kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Африка Ұлттары Кубогы 1972 (финал)

1972 жылғы Футболдан Африка чемпионатының шешуші ойыны. Камерун астанасы Яунде қаласында Конго және Мали құрамалары кездесіп, Конго 2:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tables/72a.html Африка Ұлттары Кубогы 1972]
Африка Ұлттары Кубогы 1970 (финал)

Африка Ұлттары Кубогы 1970 (финал) — 1970 жылғы Футболдан Африка чемпионатының шешуші ойыны. Судан астанасы Хартум қаласында Судан құрамасы 1:0 есебімен Гана құрамасын ұтты. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tables/70a.html Африка Ұлттары Кубогы 1970]
Африка Ұлттары Кубогы 1963 (финал)

Африка Ұлттары Кубогы 1963 (финал) (ағылш. 1963 African Cup of Nations Final) — 1963 жылғы Футболдан Африка чемпионатының шешуші ойыны. 1963 жылы 1 желтоқсанда Гана астанасы Аккрада өтіп, Гана 3:0 есебімен Суданды ұтты. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *http://www.rsssf.com/tables/63a.html
Ағұл тілі

Ағұл тілі (өз атауы — Агъул чӏал) — лезгин тобындағы дағыстан тілдерінің бірі, агулдар арасында кең таралған. Ағұл тілі - иберий-кавказ тілдер отбасының нах-дағыстан тармағының лезгин ішкі тобына кіреді, жалғамалы (агглютинативті тіл) түрдегі тіл, номинативті жүйенің белгілері бар эргативті тіл. Ағұл тілі – Дағыстан Республикасының мемлекеттік тілі (Дағыстан Конституциясы 1994; 1998). Ағұл тілінің жазуы орыс (кириллица) графикасы негізінде жасалған. Ағұл тілінің төрт диалектісі бар: тпиг, керен, буркихан, кошан. Дереккөздер
ОФК Ұлттар кубогы 1996 (финал)

Толық мақаласы: ОФК Ұлттар кубогы 1996 ОФК Ұлттар кубогы 1996 (финал) (ағылш. 1996 OFC Nations Cup Final) — 1996 жылғы Футболдан Океания чемпионатының финалдық матчы. Аустралия және Таити құрамалары алтын жүлдені сарапқа салды. Матч екі тараптың да стадиондарында ойналды. Еі ойын қорытындысында Аустралия 11:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Бірінші матч Екінші матч Дереккөздер
ОФК Ұлттар кубогы 1980 (финал)

ОФК Ұлттар кубогы 1980 (финал) — 1980 жылғы Футболдан Океания чемпионатының финалдық матчы. Жаңа Каледонияның Нумеа қаласында Аустралия және Таити құрамалары ойнап, аустралиялықтар 4-2 есебімен басым болды. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
ОФК Ұлттар кубогы 1973 (финал)

ОФК Ұлттар кубогы 1973 (финал) — 1973 жылғы Футболдан Океанияның тұңғыш чемпионатының финалдық матчы. Жаңа Зеландияның Окленд қаласында Жаңа Зеландия және Таити құрамалары ойнады. Жаңа Зеландия 4:2 есебімен басым түсіп, Океанияның тұңғыш чемпионы атанды. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
Англоаустралиялықтар

Англоаустралиялықтар — Аустралияның негізгі халқы. Британ аралдарынан келген иммигранттардың ұрпақтары, 13,8 млн адам. (2000), 11,7 млн адамы Аустралияда. Олар сондай-ақ Жаңа Зеландияда, Ұлыбританияда, АҚШ-та, Папуа-Жаңа Гвинеяда және т.б. елдерде тұрады. Дінге сенушілердің көпшілігі христиандар, негізінен англикандар, шотланд текті халық – пресвитериандық, ирландтар – католиктер. Олар батыс, шығыс және солтүстік диалектілері бар австралиялық ағылшын тілінде сөйлейді. Жазуы латын графикасына негізделген.
Ағылшын-африкалықтар

Ағылшын-африкалықтар — 19 - 20 ғасырдың бірінші жартысында Британ империясының үкіметі өзінің африкалық иеліктеріне жіберген ақ отаршылдар мен олардың ұрпақтарының атауы. Негізінен Оңтүстік Африка Республикасында тұрады. Саны 1 750 мың адам (1992). Жалпы саны 1 950 мың адам. Басқа қоныстанған елдер: Канада 76 мың адам, Кения 35 мың адам, Замбия 35 мың адам, Танзания 15 мың адам, Намибия 11 мың адам, Ұлыбритания 10 мың адам, АҚШ 10 мың адам, Аустралия 8 мың адам, Жаңа Зеландия 4 мың адам. Тілі Ағылшын тілінің Оңтүстік Африка диалектісінде сөйлейді. Діні Діни ұстанымы – англикандар, методизм, пресвитериандық, католиктер. Тарихы Бірінші британдықтар 1620 жылы Қайырлы үміт мүйісіне келді. Ағылшын қоныстанушылары (көбінесе әскери әкімшілер) Африка континентінде 1806 жылдан кейін, бұрын голландтар мен африканерлер басқарған Капс колониясы британдықтардың бақылауына өткен кезде пайда болды. 1820 жылдары Англия мен Шотландиядан иммигранттардың жаппай келуі басталды. 1860 жылдары алтын кен орындары ашылғаннан кейін Ұлыбританиядан иммиграция көбейді. Ағылшын-африкалықтар африканерлерге қарағанда әлдеқайда аз, жергілікті африкалық халықпен араласты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ағылшын-африкалықтар арасында ұлттық бірегейлік процесі күшейді. Ағылшын және шотландтық (немесе британдық) ұлттық бірегейлікті өзгерту процесі 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана аяқталды. Қазіргі ағылшын-африкалықтардың кейбірі африкан тіліне ауысты және африканерлермен ассимиляцияланды. Өмір салты Ағылшын-африкалықтардың 95%-ы қала тұрғындары, олар негізінен өнеркәсіпте, қаржыда және саудада жұмыс істейді. Ағылшын-африкалықтардың мәдениеті жергілікті ерекшеліктері жоқ еуропалық қалалық болып табылады. Дереккөздер
Ағылшын канадалықтары

Ағылшын канадалықтары — Канаданың негізгі халқы, (10,8 млн адам). Жалпы саны 11,67 млн. (1992). Одан басқа АҚШ – 750 мың адам, Ұлыбритания – 65 мың адам, Аустралия – 15 мың адам тұрады. Тілі Тілі канадалық ағылшын тілі. Діні Діни ұстанымдары - негізінен протестанттар, кейбіреулері католиктер. Тарихы Ағылшын-канадалықтары 16-20 ғасырлар бойы Канадаға Еуропадан, содан кейін Америка Құрама Штаттарынан келген иммигранттар топтарының интеграциясы арқылы қалыптасты. Ұлыбритания Жаңа Францияның колониясын жаулап алғаннан кейін (1763), Британ аралдарынан келген иммигранттардың жаңа легі ол жерге келді. 1775-83 жылдардағы Солтүстік Америкадағы Тәуелсіздік соғысы кезінде АҚШ-тан Канадаға 40 мыңға жуық лоялистер (адал адамдар, метрополия жақтаушылары) Канадаға АҚШ-тан қоныс аударды. Ағылшындардан, шотландтардан, ирландтардан және басқа да келген иммигранттардың жаңа біртұтас этникалық қауымдастыққа бірігуі қоныстандырудың аралас сипатымен, сондай-ақ көпшілік арасында ортақ тілдің болуымен қамтамасыз етілді. Капиталистік даму барысында англо-канадалық этникалық қауымдастық ұлтқа шоғырланды, бірақ этникалық әртүрлілікті сақтайды және британдық, неміс, итальян, украин, чехословак, скандинавиялық және басқа тектегі өтпелі және иммигранттық топтарды ассимиляциялау арқылы толықтырылуды жалғастыруда. Тұрмыс салты Ағылшын-канадалықтарының дәстүрлі мәдениеті ағылшындарға жақын. Теңіз жағасындағы провинцияларының ескі қалаларында ағылшын типіндегі архитектуралық ландшафт сақталған. Туыстық жүйе ағылшын типінде. Қазіргі мәдениетте американдық ықпал күшті. Ағылшын-канадалықтарының белгілі бір топтары ауылдық тұрғын үйлердің орналасуының ерекшеліктерін, дәстүрлі тамақтану элементтерін, еуропалық кейбір халықтық әдет-ғұрыптар мен фестивальдерді сақтаған. Канадалық фольклор пайда болды (ағаш кесуші туралы аңыздар, балладалар). Алайда халық мәдениетінің элементтері урбанизацияланған мәдениеттің әсерінен тез жойылып барады. Дереккөздер
Англо Жаңазеландиялықтар

