kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Людмила Сийм

Людмила Петровна Сийм (тұрмыс құрғанға дейін (1962) — Курбатова, 1979 жылдан Милла Сийм-Каазинен (Milla Siim-Kaasinen) — эстон және фин суретшісі. 1938 жылы 20 қарашада Алма-Атада дүниеге келген, анасының ата-анасы Эстониядан келген иммигранттар (олар 1912 жылы кеткен). 1945 жылдан бастап Тарту қаласында тұрады. Людмила Сийм онда №2 мектепте (1947-1953), содан соң көркемсурет училищесінде (1953-1958) оқыды. 1965 жылы Эстония мемлекеттік өнер институтын бітірді, 1963-1965 жж. осы институтта дайындық курстарының нұсқаушысы болып жұмыс істеді. 1965-1969 жж. №46 Таллин мектебінде бейнелеу өнері мұғалімі болып жасады. 1969 жылдан Тарту көркемсурет училищесінің мұғалімі болды. Оның шәкірттеріне Андрес Тольтс (1949–2014), Андо Кесккюла (1950–2008), Урмас Педаник (1949) және Юри Окас (1950) кіреді . 1971 жылдан Эстония КСР Суретшілер одағының мүшесі. Кеңестік кезеңде: 1971 және 1973 — Таллин көркем салонында, 1975 — Тарту өнер үйінде жеке көрмелерін өткізді. Мәскеуде (1975) және Вильнюстегі (1976) Бүкілодақтық портреттік кескіндеме көрмелеріне қатысты. 1972 және 1975 жылдардағы Балтық суреті үшжылдық байқауының жүлдегері. 1977 жылы ол Финляндияға қоныс аударды, онда 1979 жылы Милла Сийм-Каазинен деген есімді алды. Финляндияда Людмила Сийм 1981-1984 жж. өнеркәсіп өнімінің дизайнері, Хельсинки суретшілер қауымдастығының курс нұсқаушысы және 1992-2000 жж. Мунккиниемиде және 1996-2000 жж. Хельсинкиде сурет мұғалімі болып жұмыс жасады. Людмила Петровна Сийм 400-ге жуық өнер туындыларының авторы, 40-тан астам көрмеге қатысқан. 2022 жылғы AkzoNobel өнер сыйлығының иегері. Өнер туындылары Дереккөздер
Кадри Мяльк

Кадри Мяльк (, туған кездегі есімі Кадри Сыэрд ; 27 қаңтар 1958, Таллин — 1 қаңтар 2023) — зергерлік бұйымдар дизайнері және эстон суретшісі. Мяльк Эстонияның зергерлік мектебінің негізін қалаушылардың бірі және оның көрнекті өкілі болды. 1958 жылы 27 қаңтар Таллин қаласында дүниеге келген. Тарту көркемсурет училищесін (1977-1981) және Эстония өнер академиясын (1986, профессор Лейли Кульдкепптің шәкірті) бітірген. 1986-1989 жж. еркін суретші болды. 1989 жылдан Эстония өнер академиясында сабақ берді, ал 1996 жылдан бастап зергерлік бұйымдар дизайны және ұсталық профессоры болды. 1989 жылы алғашқы жеке көрмесі Көркемсурет галереясында өткізілді. Кадри Мяльктің зергерлік композициялары Эстония, Латвия, Литва, Германия, Бельгия, Дания, Финляндия, Ресей, АҚШ, Оңтүстік Корея, Словакия, Ұлыбритания, Швеция, Испания және Норвегияда көрмеге қойылған. 2004 жылы ол туралы «Қиялдың қараңғы аспаны» фильмі түсірілді. Кадри Мяльктің өнер туындылары Эстонияның қолданбалы өнер және дизайн мұражайында, Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында, Цюрихтегі Швейцария ұлттық мұражайында, Санкт-Петербургдегі Эрмитажда, Нью-Йорктегі Смитсон ұлттық мұражайында және жеке коллекцияларда сақталған. Мяльк бірнеше кітаптың авторы. Бірінші күйеуі (1976 жылдан бастап) — театр суретшісі Вадим Фомичев (1953 жылы 13 қыркүйекте туған), неке ажырасумен аяқталды. Үшінші күйеуі — жазушы және аудармашы Мати Сиркель . Марапаттары 1987 «Эстонияның Жылдың жас әртісі» сыйлығы; 1988 Қолданбалы өнердің IV триеналы Гран-приі; 1992 Финляндия prix ARTICA сыйлығы; 1994 Кристиан Раудтың жыл сайынғы өнер сыйлығы; 1995 Est-Fem, «Эстон әйел» журналы сыйлығы; 1997 жылғы үздіктер сыйлығы, Shippo конференциясы, Токио, Жапония; 1997 Эстонияның мәдени астанасы бейнелеу және қолданбалы өнер қайырымдылық қорының жыл сайынғы сыйлығы; 1998 Эстония Республикасының Мәдениет сыйлығы; 2001 ARS Ornata Heart Сыйлығы, Кельн; 2003 «Португалия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» орденінің офицерлік кресті; 2004 Тед Нотеннің Алтын сыйлығы, Амстердам; 2005 Қазіргі заманғы зергерлік өнердің 2-ші Еуропалық Үшжылдығының Гран-приі , Бельгия; 2015 «Өмір сүр және жарқыра» стипендиясы; 2016 Бавария мемлекеттік сыйлығы, Мюнхен; 2017 V дәрежелі Ақ Жұлдыз Ордені; 2017 Эстония Республикасының Мәдениет сыйлығы; 2017 Кристиан Рауд сыйлығы (Нигулист мұражайындағы көрме, оның бұрынғы жұмысы мен шығармашылық жолын, сондай-ақ зергер-суретші мен оқытушының ізашарлық жұмысын қорытындылайтын кітап) Дереккөздер Әдебиеттер * Kadri Mälk: testament. Kadri Mälk, Tamara Luuk, Tanel Veenre. Arnoldsche Art Publishers, 2016 — Беттер саны: 321. * Hunt: Kadri Mälk. Arnoldsche Art Publishers, 2020 - Беттер саны: 397. Сілтемелер * https://rus.postimees.ee/7682006/umerla-hudozhnica-i-dizayner-yuvelirnyh-ukrasheniy-kadri-myalk * https://artjewelryforum.org/articles/remembering-kadri-malk-artistnatl-estonia_auth-tanel-veenre_authnatl-estonia_1-12-23/ * https://kultuur.err.ee/1608837088/suri-kunstnik-kadri-malk
Тунус қалашығы

