр. Жағалауда әйел құдайды грациялардың біреуі қарсы алуда. Дереккөздер * Burke, Peter. Culture and society in Renaissance Italy. — London, 1974. * Ufizzi, Studi e Ricerche 4: La Nascita di Venere e l'Annunziazione del Botticelli ristaurate. — Firenze, 1987. * Rose-Marie & Rainer Hagen. What Great Paintings Say. — Taschen, 2005. — Т. 1. — С. 146—151. — ISBN 978-3-8228-4790-9.
Қарабидай (Шишкин картинасы)

«Қарабидай» — орыс суретшісі Иван Иванович Шишкиннің еңбегі. Тарихы Бұл сурет Көркемөнерді ынталандыру қоғамының ғимаратында 1878 жылы өткен VI көшпелі көрмесінде қойылған болатын. Бұл туынды тақырыбын — өзінің көптеген басқа суреттеріне сияқты — Шишкин туған жерінде, өзінің қызымен бірге 1877 жылы барған Елабұғаға сапары барысында тапқан еді. 1878 жылы суретті П. М. Третьяков авторынан сатып алады. Экспозициясы Суреттің артқы жағында қарымды қарағай тұр. Бұл ағаш — суретшінің бүкіл шығармашылығының белгісі. Орыс орманын жан-тәнімен сүйген суретші, бұл қарағайды егжей-тегжейлі салады. Жауын бұлттары қарабидай үстінен төніп, жаңбыр болатынын көрсетеді. Бүкіл суретке таралғандай сезілетін тыныштық пен желдің жоқтығы — жақында болатын жауынының белгісі, бұл жауын жерге оны өңдеген адамға өз сыйларын беруі үшін қажет. Белгісіз бір үрей тудыратын жалғыз ғана зат – өлген ағаш. Кеуіп біткен қарағай бір сәтте сүйікті әйелінен, әкесінен, екі кішкентай ұлынан айырылған автордың жақындағы мұңының жаңғырығы болған деген мәлімет бар. Шөп және гүл қаптаған жол жолаушыны өз бойымен өтуге шақырып, бақытты ашуларға жетелеп жатқан секілді. Қарлығаштар жер бауырлап ұшып бара жатыр, олардың осылайша құйындаған түрінде көлеңкелері үлгермейтін сияқтанады... «Қарабидай» авторы нағыз керемет жасап шығарды, себебі осы суретке қарап, араның ызыңы мен қарлығаш қанаттарының шуын естуге болатын сияқты. Дереккөздер
Алтын күз (Левитан картинасы)

«Алтын күз» — орыс суретшісі Исаак Ильич Левитанның (1860—1900) 1895 жылы салған пейзажы. Мемлекеттік Третьяков галереясына тиесілі. Сурет өлшемі — 82 × 126 см. Тарихы Левитан суретті Тверь губерниясы, Горка шаруа мекенінде тұрғанда, 1895 жылдың күзінде бастады. Жұмысты жылдың соңында Мәскеуде аяқтаған болатын. 1896 жылы сурет Петербурге, кейін Мәскеуде өткен Жылжымалы көркемөнер көрмелерінің достастығының 24-ші көрмесінде қойылды. Сол жылы-ақ суретті Павел Третьяков сатып алған еді. «Алтын күзді» Левитанның 1895—1897 жылдары «мажорлық сериясына» жатқызады. Бұл жиынтыққа «Март» (1895), Свежий ветер. Волга» (1891—1895), «Весна. Большая вода» (1897) суреттері де кіреді. «Алтын күз» өзінің эмоционалдық мазмұнының әсемдігімен таң қалдырады. Сонымен қатар, ол суретшінің шығармашылығына импрессионизмнің әсер еткеніне мысал болып табылады. Сипаты Левитан күз пейзаждарын салуды жақсы көретін — бұл жыл мезгіліне байланысты оның жүздеген жұмыстары бар. Солардың ішінде суретшінің ең танымал туындыларының бірі «Алтын күз» болып табылады. Бұл суретте ағаштармен қоршалып, сары және қызыл күзгі жапырақтармен көмкерілген кішігірім өзен бейнеленген. Алыста ауыл үйлері көрінеді, егістіктер, көкжиекте сары түске боялған күзгі орман тұр. Ал төбеде аппақ бұлттар қалқып бара жатқан көк аспан төніп тұр. Суреттің жарқын және оптимисттік түстері Левитан шығармашылығына тән емес — әдетте ол әлдеқайда жұмсақ және нәзік тондар қолданатын. Әдебиет * Левитан И. И. Письма, документы, воспоминания / А. А. Фёдоров-Давыдов. — М.: Искусство, 1956. — 335 с. * Мальцева Ф. С. Мастера русского пейзажа. Вторая половина XIX века. Часть 4. — М.: Искусство, 2002. — 84 с. — ISBN 9785210013484. * Паустовский К. Г. Собрание сочинений в восьми томах. — М.: Художественная литература, 1969. — Т. 6. * Петров В. А. Исаак Ильич Левитан. — СПб.: Художник России, 1992. — 200 с. — (Русские живописцы XIX века). * Петров В. А. Исаак Левитан. — М.: Белый город, 2000. — ISBN 5-7793-0250-2.
Қарағай орманындағы таң

