Кудо

Кудо (Дайдо-Джуку, жапон тілінен аударғанда - «ашық сана жолы» деген мағынаны білдіреді) — Такаши Адзума негізін қалаған каратэ түрі. 2001 жылы халықаралық ұйым шешімі бойынша Дайдо-Джуку каратэ-до атауы КУДО болып ауыстырылды. КУДО жапон тілінен аударғанда - «ашық сана жолы» деген мағынаны білдіреді. Бұл КУДО-мен айналысатын тұлғалардың жарасымды дамуына арналған рухани және физикалық өзін-өзі жетілдіретін жан-жақты жүйе Кудо қағидасы Кудо өнерін меңгеру арқылы біз өзіміздің дене шымырлығын және ақыл-ой қабілетімізді дамыта отырып, білімізді және парасаттылығымызды арттырамыз. Сонымен қатар мейірбандықты және адамгершілікті өсиеттей отырып, өз-өзімізді үнемі жетілдіре, қоғамның белсенді мүшесі болуына ынталанамыз. Жарыс ережелері КУДО категориясы КУДО категориясы сайыскердің бойы мен салмағының қосындысынан тұрады (күш индексі). Балалар мен жасөспірім жарыстарында 12 категория бар: * 160 бірлікке дейін, * 170 бірлікке дейін, * 180 бірлікке дейін, * 190 бірлікке дейін, * 200 бірлікке дейін, * 210 бірлікке дейін, * 220 бірлікке дейін, * 230 бірлікке дейін, * 240 бірлікке дейін, * 250 бірлікке дейін, * 260 бірлікке дейін, * 260 бірліктен жоғары. Ересектерде 6 категория: * 230 бірлікке дейін, * 240 бірлікке дейін, * 250 бірлікке дейін, * 260 бірлікке дейін, * 270 бірлікке дейін, * 270 бірліктен жоғары. Мысалы: сайыскердің салмағы 75кг, ал бойы 180см болса, оның күш индексі 255 бірлікті құрайды, яғни 260 бірлікке дейінгі категория. Ескертпе: жеңіл категориядағы сайыскер өзінің категориясынан гөрі ауыр категорияға қатысуға өтініш бере алады. Сайыс уақыты * Негізгі сайыс 3 минутқа созылады. * Демалыс «Хакиваке» жағдайында беріледі(қосымша уақыт беру шешімі) – 30 секунд. * Қосымша уақыт – 3 минут. Қосымша уақыт тек 2 рет қана беріледі, содан кейін төрешілер сайыскерлердің біреуінің пайдасына шешім қабылдау керек. * Партер – 30 секунд, бас төрешінің (сюсин) белгі беруінен кейін, 3 минуттық сайыста 2 рет беріледі. * Цуками - 10 секунд, сюсиннің белгі беруінен кейін. Неше мәрте берілуі шектелмеген. * Дзёгай (алаңға шығу) – «Матэ» бұйрығынан кейін, егер 5 секунд ішінде сайыс қайта жанданбаса, «Дзикан стоп» шешімі қабылданады. Сюсин уақытты тоқтатады. * Егер сайыскерді татамиге шақырып, ол белгісіз себептермен келмесе, 10 секундтан кейін «Хансоку-1», 40 секундтан кейін – «Хансоку-2», 50 секундтан кейін – «Хансоку-3», ал 1 мин. – «Хансоку-4» – дисквалификация(жарыстан шығару) жасалады. * Сюсиннің – жинақтал, белбеуді байла деген бұйрығынан кейін сайыскер 10 секунд ішінде үлгермесе, оған тәртіпті бұзғаны үшін ескерту «Хансоку-1» беріледі. Рұқсат етілмейтін әдістер * Қуықтан ұру (ерекше жағдай – 20 бірлік айырмашылығы бар абсолюттік категорияларда аяқпен және тіземен пахқа ұруға рұқсат беріледі. 30 бірлік айырмашылықта – аяқпен, тіземен, қолмен ұруға болады, бірақ соққы бір рет қана болуы тиіс) * Желке мен омыртқа соққылары. * Жатқан сайыскер тұрғысынан соққы. * Анатомиялық бүгіліске қарсы тізе буын соққысы. * Шлем-масканы ұстап алу. * Сайыстың пассивті жүруі. 