kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Спаргапиф

Спаргапиф — скиф патшасы. Геродот Ұлы Скифияның патшалар династиясын Спаргапифтен бастайды, ол Ликаның әкесі, әрі Гнурдың атасы. Геродоттың династияны Спаргапифтен бастағанына сүйене отырып, скифтердің б.з.б 585 жылғы Кавказ бен Кубаньнан Қара теңіз аумағына қарай көшін осы Спаргапиф басқарды деп тұжырымдауға болады. Спаргапиф есімді оның аттасы агафирстердің патшасы болған, ол Ариапифты өлтірген, ал оған ұқсас есімге — массагеттердің патшайымы Томиристың ұлы Спаргапис ие болған.. Дереккөздер
Жұмырбас лақса

Лақса жұмырбас – астралылар тұқымдасының лақса туысына жататын көпжылдық өсімдік. Қазақстанда бұл өсімдік құмды шөлді далаларда тау белдеулері мен тастақты беткейлерінде, шалғындықтар мен бұта-тоғайлардың арасын қалайды. Биік, мықты сабағымен ерекшеленеді, сабағының үстіңгі жағы ақшыл келеді. Сабағы тік өседі, жапырақ тақтасының жиектері терең ойықталған, тікенекті, астыңғы жағы жұмсақ, қалың түкті, кей түрі безді түкті келеді. Лақсаның басқа туыстардан ерекшелігі – себеті бір ғана гүлден тұрады. Олардың бірнешеуі топтанып сабағы мен бұтақтарының ұшында шоғырбас гүлшоғырын құрайды. Себетінің сыртын 3-5 қатардан құралған тікенекті, жарғақты орама жапырақтарқоршайды. Гүлі қос жынысты, түбі түтікше түтікшн тәрізді біріккен ақ немесе көгілдір түсті, 5 күлтесі, жіпшелері түтікшеге біріккен 5 аталық, аузы қос тілімді аналығы болады. Тостағанша жапырақшасы түрін өзгертіп үлпекке айналған. Ол айдарша жемісінің ұшында орналасқан, желмен ұшып кеңірек таралуына жағдай туғызды. Лақса жұмырбас маусым-шілде айларында гүлдеп, шілде-тамыз айларында жеміс береді. Жемісі ірі қақырмайтын қырлы, түкті, айдаршалы тұқымша болады. Лақса жұмырбас улы өсімдік, мал жемейді. Тұқымында 28 пайыздай тез кебетін май болады, ол техникада қолданылады. Лақса жұмырбас сирек кездесетін өсімдік, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Дереккөздер
Алтай шырышы

Алтай шырышы – шырыштар тұқымдасының шырыш туысына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Алтай шырышының 193 түрі бар, негізінен, тау сайларында, құмайт топырақты шөлдерде кездеседі. Мамыр-шілде айларында гүлдейді. Бұлардың биіктігі 30-130 см, кейде 2 м дейін жетеді. Тамыры ұршық пішіндес, етжеңді. Жапырағы түп жағында, ұзын, сызықты үшқырлы қандауыр пішіндес. Сабағында жапырақ болмайды, оған көп гүлді шашаққа айналған гүл-шоғыры орналасқан. Гүлі қос жынысты, ақ, қызғылт, қызыл, сары несұрғылт түсті. Гүлтұғыры жапырақтарынан едәуір биік. Гүлсерігі қоңырау тәрізді, аталығының саны алтау, жатыны 3 ұялы. Мамыр-шілде айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі қорапша. Қорапшасы шар тәрізді тегіс не қатпарлы, үш ұялы болады. Әсем де шірнелі өсімдік. Тамырында декстрин бар, одан желім алынады, жапырақтарынан бояу да алынады. Олардың жапырағын көк кезінде және тамырын жас кезінде қайнатса жеуге жарайды. Алтай шырышы негізінен тау етегінде, тастақты қыраттарда, орман алаңқайларында, құмдауыт далаларда 3500 м биіктікке дейін өседі. Дереккөздер
Флэш (DC Comics)

Флэш ( — Жарқыл немесе Найзағай) — DC Comics комикс компаниясының бірнеше кейіпкерлерінің бірі. Жобаны жасаған автор Гарднер Фокс, ал сүретші Гарри Лэмперт. Flash Comics № 1 (қаңтар 1940) шығарылымында пайда болды. Флэштің жылдамдығы жарық жылдамдығынан бірнеше есе үлкен және қарапайым адамнан тыс рефлекстерге ие, сондықтан бұл кейбір кездерде физика заңдылығын бұзады. Осы уақытқа дейін Флэш атымен кино және комикс саласына шыққан төрт кейіпкер болған. Олар: Джей Гаррик (1940 жыл - қазіргі уақытқа дейін), Барри Аллен (1956 -1985, 2006 жылдан қазіргі уақытқа дейін), Уолли Уэст (1986 - 2006, 2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін), Барт Аллен (2006 - 2007, 2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін). Флэш атты кейіпкер жарыққа шықпас бұрын Барт Аллен және Уолли Уэст сол кездегі Флэштің Кид-Флэш атты көшірмесі болған. Флэштің ісін жалғастырған, екінші Флэш болып саналатын Барри Аллен, Комикстағы Күміс Ғасырдың бірінші суперқаһарманы болып саналады. Ол әлі де DC Comics компаниясың әйгілі қаһармандардың бірі. Флэштің әрбір версиясы асып кеткенде DC Comics компаниясының үш басты командалардың бірінде болған: Американың Әділдік Қоғамы, Әділдік лигасы немесе Жас Титандары. Уолли Уэст жақында Әділдік Лигасына қайта қосылды ал Барри Аллен Final Crisis сериясында қайта тірілді. Барри Алленнің версиясы (Уолли Уэст элементтерімен) 1990 жылғы сериалдарда көрсетілген. Оның рөлін Джон Уэсли Шипп орындаған. Уолли Уэст (көптеген Барри Аллен сипаттамаларымен) "Әділдік Лигасы" мультсериалында пайда болды. Флэш бірнеше Жасыл Шам атты қаһармандардың жақын досы болған. Ең байқалатын достық Джей Гаррик және Алан Скотт арасында(Алтын Ғасырдың Жасыл Шамы ), Барри Аллен және Хэл Джордан арасында (Күміс Ғасырдың Жасыл Шамы), Уолли Уэст және Кайл Райнер арасында (қазіргі уақыттың Жасыл Шамы) және Хэл Джордан мен Уолли Уэст арасында болған. Жариялау тарихы Алтын Ғасыр Алғашқы рет Флэш Алтын Ғасырда пайда болды: Flash Comics № 1 1940 жылдың қаңтарында All-American Publications компаниясымен шығарылған(All-American Publications DC Comics компаниясын қурған үш компаниясының бірі ). Жазушы Гарднер Фокс және суретші Гарри Ламперт арқылы пайда болған бірінші Флэш - Джей Гаррик - колледж студенті болған. Ол өзінің супержылдамдығын ауыр судың буларын иіскегенде алды. Күміс Ғасыр 1956 жылы DC Comics компаниясы суперқаһармандар туралы комикстарды жандандырды. Бұл Күміс Ғасырдың бастамасы болған. Бұрынғы кейіпкерлерді қайтару орнында DC Comics компаниясы жаңа кейіпкерлерді енгізді оларды жаңа дәуірдің бейнесі болған. Дереккөздер
Шығыс Ғұн Империясы