Англо Жаңазеландиялықтар — Жаңа Зеландиялықтар, Жаңа Зеландияның негізгі халқы. Саны 2550 мың адам, оның 2450 мыңы Жаңа Зеландияда тұрады. Олар сондай-ақ Ұлыбританияда, Аустралияда, Канадада, АҚШ-та, Германияда және т.б. тұрады. Олар ағылшын тілінде диалектілік айырмашылықтармен сөйлейді. Діни бағыттары - англикандар, пресвитериандық (шотландықтардың ұрпақтары), католиктер (ирландтардың ұрпақтары). Англо Жаңазеландиялықтар қой шаруашылығында, бау-бақша шаруашылығында, көп салалы өнеркәсіпте жұмыс істейді, 90%-ға жуығы қала тұрғындары. Өмір сүруі мен мәдениеттің еуропалық түрлері басым. Олар негізінен бір қабатты қала маңындағы коттедждерде, кірпіштен, блоктан немесе ағаштан салынған үйлерде тұрады.
Петерстің еттұмсықты иті

Петерстің еттұмсықты иті немесе қызғылт иықты еттұмсықты ит — Африкада мекендейтін секіргіштер тобына жататын сүтқоректі. Атауы неміс зоологы Вильгельм Петерстің (1815—1883) құрметіне берілген. Сипаттамасы Денесінің ұзындығы 22 см-ден 30 см-ге дейін болады, құйрығының ұзындығы 25 см-ге жуық, жалпы салмағы — 500 г. Өзіне тән белгілері Бетінің ұшы еттұмсыққа ұқсас, басы, иығы және іші қызғылт түсті, қалған дене бөлігі қара түске боялған. Аяқтары ұзын және жіңішке, алайда артқы аяғы алдыңғыдан ұзын болып келеді. Құлақ қалқанының кіші болғанына қарамастан, есту қабілеті жақсы дамыған. Өмір салты Барлық еттұмсықты иттер секілді бұл жануарлар тек құрлықта өмір сүреді. Күндіз белсенді болады, ал түн жақындағанда органикалық материалдардан кішкентай шұңқырларға ұя салады. Бұл жануарлар ұзақ уақыт бойы жұптасып өмір сүреді және территориалды болады. Олар омыртқасыздарды (жәндіктер мен молюскілер), кейде кіші көлемдегі омыртқалыларды қорек етеді. Көбеюі Ұрғашысы өмір бойы біреу немесе екеу туады, олар 2 аптадан соң өз інін тастап, аналығынан алыстай бастайды. Шамамен 4-5 жылға өмір сүреді. Таралуы Бұл түр Кенияның оңтүстік-шығысы мен Танзанияның солтүстік-шығысында және жақын маңдағы аралдарда таралған. Табиғи мекен ету ортасы — ормандар, оның ішінде жағалауға жақын ормандар мен дөңді аймақтар.
Титанобоа

Титанобоа — жойылып кеткен жылан түрі, титанобоа тұқымдасының жалғыз түрі. Қаңқасының құрылымына қарағанда, ол Boa жыландарына жақын туыс болып келеді. Қазіргі Колумбия аумағында 61,7—58,7 миллион жыл бұрын өмір сүрген. Жыланның қазындылары Серрехон қаласының жанындағы көмір шахтасынан табылды. Жыланды Джонатан Блох (палеонтолог, Флорида университеті) және Карлос Харамильо (Смитсон тропикалық зерттеулер университетінің палеоботанигі, Панама) бастаған ғалымдардың тобы ашты. Канадалық және америкалық зоологтар қаңқаға салыстырмалы талдау жүргізе келе, жыланның ұзындығы 13 метрге жетуі және салмағы бір тоннадан астам болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Біздің заманымыздың ең ұзын жыланы — питонның ұзындығы 7,5 метрге жетеді. Ең кішкентай жылан Leptotyphlops carlae-ның ұзындығы — 10 сантиметр. Жыландар суыққанды болғандықтан, ғалымдар бұл тіршілік иесінің мекендейтін ортасы бұрын ойлағаннан да жылы болуы керек екенін растады, орташа жылдық температурамен шаққанда — шамамен 30-34°C. Осындай жылы климат жыландардың үлкен өлшемдерге жетуіне мүмкіндік берген. Қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан палеонтологиялық қазбалар бұл теорияны растайды. Тістерінің құрылымына қарағанда, олар тек қана балықтармен қоректенген. Мәдениетте * 2012 жылдың наурызында Нью-Йорктегі Орталық вокзалда Smithsonian Channel арнасының Титанобоа тақырыбына арналған «Titanoboa: Monster Snake» ғылыми бағдарламасы үшін жасалған Титанобоа қаңқасының 14 метрлік реконструкциясы көрсетілді. * Титанобоа Primeval: New World (немесе Юра кезеңінің порталы: Жаңа әлем) атты фантастикалық телехикаяның екінші сериясында көрсетілген. * Рик Янсидің "Тұңғиыққа баспалдақ" романында сюжет титанобоа төңірегінде өрбиді. Кітапта титанобоа улы жылан ретінде көрсетілген. Сілтемелер * https://www.spektrum.de/news/monster-im-treibhaus/980718
Құйқылжықты өлтіру (фильм)

«Құйқылжықты өлтіру» — Харпер Лидің «Құйқылжықты өлтіру» атты атақты романы бойынша түсірілген 1962 жылғы фильм. «Оскар» мен Канн кинофестивалінде үздік фильм номинациясына ілікті. Басты рөлді сомдаған Грегори Пек көптеген киносыйлықтарға ие болды. 1995 жылы бұл кинотуынды АҚШ Конгресс кітапханасының Ұлттық фильмдер регистріне енгізілді. Америкалық кино институтының «100 ең мықты америкалық фильмдер» тізімінде ол 25-ші орынға көтерілді; ал Аттикус Финч киноқаһармандардың арасында 1-ші орынды иеленді. Сюжет Алабамалық адвокат Аттикус Финч екі баласын жалғыз тәрбиелеп жүр. Оның соңғы ісі — қара нәсілді Том Робинсонды сотта қорғау. Бұл кісіге ақ келіншекті зорлады деп жалған айып тағылған еді. Жергілікті тұрғындардың наразылығы біртіндеп қорғаушы Аттикус Финчке және оның балаларына қарсы бағытталады. Сонда да ол өз ұстанымдарынан ауытқымайды. Басты рөлдерде * Грегори Пек — Аттикус Финч * Мэри Бэдэм — Джин Луиза Финч * Филлип Элфорд — Джереми Аттикус Финч * Джон Менья — Дилл Харрис * Джеймс Андерсон — Роберт Ли Юэлл * Брок Питерс — Том Робинсон * Фрэнк Овертон — шериф Гек Тейт * Роберт Дюваль — Артур Редли * Элис Гостли — Стефани Кроуфорд тәтей * Розмари Мёрфи — мисс Моди Аткинсон * Рут Уайт — миссис Дюбоз * Эстель Эванс — күтуші әйел Кальпурния Жүлделері Дереккөздер
УЕФА кубогының финалы 1984