«Қарағай орманындағы таң» — орыс суретшілері Иван Шишкин және Константин Савицкийдің суреті. Савицкий аюларды салған болатын, бірақ коллекционер Павел Третьяков оның қолтаңбасын өшірген, сондықтан сурет авторы болып көбіне Шишкин белгіленеді. Бұл пейзажға анималистік мазмұнның элеметтерінің сурет композициясына кіріктірілгенінің арқасында сурет өте танымал. Жұмыс суретшінің Гордомля аралында көрген табиғат жағдайын егжей-тегжейлі бейнелейді. Қалың ну орман емес, ұзын ағаштардың арасынан өтіп бара жатқан күн нұры көрсетіледі. Сайлардың тереңдігі, ғасырлық ағаштардың қуаты, күн шуағының бұл қалың орманға кіріп бара жатқаны сезіледі. Таңның атып бара жатқанын ойнап жатқан қонжықтар да сезіп жатыр. Тарихы Суретті салу ниетін Савицкий Шишкинге білдірген екен, кейін ол авторлас болып, қонжықтарды бейнелеген. Бұл қонжықтар саны және тұрыстары ерекшеленетін суреттің алдын-ала эскиздерінде болған. Жануарлардың Савицкиймен сәтті шыққаны соншалық, ол тіпті Шишкинмен бірге кенепте өз қолтаңбасын қалдырған болатын. Савицкийдің өзі жақындарына хабарлаған екен: . Суретті иемдегеннен кейін, Третьяков Савицкийдің қолтаңбасын өшіріп, Шишкинді жалғыз автор қылып қалдырған еді, себебі оның сөзінше: Бұқаралық мәдениетте «Қарағай орманындағы таң» репродукциялары КСРО-да кең таралған еді, соның ішінде XIX ғасырдың өзінде «Маймақ аю» кәмпиттерінің орамында болды. Осыған байланысты, суреттің өзінде 4 аю бейнеленгеніне қармастан, елде оны жиі «Үш аю» деп атайды. Пайдаланылған әдебиеттер * Иван Иванович Шишкин. Переписка. Дневник. Современники о художнике / Сост. И. Н. Шувалова — Л.: Искусство, Ленинградское отделение, 1978; * Аленов М. А., Евангулова О. С., Лившиц Л. И. Русское искусство XI — начала XX века. — М.: Искусство, 1989; * Анисов Л. Шишкин. — М.: Молодая гвардия, 1991. — (Серия: Жизнь замечательных людей); Дереккөздер
Жабасақ ауылдық округі

Жабасақ ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жабасақ, Аққұм, Байжанкөл ауылдары кіреді. Орталығы – Жабасақ ауылы. Округ құрамында болған Қарасу ауылы 2019 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1011 адамды (557 ер адам және 454 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ақтасты (Әйтеке би ауданы)

Ақтасты (1992 жылға дейін — Урожайное) — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Ақтасты ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 77 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 1274 адам (624 ер адам және 650 әйел адам) болса, 2009 жылы 745 адамды (372 ер адам және 373 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 303 адамды (152 ер адам және 151 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Толыбай (Ақтөбе облысы)

Толыбай — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Ақтасты ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 89 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 560 адам (278 ер адам және 282 әйел адам) болса, 2009 жылы 471 адамды (245 ер адам және 226 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 242 адамды (120 ер адам және 122 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ақтасты ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

Ақтасты ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақтасты, Толыбай ауылдары кіреді. Орталығы – Ақтасты ауылы. Тарихы Кеңес заманында Урожайный ауылдық кеңесі деп аталған. 1997 жылы таратылған Толыбай ауылдық округі (орталығы Толыбай а.) қосылды. 2008 жылы округ құрамында болған Амангелді ауылы таратылды. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 545 адамды (272 ер адам және 273 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ақтасты ауылдық округі (Ұлытау облысы)

Ақтасты ауылдық округі – Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданында болған әкімшілік бірлік, 2017 жылы таратылған. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақтасты ауылы кіреді. Орталығы – Ақтасты ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 218 адамды құрады. Дереккөздер
Әйке ауылдық округі

Әйке ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Әйке, Тереңсай ауылдары кіреді. Орталығы – Әйке ауылы. Округ құрамында болған Жаңадәуір ауылы 2008 жылы, Мир, Қайранкөл ауылдары 2013 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1573 адамды (826 ер адам және 747 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Белқопа (ауыл)

Белқопа — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Қарабұтақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 75 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 614 адам (312 ер адам және 302 әйел адам) болса, 2009 жылы 268 адамды (134 ер адам және 134 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 364 адамды (197 ер адам және 167 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жарөткел

Жарөткел — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Қарабұтақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 60 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 484 адам (247 ер адам және 237 әйел адам) болса, 2009 жылы 327 адамды (167 ер адам және 160 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 180 адамды (102 ер адам және 78 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қарабұтақ ауылдық округі

Қарабұтақ ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қарабұтақ, Белқопа, Еңбекту, Жарөткел ауылдары кіреді. Орталығы – Қарабұтақ ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 3060 адамды (1538 ер адам және 1522 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жамбыл (Әйтеке би ауданы)

Жамбыл — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан солтүстік-батысқа қарай 26 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 1277 адам (647 ер адам және 630 әйел адам) болса, 2009 жылы 838 адамды (416 ер адам және 422 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 529 адамды (278 ер адам және 251 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жамбыл ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

Жамбыл ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жамбыл ауылы кіреді. Орталығы – Жамбыл ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 529 адамды (278 ер адам және 251 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Құмқұдық ауылдық округі

