kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Тео Джеймс

Тео Джеймс ; туған кезіндегі есімі: Теодор Питер Джеймс Киннэйрд Таптиклис ; 16 желтоқсан 1984 жылы, Оксфорд, Англия) — британдық кино және телевизия актері. Өмірбаян Тео Джеймс Оксфордта, Ұлыбританияда дүниеге келді. Джейн Мартин мен Филипп Таптиклистің бесінші және ең кенже баласы. Ноттингем университетін философиядан дәреже алып бітірді. Актерлік шеберлікті Бристоль театр мектебінде үйренді . Джеймс телевизияда 2010 жылы «Құмар бике» телесериалына түсіп, өз дебютін жасайды. Сонымен қатар, ол «Даунтон аббаттығы» телесериалының бірінші маусымының үшінші сериясына түсті. Сол жылы ол «Сен құпиялы бейтанысты кездестіресің» атты танымал кинода өзінің алғашқы рөлін ойнады. 2011 жылы Джеймс өзінің алғашқы басты рөлін британдық «Бедлам» телесериалында және «Басқа әлем: ояну» франшизасында Дэвид атты қансорғыштың рөлін ойнады. Энтони Хемингуэйдің «Қызыл құйрықтар» фильміне түсті. 2015 жылдың көктеміне «Басқа әлем: келесі ұрпақ» франшизасының бесінші бөлімін түсіру жоспарланған. 2013 жылы экрандарға «Жолы болғыш» телесериалы шықты. Онда Тео бас кейіпкер Уолер Кларктың рөлін ойнады. Алайда, алғашқы маусымнан кейін, телесериал тоқтатылды. Сол 2013 жылы Теоның Вероника Роттың «Дивергент» атты трилогиясында басты рөл ойнайтындығы жарияланды. Фильмнің өзі әлемдік прокатқа 2014 жылдың 21 наурызында шықты. Фильмнің алғашқы бөлімі шыққаннан кейін Теоның «Дивергент»-тің екінші бөлігі «Инсургент»-те де Фордың рөлін ойнайтындығы белгілі болды. Фильм түсірілімі 2014 жылдың 27 мамырында Атланта қаласында басталып, сол жылдың 7 қыркүйегінде аяқталды. «Инсургент» фильмінің алғашқы көрсетілімі 2015 жылдың 20 наурызында басталды. Сонымен қатар, 2014 жылы Тео түскен «Лондон жазықтары» және «Фрэнни» фильмдері шықты. Тео «Shere Khan» тобының вокалшысы және гитаристі болған, бірақ 2012 жылдың 21 қараша күні, топ Facebook желісінде өздерінің қызметінін тоқтататынын жариялады Қызықты деректер * Тео — отбасында кенже бала. Оның екі үлкен ағасы және екі үлкен әпкесі бар. * Оның атасы — грек, әкесі — жаңазеландық, ал анасы — шотландық. * Теоның ата-анасы ол үшін шабыт көзі. * Тео драма мектебіне, тыңдалымға өзінің қызымен барған. Бірақ қызының орнына мектепке Теоның өзі түскен. * «Bristol Old Vic School» мектебінде Антония Томаспен оқыған. * Егер ол актер болмаса, музыкамен айналысар еді. * Фортепианода, гитарада, баянда және саксофонда ойнай алады. * «Shere Khan» тобына дейін, «Makora» тобында вокалшы болған. * Дайвингпен және жүзумен айналысқанды жақсы көреді. Жарлардан секіргенді ұнатады. * Балет, чечётка және джаз жанрларында билей алады. * Индиана Джонс пен Харрисон Фордтың жанкүйері. * Джими Хендрикстің концертіне баруды қалайды. * «Cheetos» чипстерін ұнатады. Сүйікті сусыны – шай. * «Манчестер Юнайтед» футбол командасының жанкүйері. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Татьяна Самойлова Евгеньевна

Татьяна Самойлова Евгеньевна(04.05.1934 жылы туған, Ленинград) - орыс кеңес киноактрисасы, РСФСР - дің еңбек сіңірген артисі (1963). Өмірі 1958 жылы Мәскеудегі Б.В.Щукин атындағы театр училищесін бітірді. 1956 жылдан киноға түскен. "Тырналар ұшып барады" фильміндегі (1957) Вероника ролі оның есімін көпшілікке танытты. Осы рөлі үшін Каннда өткен 11 - Халықаралық кинофестивальдың сыйлығына ие болды. Басқа рольдері : Таня ("Жіберілмеген хатта",1960), Кеңес барлаушысы ("Альба Регияда",1961), Соня ("Олар Шығысқа сапар шектіде", 1964), Анна Каренина (осы аттас фильмде , 1968) т.б. 1964 жылы Қазақстанда өткен орыс әдебиеті мен өнерінің он күндігіне қатысты. Сыйлықтары "Құрмет белігісі" орденімен марапатталған. Қолданылған әдебиет *Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 10 бет
Сюй Жунмао

Сюй Жунмао (, , қыт. дəст. 許榮茂, жең. 许荣茂; 1950) — қытайлық кəсіпкер, Шанхайдағы ең ірі құрылыс компаниясы «Shimao Property Holdings» компаниясының негізін салушы, «Shimao Group»-тың иегері. Сюй Жунмаода 2009 жылдық ақпараттар бойынша жеке қаражаты 3,85 млрд АҚШ долларына дейін жетті. Өмірбаяны Сюй Жунмао Фуцзянь елді мекенінде туып-өскен. Ол сегіз баланың ең үлкені болды. Мектепті аяқтағаннан кейін, Қытайдағы Мəдени революция кезінде оны ауылға дəрігер ретінде қызмет етуге жіберді. 1970-жылдары Сюй Жунмао Гонконгқа көшіп, тігін фабрикасында қызмет етті. 1988 жылы Сюй Жунмао 1.2 миллиард юаньды туған қаласындағы тігін өнеркəсібіне жұмсауға уəде беріп, алайда, оның орнына қонақүй салады. Дəл сол кезеңде Қытайда жекеменшік қонақүй салуға рұқсат берілмесе, қонақ үйдің құрылысы аяқталғанда билік саясаты өзгерді. Осылайша, Сюй Жунмао Қытайдағы алғашқы үшжұлдызды қонақүйдің иесі атанды. Осыдан кейін ол өз қаржысын Фуцзянь қаласында тұрғын үй жəне демалыс аймақтарын салуға жұмсайды. 1990-жылдары, бағаның жаппай көтерілуі алдында оның кəсібі Бейжің мен Шанхайға дейін таралады. 2000-жылдары Сюй Жунмао қоғамдық компанияларды иелену арқылы өз кəсібін кеңейтеді. Осылайша, «Shimao Holdings» , «Shimao International» жəне «Shimao Property» компаниялары пайда болды. 2008 жылдың 14-қыркүйегінде Сюй Жунмао «Ньюкасл Юнайтед» ағылшын футбол клубын иеленуге ниет білдірген. Дереккөздер
Муавия I ибн Әбу Суфьян

Муавия I ибн Әбу Суфьян( 603 жылы,Мекке-680 жылы,Дамаск)– Омейя әулетін құрушы әрі оның бірінші халифі.Абу Суфьянның баласы.Халифаттың астанасын Дамаскқа көшірген. Өмірбаяны Күрейіш тайпасының ақсүйектерінен шыққан. 639 жылдан бастап Сирияның мирасқор әмірі. Муавия тұсында Омейя халифатының астанасы Дамаск болды. Сыртқы келбеті өте әдемі болған:ұзын бойлы,шымыр денелі,ақ түсті терімен.Үлкен көздер оған қаталдық пен жауыздықты беріп тұрды. Дереккөздер
Самырсын қарағай