1984 жылғы УЕФА Еуропа лигасының финалдық матчы. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1983/index.html УЕФА сайтында] * [http://football.sport-express.ru/eurocups/uefacup/1983-1984/ Спорт-Экспресс] * [http://rsssf.com/ec/ec198384.html#uefa RSSSF сайтында]
УЕФА кубогының финалы 1983

1983 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының финалдық матчы.Матчта Андерлехт және Бенфика құрамалары өзара кездескен болатын. 4 мамырда болған ойын нәтижесінде Андерлетх құрамасы 1:0 есебімен жеңіске жеткен болатын. Ал 18 мамырда отрын алған кездесуде олар 1:1 есебімен тең түскен болатын. Матч Детальдар Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1982/index.html УЕФА сайтында] * [http://football.sport-express.ru/eurocups/uefacup/1982-1983/ Кубок УЕФА 1982/83] * [http://rsssf.com/ec/ec198283.html#uefa RSSSF сайтында]
Hemiechinus collaris

Hemiechinus collaris — кірпілердің бір түрі. Сипаттамасы Ересек кірпінің денесінің ұзындығы — 14-17,5 см, құйрығы — 19-23 мм. Салмағы — 200-500 г. Кірпінің құлағы 4 см-ге жетеді. Кірпі инелері қысқа (17-19 мм), бойлық ойықтары бар. Әр табанда бес саусақ бар, табандары «еуропалық туыстарға» қарағанда ұзынырақ. Кірпінің жүні жұмсақ, қара түсті, түбіндегі инелері ашық сары, соңында олар қою қоңыр (кейде қара) болады. Мекені Шығыс Пәкістан, Үндістанның солтүстік-батысы. Табиғи мекендеу ортасы: шөл, құрғақ дала, Үнді өзенінің ойпаттары. Мінез-құлқы Барлық кірпілер сияқты түнде белсенді. Бір түнде кірпі 5-9 шақырымға дейін жүре алады. Жалғыз жүреді. Үйде өсірілсе, 7 жылға дейін өмір сүреді. Көбеюі Көбею кезеңінде (мамыр-қазан) олар өмір салтын өзгертеді. Аналығымен жұптасқанда, аталығы оны айнала бастайды. Аналық аталықты қуып жібереді, кейде олардың арасында кішігірім қақтығыстар болады. Кірпілердің танысу процесі бірнеше күнге созылады. Жұптасқаннан кейін аталығы аналықпен 1-2 күн тұра алады. Жыныстық жетілу шамамен 4 айда болады. Жүктілік 30-дан 45 күнге дейін созылады. Бір ұрықта 1-7 кірпі болады. Көздері 20-күні ашылады. 25 күндік жасында кірпі алғаш рет үңгірден шығады. Бір аптадан соң олар жәндіктерді аулай бастайды. Қоректенуі Олар жәндіктермен, ұсақ омыртқалылармен (кесірткелер, кеміргіштер) қоректенеді.
Пампалық мысық

Пампалық бобент — жыртқыш мысықтар тұқымдасының сүтқоректісі . Кейде пампа мысығын кіші түр деп те атайды, оны кейбір таксономистер Leopardus pajeros -тың жеке түрі деп санайды. Мысықтың жергілікті атауы мапуче халқының үнді көсемі Колоколо есімін берген - қоңырау . Таралуы Оңтүстік Американың шөпті жазықтарында ( Аргентина, Боливия, Бразилия, Чили, Эквадор, Парагвай, Перу, Уругвай ), бұталардың, орманды алқаптардың арасында, кейде Бразилия пантаналының жайылмаларында және жартылай құрғақ суық шөлдерде кездеседі. Патагония . Анд таулы аймақтарында, бұл түр 5000 м-ден жоғары болғанымен, жазбалардың көпшілігі төменірек биіктікте. Сипаттама Мысықтың денесі тығыз, аяқтары қысқа, басы үлкен. Пальто өрескел, қырлы, сарғыш-сұр түсті, қоңыр немесе сабан-сары ұзартылған дақтары бар. Жотаның бойында шаш бір түрін құрайды, үлпілдек құйрықта қызыл-қоңыр сақиналар бар. Жануардың денесінің ұзындығы шамамен 76 см, құйрығы шамамен 25 см, мысықтың салмағы 8 - 11,5 кг, орта есеппен 9 кг. Тамақтану Пампалық мысық кеміргіштерді, құстарды, сондай-ақ кесірткелер мен ірі жәндіктерді аулайды. Ол негізінен түнгі аңшылықпен айналысады, бірақ оны жиі аңшылықта күндіз көреді. Ішкі түрлер Барлығы осы жануардың жеті кіші түрі сипатталған. Тұтқындағы өмір Өмір сүру ұзақтығы: тұтқында 10-12 жыл, максимум 16 жылға дейін.
Қожакөл (тау)

Қожакөл – Ақмола облысы Ақкөл ауданының солтүстік-шығысындағы күмбез пішінді тау. Ақкөл қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км жерде орналасқан. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 453 м, ұзындығы мен ені 2-2,5 км. Таудың солтүстік-шығыс етегімен Қараөзен сайы өтеді, шығысында Тоқпақ қонысы жатыр. Беткейлері тік және нашар тілімденген. Геологиялық құрылымы Жер қыртысы жоғарғы девонның гранитті тау жыныстарынан түзілген. Оның бетін сүйірлі-қиыршықтасты элювийлі-делювийлі шөгінділер жауып жатыр. Өсімдігі Даланың сортаңды қара топырағында әр түрлі бетегелі-сұлыбасты және жусанды-бетегелі өсімдіктер өскен. Кейбір жерлерінде бұта шоғырлары кездеседі. Дереккөздер
Қоғакөл

Қоғакөл – Торғай өзенінің жайылмасындағы Нұра қонысының оңтүстігінде орналасқан ағынды көл. Географиялық орны Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы Дүкен ауылының оңтүстігінде 40 км жерде, теңіз деңгейінен 74 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Аумағы 10,5 км 2 , ұзындығы 11,3 км, енді жері 1,5 км, жағалау бойының ұзындығы 24,6 км, тереңдігі 2 м-дей. Эрозия-аккумулятты әрекетінен пайда болған. Қарашаның 2-жартысында суы қатып, сәуірдің 1-онкүндігінде ериді. Суы көктемде тұщы, жазда ащы. Солтүстігінде Жарқамыс, Байтақкөл көлдері бар. Жағалауы мал жайылымына қолайлы. Дереккөздер
Ассирия (жаңа ассириялық, айсорлық) тілі

Ассирия (жаңа ассириялық, айсорлық) тілі — (Ассирия тілі, Modern Assirian language) семит-хамит тілдер әулетінің арамей тобының солтүстік-орталық ішкі тобына кіреді, жалғамалы (агглютинативті) түрдегі белгілерді біріктіретін қопарылма (флективті) тілдерге жатады. Референтті халық: ассириялықтар (айсоры, асори), өз атауы – сураи, сондай-ақ халдеи. Жазба сирия жазуы негізінде үш модификацияда бар: эстрангела, серто және несториан. Ассирия тілінде ассирия, урмия және архаикалық мосуль диалектілері бар. Негізгі тұратын елі және қоныстану тарихы Ассириялықтардың ата-бабалары – арамейлер. Алдыңғы Азиядағы арабтардың, кейінірек моңғолдардың жаулап алулары нәтижесінде ассириялықтардың көпшілігі ассимиляцияланған. 3 миллионға жуық ассириялықтар негізінен Иран, Ирак, Мысырда тұрады. КСРО-да 1989 жылғы халық санағы бойынша 26 160 ассириялық болды: Ассириялықтардың көп бөлігі Ресей Федерациясында (36,8%), Грузияда (23,7%), Арменияда (22,8%), Украинада (10,5%) тұрды. Қазақстандағы ассирия тілі Ассирия тілі – Қазақстандағы ассириялық диаспорасының эндогендік тілі. 1999 жылғы санақта Қазақстан ассириялықтарының қостілділік дәрежесі мынадай түрде анықталды: біртілділер – 202 адам (54,4%), көптілділер – 169 адам (45,6%). Қазақстан Республикасында қабылданған «Қоғамдық бірлестіктер туралы» Заңның негізінде 1991 жылы Ассирия мәдени орталығы құрылды және тіркелді. Қазақстан халқы Ассамблеясының қолдауымен жексенбілік мектеп ашылды, онда халықтың тілі, мәдениеті, тарихы, салт-дәстүрлері оқытылады; «Ниневия» би ансамблі құрылды, ассириялықтар туралы телевизиялық бағдарлама дайындалды. Дереккөздер
Альбакор

