kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сфигмос

Адамның қан айналымы жүйесіндегі қысым арнайы құрал сфигмоманометрмен (грекше сфигмос - жүрек соғуы) немесе қазір тонометр деп аталатын құралмен өлшенеді. Бұл құрал адамның қолына кигізілетін манжеттен, манжеттегі қысым тудыруға арналған алмұрт пішіндегі құрылғыдан және манжеттегі ауа қысымын өлшейтін манометрден тұрады. Сондай-ақ сфигмоманометр (танометр) манжеттегі ауаның өзгерісін тіркейтін стетоскоппен немесе электрондық құрылғымен жабдықталады. Қазіргі кезде артериалдық қысымның көрсетуін автоматты түрде тіркейтін және электрондық таблосы бар танометрлер шығарылады. Қан қысымының жоғары немесе төмен болуын білу оны өзгеріске ұшырататын ауруларды дәл анықтауға көмектеседі. Дені сау адамның қанының жоғары қысымы 110 - 120 мм сынап бағанасы (сын. бағ.), төменгісі 70 - 80 мм сынап бағанасы(сын. бағ.) шамасында болады. Дереккөздер "Физика және астрономия" Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық Р.Башарұлы; У.Тоқбергенова; Д.Қазақбаева. Алматы "Атамұра" 2012ж.
Дүниежүзілік тарихы

Дүниежүзі тарихы — барлық халықтардың тарихтарының ортақ заңдылықтарымен сипатталатын адамзат қоғамының даму үдерісінің тарихы. Дүниежүзілік тарихы адамзат қоғамының пайда болуынан басталып, бүгінгі күнге дейін белгілі бір хронологиялық кезеңдерге бөлінеді. * Тарихтаң бұрынғы замандар * Алғашқы қауым ** Палеолит ** Мезолит ** Неолит * Ежелгі әлем (476 жылға дейін) * Орта ғасыр (476 — XV ғ-дың соңы) * Жаңа уақыт ( XV ғ-дың соңы — 1918 жыл) * Қазіргі заман тарихы (1918 жылдан бастап)
Ласты

Ласты, Ұласты – Зайсан көлі алабындағы өзен. Географиялық орны Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 48 км (салаларымен бірге 132 км), су жиналатын алабы 1350 км 2 . Ірі салалары: Орталасты, Шетласты. Бастауы Бастауын Тарбағатай жотасының орта тұсындағы Үлкенқожыр және Кішіқожыр тауларының солтүстік беткейінен алып, Қандысу өзенінің тармағы - Қарасу өзеніне Алғадай қыстауынан төменде сол жағынан құяды. Гидрологиясы Жоғарғы арнасы жартасты тау шатқалымен өтеді. Орта ағысы тауалды жазығының көлбеу сайлы-жыралы өңірімен өтеді. Құйған ауылынан төменде арнасы мен алабы кеңейеді, жағалауының басым бөлігі жарлауытты болады. Құйған ауылынан бастап Ласты деп аталады. Жоғарғы алабы мал жайылымына, Құйған ауылы маңынан бастап егістік пен шабындыққа пайдаланылады. Көктем айларында суы тасиды. Негізінен қар, жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Дереккөздер
Лебедиха

Лебедиха – Үлбі жотасының батысындағы тау. Географиялық орны Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданы Үбі өзенінің орта ағысының оң жағалауында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1032 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 8 км-ге созылған, енді жері 6 км шамасында. Геологиялық құрылымы Геологиялық тұрғысынан Лебедиха тауы девон және тас көмір дәуірінің интрузивтік жыныстарынан түзілген. Оңтүстік беткейінің ашық, жалаңаш беткейінде гранит, карцит және тақтатастан тұратын қорымтастар жиналған. Батыс және шығыс беткейлері тік шатқалды, оларды Оба өзені және оның салалары тілімдеген. Өсімдігі Беткейлерін көктерек, қайың аралас қарағай, майқарағай, самырсыннан тұартын орман көмкерген. Дереккөздер
Лебяжье (көл, Солтүстік Қазақстан облысы)

Лебяжье — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Соколов ауылынан солтүстікке қарай 1 км жерде орналасқан көл. Теңіз деңгейінен 91,5 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Ауданы 6 км 2 , ұзындығы 3,1 км, енді жері 2,7 км, жағалау бойының ұзындығы 10,2 км. Ең терең жері 4 м. Суының массасы 11 млн. м 3 . Су жиналатын алабы 57,6 км 2 . Жағалау сипаты, су байлығы Оңтүстік және шығыс жағалауы тіктеу келген, биіктігі 2-3 м. Солтүстік және батыс жағалауы жайпақ, батысында ұзындығы 900 м, ені 30 м болатын тармақ арқылы Заболотное көлімен жалғасқан. Лебяжьенің түбі тегіс құмды тұнбалы шөгінділерден түзілген. Суының минералдылығы 2-4,5 г/л, орташа кермекті. Лебяжье көлі Есіл өзенінің суымен құбыр арқылы толығып отырады. Көлде балықтың 13 түрі мекендейді. Маңыздыларына тұқы, сазан, табан балық, алабұға жатады. Дереккөздер
Хансұлтан Аязбаев

Хансұлтан Аязбаев (1903, Доссор к. — 1993, Құлсары к.) — мұнайшы. Доссор, Байшонас, Қосшағыл, Құлсары, Мұнайлы кен орындарында бұрғышы болды. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Нұралы Әжіғалиев

Нұралы Әжіғалиев (23.9.1939 ж. т., Исатай ауд., Бабан а.) — белгілі ақын. Жырлары биік азаматтық әуенмен ерекшеленеді. «Жаңғырығы жанымның» (1993), «Тағдырым осы таңдаған» (1999) атты өлең кітаптардың авторы. Исатай ауданының Құрметті азаматы. Дереккөздер
Айтбай Әлжанов

Айтбай Әлжанов (1927 ж. т., Атырау қ.) — инженер-геолог, геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1974). Өмірбаяны * Мәскеу мұнай институтын бітірген (1959). * 1949-95 ж. Тереңөзек, Құлсары мұнай барлау мекемелерінде * «ҚазМұнайГаз Барлау Өндіру» басқармасында * Орал, Каспий маңы мұнай барлау экспедицияларында * «Мұнай» ғылыми-өндірістік орталығының акционерлік қоғамы Атырау өндіріс бөлімшесінде аға геологтан бас геолог, өндіріс бөлімшесі бастығына дейінгі еңбек жолынан өтті. Ашқан кен орындары * Прорва (1985) * Забұрын (1988) * Теплов-Токарев (1998) кен орындарын тұңғыш ашушылардың бірі. Марапаттары * Еңбек Қызыл Ту * «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Әжіғали Әлімаханов

Әжіғали Қабесұлы Әлімақанов (1949 ж. т.,Орынбор обл.) - мұнай-газ өңдеу саласындағы білікті маман. Мәскеу политехникалық институтын (1976), Мичиган университетін (АҚШ; 1996) бітірген. 1970—93 ж. Гурьев мұнай айыру зауытында операторлықтан партия комитеті хатшысына дейінгі еңбек жолынан өтті. Гурьев қалалық кеңесі төрағасының орынбасары, төрағасы болды, Гурьевке өзінің байыргы Атырау есімін қайтару жөніндегі мәселеге белсене атсалысты (1992 ж. қалалық кеңес сессиясында қала қайтадан Атырау атанды). 1993 жылдан «Теңізшевройл» қазақ-американ бірлескен кәсіпорнының бас менеджері. Халықтар достығы орденімен марапатталған. Дереккөздер
Әмір Оқас