Шығыс Ғұн империясы - б.з. 48 жылы ғұндар екіге бөлінген кезде құрылған мемлекет. Осы кезде шығыс ғұндарда билік басына Хуханьенің немересі Би келген болатын. Ол өзінің күшінің әлсіз екенін сезіп, солтүстік ғұндармен бірге Қытай жағына шығып соғысты. 50 жылы солтүстік ғұндармен болған шайқаста Би әскері жеңіліске ұшырады. Император оған Мэйцы уезіне (оңтүстік-шығыста қазіргі Моңғолия аумағының ішкі жағы) Сихэ аймағына көшуді бұйырады. 55 жылы тәңірқұт Би қайтыс болады. Шығыс ғұндардың жаңа билеушісі Сюень ел билеуде ешқандай талантымен көріне алмады. Сюеньнің орнына келген Тунтухэ тәңірқұт 93 жылы қайтыс болып, Анго тәңірқұт билікті қолына алды. Билікке келген соң Анго тәңірқұт шығыс ғұндардың өзіне достық ойламайтындығын сезініп, соғыста бағынған батыс ғұндарды өз жағына тарта бастады. Бұдан қатты қауіптенген Шығыс Ғұн қолбасшысы Шығы Қытай шекарасына қарай жылжиды. Қытайдың жергілікті билеуші өкілі Ду Чун Шығыны жақтап, императорға "Анго мұрагерді өлтірмекші болды" деп жала жабады. Император оған әскер беріп, тексеру жүргізуге жібереді. 94 жылы ол қытай әскерін бастап Анго ордасына қарай беттейді. Анго мұның жай тексеру емес екенін сезіп, далаға қарай шегініп кетеді. Оның жанына батыс және шығыс ғұндардың біразы топтасады. Анго сатқын інісі Шығыны жазалау үшін жорыққа шығады, бірақ Шығы қытайдың Мансянчен деген қамалына барып тығылып үлгереді. Ду Чун шығыс ғұндарды әскеріне қосып алып, оның санын көбейткен соң, Ангоға шабуыл жасайды. Анго жағындағы шығыс ғұндар бұл жағдайдан зәре-құты қашып, Ду Чун жағына беріліп, Ангоны өлтіреді. Содан кейін Шығы билікке келеді. Бірақ батыс ғұндар түнде шығып, шабуыл жасайды. Шығының билігі кезінде оған қарсы көтеріліс басталды. Алайда қытайлардың көмегімен көтеріліс күшпен басылды. 89 жылы Шығы қайтыс болып, орнына інісі Тхан билікке келеді. 142 - 215 жылдар аралығында шығыс ғұндар екіге бөлінді: бірі бірте-бірте солтүстікке қарай жылжыса, енді бір бөлігі мекендеген жерінде қалып қойды. Ғұндардың көп бөлігі сәнбилерге қосылып кетті. Ал көшпенді тұрмыс-салтты аңсағандары солтүстік көшпенді тайпаларға қосылды. Қытайлардың арасында қалған ғұндар түрі, мінез-құлқы жағынан қытайларға барған сайын жақындай берді. 215 жылы шығыс ғұндар өз мемлекеттігінен айырыла бастады. Билеушісі Хучуцуань тұтқындалған соң, оларды енді жергілікті билеушісі басқаратын болды. Сөйтіп, Қытай империясы мен Ғұн империясының арасындағы 300 жылдай уақытқа созылған қырғын қытайлардың жеңісімен аяқталды.
Теріскен (өсімдік)

Теріскен немесе Крашенинниковия — Қызылқұйрық тұқымдасының (Amaranthaceae) Алабұталар тармағына (Chenopodіaceaе) жататын бір үйлі шалабұта туысы. Қазақстанда екі түрі бар: * (Stschegl. ex Losinsk.) Grubov (1966) - Эверсман теріскені * (L.) Gueldenst. (1772) - Мүйіз теріскені. Республиканың барлық өңірлерінде кездеседі. Далалы шөл және шөлейт жерлерде, тастақты, қиыршық тасты тау бөктерінде өседі. Шілде және қыркүйек айларында гүлдейді. Биіктігі 30-80 см. Сабағы бұтақтанған. Жапырағы қандауыр, эллипс пішіндес, оны түк басқан. Гүлі ұсақ, дара жынысты. Гүлшоғыры масақ. Жемісі дәнек. Оны әсіресе түйе сүйсініп жейді. Теріскеннің құрамында 18.9-19.6%сіңімді протеин, 23-25% жасунық , 2,7% май, 8-12% күл бар. 100 кг шөбінде 81,7-92,5%(жазда 48,9-52,4%, күзде 31,3-35,4%)азық өлшемі болады. Отын ретінде де пайдаланылады. Дереккөздер
Тоқта бек

Тоқта Бек - Тудур білге Шығынның ұлы. Ол ғасырда үш тайпалық меркіт одағының Үдуд меркіт тайпасын басқарған. «Бек» атануымен бірге билікті өз қолына алды. Тоқта бек 12-13 ғасырларда меркіттің өз Ордасын құрды. Сол кездегі оның әскері, негізінен, құралайды көзге атқан мергендерден құралған. Меркіттер мен моңғол тайпаларының арасынлда жалпы жақын туыстық байланыстар болса да, екі жақ өзара жиі жауласқан. Екі елдің шайқасуынан 1153-1154 жылдары Меркіт батыры Алып Шиледудің қоңыраттардан айттырып алған келіншегін Есугей баһадүрдің тартып алуы себеп болды. Бұл оқиға кезінде меркіттердің жүрегің жаралап, кек алуға итермеледі. Содан жылы күзде меркіттер Темучиннің жаңа үйленген келіншегі Бөртені тартып алып, Есугей әулетін түгелдей қаңғыртып қояды.
Snow Patrol

Snow Patrol (Қарлы Патруль) — Оңтүстік Ирландияның және Шотландияның қатысушыларымен құрылған альтернативті рокгруппа. Данди қаласында ұйымдастырылған, қазіргі кезде топ мүшелері Глазго, Белфасте және Лондон қалаларында тұруда. Ivor Novello Awards музыкалды премиясының лауреаттары. Топтың алғашқы үш альбомдары, яғни EP Starfighter, экспериментальді студиялық Songs for Polarbears альбомы, және When It’s All Over We Still Have to Clear Up танымсыз Electric Honey (для своего первого альбома) және Jeepster (для второго и третьего) лейблдерімен құрылғандықтан өте сәтсіз болды. Алайда 2003 жылы группа аса ауқымды Polydor Records лейбліне көшкенде Final Straw альбомын шығарды. Бұл альбом Ұлыбританияда 4 мәрте платиналы болып шығарылды. Бұл группаның алғашқы жетістігі. «Run», «Chasing Cars» және «Signal Fire» өлеңдер хитке айналды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.snowpatrol.com Ресми сайт] * [https://web.archive.org/web/20090331052215/http://web.me.com/michaelmorrison74/Shrug/Shrug.html Michael Morrison’s Official page — Shrug] *
Майндағы Франкфурт

Франкфурт — Гессен аумағының ең үлкен қаласы&nbsp;және &nbsp;көлемі бойынша Германияда бесінші орында орналасқан. Франкфурттың халық саны 700 мың адам. 2011 жылы Франкфурт Германияның қылмыстық астанасы болып саналды. Mercer Human Resource Consulting компанияның зерттеу бойынша Франкфурт өмір сүру құны бойынша Германияда екінші орын алып тұр, ал әлемде қырық сегізінші орында. Шалу Франкфурт 100 жылдар бойы Германияның қаржы орталығы болған, себебі осы қалада мықты банктардың саны өте көп. Франкфурт қаласының экономикасы үш негізгі бағыттан тұрады. Олар: қаржы, көлік және жәрмеңке қызметі. Франкфуртта 300-дей ұлттық және шетелдік банктер бар. Халық Сонымен қатар қалада этникалық неміс қоғамдастығынан басқа Түркияның, Италияның, Хорватияның, Сербияның, Польшаның, Грекияның, Марокконың, Босния және Герцеговинаның, Испанияның, Португалияның, Францияның, Жапонияның, АҚШ-тың, Австрияның, Үндістанның, Ұлыбританияның, Румынияның, Ауғанстанның, Ресейдің, Болгарияның, Ливанның мен Қытайдың қоғамдастықтары бар. Дереккөздер
Маятас