Құмқұдық ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Құмқұдық ауылы кіреді. Орталығы – Құмқұдық ауылы. Округ құрамында болған Бестас ауылы 2005 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 988 адамды (515 ер адам және 473 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Мир (Ақтөбе облысы)

Мир — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Әйке ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 79 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 62 адам (34 ер адам және 28 әйел адам) болса, 2009 жылы тұрақты тұрғыны болмады. Дереккөздер
Көзенкөл

Көзенкөл – Күршім жотасының батыс сілеміндегі ағынсыз көл. Географиялық орны Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Бурабай ауылынан оңтүстікке қарай 10 км-дей жерде. Гидрографикасы Теңіз деңгейінен 369 м биіктікте жатыр. Аумағы 1,4 км 2 , ұзындығы 2 км, енді жері 1 км. Ең терең жері 6,6 м. Су жиналатын алабы 45 км 2 . Химиялық құрамы жағынан гидрокарбанаттар классы, натрийі топқа жатады. Суы ащы, аздап сілтілі, кермек татиды. Құрамында фтор, бор және бром кездеседі. Тасыған өзен және жер асты суларымен толысады. Өсімдігі Көл жағалауында бетеге, қара жусан, қараған, арасында итмұрын, бозқараған, тобылғы кездеседі. Жағалауына үйрек ұя салады, ондатра мекендейді. Дереккөздер
Сарат ауылдық округі

Сарат ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Сарат ауылы кіреді. Орталығы – Сарат ауылы. Тарихы 1997 жылы Сарат ауылдық округі (орталығы Сарат а.) таратылып, Басқұдық ауылдық округіне (орталығы Тымабұлақ а.) қосылды. Кейін Басқұдық ауылдық округінен Сарат ауылдық округі қайта бөлініп шықты. 2008 жылы округ құрамында болған Бестас ауылы, 2015 жылы Қырыққұдық ауылы таратылды. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 433 адамды (241 ер адам және 192 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Тұмабұлақ ауылдық округі

Тұмабұлақ ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Тұмабұлақ, Сарыбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Тұмабұлақ ауылы. Тарихы 1997 жылы таратылған Сарат ауылдық округі (орталығы Сарат а.) қосылды. Кейін Басқұдық ауылдық округінен Сарат ауылдық округі бөлініп шықты. 2008 жылы округ құрамында болған Басқұдық ауылы таратылды. 2020 жылы Басқұдық ауылдық округі Тұмабұлақ ауылдық округі, Тымабұлақ ауылы Тұмабұлақ ауылы болып өзгертілді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 718 адамды (368 ер адам және 350 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Сұлукөл ауылдық округі

* Сұлукөл ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. * Сұлу көл ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. * Сұлукөл ауылдық округі – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Талдық (ауыл)

Талдық — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Қайрақты ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 156 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 554 адам (283 ер адам және 271 әйел адам) болса, 2009 жылы 352 адамды (195 ер адам және 157 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 224 адамды (120 ер адам және 104 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қайрақты ауылдық округі

Қайрақты ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Талдық ауылы кіреді. Орталығы – Талдық ауылы. Округ құрамында болған Қайрақты ауылы 2008 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 224 адамды (120 ер адам және 104 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Үшқатты ауылдық округі

Үшқатты ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Үшқатты ауылы кіреді. Орталығы – Үшқатты ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 214 адамды (110 ер адам және 104 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Темірбек Жүргенов ауылдық округі

Темірбек Жүргенов ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік. 2020 жылға дейін Комсомол ауылдық округі деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Темірбек Жүргенов, Талдысай ауылдары кіреді. Орталығы – Темірбек Жүргенов ауылы. Округ құрамында болған Бөгеткөл, Тасқожа ауылдары 2015 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 8506 адамды (4353 ер адам және 4153 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Калифорния кондорасы

Калифорния кондорасы — жыртқыш ірі құс. Сирек кездеседі. Қанатын жазғанда 3 м – ге дейін жетеді. Калифорнияда, теңіз жағалауына жақын жерлерде, тауларда жүреді. Ашық жерлерге жем табу үшін ұшып келеді. Жаңа тасталған өлекселерді қысқа әрі өте күшті тұмсығымен боршалап бөліп жейді. Жұптасқан кондорлар ұяларын үңгірлерге салады. Ұрғашысы бір – бірден жұмыртқа табады, екі жұмыртқа салатын кездері өте сирек, екі жылда бір рет болуы мүмкін. Оны біржарым айдай басып жатады. Балапандар да өте баяу өседі. Ата – аналары оларды 7 ай асырайды, сонша уақыт тағы да балаларын бақылап жүреді. Кондорлар тек 6 жылдан кейін ғана ұрпақ қалдыруға жарайды.
Клептократия

Клептократия (гр. κλέπτειν «ұрлау» + κράτος «мемлекет, билік») — билікті қолданып, мемлекеттік қаржыны ұрлау арқылы өзінің байлығын және саяси ықпалын үлкейтетін, алаяқтармен бақыланатын, кейде өз халқына әділетті қызметін көрсетпейтін үкімет. Клептократия көбіне автократиялық, олигархиялық немесе диктаторлық режимдерде кездеседі, алайда демократиялық елдерде де болуы мүмкін. Клептократияға жемқорлық және лоббизм тән. Ерекшеліктері Клептократиялық режимдерде жоғары лауазымды тұлғалар мен олардың айналасындағы топтар мемлекеттік қаржыны, табиғи ресурстарды немесе шетелдік көмекті жеке мақсатта пайдаланады. Бұл ретте экономикалық және саяси жүйе элитаның байлығын арттыруға бағытталған. Қазіргі заманда көптеген дамушы елдерде кездеседі. Салдары Клептократияның салдары саясат және экономика салалары бойынша халыққа үлкен зиян келтіреді, шетелдік инвестицияларға жол бермейді, елдегі сауда-саттықты әлсіретеді, тұрғындардың өмір сүру сапасын төмендетеді, себебі клептократтардың көбісі ақшаны қоғам үшін қажетті мектеп, аурухана, жол, парк және т.б. жобаларға бөлінген қаржыдан алады. Дереккөздер
Новый ауылдық округі