Ұзын қауырсынды тунец немесе альбакор немесе ұзын қанатты тунец немесе ақ тунец (лат. Thunnus alalunga) — скумбрия тұқымдасынан шыққан теңіз пелагиялық сәулелі балықтардың бір түрі. Үнді, Тынық және Атлант мұхиттарының тропикалық, субтропикалық және қоңыржай суларында таралған. Құнды коммерциялық балық болып табылады. Сипаттамасы Денесі шыбық тәрізді, ұзартылған, ортаңғы бөлігінде жоғары және каудальды сабаққа күрт тарылады. Осы тұқымның басқа түрлерінен айырмашылығы: дененің максималды биіктігі дененің каудальды бөлігіне жақындайды және екінші дорсальды қырдың басында орналасқан. Дененің максималды ұзындығы — 140 см, ал массасы — 60,3 кг. Басы мен көзі үлкен, төменгі жағы аздап алға шығады. Бірінші дорсальды финде 13-14 қатты сәуле бар, алдыңғы тікенді сәулелер артқы сәулелерден әлдеқайда ұзын, бұл финді ойыс, иілген етеді. Екінші дорсальды финде 13-16 жұмсақ сәуле болады. Екінші дорсальды және каудальды қанаттар арасында 7-8 кішкентай қосымша қанат бар. Анальды қабықта 12-15 жұмсақ сәуле бар. Анальды және каудальды қанаттар арасында 7-9 қосымша қанат бар. 31-34 сәулелері бар пекторальды қақпақтар өте ұзын, екінші дорсальды финдің басынан алыс, кейде осы финнің түбіне жетеді. Каудальды фин қатты кесілген, ай тәрізді. Артқы жағы қара көк түсті, металл реңкпен, дененің және іштің төменгі жағы жеңіл. Көк суару жолағы дененің бүйірлерінен өтеді. Бірінші дорсальды фин қара-сары, ал екінші дорсальды және анальды қанаттар ашық-сары түсті. Қосымша қақпақтар қараңғы. Каудальды қырдың артқы шеті ақ түсті. Алғашқы Гилл доғасында 25-31 Гилл стамендері болады. Бүйір сызықта 210 таразы бар. Жүзу көпіршігі бар. Бауырдың төменгі беті радиалды түрде сызылған; бауырдың орталық бөлігі сол және оң жақ лобтарға қарағанда ұзағырақ. Шаруашылық маңызы Бұл — ең маңызды коммерциялық балықтың бірі. Негізгі кәсібі Атлантикалық және Тыныш мұхиттарда жүргізіледі. Балық аулаудың негізгі құралдары: ярус, әмияндық тор және троллинг (соның ішінде табиғи қармақ). Орташа әлемдік аулау 200 мың тоннаға жуық, бұл көк тунецке қарағанда екі есе көп, бірақ сары түсті тунецке қарағанда бірнеше есе аз. Көбінесе тунец дәмі ең жақсы деп саналады, бірақ Жапонияда оны аз жейді. Әдебиет * The Oxford Companion to Food / Alan Davidson, Tom Jaine. — Oxford University Press, 2014. — ISBN 978-0-19-104072-6.
Intis Telecom

Intis Telecom - халықаралық технологиялық компания, СМС-провайдері, СМС тарату қызметтерін, [http://Cli.com Cli.co] URL сілтемелерінің мекен-жайларын қысқарту қызметін жасаушы, GSMA, Mobile Ecosystem Forum, RIPE және ICANN Халықаралық ұялы байланыс операторлары қауымдастығының мүшесі. Қызметі Компания халықаралық СМС провайдері, Cli.co URL сілтемелерін қысқартудың жеке қызметін жасаушы және it.com домендік аймақтың иесі. Компанияның офистері Қазан (Ресей), Гонконг, Лондон (Ұлыбритания), Нью-Йорк (АҚШ) қалаларында орналасқан, Қазақстанда, Өзбекстанда, Израильде, Германияда өкілдіктері бар. Компанияның бағдарламалық өнімдері Ресейде, АҚШ-та, Ұлыбританияда тіркелген. Компания әлемнің 180 еліндегі 1200 ұялы байланыс операторларының абоненттеріне хабарламалар жеткізеді. 2021 жылы Intis Telecom it.com домендік аймақты сатып алу арқылы домен нарығында ең жоғары жария етілген мәміле жасады. DN Journal мәліметі бойынша, мәміле бағасы 3,8 миллион долларды құрады, бұрын Hippo.com ең қымбат домен болған - оның құны 3,3 млн долларды құрады. Компанияның жаңа жобасы Лиссабонда (Португалия) Web-sammit 2021 көрмесінде ұсынылды. Сондай-ақ, компанияға it.uk домені тиесілі, 2021 жылдың ішінде Intis Telecom компаниясы broker, .hn, .to, .ax, .sb, .uy, .tn, .by, kz, .ae сияқты басқа кеңейтімдері бар екі әріпті .it домендерін сатып алды, олар үшін компания 2000-нан 25 000 долларға дейін төледі. Тарих Intis Telecom компаниясының негізін 2008 жылы Қазан қаласында кәсіпкер Андрей Инсаров қалады. СМС таратуда Компания 2009 жылы мамандандырыла бастады. 2012 жылы компания Барселонада (Испания) өткен Mobile World Congress халықаралық көрмесіне қатысты, онда голландиялық Mobile Tulip және германиялық IDM-мен ынтымақтастық туралы шарттар жасалды. 2018-2020 жылдар аралығында Қазақстан, Өзбекстан, Израиль, Германияда өкілдіктер ашылды. 2020 жылы БАҚ компанияның Cli.co URL сілтемелерін қысқарту жеке қызметін іске қосқаны туралы хабарлады, 2021 жылы компания бұл қызметті Барселонадағы 2021 жылғы Mobile World Congress ұсынды. 2021 жылы Intis Telecom it.com домендік аймақтың ресми тіркеушісі болады, ол алғаш рет WebSummit-те ұсынылды. Дереккөздер
От құмырсқа