Елді мекендер: * Маятас – Жамбыл облысы Сарысу ауданындағы ауыл. * Маятас – Қостанай облысы, Арқалық қалалық әкімдігіне бағынысты Екідің ауылдық әкімдігі құрамында болған ауыл, 2014 жылы таратылған. * Маятас – Түркістан облысы Төле би ауданы, Қазығұрт ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына қосылған. Басқа мағыналар: * Маятас көшесі (Астана) * Маятас (тұрақ)
Пальма-де-Мальорка

Пальма-де-Мальорка (, ) — Испанияның Балеар аралдары провинциясының бас қаласы және порт. Мальорка аралының Пальма айлағында орналасқан. Ұзындығы - 25км, ені - 20км. Қала үлкен туристік орталық болып саналады. Халық саны - 407 648 (2012). Экономика Пальма-де-Мальорка қаласында жібек маталардың, қағаздың, сабынның, шамның, былғары тауарлардың, жиһаздың, музыкалық аспаптардың, жасанды маржанның өнімдері бар. Айлақ пирспен қорғалған (ұзындығы 385м) және осы жерде үлкен кемелерге арналған маяк бар. Ішуге жарамды судың аз болғаны Пальма-де-Мальорка қаласының дамуына зиян тигізеді. Пальма-де-Мальоркада үлкен халықаралық әуежай бар. 2007 жылы жер астымен жүретін қалалық электрлік темір жол ашылды. Қалалық көлік Пальма-де-Мальорка қаласында автобус маршруттары және жер астымен жүретін қалалық электрлік темір жол жүйесі жұмыс істейді. Трамвай сызығын соғуды жоспарлап жатыр. Бұл қалада 31 автобус маршрут бар. Бауырлас қалалар * Лас-Пальмас-де-Гран-Канария, Испания * Альгеро, Италия * Дюссельдорф, Германия * Мар-дель-Плата, Аргентина Астрономия Пальма-де-Мальорка қаласының құрметіне 1893 жылы ашылған астероид (372) Пальма деп аталған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://larivera.info/encyclopaedia/city/Palma/ larivera.info]
FIBA

FIBA — Халықаралық Баскетбол Федерациясы. Осы Федерация қолдауымен көптеген баскетбол матчтары ойнатылады. FIBA баскетбол ережелерін өзгерте алады. Әр жыл сайын FIBA халықаралық баскетбол чемпионаты өтіп отырады, соның барысындағы трансфер, қажетті құралдар FIBA Федерациясынан беріліп отырады. Ерекшеліктері * Профессионалды баскетболдағы доптың FIBA таңбасы болу керек. Ол таңбалар көбінесе NIKE, Adidas, Spalding компанияларының доптарына беріліп отырады. * FIBA балаларға, әйелдерге, еркектерге арналған арнайы доп өлшемдерін шығарған. * Бүкіләлемдік FIBA чемпионаты тек қана АҚШ-та өтеді Дереккөздер
Теңіз-Қорғалжын артезиан алабы

Теңіз-Қорғалжын артезиан алабы — Теңіз-Қорғалжын ойысы аумағын қамтиды. Ауданы 40 мың км². Алап суы кабон мен пермьнің жарықшақты құмтастары мен алевролиттерінен, палеогеннің құмды қабаттарынан тұрады. Палеоген суының минералдылығы 1-5 г/л, ұңғыманың тәуліктік өнімі 10-35 м³. Пермь суы 20- 115 м тереңдікте жатыр. Ал ойыстың орталығында минералдылық өлшемі 37 г/л-ге дейін, ұңғыма өнімділігі тәулігіне 10-20 м³. Карбонның сулы жыныстары 2340 м-ге дейінгі аралықта, ұңғымалардың су ағыны жоғары, су өздігінен шығады, олардың шығымы тәулігіне 5-210 м³, минералдылығы 162 г/л-ге дейін жоғарылайды. Алаптың шет жақтарындағы минералдылығы бәсең әрі төмен суы шаруашылық қажетіне пайдаланылуда. Дереккөздер
Білігтер

«Білігтер» - Шыңғысханның өсиеттік сөзерінен құралған мұрасы. «Ұлы жасақ» екі бөлімнен тұрады. Оның бірінші бөлімі «Біліг» те, екіншісі «Жасақ». Бізге тек үзінділері ғана жеткен. «Білігтің» мәтіндері Рашид әд-Диннің еңбегінде ғана біршама толығырақ сақталған. Негізінен Шыңғыс ханның істері мен айтқан сөзі келтірілген. Мұнда Шыңғыс хан болашақ «Шыңғыстық» идеологиясының негізінен қалап, өз ұрпақтарының барлық жаулап алған елдеріндегі мәңгілік билігін негіздеуге арналған сөздері жинақталған. Дереккөздер
Биль (қала)

Биль (нем.&nbsp; Biel ), Бьен (фр.&nbsp; Bienne ) — Швейцарияның қаласы, Берн кантонында, аттас көлдің жағасында орналасқан (нем.&nbsp; Bielersee , фр.&nbsp; Lac de Bienne ). Биля аумағында дамыған туристік инфрақұрылымы бар. География Биль — Берн кантонында көлемі бойынша екінші орын алып жатыр. Биль қаласы теңіз деңгейінен 434 метр биіктікте орналасқан. Аймағы - 2162,7 га. Бильский көлінің орташа су деңгейі - 429,23 метр. Тарихы 11 ғасырда Биль қаласы соғылды, 1275 жылдан бастап жалдауын алған. 1352 жылдан бастап Бернмен мәңгілік союзда болып саналады. 1815 жылдан бастап Берн кантона құрамында кірген. Биль - Швейцарияның ең үлкен екі тілді қала болып саналады. Биль қаласы Юра тауларының етегінде орналасқан. Биль қаласы 14 орамнан тұрады. * Vingelz * Rebberg-Beaumont * IG (Interessengemeinschaft) Plänke * Neumarktstrasse — Oberer Quai * Stadtpark * Zukunft / Kongresshaus * Bahnhof * Mühlefeld * Möösli * Linden * Mett * Ostquartier * Bözingen * Altstadt Қаланың этникалық құрамы Тұрғынның саны - 50 852 адам; * 27,6 % қала тұрғындары — 130 елден келген шетелдіктер; * Итальяндықтар — 3904 адам; * бұрынғы Югославия елдері — 1345 адам; * Испандар — 1258 адам; * Түріктер — 807 адам; * Әр түрлі Азия елдерінен келген 1022 адамдар; Экономика Биль қаласы сағат өнеркәсібінің әлемдік орталығы болып табылады. Бұл қалада орналасқан штаб-пәтерлер: * Швейцария Федерациясының сағат өнеркәсібінің штаб-пәтері (фр. Fédération de l'industrie horlogère Suisse FH) * Swatch Group компаниясының штаб-пәтері * Rolex компаниясының өндіріс орталығы * Glycine компаниясының өнеркәсібі және штаб-пәтері Спорт Биль — спорттық қала. Биль қаласының 60-дай тіркілген клубтары бар. Спорт клубтарының кейбірлері: * Swim Team Biel/Bienne — жүзу; * EHC Biel/Bienne — хоккей клубы; * Karate-Do Biel/Bienne — каратэ-до; * Triathlon Club Seeland — триатлон; * Спортты гимнастика клубы Bötzingen; * Әйелдердің спортты гимнастика клубы Madretsch; * бірнеше теннистік клубтар: Tennisclub Biel/Bienne, Tennisclub Schlossmatte; * aikido club Biel/Bienne — айкидо; * kashiva kan karatedo Biel-Bienne — каратэ-до клубы; * 8 футбол клубтары: (АС Azzurri Bienne, FC AURORE — Bienne, FC Mett және тағы басқа); * Biel-Bienne Bikers — велоспорт клубы; * Handballsport Biel — гандбол ; * AFC Bienna Jets — американдық футбол клубы; * FSG Bienne Romande — аэробика және тай-чи; * HotWhells — inlineclub; * VCB Biel-Bienne — әйелдік волейбол клубы; * Leichtathletikclub Biel — жеңіл атлетика; Галерея Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://business-swiss.ch/2014/06/bil-b-en-gorod-dve-shvejtsarii business-swiss.ch]
Тауынсор мемлекеттік қорықшасы