Новый ауылдық округі – Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігі құрамында болған әкімшілік бірлік, 2018 жылы таратылған. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңақоныс, Құрашасай ауылдары кірген. Орталығы – Жаңақоныс ауылы болған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 7595 адамды құрады. Дереккөздер
Ақжар (Ақтөбе қалалық әкімдігі)

Ақжар — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Қарғалы ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды. Географиялық орны Ақтөбе қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 8 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 386 адам (191 ер адам және 195 әйел адам) болса, 2009 жылы 2354 адамды (1194 ер адам және 1160 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Мағаджан

Мағаджан — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Қарғалы ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды. Географиялық орны Ақтөбе қаласынан шығысқа қарай 2 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 409 адам (199 ер адам және 210 әйел адам) болса, 2009 жылы 546 адамды (265 ер адам және 281 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қарғалы ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

Қарғалы ауылдық округі – Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігі құрамында болған әкімшілік бірлік, 2018 жылы таратылған. Әкімшілік құрамы Құрамына Қарғалы, Ақжар, Мағаджан, Ясное ауылдары кірген. Орталығы – Қарғалы ауылы болған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 22273 адамды құрады. Дереккөздер
Пригородное (Ақтөбе облысы)

Пригородное — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Благодар ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды. Географиялық орны Ақтөбе қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 15 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 1617 адам (797 ер адам және 820 әйел адам) болса, 2009 жылы 2102 адамды (1026 ер адам және 1076 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Питер Зееман

Питер Зееман (; 25 сәуір 1865, Зоннемайре, Нидерланд — 9 қазан 1943, Амстердам) — нидерланд физигі, физика бойынша Нобель сыйлығының 1902 жылғы лауреаты, Хендрик Лоренцпен бірлесіп, "радиациялық құбылыстарға" магнетизм әсерін зерттеулерде ерен еңбегі үшін алды. Өмірбаяны Питер Зееман 1865 жылдың 25 сәуірде Зоннемайреде Катаринус Форандинус Зееман және оның әйелі Вильгельмина Ворсттің отбасында дүниеге келген. Питер Зееман Вета қол портреті Лейден университетінде Хейке Камерлинг-Оннес және Хендрик Лоренц басшылығымен оқыған. 1890 жылы ол Лейденде оқыта бастайды. 1896 жылы магнит өрісінің спектрлік сызықтары сәулелену көзіне әсерін зерттейді және әсерін ашады, енді ол Зееман әсері атымен белгілі. Әсерді ашқаны Х. Лоренцтің электромагниттік сәуле шығару теориясының дұрыстығын дәлелдеді. 1900 жылы Зееман Амстердам университетінде физика профессоры болып тағайындады. 1908 жылы ол физика институтының директоры. 1921 жылы ғалым Генри Драпер атындағы медальді алды. Айдағы бір кратер соның есімімен Зееман кратері деп аталған. Лондон корольдік қоғамының Шетелдік мүшесі (1921), Папа ғылым академиясының мүшесі (1936). Питер Зееман 9 қазанда 1943 жылы Амстердамда Вермах қаласының басқыншылығы кезінде, Екінші дүниежүзілік соғыс барысында қайтыс болды.
Қызылжар (Ақтөбе қалалық әкімдігі)

Қызылжар (1993 ж. дейін — Благодарное) — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Благодар ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды. Географиялық орны Ақтөбе қаласынан шығысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 918 адам (457 ер адам және 461 әйел адам) болса, 2009 жылы 1322 адамды (677 ер адам және 645 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Благодар ауылдық округі

Благодар ауылдық округі – Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігі құрамында болған әкімшілік бірлік, 2018 жылы таратылған. Тарихы 1995 жылы Красносельский, Өлке, Нефтяник және Ақтасты ауылдары 46011 га жерімен Хромтау ауданы Новотроицк ауылдық округінен Ақтөбе ауданының Благодар ауылдық округіне берілді. Әкімшілік құрамы Құрамына Кеңес Нокин, Ақшат, Бекқұл баба, Белогорка, Белогорское, Қызылжар, Өлке, Пригородное, Садовое, Украинка, Шилісай ауылдары кіреді. Орталығы – Кеңес Нокин ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 13448 адамды құрады. Дереккөздер
Елек (Ақтөбе қалалық әкімдігі)

Елек — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Қурайлы ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды. Географиялық орны Ақтөбе қаласынан солтүстікке қарай 5 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 636 адам (304 ер адам және 332 әйел адам) болса, 2009 жылы 1276 адамды (656 ер адам және 620 әйел адам) құрады. Дереккөздер
№39-темір жол айрығы

№39-темір жол айрығы — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Қурайлы ауылдық округі құрамында болған темір жол айрығы. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды. Географиялық орны Ақтөбе қаласынан солтүстік-батысқа қарай 8 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 139 адам (71 ер адам және 68 әйел адам) болса, 2009 жылы 188 адамды (104 ер адам және 84 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қурайлы ауылдық округі

