kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Көйтендақ

Көйтендақ — Түрікменстанның Лебап уәлаятындағы қала. Көйтендақ атырабының орталығы. Қала халқы: 8 654 адам. Географиялық сипаттамасы Лебап уәлаятының оңтүстік-шығысында, түркімен-ауған шекарасына жақын жерде, Әмудария аңғарында, Көгітангтау тауларының оңтүстік беткейлерінде орналасқан. Ыстық шөлді климатқа ие, қысы салқын, жазы өте ыстық. Жауын-шашын әдетте аз және біркелкі емес, негізінен қыс пен күзде түседі. Қаланың шығысында, таулы аймақта, Көйтендақ табиғи қорығының жерлері орналасқан. Онда тек флора мен фаунаның бай алуан түрлілігі ғана емес, сонымен қатар табиғи және археологиялық ескерткіштер де бар. Табиғи орындарға тау көлдері, үңгірлер (Қап-Қутан, Карлук), динозаврлардың іздері, шатқалдар мен аңғарлар жатады. Көйтендақ көлі ауылдық демалыс орны ретінде пайдаланылады. Аудандағы ең танымал Қап-Қутан үңгірі 57 шақырымға созылып, жергілікті тұрғындар ғасырлар бойы мал қорасы ретінде пайдаланған. Тарихы 1999 жылға дейін Чаршанга деп аталды. Бүгінде жергілікті теміржол стансасы (Термез-Атамұрат желісінде) осы атаумен аталады. Елді мекен 1925 жылы аудан орталығына айналды. 1957 жылдан бастап қалалық үлгідегі елді мекен болды. 2016 жылдан бастап қала мәртебесіне ие болды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Бұл салыстырмалы түрде жұмсақ климаты бар ауылшаруашылық аймағы. Негізгі өсірілетін дақылдар — дәнді дақылдар мен мақта. Дереккөздер
Аустрия-Грузия қатынастары

Аустрия-Грузия қатынастары — Аустрия және Грузия арасындағы екіжақты дипломатиялық байланыстар. Екі ел 1992 жылы дипломатиялық қатынастар орнатты, ал Грузия 1996 жылы Венада өз елшілігін ашты. Грузияның Грац қаласында құрметті консулдығы да бар. Аустрия Грузияда Венада тұратын резидент емес өкіл арқылы, сондай-ақ Тбилисидегі құрметті консулдық арқылы ұсынылған. Тарихы Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталар кезеңде Аустрия-Мажарстан басқа орталық державалармен бірге 1918 жылы Грузия Демократиялық Республикасының тәуелсіздігін алғашқы болып мойындады. Грузиядағы Аустрия-Мажарстанның алғашқы елшісі Георг фон унд цу Франкенштейн болды. 2008 жылғы соғыс кезінде Аустрия сыртқы істер министрі Урсула Плассник БҰҰ резолюциясын ескере отырып, Ресейді Грузияның аумақтық тұтастығын құрметтеуге шақырды. Ол сонымен қатар Ресейдің әскери араласуы оны Батыстың сенімді серіктесі ретіндегі беделін айтарлықтай әлсіреткенін айтты. Екіжақты келісімдер Төмендегідей екіжақты келісімдер бар: * Грузия және Аустрия Республикасы арасындағы екіжақты сыртқыэкономикалық байланыстар туралы келісім * Грузияның ішкі істер министрлігі және Аустрия Республикасының федералдық ішкі істер министрлігі арасындағы өзара түсіністік туралы меморандум * Аустрия федералдық үкіметі және Грузия үкіметі арасындағы әуе қатынасы туралы келісім * Грузия үкіметі және Аустрия Республикасы үкіметі арасындағы инвестицияларды қолдау және өзара қорғау туралы келісім * Грузия үкіметі және Аустрия Республикасы үкіметі арасындағы қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісім * Аустрия федералдық үкіметі және Грузия үкіметі арасындағы әуе қатынасы туралы келісімге өзгерістер енгізу туралы хаттама Ресми сапарлар Төмендегідей ресми сапарлар болды: * 19–21 қаңтар 2006 — Грузия сыртқы істер министрі Гела Бежуашвили посткеңестік елдердегі демократияны дамыту бойынша «Еуропалық стратегиялар» тақырыбындағы Халықаралық конференцияға қатысу үшін Венаға барды * 22–26 ақпан 2006 — Грузия парламентінің спикері Нино Бурджанадзе Аустрияға сапар жасады * 26–29 наурыз 2006 — Грузия премьер-министрі Зураб Ногаиделидің Аустрияға жұмыс сапары * 4–5 мамыр 2006 — Грузия ішкі істер министрі Иванэ Мерабишвилидің Аустрияға сапары * 27 қазан 2006 — Грузия премьер-министрі Зураб Ногаиделидің Аустрияға сапары Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.bmeia.gv.at/aussenministerium/aussenpolitik/voelkerrecht/staatsvertraege/bilaterale-staatsvertraege.html?dv_staat49&modecountry&submit1&vb_vp_id51&cHash=bfe7ff1cf5 Аустрия сыртқы істер министрлігі: Грузиямен екіжақты келісімдер тізімі] * [https://web.archive.org/web/20080903230748/http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id332&lang_idENG Грузия сыртқы істер министрлігі: Аустриямен қатынастар жөнінде]
Егіндікөл (бекет)

Егіндікөл — Қазақстанның Ақмола облысы, Бұланды ауданындағы темір жол айрығы (станциясы). Қазақстан Темір Жолының (ҚТЖ) Астана өңірлік филиалының Астана бөлімшесінің құрамына кіреді. Айрық Нұр-Сұлтан — Қостанай бағытындағы біржолды темір жол желісінде орналасқан. Ең жақын ірі темір жол торабы — Астана-1 станциясы. Тарихы Егіндікөл айрығы Кеңес Одағы кезеңінде, Орал — Новосибирск тар магистралінің бір бөлігі болған бұл желінің дамуына байланысты пайда болған. Атауы маңындағы Егіндікөл көлінен (қаз. Егінді — егінші, көл — көл; шамасы, «егіншілер көлі» деген мағынада) алынған. Станция негізінен аймақтағы ауыл шаруашылық өнімдерін (астық, мал) тасымалдауға арналған болуы мүмкін. Орналасуы және сипаты Станция Ақмола облысының солтүстік-батыс бөлігінде, орманды-далалы белдемде орналасқан. Бұл кішігірім торап, оның инфрақұрылымы негізінен жолаушылар пойыздарын (қалалық және аймақтық бағыттағы) қабылдауға және жүк операцияларын (әсіресе вагондарды тіркеу мен ажырату) жүргізуге бағытталған. Тұрақты тұрғындар саны аз, негізгі қызметкерлер темір жолшылар болып табылады. Маңызы Көлік торабы ретінде: Егіндікөл айрығы Астана мен Қостанай аймақтары арасындағы темір жол қатынасының бір тоғы болып табылады. Ол жергілікті тұрғындардың қалалық және аймақтық байланыс желісіне қосылуын қамтамасыз етеді. -Экономикалық маңызы: Ауданның ауылшаруашылық кешені үшін жүк тасымалының (әсіресе астық тасымалдау маусымында) рөлін атқаруы мүмкін. -Логистикалық маңыз: Астана агломерациясына таяу орналасуына байланыстан ол логистикалық тізбектердің кішігірім бөлігі болып саналады. Қазіргі жағдайы Егіндікөл айрығы жұмыс істейді, бірақ ол ірі темір жол тораптары сияқты аса белсенді емес. Күнделікті пойыздардың көпшілігі жолаушылар пойыздары болып табылады. Станция ҚТЖ ұстанымы бойынша шағын айрықтарды техникалық және технологиялық жаңарту бағдарламасы аясында дамуда. Дереккөздер «Қазақстан темір жолдары». Қазақстан Темір Жолы (ҚТЖ) АҚ ресми сайты. Темір жол желілерінің карталары мен бөлімшелер туралы ақпарат. https://railways.kz Темiр жол станцияларының анықтамалығы. КСРО және ТМД елдерінің темір жол станциялары мен айрықтары туралы деректер жинағы (электронды нұсқа). http://www.railwagonlocation.com/ «Географиялық атаулар». Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тіл комиссиясының порталы. Топонимдердің мағынасын түсіндіру. https://til.gov.kz «Ақмола облысы. Энциклопедиялық анықтамалық». Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2004. Облыстың географиясы, тарихы және инфрақұрылымы туралы жалпы ақпарат. OpenStreetMap геожүйесі. Егіндікөл айрығының координаттары мен орналасу картасы. https://www.openstreetmap.org
Константинополь патриархы