Самырсын қарағай - жаңғағы жеуге жарамды қарағайдың бірнеше түрі. Қылқан жапырағы бес - бестен қысқа өркеніне топтанған ағаш. Биологиялық сипаттамасы Бүрі қақырамайды, 2 - жылы пісіп жетіледі, түгелдей түседі. Дәні ірі, үлпілдек қанатсыз (кейде түсіп қалатын қанатты), сырты қатты қабықты. КСРО - де Сібір самырсын қарағайы өсті. Бұның биіктігі 35 метр (кейде 1,5-2 метр) диаметрі 1,8 метрге дейін, бөрік басы қомақты сүйір. Қылқанның ұзындығы 6-13 сантиметр, 3 қырлы, көкшіл түсті, 3 - 5 жылда түсіп қалады. Дәні қара қоңыр, ұзындығы 10 - 14 мм, ені 6-10мм, 5- 6 жасында көп жаңғақ шығады. Қолданылуы және таралуы Еуропа бөлігінің солтүстік - шығысында Вычегда өзенінен бастап Батыс және Шығыс Сібірде шырша, майқарағай т.б. орман ағаштарымен аралас не жеке орман түріне тауда, жазық жерде өседі. Самырсын қарағай 500 жыл тіршілік етеді, 20 - 70 жасынан 250 жылға дейін жеміс береді, дәнінен самырсын майы алынады. Орал, Батыс Сібір, Якутияда жаңғағы көп жиналады. Қиыр Шығыста, Солтүстік - Шығыс Қытайда, Кореяда корея не маньчжур самырсын қарағайы таралған. Бұл биіктігі 30 - 40 метр, диаметрі 1,5-2 метр ағаш. Тау беткейлерінде майқарағай, үйеңкі, жөкемен бірге өседі. Самырсын қарағай тобына самырсын стланник, еуропа қарағайы, италия қарағайы жатады. Самырсын қарағайын кейде самырсын деп қате атайды. Самырсын құрылыста ағаш бұйымдарын жасауға пайдаланылады. Қолданылған әдебиет *Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 12 бет
Алаеддин Құсшы

Алаеддин Құсшы (т.ж.б. - 1474 жыл) - Орта Азияның көрнекті астрономы әрі математигі. Еңбек жолы Ұлықбек негізін қалаған астрономиялық мектептің өкілі. Құсшы Самарқан қаласында туған. Ол Ұлықбек обсерваториясының жұмысына белсене қатысып, «Гурган астрономиялық кестелерін» жасасқан, Ұлықбек өлтірілгеннен кейін, Ыстамбұлға кетіп, Ұлықбек мектебінің ғылыми еңбектерін аман сақтап қалған. Құсшының негізгі еңбектері: «Ұлықбек кестелеріне түсініктеме», «Астрономия туралы трактат», «Мұхаммедия» арифметика, алгебра және геометрия ғылымдарына қатысты мәселелер қарастырылады. Бұл еңбек математика жөніндегі медресе оқулығы ретінде Орта Азияда кеңінен тараған. Дереккөздер
Дүйсенбай Нысанғалиұлы Игісінтегі

Дүйсенбай Нысанғалиұлы Игісінтегі — Ұлы Отан соғысының ардагері, полковник. Өмірбаяны Балалық шағы Дүйсенбай Нысанғалиұлы 1925 жылы қыркүйектің 20-жұлдызында Атырау облысы Қызылқоға ауданы "Үш оба" атты жерде дүниеге келген. Отбасысында он бір адам болған: әкесі Нысанғали Игісінұлы, анасы Набия Нұрниязқызы және апа-ағалары. Бірақ, бауырларының көпшілігі жас кезінде қайтыс болған. Оның жақсы тәрбие алып, көптеген биік шыңдарды бағындыруында әжесінің рөлі зор болды. Соғыс жылдарында 1943 жылы қаңтар айында Горы селосында колхоз басқармасы оны 18-ге толған әскер қатарына жібереді. Сол соғыста жүріп артеллирист-миномётчик қызметін атқарады. Соғыс жағдайында жүріп, 4 айлық кіші лейтенанттар даярлайтын курстан өтіп, миномет взводының командирі болады. 1944 жылы сәуір айының аяғында Днестр өзенінің жағасында немістердің зеңбіректен атқылаған оғының астында қалып, үш жерінен жарақат алады. Алайда, Одесса қаласының госпиталында бір ай емделіп жазылғандықтан қайта соғыс аланыңа жіберіледі. Содан 1944 жылы үшінші Украина фронты немістерге шабуылға шығып, Молдавия, Румыния, Болгария, Венгрия, Югославия, Австрия елдерін немістерден азат етіп, 1945 жылы 9 мамыр Жеңіс күнін Австрияның Грац атты қаласын алумен соғысты аяқтайды. Соғыстан кейінгі өмірі 1945-1946 жылдары Болгария елінде тұрады. 1946 жылы шілде айында Украинаға келіп, Одесса қаласында әскерден босап, ауылына оралады. 1947 жылы ішкі істер органына жұмысқа кіріп, әскери шенін қайта алады. 1947-1952 жылдар аралығында Кулагин селосында тұрады. Дү.Игісінтегі1955-1961 жылдары қазіргі Махамбет ауданында мемлекет қауіпсіздігі органдарында жұмыс атқарады. 1962-1970 жылдары Гурьев (қазіргі Атырау) қаласында №32 колонияда командир отрядын басқарады. 1963-67 жылдары ішкі істер басқармасының қолдауымен Алматы жоғары мектебін сырттай оқып бітіреді. Одан 1975-78 жылдар арасында №66 колония бастығына жоғарылатылып, сол мекемеден ауру қыспаққа алғасын зейнеткерлікке шығып кетеді. 1978-1986 жылдар аралығында №21 мектепте, облыстық кәсіпорындар кеңесінде қызмет атқарады. Д.Игісінтегі 2014 жылы 13-ақпанда о дүниеге аттанып кетеді. Марапаттары Жойқын майданда өзінің білгірлігімен, жауынгерлік тапқырлығымен көзге түскен ол "Қызыл жұлдыз" орденімен марапатталады. Сонымен қатар, "Гвардиялық белгі", "I дәрежелі Отан соғысы" ордендері мен 25-ке тарта ерлік істеріне берілген медальдар мен төсбелгілерге ие болады. Дереккөздер
Находка

Находка - Ресей Федерациясының Приморье өлкесіндегі қала. Жапон теңізінің жағалауындағы теңіз порты. Сипаттама Халқы 156 442.Приморье халық санының көрсеткіші бойынша 3-ші орында.Алғашқы рет 1864 жылы Находка посты ретінде салынған қала болатын. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.nakhodka-city.ru/ Официальный сайт Находкинского городского округа]
Владимир Андреевич Светличный

Владимир Андреевич Светличный (04.07.1927 жылы туған, Федоровский хуторы, Қазіргі Краснодар өлкесі, Новокубань ауданы) - жаңашыл-механизатор. Өмірі Социалды Еңбек Ері (1961), РСФСР- дің еңбек сіңірген механизаторы (1962). 1962 жылдан КПСС мүшесі. Ол Кубань институтын (1970) бітірген,1943 және 1949 - 55 жылы тракторшы, 1956 - 58 жылы совхозда комбайншы, 1944 - 48 жылы Кеңес әскері қатарында, 1958 - 1959 жылы Кубань трактор және машиналарын сынау ғылыми зерттеу институында комбайншы - сынаушы болды. 1959 жылдан механикаландырылған звено бастығы. Ғалымдармен бірлесе отырып, звено коллективі жаңа технологияны өндіріске енгізіп, қант қызылшасының әр гектарынан 434 ц өнім жинап, әр центнерге жұмсалатын еңбек шығынын 8 - 10 есе кемітті. Осының нәтижесінде тәжірибе шаруашылығы қант қызылшасының әр гектарынан орта есеппен 800 сомнан таза табыс түсірді. Жаңа технологияны өндіріске енгізуде авторлық куәлігі бар. Ол 1968 жылдан Краснодар өлкесі "Полтавский" күріш зауытының директоры. 6 - сайлау КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. КПСС 23 - съезінің делегаты. Сыйлықтары Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен және Бүкіл одақтық Халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінің Үлкен алтын, қола медальдарымен мараппаталды. Дереккөздер
Құс тұмсығы