Тунус қалашығы (орыс. Тунусский городок) — Түмен (Сібір) хандығының құрамындағы ортағасырлық қала. Қазіргі Ресей Федерациясы, Омбы облысының Муромцев ауданында, Нижняя Тунгуска өзенінің (Тара өзенінің тармағы) сол жақ жағалауында орналасқан. Тарихы Қалашық Г.Ф. Миллер жинаған материалдарда Тунус болысының орталығы ретінде танымал. Оның тапқан құжаттарында қалашықтың XVI ғасырдың аяғындағы тағдыры баяндалған. 1595 жылдың наурызында таралық отряд қалашықты қоршауға алып, өрттеп жіберген. Тунус С.У. Ремезовтың «Сібірдің хорографиялық кітабында» және К.Н. Сербинаның картасында кездеседі. Қалашық Көшім ханның шығысқа бағытталған сәтті жорықтарынан кейін салынған. Тиімді орналасуына байланысты қалашық Ертіс өңірі мен Барабы даласын байланыстырып, маңызды саяси-экономикалық рөл ойнаған. Көршілес қалашықтармен бірге (Қоскөл IV және Екатеринск V) қорғаныс шебін құрап, ханты тайпаларын Ертістің бойынан ығыстырған. Сонымен қатар қалашық алым-салық жинау орталығы қызметін атқарған. Жергілікті халықтың аздығына байланысты Көшім хан Оңтүстік Орал мен шығыс башқұрт жерлерінен аялы татарларын көшірген. Ескердің түбінде жеңіліс тапқан Көшім хан Ертіс өңірінің оңтүстігіне шегініп, орыс отрядтарына қарсы күресті осы аймақтан жалғастырған. Ертіс өңіріндегі қалашықтар мен елді-мекендер ханның уақытша ордаларына айналды. Тунус қалашығының орны 2002 жылы барлау жұмыстары кезінде анықталды. 2003-2006 жылдары С.Ф. Татауров бастаған экспедиция қалашықта зерттеу жұмыстарын жүргізген. Археологиялық қазба жұмыстарының барысында Тунус қалашығының XVI ғасырдың 70-ші жылдары қаланғаны анықталды. Қалашықта табылған керамиканың пішіні мен ою-өрнегі Шыңғы-Тура, Тон-Тура және т.б. елді-мекендерде табылған ыдыс-аяқпен бірдей. Әдебиет * Матвеев А.В., Татауров С.Ф. Сибирское ханство: военно-политические аспекты истории. Казань: Фэн АН РТ, 2012. 260 с. * Миллер Г.Ф. История Сибири. Изд. 2-е, дополненное. М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999, Т.1. 630 с. * Томилов Н.А. Тюркоязычное население Западно-Сибирской равнины в конце XVI - первой четверти XIX вв. Томск: Изд-во Томск. ун-та, 1981. 276 с. * Тюменское и Сибирское ханства / под ред. Д. Н. Маслюженко, А. Г. Ситдикова, Р. Р. Хайрутдинова. — Казань: Издательство Казанского университета, 2018. — 560 с. — ISBN 978-5-00130-021-2
Ақмола облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі

Ақмола облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері – тарихи қалыптасқан аумақтары бар жеке ғимараттар мен құрылыстар, мемориалдық үйлер, қорымдар, кесенелер және жеке қорымдар, монументалды өнер туындылары, тас мүсіндер, жартастағы суреттер. Ескерткіштер тізімі Ақмола облысы әкімдігінің 2020 жылғы 28 шілдедегі № А-8/377 қаулысымен бекітілген 2021 жылы тізімге Ақмола облысы әкімдігінің 12.10.2021 № А-10/510 қаулысымен өзгерістер енгізілді. Ақкөл ауданы Аршалы ауданы Астрахан ауданы Атбасар ауданы Бұланды ауданы Бурабай ауданы Біржан сал ауданы Егіндікөл ауданы Ерейментау ауданы Есіл ауданы Жақсы ауданы Жарқайың ауданы Зеренді ауданы Қорғалжын ауданы Сандықтау ауданы Целиноград ауданы Шортанды ауданы Көкшетау қаласы Дереккөздер
Скубиғаттан тыс

«Скубиғаттан тыс» — американдық Табиғаттан тыс телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда Дин, Сэм және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. Сюжет Дин мен Сэм ломбардта тірілген ойыншық динозаврды жеңеді. Иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар береді. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған нағыз елесті табады (соның ішінде сериалдың нағыз зұлым кейіпкері). Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол кішкентай өлі баланың елесі болып шығады, оны шынайы әлемде ашкөз әзірлеуші әртүрлі кәсіп иелерін қорқыту үшін пайдаланады, содан кейін оларды арзанға сатып алады. Бала Винчестер мен Кастиелге Скуби экипажын елес бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Батырлар баланың рухын жібітіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. Өндіріс Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі Warner Bros екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. Пікірлер Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды . Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды . Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті . Дереккөздер
Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің ардагері медалі

«Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің ардагері» медалі — Қазақстан Республикасы Президентінің 2002 жылғы 7 мамырдағы № 865 Жарлығымен Қазақстан Республикасының қарулы күштері үшін тағайындалған Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаты. Медал туралы ереже Медальмен Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында жалпы күнтізбелік 25 және одан да көп жыл қызмет атқарған және қызмет өткеруінде оң сипатталған әскери қызметшілер марапатталады. Сипаттамасы Медаль жезден жасалған және сары түсті тегіс екі қырлы сәулелері бар дөңес бес бұрышты жұлдыз пішінге ие, оның ұштарының арасындағы бос орындарда әскери құрамның негізгі салаларындағы танымбелгілері бейнеленген бес қалқан көрсетілген. Медальдің ортасында сақина түрінде айналасын «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Ардагері» деген жазумен қоршалған күннің, қалықтаған қыранның және алтын гүлдердің лавр бұтағы бейнелері бар. Медалдың бет жағы тотыққан. Медалдағы жұлдыздың қарама-қарсы ұштары арасындағы өлшемдері — 38 мм. Медалдің арт жағында ортасында «25 жыл» деген жазу жазылған. Медальдың артқы жағы күңгірт келеді. Медалдағы барлық бейнелер мен жазулар дөңес. Медалдың шеттері ернеумен жиектелген. Медаль құлақша мен шығыршық арқылы жібек қатқыл таспасымен тысталған ені 34 мм және биіктігі 50 мм алтыбұрышты тағанға жалғанады. Таспаның ортасында ені 17 мм көк жолақ, таспаның оң жақ жиегін бойлай ені 1 мм үш қара жолақпен алмасып тұратын төрт сары жолақ бар. Таспаның сол жақ шетінде ені 3 мм және 1 мм екі қызыл жолақ бар, олардың арасында ені 2 мм көк жолақ орналасқан. Таспаның ені — 30 мм. Медал киімге түйреуіш арқылы тағылады. Медал Өскемендегі Қазақстан теңге сарайында дайындалады. Тағы қараңыз * «Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері» медалі * «Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының ардагері» медалі * «Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ардагері» медалі * «Мінсіз қызметі үшін» медалі Дереккөздер * [https://web.archive.org/web/20091001200531/http://www.uniformius.ru/index/kazahstan/nagradikaz/nagradivskaz.htm Униформиус] * [https://factmil.com/publ/strana/kazakhstan/vedomstvennye_nagrady_vooruzhjonnykh_sil_kazakhstan_2013/99-1-0-263 Қазақстан Қарулы Күштерінің мекемелік марапаттары (2013)] // Fact Military : Сайт.
Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі

«Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері» медалі — Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитетінің мекемелік марапаты. Тарихы Медаль Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 5 маусымдағы № 129 Жарлығының негізінде тағайындалды. 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығымен медал Министрліктің мекемелік марапаты болып қайта бекітілді. Алайда, 2014 жылы Министрліктің таратылуына және оның атқарымдары Ішкі істер министрлігінің мекемесіне жүктелуіне байланысты марапат мекемелік бағыныстылыққа ие болды. Ережесі Медальмен әскери қызметте жүргендерді қоспағанда, Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының қызметкерлері көп жылғы жемісті еңбегі үшін қызметінде оң сипатқа ие және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес күнтізбелік есепте жалпы еңбек өтілі 25 жыл немесе одан көп болғандар марапатталады. Сипаттамасы Медаль жезден жасалған және сары екі қырлы сәулелері бар дөңес сегіз бұрышты жұлдыз пішінге ие. Жұлдыздың ортасында «желдер раушаны» іштей сызылған жер шары мен онда жазылған азаматтық қорғаныстың халықаралық белгісінің (ішінде көк үшбұрыш бар тоқсары шеңбер) стильдендірілген бейнесі, жер шары сұлбасының астында қалықтаған қыран бейнеленген. Сурет қызыл сақинаның аясында «ҚАЗАҚСТАН ТӨТЕНШЕ ЖАҒДАЙЛАР ОРГАНДАРЫНЫҢ АРДАГЕРІ» деген жазумен айнала қоршалған. Жер шары мен қалықтаған қыранның аясы көк эмальмен қапталған. Әріптер, қалықтаған қыран мен жер шарының меридиандарының сұлбасы алтын жалатылған. Медалдің арт жағында ортасында «Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері» делінген. Төменгі жағында «25 жыл» деген жазу жазылған. Медалдағы барлық бейнелер мен жазулар дөңес келеді. Медалдағы жұлдыздың қарама-қарсы ұштары арасындағы өлшемдері 38 мм. Медал құлақша мен шығыршық арқылы жібек қатқыл таспасымен тысталған ені 30 мм және биіктігі 50 мм бесбұрышты тағанға жалғанады. Таспаның ортасында ені 17 мм көк жолақ, таспаның оң жақ жиегін бойлай ені 1 мм үш қара жолақпен кезектесетін төрт тоқсары жолақ бар. Таспаның сол жақ шетінде ені 3 мм және 1 мм екі тоқсары жолақ бар, олардың арасында ені 2 мм көк жолақ орналасқан. Таспаның ені 30 мм. Медал киімге түйреуіш арқылы тағылады. Тағы қараңыз * «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің ардагері» медалі * «Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының ардагері» медалі * «Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ардагері» медалі Сілтеме * [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U060000129_ Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 5 маусымдағы № 129 Жарлығы.] Күші жойылды — [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000155 Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығы.] * [https://web.archive.org/web/20091001200506/http://www.uniformius.ru/index/kazahstan/nagradikaz/nagradimchskaz.htm Униформиус]
Андрей Рэмович Белоусов

Андрей Рэмович Белоусов (; 17 наурыз 1959 жыл, Мәскеу) — ресейлік экономист, саясаткер және 2024 жылғы мамырдан Ресей Федерациясының Қорғаныс министрі. Бұрын Белоусов Премьер-министрінің Бірінші орынбасары (2020–2024), Ресей президентінің көмекшісі (2013–2020) және Экономикалық даму министрі (2012–2013) лауазымдарында болған. Отбасы және білімі Белоусов 1959 жылғы 17 наурызда Мәскеуде дүниеге келген. Әкесі Рэм Александрович — Ұлы Отан соғысының ардагері, Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтында оқып, экономист болған. Мәскеу мемлекеттік университетінің экономика факультетінде оқып, оны 1981 жылы үздік бітірді. 2006 жылы Экономика ғылымдарының докторы болды. Ол 2000–2006 жылдар аралығында премьер-министрдің сыртқы кеңесшісі болды. Федералды мемлекеттік қызметкер (2006–2013) Белоусов 2006–2008 жылдар аралығында екі жыл Экономикалық даму және сауда министрінің орынбасары қызметін атқарды. Белоусовтың Ресей Федерациясының 1-сыныпты Ресей Федерациясының мемлекеттік кеңесшісі атағы бар. 2012 жылғы 21 мамырда ол премьер-министр Дмитрий Медведев үкіметінің Экономикалық даму министрі болып тағайындалып, 2020 жылғы 30 сәуір мен 19 мамыр аралығында Белоусовты Владимир Путин Ресей премьер-министрінің міндетін атқарушы болып тағайындады, ол Михаил Мишустинге коронавирус диагнозы қойылғаннан кейін оны уақытша алмастырды. Politico хабарлауынша, Белоусов — Путиннің мұрагері болуы мүмкін тұлғалардың бірі. Қорғаныс министрі (2024–) 2024 жылғы 12 мамырда президент Путин 2024 жылғы 14 мамырда күшіне енген жарлық бойынша Сергей Шойгуды Қорғаныс министрі лауазымынан алды да, орнына Белоусовтың кандидатурасын ұсынды. Белоусовтың кандидатурасын көп ұзамай Федерация Кеңесі қабылдаған. Санкциялануы 2022 жылғы 9 маусымнан бастап Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты жоғары лауазымды шенеунік және Путиннің жақын ортасының мүшесі ретінде Украинаның жеке санкцияларына ұшырады. 2022 жылғы 21 шілдеден бастап «Ресей олигархтарын санкцияланған ресейлік банктермен ынтымақтастықты жалғастыруға» және «2014 жылы Қырымды аннексиялауға қолдау көрсеткені үшін» Еуропа одағы елдерінің санкциялары бойынша. 2022 жылғы 15 желтоқсаннан бастап ол АҚШ-тың ресейлік қаржы секторына қарсы санкциялар тізімінде. 2023 жылғы 27 қаңтардан бастап жапониялық санкцияларда. 2023 жылғы 24 ақпаннан бастап Канаданың санкциялық тізіміне «режимнің жақын серіктері» енгізілген. 2023 жылғы 19 мамырда ол Ресей темір жолдары директорлар кеңесінің төрағасы ретінде Ұлыбританияның санкцияларына да ұшырады. 2023 жылғы 20 шілдеден бастап оған Аустралия «Ресейдің Украинаға заңсыз басып кіруін тікелей немесе жанама қолдаудағы рөлі» үшін санкциялады. Дереккөздер
Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін медалі

«Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін» медалі — Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығының негізінде белгіленген Қазақстан Республикасы қаржы полициясының мекемелік марапаты. 2014 жылы қаржы полициясының таратылуына және оның атқарымдарының Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрлігіне берілуіне байланысты марапат бұрынғы мәртебесінде берілмейтін болды. Мемлекеттік қызмет министрлігі қарамағындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы құрылды, оның аясында таратылған қаржы полициясының марапаттары медалдардың әрленімін өзгерткенімен, таспалардың түстері сақталды. Ережесі Медальмен қызметі оң сипатталған, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету бойынша қызметтік міндеттерін үлгілі атқаратын қаржы полициясы органдарының, ішкі істер органдарының қызметкерлері, сондай-ақ құқық тәртібін қорғауға белсенді қатысқаны үшін басқа да адамдар марапатталады. Сипаттамасы Медаль алтын түсті металдан жасалған. Медальдың бедері жылтыр болып келеді. Медальдың ортасында секіруге дайындалып жатқан алтын барыстың бейнесі бар дөңгелек көк қалқан суреттелген. Шеңбер бойымен мемлекет мүддесін жан-жақты қорғауды білдіретін 8 алтын түстес нүкте орналасқан. Қалқан қызыл таспамен қоршалған, оған «ҚҰҚЫҚ ТӘРТІБІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУГЕ ҚОСҚАН ҮЛЕСІ ҮШІН» деген жазу қашалған. Таспаның беті күңгірттелген. Мәтін шығыңқы жылтыр болып келеді. Медаль құлақша мен шығыршық арқылы шыншылдықты, адалдықты және мінсіздікті білдіретін көк түсті қатқыл таспасымен тысталған, көлемі 33х32 мм алтыбұрышты тағанға бекітіледі. Тағанның шеттері мен ортасында алты қызыл жолақ бар, олардың ең шеткілерінің ені 1 мм, ортасы ені 2 мм, ерлік пен батылдықты бейнелейді. Ортаңғы қызыл жолақтардың арасында ені 1 мм болатын 3 көк жолақ орналасқан. Шеткі және ортаңғы қызыл жолақтар арасындағы қашықтық 9,5 мм. Медал киімге қалқалы бекітпесі бар түйреуіш арқылы тағылады. Дереккөздер * [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000155 Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығы.]
Лайла Пернаска