Константинополь Бүкіләлемдік патриархы (, Oikoumenikós Patriárchēs) — Константинополь архиепископы, Шығыс православие шіркеуін құрайтын әр православ автокефалиялы шіркеу басшыларының арасындағы primus inter pares (теңдер арасындағы тұңғышы), бүкіл дүние жүзіндегі шығыс православтардың өкілі және рухани басшысы. Бүкіләлемдік термині Халкидон жиналысының 28-канонынан негіз алады. Патриархтың Тағы қызметін атқаратын Константинополь православие шіркеуі — әлемдегі ең шыдамды институттардың бірі, әлем тарихында ірі рөлге ие. Ежелгі тарихта Бүкіләлемдік патриархтар христиандықтың таралуына жауапты еді, доктрина жайлы түрлі дауларды шешетін еді. Ортағасыр кезінде олар Шығыс православие шіркеуінің істеріне жауап беретін, православ әлемінің саясатына араласатын, православиенің славяндарға таралғанын қадағалайтын. Шіркеудегі, діндарлар арасындағы ықпалын жоғалтпаған заманауи патриархтар қазір экуменизмге, дінаралық «диломатияға» араласады, қайырымдылықпен, православ дәстүрін қорғаумен айналысады. Бүкіләлемдік патриарх Апостол Андрейдің ізбасары делінеді. Лауазымның қазіргі иесі — I Варфоломей, тақтың 270-иегері. Титулы Бүкіләлемдік патриарх «(есімі), Құдай рақымымен Константинополь мен Жаңа Рим архиепископы және Бүкіләлемдік патриарх» титулына ие. Православие шіркеуіндегі мәртебесі Константинополь Бүкіләлемдік патриархы — теңдер арасынан бірінші, өзгеше айтқанда Шығыс Православие епископтарымен де-юре теңқұқылы болса да, арасынан нөмір бір тұлға. Ол православ примастары мен епископтарының әр кездесуіне өзі, не делегат арқылы төрағалық етеді және Православие одағының, әсіресе өзге христиандармен экуменистік келіссөз барысында, басты өкілі қызметін атқарады. Оның өзге патриархтар, не автокефалиялар үстінен ешқандай заңи мәртебесі жоқ және ол, өзге примастардай, керек болғанда синодты шақырта алады. Бүкіләлемдік патриарх деген ерекше титулы арқылы ол кейде Православие әлемінің рухани басшысы делінеді, алайда бұл — патриархтың ресми титулы емес және патриархаттың ғылыми еңбектерінде айтылмайды. Православие шіркеуі толығымен орталықсыз: оның еш орталық әкімшілігі, басшысы, басты епископы жоқ. Оны Католик шіркеуінен дәл осы иерархиясыздығы ерекшелейді. Православие шіркеуінің каноны, даулары мен ережелеріне жалғыз адам емес, синод жауапты. «Бүкіләлемдік патриарх», «Теңдердің тұңғышы» титулдары тек құрмет белгісі ретінде қолданылады; Патриарх тек өзінің константинопольдік шіркеуіне ғана билік етеді. Оның нақты лауазымы — Константинополь православие шіркеуінің патриархы. Константинополь шіркеуімен қатар тағы он үш автокефалиялы және бірнеше автоном шіркеу бар. Ол Бөлінбеген Шіркеудің Пентархиясын құрған бес ежелгі шіркеудің арасындағы төрт православиелік шіркеудің ең ағасы болып саналады, бірақ ең көнесі емес. Константинополь православие шіркеуінің басшысы ретінде патриарх «Жаңа Рим, Константинополь архиепископы» ретінде белгілі. Дереккөздер Тағы қараңыз *Константинополь патриархтарының тізімі
Моше Гирш

Моше Гирш (, ; 1927 жыл, Нью-Йорк – 2 мамыр 2010 жыл, Иерусалим) — еврей активисі мен палестиналық саясаткер. Гирш бір кезде Нетурей карта ұйымына басшылық етті және ФАТХ бастаған Палестина ұлттық әкімшілігінде «Еврей істері министрі» болды. Ол Нетурей карта негіздеушісі Аарон Кацнельбогеннің күйеу баласы еді. Нью-Йоркте туған ол кейін Иерусалимге көшті, бірақ Палестина президенті Ясир Арафатпен жақсы байланысын жалғастыра берді. Гирш Арафаттан Нетурей карта мүшелеріне Палестина әкімшілігінің төлқұжаттары жасалғанда берілсін деп сұраған болатын. Ол Израиль төлқұжатын алудан және Израиль азаматтығынан толығымен бас тартқан. 2004 жылғы Арафаттың өлімі мен 2006 жылғы палестиналық парламент сайлауындағы ХАМАС жеңісінен кейін ол жаңа үкіметті қос қолдап қолдады. Ол кейін Рамалладағы Үкімет үйіне сапар да жасады. Өз өмірі Гирштің үш баласы болды. Оның тұңғыш баласы раввин Меир Гирш еді. Меир Альцгеймер ауруымен ауырған әкесінің көптеген міндеттерін кейін өз мойнына алған болатын. Өлімі Гирштің өлімінен кейінгі шивасына ФАТХ-тың түрлі жоғары шенді өкілдері, соның ішінде губернатор Аднан Әл-Хусайни, Хатем Әбділқадыр мен Біләл А-Натша қатысты. Дереккөздер Сыртқы сілтемелері * [https://web.archive.org/web/20061211111351/http://www.nkusa.org/ Нетурей карта International]
Дін ілімі докторы

дін ілімі докторы]] Дін ілімі докторы (Дін оқуы докторы; D.D., , , , ThD, , ThD) — теология саласындағы жоғары ғылыми дәреже. Термин көбіне ағылшын тілді әлемде қолданылады. Ұлыбритания мен Ирландияда D.D. — жоғарырақ дәрежелі докторантура; ол көбіне докторантура сыртынан да ерен еңбек пен ерекшелік көрсеткен дінтанушыларға беріледі. Америка Құрама Штаттарында ол, көбіне, — құрметті докторантура. Католик университеттерде D.D. орнына киелі дін ілімі докторантурасы беріледі; D.D. кейде құрметті докторантура ретінде беріледі. Дереккөздер
Мағданлы