Әмір Оқас (т. ж. б. — 1447) — Ноғай ордасының ханы. Өмірбаяны Ноғай Ордасының басқару тағына Едігенің немересі Нұреденұлы Оқас отырғаннан бастап, астана Сарайшыққа ауысты. Әмір Оқас — Ақ Орда ханы Әбілқайыр дың (1428—1468) замандасы. Ол билеген тұста Ноғай Ордасы Әбілқайыр билеген көшпелі өзбек-қазақ тайпалар бірлестігіне қараған. Сондықтан да Әмір Оқас Әбілқайырдың Дешті Қыпшақ тағын иемденуіне көмектеседі, оның бас кеңесшісі болады. Ол Әбілқайырдың Сырдарияны алуына, 1446 ж. Үзгент қ-сын жаулауға қатысты. 1447 ж. Оқас қайтыс болғаннан соң, отыз ұлды Оқастың балалары Әбілқайырдан бөлініп, Жайық бойындағы өз ордаларын нығайтуға бет бұрады. Естеліктер 1999 жылы Сарайшықта бой көтерген хандар пантеонында Әмір Оқасқа арналып құлпытас қойылған. Дереккөздер
Нариман Дүйсенғалиұлы Байбосынов

Нариман Дүйсенғалиұлы Байбосынов (1953 ж. т., Атырау қ.) — экономист. Мәскеу мұнай-химия және газ өнеркәсібі институтын (1975), КСРО Министрлер Кабинеті жанындағы Халық шаруашылық академиясын (1991) бітірген. 1975-98 жылы Гурьев мұнай өңдеу зауытында инженер, бас бухгалтердің орынбасары, «Ембімұнай» өндірістік бірлестігі бастығының орынбасары, бастығы, облыстық жоспарлау комитетінің төрағасы, облыстық статистика басқармасының бастығы, облатком төрағасының орынбасары, 1-орынбасары, кәсіпкер, 1998 жылдан «Қазақстанкаспийшельф» ААҚ-ның экономика мен қаржы жөніндегі вице-президенті. Дереккөздер
Луиджи Мадонис

Луиджи Мадонис (итал. Luigi Madonis, кейде тіпті Madoni немесе Madonnis; 1690 (кейбір деректер бойынша 1700), Венеция — 1767 кейін) - италияндық композитор. Вивальдиде оқыған. 1725 - 1726 жылдары Бреслау қаласында әртістер тобында концертмейстер болып жұмыс жасайды. 1729 - 1731 Парижда скрипкашы болып сәтті концерт жүргізеді. 1731 жылдан бастап Ресейге көшіп келіп, Санкт-Петербург императорлық театрдың оркестрінде жұмыс жасайды. Мадонис "орыс" музыкаларын жаза бастаған алғашқылардың бірі болды. Ол орыс халқының халық әндерін италияндық мәнермен (үлгімен) көркемдеген. Орысша сюита мен жаңа композициялық стильдің негізін қалады. Дереккөздер
Мақаш Балғымбаев

Мақаш Балғымбаев (1931 ж. т., Атырау қ.) — ҚазКСР-інің еңбек сіңірген геолог-барлаушысы. Теңіз мұнай-газ кенін алғаш ашушылардың бірі (1988), геол.-минералогия ғыл. кандидаты. Мәскеу мұнай институтын бітірген (1955). Атырау—Ембі мұнай-газ кәсіпшіліктерінде, Биікжал аса терең бұрғылау экспедициясында, «Ембімұнай» бірлестігінде бас геолог болып істеді. «Каспий маңы ойпатының тектоникалық картасы» авторларынын бірі. Дереккөздер
Червня (елтаңба)

Червня (елтаңба) - поляк шляхтасы туы. Сипаттамасы Қызыл алаңда болаттан жасалған төртбұрышты қалқан бейнеленген. Оның үстінде мойын тұсын жабатын сауыт, кейін дулыға мен тәждің үстінде страустың бес қауырсыны орналасқан. Қолданылуы Рафаилдан тарайтын Червяковтіктер 1780 жылдан бастап 17 жыл бойы Медицина, Хирургия профессоры және Ягеллондық Университетінде тұқымдық ақсүйектікке құқылы болып, 1535 жылы айрықша құқықпен Король Сигизмунд I сыйлаған болатын. Кейін 1793 жылы Сеймов қаулысы бойынша қолданылу аясы шектелді. Дереккөздер
Нұрберген Балғымбаев

Нұрберген Балғымбаев (1949 ж. т., Атырау қ.) — тау-кен инженері. ҚазПТИ-ді бітірген (1972). 1972-91 ж. «Атыраумұнайгаз» ӨБ жүйесінде бұрғышыдан бұрғылау экспедициясы бас инженеріне дейінгі еңбек жолынан өтті. 1991-93 ж. ҚР Отын және энергетика министірлігінің сыртқы экономикалық байланыстар жөніндегі басқармасы бастығының орынбасары. 1993 жылдан Канаданың «СНС Лавамин Интернейшн» компаниясының Қазақстандағы өкілеттігінің директоры. Дереккөздер
Шилинь

Шилинь (дәстүрлі қытай: 士林區; пиньинь: Shìlín Qū) - Тайбей қаласының сол жақ бөлігінде орналасқан аудан. Бұл ауданда көптеген туристік көрікті жерлер бар. Олардың қатарына: Гугун ұлттық музейі, Чан Кайши резиденциясы және Шилинь түнгі базары. Сілтемелер * [http://www.sldo.taipei.gov.tw/ Ресми сайты]
Франц Хегенбарт

Франц Хегенбарт (нем. Franz Hegenbart, чеш. František Hegenbarth; 1818 жылдың 10 мамыр - 1887 жылдың 20 желтоқсаны) - австриялық виолончельші және музыкалық педагог. Прага консерваториясын 1837 жылы бітірген. Иоганн Баптист Хюттнердің шәкірті болған. Грац, Линц, Львов театрларында ойнаған. 1852 жылдан бастап Зальцбургтегі Моцартеум консерваториясында сабақ берген. 1865 жылы Пражск консерваториясының профессоры, сондай - ақ, консерваториялық оркестрді басқарған. Хегенбарттың әйгілі шәкірттері: Гануш Виган, Генрих Грюнфельд, Рудольф Эрлих. Оның фортепианолық триода Бедржих Сметана және Антонин Беневицпен орындауы әйгілі. Және ішекті квартеттегі Войтех Гржмалимен бірге скрипкада ойын көрсетуі оны әйгілі етті. «Виолончелиге арналған 18 жаттығу» еңбегін жарыққа шығарған (нем. 18 Übungen für das Violoncello; 1869). Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.ceskyhudebnislovnik.cz/slovnik/index.php?optioncom_mdictionary&actionrecord_detail&id=3080 Petr Macek. Hegenbart, František] // Český hudební slovník osob a institucí * [http://www.konzervator.brno.indos.cz/Cello/Encyklopedie/historievioloncellismu/st%C3%A1tn%C3%AD%20konzervato%C5%99%20hudby%20v%20praze.htm#Franti%C5%A1ek%20Hegenbarth Hegenbarthova Škola]
Войтех Гржимали

Войтех Гржимали (; 1842 жылдың 30 маусымы, Пльзень — 1908 жылдың 15 шілдесі, Вена) - чех композиторы, скрипкашы, дирижер. Войтех Гржимали (кіші) Войтех Гржималидің (үлкен) ұлы, Марияның, Иванның, Богуславтың, Яромирдің ағасы, Отакар Гржималидің әкесі. 1861 жылы Прага консерваториясын бітірген, Мориц Мильднердің шәкірті. 1868 - 1873 жылдары Прага ұлттық театр оркестрінің концертмейстері болды. 1874 жылдан бастап дирижер және Черновцы музыкалық училищесінің директоры, 1887 жылдан Львовта қызмет етті. Оның еңбектерінен «Дуаланған ханзада» (чеш. Zakletý princ; 1872, Прага) және «Швандя дударь» (чеш. Švanda dudák; 1896, Пльзень) күлкілі опералары үлкен жетістікке жетті. Сонымен қатар, Гржимали аз адам ойнайтын және симфониялық музыкаларды, әндерді жазған. Дереккөздер
Мориц Мильднер

Мориц Мильднер (; 1812 6 қараша, Тюрмиц (қазір Трмице, Чехия) — 1865 4 желтоқсан, Прага) — чех скрипкашысы, композиторы және музыкалық педагог. Прага консерваториясында оқып, Фридрих Вильгельм Пиксиктің шәкірті болған және 1828 жылы консерваторияның ең алғашқы түлектерінің бірі болған. Квартете өзінің ұстазының басшылығымен екінші скрипкада ойнайды, сол кезде Прагада көпшілікке арнап квартеттік концерттер ұйымдастырған. Кейіннен, консерваторияда сабақ берген. Оның атақты шәкірттері қатарына Фердинанд Лауб, Генрих де Ана, Антонин Бенневиц, Ян ағайындылары, Войтех және Богуслав Гржимали кірген. Дереккөздер
Бекбике (ескерткіш)

