1924 жыл

Оқиғалар Қаңтар * 1 қаңтар – Мәскеуде «Қызыл жұлдыз» газеті шыға бастады. * 22 қаңтар - Рэмси Макдональд Біріккен Корольдіктің Лейбористік партиядан шыққан алғашқы премьер-министр болып тағайындалды. * 25 қаңтар - Француз Альпілерінде Шамониде 1924 жылғы алғашқы Қысқы Олимпиада ойындары ашылды. * 26 қаңтар - Петроград Ленинград деп өзгертілді. * 27 қаңтар – В.И. Ленин Қызыл алаңдағы мавзолейге жерленді. * 31 қаңтар – КСРО Кеңестерінің екінші съезі КСРО-ның алғашқы Конституциясын бекітті. Ақпан * 1 ақпан - Ұлыбритания КСРО-ны мойындады. * 7 ақпан - Италияның фашистік үкіметі Кеңес Одағын ресми түрде мойындады. * 8 ақпан ** АҚШ тарихындағы алғашқы газ камерасын қолдану арқылы өлім жазасы Невада штатындағы Карсон қалалық түрмесінде орындалды. Сотталған кісі өлтіруші Джи Чжон тығыздалған камерада синил қышқылымен өлім жазасына кесілді. ** Техас штатындағы Хантсвиллдегі мемлекеттік түрмеде бес тұтқынды (барлығы афроамерикалықтар) өлім жазасына кесті, бұл штатта электрлік орындық алғаш рет қолданылды. * 13 ақпан - Британия тарихындағы алғашқы ашық фашистік оқиға Лондондағы Сесил қонақ үйінде өтті, оған британдық фашистік және итальяндық жер аударылған қауымдастықтың шамамен 500 мүшесі қатысты. * 15 ақпан - Американдық әскерлер Гондурастағы азамат соғысқа араласа бастады. * 25 ақпан – Бұхара Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің пленумы Орталық Азиядағы ұлттық шекараны белгілеу бастамасын мақұлдады. * 29 ақпан - Аустрия мен КСРО арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады. Наурыз * 3 наурыз – Мұстафа Кемал басқарған Түркия Республикасының ұлы ұлттық мәжілісі Осман халифатын құлатты, VII ғасырдан бері жүрген халифаттың тарихына нүкте қойды. * 10 наурыз – Түркістан Коммунистік партиясының Орталық Комитеті Орталық Азиядағы ұлттық шекараны белгілеу бастамасын мақұлдады. * 25 наурыз - Грекияда екінші Грек Республикасы жарияланды. * 27 наурыз - Мюнхенде мемлекетке опасыздық жасады деген күдікпен сотталған Эрих Людендорф пен Адольф Гитлер соңғы сөз сөйледі. Сәуір * 1 сәуір - Адольф Гитлер 1923 жылғы Сыра төңкерісіне қатысқаны үшін Германиядағы Ландсберг түрмесінде бес жылға бас бостандығынан айырылды (ол тоғыз айдан кем отырды). * 3 сәуір - Ирландия Ұлыбритания үкіметімен Ирландия азаматын «британдық азамат» деп атау керек пе, жоқ па деген мәселеде келісімге келе алмаған соң, алғаш рет өзінің алғашқы төлқұжаттарын берді. * 6 сәуір – Италиядағы жалпы сайлау өтті. Фашисттер сайлауда жеңіске жетіп, дауыстардың үштен екісін алды. * 8 сәуір - Түркияда Шариғат соттары Түркия ұлы ұлттық Мәжілісінің шешімімен таратылды. * 16 сәуір ** Румыния Италияға қарыздарын өтегенін мәлімдеді. ** Жапон бизнесі иммиграциялық заң жобасына наразылық ретінде АҚШ-тан келген тапсырыстарды тоқтата бастады. ** Metro Pictures, Goldwyn Pictures Corporation және Louis B. Mayer Pictures компанияларын Маркус Лоу біріктіріп, Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) компаниясын құрды. * 20 сәуір - Түркияның 105 бөлек баптан тұратын Конституциясы Түркияның ұлы ұлттық Мәжілісінде ресми дін ислам, ресми тіл түрік тілі және астанасы Анкара болатындығы туралы ережелермен бекітілді. Мамыр * 1 мамыр – Ленинград зауытынан кеңестік өндірістегі алғашқы трактор шығарылды. * 4 мамыр – 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанаты Парижде өтті. * 11 мамыр – Готтлиб Даймлер мен Карл Бенцке тиесілі компаниялардың бірігуі арқылы Mercedes-Benz компаниясы құрылды. * 31 мамыр – КСРО мен Қытай арасындағы мәселелерді шешудің жалпы қағидаттары туралы келісімге қол қойылды. Елдер арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады. Маусым * 2 маусым - Америка Құрама Штаттарында президент Калвин Кулидж барлық байырғы американдықтардың АҚШ азаматтығын мойындайтын үнді американдықтарға азаматтық туралы заңға қол қойды. * 10 маусым - Албан көтерілісі Ахмет Зогтың режимін құлатты. * 18 маусым: ** Дания Кеңес Одағын ресми түрде таныды. ** Ұлыбритания Мексикамен қарым-қатынасын үзді. * 20 маусым - Дүниежүзілік