Мағданлы — Түрікменстанның Лебап уәлаятының Көйтендақ атырабындағы қала. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Мағданлы халқының саны 64 845 адамды құрады. Географиялық сипаттамасы Мағданлы қаласы Кутитангтау тауларының етегінде, уәлаяттың әкімшілік орталығы Түрікменабаттан 260 шақырым жерде орналасқан. Қала Атамұрат-Термез желісіндегі Мұқрыдан басталатын теміржол желісінің соңғы нүктесі болып табылады. Тарихы 1992 жылға дейін Мағданлы Гаурдак ауылы ретінде белгілі болды. Қаланың атауы 2002 жылдың 8 қыркүйегінде Мағданлыға өзгертілді. 2017 жылдың 25 қарашасында Мағданлы «аудан мәртебесіндегі» қаладан ауданға бағынатын қалаға дейін төмендетілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Қалада калий тыңайтқыштарын шығаратын зауыт жұмыс істейді және өз өнімдерін шығарады. Мағданлының жер қойнауы калий тұзы кен орындарына бай, бұл ауыл шаруашылығын жеткілікті калий тыңайтқышымен қамтамасыз етеді. Аймақтың негізгі ресурсы болып табылатын табиғи күкірт айналасындағы аумақта өндіріледі. Сонымен қатар, осы жерден целестин кен орны табылды. Кеніштен стронций сульфаты (целестин), тұз және гипс өндірілді. Полиметалл кен орны да игерілді. Бүгінгі Мағданлының геологиялық барлау топтары минералды кен орындарын іздеуді және барлауды жалғастыруда. Дереккөздер
Жұлдыз күмбезтамы

Жұлдыз күмбезтамы (XVIII ғасырдың ІІ жартысы) – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Мұнайлы ауданы, Батыр ауылынан 35 км оңтүстік-шығыс бағытта орналасқан. Кезеңі XVIII ғасырдың ІІ жартысы. Сипаты Ескерткіш 2004 жылы "Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы" мемлекеттік мекемесі қызметкерлерімен зерттелген. Мұнда ерекше көзге түсер (өлшемі 4,60×4,50 м), биіктігі 3,60 м болатын 1 бөлмелі құрылыс, шаршы жоспардағы кесене. Ескерткіш дəстүрлі көлемдегі үйлесімде, екі элементті – призматикалық көлемге ие, бал арасының омарта ұясына ұқсас өрнекті жалған күмбезді етіп, шала өңделген кесектерден қаланған. Күмбездің найзатаспен түйінделген тұсы қираған. Қабырғаның басты қасбеті оңтүстікке бағытталып, есік қуысымен де ерекшеленген. Есік жақтауына таяу "Қосай, Сүйіндік, Қожабек ұлы Маңдай мен Жұлдыз осында жатыр, өмір сүрген жылдары (1743-1806) – деген жазуы бар тас қойылған жəне онда тас қойған Қарауылбек" - деп жазылған. Ескерткіш 2004 жылы мемлекеттік тіркеуге алынған. Дереккөздер
Көкжал бекінісі

Көкжал бекінісі – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Мұнайлы ауданы, Баянды ауылынан 40 км шығыс бағытта орналасқан. Кезеңі ХVI-ХVII ғасырлар. Сипаты Ескерткіш нысан 2006 жылы "Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы" мемлекеттік мекемесі қызметкерлерімен анықталған. Бекініс Қарақия ойпатының шығыс ернеуінің ұзын мүйіс тəрізді шығыңқы жерінде орналасқан. Ұзындығы 110 м бекініс қабырғасы мүйіс тəрізді шошақтың біраз бөлігін қалқалап тұр. Қабырғаның орташа биіктігі 2 м, кейбір тұсында 3 м, қабырғаның ені 1,5-1,8 м, екі қатар өру тəсілімен ортасы қотыр таспен толтырылған. Қабырғасы ирек пішінді, мұнаралары жоқ. Қабырғаның ішкі жағынан қабырға үстіне шығатын сатылы, оқ атар "ұя"-қуыстар орнатылып, ортаңғы тұсында доға тəрізді төмпек болып көрінеді. Бұл "ұяшықтар" саны − 18. Батыс жағына қарай қабырға құзға таяп, сол маңнан ені 1,5 м өтетін жол қалдырылған. Мүйістің батыс ернеуіне қарай, бекіністің ішкі жағымен жүретін арнайы соқпақ бар. Қабырғаға қаланған тастардың бетіне 2 жерден ортағасырлық таңба бар екені анықталды. Көтерме етіп жиналған материал жоқ. Нысан 2004 жылы мемлекеттік есепке алынған. Дереккөздер
Мақтұмқұлы (қала)

Мақтұмқұлы — Түрікменстанның оңтүстік-батысындағы Балқан уәлаятындағы қала. Мақтұмқұлы атырабының әкімшілік орталығы. Қала халқының саны: 8 412 адам. Географиялық сипаттамасы Мақтымқұлы ауылы Балқан уәлаятының оңтүстік-шығысында, Копетдаг тауларының (тау жыныстарының ерекше түсіне байланысты Ай таулары деп аталады) оңтүстік сілемдерінің арасында, Сұмбар өзенінің аңғарында орналасқан. Құрғақ тропикалық климатқа қарамастан, таулар жазда солтүстіктің ыстық ауасынан, ал қыста суық ауа массаларынан аңғарды қорғайды. Тарихы Ежелгі уақытта ауылдың орнында Иранға баратын жолды бақылайтын Қара-Қала бекінісі болған. «Ескі бекініс» көбінесе Ганлы-Қала деп аталған, бұл «қанды бекініс» дегенді білдіреді, себебі түркімендер мен парсылар оны иелену үшін жиі аяусыз шайқасты. Кейінірек ол Қара-Қала (Қара бекініс) деп аталды, ал қазіргі атауы 2005 жылы осы аймақтың тумасы, 18 ғасырдағы түрікмен ақыны Мақтұмқұлының құрметіне берілген. Ауылда оған ескерткіш орнатылған. Қазіргі Мақтұмқұлының халқы негізінен түрікмен Гөклен және Нохурли руларынан шыққан. 2016 жылдың мамыр айында оған қала мәртебесі берілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Мақтұмқұлы — тамақ және жеңіл өнеркәсіптері бар субтропикалық ауылшаруашылық аймағының орталығы. Бұл аймақ негізінен бау-бақша және мал шаруашылығымен айналысады. 1920 жылдары генетик және селекционер академик Николай Вавилов Бүкілодақтық өсімдік шаруашылығы институты үшін субтропикалық дақылдардың тәжірибелік питомнигін құрды. Жеміс өсімдіктерінің алуан түрлілігімен ерекшеленетін жергілікті бақтар мен плантациялар мекннің мақтанышы болып табылады. Мақтұмқұлы айналасындағы жоталар мен аңғарларды алып жатқан Сюнт-Хасардаг табиғи қорығының бас кеңсесі Мақтымқұлыда орналасқан. Ол 1977 жылы Копетдаг табиғи қорығының филиалы ретінде құрылған, бірақ екі жылдан кейін Батыс Копетдагтың бірегей экожүйелерін қорғайтын тәуелсіз қорыққа айналды. Дереккөздер
Үшқұю қонысы