Құс тұмсығы - жоғарғы және төменгі жақ сүйектердің ұзарып өсуінен пайда болған мүше. Сыртқы мүйіз қабықпен қапталған. Өмір бойы өсетін мүйіз қабық үнемі мүжіліп тозады және белгілі маусымда түлеп түседі (құр). Құс ұрығы тұмсығының үстіңгі жағында өткір өсінді пайда болады да, балапан жұмыртқаны осы өсінді көмегімен жарып шығады. Құс тұмсығының пішіні, мөлшері құстың тіршілік жағдайына байланысты (жемін ұстауға, жеуге, ін қазуға, ағаш тесуге, кеміруге, ұя салуға, қауырсынын тазартуға т.б.) әр қилы болады. Жыртқыш құстар тұмсығы мықты, шомбал және өткір, ал ағаш қабығы астындағы жәндіктермен қоректенетін құстар тұмсығы ұзын, өткір келеді. Дереккөздер
Құс сапты аяқ

Құс сапты аяқ - бүркітке жем беретін ыдыс. Бүркітті семірту, түлекке отырғызу үшін оған етті жұлғызып жегізбей, турап құс сапты аяққа салып береді. Құс сапты аяқты қайың безінен, аршадан жасайды. Әдетте оның сыртқы түрі қысқа сапты ожау іспеттес, ішкі қуысы сопақша, сабында бүлдіргесі болады. Дереккөздер
Кәрім Хакимов

Кәрім Хакимов - партия совет қызметкері. 1911 ж. "саяси сенімсіздігі" үшін Канибадам шахтасынан қуылады. 1-дүние жүзілік соғыс кезінде патша әскеріне барудан бас тартып, Орынбор губерниясындағы Қуандық деген жерге жұмысқа орналасады. 1917 ж. мүнде патша өкіметіне қарсы жұмысшылар арасында үгіт жүргізгені үшін қудаланып, Томскіге келеді. Онда большивевиктермен ниеттес болады. Қызмет жолы 1917 ж. ақпан революциясынан кейін туған жеріне қайтып оралып, революциялық жұмысқа белсене араласты. Азамат соғысы жылдарында Ақтөбе майданындағы батальон басқарды, Марток, Қараторғай, Жайсаң және Ақбұлақ ауылдарындағы ұрыстарға қатынасты. Орынбор азат етілген соң губерния халық ағарту комиссары, 1-Привольже бригадасы саяси бөлім бастығының орынбасары. 1919 ж. Түркістан компартиясы ОК-нің секретары әрі 1921 ж. Иранның Мешхед қаласында совет елінің бас консулы, 1924 ж. Хиджазда, қазіргі Сауд Арабиясында КСРО-ның толық праволы өкілі, 1932 -1935 ж. Қызыл профессура интитутының тыңдаушысы. Оны бітірген осң қайтадан Суд Арабиясына жұмысқа жіберледі. Дереккөздер
Құс синуситі

Құс синуситі - құс танауының және танау кілегей қабығының қабынуы. Ауру себептері мен салдарлары Бұл ауруға барлық құстар, әсіресе балапандар көп шалдығады. Ауру құстың тоңуынан, қораның ылғалдылығынан болады. Құс танауынан аққан сұйық қабыршықтанып кеуіп, тыныс алу жолдары бітеледі, тыныс алуы қиындап, мұрны шуылдап, мойнын созып, аузын ашады. Құстың көзі былшықтанып, көзінің алды ісінеді. Уақытылы емдемесе балапан тұншығып өледі. Емі Ауру құстың танауына 1-2%-тік протаргол ерітіндісін немесе 2%-тік бор қышқылын тамызады. 30%-тік альбуцит не антибиотиктер - пенициллин, террамицин ерітінділерін де пайдаланады. Құсты, балапанды, құрғақ, жылы қорада ұстау Құс синуситі ауруынан сақтайды. Дереккөздер
Густав Хайнеман

Густав Хайнеман (; 23 шілде 1899 жылы, Швельм, Рейн-Вестфалий — 7 шілде 1976 жылы, Эссен) — немецкий саясаткері, Германияның федералды президенті (1969-1974 жылдары). Қызмет жолы Заң және экономикалық білім алған. 1945 ж. Христиандық-демократиялық одақ партиясына кірді. 1949 ж. канцлер К.Аденауэр Густавты ішкі істер министрі етіп та,айындады. Елді милитарландыру бағытына келіспей, Густав Хайнеман 1950 ж. үкіметтен, 1952 ж. ХДО-дан шықты. 1957 ж. Германия ауылдық партиясыныа кірді. 1966-1969 ж. коалициялық үкіметте ХДО юмтиция министрі болды. 1969-1974 ж. ГФР-дің президенті. Дереккөздер
Хайдар Амуоглы

Хайдар Амуоглы - Иранның жұмысшы және коммунистік қозғалысының қайраткері. Қызмет жолы 1898 ж. Ресей ауылдық жұмысшы партиясына кірді. 1903 ж. Иранға қоныс аударды. Мещхед қаласында кейін Тегеранның электр станцияларында жұмыс істеді. Тегеранда алғашқы ауылдық үйірме құрды. Иран революциясына белсене қатысты. Ресейдегі 1917 жылғы Ақпан революциясынан кейін Петроградқа келді. Иран коммунтистік партиясы ОК-тің бас секретары етіп сайланды. Гилян республикасының кейбір коммунистерінің солшыл қателіктеріне қарсы батыл күрес жүргізді. Гилян республикасының сыртқы ічтер жөніндегі комиссары болды. Дереккөздер
Эдвин Хаббл

Эдвин Пауэлл Хаббл (, 20 қараша 1889, Маршфилд, штат Миссури — 28 қыркүйек 1953, Сан-Марино, штат Калифорния) — америкалық астроном, Вашингтондағы Ұлттық Ғалымдар Академиясының мүшесі. Еңбек жолы Негізгі ғылыми еңбектері галактикаларды зерттеуге арналған. Ол тұмандықтарды галактикалық және галактикадан тыс тумандықтар деп классификациялауды ұсынды. Бізге жақын галактикадан тыс тұмандықтардың жұлдыздық табиғаты бар екендігін, яғни олардың біздің Галактикаға ұқсас екендігін дәлелдеді. Галактикалардың спектріндегі қызыл ығысудың галактикалардың ара қашықтығына пропорционал екендігін көрсетті. 1920 жылдардың басында Хаббл кейбір жұлдыздардың біз орналасқан Құс Жолы галактикасынан тыс жатқанын дәлелдеген. Бұл жаңалық сол уақыттағы ғалам тек Құс Жолынан ғана тұрады деген тұжырымның дұрыстығы туралы дау туғызды. Ғалым, сондай-ақ, галактикалардың қызыл ығысуын зерттеді, нәтижесінде Хаббл заңы дүниеге келді. 1983 жылғы Үлкен ғарыштық телескоптың атауы, астрономияға үлкен үлес қосқан Эдвин Хабблдың құрметіне Хаббл телескопы болып өзгертілді. Телескоп 1990 жылы іске қосылды және 2014 жылға дейін қызмет етеді деп есептелуде. Дереккөздер
Хильдинг Хагберг

Хильдинг Хагберг - швед жұмысшы қозғалысының қайраткері. Өмір жолы Халық мектебін бітірді. 1912-1929 ж. Кируна қаласындағы темір кені руднигінде жұмыс істеді. 1914-1917 ж. Швеция ауылдық партиясының мүшесі. 1917 жылғы мамыр айынан Швеция коммунистік партиясының мүшесі. Кируна қаласындағы Швеция жастары комунистік одағы округтық комитетін басқарды, ал 1924-1928 ж. сонда ШКП-нің ұйымыныа басшылық етті. 1930-1967 ж. ШКП ОК-нің, 1933-1967 ж. ШКП ОК Саяси бюросының мүшесі. 1943-1945 ж. ШКП-нің орталық органы "Nydag" газетінің саяси редакторы. 1949-1950 ж. ШКП-нің председателі міндетінатқарды, ал 1951 ж. оның председатлі болып сайланды. 1933-1964 ж. риксдаг депутаты. Коммунистік және жұмысшы партияларының халықтар кеңестеріне ШКП делегациясын басқарып келді. Дереккөздер
Механикалық энергияның сақталу заңы