Бекбике - әр түрлі кезеңге жататын археологиялық ескерткіштер орны. Жылыой ауданының орталығы Құлсары кентінен солт,- батысқа карай 45-50 км, Бекбике темір жол бекеті мен автомобиль жолы арасындағы шағын аумақта орналасқан. Құмшағылдар басып кеткен төбешіктерде неолит-энеолит (жаңа тас және мыс-тас) дәуірлерінде өмір сүрген адамдардың тұрақтары ашылып, олардан әр түрлі шақпақ тастан жасалған жебенің оқтары, екі жақты тегіс ретушті қырғыштардың сан алуан түрлері, бір жүзді пышақ дайындауға арналған пластиналар, істіктер, бұрғылар т. б. құралдар табылды. Қыш ыдыстардың табылған сынықтарына қарағанда, олардың түрлері жұмыртқаға ұқсас, ернеуі кең, ал беттері толық әр түрлі геометриялық оюлармен әшекейленгені аңғарылады. Табылған заттардың мұнда б. з. б. IV—III және II мың- жылдықтың басында өмір сүрген халықгардың мал өсіріп, аң аулаумен шұғылданғанын және көршілес Маңғыстау, Үстірт, сондай-ак Еділ, Жайық өңіріндегі өзі тектес мәдени орталықтармен тығыз байланыста болғанынан мағлұмат береді. Келесі қола дәуір (б. з. б. II мыңжылдық) ескерткіштерінен көптеген қыш ыдыстардың, тарақ жүзді штамптардың көмегімен жасалған меандр, ойық, үшбұрыш, текше оюлармен әшекейленген сынықтар, ал көшпелі сарматтар кезеңіне (б. з. б. IV—I ғ.) қатысты заттардан темір қанжарлардың сынығы, жебенің қола ұштары, әр түрлі құмыралардың сынығы, ұршықтың бастары т. б. табылды. Дереккөздер
Есенбай Есенжолұлы Белгібаев

Есенбай Есенжолұлы Белгібаев (1942 ж. т., қазіргі Индер ауданы, Манаш а.) - инженер-механик, мемлекет қайраткері. * Қарағанды политехникалық институтын бітірген. * 1957-92 ж. Семей қаласында жүргізуші, Қызылорда облысының жол құрылысы тресінде механик, аға шебер, шеберхана бастығы, жол басқармасы және автобаза бастығы, трест басқарушысы, облыстық автожол басқармасының, жол құрылысы бірлестігінің бастығы * 1992-95 ж. «Қазақселезащита» өндірістік бірлестігінің бастығы болды. * ҚР Жоғарғы Кеңесінің (12-шақырылған), ҚР Парламенті Мәжілісінің (1995-99) депутаты болып сайланды. Дереккөздер
Орынбай Бердіғожин

Орынбай Бердіғожин (1910, Қызылқоға а. — 1984) - бұрғышы-техник. ҚазКСР-інің еңбек сіңірген мұнайшысы (1951). Өмірбаяны Ұлы Отан соғысына қатыскан. Атырау мұнай техникумын бітірген (1933). 1933-72 ж. Мақат, Байшонас мұнай кәсіпшіліктерінде, «Қазақмұнайкомбинаты» басқармасында, «Қазақстанмұнай» бірлестігінде, «Маңғыстаумұнайбарлау» тресінде, Өзен мұнай-газ өндіру басқармасында мұнай өндіру шеберінен басқарма бас инженері, директоры, басқарма бастығының орынбасарына дейінгі еңбек жолынан өтті. Марапаттары Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Жаңаөзен қаласының құрметті азаматы. Дереккөздер
Дараймола мұнай кен орны

Дараймола мұнай кен орны — Каспий маңы ойпатының оңтүстігінде, Атырау қаласының солтүстігіне қарай 130 км жерде орналасқан. 1975 жылы ашылып, 1994 жылы пайдалануға берілген. Жатыс сипаты, қанығуы Кен орналасқан көтерілім тұз күмбезді құрылымнын жасырын жарылған түріне жатады. Тұз бетіндегі шөгінділер шығыс және солтүстік-батыс қанаттарға бөлінген. Иірімдердің биіктігі 19-26 м-ге тең, мұнайға қаныққан қалыңдық 7,3 -10, 8 м. Құрамы Мұнайы күкіртті (0,54%), парафинді (2,97%), мол шайырлы болып келеді. Дереккөздер
Лебяжье (көл, Жамбыл облысы)

Лебяжье, Аққулы — Шу алабындағы тұщы көл. Географиялық орны Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Ұланбел ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 14 км жерде, теңіз деңгейінен 259 м биіктікте жатыр. Аумағы 2,6 км 2 (көктем айларында 3,5 км 2 -ге жетеді), ұзындығы 2,6 км, енді жері 1,8 км, жағалау бойының ұзындығы 11,4 км. Сипаты Шу өзені жайылмасында жатқан күрделі пішінді көлдің шығысында бірнеше көлдер жатыр. Сондай-ақ көл алабында адам өтпес батпақ пен сор қалыптасқан. Негізінен жер асты және Шу өзенінің суымен толысып отырады. Өсімдігі Көтеріңкі келген солтүстік жағалауыында жүзгін, теріскен, ши, жусан өскен. Басқа жағалауларын қамыс, құрақ шоғырлары басқан. Дереккөздер
Леп

Леп, Лепка – Түрген алабындағы өзен. Географиялық орны Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 40 км, жалпы ұзындығы 11 км болатын 5 саласы бар. Ірілері: Баубек, Кіші Шарын, Үлкен Шарын, Қарасу. Бастауы Бастауын Құлжа және Ташкенсаз ауылдары аралығындағы қайнарлардан алып, Ақжал ауылынан төменде Іле өзеніне (Қапшағай су қоймасы) құяды. Гидрологиясы Арнасы ашық өңірмен өтеді. Жағалауы жарлауытты келген. Шағын тоған салынған. Алабының басым бөлігі жыртылған. Үлкен Шаған саласымен қосылған телімінде ұзындығы 0,5 км, ені 0,14 км, су көлемі 1,2 млн. м 3 болатын Лепке - 1 атты шағын бөген салынған. Дереккөздер
Шольн

Шольн — Франция солтүстігінде орналасқан комунна, Пикардия өңірі , Сомма департаменты. Халық саны (2010) — 1 954 адам Көрікті жерлер Жыл сайын Шольнде "Chaulnes Metal Fest "атты рок фестивальы өтеді. Бұған шамамен жылына 500 адамнан артық келіп тұратын. Администрация Шольн администрациясын 1995 жылдан бастап Тьерри Линеатт (Thierry Linéatte) басқарып жатыр. Демография Адам санының динамикасы, адам. Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6) ImageSize = width:455 height:300 PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:250 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:1793 bar:1831 text:1831 bar:1851 text:1851 bar:1876 text:1876 bar:1901 text:1901 bar:1926 text:1926 bar:1954 text:1954 bar:1975 text:1975 bar:1990 text:1990 bar:1999 text:1999 bar:2006 text:2006 bar:2010 text:2010 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1793 from:0 till:1236 bar:1831 from:0 till:1258 bar:1851 from:0 till:1113 bar:1876 from:0 till:1380 bar:1901 from:0 till:1267 bar:1926 from:0 till:1764 bar:1954 from:0 till:1475 bar:1975 from:0 till:1550 bar:1990 from:0 till:1785 bar:1999 from:0 till:1901 bar:2006 from:0 till:1881 bar:2010 from:0 till:1954
Хоонадэ