Тауынсор мемлекеттік қорықшасы — 10 жылға арналып, 1974 жылы құрылған. Облыстық мәні зор болып табылады. Географиялық орны Қостанай облысы Қамысты ауданы, Оркашев астық совхозының 55 мың га жерін алып жатыр. Жерінің жартысынан көбі Теңіз, Алакөл, Қайыңды және т.б көлдерден тұрады. Флорасы мен фаунасы Мұнда ондаған мың су құстары бар. Атапөтсек, сұр қаз, ақбас қаз, қасқалдақ, үйрек, балықшы деген құстар қорықша үстінен өтіп ұшып бара жатып, уақытша қоныс қылады. Бұлардың ішінде жемсауы қызыл қарашақаз, сұңқылдақ аққу деген бірқатар құстар Қазақстан Қызыл кітабына енізілген. Қорықшада сондай ақ жабайы щощқа, қоян, ондата, күзен, қарсақ, түлкі тіршілік етеді. Аң құсты қорғаумен қатар, мұнда оларды есепке алу, су құстарына арнап қолдан ұя соғу, жыртқыштарды жою сияқты қосымша жұмыстар атқарылған. Дереккөздер
Тікенді шағыртікен

Тікенді шағыртікен, тікенді татыршөп – астралылар тұқымдасының шағыртікен туысына жататын екі жылдық шөптесін өсімдік. Географиялық таралымы Ресейдің еуропалық бөлігінде, Орта Азия елдерінде, Кавказда таралған. Қазақстанда Маңғышлақ, Жамбыл, Алматы, Талдықорған, Семей, Шымкент облыстарында тараған. Қоқыс арасында, тыңайған және игерілген жерлерде, құмда өседі. Сипаты Шілде және Тамыз айларында гүлдейді. Биіктігі 30-200 см. Сабағы түзу, түкті, жапырағы қауырсын не қалақ тәрізді, жиектері тікенді келегн. Гүлі қызыл күлгін, ақшыл күлгін, қызғылт күлгін түстес болып келген. Гүлшоғыры қорапша тәрізді. Жемісі дәнек. Құрамында илік заттар өте көп. Дәрілік, шірнелі өсісдік. Сол себепті де, мал азығы болып ауыл шаруашылығында қолданылады. Дереккөздер
Аштық ойындары

* Аштық ойындары — америкалық жазушы Сьюзан Коллинстің шытырман оқиғалы трилогиясы. * Аштық ойындары — аттас роман негізінде түсірілген фильм. * Аштық ойындары: Тұтанған от * Аштық ойындары: Құйқылжық торғай - 1 бөлім * Аштық ойындары: Құйқылжық торғай - 2 бөлім
Алессандра Амбросио

Алессандра Корин Амбросио (, 11 сәуір 1981 жыл, Эрешин, Риу-Гранди-ду-Сул, Бразилия) — бразилиялық супермодель. АҚШ-тағы ішкиім сататын әйгілі Victoria's Secret компаниясындағы жұмысымен таңымал, ол Victoria's Secret — PINK line брендінің ағашқы моделі. Сонымен қатар Next, Armani Exchange, Christian Dior және Ralph Lauren брентарының алғашқы моделі. Алессандра Бразилияның оңтүстігіндегі Эрешин деген кішкентай қаласында туған. Ол жартылай поляк, жартылай итальяндық әйел. Фотомодель болу Алекссандрада 18 жастан бастап қалыптасты. Оның фотомодельдық мансабының бірінші қадамдары 12 жаста басталды,осы кезде ол модельдық курстарға жазылған.15 жасында Elite Model Look сайысында жеңімпаз болып атанды.
Узанс

Юзанс ( - пайдалану мерзімі) - басқа елге төленуге тиіс аударма вексель бойынша сауда ғұрыпы белгіленген мерзімі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://dic.academic.ru/dic.nsf/lower/19003 УЗАНС дегеніміз]
Тарбағатай қорықшасы

Тарбағатай мемлекеттік қорықшасы – 10 жылға арналып 1968 жылы құрылған. 1978 жылы қызмет мерзімі келесі 10 жылға ұзартылды. Облыстық мәні зор. Географиялық орны, жер бедері Шығыс Қазақстан облысы Зайсан және Тарбағатай аудандарының 240 мың га жерін алып жатыр. Маңырақ жотасының далалық бөлігі мен Шілікті аңғарының солтүсті бөлігінде орналасқан. Қорықшаның жерін Құсты, Қызыл қайыңды, Қандысу, Қарасу және т.б өзендер кесіп өтеді. Флорасы мен фаунасы Таудың ортаңғы белдеуінде бетеге аралас, астық тұқымдас өсімдіктер, тау етегінде жусан, бетеге аралас көптеген шөп түрлері өседі. Шатқалдар мен тау баурайында бұта мен ағаш, атап өтсек: зерек, итмұрын, үшқат, қараған, тал, мойыл, көктерек. аққайың шоқтанып, жанданып тоғайға айналған. Қорықшада Қызыл кітапқа енгізілген жолақ қарашұбар жылан, дуадақ, ақбас тырна, дала бүркіті, қарабауыр бұлдырық, лашын, ителгі, бүркіт, қарақұс, арқар, қоян, суыр, елік, құр, сұр шіл, кекілік, үкі мекендейді. Дереккөздер
Арпаған

Арпаған немесе Тарақбоз – астық тұқымдасының арпабас туысына жататын бір жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық өңірінде кездеседі және өседі. Құм топырақты шөл аймақта, тыыңайған жерлерде, тау бөктерінде өседі. Сипаттамасы Сәуір және шілде айларында гүлдейді. Биіктігі қалыпты жағдайда 10-50 см. Сабағы түзу. Жапырағы таспа пішіндес болып келеді. Гүлі қызғылт сары. Гүлшоғыры жайқала өскен сыпыртқы. Жемісі дәнек болып табылады. Дәруменге өте бай өсімдік түрі. 100 кг пішенінде 92,3 азық өлшемі, 5,4 кг сіңімді протеин, 100 г құрғақ затында 55 мг каротин бар. Дереккөздер
Тамыржусан

Тамыржусан – астралылар тұқымдасының жусан туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық шөлді және шөлейтті өңірлерінде кездеседі. Құрамында 6-11% шикі протеин, 3,7-9,6% май, 28-45% жасунық, 0,7% эфир майы, 1% сантонин, 10-12% көмірсу бар. 100 кг шөбінде 72-65 азық өлшемі болады. Гектарынан максимум 0,8-4,3 ц құрғақ шөп түседі. Сипаттамасы Тамыз және қыркүйек айларында гүлдейді. Биіктігі 20-30 см. Тамыры мүлдем ағаштанып кеткен. Сабағы жылтыр, қоңыр түсті. Жапырағы қауырсын тәрізді тілімденген. Гүлі қос жынысты, ұсақ, сары және күлгін түсті болып келеді. Жемісі дәнек болып табылады. Құнарлы мал азығы. Дереккөздер
Еңбекші (Қазығұрт ауданы)