Анықтамасы: Дененің потенциалдық және кинетикалық энергияларының қосындысы механикалық энергия деп аталады. Мысалдар: Аспандағы ұшақтың Жермен салыстырғандағы потенциалдық энергиясы да, кинетикалық энергиясы да бар. Жерге құлаған доптың кері көтерілуін, энергияның бір түрден екінші түрге айналуымен ғана түсіндіруге болады. Тербеліп тұрған маятникте энергияның бір түрі екіншісіне ауысып отырады. Садақты тартқан кезде садақ кермесінің потенциалдық энергиясы ұшқан жебенің кинетикалық энергиясына айналады. Механикалық энергияның сақталу заңы: Тұйық жүйені құрайтын денелер арасында тек қана ауырлық күші Fmg немесе серпімділік күші Fkx әрекет ететін болса, онда тұйық жүйенің толық энергиясы тұрақты сақталады.1 Қолданылуы: Күрделі есептерді шешуді жеңілдетеді Техникада әр түрлі тетіктердің қозғалысын есептеуде Астрономияда аспан денелерінің (жұлдыздардың, планеталардың) қозғалыстарын алдын ала болжауда Ғарыштануда зымырандардың, ғарыш кемелері мен серіктердің (спутниктердің) қозғалыс траекторияларын анықтауда.
Фридль Фюренберг

Фридль Фюренберг - Аустрия және халықаралық қозғалыс қайраткері. 1918 ж. ауылдық партияға кірді, 1919 жылдан Аустрия компартиясының мүшесі. 1924 ж. АКП ОК-нің мүшесі болып сайланды. 1926-1932 ж. жастардың коммунистік интернационалы Аткомының фашистік Германияны окупациялаған жылдары Фридль ВКП-нің фашизмге қарсы күресін және елдің ұлттық тәуелсіздігі жолындағы күресті ұйымдастырушылардың бірі болды. Дереккөздер
Фуэрос

Фуэрос (испанша fueros жне португалша foraes, негізгі мағынасы - құқық, жеңілдік, латынша forum - сот) - орта ғасырларда Пиреней түбегіндегі мемлекеттерде: 1) Корльдықтың қол астындағы адамдарға арналған жалпы сипаттағы заңдар жинағы. Алғашқы Фуэрос 13 ғасырда пайда болды; 2) Жеке профенциялардың, сословиелердің немесе отбасылардың феодалдық еріктілігі туралы хартиялар ; 3) Муниципалдық Фуэрос - қалалық жіне ауылдық қауымдардың құқықтарын, жеңілдіктері мен міндеттерін белгілеген сыйлық қағаз. Дереккөздер
Такэо Фукуда

Такэо Фукуда(1905-1995)- жапон саяси және мемлекет қайраткері. Помещик отбасында туған. Қызмет жолы 1929 ж. Токио университетінің заң факультетін бітіргеннен кейін, 20 жылдан астам финанс министрлігі жүйесінде жұмыс істеді. 1952 жылдан жапон парламенті өкілдер палатысының мүшесі болды. 1959-1960 ж. егіншілік және орман шарушалығы министрі, 1965-1966, 1968-1971 және 1973-1974 ж. финанс минситрі, 1971-1972 ж. сыртқы істер министрі, 1974-1976 ж. премьер министрдің орынбасары. 1955 ж. Либерал-демократиялық партияны ұйымдастыруға белсене ат салысты. Әр түрлі партиялық жауапты қызметтер, оның ішінде екі рет ЛДП бас секретары қызметін атқарды. 1976 жылғы желтоқсаннан ЛДП председателі және Жапонияның премьер министрі атанды. Дереккөздер
Рабатка

, Франция]] Рабатка — төртбұрышты ұзынша гүлзар, ландшафты дизайнның элементі. Көбіне рабатка жүйек, жол бойына, оның бір жақ жиегіне немесе қос қапталына орналастырылады. Ені 1.5 метрге дейін, ұзындығы әдетте 10 метрге дейін болады. Рабатка гүлдеу мерзіміне орай үйлестіріліп, өсімдіктердің бірнеше түрінен жасалады. Миксбордер немесе ландшафтық гүлзар геометриялық сурет құрамайтындай етіп, еркін орналастырылған көпжылдық өсімдіктерден жасалады. Мұндай аралас гүлзарда әр мезгілде гүлдейтін өсімдіктерді отырғызу көзделеді, сонда ол ұзақ уақыт бойына үздіксіз гүлдеп тұрады. Дереккөздер
Құртқа Сұлтанқожаұлы

Құртқа Сұлтанқожаұлы (1770 (кей деректе 1771 т.ж.)- 1906) - Жетісу және көршілес қырғыз еліне аты кең тараған халық емшісі Шығу тегі Ұлы жүз Шапырашты тайпасы Шыбыл руының Байыс деген атасынан. Өмірі Құртқа араб-парсыша оқыған. Ол ауыр науқастарды емдеп жазып, күрделі операциялар жасай білген. Түрлі шөптерден дәрі жасай алған. Қазақ-қоқан соғыстарында жара болғандарды емдеп, операция жасап, сүйектегі оқты алған. Құртқа өте ұзақ жасап, 136 жыл өмір сүрген. Дереккөздер
Гай Транквилл Светоний

{{Ambox }} Гай Транквилл Светоний (; б.з.б. 70 жылдар шамасы - 122 жылдан кейін) — Рим тарихшысы және жазушысы, энциклопедияшы, б.з.б. 119 - 122 жылы император Адриан тұсында хатшы болып, оның мұрағаттарында жұмыс істеуге мүмкіншілік алды. Светоний көптеген еңбектердің авторы. Оның бізге жеткен "Он екі Цезарьдың өмірі" (8 кітап) деген кітаптары Цезарьдан Домицианға дейінгі рим императорларының өміріне, ал "Грамматикалар мен риторлар" туралы үлкен еңбегі (оның бір бөлімі ғана бізге жеткен) рим әдебиетінің атақты қайраткерлеріне арналған. Бұл шығармалар - тарихи құнды деректеме Дереккөздер
Виталий Иванович Севастьянов

Виталий Иванович Севастьянов (8 шілде 1935 жыл, Красноуральск, Свердловск облысы – 5 сәуір 2010 жыл, Мәскеу) — Кеңес Одағының ұшқыш-космонавты, 2 рет Кеңес Одағының Батыры атағын алған (1970; 1975), көптеген медалдар мен сыйлықтардың иегері. Өмірі 1963 жылдан КПСС мүшесі. Мәскеудегі С.Орджоникидзе атындағы авиация институтын бітірген (1959). Технология ғылымының кандидаты (1965). 1967 жылға дейін конструкторлық бюрода жұмыс істеді. 1967 жылы космонавтар отрядына қабылданды. 1970 жылы 1-19 маусымда А.Г.Николаевпен бірге бортинженер ретінде "Союз - 9" кораблімен Жерді айнала ұшты. Космонавтар космоста 424 сағат 59 минут болды. 1975 жылы 24 мамырда П.И.Климукпен бірге бортинженер ретінде "Союз - 18" кораблімен космосқа ұшты. "Союз - 18" кораблі 1975 жылы 26 мамырда "Салют - 4" орбиталық ғылыми станциасымен (1974 жылы 26 желтоқсаннан бастап Жерді айнала ұшып жүрген) түйістірілді. Сөйтіп космонавтар "Салют - 4" ғылыми станциасына ауысып, онда әр түрлі ғылыми - зерттеулер жүргізді. Космонавтар осы жолғы ретте космоста 63 тәулікке жуық уақыт болып, жерге 1975 жылы 26 шілдеде қонды. Севастьянов Халықаралық астронавтика академиясының толық мүшесі Дереккөздер
Құрсай (өзен)