Хоонадэ &nbsp;— ёкай, «қолдар елестер» жапондық фольклор. Елші қараңғы түнде жалғыз далада кетіп бара жатқанда алдынан толған ақ түсті қолдар шығып, оны бетінен сипалайтын. Және осыны хоонадэ деп атайтын. Яғни қорқытудан басқа ешқандай адамға жамандық жасамайтын. Сонымен қатар фольклор зерттеушілердің қорытындысы бойынша елестер Токио қаласының қасындағы Такао атты таудың маңында жүретін екен. Және де Икеда ауылының тұрғындарылардың айтуы бойынша түнге қарай адамдардың бетінен салқын алақан ұстап кететіндей сезімде болатын. Салқын алақандарға байланысты басқа Токио аймақтарында көп айтатын. Дереккөздер
Солилоквий

Солилоквий — өз-өзіне айтылатын сөйлеу. Солилоквий драматургияда қолданылуы кеңінен тараған, яғни кейіпкер барлық өзінің ішкі сезімдерін көрермендерге баяндап бере алалады. Монологтан өзгешелігі, басқа кейіпкер атынан айтылмайды. Жалпы солилоквийны, кеіпкер алдында қиын таңдау тұрғанда қолданады. Солилоквий пьесадағы маңыздылығы үшін, шығармадағы ең қызық бөлігі де болып қалуы мүмкін. Гамлеттың осы жердегі «Быть или не быть» фразасы, қазіргі кезге дейін жетіп келген ең танымалы солилоквийы болып келеді. Дереккөздер
Мақсыр маралтамыры

Мақсыр маралтамыр (Rhaponticum carthamoides) - күрделігүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік. Мәртебесі: саны қатты қысқарып бара жатқан түр. Алтай, Тарбағатай Жоңғар Алатауы (солтүстік сілемі) тауларында кездеседі. Қазақстан жерінен тыс Оңтүстік Сібір мен Монғолияда таралған. Үлкен тамырсабақты көпжылдық өсімдік (биіктігі 1м), көбіне субальпі шалғындарында, сиретілген ормандар мен орман алаңқайларында, сирек Альпі тундрасына дейін көтеріледі. Дәрілік шикізат ретінде жаппай тамырымен жинау әсерінен саны қысқарып отыр. Бүлінбеген тіршілік орталарында түр тығыздығы жоғары, бір шарша метр жерде 13, қалың өскен жерінде тіпті 70 өскінге дейін кездеседі. Соңғы жағдайда өнімі өте жоғары 1 га жерден жер асты бөлігі 17 тонна, жер үсті бөлігі 7 тоннаға жетеді. Мәдени түрде жақсы өседі, Қазақстан мен Ресейдің көптеген аймақтарында өсіріліп байқалған. Жаңа жиналған тұқымның өнімділігі 90 %, көшеттері екінші жылы гүлдейді. Риддер қаласында тәжірибе жүзінде өсіргенде, жасыл өсімдіктің түсімі 600 ц/га-дан жоғары болды. Өсімдіктің жасыл бөлігі мал үшін керемет азық, ал жер үсті бөлігінен дәрі алумен қатар, сергітетін сусындар дайындауға пайдаланады. Табиғи жағдайларда ерекше бақылау жасап, дайындауды реттеу керек. Марқакөл мен Батыс Алтай қорықтарында, сонымен қатар Қатонқарағай ұлттық паркінде қорғалады. Дереккөздер
Піскем жуасы

Піскем жуасы – амариллистер тұқымдасының жуа туысына жататын өсімдік. Мәртебесі: таралу аймағы қысқарып бара жатқан, сирек кездесетін түр. Батыс Тянь-Шань эндемигі. Талас Алатауы (Кіші Ақсу, Үлкен Ақсу, Ақсу өзені аңғарларында) және Угам жотасында (Пияздысай өзені аңғары) кездеседі. Қазақстаннан тыс Өзбекстан мен Қырғызстанда таралған. Жартастар жарығында, шөгінді тастарда, малта тасты арналарда, теңіз деңгейінен 2400м биіктіктегі тасты баурайдың аршалы белдеуінде өседі. Ірі сабақты түр (биіктігі 1 метрге дейін), пиязшығы үлкен, салмағы 70 грамға жетеді. Гүл шоғыры дерлік шар тәрізді, көптеген ақ гүлдерден тұрады. Пиязшығының жылда вегетативті көбеюінің нәтижесінде топ болып өседі. Мұндай топта өркендер саны18-30-ға жетеді, орташа тығыздығы бір шаршы метрде 10 өркенге дейін болады. Алдыңғы жылдарда пиязшығын орынсыз көп жинау нәтижесінде саны қысқарып отыр. Тағамдық және дәрілік шикізат ретінде қап-қап қылып жинаған. Қорықтар ұйымдастырғаннан кейін түр популяциялары қалпына келді. Мәдени түрде жақсы өседі, Қазақстан мен Өзбекстанның көптеген тұрғындары оны мәдени түрде бақшаларында өсіреді. Тұқымынан өссе, үшінші жылы гүлдейді. Тұқымның өнуі өте ұзақ, тез өскенде екі жылда, жай өссе үш жылда көктеп шығады. Сәндік өсімдік ретінде мәдени өсіруге ыңғайлы. Аязға төзімді бақша пиязын алуда сұрыптау үшін қолданылады. Ақсу-Жабағылы қорығында қорғалады. Кездесетін барлық популяцияларын ерекше қорғауға алып, бақылау жасау керек, яғни түрді бұрынғы өскен жерінде қайта өсіру шараларын іске асыру қажет. Дереккөздер: «Қазақстан өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы» Қызыл кітап беттерінен. А.А.Иващенко. Алматы 2006 жыл
Аласа дестегүл

Аласа дестегүл — мелантия тұқымдасына жататын өсімдік. Мәртебесі: Мелантия тұқымдасына жататын ерте гүлдейтін өсімдік. Қазақстанда сирек кездесетін түр ретінде белгілі. Оңтүстік Қазақстанның бірнеше жерінде (Шардара су қоймасының маңы, Мойынқұм құмы, Шу-Іле таулары, Сырдария Қаратауы) өте оқшауланып сирек кездеседі. Жалпы таралуы бойынша кәдімгі ортаазиялық түр, Ауғанстанда, Белуджистанда, Индияда сирек те болса кездеседі. Құмды шағыл тасты және сазды сұр топырақты беткейлерде, төменгі тау белдеуі мен жазықтықтың бекітілген құмдарында өседі. Қар еріген бойда өте ерте гүлдейді. Өсімдіктің бар бөлігі, әсіресе пиязшығы улы, құрамында әр түрлі алкалоидтар бар. Мәдени түрде өсіріледі. Алматы қаласындағы ботаника бағында жүргізілген тәжірибе нәтижесінде түрдің мәдени өсірілуде әлсіз екендігін көрсетті. Ерекше жеңіл топырақты қажет етеді. Қазіргі уақытта дестегүлдер табиғи популяциясының саны мен жағдайы зерттелмеген. Болашақта арнайы зерттеулер жүргізіп, ерекше қорғалатын жерлер ұйымдастыруды қажет етеді. Дереккөздер
Дендер (газет)

«Дендер» — Индер аудандық газеті. 1934 жылдан «Социалистік мал шаруашылығы», 1958—94 ж. газет «Коммунизм туы», «Индер», 1994 жылдан «Дендер» болып шыға бастады. «Дендер» газеті ауданның сан алуан өмірін жүйелі көрсетіп отырады. Бір күннің жаңалықтарын жинақтап, тұтас газет санын шығару тәжірибесі бар. Әсіресе ауданның таңдаулы адамдарын, олар атқарған игі істерді жария етуге күш салады. Газет жұмысына оқырмандар, жұртшылық кеңінен қатысады. Газеттің алғаш редакторы («Социалистік мал шаруашылығы») - Ғ. Аманғалиев. Әр жылдарда мұнда У. Машанов, Д. Шененов, С. Ерғалиев, Қ. Қарабалин, I. Нұркасынов, Ғ. Сайханов, Т. Ысқақов, М. Шәріпов, I. Көпбаев, Е. Көшековтер редактор болды. Белгілі ақын М. Сатыбалдиев, геология-минералогия ғыл. докторы Н. Сейітов, республикалық «Тамаша» ойын-сауық отауының ұйымдастырушысы, ақын Қойшығұл Жылқышиев, танымал журналист М. Қабиев кезінде осы редакцияда жұмыс істеген. Газет ұйымдастыру-бұқаралык жұмысты жүргізуде бай тәжірибе жинақтаған. Тілшілерге жыл сайын М. Өтемісұлы атындағы жүлде беріліп тұрады. 1998 жылдан редакторы С. Базарбаев. Аптасына 1 рет шығады. Таралымы 1500 дана (2000 ж.). Дереккөздер
Ле Корбюзье

