kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Солоновка

Елді мекендер: * Солоновка – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл. * Солоновка – Шығыс Қазақстан облысы Үлкен Нарын ауданындағы ауыл. Өзендер: * Солоновка – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Солоновка – Ресейдегі өзен. Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Жак Зуа

Жак Зуа (; 6 қыркүйек 1991, Гаруа, Камерун) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы. 2017 жылғы Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы. Швейцарияның төрт дүркін чемпионы. 2017 жылғы Конфедерациялар кубогына да қатысқан. Жетістіктері Клубтық Базель *Швейцария чемпионы: 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13 *Швейцария кубогы: 2009/10, 2011/12 *Сағаттар кубогы: 2011 Халықаралық *Африка чемпионы: 2017 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/38181.html Профилі] *[https://int.soccerway.com/players/-/96331/ Профилі] *[http://www.fussballdaten.de/person/jacques-zoua/ Профилі]
УЕФА Суперкубогы 1978

УЕФА Суперкубогы 1978 (ағыл. European Super Cup 1978) — Еуропа Суперкубогының алтыншы жарысы, 1977/78 жылғы Еуропа Чемпиондар кубогының иегері "Ливерпуль" мен 1977/78 жылғы Кубок иелері кубогының иегері "Андерлехт" клубтарының арасында өтті. 4 желтоқсан күні Брюссельде өткен ойында "Андерлехт" 3:1 есебімен жеңіске жетті. 19 желтоқсан күні Ливерпульде өткен қарымта ойында "Ливерпуль" 2:1 есебімен жеңіске жеткенімен, жалпы жеңіс "Андерлехт" жақта болды. Матчтар Бірінші матч Қарымта матч Дереккөздер
УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, плей-офф

УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, плей-офф (ағыл. 2019 UEFA Nations League Finals) — УЕФА Ұлттар Лигасының алғашқы маусымының шешуші кезеңі. Оған А лигасында озып шыққан 4 құрама (Нидерланд, Португалия, Англия, Швейцария) қатысады. Плей-офф кезеңінде жартылай финалдық, үшінші орын үшін және финалдық матчтар ойналды. 5-9 маусым күндері Португалияда өтті. Финалға Португалия және Нидерланд құрамалары жолдама алып, Португалия 1:0 есебімен Нидерланды ұлттық құрамасын жеңіп, УЕФА 2018/2019 Ұлттар лигасының жеңімпазы атанады. Стадиондар Матчтар Жартылай финал Дереккөздер Сілтемелер
Абака кітабы

Абака кітабы — Фибоначчидің (Пизалық Леонардоның) ондық арифметиканы баяндауға және насихаттауға арналған басты еңбегі. Кітап 1202 жылы жазылған, 1228 жылы екінші рет өңделіп, Майкл Скоттқа арналған. Біздің күнге дейін тек екінші нұсқасы жетті. Пизалық Леонардо Абака деп арифметикалық есептеулерді атаған. Леонардо араб аудармасы арқылы ежелгі гректер мен үнділердің жетістіктерімен жақсы таныс болды. Ол өз кітабында олардың елеулі бөлігін жүйелендірді. Фибоначчидің кітабы қарапайым тілде жазылғандығы және практикалық есеппен айналысатындарға — бірінші кезекте саудагерлерге арналғандығы маңызды. Оның анық, толымдылығы мен тереңдігі бойынша баяндалуы барлық антикалық және ислам прототиптерінен бірден жоғары ұсынысқа ие болды және ұзақ уақыт бойы, Декарт уақытына дейін, теңдесі жоқ ғылым болды. Кітап 15 тараудан (кітаптардан) тұрады. I кітабы араб-үнді сандарын енгізеді, көбейту алгоритмін бірден сипаттайды (ол жаңа жүйеде ескі, римдік санға қарағанда өлшенбейді) және ескі жүйеден жаңа жүйеге санды қалай өзгертуді көрсетеді. Айта кететін жайт, Фибоначчи аты "zephirum"-дан, латын формасындағы "ас-сифр" (бос) түріндегі нөл (zero) дербес саны ретінде енгізеді. II кітабы ақша есебінің көптеген практикалық мысалдарын қамтиды. III кітапта әртүрлі математикалық есептер туралы баяндалады. Мысалы: қалдықтар туралы қытай теоремасы, сандар, прогрессиялар және т. б. IV кітапта басқа да иррационалдық сандарды жуықтап есептеу мен түбірін геометриялық салу әдістері арқылы беріледі. Одан әрі әртүрлі қосымшалар мен теңдеулерді шешуі қарастырылады. Бірнеше бөлігі-қатарларды қосуы туралы жазылған. Модуль бойынша есептеулерде де 2, 3, 5, 9-ға бөлінгіштік белгілері келтіріледі. Бөлінгіштік теориясы, соның ішінде ең үлкен ортақ бөлгіш пен ең кіші ортақ еселігі туралы мазмұндалған. Бұл жерде атақты Фибоначчи қатарына қатысты қояндар туралы мәліметтерде бар. Көптеген маңызды есптер алғаш рет Леонардо кітабынан белгілі болғанмен, алайда классикалық есептерді баяндаған кезде де ол көптеген жаңа нәрселерді енгізді. Теңдеулерді шешу әдістерінде символика жоқ болғанмен, мәні бойынша алгебралық нақты түрде беріледі. Көптеген сұрақтарда Леонардо қытайлықтарданда көп жаңалық ашты. Фибоначчи-Еуропада бірінші рет-үнді стилінде теріс сандарды еркін түсіндіре алды. Бірнеше сандық әдістерді өз бетінше ашты (олардың кейбіреулері арабтарда да белгілі еді). Абака кітабы Еуропада математикалық білімнің таралуына үлкен әсер етті, оқулық пен анықтама ретінде және еуропалық ғалымдардың шабыт көзі болды. Әсіресе Еуропада ондық жүйе мен үнді сандарының жылдам таралуында маңызды рөл атқарды. Дереккөздер
Керімбаев

Керімбаев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Борис Төкенұлы Керімбаев - полковник. * Даниял Керімбаев – мемлекет және қоғам қайраткері. * Есенгелді Әуелбекұлы Керімбаев – филология ғылымдарының докторы.
Қуандықов

Қуандықов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Балтабек Мұқанұлы Қуандықов - мұнайшы. * Болатбек Баянұлы Қуандықов - Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі Тұтынушылар құқығын қорғау агенттігінің басшысы. Экономика ғылымдарының кандидаты. * Есенгелді Өсербайұлы Қуандықов – медицина ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Білім беру ісінің үздігі. * Қажықұмар Кенжебекұлы Қуандықов - театр сыншысы. * Қылышбек Мұқанұлы Қуандықов - «Ақ Берен» РМҚК (қазіргі «Ақ берен» КӘАҚҚ ОШ РМХК ӘАҚЖ) бастығы.
Марсель Десайи