Үшқұю қонысы (неолит дəуірі) – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Мұнайлы ауданы, Баянды ауылынан 47,6 км шығыс бағытта орналасқан. Кезеңі Неолит дəуірі. Сипаты Ескерткішті 2006 жылы "Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы" мемлекеттік мекемесі қызметкерлері ашқан. Үшқия (Қарақия ойпатының шығыс ернеуі тұсында) арна басының оңтүстік-батыс ернеуінде таяу еңістің ер-тоқым тəрізді қыраттың оңтүстік бетінде орналасқан. Қоныстың оңтүстік жағында шаруашылық аймағы бар диаметрі 6 м шеңбер түрінде салынған тұрғын-жай қалдығы бар. Жер бетінде 150 м ² алаңда шақпақтас артефактілері жиі кездеседі. Өндірістік сипаты пластиналық, шеттік қырғыш пен кескіштер көп-ақ. Жер бетінен табылған заттық бұйымдарды жинау іске асырылмаған. Дереккөздер
(498) Токио

(498) Токио — Негізгі белдеудегі бір ірілеу металды астероид. Оны 1902 жылы 2 желтоқсанда Огюст Шарлуа Ницца обсерваториясында ашқан деп бекітілді. Шын мәнінде, 1900 жылы Син Хираяма ашқан, бірақ астероид орбитасын қағазға түсіре алмаған. Бұны білгенде, Шарлуа астероидқа ат қою құқығын Хираямаға берген. Осылай астероид Токионың құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500) * (727) Ниппония
(489) Комачина

(489) Комачина — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1902 жылы 2 қыркүйекте Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Италиядағы Комачина атты көлдің ішіндегі аралдың атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(488) Креуса

(488) Креуса — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1902 жылы 26 маусымда Макс Вольф және Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(487) Венеция

(487) Венеция — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1902 жылы 9 шілдеде Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Италиядағы Венеция қаласының атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(486) Кремона

(486) Кремона — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1902 жылы 11 мамырда Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Италиядағы Кремона қаласының атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(485) Генуя

(485) Генуя — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1902 жылы 7 мамырда Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Италиядағы Генуя қаласының атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(484) Питтсбургия

(484) Питтсбургия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1902 жылы 29 сәуірде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Сол кезде озық астрономиялық құрылғыларды жасап шығарумен белгілі болған Америкадағы Питтсбург қаласының құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
Иван Панфилов атындағы көшесі (Астана)

Иван Панфилов көшесі.Иван Панфилов көшесі — Астана қаласының Сарайшық ауданында орналасқан. Н.Нұрмақов көшесінен басталып,Ш.Қалдаяқов көшесінде аяқталып, Ж.Нәжімеденов көшесіне айналады. Тәуелсіздік, Қ.Бекқожин, А.Байжанбаев, Ұ.Құлымбетов, Қ.Аманжолов, М.Сағдиев, Қ.Оразалин, А.Набиев, Б.Ашимов, О.Мұхамеджанов, К.Мырзабеков, С.Нұрмағамбетов, Ф.Карибжанов көшелерімен қиылысады. Ұзындығы — 3400 м. Иван Панфилов (1893—1941) — КСРО қаһарманы. Ұлы Отан соғысы кезінде қаза тапты, әскери қайраткер, генерал-майор (1940), Кеңес Одағының Батыры (12.4.1942). Бірінші-дүниежүзілік соғысқа, 1918 – 1920 жылы Азамат соғысына қатысып, 25-атқыштар дивизиясында взвод, рота командирі болды
(483) Сеппина

(483) Сеппина — Кибела тобына кіретін астероид. Оны 1902 жылы 4 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. (482) Петринаны сияқты өз итінің атымен атады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(482) Петрина

(482) Петрина — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1902 жылы 3 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Өз итінің атымен атады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500) * (483) Сеппина
(481) Эмита

(481) Эмита — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1902 жылы 12 ақпанда Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(480) Ганза

(480) Ганза — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 21 мамырда Макс Вольф және Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ортағасырлық неміс және басқа еуропалық қалалардың сауда бірлестігі болған Ганза одағы атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(479) Капрера

(479) Капрера — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 12 қарашада Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Сардинияға жақын орналасқан кішігірім аралдың атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(478) Тергест

(478) Тергест — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 21 қыркүйекте Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Италиядағы Триест қаласы атауының көне нұсқасымен аталды. Бұл — Карнераның туған қаласы. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(477) Италия

(477) Италия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 23 тамызда Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Өз туған елі Италияның құрметіне орай атады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(476) Гедвиг

(476) Гедвиг — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірі астероид. Оны 1901 жылы 17 тамызда Луиджи Карнера Гейдельберг обсерваториясында ашты. Швед-дат астрономы Сванте Стрёмгреннің әйелі есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(474) Пруденция

(474) Пруденция — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 13 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ақылдылықты білдіретін латынша сөзбен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(473) Нолли

(473) Нолли — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1901 жылы 13 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Оның жанұясында қолданыста болған еркелету сөзімен аталды. Бұл астероид ашылғаннан кейін 1987 жылға шейін жоғалған астероид болып саналды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
(475) Окльо

(475) Окльо — Марс орбитасын қиып өтетін астероид. Оны 1901 жылы 14 тамызда Делайл Стюарт Перуде орналасқан Арекипа обсерваториясында ашты. Бұл Оңтүстік жартышардан ашылған алғашқы астероид болды. Инктертердің бірінші патшайымы болған Мама Окльоның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (401—500)
Аустрия-Қытай қатынастары

Аустрия-Қытай қатынастары — Аустрия мен Қытай арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Тарихы Аустрия-Мажарстан Сегіз ұлт альянсының құрамында болып, Ихэтуань көтерілісін басуға қатысқан. Қорытынды хаттамаға қол қойғаннан кейін, альянс мүшелері сияқты, Тяньцзиньнен концессия алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі ел қарама-қарсы одақтардың құрамында болды: Аустрия-Мажарстан Орталық державалар қатарында, ал Қытай Антантаның жағында соғысқа қатысты. Мемлекеттер соғыс жағдайында болды. Қытай Республикасы майданға әскер жібермегенімен, одақтастарына жүз мыңдаған жұмысшы жөнелтті. Қытай сондай-ақ Аустрия-Мажарстанның Тяньцзиндегі концессиясын жойды. Соғыста Орталық державалардың жеңілісінен кейін, Қытай Республикасы Аустриямен Сен-Жермен шартына қол қойды. Аустрия Қытай Халық Республикасын ресми түрде 1971 жылғы 28 мамырда таныды. 2018 жылғы сәуірде Аустрия мен Қытай ынтымақтастықты дамыту және Аустрияның «Бір белдеу, бір жол» бастамасына қосылуы жөніндегі келісімге қол қойды. Дипломатиялық өкілдіктер * Аустрияның Қытай астанасы Бейжіңде елшілігі бар. * Қытайдың Аустрия астанасы Венада елшілігі бар. Дереккөздер
Мұрғап