Қурайлы ауылдық округі – Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігі құрамында болған әкімшілік бірлік, 2018 жылы таратылған. Әкімшілік құрамы Құрамына Қурайлы, Георгиевка, Елек, Өрлеу ауылдары және №39-темір жол айрығы кірген. Орталығы – Қурайлы ауылы болған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6509 адамды құрады. Дереккөздер
Сазды ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

Сазды ауылдық округі – Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігі құрамында болған әкімшілік бірлік, 2018 жылы таратылған. Әкімшілік құрамы Құрамына Сазды ауылы кірген. Орталығы – Сазды ауылы болған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2437 адамды құрады. Дереккөздер
Сазды ауылдық округі (Қызылорда облысы)

Сазды ауылдық округі — Қызылорда облысы Арал ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Сазды ауылы кіреді. Орталығы – Сазды ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 506 адамды (264 ер адам және 242 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Дронттектестер

Дронттектестер — қазба қүстар, 16-17 ғасырларда Маскарен аралдарында толықтай жойылған. 3 түрі болған, ірі (10 кг дейін) қүстар, қанаттары әлсіз, ұшу қабілеті толықтай жойылған. Балсірі болмаған, тұмсығы күшті, үстіңгісінің үшында ілмек болған. Руль қанаттары болмаған. Өсімдік қоректі қүстар болғанға үқсайды. Шығу тегі түсініксіз-бір авторлар дронттарды кептерлермен байланыстыруға тырысса, басқалары сутартарлардың ауытқып кеткен бір бүтағы болуы керек деп деп есептейді. Морфологиялық ерекшеліктері Қаз тәрізділер бұл отрядқа ірі және орта үлкендікте болатын, ұзын мойынды, қысқа аяқты құстар жатады. Олардың саусақтары төртеу, оның үш саусағы денесінің алдына бағытталып, оларды тері жарғақтарымен қосылған. Әдетте олардың тұмсығын жалпақ, үстіңгі жағынан төмен қарай қысыңқы келеді. Тұмсығының сырты жұқа терімен қапталған, тұмсығының ұшында мүйізді бөлімі болады, оны «тырнақша» деп атайды. Тұмсығының үстіңгі бөлімінің ішкі жағында мүйізді пластинкалары бар. Кейбір түрлерінде (крохалдарда) жақтарының жиектерінде мүйізді тісшелері болады. Жамылғы қауырсыны тығыз, қатты, шеткі қауырсындары болады. Құйымшақ безі жақсы дамыған. Репродуктивті көбеюі Еркектерінің шағылыс оргындары болады. Жылына бір рет жұмыртқа салады. Жұмыртқадан шыққан балапандары ширақ болады. Қаз тәрізділердің бүкіл дүние жүзінде 200 – дей түрі бар. Бізде олардың елуге тарта түрі кездеседі. Кәсіптік құстардың көпшілігі осы отрядқа жатады. Бұлардан үй құстарының көптеген түрлері шығарылған. Ажыратылуы а) құстардың орталық нерв системалары жақсы жетілген, сондықтан олар әр түрлі жағдайларға биімделіп, мінез – қылықтарын өзгертеді. б) денесінде зат алмасу процесінің жылдамдығы мен дене жылуының реттелуінің дұрыс болуына байланысты температурасының жоғары және тұрақты болуына әкеліп соққан, в) ауа кеңістігінде ұшу қабілеті көпшілігінің қозғалу, өрмелеу қабілетін жоймаған, г) көбею біршама жетілген жұмыртқаларын басуы және балапандарын қоректендіруі. Әдебеит * «Құстар. Құстардың аңшылық- кәсіптік түрлері» кітабы, 2014, 24 бет.
Ағылшын әліпбиі

Ағылшын тілі әліпбиі латын әліпбиіне негізделген және 26 әріптен тұрады. 6 әрпі дауысты дыбыст ы білдіреді (монофтонгтар және дифтонг тар, дербес немесе құрамында диграфтармен): "A", "E", "I", "O", "U", "Y". 21 әрпі дауыссыз дыбыстар ды білдіреді: "B", "C", "D", "F", "G", "H", "J", "K", "L", "M", "N", "P", "Q", "R", "S", "T", "V", "W", "X", "Y", "Z". "Y" әрпі дауыссыз дыбысты білдіреді, сондай-ақ дауысты дыбыс ретінде қолданылады. "W" әрпі дербес дауыссыз дыбысты білдіреді, бірақ ол диграфтардың құрамында дауысты дыбыст ы береді. Британдық айтылуда "R" әрпінеде осы заңдылық қолданылады . Қазіргі ағылшын әліпбиі әріптері Диграфтар Ағылшын тілінде төмендегі диграфтар қолданылады: # sh = [ʃ], "shine" [ʃaɪn]; # zh = [ʒ], "Zhukov" [ˈʒukov] (тек практикалық транскрипцияларда); # ch [tʃ], "China" [ˈtʃaɪnə]; [k] грек тілінен шыққан сөздерде, "echo" [ˈekəʊ], сондай-ақ басқа тілдерден алынған кірме сөздерде: иврита, "Michael" [ˈmaɪkəl]; неміс, "Mach" [mak]; және т. б.; # kh = [x], "Kharkov" [ˈxarkov] (тек практикалық транскрипцияларда); # th = [ð] не [θ], "the" [ðiː, ðə], "think" [θɪŋk]. Диакритикалық таңбалар Диакритикалық таңбалар негізінен кірме сөздерге қолданылады. Осындай сөздер ағылшын тіліне сіңіп кете салысымен, олар диакритикалық таңбаларды жоғалтады. Мысалы, француз сөзінен алынған hôtel кірме сөзі, кейіннен диакритикалық таңбалардан мүлдем арылды. Бейресми ағылшын тілінде диакритика пернетақтада таңбалардың болмауы әсерінен көп қолданылмайды, ал кәсіби копирайтерлер және әріп терушілер оны қолдануды жөн көреді. Тарихы Ағылшын тілінде жазбалар шамамен б.з V ғасырынан бастап пайда болған, жазу үшін англо-саксондық рун алар қолданылған. Рундардың латын әрпіне ауыстырылуы VII ғасырдан христиандық миссионерлердің келуімен басталды Әріптерінің жиілігі Ағылшын тілінде ең жиі кездесетін әріп "E", ең сирек кездесетін — "Z". Төменде кездесетін әріптер жиілігі берілген.
Джон Костерлиц