Ле Корбюзье (; нағыз аты Шарль-Эдуар Жаннере-Гри ; 6 қазан 1887, Ла-Шо-де-Фон, Швейцария — 27 тамыз 1965, Рокебрюн — Кап-Мартен, Франция) — швейцардық текті француз архитекторы , модернизмнің және функционализмнің бастаушысы, архитектурадағы халықаралық стильдің өкілі, суретші және дизайнер. Жұмыстары Стильдің ерекшелегі Ле Корбюзье - ХХ ғасырдың ең маңызды архитекторлардың бірі. Фрэнк Ллойрт Райт, Уольтер Групиос, Мис ван дер Роэ, сияқты архитектураның келбетін өзгерген атақты реформаторлардың қатарына кіреді. Оның жобалары Швейцария, Франция, Германия, АҚШ, Аргентина, Жапония, Ресей, Үндістан, Бразилия елдерінде салынған болатын. 1923 жылы Ле Корбюзье L'Esprit Nouveau журналында "Архитектураның 5 түпкі түйіндері" атты манифесті жариялады. Осы қарапайым қағидаларда замананауи архитектураның негізгі принциптері ұсынылған. Олар: 1. Пилотис. Темір бетоннан жасалған бағана-тіректер үйді жер деңгейінен көтереді де, пайда болған кеңістік саябақ немесе автотұрақ ретінде қолданылады. 2. Шатыр терраса Қарапайым шатырдың орнына, Ле Корбюзье жазық шатырды ұсынған. Жазық шатырда кіші саябақ немесе демалатын орынды салуға болады. 3. Ашық жайғасым Құрылыстағы жаңа технологияларының пайда болуы себебінен, уйдің салмағы оның қабырғаларына қысым тигізген жоқ. Үйдің ішкі жайғасымын үлкенде нәтижелекпен жоспарлауға мүмкіндік берді. 4. Кең терезелер Қасбетті бүкіл ұзындығы бойынша кесетін көлденең терезе бөлмелерді бірдей жарықтандырады. 5. Шатыр бақшалары Ғимараттың сыртын оның құрылымдық қызметінен бөлу - қасбетті құрылымдық шектеулерден босатады Сыртқы сілтемелер * [http://www.fondationlecorbusier.asso.fr/ Официальный сайт Фонда Ле Корбюзье в Париже] * [http://community.livejournal.com/corbusier/970.html История строительства штаб-квартиры ООН в Нью-Йорке] * [http://community.livejournal.com/corbusier/38323.html Капелла в Роншане] * [http://www.arth.upenn.edu/spr01/282/w6c2i29.htm Le Corbusier, Bilder für die Ausschreibung zum Bau des Palastes der Sowjets, 1931.] * [https://archive.is/20121128035148/community.livejournal.com/archi_plans/tag/%D0%9B%D0%B5%20%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%8E%D0%B7%D1%8C%D0%B5 Планы построек Ле Корбюзье] * [http://www.polit.ru/article/2012/11/10/lecorbusier/ дискуссия о Корбюзье в рамках российско-французского проекта «Мутирующая реальность»] *
Нәубет (деректі фильм)

Нәубет&nbsp;— Тоқтау жасатылған кино режиссёр Қалила Умаровтың деректі фильмі, шығарылған жылы 1992 жыл. Фильм [https://www.youtube.com/watch?v=Ag6PalmQ7g40 Деректі фильм] Деректі фильм жайлы Бұл деректі фильм В.Михайловтың "Хроники Великого Джута" кітап желісі бойынша түсірілген, Бұл ашаршылық Жоңғар шапқыншылығынан да асып түсетін қазақ даласына зобалаң болды, қазақтарды кең жартысы қырылды, Бұл ашаршылықтан кейін қазақтардың саны 1926 жылы болған санақтағы санға қырық жылдан кейін жеткен. Ашаршылық жайлы “Қазақ тарихындағы ең қаралы, ең қасіретті кезең – 1932-1933 жылдар – халықымыздың тең жарымын, бәлкім, одан да көбірек бөлігін жалмап жатқан ғаламат ашаршылық. Қазір бұл сұмдық заманды баяғы Ақтабан шұбырынды уақиғасымен салғастырып жатады. Онда да қазақ халқы ауыр шығын тартқаны белгілі. Қалған ел қонысынан ауып, жан-жаққа бытыраған, қаншама қиындыққа ұшыраған. Бірақ Ақтабан-Шұбырынды – жаугершілік кезіндегі ауыр жеңіліс нәтижесінде тап болған бақытсыздық еді. Ер-азамат айқасып, арпалысып өлді, бала-шаға, кемпір-шал тура келген ажалға ұшырады. Аман қалған азаматтардың басы бос болды, қолында қауы болды; ел-жұрт қайтадан ұйысып, қатерлі жауға қарсы жаңа күресін бастады. 1932-1933 жылғы ғаламат ашаршылықтың жөні мүлде бөлек. ” – дейді Мұхтар Мағауин. Сыртқы сілтемелер * [http://www.kalilafilm.kz Ресми торабы] Дереккөздер
Джованни Пьерлуиджи Палестрина

Джованни Пьерлуиджи да Палестрина (, ; лақап аты «Джаннетто» — ; 17 желтоқсан 1525 немесе 1526, Палестрина — 2 ақпан 1594, Рим) — италия композиторы, Ренессанс дәуірінің ірі полифонисттердің бірі. Рим музыка мектебінің елеулі уәкілі. Творчествосы Палестрина тек қана көпдауысты музыканы шығарған: шіркеу полифониясының жанрында105 месса, 68 офферторийларды, 140 мадригал, 300-ден астам мотет шығарған. Басқа жанрларда 72 ұран, 40 магнификаттарды, 11 Литания мен Ламентация шығарған. Шығармаларының басылымдары * Giovanni Pierluigi da Palestrina. Werke, hrsg. v. F.X. Haberl u.a. 33 Bde. Leipzig, 1862–1907 (PW) * [http://www.worldcat.org/title/opere-complete/oclc/753240&referer=brief_results Giovanni Pierluigi da Palestrina. Le opere complete], per cura e studio di Raffaele Casimiri, Knud Jeppesen, Lino Bianchi. 35 vls. Roma, 1939–87 (C) Сыртқы сілтемелер * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_compositions_by_Giovanni_Pierluigi_da_Palestrina Палестрина шығармаларының тізімі] (ағылш.) * [http://books.google.ru/books?id3uNSLvkJgqwC&lpgPP1&dqPalestrina%20und%20die%20Legende%20der%20Rettung&hlru&pgPP1#vonepage&qPalestrina%20und%20die%20Legende%20der%20Rettung&ffalse Naumann L. Giovanni Pierluigi da Palestrina und die Legende der Rettung der mehrstimmigen Kirchenmusik. Studienarbeit. Phillips Universität Marburg, 2011] * [http://imslp.org/wiki/Giovanni_Palestrina_-_Complete_Works_Edition Старое собрание сочинений (PW) на IMSLP] * [http://books.google.ru/books?idDdFYAQAAQBAJ&lpgPP1&dqPalestrina%3A%20a%20guide%20to%20research&hlru&pgPP1#vonepage&qPalestrina:%20a%20guide%20to%20research&ffalse Marvin C. Giovanni Pierluigi da Palestrina: a guide to research (2002; фрагмент)] * [http://www.youtube.com/watch?v=oY-lFb7YBXY Мадригал Vestiva i colli]
Сатьяджит Рай