Марсель Десайи (; 7 қыркүйек 1968 жыл, Аккра) — франциялық футболшы, қорғаушы, Әлем және Еуропа чемпионы. Өмірбаяны Клубтық карьерасы Дүниеге келген кездегі есімі — Оденке Аббей (ағыл. Odenke Abbey). Анасы француз дипломатына тұрмысқа шыққан соң қазіргі есіміне ауысты. Францияға келген кезде Марсель 4 жаста ғана еді. Балалық шағында "Нант" клубының академиясында ойнады. Кәсіпқой карьерасын да 1986 жылы осы клубта бастады. 1992 жылы "Марсельге" ауысып, алғашқы маусымының қорытындысында Чемпиондар Лигасын жеңіп алды. Финалда "Марсель" "Миланды" ұтты да, франциялық қорғаушының ойыны ұнаған миландық клуб дереу оны сол жазда-ақ өздреріне шақырды. Миландықтар сапында да 1994 жылы Чемпиондар Лигасынның жеңімпазы атанды. Кейін сегіз маусым бойы "Челсиде" ойнап, 2001-2004 дылдар аралығында капитаны болды. 2004 жылы "Челсиден" кетіп, Катар клубтарында бірер жыл ойнады да, 2006 жылы футболмен қоштасты. Ұлттық құрама Ұлттық құрамада тұңғыш рет 1993 жылы алаңға шықты. 1998 жылғы әлем чемпионаты мен 2000 жылғы Еуропа чемпионатында Франция құрамасы чемпион атанды да, Марсель құраманың белді мүшелерінің бірі болды. Кейін 2002 жылғы әлем чемпионаты мен 2004 жылы Еуропа чемпионатына да қатысты. 2004 жылы құрамадағы карьерасын аяқтады. Жетістіктері Командалық «Марсель» * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1993 «Милан» * Италия чемпионы (2): 1993/94, 1995/96 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1994 * УЕФА Суперкубогы: 1994 «Челси» * Англия кубогы: 2000 * Англия суперкубогы: 2000 * УЕФА Суперкубогы: 1998 «Әл-Гаррафа» * Катар чемпионы: 2004/05 «Франция құрамасы» * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы: 2000 * Конфедерациялар кубогы (2): 2001, 2003 Жеке * ЕУРО-1996 символикалық құрамы * ЕУРО-2000 символикалық құрамы * ФИФА 100 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.marcel-desailly.com/ Ресми сайты]
Франк Лебёф

Франк Лебёф (; 22 қаңтар 1968 жыл, Марсель, Буш-дю-Рон) — француз футболшысы, қорғаушы, Франция Ұлттық футбол құрамасының экс-ойыншысы. 1998 жылы әлем, 2000 жылы Еуропа чемпионы атанған. Қазір актерлікпен айналысады. Футболмен қоштасқан соң азырақ уақыт бапкерлік қызметті де атқарған. Жетістіктері Командалық «Страсбур» * Интертото кубогы: 1995 «Челси» * Англия кубогы (2): 1997, 2000 * Лига кубогы: 1998 * Англия Суперкубогы: 2000 * УЕФА Кубок иелері кубогы: 1998 * УЕФА суперкубогы: 1998 «Әл-Садд» * Катар чемпионы: 2003/04 Франция * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы: 2000 * Конфедерациялар кубогы: 2001 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.sports.ru/tags/3597019.html Профилі]
Речное

* Речное – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл. * Речное – Ақмола облысы Есіл ауданындағы ауыл. * Речное – Ақмола облысы Сандықтау ауданындағы ауыл. * Речное – Қостанай облысы Ұзынкөл ауданындағы ауыл.
Лэндон Донован

Лэндон Тимоти Донован (; 4 наурыз 1982, Онтэрио, Калифорния, АҚШ) — АҚШ-тық футболшы, жартылай қорғаушы. АҚШ Ұлттық футбол құрамасында доп тепкен, ұлттық құрама тарихындағы мерген футболшы (57 гол). 2020 жылдан бастап бапкерлікпен айналысады. Карьерасы Клубтық АҚШ-тың "Кэл Хит", "Академия IMG" клабтарының түлегі. Кәсіпқой карьерасын 1999 жылы Германияның "Байер" клубында бастады. Леверкузендік клубта анау айтқан жарқырамады, көбіне фарм-клубында доп тепті, кейін АҚШ-тың "Сан-Хосе" клубына жалға берілді. 2005 жылы отанына оралып, "Лос-Анджелес Гэлекси" клубында ойнады. 2014 жылға дейін осы клубқа тиесілі футболшы болды, арасында "Баварияда", "Эвертонда" жалда ойнады. 2007 жылы командаға Дэвид Бекхэм келді де, Лэндон капитандықтан Бекхэм үшін бас тартты. Сол жылы Солтүстік Америка суперлигасының үздік мергені атанды. 2009 жылдың басында Бекхэм "Миланға" кетті де, Лэндон қайтадан капитандық міндетті қолға алды. 2014 жылы футболдан кетті де, 2016 жылы 34 жасында "Лос-Анжелес Гэлэксиге" қайта оралды. Ұлттық құрама Құрама сапында 12 жыл бойы ойнап, төрт дүркін КОНКАКАФ чемпионы атанды. Құрама сапындағы соңғы ойынын 2014 жылы 10 қазан күні Эквадорға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Жетістіктері Командалық * Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2009 * КОНКАКАФ чемпионы (4): 2002, 2005, 2007, 2013 * КОНКАКАФ күміс жүлдегері: 2011 * КОНКАКАФ қола жүлдегері: 2003 * MLS кубогы иегері (2): 2001, 2003, 2005, 2011, 2012, 2014 * MLS чемпионы (2): 2010, 2011 Жеке * АҚШ-тағы жыл футболшысы: 2003, 2004, 2009, 2010 * КОНКАКАФ Алтын куюогының үздік мергені (3): 2003 (4 гол), 2005 (3 гол), 2013 (5 гол) Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/donovan-intlg.html Статистикасы] *[http://footballdatabase.eu/football.joueurs.landon.donovan.7090.en.html Профилі] *[https://www.national-football-teams.com/player/7101.html Профилі] *[http://www.landondonovan.com/donovan/index Ресми сайт]
КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2000 (финал)

КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2000 (финал) (ағыл. 2000 CONCACAF Gold Cup Final) — 2000 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының финалдық матчы. 2000 жылы 27 ақпан күні Лос-Анжелестегі "Мемориалды Колизей" стадионында өтіп, Канада құрамасы Колумбияны 2:0 есебімен ұтты да, тұңғыш рет КОНКАКАФ чемпионы атанды. Матч Протокол Дереккөздер Сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20050315014704/http://www.concacaf.com/Signals.asp?id3%2F1%2F2000&year2000 Award Winners] *[http://www.rsssf.com/tables/00gc-full.html Squads]
Карло Кораццин

Карло Кораццин (; 25 желтоқсан 1971 жыл, Нью-Уэстминстер, Канада) — канадалық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Карлоның тегі италиялық. Карьерасында Англия және Канада клубтарында доп тепкен. Канада Ұлттық футбол құрамасы сапында 2000 жылғы КОНКАКАФ Кубогының чемпионы және үздік мергені атанды. Сондай-ақ, ұлттық құрама сапында 1994-2004 жылдары ойнап, 1996, 2000, 2003 жылдары КОНКАКАФ Алтын Кубогына, 2001 жылы Конфедерациялар кубогына қатысқан. Жетістіктері Командалық «Виннипег Фьюри» * Солтамерикалық футбол лигасы — 1992 «Нортгемптон Таун» * Чемпионшип Жеңімпазы — 1999/2000 Халықаралық Канада * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2000 * КОНКАКАФ Алтын кубогының қола жүлдегері — 2002 Индивидуальные * КОНКАКАФ Алтын кубогының үздік мергені — 2000 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20110605063053/http://www.canadasoccer.com/players/profile.asp?playerid4&gendermale Player profile] - CanadaSoccer
Пол Сталтери

Пол Сталтери (; 18 қазан 1977 жыл, Этобико, Онтарио) — канадалық футболшы, қорғаушы. Канада Ұлттық футбол құрамасының экс-капитаны, 2000 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы. "Вердер" және "Тоттенхэм Хотспур" клубында ойнаған жылдары (2000-08) Еуропаға жақсы танылды. Одан бөлек Германия клубтарында да доп тепті. 2004 жылғы Германия чемпионы. Жетістіктері Клубтық * Германия чемпионы: 2003/04 * Германия кубогы: 2003/04 Халықаралық * КОНКАКАФ жеңімпазы: 2000 Қатысқан турнирлері * Жастар арасындағы әлем чемпионаты: 1997 * КОНКАКАФ Алтын кубогы: 2000, 2002, 2003, 2007, 2009 * Конфедерациялар кубогы: 2001 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.paulstalteri.com/ Ресми сайт] * [http://borussia.sport-dienst.de/spieler/stalteripaul/ Профилі]
Марк Уотсон

Марк Стюарт Уотсон (; 8 қыркүйек 1970 жыл, Ванкувер, Канада) — канадалық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Канада Ұлттық футбол құрамасы сапында 2000 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы атанған. Карьерасында Англия, Канада, АҚШ және Швеция клубтарында ойнады. Бапкерлік ғұмырында көбіне АҚШ командаларында қызмет жасады, сондай-ақ 2004-08 жылдары Канада Ұлттық құрамасының бапкер көмекшісі боп жұмыс істеді. Канада футболының құрмет залының тізіміне енген. Жетістіктері Командалық * КОНКАКАФ Алтын кубогы — 2000 Жеке * Канададағы жыл футболшысы — 1997 Қатысқан турнирлері * КОНКАКАФ Алтын кубогы: 1991 * КОНКАКАФ Алтын кубогы: 1993 * КОНКАКАФ Алтын кубогы: 2000 * Кофнедерациялар кубогы: 2001 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/80178/ Профилі]
Тим Ховард

{{Футболшы Карьерасы Тим афро-американдық Мэттью Ховард пен мажарлық Эстер Фекетенің отбасында дүниеге келген. Тим үшке толғанда ата-анасы ажырасып кетті де, бұл анасының қолында қалды. Сол себепті де Тим Ховардта АҚШ-тың да, Мажарстанның да азаматтығы бар. Карьерасында АҚШ және Англия клубтарында ойнады. 2003 жылға дейін АҚШ-тың "Норт-Джерси Империалс", "МетроСтарз" клубтарында өнер көрсетті. 2003-07 жылдары "Манчестер Юнайтед" қақпасын қорғады, 2005 жылы клубқа Эдвин Ван дер Сар келген соң алаңға шығуы сиреп кетті де, жаңа клуб іздеуге мәжбүр болды. 2006 жылы "Манчестер Юнайтед" клубынан "Эвертонға" бір жыл жалға берілді. 2007 жылы "Эвертон" Ховардты түпкілікті сатып алды. Содан соң ұзақ жылдар бойы "Эвертон" сапында ойнады. 2012 жылы 4 қаңтарда "Болтон Уондерерс" қақпасына өз қақпасынан теуіп гол соқты. Қазір (2016 жылдан бері) "Колорадо Рапидс" клубының қапашысы. Ұлттық құрамада 2002-2017 жылдар аралығында ойнап, үш рет әлем чемпионатына, үш рет КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық «Манчестер Юнайтед» * Англия кубогы: 2004 * Лига кубогы: 2006 * Англия суперкубогы: 2003 «Эвертон» * Англия кубогының финалисі: 2009 АҚШ құрамасы * КОНКАКАФ Алтын кубогы: 2007, 2017 * КОНКАКАФ Алтын кубогының финалисі: 2011 Жеке * MLS-тың үздік жас футболшысы (1): 2001 * MLS жыл қақпашысы (1): 2001 * MLS Best XI (2): 2001, 2002 * АПЛ-дағы жыл командасы (1): 2003/2004 * АҚШ-тағы жыл футболшысы (2): 2008, 2014 * 2009 жылғы Конфедерациялар кубогының үздік қақпашысы * КОНКАКАФ-тағы жыл қақпашысы (1): 2013 Қатысқан турнирлері * Әлем чемпионаттары: 2006, 2010, 2014 * КОНКАКАФ Алтын кубогы: 2007, 2011, 2017 * Конфедерациялар кубогы: 2003, 2009 * Жазғы Олимпиада ойындары Дереккөздер Сілтемелер * [http://search.espn.go.com/Tim-Howard/ Профилі]
Джози Алтидор

Джозмер Волми «Джози» Алтидор (; 6 қараша 1989, Ливингстон, Нью-Джерси) — АҚШ-тық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен Канаданың "Торонто" клубының шабуылшысы. 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы. Карьерасында АҚШ, Испания, Түркия, Нидерланд, Канада клубтарында ойнаған. 2006 жылы АҚШ Ұлттық Лигасының үздік жас футболшысы атанды, 2013, 2016 жылдары АҚШ жыл футболшысы атағын иеленді. Жетістіктері Командалық ; АЗ * Нидерланд кубогы: 2012/13 ; Сандерленд * Англия Лига кубогының финалисі: 2013/14 ; Торонто * Шығыс Конференциясының жеңісі: 2016 * Канада чемпионы (2): 2016, 2017 ; АҚШ құрамасы * КОНКАКАФ чемпионы: 2017 * КОНКАКАФ Алтын кубогының финалисі: 2011 * Конфедерациялар кубогының финалисі: 2009 Жеке * АҚШ-тың үздік жас футболшысы: 2006 * АҚШ-тағы жыл футболшысы (2): 2013, 2016 * MLS бүкіл жұлдыздарының тізіміне ілінген (2): 2015, 2017 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=49192 Профилі] *[https://int.soccerway.com/players/-/7422/ Профилі] *[https://www.national-football-teams.com/player/24713.html Профилі]
Брек Шей

Дэйн Бреккен «Брек» Шей (; 28 ақпан 1990, Колледж-Стейшен, Техас, Америка Құрама Штаттары) — америкалық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Атланта Юнайтед" (АҚШ) клубының жартылай қорғаушысы, тегі норвегиялық. 2013 жылғы КОНКАКАФ Алтын Кубогының жеңімпазы. Бүгінге дейін АҚШ, Англия, Канада клубтарында ойнаған. Карьерасы Карьерасын 2008 жылы "Далласта" бастады. 2012 жылдың соңына дейін ойнап, 2013 жылы қаңтарда Англияның "Сток Сити" клубымен төрт жылдық шарт жасасты. Бірақ үшінші ойында-ақ жарақат алды да, маусым соңына дейін емделіп жатты. 2014 жылы 1 қаңтарда "Барнслиге" жалға берілді. 2014/15 жылғы маусымның бірінші жартысын "Бирмингем Ситиде" арендада өткізіп, 2014 жылы 19 желтоқсанда АҚШ-қа қайта оралып, "Орландо Сити" ойыншысы атанды. Жетістіктері Халықаралық АҚШ құрамасы * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2013 Жеке * АҚШ-тың үздік жас футболшысы — 2011 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/40306.html Профилі] *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=64213 Профилі]
Андроновка

Елді мекен: * Андроновка – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл. Өзендер (Ресей): * Андроновка – Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. * Андроновка – Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Грэм Зуси

Грэм Джонатан Зуси (; 18 тамыз 1986 жыл, Лонгвуд, АҚШ) — америкалық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Спортинг Канзас Сити" клубының қорғаушысы. 2017 жылғы КОНКАКАФ чемпионы. Карьерасы Ұлттық құрама Ұлттық құрама сапында 2012 жылы 22 ақпанда Венесуэлаға қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Төрт күннен соң Панама құрамасының қақпасына тұңғыш голын соқты. 2014 жылы әлем чемпионатына қатысып, төрт ойында да алаңға шықты (АҚШ құрамасы 1/8 финалға дейін жеткен-ді). 2015 жылы КОНКАКАФ Алтын кубогында үш кездесуге қатысты, ал АҚШ құрамасы чемпиондыққа қол жеткізген 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогында бес ойында құрама намысын қорғады. Одан бөлек 2016 жылы Америка кубогына да қатысты. Жетістіктері Командалық ; «Спортинг Канзас-Сити» * MLS кубогы (Чемпион MLS) — 2013 * Ламар Хант кубогы — 2012, 2015, 2017 ; АҚШ * КОНКАКАФ алтын кубогы — 2017 Жеке * MLS символикалық құрамасы — 2012, 2013 Дереккөздер
Рикарду Родригес