Джон Майкл Костерлиц (, 22 маусым 1943) — Браун университетінде физика профессоры. Нобель сыйлығының физика бойынша лауреаты (2016). Абердин, Шотландия тумасы, биохимик Ханс Костерлицтің ұлы. B. A. және M. A. дәрежесін Кембридж университетінде алды. 1969 жылы ол философия докторы дәрежесін Оксфорд университетінде алды. Бірнеше постдокторлық позициялардың, соның ішінде Бирмингем университетінде болып, Дэйвид Таулесспен ынтымақтаса отырып, Корнелл университетінде, 1974 жылы Бирмингем университетінің факультетіне тағайындалды. 1982 жылдан Браун университетінде физика профессоры. Марапаттары мен танылуы Марапаттары: * Ларс Онзагер сыйлығы (2000) * Нобель сыйлығы, физика бойынша (2016). Сондай-ақ, * Березинский — Костерлиц — Таулестің көшуі. Дереккөздер
Тінәлі

Тінәлі — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Ақжол ауылдық округі құрамындағы ауыл. Ауыл озат шопан, еңбек ардагері Ишанғали Тінәлиевтің құрметіне аталған. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 54 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 478 адам (253 ер адам және 225 әйел адам) болса, 2009 жылы 307 адамды (153 ер адам және 154 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 198 адамды (107 ер адам және 91 әйел адам) құрады. Ауыл көшелері * И. Тінәлиев көшесі * Құрманғазы көшесі Дереккөздер
Қабыл (ауыл)

Қабыл — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Ақжол ауылдық округі құрамындағы ауыл. Ауыл озат шопан, еңбек ардагері Қабыл Қамешовтің құрметіне аталған. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 39 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 495 адам (249 ер адам және 246 әйел адам) болса, 2009 жылы 455 адамды (240 ер адам және 215 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 371 адамды (199 ер адам және 172 әйел адам) құрады. Ауыл көшелері * Бастау (Қоразбаев) көшесі * Жамбыл көшесі * К.Мендалиев көшесі * Қабыл көшесі * М.Әуезов көшесі * Шаңырақ (Пендебаев) көшесі Дереккөздер
Битілеу

Битілеу — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Ақжол ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 41 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 326 адам (151 ер адам және 175 әйел адам) болса, 2009 жылы 272 адамды (137 ер адам және 135 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 214 адамды (115 ер адам және 99 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ақжол ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

Ақжол ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ілбішін, Битілеу, Қабыл, Тінәлі ауылдары кіреді. Орталығы – Ілбішін ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2139 адамды (1098 ер адам және 1041 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ақбұлақ (Ақжайық ауданы)

Ақбұлақ (2006 ж. дейін — Калёное) — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Ақсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 73 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 321 адам (165 ер адам және 156 әйел адам) болса, 2009 жылы 203 адамды (100 ер адам және 103 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 124 адамды (68 ер адам және 56 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Ақсуат (Ақжайық ауданы)

Ақсуат — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл, Ақсуат ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 66 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 945 адам (481 ер адам және 464 әйел адам) болса, 2009 жылы 761 адамды (385 ер адам және 376 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 639 адамды (317 ер адам және 322 әйел адам) құрады. Ауыл көшелері * Ақжайық (Чапаев) көшесі * Ақсуат көшесі * Астана (Жағалау-2) көшесі * Бейбітшілік (Мир) көшесі * Жағалау (Жағалау-1) көшесі * Қазақстан (Казахстанская) көшесі * Мәңгілік ел (Октябрьская) көшесі Дереккөздер
Ақсуат ауылдық округі (Ақжайық ауданы)