Лайла Пернаска — 2005—2013 жылдары Албания Демократиялық партиясынан Албания Республикасы Ассамблеясының мүшесі болды. Тиран округінен сайланды. Тирана университетінде педиатрияны оқыды, кейін Париж Декарт университетінде және Франциядағы Анри Пуанкаре университетінде мамандандырылған. 2005 жылғы жалпы сайлауда Тиран округінен депутат болып сайланды. Сыртқы саясат комитетінің және еңбек, әлеуметтік мәселелер және денсаулық сақтау комитетінің мүшесі болды. Дереккөздер
Classic (радио)

«Classic» радиосы — Қазақстандағы классикалық музыканың алғашқы радиостанциясы. Радионың форматы – түрлі жанрлардағы, ұлттық мектептер мен бағыттардағы классикалық музыка. Мақсаты – жалпы адамзаттық құндылықтарды насихаттау, классикалық музыканың танымалдылығын арттыру, халықтың музыкалық сауаттылығын көтеру. Эфир тәулігіне 18 сағат, қазақ және орыс тілдерінде, Астана, Алматы, Ақтау қалаларында FM диапазонында, сондай-ақ OTAU TV спутниктік пакетінде және интернетте жүзеге асырылады. Тарихы Радиостанция жұмысын 102.8 FM жиілігінде 2011 жылдың 6 маусымынан бастады. Нақ осы күннен бастап, Алматыдағы классикалық музыканы сүйетіндер аудиториясы музыка өнерінің соны үлгілерімен таныс бола бастады. Бұл «Хабар» агенттігі» акционерлік Қоғамы мен Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының біріккен медиажобасы. Жоба идеясының авторы - Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясының ректоры, Қазақстан Республикасының Халық әртісі Жәния Әубәкірова. 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап «Қазақстан» РТРК» Акционерлік қоғамының құрамына енді. Бағдарламалары * Классикалық таң * Мәдениет жаңалықтары * Новости культуры * Гармония тынысы * Классика алаңы * Территория классики * Музыкалық палитра * Қазақстанның классикалық өнер әлемі * Классический мир Казахстана * Джазтайм * Киелі жер * Қазақстандық джаз * Джаз кеші Дереккөздер
Алексей Степанович Баркалов

Алексей Степанович Баркалов ( 18 ақпан 1946 жыл, Введенка, Харьков облысы Украина КСР — 9 қыркүйек 2004 жыл, Киев, Украина) — украиндық және кеңестік ватерполошы (су добы), Еуропа чемпионы (1970), әлем чемпионы (1975), 1968, 1972, 1976 және 1980 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1970). Украин КСР еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1988). Украина су добы федерациясының президенті (1997-1999). Өмірбаяны Алексей Степанович Баркалов 1946 жылы 18 ақпанда Харьков облысы, Введенка ауылында дүниеге келген. 1972 жылы Харьков политехникалық институтын және және 1977 жылы КСРО Ішкі істер министрлігінің Саратов жоғары әскери командалық училищесін бітірген. Жұбайы - Людмила Баркалова (1947-2018), ұлы - Дмитрий Баркалов (1969-2001). Ол Харьковта өсіп, онда 15 жасында су добын ойнай бастады. «Динамо» (Харьков) және «Динамо» (Киев) клубтарында шабуылшы ретінде ойнады. 1971 жылы Украина КСР құрамасының құрамында КСРО халықтарының V жазғы спартакиадасында жеңімпаз атанды. 1967-1980 жылдар аралығында КСРО құрамасының құрамында болды, онымен 412 матч өткізіп, Гиннесс рекордтар кітабына енді. 4 Олимпиадаға қатысып, 1 күміс (1968), 2 алтын (1972, 1980) медаль жеңіп алды. Оның коллекциясында әлем чемпионаттарының (1973, 1975) және Еуропа чемпионаттарының (1970, 1974) алтын және күміс медальдары да бар. Спорттық мансабын аяқтаған соң жаттықтырушылыққа ауысты. 1980 жылдары Украина КСР жастар құрамасының бас жаттықтырушысы болды, ал 1990-1994 жылдары Югославияның «Воеводина» (Нови Сад) клубында жұмыс істеді. 1997-1999 жылдары - Украина су добы федерациясының президенті. Алексей Степанович 2004 жылы 9 қыркүйекте Киевте қайтыс болды. Байково зиратында жерленген. Спорттық жетістіктері *Олимпиада чемпионы (1972, 1980). *Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері (1968). *Олимпиада ойындарының қатысушысы (1976). *Әлем чемпионы (1975). *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (1973). *Еуропа чемпионы (1970). *Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері (1974). *КСРО чемпионаттарының күміс (1976) және қола (1973, 1974, 1977) жүлдегері. *КСРО халықтарының V жазғы спартакиадасының жеңімпазы (1971). *КСРО халықтарының VI жазғы спартакиадасының күміс жүлдегері (1975). *Әлем кубогының жеңімпазы (1981). Марапаттары 3 дәрежелі Қызметі үшін ордені (2002 ж.) Дереккөздер
Өзбекстан Ұлттық Олимпиада комитеті

Өзбекстан Республикасының Ұлттық Олимпиада комитеті — Халықаралық олимпиада қозғалысында Өзбекстан атынан қатысатын ұйым. 1992 жылы құрылған; ХОК-та 1993 жылы тіркелген. Штаб-пәтері Ташкентте орналасқан. Халықаралық Олимпиада комитетінің, Азия Олимпиада кеңесінің және басқа да халықаралық спорт ұйымдарының мүшесі болып табылады. Өзбекстанда спортты дамыту бойынша іс-шараларды жүзеге асырады. Дереккөздер
Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)

75 ең дәулетті бизнесмен — 2024 — Forbes журналының қазақстандық нұсқасы жариялаған Қазақстанның ең бай 75 адамының тізімі. Активтердің нақты құны рейтингтік көрсеткіштерден өзгеше болуы мүмкін. Forbes мәліметтері бойынша, рейтингке қатысушылардың жиынтық байлығы өткен жылмен салыстырғанда 8,2 млрд долларға артып, 46,63 млрд долларға дейін өсті. Ал жиынтық капиталдың жалпы ішкі өнімге арақатынасы өткен жылғы деңгейде қалды деуге болады: 2023 жылы 17,5%, биыл – 17,65%. Рейтингке қатысушылардың орташа жасы — 56 жыл. Ең үлкені — Виктор Буллер 78 жаста, ең жасы — Тимур Турлов 36 жаста. Орташа байлығы — 622 млн. доллар. 75 ең бай адам Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://forbes.kz/leader/75_e_dulett_biznesmen_-_2024_1715617269/ 75 ең дәулетті бизнесмен - 2024]
Процессор (айрық)