Рикардо Иван Родригес Арайя (; 25 тамыз 1992 жыл, Цюрих) — швейцариялық футболшы, Швейцария Ұлттық футбол құрамасы мен "Торино" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Цюрих" клубының түлегі. Кәсіпқой карьерасын 2009 жылы осы клубта бастады. 2010 жылы 21 наурыз күні клубтағы тұңғыш ойынын "Беллицона" клубына қарсы өткізді, 32-минутта финляндиялық Ханну Тихиненнің орнына алаңға шықты. 2012 жылы "Вольфсбургпен" келісім шарт жасасып, бес жыл ойнады. 2017 жылы 8 маусымда "Миланға" ауысты. Келісім шарт мерзімі 2021 жылға дейін. 2017 жылы 27 шілде күні "Унивесристатя Краяво" клубының қақпасына тұңғыш голын соқты. Бұл Еуропа Лигасының екінші іріктеу кезеңі болатын. 2020 жылдың бірінші жартысын ПСВ сапында арендада өткізді. Ұлттық құрама 2011 жылы 7 наурыз күні Уэльс құрамасына қарсы ойында тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 2014, 2018 жылдары әлем чемпионаттарына, 2016 жылы Еуропа чемпионатына, 2018/19 жылғы маусымда УЕФА Ұлттар Лигасына қатысты. Жетістіктері Клубтық ; «Вольфсбург» * Германия кубогы: 2014/15 * Германия суперкубогы: 2015 Халықаралық ; Швейцария-17 * Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы: 2009 Жеке * Цюрих : Фанаттар арасындағы сауалнама бойынша 2011/12 жылғы үздік ойыншы * Швейцариядағы жыл футболшысы : 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.igang3.ch/dbfcz/spieler.php?spieler_id=4582 Профилі]
Драгау

Драгау стадионы (порт. Estádio do Dragão, қазақшасы: Айдаһар стадионы) — Португалияның Порту қаласындағы футбол аренасы, "Порту" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Сыйымдылығы 52 202 адам. Тарихы 2004 жылғы Футболдан Еуропа чемпионатына арнап салынған. 2003 жылы 16 қарашада ашылу салтанаты өтіп, "Порту" және "Барселона" клубтары ойнады. 16 жасар Лионель Месси Тұңғыш рет каталондық клуб сапында алаңға шықты. 2004 жылғы Еуропа чемпионатының ашылу салтанаты мен беташар ойыны (Португалия - Грекия) өтті. 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының плей-офф кезеңінің екі ойыны өтті. Атауы "Порту" клубының лақап аты "айдаһарлар" болғандықтан, стадионға да осы атау қойылды. Әуелде "Даш Анташ" деп атау да ұсынылған, бірақ "Драгау" атауы таңдалды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20080401042025/http://www.fcporto.pt/English/stadium.asp Стадион туралы ақпараттар] * [http://www.worldstadiums.com/stadium_pictures/europe/portugal/porto_dragao.shtml Португалия стадиондары: «Драгау»] * [http://ru-fcporto.jimdo.com/%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1/%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%83/ «Порту» клубы сайтында]
Клеман Тюрпен

Клеман Тюрпен (фр. Clément Turpin; 16 мамыр 1982 жыл, Уллен, Франция) — франуцуз футбол төрешісі. Карьерасы Төрешілікпен 2006 жылдан бері айналысып келеді. 2010 жылы ФИФА санатындағы төрешілер тізіміне қосылды да, халықаралық матчтарды басқаруға мүмкіндік алды. 2016 жылы Еуропа чемпионатында, Жазғы Олимпиадалық ойындарда, 2018 жылы әлем біріншілігінде қазылық жасады. Дереккөздер Сілтемелер * [http://worldreferee.com/site/copy.php?linkID4200&linkTypereferee&contextType=bio Профилі] * [http://www.footballzz.com/arbitro.php?id1554&search1 Профилі] * [http://www.footballdatabase.eu/football.arbitres.clement.turpin.1746.fr.html Профилі]
УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19 (финал)

Толық мақалалары: УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19; УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, плей-офф УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19 (финал) — 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар лигасының финалдық матч. 2019 жылы 9 маусым күні Портудағы "Драгау" стадионында өтті. Португалия мен Нидерланд құрамалары бас жүлдені сарапқа салып, Португалия 1:0 есебімен жеңіске жетті. Енді Португалия жеңімпаз атанумен қатар, ЕУРО-2020 турниріне тікелей жолдама алды. Стадион Турнир тарихындағы тұңғыш финалдық матч "Драгау" стадионында өтеді. Стадионның құрылысы 2003 жылы біткен, 2004 жылғы Еуропа біріншілігінің бірнеше кездесуі осында өтті. Сыйымдылығы 52 202 адам. "Порту" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Қатысушылар * — 2004 жылғы Еуропа чемпионатының финалисі, 2016 жылғы Еуропа чемпионы. УЕФА Ұлттар лигасының финалына бірінші рет шығып отыр. * — 1974, 1978, 2010 жылдары әлем чемпионатының финалисі атанған, 1988 жылғы Еуропа чемпионы. УЕФА Ұлттар лигасының финалына бірінші рет шығып отыр. Финалға дейінгі жол } Матч Протокол Дереккөздер
Кайл Уокер

Кайл Эндрю Уокер (; 28 мамыр 1990 жыл, Шеффилд, Англия) — англиялық футболшы, Англия Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Сити" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Шеффилд Юнайтед" клубының түлегі. 2008 жылы карьерасын осы клубта бастады. Бірақ көп ұзамай "Нортгемптон Таун" клубына жалға берілді де, маусымды сол клубта аяқтады. 2009 жылы "Тоттенхэмге" ауысты. Бірақ дереу туған клубы "Шеффилд Юнайтед" қайта жалға алды да, 2009/10 жылғы маусым аяқталғанша сонда болып, 26 кездесуде алаңға шықты. "Тоттенхэмнің" негізгі құрамына 2011/12 жылғы маусымды ілікті. Алғашқы голын 2011 жылы 2 қазанда соқты. 2017 жылы "Манчестер Ситиге" ауысты. Ұлттық құрама 2011 жылдан бері Ұлттық құрамада ойнап келеді. 2016 жылы Еуропа чемпионатына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері * Англия чемпионы (2) : 2017/18, 2018/19 * Англия кубогы: 2018/19 * Лига кубогы (2): 2017/18, 2018/19 * Англия суперкубогы: 2018 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.thefa.com/England/All-Teams/Players/W/Kyle-Walker FA] * [https://www.mancity.com/kyle-walker Профилі] * [https://www.premierleague.com/players/3955/Kyle-Walker/overview Профилі]
Мещанка

Елді мекен: * Мещанка – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл. Өзендер (Ресей): * Мещанка – Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. * Мещанка – Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Құлагер (фильм)