Құрсай, Құрусай, Ташанақ – Сырдария алабындағы өзен. Географиялық орны Түркістан облысы Бәйдібек және Сауран ауданы жерімен ағады. Бастауы Құрсай өзені Қаратаудың оңтүстік беткейінен басталып Шоқтас ауылының батысында тартылып қалады. Су мол кезде аққан арналары Шаға ауылына дейін жалғасып, Шағаөзен арнасына қосылады. Гидрологиясы Ұзындығы 67 км, су жиналатын алқабы 325 км 2 . Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Жауын-шашын, жер асты суымен қоректенеді. Мал мен бау-бақша суарылып, балық ауланады. Алабы - жайылым мен шабындық. Дереккөздер
Андрей Борисович Северный

Андрей Борисович Северный(28.04.1913 жылы туған,Тула) - кеңес астрофизигі, КСРО ғылым академиясының академигі (1968;1958 жылдан корреспондент мүшесі), Социалды Ееңбек Ері (1973). Өмірі 1941 жылдан КПСС мүшесі. Мәскеу университетін бітірген (1935). 1938-46 жылдары П.К.Штернберг атындағы мемлекеттік астрономия институтында жұмыс істеді. КСРО ғылым академиясының Қырым астрофизика обсерваториясында 1946 жылдан ғылыми қызметкер, 1952 жылдан оның директоры. Северныйдың негізгі ғылыми еңбектері теориялық астрофизика мен Күн физикасына арналған. Ғылыми еңбектері мен зерттеулері Ол күннің оталуы мен локальды магнит өрістерінің құрылымы арасында байланыс болатындығын ашты. Оталудың күрделі құрылысын және Күн құрамында кейбір сирек элементтердің болатындығын зерттеді. Күннің жалпы магнит өрісі ретсіз орналасқан локальды магнит өрістерінің қосындысына тең екендігін дәлелдеді. Қарапайым жұлдыздардың әлсіз магнит өрісі болатындығын байқады. Халықаралық астрономиялық одақтың вице - президенті (1964 - 70 ). Сыйлықтары КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1952). Ленин орденімен, 2 рет Қазан Революциясы орденімен т.б. 3 орден және медальдармен мараппатлған. Қолданылған әдебиет Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 95 бет
Құрметті азамат

Құрметті азамат - кеңестік конституция талаптарын бұлжытпай орындап, адамгершілік үлгісін танытқан, коммунистік құрылысқа үздік еңбек сіңірген барлық азаматтарға берілетін атақ. Берілуі Республикалық дәрежедегі "Құрметті азамат" атағы Жоғарғы Кеңес Президиумының қаулысымен, ал қалалық, ауылдық дәрежедегі атақтар жергілікті Кеңестердің шешімімен беріледі. Мақсаты Құрметті азамат атағын беру кеңес адамдары арасында коммунистік тәрбиені нығайтып, оларды жаңа еңбек табыстарына жетуге жігерлендіруді мақсат етті. Дереккөздер
Прет

Прет (Пройт, көне грекше Προῖτος) — ежелгі грек мифологиясында Аргостың патшасы, үш қыздың әкесі, олардың екеуіне екі ағайынды Мелампод пен Биант үйленді. Абант пен Аглаяның баласы. Өзінің егізі Акрисиемен анасының ішінде болғаннан бастап жау болған. Герейон, Мидея және Тиринфты алып, патшалықты бауырымен бөлісіп алған. Киклоптар Претқа Тиринфта бекініс қабырға салып берген. Страбон бойынша, 7 киклоптар болды, оларды құрсақ қолдылар деп атап, Ликиядан келді деп санаға. Бір-бірімен соғыс жүргізіп егіздер, бірінші болып қалқан ойлап тапқан. Прет Аргостан қуылып, Ликияға Иобатқа барып, оның қызы Сфенебеяға (Гомерда Антия) үйленді. Прет пен Беллерофонта туралы әңгімені Гомер келтірді. Басқа нұсқасы бойынша, Беллерофонта туралы әңгіме Аргоста болған деп айтады. Өзінің әскерімен бірге қайын атасы оны туған жеріне қайта апарып және Прет Тиринфті жаулап алды. Әйелі Сфенебея (нұсқасы бойынша Афиданттың қызы) оған қыздар туып берді: Лисиппа, Ифиноя және Ифианасса (немесе Элега жіне Келена деген қыздарды). Гесиодтың айтуы бойынша, Преттің қыздарына «панэллиндар» құда болды. Қыздар Дионистің жораларына қатысудан бас тартып, есалаңдыққа кетті. Немесе, қыздары Герадан әдемірек екендеріне мақтаншақ болды. Акусилай бойынша, олар Гераның мүсінін жамандап өздерін сиыр етіп, бір жыл жүрді. Преттің қыздары, Ароандық таулардағы үңгірге қашты. Мелампод оларды қайта қалпына Артемиданың ғибадатханасында келтірді. Дереккөздер
Алексей Николаевич Северцов

Алексей Николаевич Северцов (23.09.1866, Мәскеу,-19.12.1936,Мәскеу) - кеңес биологы, КСРО ҒА- ның академигі (1925). Н.А.Северцовтың баласы. Өмірі Мәскеу университетін бітірген (1890). М.А.Мензбирдің шәкірті. 1899 жылдан Юрьев (қазіргі Тарту), 1902 жылдан Киев университеттерінде, 1911 - 30 жылдары Мәскеу университетінде профессор. Северцовтың ұсынуы және қатысуымен КСРО ҒА құрамында эволюциялық морфология лабораториясы ұйымдастырылды (1930), бұл кейін (1935) Эволюциялық морфология және палеозоология институтында (қазір КСРО ғылым академиясының А.Н.Сверцов атындағы Эволюциялық морфология және жануарлар экологиясы институты)айналды. Еңбектері мен зерттеулері Сверцовтың бас метамериясы және омыртқалы жануарлардың жұп аяқтарының пайда болуы туралы еңбектері (1900,1908,1926), төменгі сатыдағы омыртқалылар эволюциясына арналған зерттеулері (1916-27) дүние жүзіне әйгілі болды. Сверцовтың - жануарлар морфологиясы эволюциясы ілімінің негізін құрушы. Ол биология және морфофизиологиялық прогресс пен регрестің даму жолдарын және оның өту бағытын, биологиялық прогреске жеткізетін ароморфоз, идиоадаптацияны анықтады. Сверцовтың зерттеулерінде ең маңызды мәселе биогенетикалық заң туралы болды. Сверцовтың - кеңес морфолог - эволюционестер мектебін құрушы. Қолданылған әдебиет Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 95 бет
Лобез

Лобез (, ͡) — Польшаның ірі қалаларының бірі. Польша астанасы Варшава қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 500 километр жерде орналасқан. Қала арқылы Рега өзені ағып өтеді. Демография ImageSize = width:370 height:320 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:11000 ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:20 align:center bar:1680 from:0 till:800 bar:1740 from:0 till:1191 bar:1749 from:0 till:1339 bar:1831 from:0 till:2443 bar:1861 from:0 till:4756 bar:1895 from:0 till:5187 bar:1925 from:0 till:5994 bar:1939 from:0 till:7310 bar:1945 from:0 till:1710 bar:1946 from:0 till:4144 bar:1957 from:0 till:6026 bar:1970 from:0 till:7355 bar:1990 from:0 till:10953 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0) bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0) bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0) bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0) bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0) bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0) bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0) bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0) bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0) bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0) bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0) bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0) bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0) Бурмистр Спорт * «MLKS „Światowid”» футбол клубы және стадионы Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez] * [http://www.youtube.com/watch?v=mPWlmToO5FY/ Łobez - You Tube]
Ахмет Мұхамметзәріпұлы Оразаев