Ақсуат ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Ақсуат, Ақбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Ақсуат ауылы. Округ құрамында болған Қосауыз ауылы 2003 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 763 адамды (385 ер адам және 378 әйел адам) құрады. Дереккөздер
1964 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XVIII жазғы Олимпиада ойындары (жап: 1964年夏季オリンピック; ағылш: Games of the XVIII Olympiad) — Токиода, Жапонияның астанасында, 10-нан 24 қазанға дейін 1964 жылы өткізілген. Бұл Азияда өтке н алғашқы Олимпиада ойындары болған, дегенмен сонау 1940 жылы Токиода XII жазғы Олимпиада ойындары өткізілуі керек еді, бастапқыда ол Жапонияның, Қытайға баса-көктеп кіруіне байланысты Хельсинкиге ауыстырылған, содан кейін мүлде күшін жойған. Қаланы таңдау Олимпиада ойындарын өткізуге 1964 жылы мынадай төрт қала үмітті болған: Қорытынды медаль есебі Филателиядағы Олимпиада ойындары Әдебиет * * Олимпиада жалауы астында // "Спорттық ойындар", № 10, қазан 1964 ж. 2-бет.
1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XIX жазғы Олимпиада ойындары (ис: Juegos de la XIX Olimpiada; ағылш: Games of the XIX Olympiad) — Мехикода (Мексика) 12-нен 27 қазан аралығында 1968 жылы өткізілген. 48 жылда Латын Америкасында өткізілген, 2016 жылы Рио-де-жанейродағы ХХХІ жазғы Олимпиада ойындары ашылуына дейін бұл жалғыз Олимпиада ойындары. Қаланы таңдау Мехико ХІХ Олимпиада Ойындарының астанасы ретінде 18 қазан 1963 жылы Халықаралық Олимпиада комитетінің Баден-Баденде өткен 60-шы сессиясында таңдалды. Қорытынды медаль есебі Әдебиет * * * * [http://search.la84.org/ Official Olympic Reports Summer Games 1896-2008. LA84 Foundation] Сілтемелер [https://www.youtube.com/watch?v=J1Cw51MUHdw Олимпиада ойындары Диафильмі, Мехико-1968] Сондай-ақ, * Олимпиада ойындарына бойкот
Жазғы Азия ойындары 1982

IX Азия ойындары Нью-Делиде 19 қарашадан 4 желтоқсанға дейін 1982 жылы өткізілді. Бұл Индия астанасында өткен екінші Азия ойындары (Делиде I Азия ойындары да 1951 жылы өткізілді). Жарыстар 21 спорт түрінен. Негізгі іс-шаралар Делидегі ойындар сол жылы құрылған Азиядағы Олимпиадалық Кеңестің қамқорлығымен өткен Азиядағы алғашқы ойын болды. Ойынның ресми ашылуы 1982 жылғы 19 қарашада «Джавахарлал Неру» стадионында өтті. Ойындарды Үндістан президенті Заил Сингх ашты. Азия ойындарында 3311 спортшы қатысты - 3379 елден 2793 ерлер мен әйелдер. Бейресми жарыстарда бірінші орынды Қытай спортшылары алды, 155 жүлделі медальдардың ішінде 63 алтын және 51 күміс, және жапондардың Азиададағы басымдығын бұзады. Үндістандағы Азиада ойындарына дайындалу кезінде, түсті теледидар дами бастады, ол Ойындардың түсімен таратылуына мүмкіндік берді. Тұмар Ойындардың маскоты - «Аппу» пілі. Нақты өмірде - Kuttinarayanan деген лақап атпен белгілі. 7 жасында піл септиктерге секіріп, аяғын сындырды. Жарақат аяғына дейін емделмеген, ол 2005 жылы 14 мамырда қайтыс болды. Спорт түрлері Азия ойындарында алғаш рет, ат спорты, гольф, гандбол, есу, және әйелдер көгалдағы хоккейден өтті. Сондай-ақ, 16 спорт түрінен жарыстар өткізілді: * Бадминтон * Баскетбол * Бокс * Күрес * Велосипед спорты * Волейбол * Гимнастика * Жеңіл атлетика * Үстел теннисі * Парусный спорт * Жүзу * Ауыр атлетика * Стрельба * Садақ ату * Теннис * Футбол Ойындар бағдарламасынан Қылыштасу алынып тасталды, бірақ Сеулдегі келесі ойындармен бұл спорт қайтадан бағдарламаға енгізілді. Медаль есебі Ойынға қатысушы 33 елдердің жүлдегерлері 22-сі жеңімпаз атанды. Тағы 10 елдер медальсіз қалды (Непал, Бангладеш, БАӘ, Мьянма, Лаос, Мальдивы, Шри-Ланка, Оман, Северный Йемен, Оңтүстік Йемен). Сілтемелер * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=13 IX Жазғы Азия ойындары на ocasia.org]
Жазғы Азия ойындары 1986

X Азиатские игры Сеулде 20 қыркүйек пен 5 қазан аралығында 1986 жылы өткізілді. Жарыс екі жылдан кейін өткен жазғы Олимпиада спорт ғимараттарында өткізілді.Жарыстар 27 спорт түрінен өткізілді. Барлық социалистік елдер, Қытайдан басқа, саяси себептерге байланысты ойындарға бойкот жариялады. Ойынның ресми ашылуы 1986 жылғы 20 қыркүйекте Олимпиадалық стадионда Сеулде өтті. Ойындарды Корея Республикасының Президенті — Чон Ду Хван ашты. Азия ойындарына 27 елдің 4 839 спортшылары қатысты. Бейресми жарыстарда бірінші орынды Қытай спортшылар алды, 222 медаль жеңіп алды, оның ішінде 94 алтын және 82 күміс. Спорт түрлері * Академиялық есу * Бадминтон * Баскетбол * Бокс * Күрес * Боулинг * Велосипед спорты * Су полосы * Волейбол * Гандбол * Гимнастика * Гольф * Дзюдо * Ат спорты * Жеңіл атлетика * Үстел теннисі * Желкенді спорт * Жүзу * Суға секіру * Ауыр атлетика * Ату * Садақ ату * Тхэквондо * Теннис * Қылыштасу * Футбол * Көгалдағы хоккей Медаль есебі 27 Ойындарға қатысушы 22 елдердің спортшылары жеңіске жетті. Тағы 5 елдер медальсіз қалды (Бутан, Мальдивтер, БАӘ, Солтүстік Йемен, Шри-Ланка). Сілтемелер * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=13 ocasia.org-тегі X Жазғы Азия ойындары]
Жазғы Азия ойындары 1951