Сатьяджит Рай ( немесе , ; 2 мамыр 1921, Калькутта, Британдық Үндістан — 23 сәуір 1992, Калькутта, Үндістан) — ірі Үндістан кинорежиссёры, сценарийшісі, жазушы, композитор, продюсер, киносыншы, безендендіруші. Үндістан азаматтарының ішіндегі ең бірінші Оскар марапатын лауреаты. Көптеген Үндістан мемлекетінің марапаттарының егесі. 1955 жылы «Жол әні» атты киноны шығарғаннан кейін Үндістан кинематографының неореалисттік бағытының негізін қалаушы. Берлин кинофестивалінде «Күміс аю» марапатымен ең жақсы режиссерлік жұмыс ұшін марапатталған. Өзінің фильмдерінің көбісіне музыкасын өзі жазған. Сыртқы сілтемелер * [http://www.satyajitray.org Сатьяджита Рай сайты] Дереккөздер
Юта

Юта — АҚШ-тың батысында, Сеңгір тауларының маңында орналасқан штат. Солтүстік-шығысында Вайоминг, шығысында Колорадо, оңтүстігінде Аризона, батысында Невада және солтүстігінде Айдахо штаттарымен шектеседі. Орталығы мен ең ірі қаласы — Солт-Лейк-Сити. 1896 жылғы 4 қаңтарда Юта АҚШ құрамына 45-штат ретінде енеді. Юта АҚШ-тың транспорттық штаты болып келеді, осы жерде ақпарат технологиясы, ғылымы,тау кен өнеркәсібі мен туризмі өте дамыған. Этимологиясы Штаттың аты Юталар тайпасының атауынан шыққан, және олардың тілінде ол «Тау адамдары» дегенді білдіреді. Тарихы Шамамен 2 мың жыл бұрын Колорадо үстіртінің маңында ежелгі анасази мәдениеті пайда болады. Кейін сол жерде пуэбло мәдениеті қалыптасады да, штаттың оңтүстік-шығысында олардың тұрғын үйлері табылады. Еуропалықтардың келген кезінде ол жерде юталар, пайуттар, навахо мен гошуттар мекендеген. Юта жерінде 1540 жылы бірінші келген еуропалықтардың қатарында мен оның сарбаздарын айтып кетуге болады. Олар Жеті Алтын қалаларды іздестірген екен. Бұл — Пиреней түбегінде пайда болған Солтүстік Америка жерінде тығылған алтынға бай қалалар туралы аңыз болатын. 1776 жылы екі француз миссионерлері Сильвестре де Эскаланте мен Франсиско Домингес Санта Фэ мен Калифорния арасында жол жүйесін құрастыру мақсатымен Юта жеріне экспедиция жасаған. 1840 жылдары Юта жері Калифорниядан жүретін жолдар мен көші-қону үшін ғана қолданылатын, ол жерде зерттеулер сирек жүретін. 1847 жылы осы жерге мормондар бірінші рет Иллинойстан келеді. Халқы Юта халқының 87%-ы қалаларда тұрады, және бұл Ютаны ең урбандалған штаттардың қатарына қосады. Халықтың шамамен 80%-ы Уосатч-Фронт ауданында тұрады, оның орталығы — . Юта діни жақтан біртектес штаттардың бірі болып келеді, өйткені халқының 60%-ына жуығы — мормондар. Бұл олардың күнделікті өмір салтына және дәстүрлеріне әсер тигізеді. Дереккөздер
Брахмагупта

Брахмагупта, Брамагупта (, 598—670 ж.ш.) —VI ғасырдың үнді математигі және астрономы. Удджайндағы обсерваторияны басқарған. Византияның және орта ғасырдларың ислам мемлекеттерінің астрономиясының дамуына елеулі әсер еткен. Алғашқы рет астрономия үшін алгебралық тәсілдерін қолданған. Математикада оң сандар мен теріс сандармен және ноль санымен арифметикалық амалдар үшін ережелерді енгізген. Осы күнге дейін «» (Брахма-спхута-сиддханта) - «Брахманың ілімін жетілдіруі» атты еңбегі сақталған. Бұл еңбекте үлкен бір бөлімі астрономияға, ал екі бөлімі математикаға арналған. Сыртқы сілтемелер * [http://books.google.ca/books?idebZIAAAAcAAJ&sourcegbs_navlinks_s] Brahmagupta, Bhaskara, Colebrooke H.-T., Algebra, with arithmetic and mensuration, from Sanscrit of Brahmagupta and Bhascara,378,John Murray,1817, * Ван дер Варден Б. Л. Уравнение Пелля в математике греков и индийцев. Успехи математических наук, 31, вып. 5(191), 1976, с. 57-70. * Володарский А. И. Очерки истории средневековой индийской математики. — М.: Наука, 1977. * Gupta R. C. Brahmagupta’s formulas for the area and diagonals of a cyclic quadrilateral. The Mathematics Education, 8, 1974, p.&nbsp;33-36. * Sarasvati Amma T. A. Geometry in ancient and medieval India. Delhi: Motilal Banarsidass, 1979. * История математики, т.1, М., 1970.
Алтай шақылдағы

Алтай шақылдағы - Қазақстандағы қоянтәрізділер отряды, шақылдақтар тұқымдасындағы бес түрдің бірі (денесінің ұзындығы 25 см, салмағы 250 г). Басқа шақылдақтар сияқты қысқа шөп үйіп, қор жинайды, сондықтан бұларды кей кезде пішен салғыштар деп те атайды. Алтай шақылдағының аяғы қысқа, қысқа дөңгеленген құлақтары және байқалмайтын құйрығы болады. Дене бітімі тышқандікіне өте ұсас. Басқа шақылдақтарға қарағанда ірілеу және табаны көбінесе қара немесе қоңыр түсті. Қазақстанда тек Алтайда, ірі тасты шөгінділерде мекендейді. Жыл бойы белсенді. Жаз мезгілінде қысқа азық жинайды. Қыста жазда дайындалған пішенмен қоректенеді. Сәуірде күйлейді. Жылына 2-4 ұрпақтан туып, бірнеше рет көбейеді. Олар келер жылы ғана ересекке айналады. Шақылдақтың жауы - барлық сусарлар (бұлғын, сары күзен, сарғыш күзен, ақкіс, аққалақ және басқалар) және де күндізгі қанатты жыртқыштар мен жапалақтар. Дерекөздер
Қара тоқылдақ

Қара тоқылдақ - Қазақстанда мекендейтін 8 тоқылдақтың ішіндегі ең ірісі (салмағы 300-400 грамм), осылардың ішінде жалғыз осы ғана түгелдей қара түсті, тек басында ашық қызыл түсті телпегі бар. Қазақстанда тек Алтай ормандарында және Республикамыздың солтүстігінің кей жерлерінде тіршілік етеді. Ескі биік діңді қылқан жапырақты ормандарды таңдайды, оның қатты мұңды кли-и-и-и-а ағайын немесе ерекеше барабанның даңғыр дүңгірін жиі естуге болады. Тұмсығы ұзын және үшкір болып келеді. Дене бітімі әдемі әрі сүйкімді болып келеді. Жеке болып жүреді, тек ұялау кезінде ғана жұптасады. Ешқандай жерде көп болмайды, яғни қоныстанбайды. Қарағай діңін ұңғылап тесіп, ұя жасайды. Ұясының шығу тесігі созылған тікбұрыш сияқты. Қазақстандағы тіршілігі әлі де зерттелмеген. Бірақ та Қара тоқылдақ құсын зерттеу алдағы жылдардағы зерттеуге мақсатқа қойылған. Дереккөздер
Рамакришна