Мұрғап — қала, Түрікменстанның Мары уәлаяты Мұрғап атырабының орталығы. Қала халқы 10 000 адамды құрайды. Географиялық сипаттамасы Мары уәлаятыының орталығында, Марыдан оңтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым жерде, Мұрғап өзенінің атырауының орталық бөлігінде орналасқан. Қаланың Мары-Серхетабад желісінде теміржол стансасы бар, ал Марыдан оңтүстікке қарай Ауғанстан шекарасына апаратын A388 тас жолы Мұрғап арқылы өтеді. Тарихы Қала Мұрғап өзенінің атымен аталған. Халықтық этимологияда «Мұрғап» сөзі түрікмен тіліндегі «мур» түбірінен шыққан, яғни «су» дегенді білдіреді, сөзбе-сөз «су тамшылары» немесе «жаңбыр тамшылары» деп аударылады. Кеңестік кезеңде сол кездегі қала үлгісіндегі елді мекен Иосиф Сталиннің құрметіне Сталино деп аталды. 1961 жылы Кеңес Одағының астанасы Мәскеудің құрметіне бұл атау Московский, кейінірек Мұрғап болып өзгертілді. 2016 жылдан бастап қала мәртебесін алды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Кеңес дәуірінде мұнда асфальт және кірпіш зауыттары болған, ал 1974 жылы мақта өңдеу зауыты салынған. Мұрғап агроөнеркәсіптік қоныс болып саналады, онда аймақтағы дәстүрлі мақта тазалау зауытынан басқа, құрылыс индустриясы кәсіпорындары жұмыс істейді. Дереккөздер
Аустрия-Колумбия қатынастары

Аустрия-Колумбия қатынастары — Аустрия мен Колумбия арасындағы дипломатиялық байланыстар. Дипломатиялық қатынастар 1920 жылы орнатылды, алайда Аустрияның Құрметті консулдықтары Богота мен Барранкильеде шамамен 1870 жылдан бастап жұмыс істеп келген. Аустрия 2012 жылғы тамызға дейін Боготада елшілік ұстап тұрды, содан кейін бұл міндеттерді Швейцария елшілігі атқара бастады. Дегенмен, елде бес құрметті консулдық сақталған: Барранкилье, Кали, Картахена, Медельин және Сан-Андрес қалаларында. Колумбияның Аустрия астанасы Венада елшілігі бар. Екіжақты келісімдер Аустрия мен Колумбия арасында күшінде тұрған бір келісім және бір өзара түсіністік туралы хаттама бар. Бұл құжаттар 40 жылдан астам уақыт бұрын жасалған: * Аустрия Республикасы мен Колумбия Республикасы арасындағы визалық төлемдерді жою туралы келісім, 1974 жылғы 22 қазанда Боготада қол қойылған. * Аустрия Республикасының Сыртқы істер министрлігі мен Колумбия Республикасының Сыртқы істер министрлігі арасындағы жоғары деңгейдегі консультациялар жөніндегі өзара түсіністік туралы хаттама, 1999 жылғы 6 наурызда Венада қол қойылған. Экономикалық байланыстар Аустрия Федералдық экономикалық палатасының Боготада сауда офисі жұмыс істейді; ол Венесуэладағы Каракас қаласында орналасқан Аустрияның сауда комиссиясына бағынады. 2003 жылғы мәлімет бойынша, Аустрия мен Колумбия арасындағы екіжақты сауда көлемі 24,44 млн АҚШ долларына жетті. Мәдени байланыстар Атақты ботаник және дәрігер Николаус Йозеф фон Жакен (1727–1817) 1755–1759 жылдары зерттеу сапарларын жүргізіп, нәтижесінде Колумбияның Атлант жағалауларына дейін барған. Карл Бруннер (1887–1960) Боготаның қазіргі қала құрылысы келбетінің негізін қалаушылардың бірі саналады; ол бұл қалада 1930-жылдары жұмыс істеді. Герардо Райхель-Долматофф (1912–1994) Колумбиядағы мәдени антропология мен этнологияның негізін қалаушылардың бірі болды. Фриц Блодек (1905–2001) тұрғын және өндірістік мақсаттағы 150-ден аса ғимарат жобалап, әсіресе Медельинде еңбек етті. Кітап сатушы және журналист Ганс Унгар (1916–2004) Боготаның интеллектуалдық және мәдени өміріне бағытталған Орталық кітапхананы құрды. Сілтемелер * [http://www.bmeia.gv.at/aussenministerium/aussenpolitik/voelkerrecht/staatsvertraege/bilaterale-staatsvertraege.html?dv_staat83&modecountry&submit1&vb_vp_id84&cHash=57995ce19d Аустрия Сыртқы істер министрлігі: екіжақты келісімдер тізімі] * [http://www.bmeia.gv.at/index.php?id69451&L0 Аустрия елшілігі (Богота)] * [https://web.archive.org/web/20160125200642/http://www.embcol.or.at/index_eng.htm Колумбия елшілігі (Вена)] * [http://www.austria-colombia.org/ Аустрия–Колумбия қоғамы]
Сақар (қала)

Сақар — Түрікменстанның Лебап уәлаяты, Саят атырабындағы қала. Қала халқының саны 4518 адамды құрайды. Географиялық сипаттамасы Сақар кенті Лебап уәлаятының орталығында, Әмударияның сол жағалауында орналасқан. Ол уәлаяттың астанасы Түрікменабаттан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км жерде, онымен автомобиль жолы арқылы байланысады. Сақардан алыс емес жерде, Әмудария аңғары бойымен Түрікменабаттан Керкичиге дейін теміржол өтеді. Ел астанасы Ашхабадтан қашықтығы шамамен 700 км. Тарихы Ауыл 1938 жылы аудан орталығына айналды. Ол Сакар ауданының құрамына кірді және оның әкімшілік орталығы болды, ол таратылғаннан кейін 2017 жылдың 25 қарашасында Түрікменстан Парламентінің шешімімен Саят атырабының құрамына енді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Мақта тазалау зауыты. Дереккөздер
Аустрия-Моңғолия қатынастары

Аустрия-Моңғолия қатынастары — 1963 жылғы шілдеде орнатылған Аустрия мен Моңғолия арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Тарихы Дипломатиялық қатынастар Аустрия мен Моңғолия арасында 1963 жылғы шілдеде орнатылды. Экономикалық қатынастар 2005 жылғы Аустрия-Моңғолия арасындағы тауар айналымы 1,0 млн АҚШ долларын құрады. 2010 жылы екіжақты сауда көлемі 4,4 млн долларға жетті. ал 2010 жылы бұл көрсеткіш 3,6 млн долларға дейін өсті. Дереккөздер
Аустрия-Сауд Арабиясы қатынастары

Аустрия-Сауд Арабиясы қатынастары — Аустрия мен Сауд Арабиясы арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Аустрия мен Сауд Арабиясы арасындағы дипломатиялық қатынастардың басталуы 1880 жылғы 7 шілдеге жатады, сол кезде Джиддада (ол кезеңде Осман империясының билігінде болған) Аустрияның консулдығы ашылды. Екі мемлекет арасындағы ресми және тікелей дипломатиялық қатынастар 1957 жылғы 10 қыркүйекте орнатылды. Бүгінде Аустрияның Сауд Арабиясының астанасы Эр-Риядта елшілігі бар, ал Сауд Арабиясының Аустрия астанасы Венада елшілігі жұмыс істейді. 2001 жылғы қазанда Аустрия президенті Томас Клестиль Сауд Арабиясына мемлекеттік сапар жасады. 2004 жылғы сәуірде Сауд Арабиясының тақ мұрагері Абдалла ибн Абдул-Азиз әл-Сауд Аустрияға мемлекеттік сапармен келді. 2006 жылғы наурызда Аустрия президенті Хайнц Фишер Сауд Арабиясына мемлекеттік сапар жасады. Аустрияның Сауд Арабиясындағы қазіргі елшісі — Георг Пёстингер (2019). Дереккөздер
Константинополь православие шіркеуі