Еңбекші — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Қарақозы Әбдәлиев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстікке қарай 32 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
The Weeknd

Э́йбел Макко́нен Те́сфайе (, 1990 жылы 16 ақпанда Торонто, Онтарио, Канада д.к.), The Weeknd есімімен де танымал — канадалық әнші, композитор және актер. Дәстүрлі емес музыкалық өндірісімен, мұңды лирикасымен және бейнелердің жиі өзгеруімен танымал. Оның музыкасы эскапизмді, романтиканы және меланхолияны зерттейді. Көптеген музыкалық марапаттардың иегері, соның ішінде төрт Грэмми, жиырма Billboard Music Awards, алты American Music Awards және үш MTV Video Music Awards. Ол сондай-ақ "Елу Сұр Реңк("Пятьдесят оттенков серого")" фильмінің саундтрегін жасағаны үшін Эмми және Оскар сыйлығына ұсынылды. The Weeknd есімімен әндер 2010 жылдың сонынан бастап шаға бастады, алайда әнші туралы еш мәлімет болмаған. . 2011 жылы The Weeknd House of Balloons атты 9 тректі микстейп шығарады, бірінші бөлімін Thursday және Echoes of Silence жалғастырады. House of Balloons өлеңі Polaris Music Prize марапатының кішкентай бөлігіне кіреді. 2012 жылы Trilogy атты жинақты шығарады, және бұл жинақта алдыңғы микстейптердің қосындысы мен 3 жаңа өлең болады. Бұл жинақ Universal Republic Records лейблінде және автордың өзіндік XO атты лейблінде шығады. 2013 жылы ол өзінің алғашқы Kiss Land атты студиялық альбомын жазады, осы альбомды «Kiss Land» және «Live For» сингладры қолдайды. Екінші оның альбомы — Beauty Behind the Madness; бұл альбомда өлеңдер үздік-5 ке кіреді: «Often», «Earned It» және «The Hills», сондай ақ № 1 позицияны ұстап тұрған: «Can’t Feel My Face», 2015 жылы 8 шілдеде шыққан. Нәсілдік теңдік пен азық-түлік қауіпсіздігін қолдаушы ретінде музыкант 2021 жылы Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасының ізгі ниет елшісі болып тағайындалды. Дискография ; Студиялық альбомдар *Kiss Land (2013) * Beauty Behind the Madness (2015) * Starboy (2016) * After Hours (2020) * Dawn FM (2022) * Hurry Up Tomorrow (2025) ; Микстейптер * House of Balloons (2011) * Thursday (2011) * Echoes of Silence (2011) ; Мини-альбомдар * My Dear Melancholy (2018) ; Ән-жинақ *Trilogy (2012) * The Weeknd in Japan (2018) Синглдар Турлары Хедлайнер ретінде * The Fall Tour (2012) * The Kiss Land Fall Tour (2013) * King of the Fall Tour (2014) * The Madness Fall Tour (2015) * Starboy: Legend of the Fall Tour (2017) * The Weeknd Asia Tour (2018) * After Hours til Dawn Tour (2022 — қазіргі уақытқа дейін) Шақырылған әртіс ретінде * Ceremonials Tour (Florence and the Machine-мен бірге) (2012) * The 20/20 Experience World Tour (Джастин Тимберлейк-пен бірге) (2013) * Would You Like a Tour? (Дрейк-пен бірге) (2014) Дереккөздер
Бумбокс (топ)

Бумбокс — украиндық фанк-, хип-хоп- және рок-группа. 2004 жылы Киев қаласында «Графіт» тобының вокалисті Андрей Хлвнюкпен және «Тартак» тобының гитаристі Андрей «Муха» Самойломен құрылды. Негізінде өлеңдері украин тілінде жазылады, алайда орыс тілінде де және ағылшын тілінде де өлеңдері бар. Тарихы Топ 2004 жылдың ортасында Киев қаласында құрылды. 2005 жылдың сәуірінде аз уақыттың ішінде «!SubmarinStudio» студиясында алғашқы «Меломанія» атты альбом шықты. 2006 жылы Moon records лейблінде Бумбокстың екінші «Family Бізнес» атты пластинкасы шықты. Ол Украинада алтын дәрежеге жетті (бүгінгі күнге дейін дисктің 100 мыңнан астам данасы сатылды). Дереккөздер
Коккалар

Коккалар (гр. Kokkos - дəн) — дөңгелек пішінді бактериялар. Олар бөлінгеннен кейінгі клетка орналасуына байланысты өз ішінде топқа бөлінеді. •Микрококкалар— Micrococcus –коктар бір жазықтықта бөлінеді жəне бөлінгеннен соң клеткалар шашырап орналасады. •Диплококкалар– Diplococcus (гр. Diplos - екі жақты) – бір жазықтықта бөлінетін коктар жəне бөлінген соң олардың клеткасы жұптап орналасады. •Стрептококкалар — Streptococcus (гр.Streptos - тізбек) – бір жазықтықта бөлінген соң, клетка арасында байланыс қалады жəне тізбек тəрізді орналасады. •Тетракоккалар - Tetracoccus (гр. Tetra-төрт) перпендикулярлы екі жазықтықта бөлінген соң тетрада түзеді, яғни төрттен орналасады. •Сарцина– Sarcina(лат. Sarcio-біріктіремін) – 3 перпендикулярлы жазықтықта бөлініп болған соң 8, 16, 32, 64 клеткадан пакет тəрізді орналасады. •Стафилококкалар— Staphylococcus (гр. Staphyle - жүзім шоғыры) – реттсіз бағыттарда бөлінгеннен кейін клеткалар жүзім шоғыры тəрізді орналасады.
Гнур

Гнур (; аудармасы Gnurus) — скифтердің патшасы (б.з.б VII ғасырдың аяғы — б.з.б VI ғасырдың басы). Геродоттың келтірген шежіресі бойынша (Тимннан естігені), Ликтың ұлы, Спаргапиф патшаның немересі, Савлий патшаның және ұлы ойшыл Анахарсистың әкесі. Гнурдың есімі Диоген Лаэртскийдің еңбегінде кездеседі. Мұнда ол Анахарсис пен Кадуид патшаның әкесі делінген. Онымен қоса Платонның шығармасында Анахарсис — Гнур мен грек қызының баласы делінген. Дереккөздер
Савлий

Савлий (; б.з.б VI ғасыр) — Скифияның патшасы, Гнурдың ұлы, Иданфирстың әкесі. Геродоттың жазғанына сүйенсек, ол өзінің туған бауыры, антикалық дәуірдің ең ұлы ойшылы Анахарсисты жебемен атып өлтірген. Бұл жағдайға Анахарсистің скиф жерінде Құдайлар Анасы мерекесін тойлауды ұйымдастыруға тырысуы себеп болды. Дереккөздер
Талғар (өзен)

Талғар өзені – Іле алабындағы өзен. Ұзындығы 117 км. Су жинау алқабы 444 км². Талғар мұздығынан басталып Қапшағай бөгеніне құяды. Сол Талғар өзені мен Оң Талғар өзені қосылған жерден Талғар деп аталады.Осы жерден 8 км жоғары Оң Талғарға көп сулы Орта Талғар құяды. Арнасы жоғары бөлігінде бұйратты жазық болып кетеді. Көп жылдық мұз бен қардың еруінен толысады. Сипаттамасы Талғар көктемде тау бөктеріндегі қар (жылдық су мөлшерінің 24%і), жазда (жылдық су мөлшерінің 39%-і) 2 рет тасиды. Жылдық ағын су мөлшерінің 37%-і қыркүйек және сәуір айларында өтеді. Сел қаупі күшті өзендердің бірі болып саналады. Суы тұщы. Жылдық орташа су шығыны Талғар қаласының тұсында секундына 10,6 м². Суы тасыған кезде ағаш ағызуға болады. Өзен бойынан шағын СЭС салынған. Бау бақша, егістік және қосымша ауыл шаруашылығы үшін өзеннен 9 канал жүргізілген. Сондықтан да өзен суы Іле өзеніне күз, қыс айларында бірақ жетеді. Дереккөздер
Сырдария артезиан алабы