Компьютер бөлігі: * Орталық процессор * Микропроцессор * Сопроцессор * Көпядролық процессор * Графикалық процессор * Физикалық процессор * Мультипроцессор * Soft-микропроцессор Бағдарлама: * Мәтіндік процессор * Препроцессор
Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі

«Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл» медалі — Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 7 қарашадағы № 1666 Жарлығының негізінде тағайындалған Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаты. Медальдар Өскемендегі Қазақстан теңге сарайында дайындалады. Ережесі Мерейтойлық медаль қазақстандық парламентаризмнің дамуы мен қалыптасуына елеулі үлес қосқан, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Парламентінің 10 жылдығын мерекелеуге орай Қазақстан Республикасының азаматтары мен шетелдік азаматтарды марапаттады. Сипаттамасы «Қазақстан Республикасының Парламентiне 10 жыл» мерекелiк медалі диаметрi 34 мм дұрыс шеңбер пiшiндi жезден дайындалады. Медалдiң бет жағының ортасында Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк туы бейнеленген. Тудың бейнесi көк түстi эмальдан жасалған. Медалдiң төменгi бөлiгiнде шеңбердi бойлай лавр бұтақшасы орналасқан. Тудың оң жағында екi жолға жазылған «10 жыл» деген бедерлi жазу бар. Медалдiң артқы жағының ортаңғы бөлiгiндегi жылтыр бетке үш жолдан тұратын «Қазақстан Республикасының Парламентi» деген жазу жазылған. Жазудың астындағы төменгi бөлiкте ұлттық ою-өрнек элементi орналасқан. Медалдағы бейнелер мен жазулардың бәрi де бедерлi, алтын түстес келеді. Медалдің шеттері ернеумен жиектелген. «Қазақстан Республикасының Парламентiне 10 жыл» мерекелiк медалi құлақша мен шығыршық арқылы жезден жасалған, енi 34, биiктiгі 50 мм алтыбұрышты тағанмен жалғанады. Таған Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк туы түстес қатқыл таспамен қапталған, оның екi жақ жиегi енi 4 мм көк түстi жолақпен көмкерiлген. Таспаның ортасында әрқайсысының енi 2 мм екi сары жолақ орналасқан. Қатқыл таспаның енi 34 мм. Тағанның артқы жағында түйреуiш орналасқан, медаль соның көмегiмен киiмге тағылады. Сыртқы сілтемелер * [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U050001666_ Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 7 қарашадағы № 1666 Жарлығы.]
Лола Лийват

Лола Лийват (1967 жылға дейін Лола Лийват-Макарова, 1928, Эстония КСР, Таллин) — эстондық суреші. 1928 жылы 17 тамызда Таллин қаласында дүниеге келген, содан төрт жылдан кейін отбасы Ракверге көшті. 1948-1954 жылдары Эстония КСР Тарту мемлекеттік өнер институтында оқыды. (1951 жылдан бастап Эстония КСР Мемлекеттік өнер институтының Tарту филиалы), кейін көркемсурет мектебінде сабақ берді. Лола Лийват Эстонияның ең маңызды абстрактілі суретшілерінің бірі ретінде танымал. 1957 жылы американдық суретшілер Кэтрин мен Гарри Колманмен кездесуден кейін Мәскеудегі жастар мен студенттер фестивалінде абстрактілі жұмыстар жаза бастады. Өзінің шығармашылық мансабында жүзден астам көрмеге қатысты. Шығармашылық жолы сондай-ақ кеңестік кезеңдегі жұмыстарды көрсетуге 15 жылдық тыйым салуды қамтиды. 2018 жылдың тамыз айында Тарту өнер мұражайында суретшінің абстрактілі жұмыстарының ең үлкен ретроспективасы ашылды. Галерея Дереккөздер
Көшім-Тау қалашығы

Көшім-Тау қалашығы (орыс. городище Кучум-Гора) — Түмен (Сібір) хандығының құрамындағы ортағасырлық қала. Қазіргі Ресей Федерациясы, Түмен облысының Есіл ауданында, Рогозино ауылынан 1,5 км солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Тарихы Қалашық мойнақ арқылы қосылған екі кішкентай сопақ алаңшадан құралған. Оңтүстік алаңша террасаның негізгі массивінің үшбұрышты шығыңқы бөлігіне тар жолақпен түйіскен. Ескерткіштің әр алаңшасы оқшауланған және қолжетімдігі қиын. XVI ғасырдың 90-шы жылдары Көшім ханға қарсы бірнеше жорық ұйымдастырылды. Соның біреуін, 1591 жылы тобыл воеводасы В.В. Кольцов-Мосальский басқарған. Ғалымдар қалашықтың қирауын осы жорықпен байланыстыруда. Археологтар Көшім-Таудың қоршауға алынып, өрттелгенін анықтаған. 1963-1964 жылдары қалашықты Орал археологиялық экспедициясының Есіл отряды зерттеген. Қазба жұмыстарының қорытындысы бойынша ғалымдар адамдардың қалашыққа кейінгі қола және кейінгі орта ғасырда қоныстанғанын анықтады. Бірінші және екінші алаңшалардан кейнгі қола дәуіріне жататын мәдени қабат пен керамиканың фрагменттері табылған. Әдебиет * Голдина Р. Д. Городище Кучум-Гора / Р. Д. Голдина // Вопросы археологии Урала. — Свердловск, 1969. — Вып. 8. — С. 138-158. * Тюменское и Сибирское ханства / под ред. Д. Н. Маслюженко, А. Г. Ситдикова, Р. Р. Хайрутдинова. — Казань: Издательство Казанского университета, 2018. — 560 с. — ISBN 978-5-00130-021-2
Равеса Леши

Равеса Леши (; 1976 жылы 1 маусымда дүниеге келген) — 2018 жылы Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының кеңсесіндегі Албанияның тұрақты өкілі болды. Өмірбаяны Леши 1976 жылы дүниеге келген және Нидерландыда Тилбург университетін халықаралық және еуропалық қоғамдық құқық магистрі дәрежесімен бітірген. Ағылшын және голланд тілдерін жақсы біледі. 2010 жылдан 2014 жылға дейін Тиранада болды, онда Нью-Йорк Тирана университеті ұсынатын мекемеде дәріс оқыды. Леши сонымен қатар өз елінің Дүниежүзілік зияткерлік меншік жөніндегі дүниежүзілік ұйымының өкілдігіне жауапты, мысалы, 2019 жылы халықаралық келісімге алғашқылардың бірі болып қол қойды. Дарджилинг шайы сияқты аймақтық өнімдерге қорғаныс беріңіз. Дереккөздер
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2024

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2024 — 2023/24 жылғы чемпиондар лигасының финалдық ойыны, 2024 жылы 1 маусымда Уэмбли стадионында өтті. Бұл ойында "Реал Мадрид" 2:0 есебімен жеңіске жетті. 74-минутта Дани Карвахаль, ал 83-минутта Винисиус Жуниор гол салды. Осылайша, мадридтік команда Чемпиондар лигасының 15 дүркін жеңімпазы атанды. "Боруссия Дортмунд" бұл турнирде тек бір рет (1997 жылы) жеңген. Матч жеңімпазы 2024 жылдың тамыз айында УЕФА Суперкубогына және 2024 жылы желтоқсан айында өтетін Клубтар арасындағы әлем чемпионатына жолдама алды. Қатысушылар Финалға дейінгі жол Матч Детальдар Статистика Дереккөздер Сілтемелер *
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2024