Ахмет Мұхамметзәріпұлы Оразаев, Құрмаши (1834 жыл, Қорған облысы, Звериноголовское - 1883 жыл, Қызылжар) - татар ақыны. Шығармашылық өмірі Медреседе оқып, білім алды. Оқытушы болып жұмыс істеді. Жазушылық жұмыспен ерте айналысты. Шығыс елдерінің, әсіресе түркі халықтарының арасында тараған түрлі нұсқадағы махаббат дастандары үлгісінде, солардың тақырыбы мен идеясын және сюжетін пайдаланып, қиссалар жазды. 1874 жылы «Бозжігіт», 1876 жылы «Таһир және Зуһра» поэмаларын Қазан (қала)да жеке кітап етіп бастырды. Құрмаши бұл поэмаларды қазақ ауыз әдебиеті үлгісінде жазып, таза қазақ тілінің байлығын («Көкте күлген жұлдызым, суда жүзген құндызым», «Қырқылған бас өспек емес, анаңыз сізді екінші рет тумақ емес») мол пайдаланған. Тақырыбының шынайы сұлу махаббатқа арналуы, сюжетінде қайсыбір әлеуметтік сарындардың елес беруі және көркем де әсерлі жазылуы нәтижесінде оның поэмалары бірнеше рет қайта басылып, халық арасына кең тараған. Татар әдебиетінің классигі Ғабдолла Тоқай кезінде Құрмаши шығармаларын жоғары бағалап, оның қазақ, татар жаңа жазба әдебиетінің дамуына елеулі үлес қосқанын атап көрсетті. Дереккөздер
Құрлықтық қоршау

Құрлықтық қоршау - 1806-1814 жылдары Наполеон Бонапарттың Францияның жауы - Ұлыбритания жөніндегі экономикалық саясаты. Экономикалық саясат 1806 жылы 21 қарашада жарияланған. Құрлықтық қоршау туралы декрет Ұлыбританиямен сауда, пошта т.б. қарым-қатынастарға тыйым салды. Құрлықтық қоршау декреті француз өнеркәсібі жеке салаларының өнімділігін арттырды. 1807 жылы Тильзит бітімі бойынша, Құрлықтық қоршауға Ресей қосылды. Құрлықтық қоршау саясаты 1814 жылы Наполеон Бонапарт империясы толық күйрегеннен кейін түпкілікті күшін жойды. Дереккөздер
Құрқамыс

Құрқамыс — Павлодар облысы Шарбақты ауданы, Александров ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті. 2019 жылға дейін қысқартылған Алексеев ауылдық округі құрамында болған. Географиялық орны Аудан орталығы – Шарбақтыдан шығысқа қарай 23 км-дей жерде орналасқан. Халқы Тарихы Іргесі 1921 жылы Павлодар-Құлынды темір жолын салуға байланысты қаланды. Жері түгелдей дерлік қызғылт қоңыр топырақ белдемінде орналасқан. Жергілікті халық негізінен ауыл шаруашылығымен, мемлекеттік қызметтермен және жеке кәсіпкерлікпен айналысады. Тұрғындар өзге елді мекендермен темір жол және автомобиль жолы арқылы қатынасады. Астық қоймасы, автобаза, орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт бар. Дереккөздер
Құрбақанас

Құрбақанас – Солтүстік Балқаш алабындағы Бақанас өзенінің саласы. Географиялық орны Абай облысының Аягөз ауданы жерімен ағады. Бастауы Шыңғыстаудың солтүстік-батыс сілеміндегі Шақпақтастың солтүстігінен басталып, Үрпек тауы тұсында Дағанделі өзеніне құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 100 км, су жиналатын алқабы 1170 км 2 . Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Жауын-шашын және жер асты суымен қоректенеді. Көктемде ғана арнасында ағын болады, жазда құрғап, иірімдерге бөлініп қалады. Алабы - жайылым мен шабындық. Мал мен бау-бақша суарылады. Дереккөздер
Құрама (бекініс)

Құрама (бекініс) - бекініс орны. Орналасу аймағы Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы Түймекент ауылынан 18 км жерде, бұрынғы «Құрама» колхозының аумағында. Ашылуы 1936 жылы А.Н.Бернштамның басшылығымен Жетісу археологиялық экспедициясы бекіністі зерттеп, үлгісін қағазға түсірген. Бекініс туралы Бекініс тік төрт бұрышты, көлемі 265*239 м. Айналасына топырақ үйген. Төрт бұрышында және дуалдың екі шетінде мұнаралардың орны бар. Батыс және шығыс жағындағы дуалдың ортасынан қақпа шығарылған. Дереккөздер
Құпия экспедиция

Құпия экспедиция - 1762 жылы Екатерина II-нің бұйрығы бойынша Сенат жанында құрылған саяси істерді жүргізуші мекеме. Тарихы Оны генерал-прокурор басқарды. Құпия экспедиция тергеуінен сол кездегі князь Тараканова, Новиков, Радищев, Кречетов істері, Пугачев бастаған шаруалар соғысы саяси іс процестері өтті. 1801 жылы Александр I Құпия экспедицияны таратып, оның міндетін Сенатқа жүктеді. Дереккөздер
Құнанша

Құнанша - 2 жас пен 3 жас аралығындағы түйенің еркегі. Шаруашылықта қолданылуы Құнаншаны қыста шанаға, жазда арбаға жегеді. Құнанша елгезек, жүрдек келеді. Жүні жұмсақ, сапалы. Бабына түсіре білсе құнаншаны қыста ат орнына жегуге болады. Құнанша қолға тез үйренеді. Күтімі Жұмысқа шаршатпай пайдаланылады және қызыл май болмас үшін таң асырады. Қыста тер қатпас үшін жабулап ұстап, суықта астына сабан төсейді. Дереккөздер
Құмыр

Құмыр - малдың кеңсірік ауруының бірі. Бұл ауруды бөгелек дернәсілдері қоздырады. Ауру себебі Қой, ешкі және түйе ауырады. Ұрғашы бөгелек малдың танауына дернәсілдерін салады. Бұл дернәсілдер кеңсіріктің кілегей қабығына жабысып, оның қуысына түгел, кейде миға дейін таралады. Кеңсірікте олар 9-10 айда жетіліп, танаудан жерге түседі де, мал танауына дернәсілін салады. Белгілері Құмыр ауруы кезінде мал басын шайқап пысқырады, танауынан сілекей ағып, танаудың айналасына қатып, малдың тынысын тарылтады, мал оттан қалады, тез арықтайды. Семіз, күйлі мал танаудағы дернәсілдерді пысқырып түсіруі мүмкін. Арық малдың оған әлі жетпейді. Емі Малдың танауына спирт, креолин, лизол ерітінділерін, түйеге кендір майын құю. Ересек бөгелекті жою үшін күншуаққа, ыққа арнайы кереге керіп, оған қонған бөгелектерді ұстап қыру. Дереккөздер
Үлкен қанайналым шеңбері

Үлкен қанайналым шеңбері.Үлкен қанайналым шеңбері-жүректің сол жақ қарыншасынан қолқа артериясы қантамырынан басталады. Оттекке қаныққан қан алдымен қолқаға , одан әрі ірі және ұсақ артерия қантамырларына жеткізіледі. Қан ұсақ артерия қантамырларымен ішкі мүшелерге, жүректің өзіне, бұлшықеттерге, сүйектерге барады. Мүшелерде артерия қан тамырлары тармақталады да қылтамырларға бөлінеді. Қылтамырлардың жұқа қабырғалары арқылы қан дене жасушаларына қоректік заттар мен оттегіні таратады. Жасушалардан көмірқышықл газын қажетсіз өнімдерді жинап, вена қанына айналады. Вена қаны вена қантамырлармен жүректің оң жақ жүрекшесіне құяды. Үлкен қанайналым шеңбері→жүректің сол жақ қарыншасынан басталып→дене жасушаларына қан таратады→жүректің оң жақ жүрекшесімен аяқталады.Үлкен қанайналым шеңбері деп аталу себебі- қан бүкіл денеге таралыпғ қайтадан жүрекке келеді. Дереккөз
Құм қырқа

Құм қырқа - қатарласа созылып жатқан қырқалы құмдар массиві. Өсімдіктермен бекіген құм қырқаның биіктігі 10-70 м, сусыма қырқа 100-200 м келеді; ұзындығы кейде ондаған км-ге жетеді. Қазақстанда - Түркістан облысы, Қызылорда облысы, Маңғыстау облысында құм қырқасы кездеседі. Дереккөздер
Юзуру ханью