От құмырсқалар — әлемнің әр түкпірінде мекендейтін 200-ден астам түрін қамтитын құмырсқалар тұқымдасы. Сыртқы келбеті Ұсақ құмырсқалардың дене мөлшері — 1-5 мм. Бұл түрлердің түсі ақшыл сарыдан қызыл-қоңыр және қоңыр-қараға дейін өзгереді. Дене үш бөліктен тұрады: бас, кеуде және құрсақ, үш жұп мүше және жұп антенна. Метастернум проподеальды тікенектерсіз дөңгелектенеді. Жұмысшылар мен аналықтардың антенналары 10-11 сегментті, аталықтардың антенналары 12-13 сегментті. Пальп формуласы: 1.2. Мономорфты, диморфты және жоғары полиморфты түрлері бар. От құмырсқаларында бір құмырсқа илеуінен әртүрлі өлшемдегі особьтарды кездестіруге болады. Ерекшеліктері Әдеттегі отты құмырсқалар колониясы көбінесе ашық жерлерде құмырсқа илеулерін салады және негізінен өсімдіктердің жас өскіндерімен, тұқымдармен және сирек жағдайларда крикеттермен қоректенеді. От құмырсқалары көбінесе кішкентай жануарларға шабуыл жасайды және олардың өліміне әкелуі мүмкін. Көптеген басқа құмырсқалардан айырмашылығы: олар тістеп, содан кейін жараға қышқыл жібереді, отты құмырсқалар денеге тіреу үшін ғана шағады, содан кейін құрсақ аймағында орналасқан шағудың көмегімен улы алкалоидты улы соленопсинді енгізеді. Пиперидин класына жатады. Адамды бұлай тістегенде ауырады және оттың күйіп қалуына ұқсайды. Соның арқасында бұл құмырсқалар сондай атау алды. Тіпті жоғары сезімталдығы бар адамдар бұлай тістегеннің салдарынан өліп те кетуі мүмкін. Удың инсектицидтік және антибиотикалық әсері бар. Зерттеушілер құмырсқалар оны микроорганизмдерден қорғау үшін балапанға шашады деп сенеді. Генетикасы Хромосомалардың диплоидты жиынтығы — 2n = 22, 32, 38. Жүйелігі 200-ге жуық түрі бар, олардың ішінде Solenopsis saevissima ерекше тобына улы шағуымен әйгілі от құмырсқалары жатады. 2018 жылы бұл топ қайта жіктелді.
Дарвиннің бақасы

Дарвин бақасы — Чили мен Аргентинаның орман суқоймаларында мекендейтін бақа, оңтүстік Дарвин бақасы деп те аталады. Оны алғаш рет 1841 жылы француз зоологы Андре-Мари Дюмериль мен оның көмекшісі Габриэль Биброн сипаттаған және оны бұрын алғаш ашқан Чарлз Дарвиннің атымен атаған. Олар — жыртқыштар. Сипаттамасы Дарвин бақасы — тұмсығының ұзындығы 2,2-3,1 см (0,9-1,2 дюйм) болатын кішкентай түр. Тұмсығы ұзартылған етті болып, басына үшбұрышты пішін береді. Аяқтары салыстырмалы түрде ұзын және жіңішке. Алдыңғы аяқтар торлы емес, бірақ артқы аяқтардағы кейбір саусақтар әдетте ұзын болады. Бұл түрдің үстіңгі бөліктері қоңыр немесе жасыл түске боялған. Кейбір қоңыр түсті Дарвин бақасының артқы жағында әлсіз анықталған V-тәрізді таңбалары болуы мүмкін, орталық үстіңгі жақтары бүйірлерінен айқынырақ ашық қоңыр немесе алдыңғы аяқтары ақшыл болуы мүмкін. Аналық әдетте қоңыр түсті және осы түске сәйкес келетін субстраттарда қалуға бейім. Аталық әлдеқайда өзгермелі және субстраттардың кең ауқымында кездеседі; әсіресе аталық көбінесе жартылай немесе толығымен жасыл түсті.
Эдуард жуасы

Эдуард жуасы — Қазақстанда, Ресейде, Моңғолияда және Солтүстік Қытайда өсетін өсімдік түрі. Сипаттамасы Эдуард жуасының пияздары тығыз ұялы, тар жұмыртқа немесе цилиндр тәрізді, диаметрі 0,5-1 см, әдетте жалпы қабықпен жабылған; сарғыш-қоңыр, торлы болады. Жапырақтары жапырақшаға қарағанда қысқа. Ені 1 мм, жарты шеңберлі, адексальды ойық. Жапырақ жапырақшасы 11-30 см, терете, тек түбінде ғана жапырақ қабығымен жабылған. Жамылғысы 1 жапырақты, төзімді; тұмсық секілді. Гүлі жарты шар тәрізді. Тұғырлар дерлік тең, периантқа 1,5-3 есе ұзын, брактат. Периант бозғылт күлгінден күлгінге дейін; сегменттер сопақша-жұмыртқадан ұзынша-ланцетті, 5-6,5 × 2-2,5 мм, төбе иілген; ішкі шамамен. Сыртынан 1 мм ұзын. Жіптер перианттық сегменттерге тең, оларға тең немесе одан сәл ұзынырақ, негізінде балқытылады және шамамен периант сегменттерімен біріктіріледі. 1 мм; сыртқы субуляция; ішкілері ұзындығының 1/5-1/4 бөлігіне кеңейген, әр жағында 1 өткір тістері бар. Аналық безі сфералық дерлік, түбінде ойыс нектарлары жоқ. Баған аналық безден әлдеқайда ұзын, шығыңқы. Сілтемелер * [https://www.researchgate.net/profile/Nikolai_Friesen/publication/269167592_Luk_eduarda_-_Allium_eduardii_Stearn/links/54835e210cf2f5dd63a91207/Luk-eduarda-Allium-eduardii-Stearn.pdf Биоэкологические особенности растений Сибири]
УЕФА кубогының финалы 1982

1982 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші ойын Екінші ойын Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1981/index.html УЕФА сайтында] * [http://football.sport-express.ru/eurocups/uefacup/1981-1982/ Спорт-Экспресс сайтында] * [http://rsssf.com/ec/ec198182.html#uefa RSSSF сайтында]
УЕФА кубогының финалы 1981

1980/81 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші матч Қарымта матч Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1980/index.html УЕФА сайтында] * [http://rsssf.com/ec/ec198081.html#uefa Статистикасы]
УЕФА кубогының финалы 1972

1971/72жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Турнир тарихындағы тұңғыш финалда Англияның қос клубы "Вулверхэмптон" мен "Тоттенхэм" өзара күш сынасты. Матч Бірінші матч Қарымта матч Дереккөздер Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1971/index.html УЕФА сайтында]
УЕФА кубогының финалы 1973

1972/73 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші матч Қарымта матч Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1972/index.html УЕФА сайтында] * [http://football.sport-express.ru/eurocups/uefacup/1972-1973/ Спорт-Экспресс сайтында]\
УЕФА кубогының финалы 1974

1973/74 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші матч Қарымта матч Сілтемелер * [http://rsssf.com/ec/ec197374.html#uefa Статистикаcы] Сілтемелер *[http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=1973/matches/all/index.html 1973–74 All matches UEFA Cup – season at UEFA website] *[http://www.uefa.com/competitions/UEFACup/history/Season=1973/intro.html Official Site] *[http://www.rsssf.com/ec/ec197374.html#uefa Results at RSSSF.com] * All scorers 1973–74 UEFA Cup according to [http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season1973/statistics/round1066/players/type=topscorers/index.html protocols UEFA] *[https://web.archive.org/web/20100625180006/http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season=1973/intro.html 1973/74 UEFA Cup - results and line-ups (archive)]
УЕФА кубогының финалы 1975

1974/75 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші ойын Қарымта ойын Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1974/index.html УЕФА сайтында] * [http://football.sport-express.ru/eurocups/uefacup/1974-1975/ Спорт-Экспресс сайтында] * [http://rsssf.com/ec/ec197475.html#uefa RSSSF сайтында]
УЕФА кубогының финалы 1976

1975/76 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші ойын Қарымта ойын Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1975/index.html УЕФА сайтында] * [http://rsssf.com/ec/ec197576.html#uefa Статистикасы]
УЕФА кубогының финалы 1977

1976/77 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші ойын Екінші ойын Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1976/index.html УЕФА сайтында] * [http://football.sport-express.ru/eurocups/uefacup/1976-1977/ Спорт-Экспресс] сайтында * [http://rsssf.com/ec/ec197677.html#uefa Статистикасы RSSSF сайтында]
УЕФА кубогының финалы 1979

