2022 жыл

2022 жылы көптеген танымал тұлғалар қайтыс болды, соның ішінде: саясаткерлер Аяз Мүтәллибов, Леонід Кравчук, Владимир Жириновский, Станислав Шушкевич, Синдзо Абе, Михаил Горбачёв, II Елизабет, Цзянь Цземин, Рим папасы XVI Бенедикт; әнші Юрий Шатунов; мультипликатор Леонид Шварцман; жазушылар Көпен Әмірбек және Әбдіжәміл Нұрпейісов; ғалым Шәмшә Беркімбаева және футболшы Пеле. Оқиғалар Қаңтар , Ақтөбе]] * 2 қаңтар — Судан премьер-министрі Абдалла Хамдук протесттер мен тәртіпсіздіктер нәтижесінде отставкаға кетті. * 5 қаңтар — Қазақстандағы наразылық шаралары нәтижесінде елде тәртіпсіздіктер басталады да, төтенше жағдай орнады. Премьер Асқар Маминнің кабинеті отставкаға кетті де, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы лауазымынан айырылды. * 6 қаңтар — Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың сұранысы бойынша Қазақстанда ҰҚШҰ-ның "бейбітшілік сақтау" миссиясы басталды. Бітімгерлердің өздері наразылықты басуға қатыспады. * 7 қаңтар — COVID-19 пандемиясы: COVID-19 ауруының саны дүние жүзінде 300 миллионнан асты. * 9 қаңтар–6 ақпан — Камерунда Африка Ұлттары Кубогы 2021 өтті, нәтижесінде Сенегал бірінші чемпиондықта жеңіске жетеді. * 10 қаңтар — Балтимор, Мэрилендте (АҚШ) шошқадан адамға алғашқы сәтті жүрек трансплантациясы жасалды. * 15 қаңтар – Тонгадағы суасты жанартауының үлкен атқылауы Аустралияда, Канадада, Чилиде, Фиджиде, Жапонияда, Жаңа Зеландияда, Самоада және Америка Құрама Штаттарында цунами туралы ескертулерді тудырды. * 23 қаңтар ** Ана атты тропикалық шторм Мадагаскар, Малави мен Мозамбикте 115 адамның қайтыс болуына және 11 адамның өмірлерін қиған су тасқынына әкелді. ** Буркина-Фасодағы төңкеріс президент Рок Марк Кристиан Каборены биліктен құлатты. * 28 қаңтар — COVID-19 пандемиясы: бүкіл әлем бойынша енгізілген екпелердің саны 10 миллиардтан асты. * 30 қаңтар — Португалиядағы парламент сайлауында Социалистік партия көпшілікті жеңіп алды. Ақпан : Мариуполь қаласының бомбалануы]] нен кейінгі Буча қаласы, Киев облысы]] де өткен 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының басталуы]] * 3 ақпан — Сирияда Ислам мемлекетінің басшысы Әбу Ибраһим әл-Хашими әл-Қураши Атмеде АҚШ әскерімен өлтірілді. * 4 ақпан — 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары Бейжің, Қытайда өтті. * 5 ақпан — Батсирай циклоны Мадагаскар, Маврикий, Реюньонде 123 адамның қайтыс болуына алып келді. * 21–24 ақпан — Ресей президенті Владимир Путин Донецк пен Луганск Халық Республикаларын мойындап, халықаралық айыптаулар мен санкцияларға қарамастан, Украинаға толық ауқымды басып кіруді бастады. * 26 ақпан — 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі: ЕО, АҚШ және олардың одақтастары ресейлік банктерді SWIFT төлем жүйесінен шығаруға, сондай-ақ Ресей Орталық банкіне шаралар қабылданды және ресейлік элитаға одан әрі шектеулер қойылды. * 27 ақпан ** Ресейдің Украинаға басып кіруі: Еуропа елдері өз әуе кеңістігінде ресейлік ұшуларға тыйым салды. ** Беларусьте конституциялық референдум өтті: Беларусь өзінің ядролық емес мәртебесін алып тастап, және елге Ресейді біржолата орналастыруға мүмкіндік беретін күштерге дауыс берді. * 28 ақпан ** Ресейдің Украинаға басып кіруі: Украина мен Ресей саясаткерлері Беларусь-Украина шекарасында бейбіт келіссөздердің бірінші раундын өткізді, бірақ еш шешім жасалған