«Құлагер» — толық метражды көркем фильм. 1972 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Бұл фильм ХIX ғасырда өмір сүрген ақын, сазгер Ақан Серінің өмірі, адами болмысы, тұлпары Құлагердің тағдыры турасында түсірілген. Құлагер – қазақ даласына танымал тұлпар. Оқиға желісі өмірден алынған. Қазақтың белгілі ақыны Ілияс Жансүгіровтың дәл осы аттас поэмасы бар. Фильмнің поэтикалық құрылымы поэмадан негіз алады. Фильмде қазақтың сайын даласында бүкіл ел сыйлаған Сағынайдың асы суреттеледі. Бәйгеге Ақан Сері де өзінің бапталған сәйгүлігін қосып, мылқау баласына тізгін береді. Алайда Құлагерге Батыраштардың балтасы сілтеніп, мәреге жете алмай жығылады. Рөлдерде *Ақан — Қарғамбай Сатаев *Батыраш — Кененбай Қожабеков *Күреңбай — Бәйтен Омаров *Сал — Шахан Мусин *Мылқау бала — Әлішер Сүлейменов *Сайқымазақ — Әбдужәлел Бөрібаев *Еркекшора — Динара Тілендиева *Қарақшы — Атайбек Жолымбетов *Би — Қанабек Байсейітов Дереккөздер
Шоқ пен Шер

«Шоқ пен Шер» — толық метражды көркем фильм. 1972 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Ауылдың қарапайым баласы Шердің Шоқ деген құлынды бағып, келбетті атқа өсіруі туралы кинофильм. Баланың жануарға деген махаббаты мен берілгендігі соншама, үлкен ағасы атты сатып жібергеннен кейін, ол оны іздеуге аттанады... Рөлдерде *Шер — Талғат Үкімов *Ғалымжан — Қамбар Уәлиев *Шердің анасы — Тамара Қосыбаева *Ғалымжанның әжесі — Гүлзипа Сыздықова *Шердің ағасы — Қасым Жақыпбаев Дереккөздер
Джи-Вон Уотсон

Джи-Вон Уотсон (; 22 қазан 1983, Сэнт-Кэтрин, Ямайка) — ямайкалық футболшы, жартылай қорғаушы. КОНКАКАФ Алтын Кубогының екі дүркін күміс жүлдегері (2015, 2017). 2014 жылғы Кариб кубогының жеңімпазы. Карьерасы Карьерасын 2005 жылы "Спортинг Сентрал Академи" клубы сапында бастаеған. Кейінгі карьерасында тек АҚШ клубтарында және Ямайка Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Құрама сапында тұңғыш рет 2008 жылы алаңға шығып, бүгінге дейін 70 матчқа қатысты да, төрт гол соқты. 2016 жылдан бері "Нью-Инглэнд Революшн" клубының намысын қорғайды. Жетістіктері Халықаралық * Кариб кубогы — 2014 * КОНКАКАФ Алтын кубогының финалисі — 2015 * КОНКАКАФ Алтын кубогының финалисі — 2017 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.mlssoccer.com/players/je-vaughn-watson MLS player profile]
Орман хикаясы

«Орман хикаясы» — толық метражды көркем фильм. 1972 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Фильм белгілі жазушы Әди Шәріповтің «Партизан қызы» хикаясы негізінде түсірілген. Соғыстың алғашқы күндері кеңес офицерінің он жасар қызы Айгүл шешесінен айырылады. Әбден күйі кеткен, ауру қызды қарт диірменші мен оның немересі Федя фашистерден жасырып қалады. Балалардың көз алдында немістер партизандармен байланысы бар деп Федяның атасын өлтіреді. Балалар жалғыз қалады. Партизандарды іздеудегі жаппай тінту кезінде немістер қазақ қызын анықтайды. Оған неміс Фольмердің әйелі үшін экзотикалық сувенир ретінде Германияға жөнелту төнеді. Федя ауылдастардың көмегімен Айгүлді немістерден алып қашады. Бірақ батыл қыз ауылдың әрбір алтыншы тұрғынын дарға асу бұйрығы шыққан соң немістердің алдына шығады. Жазалаушылар масайрауға дайын болған кезде, партизандар алаңды қоршайды. Рөлдерде *Айгүл — Бағлан Ержанова *Вера — Наталья Сергиевская *Федя — Яков Овчуков-Суворов *Тимофей ата — Даниил Ильченко *Мария — Елена Авакова *Мүя — Әбітай Мұсабеков *Петер — Алексей Чеботарев *Фольмер — Валерий Струков *Прошка — Даниил Нетребин *Криволапов — Игорь Боголюбов Дереккөздер
Қыс — егістік жинау маусымы емес

«Қыс - егістік жинау маусымы емес» — толық метражды көркем фильм. 1972 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Фильм геологтардың ақылақтық-өнегелілік қалыптасу проблемаларын көтереді. Фильм қоғам мен табиғат алдындағы жауапкершілік, достық пен кәсіби абырой туралы. Рөлдерде *Ақ бас — Мәкіл Құланбаев *Мұх — Құман Тастанбеков *Толық — Олег Афанасьев *Кур — Борис Гитин Дереккөздер
Александр Николаевич Марочкин

Александр Николаевич Марочкин (14 шілде 1990 жыл) — қазақстандық футболшы, "Астана" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Іле ауданының орталығы Өтеген батыр ауылындағы "Іле-Сәулет" клубының түлегі. 2011, 2012 жылғы маусымдарды осы клуб сапында бірінші лигада өткізді де, 2014 жылы "Каспий" клубына барып қосылды. 2015 жылы "Оқжетпеске" ауысқан соң тұңғыш рет Премьер-Лигада ойнады. Бір маусымнан соң "Қайсар" футболшысы атанды. 2017 жылды тағы да "Оқжетпес" сапында өткізді де, 2018 жылы "Қайсарға" оралды. 2020 жылы 1 қаңтарда "Тобылға" ауысты. Ұлттық құрама 2019 жылы 8 маусымда құрама бапкері Михал Билек Марочкинді ЕУРО-2020 іріктеуіндегі Бельгия — Қазақстан матчына шақырды. Екінші ойынын 2019 жылы 6 қыркүйек күні сырт алаңда Кипрге қарсы өткізді. Жетістіктері *Қазақстан кубогы: 2019 Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/583515-marochkin Профилі]
Тимоти Кастань

Тимоти Кастань (; 5 желтоқсан 1995 жыл, Арлон, Бельгия) — бельгиядық футболшы, «Лестер» клубы мен Бельгия ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. Клубтық карьерасы "Генк" футбол клубының түлегі. 2013-17 жылдары төрт маусым осы клубта ойнады. 2017 жылы жаздан бері "Аталантаның" футболшысы. 10 қыркүйекте "Сассуолоға" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2018 жылы 27 тамыз күні клубы "Рома" қақпасына клуб сапындағы тұңғыш голын соқты. 2020 жылы жазда "Лестер Ситиге" ауысты. 13 қыркүйекте Англия чемпионатының бірінші турында "Вест Бромвичке" қарсы тұңғыш рет жаңа клубы сапында алаңға шығып, бір гол соқты. Халықаралық карьерасы 2018 жылы 7 қыркүйек күні Шотландияға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 2019 жылы 8 маусым күні Қазақстанның қақпасына тұңғыш голын соқты. Дереккөздер СІлтемелер * [https://www.sports.ru/tags/155089604/ Профилі] * [http://static.belgianfootball.be/project/publiek/jrinteren/speler_PH_6392.htm#itop Belgium profile] at Belgian FA
Падища Бодуэн (стадион)

Падища Бодуэн атындағы стадион (фр. Stade Roi Baudouin, нидерл. Koning Boudewijnstadion) — Бельгияның Брюссель қаласындағы футбол аренасы. 1930 жылы салынған. Сыйымдылығы — 70 мың адам. Бельгия Ұлттық футбол құрамасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Сипаттамасы Алғашқы атауы — "Юбилей". 1946 жылы "Эйзель" деп аталды. 1995 жылы қайта салынып, қазіргі атауына (Бельгияның 1951-1993 жылдардағы падищасы Бодуэн Альберт Шарль Леопольд Аксель Мария Густавтың құрметіне қойылған) ие болды. 1972 жылғы Еуропа біріншілігінің финалдық матчы, 2000 жылғы Еуропа чемпионатының бірнеше ойындары өткізілді. Еуропа чемпиондар лигасының бірнеше финалдары (1958, 1966, 1974, 1985) мен Кубок иелері кубогының бірнеше финалдары (1964, 1976, 1980, 1996) ойналған. 1985 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының финалында "Ювентус" пен "Ливерпуль" ойнады да, көрермендер қақтығысы болып, 39 адам қаза тапты. Сілтемелер *[http://www.footbel.com/fr/supporters/stadions/koning_boudewijn_stadion.html Бельгия футбол федерациясының ресми сайтында]
Абат Қайратұлы Айымбетов

Абат Қайратұлы Айымбетов (7 тамыз 1995, Қызылорда) — қазақстандық футболшы, шабуылшы. Үш дүркін Қазақстан чемпионы. Қазақстан құрамасының сұрмергендер қатарында 4-орында тұр. Карьерасы Клубтық "Ақтөбе" клубының түлегі. 2012 жылы осы клубта карьерасын бастады. 2013 жылы Қазақстан чемпионы атанды. Осы маусымның соңғы турында "Ордабасы" қақпасына бір гол соқты, осы гол клубқа чемпион атануына тікелей көмектесті. 2013/14 жылғы УЕФА Еуропа лигасының іріктеуіне қатысты. 2020 жылы "Қайратқа" ауысты. Жыл соңында Қазақстан чемпионы атанды. 2021 жылы "Крылья Советов" футболшысы атанды. 2022 жылы "Астанаға" ауысты. Ұлттық құрама Қазақстанның 17 және 21 жасқа дейінгі құрамаларында доп тепкен. Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2019 жылы 8 маусымда ЕУРО-2020 іріктеуіндегі Бельгияға қарсы сырт алаңдағы ойынға қатысты. Бұл ойында Қазақстан 0:3 есебімен ұтылды. Ұлттық құрамадағы тұңғыш голын 2020 жылы 7 қыркүйекте УЕФА Ұлттар Лигасында Беларусь қақпасына соқты. Бұл ойында Қазақстан 1:2 есебімен ұтылды. Турнирдің соңғы матчында Литва қақпасына құрама сапындағы екінші голын енгізді. 2022 жылғы УЕФА Ұлттар лигасында үш доп соқты. Сол жылы БАӘ құрамасымен болған жолдастық ойында да бір гол соқты (1:2). 2024 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуіндегі екінші турда Дания қақпасына 89-минутта гол соғып, құрамаға жеңіс әперді — 3:2. Бірақ артынша екінші ескерту алып, алаңнан қуылды. 19 маусымда Солтүстік Ирландияға қарсы сырт алаңдағы ойында матч тағдырын шешкен жалғыз голды енгізді. Жетістіктері Клубтық * Қазақстан чемпионы: 2013, 2020, 2022 * Қазақстан суперкубогы: 2014 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/214348/ Профилі]
Джордан Моррис

Джордан Моррис (; 26 тамыз 1994, Сиэтл, Вашингтон штаты, АҚШ) — америкалық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Сиэтл Саундерс" клубының шабуылшысы. 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының чемпионы. Карьерасы Ұлттық құрама 2014 жылдан бері АҚШ құрамасында ойнап келеді. 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының финалында Ямайка құрамасының қақпасына жеңіс голын соқты да, матчтың үздік ойыншысы атанды. Сондай-ақ осы турнирдің үздік мергені номинациясын иеленді. Жетістіктері Командалық Сиэтл Саундерс * MLS чемпионы: 2016 Халықаралық * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы: 2017 Жеке * MLS-дағы жаңа есім: 2016 * КОНКАКАФ Алтын кубогының үздік мергені: 2017 (3 гол) Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/294258/ Профилі] *[http://www.worldfootball.net/player_summary/jordan-morris/ Профилі] *https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=79025
Омар Гонсалес

Омар Алехандро Гонсалес (; 11 қазан 1988 жыл, Даллас, Техас, АҚШ) — америкалық футболшы, тегі мексикалық, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Атлас" (Мексика) клубының қорғаушысы. Карьерасында АҚШ, Мексика, Германия клубтарында және АҚШ-тың 17, 18 жасқа дейінгі құрамаларында ойнаған. 2013, 2017 жылдары КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы атанды. 2014 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Клубтық «Лос-Анджелес Гэлакси» * Кубка MLS кубогы — 2011, 2012 * MLS Supporters’ Shield — 2010, 2011 «Пачука» * КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы — 2016/2017 Халықаралық АҚШ құрамасы * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2013 * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2017 Индивидуалды * MLS-тың үздік дебютанты — 2009 * MLS үздік қорғаушысы — 2011 Дереккөздер Профильдері *https://int.soccerway.com/players/-/73686/ *http://www.worldfootball.net/player_summary/omar-gonzalez/ *https://www.national-football-teams.com/player/39573.html
Арман асуы

«Арман асуы» — толық метражды көркем фильм. 1972 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Тарихтың өткір бұрылысындағы барлық сыннан өткен, қызықты және қиын тағдырлы Қазақстандағы кен орындарын алғаш ашушы геологтар туралы фильм. Жас Қазақ Республикасы қазба байлықтарын игере, өз индустриясын құра бастаған 30-ыншы жылдардағы оқиғалар туралы фильм. Рөлдерде *Таир Мұрзин — Болат Бейсеналиев *Степан — Борис Гитин *Курашов — Сергей Гололобов Дереккөздер
Ән сабағынан төрт

«Ән сабағынан төрт» — толық метражды көркем фильм. 1973 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Жазғы каникул кезінде ағасына қонаққа барған мектеп оқушысы Ермектің туған өлкесі арқылы өткен қызықты саяхаты туралы телефильм. Рөлдерде *Ермек — Қамбар Уәлиев *Федя — Лев Прыгунов Дереккөздер
Дмитриев ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Дмитриев ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Дмитриевка, Жаркен, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Дмитриевка ауылы. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1410 адамды құрады. Дереккөздер
Овидиу Хацеган

Овидиу Хацеган (рум. Ovidiu Alin Hațegan; 17 шілде 1980 жыл, Арад, Румыния) — румыниялық халықаралық дәрежедегі футбол төрешісі. Карьерасы 2006 жылдан бері Румыния чемпионатындағы матчтарда төрелік етіп келеді. 2008 жылы ФИФА төрешісі деген мәртебе алды. Овидиудың негізгі мамандығы дәрігер, медицина саласында оқыған. 2008 жылы тұңғыш рет Халықаралық аренаға шықты да, Интертото кубогы ойындарында қазылық етті. 2012 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде екі ойында төреші болды. 2012/13 жылғы маусымда УЕФА Еуропа Лигасындағы дебютін бастады. 2016 жылы Еуропа Чемпионатына қатысты. 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалдық кезеңінде төрелік жасады. Дереккөздер Профильдері *http://worldreferee.com/site/copy.php?linkID1471&linkTypereferee&contextType=bio *http://www.frf-cca.ro/arbitru/468
Нелсон Семеду