1978/79 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. Матч Бірінші ойын Қарымта ойын Сілтмелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1978/index.html УЕФА сайтында] * [http://rsssf.com/ec/ec197879.html#uefa Статистикасы]
УЕФА кубогының финалы 1980

1979/80 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. ГФР-дің қос клубы "Айнтрахт Франкфурт" және "Боруссия Менхенгладбах" клубтары кездесіп, "Айнтрахт" клубы жеңімпаз атанды. Матч Бірінші ойын Қарымта ойын Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/history/season=1979/index.html УЕФА сайтында]
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2022

2021/22 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының финалдық матчы. 2022 жылы 18 мамырда Севильядағы "Рамон Санчес Писхуан" стадионында өтті. Германияның "Айнтрахт" клубы мен Шотландияның "Рейнджерс" клубы кездесіп, негізі уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды. Қосымша уақытта осы есеп өзгермеді. Пенальтилер сериясында "Рейнджерс" футболшысы Аарон Рэмзи қателесіп, "Айнтрахт" 5:4 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Статистика Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/ УЕФА.соm]
УЕФА Суперкубогы 1995

1996 жылғы УЕФА суперкубогы — УЕФА суперкубогның 21-ші жарысы. Қатысушылар * Аякс — 1994/95 жылғы Чемпиондар лигасының жеңімпазы. * Реал Сарагоса — 1994/95 жылғы УЕФА Кубок иелері кубогының жеңімпазы Матч Бірінші ойын Қарымта матч Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1994

Футболдан УЕФА суперкубогының 20-шы жарысы. Қатысушылар * Милан — 1993/94 жылғы Чемпиондар лигасының жеңімпазы * Арсенал — 1993/94 жылы кубок иелері кубогының жеңімпазы Матчтар 1 матч 2 матч Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/ec/ec199394.html#sc 1994 European Super Cup] at Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
Кристиан Родригес

Кристиан Габриэль Родригес Баротти (исп. Cristian Gabriel Rodríguez Barotti; 30 қыркүйек 1985 жыл, Хуан-Лакасе, Колония, Уругвай) — уругвайлық футболшы, жартылай қорғаушы. Қатысқан турнирлері * Футболдан Америка кубогы 2004 * Футболдан Америка кубогы 2007 * Футболдан Америка кубогы 2011 * Конфедерациялар Кубогы 2013 * Футболдан әлем чемпионаты 2014 * Футболдан Америка кубогы 2015 * Футболдан әлем чемпионаты 2018 Жетістіктері Клубтық Пеньяроль: * Уругвай чемпионы (3): 2003, 2017, 2018 * Уругвай Суперкубогы (1): 2018 ПСЖ: * Франция Кубогы (1): 2005/06 Порту: * Португалия чемпионы (3): 2008/09, 2010/11, 2011/12 * Португалия Кубогы: 2009/10 * Португалия Суперкубогы (3): 2009, 2010, 2011 * Еуропа лигасы (1): 2010/11 Атлетико Мадрид: * Испания чемпионы (1): 2013/14 * Испания Кубогы (1): 2013 * Испания Суперкубогы (1): 2014 * УЕФА Суперкубогы (1): 2012 * УЕФА Чемпиондар лигасының финалисі: 2013/2014 Халықаралық Уругвай: * Америка Кубогының жеңімпазы (1): 2011 Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1993

Футболдан УЕФА Суперкубогының 19-шы жарысы. Қатысушылар * Милан — 1992/93 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы * Парма — 1992/93 жылғы УЕФА кубок иелері кубогының жеңімпазы Матчтар 1 матч 2 матч } } Сілтемелер * http://www.uefa.com/uefasupercup/history/season=1993/index.html
УЕФА Суперкубогы 1992

Футболдан УЕФА Суперкубогының 18-ші жарысы. Қатысушылар * Барселона — 1991/92 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы * Вердер — 1991/92 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матчитар 1 матч 2 матч Дереккөздер
Ачемдер

Ачемдер (өз атауы – ачим, аким, акем, акьем) — Гананың оңтүстігіндегі ақан тобына жататын халық. (Пра өзенінің бастауы мен Пра-Денсу сағасында). Халқы 612 мың адам. (2000). Тілі Тілі - чви (тви) тілі. Діні Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері - дәстүрлі нанымдарды ұстанады, кейбіреулері – протестанттар, католиктер Кәсібі Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, маниок, банан, күріш, тары, құмай, жүгері, қазір олардың көпшілігі какао өсірумен айналысады), ұсақ мал мен құс өсіру, алтын өндіру, ұсталық, тоқымашылық, керамика жасау дамыған. Өмір салты Дәстүрлі өмір салты, материалдық мәдениеті және қоғамдық ұйымы Ашантиларға жақын. Олар ата-бабалар культін, табиғат күштерін, Нямэ (жоғарғы құдай) және Асас (хтондық құдай) культін сақтайды. Музыкалық, оның ішінде би, фольклор дамыған. Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1991

Футболдан УЕФА Суперкубогының 17-ші жарысы Қатысушылар * Манчестер Юнайтед — жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Црвена — 1990/91 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
УЕФА Суперкубогы 1990

Футболдан УЕФА Суперкубогының 16-шы жарысы. Қатысушылар * Милан — 1989/90 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Сампдория — 1989/90 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матч 1 матч 2 матч Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1989

Футболдан УЕФА Суперкубогының 15-ші жарысы Қатысушылар * Милан — 1988/89 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Барселона — 1988/89 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матчтар 1 матч 2 матч Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1986

Футболдан УЕФА Суперкубогының 12-ші жарысы. Қатысушылар * Стяуа — 1985/86 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Динамо К — 1985/86 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20050830105005/http://www.uefa.com/competitions/supercup/index.html https://web.archive.org]
УЕФА Суперкубогы 1983

Футболдан УЕФА Суперкубогының оныншы жарысы. Қатысушылар * Гамбург — 1982/83 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Абердин — 1982/83 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матчтар 1 матч 2 матч Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1982

Футболдан УЕФА Суперкубогының 9-шы жарысы. Қатысушылар * Астон Вилла — 1981/82 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Барселона — 1981/82 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матчтар 1 матч 2 матч Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 1980

Футболдан УЕФА Суперкубогының сегізінші жарысы. Англияның "Ноттингем Форест" және Испанияның "Валенсия" клубтары ездесіп, Англиядағы ойын 2:1 есебімен алаң иелерінің пайдасына шешілді. Қарымта ойында "Валенсия" 1:0 есебімен жеңісе жетті. Сырт алаңда көбірек гол соққан "Валенсия" турнир жеңімпазы атанды. Қатысушылар * Ноттингем Форест — 1979/80 жылғы Еуропа чемпиондары кубогының жеңімпазы * Валенсия — 1979/80 жылғы УЕФА кубок иелерінің жеңімпазы Матч 1 матч 2 матч Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.rsssf.com/ec/ec197980.html#sc УЕФА Суперкубогы 1980]
Банда (халық)

Банда — Орталық Африка Республикасында (Убанги мен Шари өзендерінің аралығында), Конго Демократиялық Республикасында, сондай-ақ Камерунда тұратын халық. Саны 1 300 000 адамнан асады. Тілі Банда халқы банда тілінде немесе убангу тілдері деп аталатын Нигер-Конго отбасына жататын тілдерде сөйлейді. Діні Бандалардың көпшілігі жергілікті дәстүрлі нанымдарды сақтайды, аз бөлігі христиандар. Кәсібі Негізгі кәсіптері – тропиктік қолмен атқарылатын ауыспалы егіншілік (тары-элевсин, жүгері, күнжіт, құмай, жержаңғақ, сиыр бұршақ, маниок, мақта), бау-бақша, мал шаруашылығы. Аралас дақылдар тән. Еңбек құралдары – балта, кетпен. Ағаш ою, керамика өнері дамыған, ыдыстар геометриялық оюлармен көмкерілген. Өмір салты Дәстүрлі қоғамдық ұйымның негізін үлкен отбасы қауымдастығынан тұратын ауылдық қауымдар құрайды. Туыстық есеп патрилинейлік болып табылады. Неке вирилокалды. Бандалар үлкен ықшам ауылдарда тұрады. Тұрғын үйлері төртбұрышты, қаңқалы, тоқылған қабырғалары балшықпен сыланған және биік пирамидалық сабан төбесі бар. Дәстүрлі киім - денені орайтын мата кесіндісі. Негізгі тағамдары – тары ботқасы, көкөніс, сүт, балық.
Өнертапқыш