Сырдария артезиан алабы — Шымкент және Қызылорда облыстарын және Өзбекстанның аз ғана жерін қамтып жатыр. Географиялық сипаты Ауданы 200 мың км³. Алап оңтүстік шығыс жағынан Шатқал Құрама таулары мен солтүстік шығысынан Қаратаумен, оңтүстік батысынан Нүратау секілді Қызылұһқұмның орталық бөлігі мен батысынан Арал теңізімен шектелген. сулы қабаты жоғары. Бұл бор шөгінділерінің түзілуімен байланысты. Оның қалыңдығы бассейннің шеткі бөлігінде 200 м-ден, орталығында 700 м-ге дейін жетеді. Суының минералдылығы 1-3 г/л.Ұңғымалардың өнімі 25 л/c-тен 40 л/c-ке дейін жетеді. Суының температурасы кейде 80&nbsp;°C - қа дейін жетеді. Дереккөздер
Сұлыбас

Сұлыбас – астық тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Түрлері Қазақстанда 6 түрі кездеседі. Негізінен 10 түрі бар. Ең көп тараған түрі - шөл сұлыбасы (Avenastrum desertorum). Бұл түр республиканың барлық өңірлерінде кездеседі. Биологиялық сипаты Мамыр және маусым айларында гүлдейді. Биіктігі 30-60 см. Сабағы жіңішке, жылтыр. Жапырағы таспа пішіндес. Масағы 2-6 күлтелі, сыпыртқы тәріздес гүлшоғырына топтанған. Жайылым оты. Гүлдену сатысында құрамында 9,7 % протеин, 1,9% май, 34,4% жасунық, 45,9% азотсыз экстактивті заттар болады. Географиялық таралымы Қазақстанның барлық аумақтарында кездеседі. Қуаң далада, тау баурайында өседі. Дереккөздер
Ынтымақ (Солтүстік Қазақстан облысы)

Ынтымақ — Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданы, Дмитриев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Тимирязеводан солтүстік-шығысқа қарай 44-км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 258 адам (139 ер адам және 119 әйел адам) болса, 2009 жылы 175 адамды (88 ер адам және 87 әйел адам) құрады. 2020 жылы жергілікті тұрғындар саны 73 адам, ал тұрғын үй саны 20-ны құрады. Дереккөздер
Атамекен ауылдық округі

Атамекен ауылдық округі: * Атамекен ауылдық округі – Ақмола облысы Бурабай ауданындағы әкімшілік бірлік. * Атамекен ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. * Атамекен ауылдық округі – Жетісу облысы Панфилов ауданындағы әкімшілік бірлік. * Атамекен ауылдық округі – Маңғыстау облысы Мұнайлы ауданындағы әкімшілік бірлік. * Атамекен ауылдық округі – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Жасыл сарықас

Жасыл Сарықас - Сарықастар тұқымдасының Сарықастар тегінің орташа денелі сарықас. Жасыл сарықастың жоны - жасылдау, бауыры - сарғыштау ақ, қанатында бір көлденең жолағы бар, оны жап-жаңа қауырсыннан жақсы байқауға болады, тозған қауырсыннан болжап білу қиын. Әдетте аталық бір орында бірнеше әуен орындайды, бұдан соң ағаш бөрікбасына еніп кетіп, әнші құсты көру қиынға соғады. Көктемгі ұшып өту кезінен-ақ сайрай бастайды, сондай-ақ жас балапандар ұядан ұшып кеткенде де сайрауын тоқтатпайды. Ұяларды жерге - ағаш тамырларының астына, тастардың астына, мүктің қалың қабатына немесе қалың өскен шөп өркендеріне жасырып салады. Жасыл сарықастың жұмыртқалары, ұялау орнының жасырын болуына байланысты, басқа жақын түрлерінен ерекше теңбілсіз таза ақ болады.Аналық ұяларды салып,салындыдағы 4-7 жұмыртқаларды 13-14 күн басады. Балапандарды ата-енелері ұяда сонша күн қоректендіреді. Жылына бір рет балапан өргізеді. Қыстауға ұшып кету тамызда басталып, қазанда аяқталады. Біз тіпті қарашада кешіккен жасыл сарықастарды Батыс Тәңіртаудан кездестірдік. Жасыл сарықас Тәңіртауда тек қана оңтүстік және шығыстың тауларында ұялайды, алайдаткөптеген жерлерден, соның ішінде далада және шөлде ұшып өткенде кездеседі. Дереккөздер
Баку метросы

Баку метрополитені — Баку метрополитені қайсы іс істейді 6 қараша 1967 жыл. Баку метросы 40,3 километр теміржолдан, 3 метро желісінен және 27 метро бекетінен тұрады. 2019 жылғы мәлімет бойынша күніне шамамен 629,315 жолаушы тасымалданады. Сыртқы сілтемелер * [http://www.metro.gov.az Баку метросы ресми сайты] * [http://www.urbanrail.net/as/baku/baku.htm Urbanrail.net - Баку метросы]
Рауан Ержанұлы Қабидолдин

Рауан Ержанұлы Қабидолдин (1989 жылы туған) — ақын, журналист Өмірбаяны Ақын 1989 жылы 14 желтоқсанда Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданының Шыңғыстай ауылында дүниеге келген. 2011 жылы академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің филология факультетін тамамдаған. Өлеңдері облыстық, республикалық басылымдарда жарияланып тұрады. Қазір аталмыш университеттің екінші курс магистранты. Халықаралық «Шабыт» фестивалінің дипломанты. Республикалық М.Мақатаев мүшайрасының жүлдегері ( 1-орын). 2013 жылы «Жылдың үздік ақыны» (Қарағанды облысы), Қарағанды қаласы әкімінің «Дарын» сыйлығының иегері(2007). «Ақ қайың болсын есімің...» жыр жинағының авторы(2014). Бүгінгі таңда «Орталық Қазақстан» газетінің тілшісі.
Аспаз

Аспаз — ас әзірлеумен, жаңа тағамдар ойлап табумен айналысатын мамандық иесі. Сорпа, екінші тағам, өзге де тағамдарды пісіреді. Азық-түліктерді қалай сақтау керек екенін біледі, әртүрлі тамақ түрлерін рецепт бойынша дайындайды, сондай-ақ дайын тағамды көркемдей алады. Азық-түлік өнімдерін санитарлық-гигиеналық талаптарға сәйкес сақтауды басқарады. Ғимарат ішінде, жоғары температура жағдайында жұмыс жасайды. Тағы қараңыз * Бармен * Наубайшы * Кондитер * Официант * Ресторатор * Метрдотель Түсініктемелер
Береке (Атырау облысы)