Нелсон Кабрал Семеду (, Нелсиньо есімімен де белгілі; 16 қараша 1993 жыл, Лиссабон, Португалия) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Вулверхэмптон Уондерерс" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Карьерасында "Шентренше", "Бенфика", "Фатима", "Барселона" клубтарында ойнады. 2011 жылы "Шентренше" клубындағы тұңғыш ресми кәсіби деңгейдегі ойынын өткізді. 2012 жылы "Бенфика" клубының жастар командасына ауысып, бір жыл ойнады. Бір жылдан соң "Фатима" клубына жалға беріліп, 12 қыркүйек күні бұрынғы клубы "Шентреншеге" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2015 жылы "Бенфикаға" қайта оралды. 16 тамыз күні Португалия жоғары лигасындағы тұсаукесер ойынын өткізді. Чемпиондар Лигасындағы дебютін 15 қыркүйекте "Астана" клубына қарсы өткізді. 2017 жылы "Барселонаға" ауысты. Трансфер құны 30 млн. еуроны құрады. 20 тамызда "Бетиске қарсы ойында Ла Лигадағы тұңғыш ойынын өткізді. 2019 жылы қаңтарда "Жирона" қақпасына клуб сапындағы жалғыз голын соқты. 2020 жлы 23 қыркүйекте "Вулверхэмптонға" ауысты. Ұлттық құрама 2015 жылы 11 қазанда ЕУРО-2016 іріктеу турниріндегі Сербияға қарсы тұңғыш рет Португалия құрамасы сапында алаңға шықты. 2017 жылы Конфедерациялар кубогына, 2018/19 жылы УЕФА Ұлттар лигасына қатысты. Жетістіктері Бенфика * Португалия чемпионы (2): 2015/16, 2016/17 * Португалия кубогы: 2016/17 * Португалия лига кубогы: 2015/16 * Португалия суперкубогы: 2016 ; Барселона * Испания чемпионы (2): 2017/18, 2018/19 * Испания кубогы: 2017/18 * Испания суперкубогы: 2018 ; * Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2017 * УЕФА Ұлттар лигасы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/60833.html Профилі] *[http://www.worldfootball.net/player_summary/nelsinho_7/]
Рубен Диаш

Рубен Сантуш Гато Алвеш Диаш (, Рубен Диаш есіміміен де белгілі; 14 мамыр 1997 жыл, Амадора, Португалия) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Сити" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Бенфика" клубының түлегі. Негізі балалық шағында тұңғыш барған клубы — "Эштрела Амадора" клубының академиясы. 2016/17 жылғы маусымда "Бенфиканың" негізгі құрамына ілінді. Рубен Диаш 2020 жылдың 29 қыркүйегінде Ағылшын Премьер-лигасының Манчестер Сити клубымен алты жылдық келісімшартқа қол қойды. Оның бастапқы трансфер құны 68 миллион еуроны (61,64 миллион фунт) құрады, бірақ ойын көрсеткіштеріне байланысты 71,6 миллион еуроға дейін өсуі мүмкін еді. Сонымен қатар, бұл келісім аясында Николас Отаменди 15 миллион еуроға Бенфикаға ауысып, жалпы трансфер құны 56,6 миллион еуроға (51 миллион фунт) түсті. 2020 жылдың 3 қазанында Диаш Манчестер Сити сапындағы алғашқы ойынын өткізді. Ол Лидс Юнайтед клубына қарсы сырт алаңдағы ойында (1:1) негізгі құрамда алаңға шықты. Ұлттық құрама Португалияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнап, бірнеше халықаралық турнирлерге қатысты. Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2018 жылы 28 мамырда Туниске қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2018 жылы әлем чемпионатына, 2018/19 жылдары УЕФА Ұлттары лигасына қатысқан. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/248295 Профилі]
Данилу Перейра

Данилу Луиш Элиу Перейра (; 9 қыркүйек 1991 жыл, Бисау, Гвинея-Бисау) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Порту" клубының жартылай қорғаушысы. 2016 жылғы Еуропа чемпионы. Одан бөлек 2017 жылы Конфедерациялар кубогына, 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасына қатысты. Ұлттық құрама сапында 2015 жылдан бері ойнап келеді. Карьерасында "Парма", "Арис" (Салоники), "Рода", "Маритиму", "Порту" клубтарында ойнаған. Жетістіктері Клубтық «Порту» * Португалия чемпионы — 2017/18 Португалия * Еуропа чемпионы — 2016 Португалия (21) * Жастар арасындағы әлем чемпионы — 2011 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/59004.html Профилі]
HeLa

HeLa — биология және фармакология саласындағы көптеген ғылыми зерттеулерде қолданылатын "өлмейтін" жасушалар желісі. Желі 1951 жылы 8 ақпанда Генриетта Лакстың (ағылш. Henrietta Lacks) жатыр мойынның қатерлі ісігінен алынды. Зерттеуші Джордж Геймен Генриеттаның жасушаларын оның рұқсатынсыз және келісімінсіз алынды, оларды зерттеп, жасушаларда өмірді сақтауға болатынын анықтады. Ол бір нақты жасушаны бөліп, оны көбейтіп, жасуша желісін бастауға мүмкіндік алды. Геймен оларды Генриетта Лакс атының бастапқы әріптермен “HeLa жасушалары” деп атады. Бұл зертханада өсірілген алғашқы "өлмейтін" адам жасушалары болды-олар бірнеше бөлінуден кейін өлмеді және көптеген эксперименттерде пайдалануға жарамды болды. Ерекшеліктері HeLa жасушалары "өлмейтін" деп аталады, олардың Хейфлик шегі бар қарапайым жасушалардан айырмашылығы- шексіз рет бөлінуге қабілеттілігі. Қатерлі ісіктерінің көптеген түрлері сияқты, HeLa жасушалары ДНҚ хромосомалар ұштарында теломерлерді ұзартатын теломераза ферментін өндіреді. Қазіргі уақытта бар HeLa жасушаларының популяциясы Генриетта Лакстың ұлпа үлгілерінен алынған. Бұл жасушалар басқа қатерлі ісік жасушаларымен салыстырғанда да өте тез таралады. Кейде бұл жасушалар басқа ұлпаларды зақымдайды. HeLa жасушалары Генриетта қайтыс болған обыр жасушаларына жиі кездесетін папиллома вирусын жұқтырған. HeLa жасушалары аномальды кариотипке ие, HeLa түрлі сублиниялары 49-78 хромосомаға ие, ал қалыпты адам кариотипінде 46 хромосом бар. HeLa жасушалары in vitro өсіміне бейімделе отырып, осы жылдар ішінде эволюцияланды және олардың бөлінуінен бірнеше тармақтар пайда болды. Қазіргі уақытта HeLa жасушаларының бірнеше желісі бар. Бұл жасушалар желілері обыр жасушаларының моделі ретінде, жасушалар арасындағы сигнал беру механизмдерін, радиация және улы заттардың жасушаларға әсерін зерттеу және басқа да мақсаттар үшін пайдаланылады. Helacyton gartleri Шектелмеген бөлу қабілеті және адамға тән емес хромосомалардың санына байланысты, HeLa жасушалары Леем ван Валенмен қазіргі кезде жаңа биологиялық түрдің пайда болуының мысалы ретінде сипаттап, оларды Helacyton gartleri (хелацитон Гартлер) деп осы жасушаларды зерттеген Стенли М. Гартлердің атымен атаған. Жеке түрге таңдалғаны үшін дәлелдер: * HeLa жасушалары мен адам хромосомалардың санының сәйкес келмеуі; * HeLa жасушаларының экологиялық қаты; * HeLa жасушалары қалыпты адам жасушаларының өсіріндісінен тыс сақталу және көбею қабілеті. Бұл түрдің анықтамасы жетекші биолог-эволюционистермен, сондай-ақ басқа бағыттағы ғалымдармен шындап қабылданбаған. Дереккөздер
Дуда Грач Ежи