— жапондық еркін-сырғанаушы, олимпиялық чемпион 2014 жылы в еркін сырғанау, әлем чемпионы (2014), екімәрте жеңімпаз финал Гран-при ( 2013—2014 и 2014—2015 жылдарының мерзімінде), Жапонияда үшмәрте жеңімпаз ( 2012—2013, 2013—2014 и 2014—2015 жылдарының мерзімінде), қола иегері 2012 жылғы Әлем Чемпионаты, күміс иегері төрт құрлық чемпионаты 2011 и 2013, юниорлар Әлем Чемпионаты 2010 ж. , жеңімпаз юниорлар арасында финалы Гран-при 2009—2010 жылғы мерзім, Жапонияның юниорлар разрядының екімәрте чемпионы. Қызықты мәлімет * Ханью Сэндай қаласында туып өсті Такэси Хонда және Сидзука Аракава әйгілі жапондық сырғанаушылары оқыған орта мектебін бітірді. * Астма ауруымен ауырады. * Hi Fi camp тобының жанкүйері. * Мәнерлеп сырғанауға апайымен бірге 4 жасында барды. * Жапонияныі беделді жоғарғы оқуларының бірінде оқиды, Васэдада. *Құқшынды жинақтауды ұнатады. * Жеке өмірі туралы ақпарат жоқ. Дереккөздер * Категория:Мәнерлеп сырғанаудан Олимпиалық Чемпиондар Категория:Жапонияның мәнерлеп сырғанаушылары Категория:2014 жылдың қысқы Олимпиалық ойындарының мәнерлеп сырғанаушылары Категория:2014 жылғы қысқы Олимпиалық ойындарының Чемпиондары
Георг Фукс

Георг Фукс (15.06.1868, Берфельден, Оденвальд - 16.06.1949, Мюнхен) - неміс театр теоритегі, режиссер, драмтург. Қызмет жолы Басқалармен бірге Мюнхеннің көркем театрын ұйымдастырды. Мұнда Уильям Шекспирдің "Он екінші түнін", Аристофанның "Құстарын", өзі жазған "Тиль Уленшпигельді" және Гетенің "Фаустын" қойылымдары қойылды. "Болашақ сахнасы" және "Театр революциясы" атты теориялық еңбектерін жазып, өзінің сахналық өнер жайлы принциптерін тұжырымдады. Ол театрдың негізгі мақсаты сахнада сұлулықты паш ету және сахна өнері тек таңдаулы көрермендерге ғана арналуы қажет деп тапты. Театрға импрессионистік кескіндеме прицпін ұсынды. Осымен байланысты театрдағы басты тұлға суретші деп есептеді. Дереккөздер
Луи Оскар Фроссар

Луи Оскар Фроссар - француз саяси қайраткері. Қызмет жолы 1905 ж. Француз социал партиясына кірді. 1918-1920 ж. осы партияның бас секретары болды. 1920 ж. Коминтерннің 2-Конгресіне қатысты. 1920 ж. С.Кашенмен бірге В.И.Ленинмен әңгімелесті. Француз компартиясы құрылғаннан кейін 1920 ж. оның тұңғыш бас секретары болды. 1923 ж. ФКП-ден шықты. 1928-1940 ж. Луи парламент депутаты, 1936-1940 ж. түрлі үкіметтерде министр болды. Соғыстан бұрыңғы жылдары Луи Оскар бір тұтас жұмысшы майданына және еңбекшілердің бірігіп қимыл жасауына қарсы шықты. Дереккөздер
Қазақ халық аңыздары

Қазақ халқының, аңыз әңгімелері. Аңыз әңгімелер — Халық ауыз әдебиетінің жанры. Оқиғасы шындық өмірден алынғанымен, ауызша айтылып таралғандық-тан, фольклорлық сапалармен толыққан көркем шығарма. Қазақ халқының оқиғасын шындық өмірден алып ауызша шығарған көркем шығармаларының бір саласы – аңыз әңгімелер. Аңыз әңгімелер тарихта болған белгілі бір адамдардың атына, іс-әрекетіне байланысты туады. Аңыз әңгімелердің тарихи адамның төңірегінде тууының, негізгі себебі сол адамның өз басына істеген, ісіне, белгілі бір тарихи кезеңде атқарған рөліне, әлеуметтік мәні зор еңбегіне байланысты. Ол адам батыр, не ел басшысы, «ердің құнын екі ауыз сөзбен шешкен» шешен би немесе әділеттік іздеуші, халық мұңын жырлаушы күрескер болуы мүмкін. Аңыз әңгімелерде халықтың қоспасы болғанымен, негізгі ой түйіні барлық жерде бірдей сақталады. Аңыз әңгімелердің бәрі бірдей бір сюжет, бір идеялық мазмұныда бола бермейді. Тақырыбы бір болғанымен, идеялық мазмұны әр басқа болуы да мүмкін. Аңызда әр топтың өкілі өзінше баяндап, өзінше түсініп, оны өз тобының көзқарасына лайықтап, өз мүддесіне пайдалануға әкеп тірейді. Қазақ аңыз әңгімелерінде қиял-ғажайып дүниелер мол, олар адамды асыл армандарға бастайды, оның ұшқыр ойына қанат бітіреді, келешекке үміттендіреді. Қазақ аңыздарын Қорқыт, Асан Қайғы, Алдар Көсе сияқты тарихи адамдар туралы аңыздар мен күй аңыздары деп екі түрге бөлген. Бұл еңбекте Қорқыт, Асан Қайғы, Алдар Көсе, Жиренше. Қазақ халқының ішінде ерекше атаққа ие болған аңыз әңгімелер бірталай. Оның ішіне: • Қырық Қыз • Көл туралы аңыз • Айша бибі • Қорқыт ата • Асан қайғы • Ақ көйлек • Ақ құс • Жер Ана • Бегім Ана Қазақ аңыздарының түрлері Қазақ аңыздары төрт түрге бөлінеді: • Топономикалық аңыздар- жер-су аттарына байланысты аңыздар болып есептеледі. Мұндай аңыздарға Бурабай, Баянауыл, Қарағанды, Жекебатыр, Шайтанкөл, Екібастұз т.с.с. жер аттарымен байланысты аңыздар жатқызылады. • Махаббат хикаялар- аңыздарда ғашықтар сезімі жайлы жазылған. Мұндай аңыздар көбінесе ғашықтардың қайғысымен, өлімі немесе айрылысуымен аяқталат. Махаббат хикаяларына Зарина ханшайымның, Айша бибі арудың, Балқаш қыздың бастарынан өткерген уақиғалары жатады. • Батырлар туралы аңыздар-бұл аңыздар елдін батыр ерлері, олардың ерліктері жайлы. Осы аңыздар қатарына сақ патшайымы Томирис, Отанын қорғау жолына өз өмірін құрбан еткен бақташы Шырақ жайындағы аңыз-әңгімелерді жатқызамыз. • Тарихи аңыздар-тарих бетінде өшпес із қалдырған шынайы аңыздар тобы. Сыртқы сілтемелер
Жан Фруассар

Жан Фруассар - француз шежірешісі және ақын. Жас кезінен өлең жазумен әуестенді, бірақ ағылшын, француз рыцарларының ерліктерін, турнирлнрі мен тойларының тарихын жазу арқылы даңқы шықты. Өзінің "Хроникаларында" ол 1327-1400 ж. кезеңіндегі оқиғаларды баяндады. Дереккөздер Мәдениеттегі орны А.Дюманың «[http://loveread.ec/contents.php?id=826 Бастар де Маулеон]» (1846) тарихи романында айтылған, оның сюжеті Жүз жылдық соғыстың бөлігі болып табылатын Кастилияның мұрагерлігі соғысына Франция мен Англияның қатысуына негізделген. . Дюма Фруасарттың «Шежіресін» басқа романдар жазғанда да пайдаланды: «Бавариялық Изабелла» (1835), «Солсбери графинясы» (1836), «Эдвард III» (1836). Фруасарт шежірелерінің ағылшын тіліндегі аудармасын Артур Конан Дойл «Ақ компания» (1891) және Сэр Найджел (1906) тарихи романдарымен жұмыс істегенде пайдаланған. Фруассарттың 1386 жылы Парижде тарихшының көзінше өткен әйелі Маргерит де Карружды зорлады деп айыптаған Аленсон герцогы Жак Ле Грис пен рыцарь Жан де Карруж арасындағы сот жекпе-жегі туралы әңгімесі болды. Эрик Джегердің «Соңғы дуэль» кітабына негіз болды: Ортағасырлық Франциядағы шайқастағы сынақтың шынайы тарихы» (2005), режиссер Ридли Скотт түсірген фильмнің бейімделуі 2021 жылы шықты.
Йосеф Вацлав Фрич