Рамакришна (сопылық есімі; шын аты — Гададхар Чаттерджи, , ;) (18. 2. 1836, Камарпукур, Бенгалия—16.8.1886, Калькутта) — неоиндуизмнің өкілі, гуманизм идеяларын насихаттаушы, Үндістан қоғам қайраткері. Рамакришнаның көзқарасы үндістандағы ірі діни ағымдардың және йогтардың принципі бойынша мистицизммен іс жүзінде ұзақ шұғылдану ықпалымен қалыптасты. Рамакришна өзін веданттық абсолюттік идеализмнің ізбасары санай отырып, материалды дүниенің шындығын мойындайды. Сөйтіп Шанкараның абсолютті монизмі (адвайт) мен Рамануджидің шектелген монизмін (вишиштадвайты) біріктірмекші болады. Рамакришна Үндістанның және бүкіл адамзаттың қайта өркендеуі үшін әлеуметтік өмірдің бірден-бір ірге тасы болып табылатын діни рухты тарату қажет деп санайды. Адамның жер бетіндегі өмірінің ең жоғарғы мақсаты — тәңірін сүю және оған берілу арқылы жаратушыны тану дейді. Рамакришнаның өсиеттері арқылы үнді национализмінің идеологиясы әуел бастан-ақ діни сипат алады. Дереккөздер
Аркадий Райкин

Райкин Аркадий Исаакович (24. 10. 1911 ж. т., Рига)— совет эстрада әртісі, КСРО халық әртисі (1968). 1935 ж. Ленинградтың театр техникумын бітірді. Осындағы Жұмысшы жастар театры мен Ленин Комсомолы атындағы театрда ойнай жүріп, эстрадаға да белсене қатысты. 1939 ж. құрылган Ленинградтың эстрада және миниатюра театрында әуелі әртист болып, кейіннен осы театрдың көркемдік жағын басқарды. Пародияшы ретінде бастаган Райкин өз творчествосының әлеуметтік- сатиралық бағытын күшейте түсті. Ол жаңа өмірдің өркендеуіне кедергі келтіретін жайларды күлдіргі өнері мен қолма-қол, аяусыз әшкерелеп отырады. Райкин театрының спектакльдері қатарында «Дүние жүзін 80 күнде аралау» (1951), «Күлген айып емес» (1953), «Жыл мезгілдері» (1956), «Екі ден елуге дейін» (1961), «Светофор» (1969) т. б. бар. Гастрольдік сапармен шетелдерде (Польша, Болгария, Венгрия, Румыния, Англия т. б.) өнер көр- сетті. 3 орденмен марапатталған. Дереккөздер
Матьяш Ракоши

Ракоши (Какозі) Матьяш (9. 3. 1892 – 5. 2. 1971) — венгр саяси қайраткері. Венгр совет республикасы (1919) кезеңінде сауда халық комиссарының орынбасары, қоғамдық өндіріс халық комиссары. 1921—24 ж. Коминтернде жұмыс істеді. Венгрия компартиясының ұйымдарын қайта құруға қатысты 1926 ж. қыркүйегінде ұсталып, ұзақ уақыт түрмеде отырды. 1940 ж. босатылды. Венгрия фашизмнен азат етілгеннен кейін (1945) Ракоши Компартия мен үкіметте бірсыпыра басшы қызметтер атқарды. Бұл қызметтерде жүріп, Ракоши соц. құрылыс ісінде елеулі қателіктер жіберді: жоспарлы тапсырмаларды дәлелсіз артық белгіледі, партия тұрмысының лениндік нормаларын, соц. заңдылықты бұзды. Венгр еңбекшілер партиясы (ВЕП) ОК-нің 1956 ж. шілдедегі шешіміне сәйкес, Ракоши ВЕП ОК-нің 1-секретарьлығы қызметінен босатылып, ВЕП Саяси бюросының құрамынан шығарылды. 1962 ж. тамызда Венгр соц. жұмысшы партиясының ОК-і Ракошиды партиядан шығарды. Билікке келгенге дейін Ол кедей еврей отбасындағы он екі баланың алтыншы баласы болды - бақалшы Йозеф Розенфельд пен Сесилия Ледерер. 1904 жылы аттарды мадияризациялау саясатына байланысты бүкіл отбасы өз фамилиясын Ракосиге ауыстырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс майданда соғысып, сол жерде тұтқынға түсіп, Венгрия Коммунистік партиясының қатарына кіреді. Венгрияға оралды. Бела Кун үкіметінде халық комиссарының бірінші орынбасары, одан кейін сауда халық комиссары қызметтерін атқарды. Қызыл гвардия мен Қызыл Армияны басқарды. [ Мажар Кеңес Республикасы құлағаннан кейін Австрияға эмиграцияланып, тұтқындалып, тоғыз айдан кейін елден қуылды. 1920-1924 жж. Коминтерннің атқару комитетінде жұмыс істеді, 1921 жылы оның хатшысы болып сайланды. 1924 жылы желтоқсанда заңсыз коммунистік партияны ұйымдастыру үшін Венгрияға оралды. 1925 жылы қыркүйекте ол тұтқындалып, әскери сотқа жеткізілді, онда прокурор өлім жазасын талап етті, бірақ еуропалық солшыл интеллигенцияның (оның ішінде Р. Роллан да бар) наразылықтары істің азаматтық сотқа берілуіне, ол сегіз жарым жылға бас бостандығынан айырылды.1920-1924 LiveJournal. Коминтерн атқару комитеті жұмыс істеді, 1921 жылы оның хатшысы үлкен сайланды. 1924 жылы желтоқсанда заңсыз коммунистік партия уйымдастыру үшін Венгрия оралды. 1925 жылы қыркүйекте ол тұтқындалып, әскери сотқа жеткізілді, онда прокурор өлім жазасын талап етті, бірақ еуропалық солшыл интеллигенцияның (оның ішінде Р. Роллан да бар) наразылықтары істің азаматтық сотқа берілуіне, ол сегіз жарым жылға бас бостандығынан айырылды. 1940 жылы қазанда Кеңес Одағы үкіметі Ракосиді 1848-49 жылдардағы Венгрия революциясын басып-жаншу кезінде Ресей басып алған баннерлермен айырбастады. 1940-45 жж. Мәскеуде Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің шетелдік бюросын басқарды. 1945 жылы ақпанда Кеңес әскерлерімен бірге Венгрияға оралып, Венгрия Коммунистік партиясын басқарды. 1945-1949 жылдары Премьер-Министрдің орынбасары.
Ауылға бір қыз келді

Ауылға бір қыз келді — 2003 жылы жарық көрген Мақсат Оспановтың фильмі. Сюжет Ағайынды үш жігіттің ауылға келген бір қызға ғашық болуы – жастықтың баға жетпес қызық сәттерінің бірі. Жас жігіт Бауыржанның отқа оранған жүрегі оны күлкілі оқиғаларға апарып соғады. Фильм ауылға қыдырып келген арбір қызга және ауыл жігіттеріне арналган. Сыртқы сілтемелер * [http://thefilmkz.net/drama/20-auylga_bir_kyz_keldi.html Фильмді көру] * [http://filmpro.kz/454-auyl1171a-br-1179yz-keld-auylga-bir-kyz-keldi.html Фильм туралы] Тағы қараңыз Қара шаңырақ
Жолдасқали Ахметұлы Досмұхамбетов

Жолдасқали Ахметұлы Досмұхамбетов (15. 9. 1916, Мақат ауданы, Ракуш к. — 20.12.1977) — мұнайшы, ҚазКСР-інің еңбек сіңірген мұнайшысы (1966). Лениндік сыйлықтың (1966), ҚР Мемлекеттік сыйлығының (1995, қайтыс болғаннан кейін) лауреаты. Маңғыстау мұнай кендерін ашушы және игерушілердің бірі. 1940 ж. Мәскеу мұнай институтын бітірген. 1940-47 ж. Байшонас кәсіпшілігінің бас геологі, кейіннен директоры, 1947—51 ж. «Қазақстанмұнайгазбарлау» тресінің басқарушысы, 1951-71 ж. «Қазақстанмұнай» бірлестігінің бас геологі, бастығы, 1971- 77 ж. «Ембімұнай» бірлестігінің бас геологі болып істеді. Ленин, Октябрь Революциясы, екі мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Екі дүркін ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды.
Сағашилі