30 секунд және одан да көп уақыт әрекеттің болмауы. * Алақан қырымен, саусақтармен мойынға (кеңірдек) соққы жасау. * Ауыртпа және тұншықтырғыш әдістер. * Ауыртпа және тұншықтырғыш әдістерін «нокдаунда» жатқан сайыскерге пайдалану («Юко» бағасынан кейін). * Басқа құлайтын лақтырулар жасау. * Қарсылас ішпен жатқан кезде немесе тізерлеп тұрғанда мойыннан ұстап (қарсыластың басы жағынан), өзіңнен артқа лақтыруға болмайды. Сонымен қатар бұл күйде басты жан-жаққа қозғалтуға болмайды. * Төрешінің «Матэ!» бұйрығынан кейін шабуыл жасауға болмайды. Тәртіпті бұзғаны үшін сайыскерге «Хансоку-1», 2-ші рет бұзғаны үшін - «Хансоку-2», ал оның қарсыласына «Кока» бағасы беріледі. 3-ші рет бұзғаны үшін - «Хансоку-3», қарсыласына - «Юко» бағасы, 4-ші рет бұзғаны үшін - «Хансоку-4», қарсыласына - «Вазаари» бағасы беріледі. «Хансоку-4» алған сайыскер жарыстан дисквалификацияланады. * Татамидің қызыл шекарасынан әдейі шығуға болмайды. Ұпайлар «Хокутоки» жарысы контакт – нокдаун ережесі бойынша жүреді. Дүр сілкіндіретін немесе құлататын соққы әдістері бағаланады. Ұпай жоқ, оның орнына баға беріледі: * «Кока», * «Кока-ни», * «Юко», * «Вазаари», * «Иппон». «Кока»: * Нокдаунға апармайтын бас деңгейіндегі шабуыл, алайда бас қатты шайқалады, аяқ бүгіледі, тұрыс бұзылады, сайыскер артқа шегінеді. * Корпусқа шабуыл (орташа деңгей) сайыскердің ішке бүгілуіне әкеледі. * Аяққа шабуыл (төменгі деңгей) – сайыскер ауырғанын көрсетіп, аяғын нақ баса алмайды. * Амплитудалық лақтыру жағдайында (2 аяқтың да көтерілуі), әдіс көрсетіп жатқан сайыскер сол тұрыста қалса. Бұндай лақтыруға «Скрутка» және «Подсечка» кірмейді. * «Кимэ» (соңына дейін ұру) лақтырудан кейінгі подсечкалар. «Кимэ» белгісі (қолмен, шынтақпен, аяқпен) дененің жоғарғы жағына 2 рет жасалады. * «Маунд-қалыпынан» (үстінде отырып) «Кимэ» (соңына дейін ұру), беттің ашық жерлеріне кезекпен 4-5 рет соққы жасау. * Қарсылас «Хансоку-2» алған жағдайда. «Кока» бағасы берілмейтін жағдайлар: * «Кимэ» тым алыс. * «Кимэ» дененің төменгі жағына. * Соққылар жеткілікті күшті және жылдам болмаса. * Астындағы сайыскер шегіндіру немесе қорғану мақсатында жауапты соққы берсе. «Юко»: * Сайыскерді құлататын немесе татамиге өкшеден басқа дене мүшесімен 2 секундқа дейін тигізетін тиімді шабуыл. * Сайыскер соққы алып, сайысты жалғастыруды қаламаса (шайқалып кетсе, отырып қалса, қолын түсірсе), тұрған нокдаун 2 секундқа дейін. * «Кока» бағасынан кейін 2 секунд ішінде бас аймағына үздіксіз шабуылдар жасалады (қарсылас жауапты соқылар жасамай, әлсіз қорғанады). * Қарсылас «Хансоку-3» алған жағдайда. «Вазаари»: * Соққыдан кейін сайыскердің сайыс жүргізуге шамасы келмесе, 2-ден 4 секундқа дейін нокдаун жағдайында болса, яғни «Юко» бағасынан кейін 2 секунд өтсе. * «Юко» бағасынан кейін 2 секунд үздіксіз біржақты шабуыл жасалса. * Қарсылас «Хансоку-4» бағасын алған жағдайда. «Иппон»: * Сайыскер нокдаун алғаннан кейін сайысты 6 секунд жалғастыра алмаса. * 6 секундтан артық басымырақ жоғарғы деңгейге біржақты шабуыл. * ауыртпа және тұншықтырғыш әдістері. * секунданттың немесе сайыскердің сайыстан бас тартуы. Сыртқы сілтемелер [http://www.kudo.kz Қазақстан кудо ұлттық федерациясы]