УЕФА Еуропа лигасының финалы 2024 — 2023-24 жылғы Еуропа лигасының финалдық ойыны. 22 мамырда Дублин қаласындағы "Авива" стадионында өтті. Италияның "Аталанта" және Германияның "Байер 04" клубтары өзара кездесіп, "Аталанта" 3:0 есебімен жеңіске жетті. "Аталанта" тұңғыш рет жарыс жеңімпазы атанды (сондай-ақ тұңғыш рет осы турнирде финалға шықты). Матчта Адемола Лукман хет-трик жасады. "Аталанта" 2024 жылғы УЕФА Суперкубогына жолдама алды. "Байер 04" клубының 2023/24 жылғы маусымдағы тұңғыш жеңілуі еді, сондай-ақ клубтың 49 ойынға жалғасқан жеңіліссіз сериясы тоқтады. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
УЕФА Конференция Лигасы финалы 2024

2023/24 жылғы УЕФА Конференция Лигасының финалдық матчы. 2024 жылы 29 мамырда Афина қаласында "Айя-Софья" стадионында өтті. Грекияның "Олимпиакос" клубы 1:0 есебімен Италияның "Фиорентина" клубын ұтты. Негізгі уақытта есеп ашылмады. Қатарынан үшінші рет финалға Италия клубтары шықты. Қатарынан екінші рет "Фиорентина" финалда жеңілді. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[https://ru.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/news/0283-18694cfc3a43-df0621809939-1000--%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB-%D0%BB/ УЕФА Конференция Лигасы финалы 2024]
Рашизм

Рашизм – бірқатар зерттеушілер, саясаткерлер мен журналистер Владимир Путин билікке келгеннен бері Ресейдің идеологиясын, әлеуметтік тәжірибесін және саяси режимін сипаттау үшін қолданатын термин. «Рашизм» саяси жүйенің агрессивті сипатын, экспансионистік сыртқы саясатты, әсіре ұлтшылдықты, жеке басына табынушылық пен шовинизмді атап көрсетеді. «Раш» буыны Ресей сөзінің транскрипциясын білдіреді (ағылшын тілде - ​​«Russia»; айтылуы Раша), екінші буын «изм» Ресейде зорлы идеологиясының, ең алдымен, фашизмнің болуын көрсетеді. «Рашистер» деп Украинаға басып кіруге қатысқан ресейлік әскерлей, сондай-ақ Путин режимін жақтаушыларды айтады.
Ернар Айдар

Ернар Айдар (шын аты – Ернар Жаңабайұлы Айдаров; 1991 жылы 13 наурызда туған, Өзбекстан КСР, Науаи облысы) – қазақ эстрада әншісі және ән жазушысы; қазақ тілінде ән айтады. Өмірбаяны Әлімұлы елінің Шөмекей руынан шыққан. Ернар Айдар 2008 жылы Тараз қаласындағы Мұхтар Әуезов атындағы мектепті бітірген. 2008 жылы Тараз қаласында өткен облыстық концертте алғаш рет сахнаға шықты. 2011 жылы өзінің алғашқы «Жарғым-ай» әнін жазып, сол жылдың ең танымал әртісі атанды. 2009 жылы мектепті бітірген соң Қазақ ұлттық аграрлық университетіне оқуға түсті. 2011 жылы Талғат Айдар Ернар Айдардың продюсері болып, Ernar Aidar Production продюсерлік орталығы құрылды. 2016 жылы Қазақ ұлттық өнер академиясына оқуға түсті. Жеке өмірі Әкесі – Ақметов Жаңабай Айдарұлы 1961 жыл 20 сәуір туған, анасы – Махмудова Құлман Ахметқызы, 1964 жылы туған, Берік, Бейбіт, Талғат есімді інілері, сонымен қатар сіңлісі Жазира. Шығармашылығы Белсенді жылдары Музыкалық чарт рейтингтерінің қорытындысы бойынша 2011 жылы Ернар Айдар жылдың ең жылдам танылған әртісі атанды. 2012 жылы «Жарығым-ай» атты алғашқы альбомын шығарып, Қазақстан бойынша гастрольдік сапармен болды. 2017 жылдың 4 желтоқсанында «Күнім сен сөнбеші» трегі танымал болып, сол жылы Ернар өзінің концертіне «Күнім сен сөнбеші» деген атау берді. Астана қаласының күніне орай Ернар Айдар Қазақстан халық әртістері Ескендір Хасанғалиев, Нұрғали Нүсіпжанов, Алтынбек Қоразбаев, Мирамбек Беспаев, Тоқтар Серіков, Мұхасан Шахзадаев, Саят Медеу, Досымжан Таңатаровтардың қатысуымен үлкен концерт берді. 2019 жылдың 20 желтоқсанында «Алматы Арена» кешенінің сахнасында және 22 желтоқсанда Астанадағы «Барыс Арена» кешенінде Ернар Айдардың «Махаббат қаласы» атты концерттері өтті. Шоуда сонымен қатар Араш, Сердар Ортач және Океана, әйгілі Wake Up би шоу жобасы болды және қойылымды киевтік Андрей Еремин басқарды. 2021 жылдың 19 мамырында шыққан «Сүйген жүрек» трегі ең танымал болып, аз уақыт ішінде хитке айналды. Орындаулары Марапаттары * 2014 жыл — «Алтын микрофон» ұлттық музыкалық байқауының «Үздік әнші жігіт» номинациясының жеңімпазы. * 2015 — «Жыл серпілісі» «Муззона». * 2016 — «Интернет таңдауы» номинациясы бойынша V Еуразиялық EMA-2016 музыкалық сыйлығы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Құлсарыдағы наразылық (2024)