I Азия ойындары, Жазғы Азия ойындары 1951 Нью-Делиде 4 наурыз бен 11 наурыз арасында 1951 жылы өткізілді. Бұл бүкіл Азиядағы спортшылар арасында алғаш рет халықаралық чемпионат болды. Ойындарда 6 спорт түрінен 489 спортшы 11 елден қатысты. Қатысушы елдер Ұлттық олимпиада комитеті (ҰОК) сол уақытта ХОК кодтары тізімі сәйкес елдерге сілтеме жасайды. Төменде қатысушы елдердің тізімі берілген. * Ауғанстан * Бирма * Цейлон * * * Иран * * * * * Спорт түрлері * Су спорт түрлері ** Жүзу (8) ** Суға секіру (2) ** Су полосы (1) * Жеңіл атлетика (33) * Баскетбол (1) * Велоспорт (4) * Футбол (1) * Ауыр атлетика (7) Ойындардың нәтижелері Ауғанстан, Непал және Тайланд спортшылары медальдарға ие болмады. Дереккөздер
Цианофагтар

миовирустардың негативті электрлік микрофотосуретте түсіруі]] Цианофагтар — бұл цианобактерияларды жұқтыратын вирустар. Атауы бактериялар мен цианобактерияларды жұқтыратын вирусты білдіретін фаг терминінен алынған. Әлемдік мұхит тарда органикалық заттардың алғашқы өндірушілері ретінде цианобактерияның маңызды рөлі арқасында, олардың экологиясын зерттеу ғаламдық көміртек циклін түсіну үшін маңызды. Цианофагтар цианобактериялардың қауымдастығында маңызды рөл атқарады, өйткені фотосинтезге жауапты ақуыздардың гендері (терминал оксидазасы) өте жиі ауыстырылады, фосфор дың жетіспеушілігіне немесе фотосистема ның кішігірім реттеуші бөлімдері бір-екі болып табылады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.bluemicrobe.com/bluemicrobeviruses/aboutus.htm the Virus Ecology Group (VEG)] * [http://www.phage.org the Bacteriophage Ecology Group (BEG)] * [http://www.eebweb.arizona.edu/Faculty/mbsulli/ the Tucson Marine Phage Lab (TMPL)] Әдебиет * * *
Бесоба (Ақжайық ауданы)

Бесоба — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Алғабас ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2020 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 74 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 180 адам (89 ер адам және 91 әйел адам) болса, 2009 жылы 75 адамды (43 ер адам және 32 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қарағай (Батыс Қазақстан облысы)

Қарағай — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл, Алғабас ауылдық округі құрамына кіреді. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 69 км-дей жерде, Киров-Шежін каналының бойында орналасқан. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 381 адам (196 ер адам және 185 әйел адам) болса, 2009 жылы 291 адамды (156 ер адам және 135 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 102 адамды (63 ер адам және 39 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Тегісжол (Батыс Қазақстан облысы)

Тегісжол — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Алғабас ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 69 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 374 адам (197 ер адам және 177 әйел адам) болса, 2009 жылы 228 адамды (120 ер адам және 108 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 124 адамды (68 ер адам және 56 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Капсомер

Капсомер — вирустың генетикалық материал ын қорғайтын сыртқы мембрананың капсидінің құрылымдық ақуыз дық бөлімі. Капсомерлерден капсидтің реттелген құрылымын қалыптастыру өзін-өзі құрастыру арқылы жүзеге асырылады. Капсомерлер ковалентті байланыстарға байланған, қайталанатын белок молекулаларының (протомерлер) топтары. Капсомерлер электрондық микроскопта ерекшеленеді. Әрбір капсомер бір немесе бірнеше протеиннен тұруы мүмкін. Әдебиет * Bennington, James L. Diccionario enciclopedico laboratorio de clinico. Medica panamericana. * Diccionario Mosby de medicina, enfermeria y ciencias de la salud (quinta edición edición). Elservier España.
Тоған (Батыс Қазақстан облысы)

Тоған — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Алғабас ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 55 км-дей жерде, Киров бөгенінің оңтүстік жағалауында орналасқан. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 265 адам (144 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылы 249 адамды (136 ер адам және 113 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 167 адамды (85 ер адам және 82 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Алғабас ауылдық округі (Ақжайық ауданы)

Алғабас ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Алғабас, Жаңажол, Қарағай, Тегісжол, Тоған ауылдары кіреді. Орталығы – Алғабас ауылы. Округ құрамында болған Бесоба ауылы 2020 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1756 адамды (908 ер адам және 848 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жантемір

Жантемір — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Алмалы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2021 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстікке қарай 122 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 198 адам (98 ер адам және 100 әйел адам) болса, 2009 жылы 130 адамды (62 ер адам және 68 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Алмалы ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

Алмалы ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Алмалы, Атамекен ауылдары кіреді. Орталығы – Алмалы ауылы. Округ құрамында болған Жантемір ауылы 2021 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1847 адамды (923 ер адам және 924 әйел адам) құрады. Дереккөздер