Береке (2000 ж. дейін Память Ильича) — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Алмалы ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Облыс орталығы Атырау қаласынан солтүстікке қарай 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 477 адам (234 ер адам және 243 әйел адам) болса, 2009 жылы 945 адамды (465 ер адам және 480 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 3123 адамды (1556 ер адам және 1567 әйел адам) құрады. Әлеуметтік нысандары * Береке орта мектебі — Балықшы ауданына қарасты №26 Память Ильича бастауыш мектебі болып 1937 жылы құрылған. 1986 жылы балабақша жанынан екі ғимараттан (бастауыш мектеп, негізгі мектеп) тұратын 4 жылдық мектеп-балабақша болып ашылды. 1992-1993 оқу жылында мектеп-балабақша 7 жылдық орталау мектеп болып ашылды. 1993-1994 оқу жылында 8 жылдық орталау мектеп болды. 1994-1995 оқу жылдарында мектеп түпкілікті 9 жылдық болды. 2001-2002 оқу жылынан бастап мектеп «Береке ауылының негізгі мектебі» деген лицензиясын алды. 2005-2006 оқу жылының ІІ жарты жылдығынан мектеп жанынан шағын орталық жұмыс жасауда. 2017-2018 оқу жылында Береке орта мектебі болып ашылды және жаңа 250 орындық мектеп ғимараты пайдалануға берілді. * Фельдшерлік-акушерлік пункт Тұрғындары елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады. Діни мекемелері * "Медет" мешіті — 2023 жылы наурыз айында ашылды. Мешіт 300 адамға арналған. Ерлерге және әйелдерге арналған таһаратхана, Құран оқитын бөлме қарастырылған. Елді мекендегі көшелер * Абылай хан көшесі * Ахмет Байтұрсынұлы көшесі * Әбу Насыр Әл-Фараби көшесі * Әбілқайыр хан көшесі * Әйтеке би көшесі * Әлихан Бөкейханов көшесі * Әмір Сейдеғалиев көшесі * Бауыржан Момышұлы көшесі * Бұқар жырау көшесі * Жаңа құрылыс көшесі * Зейнелғабиден Тыныбеков көшесі * Исатай көшесі * Кенесары Қасымұлы көшесі * Күлтегін көшесі * Қазыбек би көшесі * Қапиза Тыныбекова көшесі * Қасым хан көшесі * Қобыланды батыр көшесі * Қожа Ахмет Ясауи көшесі * Қуаныш Түсіпқалиев көшесі * Құспан Нұрпейісов көшесі * Махамбет көшесі * Міржақып Дулатұлы көшесі * Нұрмұхан Жантөрин көшесі * Сабила Мұхитова көшесі * Сағадат Нұрмағамбетов көшесі * Сарайшық көшесі * Сарыарқа көшесі * Сұлтан Бейбарыс көшесі * Төле би көшесі * Тұрар Рысқұлұлы көшесі * Халел Досмұхамедұлы көшесі * Шәкәрім Құдайбердіұлы көшесі * Шәмші Қалдаяқов көшесі * Шоқан Уәлиханов көшесі * Ыбырай Алтынсарин көшесі * Ілияс Қыдырғожин көшесі Дереккөздер
Береке

* Береке – Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл. * Береке – Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл. * Береке – Алматы облысы Қарасай ауданындағы ауыл. * Береке – Алматы облысы Талғар ауданындағы ауыл. * Береке – Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты ауыл. * Береке – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл. * Береке – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы ауыл. * Береке – Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы ауыл. * Береке – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл. * Береке – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл. * Береке – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл. * Береке – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл.
Әдік сұлтан

Әдік сұлтан (1445 кейін — 1503) — қазақ хандығының сұлтаны, замандастары оны «Дешті-Қыпшақтың ұлы сұлтандарының бірі» деп атаған. Биографиясы Әдік Қазақ хандығының негізін қалаушылардың бірі - Жәнібек ханның төртінші ұлы. XV ғасырдың соңғы ширегінде ол бауырларымен бірге хандықтың ішкі саясатына араласты, онымен қоса Бұрындық ханның Шибандықтарға қарсы жорықтарына қатысты. Ол Ұлытау уәлаятының әміршісі болған. 1502 және 1503 жылдары Әдік Қалмақтарға қарсы Еділ шайқасын жүргізеді. 1503 жылы Мұхаммед Шайбани Әдік сұлтан тұрып жатқан Ташкентті басып алған кезде, «Тарих-и Рашидидің» хабарлауынша …ол қазақтарға кетіп, Сұлтан Нигар ханым да онымен бірге кетті. Әдік сұлтан сол уақытта қайтыс болды. Оны Қасым хан әйелдікке алды. Әдік сұлтан моғол ханы Жүністің қызы Сұлтан Нигар ханымға үйленген болатын. Олардың екі қызы және саны белгісіз ұлдары болған (Қадыр Әли бидің еңбегінде «Әдік сұлтанның әулеті Бес ұл деп аталады» делінген, тарихшылар осыны ескеріп оның бес ұлы болған деп тұжырымдайды): *.үлкен қызы (аты белгісіз), Көшім ханның ұлы Абдуллах сұлтанға ұзатылған, тұрмыста жүріп біраз уақыттан кейін қайтыс болған *.Чучук ханым, моғолдардың болашақ ханы Рашид сұлтанға ұзатылған *.Тахир, Қазақ хандығының ханы *.Бауыш, Қазақ хандығының ханы. Моғолдардың ханы Рашидтің қарындасы Бәди әл-Жамал ханымға үйленген *.Әбілқасым, Қазақ хандығындағы 1-азаматтық соғыс кезінің құрбаны болды *. Бұйдаш, Қазақ хандығының ханы *.Қожаш немесе Қожа Махмұт хан. Қазақ хандығының ханы.
Соңғы раушан

Мирас Асан. Соңғы раушан — 2011 жылы Астана қаласы «Профи Медиа» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Мирас Болатұлы Асан. «Алтын Қыран» халықаралық қайырымдылық қорының демеушілігімен жарыққа шыққан. Беттер саны — 160. Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-80208-8-9. Кітап жалпы оқырманға арналған.|}} Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.bookchamber.kz/ Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты]
Инцентр

* Инцентр - үшбұрыштың биссектрисаларының қиылысу нүктесі. Сонымен қатар бұл нүкте үшбұрышқа іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады (аты да содан шыққан - ағылшынша inscribed center). * Инцентр әдебиетте латин әрпімен белгіленеді. Қасиеттері * Инцентр үшбұрыш қабырғаларынан тең қашықтықта жатыр. * Инцентр бұрышының биссектрисасын өатынаста бөледі, мұндағы , , — ұшбұрыш қабырғалары. * Клайнэр теоремасы. Егер бұрышының биссектрисасының созындысы -ға сырттай сызылған шеңберді нүктесінде қиса келесі орындалады: , мұндағы — қабырғасын жанап іштей сызылған шеңбер центрі. * Тебо теоремасы 3. ABC — кез келген үшбұрыш болсын, D — BC қабырғасындағы нүкте, — AD, BD кесінділері мен -ға сырттай сызылған шеңберді жанайтын шеңбер центрі, — CD, AD кесінділері мен -ға сырттай сызылған шеңберді жанайтын шеңбер центрі болсын. Онда кесіндісі -ға іштей сызылған шеңбер центрі I нүктесінен өтеді, сонымен қатар , мұндағы . * Шиффлер теоремасы. Инцентрі I болатын үшбұрыш ABC-да тағы BCI, CAI және ABI үшбұрыштарын қарастырсақ, олардың (алғашқы) Эйлер түзулері, және ABC үшбұрышының да (алғашқы) Эйлер түзуі (барлық төрт түзулер де) бір нүкте - Sp Шиффлер нүктесінде қиылысады (оң жақтағы суретті қара). * Эйлер теоремасы. Инцентр және сырттай сызылған шеңбер центрі арақашықтығы былай өрнектеледі: , мұндағы және — сәйкесінше сырттай және іштей сызылған шеңберлер радиустары. \ Тағы қараңыз * Үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлер
Эйлер түзуі

Эйлер түзуі - үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбер орталығы мен ортоцентрі арқылы өтетін түзу. 1765 жылы неміс математигі Эйлер кез келген үшбұрышта ортоцентр, ауырлық орталығы және сырттай сызылған шеңбердің орталығынің бір түзудің бойында жататынын дәлелдеді. Бұл кейінірек Эйлер түзуі деп аталды. Қасиеттері * Эйлер түзуі мына нүктелерден өтеді: ** Үшбұрыш центроиды ** Үшбұрыш ортоцентрі ** Сырттай сызылған шеңбер орталығы ** Тоғыз нүктелер шеңбері орталығы * Эйлер Теоремасы. Медиандар қиылысы M сырттай сызылған шеңбер орталығы O мен H ортоорталығын 1:2 қатынасындай бөледі .
Родина