Сағашилі (2007 жылға дейін – Покровка) — Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл, Еңбек ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 32,8 км-дей, облыс орталығы Ақтөбеден 130 км-дей жерде жерде, Темір өзенінің сол жағасында орналасқан. Ауыл маңынан Атырау - Қандыағаш темір жолы және Ақтөбе-Атырау тас жолы өтеді. Тарихы Іргесі 1930 жылы ауыл шаруашылығын ұжымдастыру кезінде қаланған. Бұрынғы Грачевский ауылдық кеңесі орталығы. Бұрын бұл ауылда Сталин атындағы ұжымшар болған. 1961-1996 жылдары астық өсіретін кеңшардың орталығы болды. Кеңшар негізінде Покровкада және округтегі Басшилі, Теміркөпір, Тепсен Қарабұлақ ауылдарында ӨК және шаруа қожалықтары құрылды. Бұрынғы шаруашылықта 90 трактор, 72 машина, 145 комбайн, 500 жылқы, 6000 мүйізді ірі қара және 17000 қой болған. 1981 жылы 38000 ц астық жинап, 9000 ц ет, 11500 ц сүт тапсырған. Кезінде 35 адам КСРО ордендерімен, медальдарымен марапатталған. Социалистік Еңбек Ері - Андрей Лагучин қызмет істеген. Жер көлемі Жер көлемі - 143000 га, ал егістігі -29000 га. Ауданаралық тас жол бар. Атауының өзгеруі Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасының әкімшілік - аумақтық құрылысы туралы" Заңының 11-бабына сәйкес, Мұғалжар аудандық мәслихаты мен әкімдігінің, облыстық ономастика комиссиясының ұсыныстарын есепке алып облыс әкімдігі қаулы етеді және облыстық мәслихат шешім етеді: * Мұғалжар ауданының Покровка селосы - Сағашилі ауылы деп қайта аталсын. * Осы қаулы және шешім ресми жарияланған күнінен бастап он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 1414 адам (672 ер адам және 742 әйел адам) болса, 2009 жылы 1623 адамды (830 ер адам және 793 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1684 адамды (902 ер адам және 782 әйел адам) құрады. Инфрақұрылымы * Қазір Сағашилі ауылында "Сағашилі орта мектебі" жұмыс істеп келеді. Мектептің атауы 2013 жылы Абай орта мектебінен Сағашилі орта мектебіне өзгертілді. Қазіргі таңда мектепте 310 оқушы және 64 мұғалім бар. Ауылда сонымен қатар мектепке даярлайтын "Дана" балабақшасы бар. * 2014 жылы жаңадан дәрігерлік емхана ашылды. Бұл жаңа дәрігерлік емханада 10 медициналық қызметкер және 1 бас дәрігер қызмет етуде. * Ауылда кеңшардан бері жұмыс істеп келе жатқан мәдениет үйі бар. * Қамалұлы Ерболат құрған (8.03.2006) жалғыз мешіт бар. Шаруашылығы 20 өндірістік корпоратив, 1 серіктестік бар. Табиғаты Өзендер - Темір, Шиелі, Қандыағаш, Ойыл. Таулар - Елубай, Байжарық, Байбосын. Сирек кездесетін өсімдіктер - берік сүттіген. Аң-құстар - кәмшат, құндыз, тарғақ. Дереккөздер
Аңшы бала

«Аңшы бала» — 2012 жылы шыққан Қазақстандық балалар экшн фильмі. Жетістіктері * Голливудте 2012 жылы International Family Film Festival (АҚШ) халықаралық кинофестивалінде «Ең үздік шетел драмасы» * Египетте 2012 жылы Каир балалар кинофестиваліне ресми қатысушы. * «Киномалышок-2012» XI балалар кинофестивалінде (Анапа, Ресей) «Ең үздік балалар фильмі» гран-приі * Қазақстанның ең үздік балалар киносы, «ҚҰЛАГЕР-2012» ұлттық кинопремиясы. * 2013 жылы 18-24 қазан аралығында Ресейдің Иркутск қаласында өткен ІІ Халықаралық "Сердце Байкала" отбасылық және балалар фильмдерінің кинофестивалінде "Балалар мен жеткіншектерге арналған үздік фильм" атанды Сюжеті Он екі жасар қалалық бала Қамбарды ата-анасы жазғы демалыста атасы мен әжесіне жібереді. Бала ауылда ойдағыдай демалып жатады. Самал және басқа да өзімен жасты балалармен танысу, өзенде шомылу, түнгі алау отына пісірілген картоп, жұлдызды аспан астындағы қорқынышты әңгімелер. Түндердің бірінде қашарға қасқыр шабуылдап, Самал асырап жүрген лақты өзімен алып кетеді. Қамбар қасқырды өлтірмек болады. Ересектер тойға кеткенде, ол Самалмен бірге қасқырды аулауға шығады. Сыртқы сілтемелер *[http://kinostan.kz/film/view?id=724 Киностан сайтында] *[http://massaget.kz/layfstayl/madeniet/kino/3908/ "Аңшы бала" фильмінің тұсауы кесілді] *[http://massaget.kz/layfstayl/madeniet/kino/3847/ Жаңа қазақстандық "Аңшы бала" фильмі прокатқа шығады] *[http://lumiere.kz/kz/anounce/79 Lumiere сайтында] *[http://kinomega.net/627-anshy-bala.html Kinomega сайтында] Дереккөздер
Ханзада Жумонг (телехикая)

Ханзада Жумоң - Оңтүстік Корея телесериалы. Сериал Когуре мемлекетінің негізін қалаушы Тонменсон жайлы оқиғаларды баян етеді. Сериал бүкіл әлемде өте танымал болды. Сериалдың бюджеті 32 млн долларды құрады. Сюжеті Б.д.д 108ж солтүстік Корея мен Манчжурияны басқарып тұрған ежелгі Чосон мемлекеті Қытайдың Хан патшалығымен бір жыл бойы соғысып, жеңіліске ұшырады. Хан патшалығы ежелгі Чосон жерін 4 әкімшілік бөлікке бөліп тастады. Басқыншылардың зұлымдығы шыдап болмайтын дәрежеге жетті. Cодан ежелгі Чосон халқы қолына қару алып, елдің азаттығы үшін соғысқа шықты. Азаттық жолындағы соғыстың қолбасшысы Хемосу деген батыр еді. Чосон халқынан құралған Пуё мемлекеті бар болатын. Алайда Пуё елі ішінара Хан империясына бағынышты болды. Пуё елінің Хан империясын талқандап, қоластындағы қандастарын құтқаратын күші болмады. Тек халық арасынан шыққан Хемосу қолбасшы ғана, Дамуль әскерін құрып қытайлықтарға қарсы күресте біраз нәтижеге жетті. Алайда ол Хан империясының қолшоқпарына айналған Пуё елінің құрған тұзағына түсіп қалады. Ол қос жанарынан айырылып, абақтыға қамалады. Десе де оның арманын ұлы Жумоң жүзеге асырды. Ол Когурё атты мемлекеттің негізін қалады. Басты рөлдерде *Сон Иль Гук - Жумоң *Хан Хие Жин - Со Со Но *Чон Куаң Нел - Гымуа *Хо Жун Хо - Хемосу *Ким Сың Су - Тесо ханзада *О Ён Су - Юхуа ханым *Куон Ми Ри - Уонху патшайым *Соң Жи Хие - Йе Со Я ханым *Пак Там Хи - Иаң Соран *Ан Ён Жу - Юри *Жуң Юң Сук - бала Юри *Ким Ёң Ки - Ён Та Баль *Жин Хи Куоң - Ё Ми Ыль *Ли Жа Ёң - Бу Дыкпуль *Уон Ки Жун - Енпо ханзада *Бе Су Бин - Са Ең *Им Со - Буең *Юн Доң- Яң Жоң *О Ук- Барон Хуаң *Ие Хо- генерал Ои *Ан Жеоң- генерал Мари *Им Дае - генерал Хеп По *Пак Куеоң- Бу Бун Но *Жоң Хо- У Те Түсірілім жұмысы Сериал Оңтүстік Кореяның Жонгу провинциясында MBC арнасының тапсырысымен түсірілді. Ханзада Жумонг сериялы түсірілген орында корейлік "Дон И" және "Ұлы ханша Сон Док" сияқты сериалдардың түсірілім жұмыстары жүргізілген болатын. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_entertainment/193994.html|title hani.co.kr] *[http://english.kbs.co.kr/hallyu/entertainment_news_view.html?No=644|title kbs.co.kr]