Ресми Константинополь Бүкіләлемдік патриархаты делінетін Константинополь православие шіркеуі (, ) — диптихтегі бірінші (яғни ең құрметтелетін) автокефалиялық православ шіркеуі. Грек тілді әдебиетте жиі Мәсіхтің Ұлы шіркеуі делінеді. Он төрт, не он алты басқа автокефалиялық шіркеумен қатар ол Шығыс православие шіркеуін құрайды. Константинополь православие шіркеуіне Константинополь Бүкіләлемдік патриархы басшылық етеді. Оның қазіргісі күтушісі — патриарх I Варфоломей. Бұрынғы Шығыс Рим империясының астанасы ретіндегі тарихи орналасуына және қазіргі заманғы Шығыс православие шіркеулерінің көпшілігінің ана шіркеуі ретіндегі рөліне байланысты Константинополь Шығыс православие христиандығында ерекше құрметке ие. Шіркеудің орналасқан көршілестігінің атауы, Фанар кейде шіркеудің өзіне қолданылады. Ескертпелер Дереккөздер
Сақаршаға

Сақаршаға — Түрікменстанның Мары уәлаятындағы қала. Сақаршаға атырабының орталығы. Қала халқының саны: 4360 адам. Географиялық сипаттамасы Қала теміржол вокзалынан және Мары уәлаяты орталығынан 19 км қашықтықта орналасқан. Тарихы Қалалық үлгісіндегі мекен мәртебесі 1965 жылы берілді. Оның атауы 1993 жылы Сақаршаға деп өзгертілгенге дейін Сакар-Чага болды. Ол 2016 жылы қала мәртебесін алды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Сақаршағада кірпіш зауыты және Мары сүт зауытының филиалы орналасқан. Дереккөздер
Аустрия-Солтүстік Македония қатынастары

Аустрия-Солтүстік Македония қатынастары — Аустрия мен Солтүстік Македония арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Екі мемлекет арасындағы дипломатиялық қатынастар 1994 жылғы 23 желтоқсанда орнатылды. Аустрияның Скопьеде елшілігі бар, ал Солтүстік Македонияның елшілігі Венада орналасқан. Аустрия, Еуропалық одақтың мүше мемлекеті ретінде, Солтүстік Македонияның ұйымға кіру жөніндегі күш-жігерін қолдайды. Сондай-ақ Аустрия Солтүстік Македония үшін визалық режимді ырықтандыру процесін және 2009 жылғы Еуропалық комиссияның ЕО мен Солтүстік Македония арасындағы мүшелік жөніндегі келіссөздерді бастау туралы оң шешімін қолдады. Дереккөздер
Саят (Түрікменстан)

Саят — Түрікменстанның шығысындағы Лебап уәлаятындағы қала, Саят атырабының әкімшілік орталығы. Қала халқының саны: 20 491 адам. Географиялық сипаттамасы Ол Әмудария аңғарында, Түрікменабаттан 47 шақырым жоғары орналасқан, онымен автомобиль жол арқылы байланысады. Саяттың батыс шекарасын үлкен суару каналы құрайды, ал одан әрі Қарақұм шөлінің құмдары жатыр. Тарихы Кеңес дәуірінде ол қалалық үлгідегі кент және Түркімен КСР Шаржоу облысы Саят ауданының орталығы болды. 1939 жылдан бастап қалалық үлгідегі елді мекен, 2016 жылдан бастап – қала мәртебесін алды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Қалада мақта тазалау зауыты жұмыс істеді. Дереккөздер
Сейді

Сейді — Түрікменстанның Лебап уәлаяты, Дәнеу атырабындағы қала. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Сейді қаласының халқы 20 491 адамды құрады. Географиялық сипаттамасы Лебап уәлаятының орталық бөлігінде, Әмударияның сол жағалауында, Заунгуз үстіртінде (Заунгуз Қарақұм шөлінің шығыс шетіндегі биік аймақ), жасанды көл мен үлкен суару каналының жанында орналасқан. Сейді қаласы арқылы Түрікменабат-Үргеніш темір жолы және тас жол өтеді. Тарихы Сейді – жас қала. Ол 1973 жылы мұнай өңдеу зауытының құрылысы кезінде пайда болып, Нефтезаводск деп аталды. 1990 жылы ол классикалық түрікмен ақыны Сейітназар Сейдінің құрметіне өзгертілді. Экономикасы және әлеуметтік нысандары Қала Түрікменстанның екінші ірі мұнай өңдеу зауытының орталығы болып табылады. Сондай-ақ, онда газ, электротехника, мақта, тамақ және құрылыс өнеркәсібі бар. Көрікті орындары Орта ғасырларда Сейді қаласының маңында (Әмударияның оң жағалауында) бекініс болған, қазір ол қирандыға айналған. Қаланың тағы бір көрікті жері - Әмудария мемлекеттік табиғи қорығының мұражайы, оның бір бөлігі Сейді маңында орналасқан. Дереккөздер
Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев

Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев (16 қараша 1993, Дайыр ауылы, Зайсан ауданы, Шығыс Қазақстан облысы) — қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының жартылай қорғаушысы. Мансабы Өскемен футбол жүйесінің түлегі. Футбол мансабын 2012 жылы «Восток» клубында бастады. 2013 жылдың 13 шілдесінде Қазақстан Премьер-лигасындағы «Ордабасы» клубына қарсы ойында дебютке шықты. 2016 жылдың басында Қызылжарға ауысты. 2018 жылы «Ақтөбе» клубының ойыншысы болды. 2020 жылдың басында «Алтай» клубымен келісімшартқа қол қойды. Жетістіктері ;«Қызылжар» * Бірінші лиганың күміс жүлдегері: 2017 * Бірінші лиганың қола жүлдегері: 2016 Клубтық статистикасы
Асылбек Жанбекұлы Сейітқалиев

Асылбек Жанбекұлы Сейітқалиев (29 қаңтар 1992, Атырау) — қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының жартылай қорғаушысы. Мансабы Атырау футболының түлегі. Футбол мансабын 2011 жылы «Атырау» клубында бастады. 2011 жылдың 3 шілдесінде Қазақстан Премьер-лигасындағы «Қайсар» клубына қарсы ойында дебют жасады. 2015 жылдың басында Каспийге көшті. 2019 жылдың наурыз айында литвалық «Миния» клубының ойыншысы болды. 2019 жылдың жазында «Херена» клубымен келісімшартқа қол қойды. Клубтық статистикасы
Серахс