Өнертапқыш — жаңа өнертабыстарды, негізінен техникалық құрылғыларды немесе әдістерді жасайтын шығармашыл адам немесе рационализатор. Кейбір өнертапқыштар ғалымдар болуы мүмкін болса да, олардың көпшілігі басқа ғалымдардың ашқан жаңалықтары негізінде технологиялық жаңалықтарды жасайтын инженерлер. Әдетте өнертапқыштар бар құрылғыларды жетілдіреді немесе жаңа пайдалы құрылғы алу үшін оларды біріктіреді[1]. Сонымен бірге оның тиімділігін арттыру үшін өнертабыс процесі Генрих Альтшуллер жасаған өнертапқыштық есептерді шешудің арнайы теориясына негізделуі мүмкін. Әлемнің көптеген елдерінде өнертапқыштық қызметін көтермелеу үшін құзыретті мемлекеттік орган беретін және өнертабыстың басымдығын, авторлық және өнертабысқа арнайы құқықты куәландыратын патенттер жүйесі құрылды. Өнертабыстың авторы, оның өнертапқышы — шығармашылық еңбегімен өнертабысты құрған азамат. Әсіресе көрнекті өнертабыс авторларын көтермелеу үшін «Ресей Федерациясының лайықты өнертапқышы» құрметті атағы бар. • Адамның өнертабысының болмысы • Өнертапқыш және рационализатор күні • КСРО-дағы өнертабыстық • Ұлттық өнертапқыштар даңқ залы (АҚШ).
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1972

1971/72 жылғы Футболдан УЕФА Кубок иелері кубогының финалдық матчы Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://www.worldfootball.net/schedule/ec-der-pokalsieger-1971-1972-endspiel/0/ worldfootball.net]
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1971

1970/71 жылғы Футболдан УЕФА Кубок иелері кубогының финалдық ойыны. Матч Бірінші матч Қайта ойнау Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] Дереккөздер
Франк Кессье

Франк Янник Кессье (; 1996 жылы 19 желтоқсанда туған, Фромаже, Кот-д’Ивуар) — ивуарлық футболшы, "Әл-Ахли" клубы мен Кот-д'Ивуар құрамасының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық 2015 жылы "Аталанта" клубымен келісімшартқа қол қойды. 26 тамызда "Чезена" клубына бір маусымға жалға берілді. 2016/17 маусымы басталарда "Аталантаға" оралды. 2016 жылы 21 тамызда "Лацио" клубына қарсы ойында А Сериясында дебют жасады. Кессье негізгі құрамда шығып, екі рет 63-ші және 67-ші минутта көзге түсті. 2017 жылдың жазында Кессье міндетті сатып алу шартымен екі жылдық жалға алу құқығымен "Милан" клубына ауысты. 2017 жылдың 20 тамызында "Милан" сапында матчтың 5-ші минутында пенальтиді сәтті орындап, жаңа маусымдағы алғашқы голын соқты. 2020/21 маусымы Кессье үшін сәтті өтті, ол А Сериясында 13 гол соғып, команданың екінші бомбардирі болды. Кессье 2021/22 маусымын "Милан" сапында қорытынды маусым ретінде өткізіп, "Милан" шартымен келісімшартты ұзартудан бас тартты. Маусым қорытындысы бойынша "Миланмен" өзінің жалғыз олжасын жеңіп, Италия чемпионы атанды. 2022 жылдың жазында Кессье еркін агент ретінде "Барселонаға" ауысты. Келісімшарт 2026 жылға дейін жасалды. Ұлттық құрама Кот-д’Ивуардың 17 жасқа дейінгі жасөспірімдер құрамасында ойнаған. 2014 жылы 6 қыркүйекте 17 жасында Кот-д’Ивуардың басты командасы үшін Сьерра-Леоне құрамасына қарсы ойын өткізді. 2017, 2019, 2021 жылдары Африка Ұлттары Кубогына, 2020 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Жетістіктері «Милан» * Чемпион Италии: 2021/22 «Барселона» * Испания чемпионы: 2022/23 * Испания Суперкубогы: 2022/23 Дереккөздер
Күйдіргіш қалақай

Күйдіргіш қалақай — біржылдық шөпті өсімдік. Еуропада, солтүстік Азияда, солтүстік Африкада таралған. Ботаникалық сипаттама Сабағы тік,тетраэдрлі,ойық,күйдіргіш қатты шаштарымен, биіктігі 15-35 см. Жапырақтары қарама-қарсы, қою жасыл түсті, ұсақ, ұзындығы 2-6 см, сопақша немесе жұмыртқа тәрізді, өткір және де күйдіргіш түтіктермен жабылған. Өсімдік біртекті. Гүлдері кішкентай, жасыл, жалғыз немесе гүлшоғырлы,тұрақты немесе тұрақсыз, стаминатты және пистиллатты, көбіне үш жапырақтан тұратын қарапайым перианттан тұрады. Гүлдер масақ тәрізді гүлшоғырға жиналады, ол ұзындығы бойынша жапырақ сабақтарына қарағанда қысқа немесе тең болады. 6-12 стаменттер. Аналық безі төменгі немесе жартылай төменгі, 4-6 жасушадан тұрады, бір бағаналы, бөлек стигма бар. Мамырдан бастап күздің соңына дейін гүлдейді. Жемісі - құрғақ немесе шырынды полиспермиялық қорапша, кейде жаңғақ. Маусымнан бастап жеміс беруді бастайды. Химиялық құрамы Ол тағамдық құндылығы бойынша қосүйлі қалақайдан гөрі жоғары. Гүлдену кезеңінде оның құрамында 25% ақуыз, 20,7% көмірсу, 2,8% май, 34,1% талшық, 11,4% BEV, 26,7% күл, 2,7% кальций, 4,5% калий, 0,57% фосфор, 0,63% магний, 150-ден 370 мг С дәрумені және 188,1 мг-ға дейін каротин. Оның құрамында құмырсқа қышқылы, таниндер, В және К дәрумендері бар . Қолданылу аясы Күйдіргіш қалақай жапырақтары-қосүйлі қалақай жапырақтары сияқты қолданылады. Жапырақтары сорпа, салат, борщ, маринадталған қияр және дәмдеуіштер ретінде қолданылады. Емдік мақсатта негізінен жапырақтар мен тамырлар қолданылады. Кейбір ауруларға шалдыққан кезінде жас сабақтар мен жапырақтардан алынған шырын профилактикалық мақсатта да қолданылады. Қалақайдың емдік қасиеттері туралы тіпті грек дәрігері Диоскорид те білген. Ол оны уролитиазды емдеу үшін қолданды. 18 ғасырда орыс дәрігерлері қалақайдың көмегімен терінің әр түрлі зақымдануларын, соның ішінде жараларды емдеді. Жайылымдағы мал оны нашар жейді. Бірақ сиырға, қойға және шошқаға сабанмен бірге құрғақ және туралған күйінде берудің толық мүмкіндігі бар.
Баскетболдан жастар арасындағы Азия чемпионаты (U-18)