Ежи Дуда-Грач (пол. Jerzy Duda-Gracz, 1941 жылдың 20 наурызы, Ченстохова - 2004 жылдың 5 қараша, Лагов қаласы, Свебодзинский ауданы) - поляк суретшісі, график, театр суретшісі. Биография Краков атындағы бейнелеу өнері академиясының Катовице филиалының графикалық бөлімінде оқыды (мұғалімдер арасында Эдвард Месяшты атап өтуге болады). 1968 жылы дипломға ие болды және Академияда мұғалім ретінде қалды. Кейінірек ол Варшавада Еуропалық өнер академиясында (1992-2001), содан кейін Катовицедегі Силезия университетінде сабақ берді. Бүкіл өмірі Жоғарғы Силезиямен байланысты болды. 2004 жылы 5 қарашада қайтыс болды және Катовицедегі зиратқа жерленді. Шығармашылығы Дуда Грачтың шығармашылығы карикатура және сезімталдық, сентиментальдылыққа жақын болды. Оның картиналары өнеркәсіптік жердің сұр пейзажын көрсетеді. Ол өз модельдерін әсірелеусіз бейнеледі: кейде мас, шаршағанб бірақ батыл, тіпті ерлікке толы. Сыншы Крзизтоф Теодор Теплитц Үлкен Питер Брюгельдің Дуда-Грачтың жұмысына әсерін көрді. Сыншылардың пікірінше, оның жұмысы ақымақтыққа, ашкөздікке, үй ішімдікке қарсы наразылық болды. Дуда Грачтың жұмысында Фредерик Шопенге арналған және 1999-2003 жылдары жасалған ауқымды (шамамен 300 жұмыс) сериялары бар. Цикл алғаш рет 2005 жылы Нагойяда (Жапония) өткен Дүниежүзілік көрмеде ұсынылған . Суретші өз шығармаларын сериялы нөмірлермен белгіледі, бұл жалған жұмыстарды анықтауға көмектеседі. Библиография * Krzysztof Teodor Toeplitz. Jerzy Duda Gracz — Arkady 1985, 1992. ISBN 8321336000 * Ireneusz Jan Kamiński. Duda Gracz. — Penta, 1997. * Anna Matuchniak-Krasuska. O recepcji groteski J. Dudy Gracza. — Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1999. * Jan Gondowicz. Jerzy Duda-Gracz (1941—2004). — Edipresse Polska, Warszawa, 2006. ISBN 8374770694
Deep Blue (шахмат компьютері)

Deep Blue — IBM компаниясы шығарған шахмат ойнайтын компьютер. Сол кездегі әлем чемпионына қарсы қалыпты уақыт бақалау ережесі аясында Шахмат ойнын және шахмат матчын жеңген шахмат ойнайтын алғашқы компьютерлік жүйесі ретінде танымал. нда]] «Deep Blue» 1996 жылы 10 ақпанда әлем чемпионы Гарри Каспаровты алты-ойындық матчтың алғашқы бірінде жеңген. Дегенмен, Каспаров үш ұпай жинап, келесі бес ойынның екеуін жеңді, ол 4-2 есебімен Deep Blue жүйнсін жеңді. Кейінірек Deep Blue қайта жаңартылып 1997 жылы мамырда қайтадан Каспаровпен ойнайды. Deep Blue алтыншы ойынды жеңіп, сол себепті алты-ойындық матчты 3½-2½ ұпаймен жеңіп, уақыт бақылайтын стандартты шахмат турнирлеріндегі матчты жеңіп әлем чемпионын тізе бүктірген бірінші компьютерлік жүйе болды. Каспаров IBM-ді алаяқтықпен айыптап қайтадан ре-матч талап етті. IBM компаниясы бас тартып Deep Blue жүйесін бөлшектейді. Deep Blue 1985 жылы Carnegie Mellon университетінде ChipTest жобасымен басталды. Бұл жоба, ақыр соңында, Deep Thought-ге айналды, сол кезде дамыту тобын IBM өзіне алады. Жоба 1989 жылы Deep Blue атымен ары дамыды. Грандмастер Жо Бенжамен де жамыту командасы құрамында болады. Соңында Deep Blue секундына 200 миллион позицияны бағалау қабілетімен әлем шахмат чемпионына қарсы шыққан ең жылдам компьютер болды. Бүгінгі күндері компьютерлік шахматтық зерттеулер мен компьютерлерге қарсы әлемдік деңгейдегі ойыншылардың ойындарында назар арнайы шахматтық аппараттық жабдықтарға емес шахматтық бағдарламаларға ауысты. Houdini, Rybka, Deep Fritz немесе Deep Junior тәрізді заманауи шахмат бағдарламалары Deep Blue дәуіріндегі бағдарламаларға қарағанда тиімді. Дереккөздер
Ақ шаңқан таулар

«Ақ шаңқан таулар» — толық метражды көркем фильм. 1973 ж. Қазақфильм студиясы шығарған. Сюжеті Фильм негізі Сәтімжан Санбаевтың "Ақ Аруана" повесінен алынған. Зейнетке шыққан соң, Мырзағали туыстарымен сыйланған қардай ақ ботаға бауыр басып қалды. Өскен бота әдемі ақ аруанаға айналды. Бұл жануар қартқа өмірінен кеткен барлық таза, жарқын сәттерді бейнеледі. Туған жерлерін сағынған аруананың хикаясы аясында күрделі адами қатынастар хикаясы өрбиді. Қайта-қайта аруана өз туған жеріне қайтуға тырысады, бірақ әр кезде оны Мырзағали қуып жетіп, қайтарады. Жаздың бір күні далаға Ақтаулардан аңызақ келеді. Аруана өз ботасына дауыс беріп, желге қарай жүгіреді. Ұлы түйсік оны дөңдер, сорлар, жарлар арқылы алға жетелейді. Оның артынан аттарына мініп дос-жау Мырзағали мен Шолақ замғайды. Аруананы қуып жеткен Мырзағали Шолақтың таңдануына оны бостандыққа жібереді. Ол аруана мен оның ботасының артынан ұзақ қарайды. Бұл өмірде ол не жоғалтты? Немесе, неге қол жеткізді? Өйткені, өз мұңынан басқа басқалардың мұңын көріп, түсіну әрине де оңай емес. Рөлдерде *Мырзағали — Нұрмұхан Жантөрин *Әсима — Бикен Римова *Шолақ — Мұхтар Найманбаев *Мақпал — Наталья Арынбасарова *Марат — Әнуар Молдабеков *Сағынғали — Мәкіл Құланбаев *Көкайдай — Мұхтар Өтебаев Дереккөздер
Андре Блейк

Андре Джейсон Блейк (; 21 қараша 1990 жыл, Май-Пен, Ямайка) — ямайкалық футболшы, "Филадельфия Юнион" клубы мен Ямайка Ұлттық футбол құрамасының қақпашысы. Карьерасы Ұлттық құрама 2014 жылдан бері Ямайка Ұлттық құрамасында ойнап келеді. КОНКАКАФ Алтын Кубогының екі дүркін күміс жүлдегері (2015, 2017). 2015 жылғы КОНКАКА Алтын Кубогында қосалқы қақпашы ретінде барды да, алаңға шыққан жоқ. Ал 2017 жылы барлық ойында алаңға шықты. 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының үздік қақпашысы атанған. Сондай-ақ, 2014 жылғы Кариб елдері кубогының жеңімпазы. Клубтық "Коннектикут Хакис" клубының түлегі. Балалық шағы осы Коннектикут Университетінің академиясында өтті. 2014 жылдан бері қазіргі клубында ойнайды. Жетістіктері Халықаралық * Кариб кубогының жеңімпазы — 2014 * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2015 * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2017 Жеке * MLS лигаының үздік қақпашысы — 2016 * КОНКАКАФ Алтын кубогының үздік қақпашысы — 2017 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/159027/ Профилі]