Серахс — Түрікменстанның Ахал уәлаятындағы қала, Сарахс атырабының әкімшілік орталығы. Географиялық сипаттамасы Ол Тежен өзенінің оң жағалауында орналасқан, ол жерде Иранмен мемлекеттік шекара болып табылады. Қаланың қарсысында ирандық тағы Серахс бар. Қоныста Тежен-Мешхед желісінде шекара өткелі және теміржол станцсасы бар. Тарихы Мекен өте ұзақ уақыт бойы адамдар мекендеген және суармалы егіншілік орталықтарының бірі болған Серахс оазисінде орналасқан. Оазистегі 120 ежелгі қоныстың ішіндегі ең ірісі Ескі Серахс (ауылдың шығыс шетінде орналасқан) болып саналады. Қоныс біздің заманымызға дейінгі 2-мыңжылдықта болған және 1832 жылы халық көтерілісі басылған кезде парсы әскерлерімен қиратылған. Жарты ғасырдан кейін (1884 жылы) қазіргі Серахс негізі қаланды. Бұл көпұлтты этникалық халқы бар Ресей империясының шекаралық қонысы болды, түркімендер 5%-дан аспайды, ал бұл халықтың жартысы орыс әскери қызметкерлері болды. Патшалық Ресей кезінде Серахс Каспий маңы облысындағы аудан орталығы болған. 1925 жылдан бастап Түркімен КСР-індегі аудан орталығы болды. Экономикасы және әлеуметтік нысандары 1996 жылдан бері Сарахс Иран-Түркіменстан шекарасындағы бақылау-өткізу бекеті және Теженнен Иранның Мешхед қаласына баратын жүк теміржолындағы вагондардың дөңгелектерін ауыстыру үшін қажет орын болып табылады. Көрікті орындары 2010 жылы Серахстың ескерткіштері, соның ішінде Ескі Серахс археологиялық кешені, Абул Фазл кесенесі және Меле Хайрам ғибадатхана кешені Түрікменстан үкіметінің «Түрікменстандағы Жібек жолының орындары» жобасының бөлігі ретінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра нысандарының алдын ала тізіміне енгізілді. Дереккөздер
Әсел Жұбанышқызы Жанасова

Әсел Жұбанышқызы Жанасова (8 шілде 1987, Алматы) — қазақстандық саясаткер, менеджер, 2025 жылдан бастап Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары. 2022—2025 жылдары Қазпошта акционерлік қоғамының басшысы болған. Өмірбаяны 1987 жылы Алматы қаласында дүниеге келген. 2005 жылы Республикалық физика-математика мектебін «Алтын белгімен» аяқтаған. 2010 жылы «Болашақ» халықаралық бағдарламасы бойынша Кембридж университетінде білім алған (компьютерлік ғылымдар саласы). 2014 жылы Кембридж университетінде магистратураны тәмамдаған. Сол жылы Мәскеу мемлекеттік университетінде «Executive Management» бағдарламасы бойынша оқыған. 2010—2014 жылдары Лондон қаласындағы Eurasian Natural Resources Corporation PLC компаниясының ақпараттық технологиялар жөніндегі маманы, Ақпараттық технологиялар басқармасының менеджері, Киберқауіпсіздік департаментінің директоры лауазымдарында қызмет атқарды. 2014—2016 жылдары Қазақстан Ұлттық банкінде жұмыс істеді: «Ұлттық банктің Банктік сервис бюросы» директорының кеңесшісі, Ұлттық банктің Цифрлық технологиялар департаменті директорының орынбасары болды. 2016—2017 жылдары «Зерде» ұлттық басқарушы холдингі» акционерлік қоғамына басшылық етті. 2017—2020 жылдары «Астана» халықаралық қаржы орталығында жұмыс істеді: 2017—2018 жылдары орталықтың басқарушысы Қайрат Келімбетовтің кеңесшісі, 2018—2020 жылдары орталықтың цифрлық технологиялар жөніндегі басқарушы директоры болды. 2020—2022 жылдары Сауда және интеграция министрінің орынбасары болды. 2022—2025 жылдары «Қазпошта» акционерлік қоғамын басқарды. Әсел Жанасованың басшылығы тұсында «Қазпошта» бірнеше жылдан бері алғаш рет шығыннан арылып, таза табысқа шықты. 2025 жылғы 8 маусымда Президенттің кеңесшісі, сол жылы 10 желтоқсанда Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары болып тағайындалды. Ол көлік-логистика саласының дамуына жауап береді. Отбасы Тұрмыста, 2019 жылы туған Ибрагим, 2022 жылы туған Әлім атты екі ұлы бар. * Күйеуі Кәрім Ғабитханұлы Жанасов — кәсіпкер, 1981 жылы туған. 2021 жылдан бастап квазимемлекеттік «Тау-кен Самұрық» компаниясының тәуелсіз директоры және директорлар кеңесінің төрағасы. Мәскеу мемлекеттік геологиялық барлау университеті мен Оксфорд университетінің түлегі. Кен өндірумен айналысатын «South mining» компаниясы бар. Анасы Сайра Жиенбаева (1962 жылы туған) — педагогика ғылымдарының докторы, профессор. Әкесі Жұбаныш Жиенбаев 2004 жылы ұшақ апатынан қайтыс болған. * Әкесінің бауыры Қуаныш Жиенбай (1952 жылы туған) — журналист, жазушы, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты. Дереккөздер
(587) Гипсипила

(587) Гипсипила — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 22 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі Грекиядағы Лемнос аралының патшайымы атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(586) Фёкла

(586) Фёкла — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 21 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі христиан әулиесі Икониялық Фёкланың есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(585) Билкис

(585) Билкис — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 16 ақпанда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Саба патшайымының арабша есімі нұсқасымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(584) Семирамида

(584) Семирамида — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 15 қаңтарда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ассириялық патшайым Семирамиданың құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(583) Клотильда

(583) Клотильда — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1905 жылы 31 желтоқсанда Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты. Аустриялық астроном Эдмунд Вейстің қызы есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(582) Олимпия

(582) Олимпия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1906 жылы 23 қаңтарда Август Копфф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі Грекияның қасиетті жері болып саналатын Олимпиянің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(581) Таунтония

(581) Таунтония — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1905 жылы 24 желтоқсанда Джоэл Меткалф Тонтон обсерваториясында ашты. Осы қаланың құрметіне орай атады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
(580) Селена

(580) Селена — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1905 жылы 17 желтоқсанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Астероидтың атауы оның 1905 SE деген уақытша белгілеуінен пайда болған болуы тиіс. Селена —бұл гректердің Ай құдайы. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (501—600)
Аустрия-Словакия қатынастары