Құлсарыдағы наразылық шаралары 2024 жылғы 15 мамырда, Атырау облысындағы Құлсары елді-мекенінде басталған және 22 мамырда аяқталды. алайда жергілікті халық бұл соманы жеткіліксіз көрді да, әкімдік ғимаратының сыртында наразылық шараларын бастады. Атырау облысы Серік Шәпкеновтің әкімінің сөзінше, Жылыой ауданы бойынша барлығы 3,613 отбасы 100 АЕК мөлшерінде біржолғы төлем алған. Төленген қаражаттың жалпы сомасы 1,387 млрд теңгені құраған. Атырау облысындағы төтенше жағдай бойынша жедел штаб Жылыой ауданында тасқыннан зардап шеккен 2,700 үй тексеріліп, 100-ден астам отбасы жылжымайтын мүлікті бағалау нәтижесін алғанын хабарлаған. Президентке үндеу 2024 жылғы 2 мамырда жаңа баспана салынатынының орнына ақшаның қолға берілгенін қолдаған Құлсары халқы әкімдік алдындағы алаңға жиналып, Қазақстан президенті Тоқаевқа жолдау жасады. Зардап шеккен әр баспаның бір шаршы метрі үшін 400 мың теңгенің қолға берілгені жайлы талап тұңғыш рет осы күні қойылды. Үндеудің жасалғанынан кейін халық алдына Жылыой ауданының әкімі Жұмабек Қаражановтың өзі келді. Әкім өтемақы есебінің екі аптада жасалатынын айтты, барлық үй шығынының төленетініне уәде берді. 16 мамыр 16 мамырдағы жағдай бойынша ғимараттың сыртында 300–400 адам наразылығын көрсетіп тұрған, олардың сол жерден 15 мамырдан бері кетпей тұрғаны белгілі. 16 мамырдың екінші жартысына қарай қалада интернет үзілген. 17 мамырда наразылық жайлы жазған Азаттық радиосының тілшісі Айнұр Сапароваға белгісіз біреу қоқан-лоқы жасағаны белгілі болды; сағат 5-ке қарай әкімдік маңында жүрген тілшіге белгісіз біреу қоңырау шалып, балағаттады, түрлі айып тақты. 18 мамыр 18 мамырда Президент Тоқаев халық талаптарына қарамастан Премьер-министр Олжас Бектеновке жаңа баспананың берілуін, ескінің жөнделуін тапсырды, күштік құрылыммен бірлесіп қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуге шақырды. Оған қоса облыстық жедел штаб 150 үйдің құрылысының басталғанын жариялады. 22 мамыр 22 мамырда жергілікті халық та, әкімшілік те наразылық шараларының аяқталғанын жариялады. Тұрғындардың өз еркімен наразылықты аяқтағаны белгілі, алайда үкімет шешімімен келіспегендер әлі бар. Реакция Үкіметтік телеарналардағы жалған ақпарат Үкіметшіл Хабар және Qazaqstan телеарналарында жергілікті халықтың әкімшілік ұсынған төлемақы сомасына «риза» болғаны айтылған, телеарналарда Құлсарыдағы наразылық шаралары жайлы мүлдем еш мәлімет жарияланбады. Үкіметшіл ақпарат көздері Жайлаш Мұқанова атты құлсарылықтан сұхбат алды, сұхбатта Мұқанова әкімшілік ұсынған шешіммен келісетінін айтқан. Құлсарылықтардың қалғаны Мұқанованың айтқан сөзіне жаппай қарсы шықты, микрофонын тартып ала жаздады. 18 мамырда президент Тоқаев Құлсарыдағы наразылыққа тұңғыш реакциясын берді. Наразылардың талабын орындамай қалған ол премьер Бектеновке жаңа үйлерді құрастырсын, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етсін деген талап берді. Дереккөздер
Маргарита Джепа

Маргарита Джепа (; 1932 жылы 2 сәуірде дүниеге келген) — албаниялық актриса, албан киносы мен театрының ұлы ханымдарының бірі ретінде танымал. Фатос Конголидің сол атаудағы романына негізделген «Bolero në vilën e pleqve» фильмінде Фирдусты бейнелеу сияқты соңғы фильмдерде ойнауды жалғастыруда. Жастық шағы Джепа — Аромун этникалық болады. Маргарита Прифти ретінде Албанияның Люшня қаласында Зои мен Мариже Прифтидің отбасында дүниеге келген. Анасы Маргарита тоғыз жасында қайтыс болды. Кішкентай кезінен албан поэзиясын жақсы көрді, мұғалімі оны актерлік шеберлік сабағына қатысуға шақырды. Сол кездегі Люшня мәдениет институтының драма пәнінің мұғалімі Гезим Либохова театр қойылымындағы жас орыс қызының рөліне сәйкес келетін сәйкестік іздеу үшін жергілікті мектептер арасында барлау жүргізді. Джепаны көргенде, бірден ақшыл шашы мен көк көздеріне байланысты оны таңдады. Спектакльдің сәтті болғаны сонша, оның премьерасы Фиер мен Бератта да өтті. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Тиранадағы әйгілі Liceu Artistik (Өнер мектебі) драма бөліміне құжат тапсырды. Мансапы Мансабын Тиранада, Ұлттық театрда бастады. Онда Антон Чеховтың, Фридрих Шиллердің, Николай Гогольдің және басқалардың пьесаларында өнер көрсетті. 1962 жылы бірінші Festivali i Këngës фестивальда қатысты. Албанияның халық әртісі атағын алды. Халықаралық жетістік Актриса 19-шы рет өткізілген Халықаралық театр фестивалінде «Еуропа актері» сыйлығымен марапатталды. Үздік актерлік шеберлік үшін бас жүлде Балқан театрының кең кеңістігіндегі ең маңызды актрисалардың бірі, режиссер Лаэрт Василийдің Константин және Дорунтинаны әкелген қойылымындағы «Ана ханым» рөлі үшін берілді. Фильмографиясы # Unë Jam Lepuri – (1999) # 4 Nënat e Lepurit dhe Uznova '95 – (1995) # E dashur Armike – (1993) # E Zeza e Nënës – (1993) # E shtuna e 11 Korrikut Xhiro – (1992) # Gjyshja dhe Motra – (1992) # Nositi – (1990) # Uznova '89 (1989) # Këngët Të Zemrës – (1987) # Vrasje Në Gjueti – (1987) # Rrethi i Kujtesës – (1987) # Fjalë pa Fund – (1987) # Dhe Vjen Një Ditë dhe Gabimi – (1986) # Gurët e shtëpisë sime – (1985) # Militanti – (1984) # Apasionata – (1983) # Dora e ngrohtë – (1983) # Shokët – (1982) # Dita e parë e emrimit – (1981) # Me hapin e shokëve – (1979) (TV) # Dollia e dasmës sime – (1978) # Gjeneral gramafoni – (1978) # Koncert në vitin 1936 (1978) # Dimri i fundit – (1976) # Pylli i lirisë – (1976) # Tokë e përgjakur – (1976) # Vitet e para – (1965) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Плацинда

Плацинда (молд. плэчинтэ, плэчинта; — бәліш, — жалпақ бәліш; ) — молдаван, румын және украиндық, салмасы бар дөңгелек (кейде төртбұрышты) шелпек түріндегі бәліш түрі. Плациндалар созылған, ашытқы және қатпарлы қамырдан жасалған. Салманы шелпектердің ортасына салады, шелпектердің шеттерін шетінен ұшын шымшып, қабаттап, ортасынан алшақтайтын сәулелер түрінде және басқа тәсілдермен салады. Пісіруге дайындалған өнімдер параққа немесе қуыруға арналған табаға салынып, тігіс жағын жоғары қаратып, жұмыртқа жағылады (міндетті емес). Салма ретінде кесілген қырыққабат, фета ірімшігі, шөп қосылған сүзбе, тәтті сүзбе, тұздалған сүзбе, картоп, ұсақ текшелерге кесілген ет, асқабақ, алма қолданылады. Тағы қараңыз * Бәліш Дереккөздер Әдебиеттер * Похлёбкин В. В. Плэчинта (молдова асханасы) // Біздің халықтардың ұлттық тағамдары. — М.: Жеңіл және тамақ өнеркәсібі, 1983. — С. 112—113. — 304 с. * Похлёбкин В. В. Плэчинта // Аспаздық сөздік. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 294. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3. * Плэчинта // Тамақтану мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық / Под ред. И. А. Чаховского. — 3-е издание. — Мн.: «Петрусь Бровка атындағы беларус энциклопедиясы», 1993. — С. 282. — 540 с. — ISBN 5-85700-122-6. * Мельник В. 155. Плэчинтэ ку вишине // Молдова асханасы. — Кишинев: Картя молдовеняскэ, 1961. — С. 87—89, 187—188. — 248 с. * 2624. Плэчинтэ молдовеняскэ // Пісіру / Гл. ред. М. О. Лифшиц. — М.: Госторгиздат, 1955. — С. 816. — 960 с.
Илька Муйо