Баскетболдан жастар арасындағы Азия Чемпионаты (U-18) — Азия Баскетбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты баскетбол турнирі. Азия Кубогы 1970 жылдан бастап әр екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, он бір рет кубокты Қытай құрама командасы жеңді. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.fiba.com/asia ФИБА Азия ресми сайты]
Бабуин

Бабуиндер – Африканың орманды және шалғынды жерлерінде өмір сүретін үлкен маймылдар. Олар – ит тұмсықты және де күшті жақты, мықты және агрессивті жануарлар. Бабуиндердің бес түрі бар, олар: гамадрилдер, Гвинея павианы, анубис павианы, сары павиан және аю павианы. Дереккөздер
Қызылға айналу

«Қызылға айналу» — 2022 жылы жарық көрген режиссер Доми Шидің анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. «Pixar Animation Studios » студиясымен жасалып, «Walt Disney Studios Motion Pictures» кинокомпаниясымен шықты. Басты рөлдерді орындаған Розали Чианг, Сандра О, Ава Морзе, Хуэйн Парк, Майтрей Рамакришнан, Орион Ли, Вай Чинг Хо, Тристан Аллерик Чен және Джеймс Хонг. Рөлдерде * Розали Чианг — Мэйлин «Мэй» Ли * Сандра О — Мин Ли * Ава Морзе — Мириам Мендельсон * Майтрей Рамакришнан — Прия Мангал * Орион Ли — Джин Ли * Вай Чинг Хо — Ву * Тристан Аллерик Чен — Тайлер Нгуен-Бейкер Metacritic орташа өлшенген мәнді қолданып фильмге 51 сыншының негізінде 100-ден 83-ге баға берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. Ескертпелер Дереккөздер Сілтемелер * * *
Уакари

Уакарилер (какажао) - Оңтүстік Американың тропиктік ормандарында өмір сүретін кішкене маймылдар. Оларды түксіз бастары мен ашық қызыл түсті беті арқылы тануға болады. Олардың денесін ұзын бос түк қаптап жатады. Уакарилердің құйрықтары басқа маймылдарға қарағанда қысқа. Олар – өте көпшіл жануарлар, сондықтан да олар 100 мүшесі бар топтарда өмір сүреді, тек ас ішу кезінде ғана кішірек топтарға бөлінеді. Уакарилер – жойылудың алдында тұрған құрып бара жатқан маймылдардың бірі. Оларға аңшылық пен ормандарды жою ең үлкен қауіп тудырып тұр. Көбеюі Шашсыз қызыл бет уакаридің денсаулығының көрсеткіші ретінде қызмет етеді. Ауру жануарлардың беттері - безгек жиі кездеседі - ақшыл қызғылт түсті және олар жыныстық серіктес ретінде сәтті болмайды. Туу көбінесе қазаннан қарашаға дейінгі құрғақ маусымда болады, бірақ басқа маусымдарда да болуы мүмкін. Шамамен алты айлық жүктіліктен кейін әйел, әдетте, бір бала туады. Ол алдымен сұр түсті және бетінде шашы бар. Шамамен 3-5 айдан кейін ол өмірінің екінші жылында сүттен толығымен айырылып, бірінші рет қатты тағамды қабылдайды. Өмірдің үшінші жылында басы шаштан айырылады, осы жылдың соңында аналықтар жыныстық жетіле бастайды. Еркектерде бұл процесс - кем дегенде тұтқында - шамамен алты жыл бойы жалғасады. Тұтқындағы жануарлардың жасы 30 жастан асқан, жабайы табиғатта өмір сүру ұзақтығы белгісіз. Таралуы Уакари Оңтүстік Америкадағы Амазония ойпатының солтүстік-батысында тұрады. Олардың таралу аймағы батыс Бразилияны, Колумбияның оңтүстігін және Перудың шығысын қамтиды. Бұл жануарлардың мекендейтін жері тропикалық ормандар. Дереккөздер
Үнді тырнасы

Үнді тырнасы - Үндістанда, Камбоджада, Непалда, Вьетнамда және Солтүстік Австралияда кездесетін үнді тырнасы ең биік тырна болып табылады. Бұл құстың бойы 2 м, қанатын жайғандағы ұзындығы 2,4 м-ге жетеді. Оны ашық қызыл басы мен мойнына қарап оңай тануға болады. Дереккөздер
Америка құтаны

Америка құтаны - Солтүстік Америкада кездесетін жалғыз құтан. Олар – ұзын күшті тұмсығы бар, басы түксіз үлкен құтандар. Ересек америкалық құтандардың биіктігі 83-­114 см, қанатын жайғанда ұзындығы 147-­180 см­ге жетеді. Олар таяз батпақтардың жанын мекендеп, уақыттарының көп бөлігін сонда балықтарды, шаяндарды, құрбақаларды және басқа да кішкентай жануарларды жеумен өткізеді. Ұрпақ әкелу мерзімі кезінде америкалық құтандар 200 кг-­ға дейін балық жейді. Дереккөздер
Африкалық марабу

Африкалық марабулар - тықыр басты, түксіз мойынды және де мойнының астында салбырап тұратын қызғылт қапшығы бар үлкен құтандар. Олар тропиктік Африкадағы үлкен көлдер мен өзендердің жанындағы құрғақ ашық саванналарды мекендейді. Бұл құстар – етқоректі құстар және де кез­келген жануарды не тірідей болсын, не өлідей болсын жегенді ұнатады. Әдетте олар құстармен, жорғалаушылармен, жорғалаушылардың жұмыртқаларымен және жәндіктермен қоректенеді. Дереккөздер
Қара мойынды жеміс кептері

Қара мойынды жеміс кептері - жасыл денелі және сары тұмсықты орташа өлшемді кептер. Бұл жеміс кептерлері тобына кіреді, сонымен қатар, бұл топқа жеміс кептерлерінің шамамен 50 түрі және жойылып кеткендерінің бірнеше түрі де кіреді. Жеміс кептерлері Оңтүстік-шығыс Азия, Австралия және Тынық мұхиты аралдарында кездеседі. Қара мойынды жеміс кептері Индонезия, Филиппин және Малайзияны мекендейді. Дереккөздер
Carlito syrichta

Филиппиндік тарсиер немесе сирихта — приматтардың бір түрі. Сипаттамасы Ересек тарсиер денесінің ұзындығы – шамамен 10 см, шашы жоқ, құйрығы денеден ұзын. Тарсиердің еркегінің орташа салмағы – шамамен 134 г, аналықтарының салмағы – шамамен 117 г. Тарсиердің басы үлкен, дөңгелек, шамамен 360° бұрыла алады. Көздері өте үлкен. Түнгі өмір салтына бейімделген. Жылжымалы құлағы арқылы жақсы естиді. Әсіресе артқы аяқтары жақсы дамыған және оның ұзартылған білектері бар. Тарсиерлер бірнеше метр қашықтыққа секіруге қабілетті. Саусақтары ұзын, жалпақ жастықшалы. Жібектей, сұрдан қою қоңыр түске дейінгі терісі қалың. Тіс формуласының жоғары жағы: 2:1:3:3; төменгі жағы: 1:1:3:3. Жоғарғы жақтағы тістері салыстырмалы түрде кішкентай. Мекені Филиппиндік тарсиер – Филиппиннің Висайя және Минданао аралдарында кездесетін эндемикалық түр. Филиппиндік тарсиер – бұл түнгі, негізінен инсективті жануар. Ол ағаштардың бұтақтарында, бұталарда, бамбукты баурайларда тұрады. Жерге түспей, ағаштан ағашқа секіре алады. Табиғи жағдайда тарсиерлер тұрақты топ құрмай, әр тарсиер тропикалық орманның өз аумағын мекен етеді.
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1988

1987/88 жылғы Футболдан УЕФА Кубок иелері кубогының финалдық ойыны. Матч Есептеме Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [http://www.11freunde.de/artikel/die-zehn-kleinsten-europapokalsiegerstaedte "Атака малых городов"]