Аустрия-Словакия қатынастары — Аустрия мен Словакия арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Екі елдің арасындағы мемлекеттік шекараның ұзындығы 105 км. Тарихы 1 қаңтар 1993 жылғы Чехословакияның ыдырауынан кейін Аустрия-Словакия дипломатиялық қатынастары орнатылды. Аустрия-Словакия қатынастары еуропалық интеграциядағы асимметрияны біртіндеп еңсеруімен сипатталады. Қазіргі кезде Словакия мен Аустрия Еуропалық одаққа, Шенген аймағына және Еуроаймаққа мүше. Аустрия Словакияның еуропалық интеграцияға бағытталған бастамаларын қолдады. 1996 жылы Аустрия Словакия экономикасындағы ең ірі инвестор болды. Алайда Аустрия билігінің ұстанымы Словакия үкіметін Ясловске Богунице қаласындағы Богунице атом электр станциясының екі блогын тоқтату туралы шешім қабылдауға мәжбүр етті. Аустрия Словакия экономикасындағы екінші ірі инвестор болып саналады және елде банктер, сақтандыру компаниялары мен кәсіпорындар ашады. Мыңдаған словакиялық студенттер Аустрия университеттерінде оқиды. Шамамен 40 000 Словакия азаматы Аустрияда жұмыс істейді, олардың көбі денсаулық сақтау саласында қызмет атқарады. 2013 жылы Аустрия мен Словакия ресми дипломатиялық қатынастардың орнауына 20 жыл толуын атап өтті, бұл олардың тату көршілік және достық сипаттағы қатынастарын айқындады. Дипломатиялық өкілдіктер * Аустрияның Братиславада елшілігі бар. * Словакияның Венада елшілігі бар. Сауда 2008 жылы екі ел арасындағы тауар айналымы 4,7 млрд еуро болды. 2009 жылы Аустрия Словакия экономикасына 81,8 млн еуро көлемінде инвестиция салды, ал Словакия тәуелсіздік алған уақыттан бері жиналған аустриялық инвестициялардың жалпы көлемі 3,819 млрд еуроға жетті. Бұл Аустрияны Словакиядағы шетелдік инвестиция көлемі бойынша 14,2% үлеспен екінші орынға шығарды. Словакияда шамамен 1600 аустриялық компания жұмыс істейді. Дереккөздер
Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев

Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев (1 қаңтар 1980, Биғаш ауылы, Көкпекті ауданы, Семей облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық мемлекет қайраткері. Семей қаласының әкімі (2025 жылдың 14 қазанынан бастап). Өмірбаяны 1980 жылы 1 қаңтарда Семей (қазіргі Абай) облысы, Көкпекті ауданы, Биғаш ауылында дүниеге келген. Білімі 2000 жылы Қазтұтынуодағы Семей аң-терісі колледжін «Экономика, бухгалтерлік есеп және талдау» мамандығы бойынша бітірген. Сондай-ақ, Тұран университетін «Бухгалтерлік есеп және аудит» (2005) және «Құқықтану» (2012) мамандықтары бойынша бітірген. 2021 жылы Мәскеу қаласындағы Ресей Федерациясы Президентінің жанындағы РХШжМҚА бітіріп, «Іскерлік әкімшілендіру шебері – Master of Business Administration (MBA)» біліктілігін алды. Еңбек жолы Еңбек жолын 2000 жылы «Крамдсбанк» АҚ Семей филиалының тарату комиссиясында несие қызметкері болып бастады. 2001-2013 жылдар аралығында Алматы қаласындағы «БТА Ипотека» АҚ әртүрлі лауазымдарда жұмыс істеді: * 2001-2002 жылдары — БЭК-кеңсесінің маманы; * 2002-2004 жылдары — кепілдікті процессинг және мониторинг бөлімінің басшысы; * 2004-2005 жылдары — несиелік қолдау және мониторинг басқармасы басшысы; * 2005-2009 жылдары — несие басқармасы басшысы; * 2009-2012 жылдары — несиеден кейінгі қызмет көрсету басқарма басшысы; * 2012-2013 жылдары — атқарушы директор. 2013 жылдың 25 ақпанынан 6 наурызына дейін — Алматы қаласы, «Темірбанк» АҚ Басқарма төрағасының кеңесшісі болды. 2013-2014 жылдары — Семей қаласындағы «Темірбанк» АҚ филиалының директоры лауазымынды жұмыс істеді. 2014-2021 жылдар аралығында «Қазақстан тұрғын үй құрылыс жинақ банкі АҚ (қазіргі «Отбасы» банкі)» әртүрлі лауазымдарды атқарды: * 2014-2016 жылдары — операциялар департаментінің директоры; * 2016-2017 жылдары — басқарушы директор; * 2017-2021 жылдары — басқарма төрағасының орынбасары. 2021-2022 жылдары — Алматы қаласындағы «Қазақтелеком» АҚ филиалы — Сервис фабрикасы бас директоры болып еңбек етті. 2022-2024 жылдары — Абай облысының қаржы басқармасы жетекшісі лауазымының міндетін атқарды. 2024-2025 жылдары — Көкпекті ауданының әкімі болып тағайындалды. 2025 жылдың 12 қазанында Семей қаласы әкімінің сайлауы өтті. Өзін-өзі ұсынған кандидат Ә.Н. Қожанбаев 89 441 дауыс жинады. Ол дауыстардың 77,1%-ын жинап, Қазақстандағы облыс орталығының алғаш рет халық сайлаған әкімі атанды. Дереккөздер
Зейтінлікөй

Зейтінлікөй (, Зәйтүнліауыл), кейде грек Айи-Теодори ескі атауымен белгілі Түркиядағы ауыл, ел батысындағы Гөкчеда аралында орналасқан және Чанаккале илінің Гөкчеада ауданына тиесілі. 2022 жылғы санақ ақпаратынша ауылда 179 адам тұрды. Тарихы және демографиясы Зейтінлікөй — Имброс аралындағы әлі де тұрғыны бар ең ескі елді мекендердің бірі. 2022 жылы ауылда жалпы 179 адам тұратын. 2007 жылы тұрғындары 86 еді. Ауылда грек бастауыш мектебі мен балабақшасы бар. Белгілі тұлғалары *Апостол (Христодулу) (1856–1917), Сере митрополиті *Варфоломей (Архондонис) (1940 жылы туған), Константинополь патриархы *Иаков (Кукузис) (1911–2005), Америка архиепископы *Спирос Меледзис (1906–2003), грек фотографы Дереккөздер
Нетурей карта

Нетурей карта (иудей-арамейше: , Nāṭōrē Qartāʾ, Қала қорғаушылары) — еврей антисионист ұйымы, 1938 жылы Иерусалимде негізделді, қазір көбіне Израиль мен Батыс әлемінде жұмыс істейді. Ұйымды ескі ишув мүшелері болған хареди еврейлер негіздеген болатын. Ұйымның мүшелері діни консерватизмі мен тұйық өмір салты үшін белгілі. Нетурей картаның саяси активизмі қазір негізінен Израиль мен Батыс елдерінде әрекет етеді, оған себебі — еврейлердің Мессия келгеніне дейін қуылуда болуы қажет деген діни сенімі. Нетурей карта мүшелері Израильдің құрылуы Құдайға қарсы болды деп санайды, себебі ол еврей қуылуын зайырлы түрде тоқтатты, сонымен бірге діни заңмен толық басқарылмайтын еврей мемлекетін негіздеді. Ұйым еврей халқын Киелі жерге тек Мессия ғана қайтара алады деп сенеді. Осылайша, ол Израильді мойындамайды және Израильдің легитимдігін мойындамайтын немесе оған қарсы ұйымдармен байланыс орнатады. Израиль-Палестина қақтығысына келетін болсақ, Нетурей карта Киелі жерде бір палестиналық мемлекет болсын дейді. Нетурей картаның ұстанымы танымал емес делінеді, тіпті харедим қатарында да. Сионизмге қарсы бірқатар ортодокс еврей қозғалыстары Нетурей картаны Иран үкіметімен, неонацистермен және Холокостты мойындамайтындармен қарым-қатынас орнатуға тырысқаны үшін бірнеше рет сынға алды, әсіресе Нетурей карта мүшелері 2006 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы мен халықаралық қауымдастықтың көп бөлігі айыптаған Холокосттың жаһандық көзқарасын қайта қарау жөніндегі халықаралық конференцияға қатысқаннан кейін. Дереккөздер