Илька Муйо (; 15 қазан 1953 жылы туған) — албан актрисасы, әсіресе коммунистік режим кезінде албан фильмдеріндегі рөлдерімен танымал. Актерлік шеберлігі үшін оған Албанияның еңбек сіңірген әртісі атағы берілді. Өмірбаяны Илька Муйо монархизм кезеңінде Югославия Корольдігінің Туз қаласынан (қазіргі Черногория) Шкодерге көшіп келген албан отбасынан шыққан. Ел астанасы Тиранада дүниеге келген және актер Агим Муджоның әпкесі болған (1955/1956–2019). Оның мансабын мойындау үшін оған Албанияның Ұлттық театрында «Өнер шебері» атағы да берілді. Муйо үйленген (қазір ажырасқан) Хайг Захарине, содан кейін Перметте туған Джергж Поликрон Захария және Амос Муйи Захария (1987 ж. т.) актер және режиссер бір ұлы болды; және бір қызы Элия Захария Зогу (1983 жылы туған), 2016 жылы 8 қазанда Албанияның мұрагер ханзадасы Лекаға үйленген актриса және әнші. Фильмографиясы * I teti në bronz (1970) * Malet me blerim mbuluar (1971) * Beni ecën vetë (1975) * Rrugicat që kërkonin diell (1975) * Zonja nga qyteti (1976) * Kur hidheshin themelet (1978) * Taulanti kërkon një motër (1984) * Rikonstruksioni (1988) * Shpella e piratëvet (1990) * Lettere al vento (2003) * Lule të kuqe, lule të zeza (2003) * Honeymoons (2009) * Shqiptari (2010) * Përballë (2015) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * http://www.nla.gov.au/pub/nlanews/2000/jun00/story-4.pdf * http://www.merchantnetworks.com.au/genealogy/web/godschalljohnson/pafg07.htm#29845
Лампада

Лампада — христиандық ғибадат кезінде қолданылатын шам. Христиандар алғашқы шамдарды қараңғы үңгірлерді жарықтандыру үшін пайдаланды, оларда қудалаудан қорқып, Құдайға қызмет етті. Кейінірек шамдар ғибадатханада жарық көзі ретінде (шамдармен және негізгі люстра шамымен бірге) және үйді безендіруде (қызыл бұрышты қараңыз) қолданыла бастады. Христиан лампадасының прототипі кәдімгі май шамы болды, ежелгі әлемде кең таралған, ол күнделікті өмірде ғана емес, сонымен қатар діни мақсаттарда да қолданылған, оны ақырында христиандар қабылдады. Кең мағынада лампада («лампадка») — бұл белгішелердің алдында немесе үлкен стационарлық шамдардың үстінде жағылатын маймен толтырылған шам. Шамның символдық мағынасы — зұлымдық пен сенімсіздіктің қараңғылығын тарататын Мәсіхке деген сенімнің мәңгілік жалыны. Тар мағынада лампада — бұл литургияға кіші және үлкен кіреберіс кезінде диакон немесе діни қызметкер жүргізетін, сонымен қатар епископтың қызметі кезінде қолданылатын үлкен портативті шам (кандило). Православиелік литургиялық кітаптарда «шам» сөзі дәл осы мағынада қолданылады. Үйде кейде шамды хош иісті заттар үшін пайдаланады, оның үстіне металл «өрмекші» тұғырын қояды. Әдебиеттер * * Шамдар, лампадалар // Архимандрит Никифордың библиялық энциклопедиясы. — М., 1891—1892. * Lucerna // Классикалық көне заттардың нақты сөздігі / авт.-сост. Ф. Любкер; под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. * Глава 8. Жарық және шамдар // Дін қызметкерінің анықтамалығы. В 7 т. Том 4 / Мәскеу патриархаты. Отв. ред. М. Дронов. — М.: Издат. отдел Московского патриархата, 1983. — С. 75—79. Сілтемелер
Тийу Кирсипуу

Тийу Кирсипуу (1957 жылы 29 қазанда туған, Тарту, Эстония КСР) — эстон мүсіншісі және суретшісі. Ең танымал туындыларының қатарында Тартудағы Оскар Уайльд пен Эдуард Вильденің мүсіндері бар. Тартудағы №2 орта мектепте (1965-1975) және Таллин қаласындағы №46 орта мектепте (1975-1976) оқыған. Содан соң Эстония өнер академиясына оқуға түсіп 1983 жылы мүсінші мамандығы бойынша бітірді. 1983-1987 жылдары Нымме пионер сарайында (Таллин қаласының маңында) мүсіндемеден сабақ берді. 1987 жылы Эстония КСР Суретшілер одағының мүшелігіне қабылданды. 1987 жылдан 1993 жылға дейін штаттан тыс мүсінші болды. 1993-2003 жылдары Эстония өнер академиясының мүсіндеме кафедрасының аға оқытушысы болды. 2003 жылдан 2019 жылға дейін Таллин университетінің мүсіндеме кафедрасының доценті болды. 2019 жылдан бастап Таллинде қайтадан мүсінші және штаттан тыс суретші болды. Эстония, Финляндия, Германия, Голландия, Франция, Аустрия, Бельгия, Қытай, Ресей және Оңтүстік Кореяда жеке және топтық көрмелері жасалды. Ол Эсти Банк тапсырысымен жасалған бірнеше монеталардың авторы. * Номиналы 15,65 крон алтын ескерткіш монета (1999); * Тарту университетінің мерейтойына арналған күміс ескерткіш монета (2001); * Эстония университетінің 100 жылдығына арналған күміс ескерткіш монета (2006); * Бейжің Олимпиадасына арналған күміс монета (2008). 2007 жылдан бастап Тийу Кирсипуу бірнеше эстон мәдениетінің белгілі қайраткерлерінің; Матти Милиус, Тыну Аав, Андрес Двинянинов, Юло Вилимаа, Марк Соосаар, Харди Фольмер, Леонхард Лапин, Пеэтер Лауритс және т.б. портреттік мүсіндерін жасады. 2019 жылы Таллиннің бауырлас қаласы Чэндуда биіктігі 6 метрлік «Таллин-Чэнду» металл мүсінін жасау жұмыстарын аяқтады. Кейбір туындылары: * «Екі жабайы аң» мүсіні, 1999 ж., (қола, гранит), Тарту; * Таллиндегі Эстония ұлттық операсының 100 жылдығына арналған монумент, 2006 ж.; * Упсала университетінің швед саясаткері—Йохан Скитт ескерткіші (1577–1645), Тарту университетінің мұражайының алдында 2007 ж.; * «Мәңгілік студент Юлий» қола мүсіні 2008 ж., Таллин; * Сэр Шон Коннеридің бюсті, 2011 ж.; * Харди Фольмердің портреттік мүсіні, 2015 ж. 2012 жылы мүсіншінің шығармашылығына арналған «Тийу Кирсипуу. Сәттілік коды» фильмі жарық көрді. Марапаттары * Ұлттық Президент сыйлығы, 2019 ж. * IV дәрежелі Ақ Жұлдыз ордені (Valgetähe teenetemärk), 2019 ж. * Антон Старкопф мүсін сыйлығы, 2010 ж. * Кристян Рауд сыйлығы, 2010 ж. Сілтемелер * https://noba.ac/en/artist/tiiu-kirsipuu/ * https://kylauudis.ee/2016/04/22/skulptor-tiiu-kirsipuu-avab-vana-voromaa-kultuurikojas-naituse/ * https://www.efis.ee/et/filmiliigid/film/id/16605