Йосеф Вацлав Фрич - буржуазиялық -демократиялық бағыттағы чех саяси қайраткері, жазушы. 1848 -1949 ж. революция кезінде чех жерлерінде чех буржуазиясының радикалдық қанатының өкілі болды. Парага көтерілісін ұйымдастырды. 50 жылдары Габсбург империясындағы қатал реакция кезінде Прагада "Лада Ниола" атты әдеби - саяси альманах шығарды; альманах Чехияның қоғамдық өмірінде зор роль атқарды. 1859-1879 ж. эмиграцияда болып, онда А.И.Герценмен және поляк, венгр эмиграциясының демократиялық топтарымен жақындасты. Йосеф австрославизмге қарсы шықты, өз шығармаларында Чехияға тәуелсіздік берілуін талап етті. Дереккөздер
Эрванд Владимирович Севортян

Эрванд Владимирович Севортян (22.10.1901 жылы туған Ялта) - кеңес түркологы, филология ғылымының докторы, профессор, Түркі тілі қоғамының корреспондент мүшесі. Өмірі Қырым педагогикалық институтының Шығыс бөлімін (1930), Ленинградта Тіл білімі институтының аспирантурасын бітірген (1935). Содан бері Мәскеудің ғылыми - зерттеу институттары мен жоғары оқу орындарында тіл білімі саласында ғылыми - педагогикалық жұмыстар атқарады және КСРО ҒА тіл білімі институтының түркі тілдері секторының аға ғылыми қызметкері. Бұған қоса, Мәскеу мемлекеттік университетінде түркі филологиясынан сабақ береді. Ол түркі тілдеріндегі сөздердің морфологиялық құрылмы, сөз таптары, грамматика мен лексиканың, сөз тудыру мен сөз түрлендірудің, сөз тіркесі мен сөйлемнің арақатысы, түркі тілдерін салыстыра зертеу, фонетика және этимология туралы ғылыми - зерттеу жұмыстарын жүргізді. Еңбектері Оның "Түрік әдеби тілінің фонетикасы" (1955), "Азербайжан тіліндегі етістік тудыру аффикстері "(1966), "Азербайжан тілінде есім тудыру аффикстері" (1966), "Түркі тілдерінің этимологиялық сөздігі" атты еңбектері бар. Қолданылған әдебиет Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 96 бет
Құмжарған

Құмжарған – Жем алабындағы өзен. Географиялық орны Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 59 км, су жиналатын алқабы 861 км 2 . Бастауы Өзен Мұзбел тауының батысындағы бұлақтардан басталып, Құмжарған ауылы тұсында Жем өзеніне құяды. Гидрологиясы Аңғары кең, арнасы жарлы, төменгі ағысы Құмжарған құмын жарып ағады. Жауын-шашын және жер асты суымен қоректенеді. Ағыны көктемде 10-15 күн болады. Жазда жауған жаңбыр суларымен иірімдерге бөлініп қалады. Бақша және мал суарылады. Алабы - шабындық пен жайылым. Дереккөздер
Эмилио Джино Сегре

Эмилио Джино Сегре (Segre) (01.02.1905 жылы туған, Рим маңындағы Тиволи қаласы) - итальян физигі. Рим университетін бітірген (1928). Сегре 1930-36 жылы Рим университетінде, 1936-38 жылы Палермо университетінде, 1938 жылдан бастап АҚШ - тағы Калифорния университетінде (1946 жылдан оның профессоры), 1943 - 46 жылы АҚШ -тың Лос-Аламостағы ұлттық лабораториясында қызмет істеді. Ол 1934-36 жылы Э.Ферми сияқты ғалымдармен бірге протон әсерімен жүретін ядролық реакцияларды зерттеді. Технеций (1937), астат (1940), плутоний (1940 - 41) сияқты элементтерді ашуға, сондай-ақ антипротонды алуға (1955) қатынасты. Сыйлықтары АҚШ және Италия Ұлттық академияларының мүшесі. Нобель сыйлығының лауреаты (1959). Қолданылған әдебиет Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 97 бет
Құмқұрт

ндағы құмқұрттар]] Құмқұрт (Arenicola) - көп қылтықты құрттар туысы. Құмқұрт туралы Ұзындығы 30 см. Қою қоңыр не жасыл сұр. Құмқұрттың басы редукцияға ұшыраған, 11-40 бунақтарында қылтықтарынан басқа қызыл түсті желбезек шоқтары бар, денесінің соңғы бунақтары қылтықсыз. Сыртқа айналып ашылатын жұтқыншағы бетінде жұмсақ емізіктер болады. Тіршілігі Құмқұрт теңіз жағалауының лайлы-құмды жиегінен 30 см тереңдікке ін қазады. Құмқұрт құмды-лайды ішегі арқылы өткізіп, ондағы органикалық заттармен қоректенеді. Құмқұрт - треска, навага т.б. балықтардың жемі. Таралуы Ақ теңіз, Баренц теңізі, Қара теңіз, Байқал көлінде 4 түрі кездеседі. Дереккөздер
Аманғали Сегізбаев

Аманғали Сегізбаев(1897, қазіргі Қостанай облысы, Орджоникидзе ауданы, Ақсу ауылы, - қараша, 1944, Кенигсберг) - қазақ кеңес журналисі, жазушы. 1927 жылдан КПСС мүшесі. Коммунистік журналистика институтын бітірген (1939). Кедей шауруа семьясында туған. 1923 жылы "Жас қазақ" журналының жауапты секретары,"Еңбектері қазақ" ауданы газетінде жауапты редактор (1930), 1924 - 42 жылы "Еңбекші қазақ" ("Социалистік Қазақстан") газеті редакциясында жауапты қызмет атқарады. Оның "Аршалы бойында" деген поэмасы ("Қызыл Қазақстан", 1926, №16), "Балшүкен" дейтін әңгімесі ("Әйел теңдігі", 1927 №5) жарияланды. "Жаңбыр соңында" (1923) өлеңі,"Ақ бата" (1927) фельетоны бар. Қолданылған әдебиет Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 97 бет
Готлоб Фреге

Готлоб Фреге - неміс математигі, философы, логикі. 1879-1918 ж. Йена университетінің профессоры. Еңбек жолы "Пікірлерді есептеу ..." атты еңбегінде Готлоб пікірлерді есептеуді бір жүйеге келтіріп, баяндап береді. Оның бұл еңбегі математикалық дәлелдеу теориясы бастамасының негізін салды. Готлоб логика мен философиядағы субъективизиге қарсы болды. Ол логикадағы психологизм мен эмпирикалық бағытты қатты сынады. Готлоб Фрегенің еңбектері математикалық логика дамуының жаңа кезеңі болды, 20 ғасырдағы логиканың дамуына зор ықпалын тигізді. Дереккөздер
Құмжарған құмы

Құмжарған – Мұғалжар тауының батысындағы құм. Географиялық орны Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданында орналасқан. Жем өзенінің батыс жағалауын алып жатыр. Жер бедері Теңіз деңгейінен биіктігі 180-250 м. Ауданы 160 км 2 . Құмжарған құмы 36 км-ге созылып жатыр, ені 9 км-ге жетеді. Құм төбелердің биіктігі 2-4 м. Құмжарған құмын Темір өзені мен Құмжарған өзені жарып ағады. Жер асты суы 2 м тереңдіктен кездеседі. Өсімдігі Қамыс, айрауық, тал, терек, жусан, еркек шөп өседі. Дереккөздер