шахмат федерациясы құрылды. * 28 маусым – Албания Республикасы КСРО-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. Шілде * 4 шілде - Цезарь салатын Мексикада итальяндық ресторатор Цезарь Кардини Тихуанадағы Caesar's мейрамханасында ойлап тапты. * 5 шілде - Жазғы Олимпиада ойындарының ресми ашылу салтанаты Францияның Париж қаласындағы «Стад Коломб» стадионында өтті. Германия Ұйымдастыру комитеті шақырмағандықтан, ойындарға екінші жыл қатарынан қатыспады. * 12 шілде - АҚШ әскері 1916 жылы оккупацияланған Доминикан Республикасынан кетті. * 19 шілде - Аргентинада Напалпи қырғыны болған кезде, Аргентина полициясы мен малшылар 400 жергілікті Тоба халқын қырды. Тамыз * 7 тамыз - Жапония мен Кеңес Одағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіру үшін келіссөздер бастады. * 15 тамыз - Мисерикордия университеті Далласта, Пенсильвания штатында құрылды. * 18 тамыз - Француздар бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның басып алған Оффенбург пен Аппенвейер қалаларынан кетті. * 28 тамыз - Грузия Кеңес өкіметіне қарсы сәтсіз көтеріліс жасады, нәтижесінде бірнеше мың адам қаза тапты. Қыркүйек * 2 қыркүйек - Германия Доус жоспары бойынша репарация ретінде алғашқы 20 миллион алтын марка төлемін жасады. * 9 қыркүйек - Бельгияда 8 сағаттық жұмыс күні енгізілді. * 12 қыркүйек - Түркияның оңтүстік-шығысындағы Ассирия халқының екінші көтерілісі - несториан көтерілісі басталды. * 16 қыркүйек – Түркістан АССР Орталық Атқару Комитетінің кезектен тыс сессиясы Орталық Азиядағы ұлттық-мемлекеттік шекараны белгілеу жоспарын бекітті. * 30 қыркүйек - Одақтас державалар халықаралық қатынастардың жақсаруына байланысты неміс флотына бақылауды жеңілдетті. Қазан * 2 қазан – Ұлттар Лигасы Ассамблеясы Женева хаттамасын Лиганы нығайту құралы ретінде қабылдады, бірақ кейіннен ол ратификацияланбады. * 12 қазан – Молдова Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы құрылды, оның астанасы Балта қаласында болды. * 13 қазан - Қасиетті Мекке қаласын уаххабилер Сауд Арабиясының Нежд патшалығы Хиджазды жаулап алуы кезінде басып алды. * 19 қазан - Сауд Арабияның негізін қалаушысы Әбділ Әзиз өзін Меккедегі қасиетті орындардың қорғаушысы деп жариялады. * 25 қазан - Сэр Артур Конан Дойлдың «Үш қарғыс атқырдың басынан кешкен оқиғасы» атты Шерлок Холмс әңгімесі алғаш рет АҚШ-тағы Collier's Weekly журналында жарық көрді. * 27 қазан - Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы және Түркімен Кеңестік Социалистік Республикасы құрылды. РСФСР-дің Түркістан АКСР-і, Бұхара Социалистік Кеңестік Республикасы және Хорезм Социалистік Кеңестік Республикасы өз қызметін тоқтатты. * 28 қазан - Франция мен Кеңес Одағы алғаш рет 1917 жылы Ресей империясының орнына коммунистік үкімет орнағаннан кейін дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. * 29 қазан – Кеңестердің 5-ші Хорезм құрылтайы Орталық Азиядағы ұлттық-мемлекеттік шекараны белгілеу жоспарын бекітті. Қараша * Қараша – Калифорниялық гризли аюын соңғы рет Секвойя ұлттық саябағында полковник Джон Р. Уайт тіркеді. * 4 қараша - Стэнли Болдуин екінші рет Біріккен Корольдіктің премьер-министрі болып тағайындалды. * 26 қараша – Моңғол Халық Республикасы жарияланды. Желтоқсан * 1 желтоқсан – Эстонияда Кеңес Одағы қолдаған коммунистердің мемлекеттік төңкеріс әрекеті сәтсіз аяқталды. * 12 желтоқсан - КСРО Орталық Атқару Комитеті аң аулау мылтығынан басқа барлық дерлік атыс қаруын ұстауға тыйым салатын жарлық шығарды. * 20 желтоқсан - Германияда Адольф Гитлер 1923 жылғы Сыра Холлындағы төңкерістегі шешуші рөлі үшін тоғыз айлық бас бостандығынан айырылғаннан кейін Ландсберг түрмесінен босатылды. * 24 желтоқсан - Албания республикаға айналды. * 26 желтоқсан - Франциядағы Кеңес елшісі Леонид Красин Ресей патшалық дәуірде жиналған қарыздарды өтемейтінін мәлімдеді. Туғандар Тағы қара: :Санат:1924 жылы туғандар * 1 тамыз - Жорж Шарпак, Украина физигі, 1992 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1924 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Дереккөздер