Родина — славян тілдерінде келесі мағыналарды беретін сөз: — «отан, туған жер, атамекен»; — «отбасы»; — «отан, туған жер»; серб-хорв. родѝна/rodìna — «өнімдер молшылығы»; , словакша rodina — «отбасы»; — отбасы) Топонимика Қазақстан: * Родина ауылдық округі — Қостанай облысындағы ауылдық округ. * Родина — Родина ауылдық округіндегі ауыл. * Родина — Ақмола облысындағы ауыл. Ресей: * Родина — Башқұртстандағы ауыл. Болгария: * Родина — Велико Тырново облысындағы ауыл. Дереккөздер
Береке (Келес ауданы)

Береке (2002 жылға дейін – Коминтерн) — Түркістан облысы Келес ауданы, Ошақты ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Абай ауылынан батысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Лугано

Лугано (итал.&nbsp;Lugano) — итальян тілінде сөйлейтін Тичино швейцариялық кантонасында орналасқан қала. Лугано қаласы теңіз деңгейінен 273 метр биіктікте орналасқан. Халық саны — 65 мың адам (2011 жыл). Тарихы IX ғасырда Лугано маңызды сауда-саттық орны болды. 1434 жылы Миланға өтіп кетті. 1512 жылы Лугано қаласы швейцариялық одаққа берілді. Француз революциясының соғыстары барысында Лугано Гельветикалық мемлекеті кантонаның аттас бас қаласы болды. 1803 жылы Лугано қаласы Тичино кантонасына өтті. 1881 жылдан бастап кантонаның әкімшілік органдары Беллинцона қаласына ауыстырылды. География және климат Көлдің жағасы, әдемі төңірек, бірыңғай климат - осының бәрі Лугано қаласын демалатын және саяхатшыларға арналған керемет жер етеді. Таулар: Монте-Сан-Сальваторе (909 м) және Монте-Бре (930 м), Монте-Дженеросо (1695 м). Лугано қаласындағы фестиваль Лугано қаласында жыл сайын музыкалық фестивальдар өткізіледі. Тіл Луганода халықтың көбісі итальян тілінде сөлейді. Дін 2000 жыл бойынша: Спорт Лугано қаласында "Лугано" хоккей клубы бар. "Лугано" хоккей клубы швейцария хоккей лигасының жеті дүркін чемпионы болған. Тағы да Лугано қаласында "Лугано" футбол клубы және "Лугано Тайгерс" баскетбол клубы бар. Танымал адамдар * Монтаньола ауылында Герман Гессе қайтыс болған; * Лугано көлінің жағасындағы "Алтын төбе" қожалығында Джордж Харрисон өмірінің ең соңғы айларын өткізді. Қызықты деректер Лугано қаласында бірнеше күлкілі оқиғалар және Серджио Корбуччидің итальяндық комедиясы өткізіліп жатыр. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.myswitzerland.com/ru/lugano.html myswitzerland.com]
Фанни Кадео

Фанни Кадео (; 11 қыркүйек 1970 жылы, Лаванжа) – итальян актрисасы және фотомодель. Өмірлік жолын модель болып бастаған. Фильмографиясы * 1993 - Another Chance * 1993 - Mambo Italiano * 1994 - I Want Your Love * 1994 - Pecame * 1995 - I Want Your Love Remix * 2000 - Living In The Night Дискографиясы * 1993 - Another Chance * 1993 - Mambo Italiano * 1994 - I Want Your Love * 1994 - Pecame * 1995 - I Want Your Love Remix * 2000 - Living In The Night Сыртқы сілтемелер * [http://www.gossip.it/news/da-velina-a-conduttrice-fanny-cadeo-ci-racconta-i-suoi-sogni-news.html Da Velina a conduttrice: Fanny Cadeo ci racconta i suoi sogni] * [http://www.fannycadeo.com Ресми сайты]
Тоғыз нүктелер шеңбері

Тоғыз нүктелер шеңбері — бұл үшбұрыштың тамаша нүктелерінің бірі. Оны әдебиетте жиі деп белгілейді. Әйтсе де төменде тоғы нүктелер шеңбері деп белгіленген. Тоғыз нүктелер шеңбері — үшбұрыштың қабырғаларының орталарынан жүргізілген шеңбер. Оны Эйлер шеңбері, Фейербах шеңбері, алты нүктелер шеңбері, Терквем шеңбері, он екі нүктелер шеңбері, Фейербах нүктелерін қосқанда , n-нүктелер шеңбері, жартылай-сырттай сызылған шеңбер деп те атайды. Бұл шеңбер өз атын келесі теоремадан алған: Қасиеттері * Тоғыз нүктелер шеңбері центрі Эйлер түзуінде жатады, дәл ортоцентр мен сырттай сызылған шеңбер центрін қосатын кесінді ортасында. *Фейербах теоремасы. Кез келген үшбұрыштың тоғыз нүктелер шеңбері іштей сызылған шеңберді және сол үшбұрыштың барлық үш тысқары сызылған шеңберлерін жанайды.
Достық (Достық ауылдық округі)

Достық — Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл, Достық ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 16 км-дей жерде. Халқы Тарихы Негізі 1946 жылы «Путь к коммунизму» мақта ұжымшарының құрылуына байланысты қаланып, Ждановское ауылы аталған. 1991-1997 жылдары Достық ұжымшары деп аталды. Оның негізінде шаруа қожалықтары ұйымдастырылған. Инфрақұрылымы «Достық» мәдениет үйі, орта мектеп, емхана, кітапхана бар. Ауылдан мақта өсірушілер бригадирі Социалистік Еңбек Ері Ли Гым Ие шыққан. Дереккөздер
Достық (айрық)

Достық атауының мағыналары: Елді мекендер Абай облысы * Достық – Жаңасемей ауданындағы ауыл. Ақмола облысы * Достық – Жарқайың ауданындағы ауыл. Ақтөбе облысы * Достық – Мәртөк ауданындағы ауыл. Алматы облысы * Достық – Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл. * Достық – Талғар ауданындағы ауыл. Батыс Қазақстан облысы * Достық – Бәйтерек ауданындағы ауыл. * Достық – Бөрлі ауданындағы ауыл. * Достық – Тасқала ауданындағы ауыл. Жетісу облысы * Достық – Алакөл ауданындағы ауыл. * Достық – Қаратал ауданындағы ауыл. Павлодар облысы * Достық – Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл. * Достық – Павлодар ауданындағы ауыл. Солтүстік Қазақстан облысы * Достық – Мағжан Жұмабаев ауданындағы ауыл. Түркістан облысы * Достық – Жетісай ауданындағы ауыл. * Достық – Келес ауданындағы ауыл. * Достық – Мақтаарал ауданындағы ауыл. * Достық – Мақтаарал ауданындағы ауыл. * Достық – Сайрам ауданындағы ауыл. * Достық – Сарыағаш ауданындағы ауыл. * Достық – Төле би ауданындағы ауыл. * Достық – Шардара ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар * Достық – адамдардың бір-біріне адал, қалтқысыз сеніп, бір мүдделі, ортақ көзқараста болатын қасиеті. * Достық – Жамбыл облысы Қордай ауданы Степное ауылында орналасқан ауыл шаруашылық кәсіпорны. * Достық ордені * Достық бекеті * Достық ансамблі * Достық каналы * Достық даңғылы (Алматы) * Достық көшесі (Астана) * Достық (футбол клубы, Алматы)