жоқ. ** Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық топ Ғаламдық жылыну туралы Алтыншы бағалау есебінің екінші бөлігін жариялады. Ол көптеген әсерлер «қайтарымсыз» болу алдында деген қорытындыға келді. ** Ресейдің Украинаға басып кіруі: ФИФА мен УЕФА ресейлік клубтар мен ұлттық құрамаларды барлық жарыстардан шеттетеді. Наурыз да өткен EXPO 2020-ның логотипі]] * 1 наурыз — Ресейдің Украинаға басып кіруі: Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше елдер төтенше сессияда Ресейдің Украинаға басып кіруіне өкініш білдіріп, күштерін тез арада шығаруды талап ететін қарар қабылдады. * 2 наурыз — Ресейдің Украинаға басып кіруі: Ресей Украинаның ірі қаласы Херсонды басып алды. * 3 наурыз ** Ресейдің Украинаға басып кіруі: Ресей әскері Еуропаның ең ірі атомды электростанциясы Запорожье АЭС-ына шабуыл жасады. ** Армения Ұлттық жиналысы Жоғары технологиялық индустрия министрі және Ереванның бұрынғы мэрі Ваагн Гарнұлы Хачатурянды Армения президенті қылып сайлады. * 2–13 наурыз — Бейжің, Қытайда 2022 жылғы Қысқы Паралимпиада ойындары Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Қазақстанда * 19 қаңтар - ҰҚШҰ бітімгершілік күштерін Қазақстаннан шығарылуы аяқталды. * 6 сәуір ** «Альфа-Банк Казахстан» АҚШ санкциялар тізіміне енгізілді. ** 17 жастағы шахматшы Бибісара Асаубаева әйелдер арасындағы ең жас әлем чемпионы ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді. * 16 мамыр - Қазақстанда барлық азаматтарға қолжетімді 4% мөлшерлемемен жеңілдікпен автонесие беру бағдарламасы іске қосылды. * 5 маусым - Қазақстанда бүкілхалықтық референдум өтті. Қазақстан тарихында алғаш рет Конституцияға түзетулер бүкілхалықтық референдум арқылы енгізілді. * 7 маусым - Орталық референдум комиссиясы республикалық референдумның соңғы нәтижелерін жариялады. Дауыс беруге қатысушылардың 68,05%-ы (шамамен 8 миллион адам) болған кезде, сайлаушылардың басым көпшілігі – 77,18%-ы – түзетулерді қолдады. Дауыс берушілердің 18,66%-ы қарсы дауыс берді, ал қалған бюллетеньдер жарамсыз деп танылды немесе саналмады. * 8 маусым - Ұлытау, Жетісу және Абай аймақтары құрылды. * 1 қыркүйек - Қасым-Жомарт Тоқаев қаңтар оқиғаларына қатысқандарға рақымшылық жариялап, Ұлттық қор кірісінің бір бөлігін қазақстандық балалардың шоттарына аударуды бұйырды және мерзімінен бұрын президент сайлауын өткізуді ұсынды. * 10 қыркүйек - Қостанай облысының Әулиекөл ауданында болған ірі орман өрті сөндірілді. Өрт басталғаннан бері жалпы аумақ 43 000 гектарды құрады. Екі ауылдағы 90-нан астам тұрғын үй қираған немесе зақымдалған. * 17 қыркүйек - Қасым-Жомарт Тоқаев президенттің жеті жылдық мерзімін белгілейтін және астананың атауын Астана деп өзгертетін конституциялық түзетулерге қол қойды. * 22 қыркүйек - Республика күні ресми түрде ұлттық мерекеге айналды. * 20 қараша - Қазақстанда кезектен тыс президент сайлауы өтті. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев сайлаушылардың 81,3 пайыз дауысымен жеңіске жетті. * 26 қараша - Сайланған Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына ант берді. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевқа президент куәлігін табыс етті. * 27 желтоқсан - Алматыдағы Ұлттық ғылым академиясы мемлекеттік мәртебесіне қайтарылды. Туғандар Тағы қара: :Санат:2022 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:2022 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер