kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Армян ұлттық музыкасы

Армя́н ұлттық музыкасы — армян халқының музыкалық фольклоры. Армян ұлттық музыкасының даму этаптары Армян ұлттық музыкасының спецификасы Армян ұлттық музыкасының ежелгі өкілдері XV — XVI жүз жылдықтағы ақын гусаналар : * Григор Хлатеци * Наапет Кучак — «айрены» деп аталатын шығармалардың авторы. XVII — XVIII ғасырлардағы көрнекті гусандар: * Саят-Нова * Овнатан Нагаш * Багдасар Дпир * Эгаз * Гул Арутин * Багер сын Лазаря и другие Армян ұлттық музыкасы бүгінгі күнде Арменияның ұлттық би ансамбль «Берд». Современная панорама армянской народной музыки богата и многообразна. Армян ұлттық музыкасының Армян рухани және классикалық музыкасына әсері Армян ұлттық музыкалық аспаптары Примечания
Напеет Кучак

Напеет Кучак (; нақты туған және қайтыс болған күні белгісіз, болжам бойынша 1592 жылдары қайтыс болған) — XVI ғасырдағы армян ақыны. Ең алғашқы армян ақындарының бірі. Өмірбаяны Ақынның өмірбаяны туралы нақты әрі толық мәліметтер осы күнге дейін табылған жоқ. XV—XVI ғасырларда шетелде Ванаға жақын Хараконис ауылында дүниеге келген. Халық арасында бірден үлкен атаққа ие болған. Айрендер жазған. Әндер, өлең шумақтарын махаббат жайлы жазған, сонымен қатар философиялық тақырыптарға да жазған. Бірақта, оған тек 10 шығарма жатады. ХІХ ғасырдың аяқ жағына қарай армяндықтардың қасында Кучак дұрыс жазылмаған анаонимді айрендер пайда болған. Берілген жорық М.Абегянның жалғандығын 1920 жылдың өзінде әшкерелеп тастаған болатын. Бұл жағдайға қарамастан оның атынан көптеген қате айрендер шыққан. Айрендер бұл армян тақпақтарының ежелгі нұсқасы. Олардың көп бөлігі махаббатқа арналған. Ақын айрен жазған кезде халықтың қиналып, көмекке зәру, мұқтаж болғандары жайлы айтады. Көбіне мұны философиялық тұрғыдан қарастырып, адамның тағдырына жазғаны деп есептейді. Бұл демократиялық және гуманистикалық поэзия, жан-жақты арастырылған антифеодалды ортағасырлық догматизмға шақыру еді.
Таг (музыка)

Таг — уақыт өтуімен жалғасып отыратын, жиі сололы болатын, бірдауысты армяндық рухани музыканы орындау кезінде жалғастырылатын өте жоғары виртуозды- концертті мінезді сипататйтын, профессионалды Құдайға құлшылық ету Армениядағы ортағасырлық музыка түрі. Рухани таг Таг - ортағасырлық Армениядағы шіркеу ән жанрларының төрттен бірі болып есептелінеді. Оның ең алғашқы үлгілері бесінші ғасырға тән. Зерттеушілердің айтуы бойынша, алғашқы жарамды ән айту өз алдарына поэтикалық уағызды білдірген, олар Иисус Христаның жердегі өмірінің интерпретациясын символдайтындығы анық. Тагтың өнерлі қайнар көзі әдетте гусан шеберлігіне жатады және күнделікті крестьяндардың музыкалық дәстүрі. Осыдан шығатыны діни таг және тагтың дүниелік әртүрлілігі пайда болған. Примечания
Когнитивті лингвистика

Когнитивті лингвистика – тіл білімінің жаңа бағыттарының бірі антропоцентристік парадигманың қатарына жататын тоғыспалы ғылым саласы. Когнитивтік лингвистика тілдің танымдық табиғи болмысын зерттейтін ғылым. Қазіргі тіл ғылымында когнитивті лингвистика қатты дамып, оның салалары категориялау теориясы, тілдік тұлға, концептуалды метафора, когнитивті–дискурсивті теория, когнитивті семантика, тағы басқалары сараланып кетеді. Когнитивтік лингвистика сияқты психолингвистика, этнолингвистика, соцлингвистика ғылымдарының пайда болуы тіл білімінде үлкен өзгеріс тудырды. Когнитивтік лингвистиканың негізгі кұралдары: есте сақтау бірліктері - таным, гештальт теориясы, тілдік сана және т.б. Когнитивтік лингвистика дүние бейнесін сипаттауға бағытталады. Дүние туралы белгілі бір дүниетанымның қалыптасуы психикалық сәулеленудің үш деңгейінің өзара қатысымдылығына байланысты: сезімдік қабылдау деңгейі, қабылдауды қалыптастыру деңгейі, сөйлеу-ойлау процесс деңгейі. Когнитивтік лингвистикада тілдің таным кұралы және танымның алғы шарты екендігі басты назарда ұсталынады. В. Гумбольдт кезінде тілдің адам болмысы мен танымының барлық аясын қамтитын адами рухтың басты қызмет екендігін баса көрсеткен болатын. Когнитивтік лингистиканың негізгі ұғымдары: ойлау, білім, когниция, дүниені тілдік көру, менталдылық, концепт т.б. Когнитивтік лингвистика - XX ғасырдың 70 жылдары Европада кең таралған лингвистикалық бағыт болып саналады. Бұл лингвистикалық бағыт өзінің пайда болған отаны Америка Құрама Штаттарында «когнитивті грамматика» деп аталса, Ресейде «когнитивті семантика»-когнитивтік зерттеулердің алғашқы бастауы болды. Когнитивтік лингвистиканың пайда болуы лингвистикалык зерттеудегі әдіснамалық ілгерілеу болды. Тілді зерттеудің когнитивтік (танымдық) сипатының қалыптасу тарихын түсіндіру үшін зерттеушілер мынадай фактіні келтіреді. 1970 жылдары американдық лингвист Чейфтің түсіндіруінше, ағылшын тілінде қандай да бір оқиға туралы мәлімет көпшілікке жеткізілер болса, хабарлы сөйлем, интонация, когнитивті күш-жігер жұмсалатындығына тоқталды. Когнитивтік лингвистика бірнеше ғылым түрлерінің өзара қатысымдылығы негізінде пайда болды: Когнитивтік ғылымдар (когнитология, когиотология). Оның зерттеу обьектісі - адами танымның кұрылымы мен қызметі. 1960-70 жылдардың шегінде жасанды интеллектіде мынадай түсінік қалыптасты: адамдағы интеллектуалды үдерістер «адам ойлауының әмбебап заңымен» пара-пар бола алмайды. Интеллектуалды тапсырмалардың басым көпшілігін адам баласы вакуумда немесе таза жады арқылы емес, жадыда бұрыннан сақталған білім қоры негізінде орындай алады. Тіпті белгілі бір ережелерге сай құрылған шахмат ойынының өзін шебер ойнау үшін адамның жинақталған таным қоры болуы қажет. Сілтеме http://massaget.kz [https://www.ablaikhan.kz/images/obyav/%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%20%D0%BC%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96.pdf Лингвистиканың өзекті мәселелері]
Алекпер Тагиев

Алекпер Тагиев (Ələkbər Tağıyev; 1924, Гәнжә — 1981, Баку) — әзербайжан композитор ы, атақты әзербайжан әндерінің авторы. Өмірбаяны 1924 жылы Гянджеде көпбалалы, азқамтылған отбасыда дүниеге келген. 14 жасының өзінде жағдайының өте төмен болуына байланысты оған сот істерінде хатышылық қызмет атқаруға тура келген. осы жастайынан атқарған еңбектерінің нәтижесінде Ортакеңестік заңгерлік сырттай оқыту универстиетіне түсті. Гейчайда тергеуші болып қызмет атқарды. баку қаласындағы тергеу істері бойынша басқарушы болғанға дейін, прокуратура істерінде 30 жыл бойы қызмет атқарды. Шығармашылығы Алекперді жастайынан айналасындағы жандар оның бойындағы музыкалық қасиетінің ерекше екендігін байқаған. Бірақ жас бала тағдырынң жазуымен заңгерлік істерге жастайынан кірісіп кетті. Бірақ, кәсіби түрде музыкалық білім алмауы, оның 1958 жылы өзінің алғашқы «Гоншу гызы» әнін жазуына және оның Зейнаб Ханларованың орындауында әзербайжан мемлекеттік телеарнасына шығуына кедергі келтірмеді.Акиф Бакиханов деген музыкант Алекпер Тагиевтің композитырлық шеберлігімен белгілі болуына үлкен көмек қолын созған болатын. Алекпер Тагиев шамамен 2000 өлең жазған, олардың көп бөлігі оларды тыңдауға тыйым салған ұлының қолында. Ал 200- ден астамы жарыққа шығып, халықтың құлағында жүр. Оның туындыларының ішінде атақты болып кеткендері мыналар: «Арзу гызым» , «Сене гурбан», «Истейирем герям сяни», «Сян Мушвигин йанында», «Сян гялмяз олдун». Оның әндері әзербайжандағы атақты әншілердің орындауында болды. Ол әншілер: Рашид Бейбутов, Шовкет Алекперова, Сара Гадимова, Рубаба Мурадова, Зейнаб Ханларова, Ислам Рзаев, Флора Керимова, Ниса Гасымова, Мамедбагир Багирзаде, Фаик Агаев. Музыкалық білімінің болмауына байланысты, қанша жерден атақты болса да, Алекпер Тагиев Әзербайжан композиторлары Союзының қатарына ілікпеді. Примечания
Спайк Ли

Спайк Ли (; 20 наурыз 1957 ж.т., Атланта, Джорджия, АҚШ) — американдық кинорежиссер, сценарист және актер. Оның көптеген фильмдері Америка Құрама Штаттарындағы нәсілдік қақтығыс тақырыбын қозғайды. Фильмография * 1986 — Бұл оған ауадай қажет / She's Gotta Have It * 1988 — Мектептегі таңдану / School Daze * 1989 — Дұрысын жаса! / Do the Right Thing * 1990 — Жақсырақ өмір туралы блюз / Mo' Better Blues * 1991 — Махаббат безгегі / Jungle Fever * 1992 — Малколм Икс / Malcolm X * 1994 — Круклин / Crooklyn * 1995 — Күрік тауықтар / Clockers * 1995 — Люмьер және компания / Lumière et compagnie * 1996 — Нөмірі 6 қыз / Girl 6 * 1996 — / Get on the Bus * 1998 — Оның ойыны / He Got Game * 1999 — Сэмнің қанды жазы / Summer of Sam * 2000 — Алданғандар / Bamboozled * 2002 — Он минутқа үлкен: Труба / Ten Minutes Older: The Trumpet — Эпизод «Нас обокрали» / We Wuz Robbed * 2002 — 25-ші сағат / 25th Hour * 2004 — Ол мені жек көреді / She Hates Me * 2005 — Көрінбейтін балалар / All the Invisible Children — «Америкадағы құдай балалары» эпизоды / Jesus Children of America * 2006 — Іштегі адам / Inside Man * 2008 — Әулие Аннаның кереметі / Miracle at St. Anna * 2012 — Ред-Хуктегі жаз / Red Hook Summer * 2013 — Олдбой / Oldboy * 2013 — Шынайы Майк Тайсон / Mike Tyson: Undisputed Truth * 2015 — Чирак / Chi-Raq Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Сен келмедің

«Ты не пришла» немесе «Ты не пришёл» — әзербайжан композиторы Алекпер Тагиевтің әніне, Медина Гюльгюннің сөзіне жазылған ән. Әнді өз уақытында халық әртісі Зейнаб Ханларова орындаған болатын,, Әзербайджанның халық әртістері Мамедбагир Багирзаде, Фаик Агаев, түрік әншілері Сибель Джан, Гюльден Карабоджек және Гюлай Сезер, Өзбекстан әншісі Насиба Абдуллаева және басқалары. Фаик Агаевтің орындауында әннің бейнеклипіде шығарылған болатын. Бейнеклипті сонымен қатар Гюлай Сезерде түсірген еді. Және де музыканы Әзербайжанның еңбек сіңірген әртісі Гюльбахар Шукюрлюде орындаған болатын. «Ледниковый период» шоуында осы музыка аясында Алихан Самедовтің орындауында Алена Бабенко және Роман Костомаров өнер көрсеткен болатын. Музыканың әуені Согдиананың орындауындағы «Вспоминай меня» және Бьянканың «Измена» әнінің әуеніне ұқсайды. 2012 жылы ресейлік әнші Сати Казанова осы әнді өз репертуарына қосып, оны әзербайжан тілінде орындап шыққан болатын. Түп нұсқалы мәтін (азерб.) Deyirdin baharda görüşərik biz Bahar gəldi keçdi, sən gəlməz oldun Daşlaramı﻿ dəydi sındı əhdimiz? Aylar, illər keçdi, sən gəlməz oldun Sən gəlməz oldun, sən gəlməz oldun, Sən gəlməz oldun, yarım Gözləyirəm mən, gözləyirəm mən, gözləyirəm mən Sən gəlməz oldun Deyirdin qapına qonaram quş tək Quşlar cəh-cəh vurdu, sən gəlməz oldun Yaşamaq eşqi ilə vəcdə gərək Quşlar yuva qurdu sən gəlməz﻿ oldun Sən gəlməz oldun, sən gəlməz oldun, Sən gəlməz oldun, yarım Gözləyirəm mən, gözləyirəm mən, gözləyirəm mən Sən gəlməz oldun Примечания[өңдеу | қайнарын өңдеу] ↑ Натали Александрова. Эта музыка будет вечной // газета «Region plus». — 17 ақпан 2006. ↑ Мынаған өту: 1 2 3 Видео исполнения песни Мамедбагиром Багирзаде. ↑ Мынаған өту: 1 2 Сати Казанова презентовала песню Sən gəlməz oldun на азербайджанском языке ↑ Видео исполнения песни Зейнаб Ханларовой. ↑ Видео исполнения песни Фаиком Агаевым. ↑ Видео исполнения песни Сибель Джаном. ↑ Güldən Qaraböcək Bakıda konsert verdi (азерб.) ↑ Видео исполнения песни Гюлай Сезер. ↑ NASIBA ABDULLAYEVA Sen Gelmez Oldun ↑ Клип Фаика Агаева. ↑ Клип Гюлай Сезер. ↑ Видео исполнения музыки песни Гюльбахар Шукюрлю ↑ Видео исполнения музыки Ширзадом Фаталиевым в сопровождении Азербайджанского государственного симфонического оркестра в Москве. ↑ Видео исполнения музыки Ширзадом Фаталиевым в Париже, 2011 ж. ↑ Видео исполнения музыки Константином Московичем во время празднования Новруза в Кишинёве. ↑ Видео выступления Алёны Бабенко и Романа Костомарова под музыку песни ↑ Автор песни "Вспоминай меня". Официальный сайт Согдианы.
Джина Роулендс

Вирджи́ния Кэ́трин (Джи́на) Ро́улендс (, ж.т., Мадисон, Висконсин)&nbsp;— американдық актриса, Кассаветеса актерлер әулетінің мүшесі. Фильмография .]] * Бір миллиардтық үлес (2014) — Эстер * Сөздікпен махаббат (2007)&nbsp;— Вивьен Уилдер-Манн * Париж, Je t'aime (2006)&nbsp;— Джина * Ключ от всех дверей (2005)&nbsp;— Вайолет Деверо * Естелік күнделігі (2004)&nbsp;— Элли Калхоун * Өмірін ала отырып (2004)&nbsp;— Миссис Ашер * Истерикалық соқырлық (2002)&nbsp;— Вирджиния Миллер (ТВ) * Тоқтаусыз Айрис (2001)&nbsp;— Минни Бринн (ТВ) * Махаббат түсі: Джейси туралы хикая (2000)&nbsp;— Джорджия Портер (ТВ) * Уик-энд (1999)&nbsp;— Лаура Понти * Махабаттың құбылмалылығы (1998)&nbsp;— Ханна * Грэйс және Глория (1998)&nbsp;— Грэйс (ТВ) * Алып (1998)&nbsp;— Әже * Үміттің жарқылы (1998)&nbsp;— Рамона Калверт * Поли (1998)&nbsp;— Иви * Лучшие подруги (1998)&nbsp;— Миссис Хэриетт Кахилл (ТВ) * Ол әдемі (1997)&nbsp;— Мисс Джейн Грин * Жұлдыздарды жыртып (1996)&nbsp;— Милдред Хоукс * Неондық Інжіл (1995)&nbsp;— Мэй Морган * Әңгіме тақырыбы (1995)&nbsp;— Джорджия Кинг * Параллель өмірлер (1994)&nbsp;— Фрэнси Померанц (ТВ) * Махабаттан баз кешкендер (1998)&nbsp;— Хонора Свифт (ТВ) * Бөгденің жүзі (1991)&nbsp;— Пэт Фостер (ТВ) * Жер бетіндегі түн (1991)&nbsp;— Виктория Снеллинг * Тағы бір шеңбер (1991)&nbsp;— Мэрилин Белла * Басқа әйел (1988)&nbsp;— Мэрион Пост * Күндізгі жарық (1987)&nbsp;— Джинетт Расник * Ерте аяз (1985)&nbsp;— Кейт Пирсон * Махаббат ағыны (1984)&nbsp;— Сара Лаусон * Буря (1982)&nbsp;— Антония Димитриус * Глория (1980)&nbsp;— Глория Свенсон * «Бринк» компаниясын тонау (1978)&nbsp;— Мэри Пино * Махаббат сұрағы (1978)&nbsp;— Линда Рэй Гуэттнер (ТВ) * Премьера (1977)&nbsp;— Миртел Гордон * Екі минуттық ескерту (1976)&nbsp;— Джанет * Коломбо: Повторный просмотр (1975)&nbsp;— Элизабет Ван Вик (ТВ) * Ықпалдағы әйел (1974)&nbsp;— Мэйбл Лонгэтти * Минни және Московитц (1971)&nbsp;— Минни Мур * Неприкасаемые (1968)&nbsp;— Розмари Скотт * Өңдер (1968)&nbsp;— Джинни Рапп * Сәби күтеді (1963)&nbsp;— Софи Уиддикомб/Бэнхам * Жалғызілікті батыл (1962)&nbsp;— Джерри Бонди * Көлеңкелер (1959)&nbsp;— Түнгі клубтағы әйел (титрлер көрсетілмеген) Сілтемелер * * * [http://home.nyc.rr.com/alweisel/premieregenarowlands.htm Джиной Роулендспен интервью]
Кіші Стефен Грегори Биер

Кіші Стефен Грегори Биер Кіші Стефен Грегори Биер (ағыл.Stephen Gregory Bier Jr. сонымен қатар Мадонна Уэйн Гейси (Пого) (Madonna Wayne Gacy (Pogo) лақабатфмен атақты болған) - Marilyn Manson атты группасының бұрынғы фотографы болып табылады. Стефен өзінің лақабатын поп-жұлдыз Мадонна мен қанпезер Джон Уэйн Гейсидін аттарынан құрастырып алған. Сонымен қатар, ол Джон уэйн Гейсидің лақабаты - Погоны өзінің лақабаты ретінде қолданған. Биография Биер Флорида штатында Форт-Лодердейл қаласындамектеп мұғалімдері отбасысында туған. Кіші кезінде оған СДВГ атты диагноз қойылып, оғанылғи ата-анасы риталин берген болатын. Мектеп бітіре салсымен ол дәрі-дәрмекті ішуді доғарды және колледжге түсті. Компьютер инжереясы Мамандығын алған соң Биер NASA-дағы жұмысынан бас тартып Marilyn Manson & the Spooky Kids коллективіне қосылыпты. Биерге музықалық әсер еткен Big Black, Black Sabbath, Buffalo Tom, Butthole Surfers, Fear и Ramones топтары. Маңсап Стефен 1989 жылғы сахнаға шыққанға дейін пернеде ойнауды білмеген. Алайда содан соң синтезаторда ғана емес одан басқа әр түрлі аспаптарда ойнауды үйреніп алған. Одан басқа ол Стефен тобына каббализм және нумерологиюны қосқан. Eat Me, Drink Me альбомдарына жұмы істеуді ол тоқтатқан. 2006 жылы Биер топтан шығып Флоридаға көшіп кеткен, онда суретке түсуді бастаған. Оның орнына топқа Крис Вренна атты адам келген. Сот процессі Стефен Биер 2007 жылдың 2 тамызында Мэрилин Мэнсонға қарсы иск жазып, оған 20 миллион доллар төлеуді талап етті.Биер Мэрилин Мэнсонды өз басына ақша жаратты деп айып тақты. Соның ішінді ақшаны Дите фон Тизге сыйлыққа жаратты деді. Сот Мэнсонға $380.000 көлемінде ақша төлейді деген шешім шығарды. Фактілер • Мэнсоннан бөлек Биерде топ мүшесі болған. • Неміс тілінде еркін сөйлеу • Оны Стив деп атағанды жеп көретін • Оккультті ғылымдармен қызықты Сілтемелер 1. # Stephen Bier — MansonWiki, the Marilyn Manson encyclopedia # -Daily Dish - Marilyn Manson’s ex-band mate gets $380,000 payout # The Long Hard Road out of Hell (кітап) # Stephen Bier — MansonWiki, the Marilyn Manson encyclopedia # -Daily Dish - Marilyn Manson’s ex-band mate gets $380,000 payout # The Long Hard Road out of Hell (кітап)
Пауль Вешке

Паул Вешке ( неміс Паул Вешке ;. 1867-1940 ) - неміс тромбоншы . Әкесінен тромбон ойнауға үйренді , ол 18 жыл бойы әскери диапазонында ойнай бастады.1891 жылы , ол Мекленбург бірінші тромбон сот театрының лауазымына шақырылды , және 1895 жылы оркестр солисі болды Бкрлиндегісот Опера (қазір Стейтатскапелла Берлин),1929 жылға дейін бұл лауазымда қалған . Ол Байройт фестивалінің оркестрінде ойнаған, көптеген мезгілдерде дирижер Карл Ұн Вешке шақыруымен .1913 жылы музыкант корольдік камералық виртуоз атағы берілді . Вешке-Карл Трауготт Квайссер жəне Фридрих Август Бельк өскелең тромбон солистері неміс мектебінің соңғы өкілдерінің бірі . 1903 жылдан бастап 1934 жылдары Вешке кезінде Берлин мектебінде үйреткен. Оның оқушылары арасында - Хорст Рашем, Гамбург университетінің профессоры және Берлин филармонияның Йоханнес үйінің әншісі .
Лунго

Лунго Эспрессо-лунго (итал. Lungo — ұзын) — кофе сусыны, кофе машинада экпрессо секілді жасалған, алайда суы әлдеқайда көбірек. Әдеттегі жай экпрессо 18 секундтан 30 секундқа дейін дайындалады, алайда 25 мл-ден 30 мл дейін көлемді алады. Лунгоны дайындау минутты алуы мүмкін және 50мл көлемдей болады. Лунго тектес сусындар Экпрессо-лунгоны американомен ыстық суға экпрессо салынатын кофемен шатастыру немесе Лонг блэк ыстық су құйылған стақанға экпрессо құйылумен шатастырудың қажеті жоқ. Экспрессо лунгода барлық кофе массасымен бірге суда қайнатылады. Дәмдік қасиеттері Экпрессо-лунгоның дәмі азырақ қаныққан, алайда экпрессоға қарағанда аштырақ дәмге ие. Ол неге байланысты, себебі қосымша құйылатын ыстық су ұнтақталған кофе арқылы өтеді және қатты немесе улкендей түйіршіктер алынып тасталынады. Себебі не ерімей немесе тіптен сусынға түспейді де ерекшеленіп алынып тасталады. Лунгода кофеин экпрессоға қарағанда әлдеқайда азырақ. Сілтемелер # Эспрессо, ристретто, лунго
Даналық әліппесі

Даналық әліппесі (груз. სიბრძნის კარავი) — 1982 жылғы, грузиялық телефильм, комедия, Грузия-фильм киностудиясында КСРО Гостелерадио тапсырысы бойынша түсірілген. Фильм 1982 жылы КСРО – да шықты. Фильмді Отар Коберидзе түсірді. Басты рөлдерде Элгуджа Бурдули, Лия Элиава, Зураб Лаперадзе, Лаура Рекхвиашвили және Иване Сакварелидзе. Мазмұны Фильмге «Қиял даналығы» кітабынан төрт нақыл алынды. Бұл кітапты Сулха́н-Са́ба Орбелиа́ни жазды. # Қожа мен күзетші # Соқыр мен көретін # Біздің қажетті нан # Көмбе Рөлдерде * Элгуджа Бурдули * Лия Элиава * Зураб Лаперадзе * Лаура Рекхвиашвили * Иване Сакварелидзе Түсіру тобы * Авторы - Ираклий Гоциридзе * Режисеры - Отар Коберидзе * Операторы - Джимшер Кристесашвили * Композиторы - Джансуг Какидзе Техникалық мағұлматы * КСРО, 1982 жыл * Грузия фильмі, КСРО Гостелерадио * Комедия,63 мин * Біртума тіл: Грузия тілі Басқа атаулары * Біртума атауы: სიბრძნის კარავი * Грузия атауы латын жазуында: Sibrdznis karavi * Орысша атауы: Азбука мудрости * Ағылшын атауы: The ABC of Wisdom Дереккөздер
Аванти!

«Аванти!» — комедиялық, көркемдік фильм. Билли Уайлдер түсірген. Самюэл Тейлор пьессасы бойынша. Сюжет Балтимордағы миллионер, әкесі Италияда өлгенін біліп қояды. Әдемі италиандық курортқа, өзінің әкесін алып кету үшін келеді. Бірақ сол жерде әдемі, қызық әйелді кездестіреді. Содан ол бизнесменнен романтик жігіт болып кетеді. Рөлдерде: * Джек Леммон – кіші - Вернер Армбрастер * Джульет Миллс — Памела Пигготт * Клайв Ревилл — Карло Карлуччи * Эдвард Эндрюс — Дж. Дж. Блоджетт * Джанфранко Барра — Бруно Атау және марапаттар 1973 – «Алтын глобус », ең үздік жігіт рөлі – комедия немесе мюзикл - актёр Джек Леммон. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Алан Ван Спрэнг

Алан Ван Спрэнг (, 19 маусым 1971, Калгари, Альберта, Канада) – канадалық актер. Көбіне «Наркобарон», «Өлгендердің күнделігі» фильмдеріндегі рөлдерімен танымал. Сондай-ақ «Тюдорлар» сериалының үшінші маусымындағы Фрэнсис Брайанның рөлімен, «Кинг» сериалындағы детектив-сержант Дерек Спирстың рөлімен және «Патшалық» теле сериалындағы Франция патшасы ІІ Генрихтың рөлімен көзге түсті. Бұдан басқа Ван Спрэнг басқа да көптеген фильмдер мен сериалдарға түскен. Фильмография Фильмдер Теле сериалдар Дереккөздер
Ева Лунд

}} Ева Лунд (швед. Eva Lund; 1971 жылдың 1 мамырында дүниеге келген, Стокгольм, Швеция) — швед кёрлингисты, Швеция құрама командасының ойыншысы. Олимпиадалық екі мәрте жеңімпазы (2006, 2010-ыншы жылдары), әлемнің екі мәрте жеңімпазыа (2005, 2006-ыншы жылдары), Еуропаның жеті мәрте жеңімпазы (1993, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007-ыншы жылдары). Үйленген, күйеуі Стефан Лунд швед кёрлингшісі және жаттықтырушы. Дереккөздер Сәлтемелер * [https://web.archive.org/web/20190909173724/http://www.curling.se/folja/landslagsspelaregenomtidernadamer#L Швед әйел кёрлингшілері |Швед керлинг қауымдастығының веб-сайты] (веб-архив) (см. «Lund, Eva»)
The 1975

The 1975 — Манчестерден шыққан британдық инди-рок топ. Топ Мэттью Хили (вокал, гитара), Адам Ханн (гитара), Джордж Дэниэл (барабан, бэк-вокал) және Росс Макдональд (бас-гитара)-тан құралған. Олар дебюттік альбом шығармай тұрып, 4 шағын альбом жазып үлгерген. The 1975 2013 жылдың 2-қыркүйегінде Dirty Hit/Polydor-мен шыққан. Үнтаспа UK Albums Chart-та нөмір-1 болып жарыққа шықты. 2013 жылдың 8-қыркүйегінде халықаралық тур жасап, 2014 жылы Coachella фестивалінде ойнаған. Топтың атауы Бұрын топ материалдарын әртүрлі атаулармен шығарған: Talkhouse, The Slowdown, B I G S L E E P және Drive Like I Do. Ең соңында топ The 1975 атауымен тоқтады. Хилидің айтуынша, бұл атауды ескі кітаптың артында жазылғанын көріп, топты солай атады. Дискография Студиялық альбомдар Шағын альбомдар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Фрэнк Макфарлейн Бернет

Сэр Фрэнк Макфарлейн Бернет (, 3 қыркүйек 1899, Траралгон, Виктория — 31 тамыз 1985) — аустралиялық вирусолог. Өмірбаян Мельбурн университетін бітірген (1923), осы университеттің профессоры. Медициналық зерттеулер институтының директоры (Уолтер және Элиза Холл). 1947 жылы, ғылымға қосқан елеулі үлесі үшін, ғалым Лондон корольдік қоғамы Корольдік медалімен марапатталды. Негізгі жұмыстары Негізгі ғылыми бағыттары вирустар экологиясына, вирустардың қарым-қатынасы және олардың «иелері», вирустардың таралу механизмі, олардың өзгергіштік қасиеттеріне арналған. Ку-лихорадкасы қоздырғышын алғаш рет зерттеді, ол оның есімімен аталады (Rickettsia burneti). Бурнет адамның вирустық ауруларын эволюциялық және экологиялық тұрғысынан зерттейді. Иммунология саласындағы жұмысымен аса белгілі. иммунитеттің клоналдық-селективтік теориясының авторы және иммундық толеранттылық әсерлер қызметінің алғаш ашқан; соңғы ашылуы үшін Нобель сыйлығы берілді. Нобель жүлдесі Физиология немесе медицина саласында Нобель жүлдесі (1960). Марапаттары * Корольдік медаль (1947) * Негізгі медициналық зерттеулері үшін Альберт Ласкер жүлдесі (1952) * Копли медалі (1959) * Нобель жүлдесі физиология мен медицина саласында (1960) * Британ империясының ордені рыцарь-Командоры * Аустралия орденінің рыцары * Жыл аустралиялық (1960) Қайнар көзі Шығармалары * Viruses and man, L., 1953. * Principles of animal virology, N. Y., 1955. * Integrity of the body, Camb. (Mass.), 1962; в рус. пер.— Вирус как организм, М., 1967.
Дьёрдь фон Бекеши

Дьердь фон Бе́кеши (Джордж) (; 3 маусым 1899, Будапешт — 13 маусым 1972, Гонолулу, Гавайи, АҚШ) — американдық физик, биофизик және физиолог, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. «Леопольдина» Жаратылыстану ғалымдарының неміс академиясы мүшесі. Ұлты - венгр. Өмірбаян Берн университетін, Будапешт университетін бітіріп (1923), Будапештте, Берлинде, Стокгольмде жұмыс істеді. 1947 жылдан АҚШ-та. Негізгі жұмыстары Негізгі еңбектері есту биофизикасы және физиологиясы бойынша. Дыбыстық әсерлердегі ішкі құлақ құрышындағы базилярлы мембраның тербеліс заңдылықтарын ашты және есту мүшесіндегі дыбыстардың бастапқы жиілік-амплитудалық талдау теориясын тұжырымдады. Ортаңғы құлаққа дыбыс берілуді зерттеді. Адамның есту бағалау құрылғысын және, естудіңайырым шегін, әдісін ұсынды (Бекеши аудиометрі). Сүйектің дыбысты өткізгіштігін, есту кеңістіктігін және сенсорлық жүйелердің қабылдау айырмашылығын зерттеді. Шығармалары * Experiments in hearing, N. Y., 1960 * Sensory inhibition, N. Y., 1967 Естелік 1979 ж. Халықаралық астрономиялық одақ Айдың арғы бетіндегі кратерге фон Бе́кеши есімін берді. Тағы қараңыз * Адам есту жүйесінің биомеханикалық моделі Әдебиет *
Таугүл

Таугүл , сверция – көкгүлдер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Түрлері *Swertia connata – бітіңкі таугүл *Swertia marginata – жиекті таугүл *Swertia obtusa – мұкыл таугүл Дереккөздер
Байқоныс

Елді мекендер: * Байқоныс – Ақмола облысы Степногорск қалалық әкімдігіне қарасты ауыл. * Байқоныс – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы ауыл. * Байқоныс – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл. * Байқоныс – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл.
Қызылбояу

Қызылбояу – рияндар тұқымдасына жататын бір, екі не көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Түрлері *Galium odoratum – иісті қызылбояу немесе иісті бояушөп (Asperula odorata) *Galium aparine – жабысқақ қызылбояу *Galium songaricum – жоңғар қызылбояуы *Galium tianschanium – тянь-шань қызылбояуы *Galium turkestanicum – түркістан қызылбояуы Дереккөздер
Израиль қалалары

Израиль мемлекетінде 7 әкімшілік округтарға біріккен 75 қала бар. Израильде қаланың халық тығыздығы өте жоғары, қалаларда халықтың 90% өмір сүреді. Қаланың статусының халық санын айғақтауы міндетті емес, әйтсе де, статус халық саны 20 000 адамнан жоғары елді мекендерге беріледі. Израильде нақты екі қалалық агломерацияларды ажыратуға болады: * Гуш-Дан, мемлекет халқының үштен бір бөлігі жасайды. * Хайфа және Крайот, мемлекет халқының 7 % шоғырланған. Мәліметтер 2010 жылдың маусым айы жағдайы бойынша түзілген, ақпараттар Израильдің Орталық статистикалық бюросының есептемесінен алынған. Қалалар тізімі Жалпы алғанда 75 муниципалитетке Израиль ішкі істер министрлігі «Қала» статусын берген, ең жаңа қала болып 2008 жылы Кафр-Касем араб кенті танылды. Израильде халық саны 100 000 адамнан жоғары 14 қала бар, оның ішінде халық саны 700 000 адамнан асатын Израильдің елордасы Иерусалим. Тізім Иудея және Самария округтарында, Иордан өзенінің батыс жағалауының аймағында орналасқан төрт өаланы қамтиды. Иерусалимнің ауданы мен халқы 1967 ж. соғыс нәтижесінде Иерусалиммен аннексияланған және 1980 жылғы «Иерусалим жайлы заң» бойынша Иерусалимнің муниципалдық шекараларына енген Шығыс Иерусалимді қамтиды. Әкімшілік орталықтар Аңғартпалар Сілтемелер * [http://www.cbs.gov.il/population/popul_eng.htm Израильдің Орталық статистикалық бюросы]. * [https://eleven.co.il/article/1902 Еврей электрондық энциклопедиясы].
Рави (өзен)

Рави (хинди रावी , -пандж. ਰਾਵੀ , урду راوی ) — Үндістандағы және Пәкістандағы өзен. Рави (ежелгі атауы Иравати әлде Парушни), Ведыда айтылғандай Чинаб Жеті су өзендерінің бірі. Ұзындығы - 720 км және ол Пенджабтың атын берген өзендерінің бірі болып табылады. Рави Гималайда ағады, солтүстік-батыс бағытта Химачал-Прадеш үнді штатынды ағады. Чамба қаласына жақындаған сон оңтүстік-батыс бағытта ағады және Пәкістаның жеріне отпей тұрып, бірнеше шақырымнан сон Үнді-Пәкістан шекарасын қалыптастырады. Рави ағыстын төмен жагынна барып,Чинабқа кұйылады. Лахор Равидағы ең үлкен қала. Рави суың қолдана отырып, екі ел Indus Waters Treatyкелісімге отырды. Үндістанын бетінде бірнешет бөгет соғылған, сол себептен Равидың астынғы жағында кейбір кезде су болмайды. Ранджит-Сагар бөгеті су қоймасын құрайды. Сілтемелер * Рави туралы мәлімет [http://www.waterinfo.net.pk/fsrr.htm Pakistan Waterways] осы сайтта (ағылш.)
Аққала (айрық)

Аққала сөзі мынандай мағыналар беруі мүмкін: *Аққала — қыс мезгілінде қардан қаланатын пана. *Аққала (мүсін) — қар жауатын аймақтарда жиі жасалатын антропоморфты қар мүсіні және қысқы дәстүр. Елді мекендер: * Аққала – Абай облысы Ақсуат ауданындағы ауыл. * Аққала – Атырау облысы Индер ауданындағы ауыл. * Аққала – Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіне қарасты ауыл. * Аққала – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл. * Аққала – Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданындағы ауыл.
Топырақбас

Топырақбас – ерінгүлділер тұқымдасына жататын шөп ретінде өсімдіктер туысы. Түрлері # Prunella albanica Pénzes – # Prunella cretensis Gand. – # Prunella grandiflora (L.) Scholler – # Prunella hyssopifolia L. – # Prunella laciniata (L.) L – # Prunella orientalis Bornm. – # Prunella prunelliformis (Maxim.) Makino – # Prunella vulgaris L. – кәдімгі топырақбас # Prunella × bicolor Beck (P. grandiflora × P. laciniata) – # Prunella × codinae Sennen (P. hyssopifolia × P. laciniata) – # Prunella × gentianifolia Pau (P. hyssopifolia × P. vulgaris) – # Prunella × intermedia Link (P. laciniata × P. vulgaris) – # Prunella × surrecta Dumort. (P. grandiflora × P. vulgaris) – Дереккөздер
Жарсуат

Елді мекендер * Жарсуат — Ақмола облысы, Астрахан ауданындағы ауыл. * Жарсуат — Атырау облысы, Индер ауданындағы ауыл. * Жарсуат — Батыс Қазақстан облысы, Бөрлі ауданындағы ауыл. Көл * Жарсуат (көл) Басқа мағыналар * Жарсуат орамы (Астана) * Жарсуат жер асты су көзі Тағы қараңыз * Жарсуат ауылдық округі
Жарсуат ауылдық округі (Атырау облысы)

Жарсуат ауылдық округі — Атырау облысы Индер ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жарсуат, Ақтан, Кетебай, Құрылыс, Қызылжар ауылдары кіреді. Орталығы – Жарсуат ауылы. Тарихы Жарсуат ауылдық округі 1920 жылы Ақтөбе, Отаркөл, Сарышығанақ, Индер тауының шығыс жағындағы тұрғындарды біріктіріп, Ақтөбеде алғашқы кеңес құрылған. 1925 жылы Томарөткел (Өтеген төбе) жеріне көшіп келген, 1931 жылы Жарсуат деп аталып, екінші ауылға орналасқан, Жарсуаттың іргесі қаланған. 1942 жылы су тасқынынан үйлер құлап, қазіргі Жарсуат ауылы орнына көшірілген. Ауылдық кеңеске 1951 жылдары бұрынғы Қызылжар ауылдық кеңесі, 1954 жылы Қазбек, Құрылыс ауылдық кеңестері қосылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2696 адамды құрайды. Дереккөздер
Макассед

Макассед (Иерусалим) - Иерусалимдегі араб бөлігінде аурухана. Араб елінің бөлігінде орналасқан. Ол 1967 жылы ашылған. Бұл перзентхана, Қызыл Жарты Ай кеңсесінің,Басма және Виктория Аугуст құрған, соның ішінде Палестинаның мекемелердің емдеу жүйесінің бөлігі болып табылады. Сол жерде 300-ге жуық төсек бар. Ол ортопедия, ашық жүрекке хирургия, педиатрия және дерматология маманданған. Макассед Ауруханасының Бөлімшелері *Ортопедиялық бөлім; *Жалпы және лапароскапиялық хирургия бөлімі; *Жедел медицина бөлімі; *Әлеуметтік қызмет көрсету бөлімі; *Акушерлік және гинекология бөлімі; *Физикалық терапия бөлімі; *Ішкі аурулар бөлімі;; *Радиология және компьютерлік томография бөлімі; *Педиатриялық бөлім; *Перзентхана бөлімі; *Хирургия және анестезиология бөлімі; *Колледж; *Амбулатория (балалар және жалпы хирургия клиникалары. Дереккөздер
Мариинск ауруханасы

Мариин аурухана - Санкт-Петербург көне ауруханаларының бірі, мыңға жуық пациенттер үшін сыйымдылығы бар көп салалы аурухана болып табылады. Орталық ғимараты мекен-жайы бойынша орналасқан: Санкт-Петербург, Құю, т.б., 56, аурухана ғимараты көшенің жарты бөлігін алып жатқан. Сәулеті Негізгі аурухана ғимараты Джордж. Кваренги әзірленген. Ол табысты ғимараттың дәлізі орналасуын қолданбалы және қолдау қызметтерін жертөлелеріне кіреді: ас үй, ванна, сақтау; бірінші қабатында - дәріхана және тексеру; жағында камералық, мәжіліс залы мен қоймалар бар. Аурухананың аумағында 18 клиникалық және 20 қосалқы персонал бар, ол 15 ғимараттар орналасқан. Соғыстан кейінгі жылдары, аурухана бірнеше рет жөндеуден, ал 1960 жылы басында, бас ғимараттың артында партиялық номенклатураның өкілдерінің емдеу үшін «арнайы құрылыс» салынды. Қазіргі заман Бүгінгі күні, 1000-нан астам адам ауруханада жұмыс істейтін. Мариин аурухана - Санкт-Петербург орталық бөлігінде тұрғындарына жедел медициналық көмек негізі, ол 500 000 -нан астам адамды құрайды. Ауруханада жыл сайын шамамен үштен бір науқас амбулаторлық көмек ала оның 60 000 -нан астам науқастарды, емделіп жатқан. Хирургиялық шәкірттері (600 төсек) 12 000 операцияларын айналасында жыл сайын жүргізіледі. Дереккөздер
Снепород

Снепород немесе Снопород- ежелгі орыс қаласы Сула өзенің бойында орналасқан, алыс-жақын орыс қалаларының тізімінде аталған. Ол Переяславское Князьдігіндегі мүшесі болды және дала көшпенділердің рейдтер қарсы қорғаныс желісі Посулской бөлігі болды. П.А. Раппорт айтуынша, 3 км солтүстікке Мацковский Лубенский ауылының ауданында жоғары , ежелгі Мыс елді орналасқан , қалдықтары, Сула өзені Слепорд сағасында Полтава облысы ежелгі орыс Снепородом болып табылады.3 метрлік үш қақпасы бар және жоғары аюлар іздері қоршалған 108 х 85 м білігінің жұмыртқа қорғаны өлшемдері. 3 га қалашығы іргелес Силеш аймағында орналасқан. Мәдени қабаты депозиттері XI-XIII ғғ болған. Снепород қаласының өлімі, монғолдардың Ресейге шабылуы қатысты.
Самар теңізі

Самар теңізі — Филиппин архипелагында орналасқан үлкен теңіз. Бұлтеңіз бірнеше аралдармен шектелген. Шығыста Самар, оңтүстікте Лейте, батыста Масбате және солтүстікте Лусон аралдарымен шектелген. Самар теңізі Тынық мұхиттың теңізімен деп есептеледі.
Анна Петровна

Анна Петровна (27 қаңтар (7 ақпан) 1708 — 4 (15) наурыз 1728) — І Петрдің және Екатеринаның төртінші баласы және екінші қызы. Биография Анна туған кезде оның анасы І Екатерина әлі І Петрдің көңілдес әйелі болған, ол тек үш жылдан кейін ғана оның заңды әйелі болды. 5(16) қаңтарда 1708 жылы Петр қолхат-өсиетнама толтырады. Ол өзінің өлімінен кейін Екатерина мен оның қызына үш мың рубль беруге бұйырды. Қыз өзінің бөлесі V Иванның қызының Анна Иоанновнаның атын алды. 1711 жылы 6 (17) наурызда патшаның қызы атанды, ал 1721 жылы 23 желтоқсанда патшаның тақ мұрагер қызы атанды. Анна Петровна өте қабілетті оқушы болды, ол көп кітап оқитын, төрт шетел тілді жетік меңгерген. 1711 жылдан бастап Аннаның патша қызы екені туралы жарияланғаннан кейін оған Санкт-Петербургте жер беріледі. Бассевичтің арқасында 1724 жылдың 23 қарашада (4 желтоқсанда) Карл Фридрих Шлезвиг-Гольштейн-Готторопский Анна Петровнамен некелесу туралы келісімге қолын қойды. Ұлы Петрдің Ресей тағын сүйікті қызына – Анна Петровнаға бергісі келгені туралы да ақпарат бар. Герцог пен Аннаның некелесу жорасы І Екатеринаның көзі тірісінде – 1725 жылы 21 мамырда (1 маусымда) &nbsp;өтті. Содан соң герцог Жоғарғы құпия кеңістің мүшесі болып, үлкен қуатты иеленді. Герцогтың жағдайы І Екатеринаның өлімінен кейін өзгерді. Сол кезде бүкіл билік Мешиковтың қолына келді. Ол өз қызын ІІ Петрге үйлендірмек болды. Меншиков Аннаның оның қызын орыс тағында көргісі &nbsp;және оған бөгет болғысы келгендіктен, оның күйеуімен араздасты. Көп кешікпей 25 шілдеде (5 тамызда) 1727 жылы Анна мен герцог Петербургті қалдырып, Гольштейнға көшеді. 10 (21) ақпанда Кильде Анна Карл Петр Ульхрты (болашақ Ресей императоры ІІІ Петрді) дүниеге әкеледі. Бірақ Анна тез арада босанудан кейінгі толғақтан жиырма жасында көз жұмады. Өлімінің алдында оның Петербургте, Петропавл соборында, әкесінің мазарының қасында оны көмгенін қалады. Бұл оның өтінішін 1728 жылы 12 (23) қарашада орындайды. Өз заманына Анна өте білімді болды, ол төрт шетел тілді: француз тілінде, неміс, италяндық және шведтік тілдерін жетік меңгерді. Сондай-ақ Анна Петровнаның балаларды өте жақсы көретіндігі және ол өзінің І Екатеринаның билігі кезінде көлеңкеде қалған жиенін Петрді (Алексей Петровичтің баласын) қатты жақсы көргені мәлім. Естелік Аннаның құрметіне 1735 жылы оның күйеуі Әулие Анна орденің құрды. 1797 жылы Павел императоры тұсында Ресей империясының мемлекеттік сыйына айналды.
Қызыл талды тұқымдасы

{{taxobox * Cornoideae ** Cornus ** Alangium * Nyssaceae: ** Camptotheca ** Mastixia ** Diplopanax ** Camptotheca ** Davidia ** Nyssa Биологиялық сипаттамасы ]] Гүл формуласы: Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://delta-intkey.com/angio/www/cornacea.htm Cornaceae на http://delta-intkey.com]
Иісті көкемарал

Иісті көкемарал – ерінгүлділер тұқымдасының көкемарал туысына жататын бір түрі. Биологиялық сипаттамасы Көп жылдық шала бұта, биіктігі 8-50 см, жуан тамырлы, тік сабақты. Жапырағының ұзындығы 0,6-2,5 см, ені 0,3-1,2 см, түкті не түксіз. Гүлі сабақ ұшына топтасқан, түсі жасыл не күлгін, қос ерінді, жоғарғы ерні тұтас, төменгісі 3 айырымды, тостағаншасы цилиндр тәрізді, ұзындығы 5-7 мм. Күлтесінің ұзындығы 10-12 мм, 2 аталығы аналық мойынымен бірге күлтеден шығып тұрады. Маусым-шілдеде гүлдейді. Таралуы мен өсу аймағы Көкемарал Моңғолия, Батыс Қытайда, Шығыс Сібір мен Батыс Сібірде, Қазақстанда Көкшетауда, Алтай тауларында, Жоңғар Алатауында, Кетпен жотасында, Теріскей Алатауында, Қырғыз Алатауында көбіне тау беткейлерінде өседі. Қолданылуы Көкемаралдан иіс су өнеркәсібінде пайдаланатын эфир майы алынады. Гүлінен ара бал жинайды. Дереккөздер
Құрма (Эбен тұқымдасы)

Құрма — Эбен тұқымдасына жататын ағаш және бұта туысы. Құрманың 700-ге жуық түрі бар. жемісі Қытайда танымал тәтті болып табылады]] Құрма туысына ағаштар және бұталы өсімдіктер жатады. Құрманың 500-ге тарта түрі субтропиктік және тропиктік аймақтарда таралған. Шығыс құрмасының (D. kaki) биіктігі 10 — 12 м, жемісі ірі, шырынды, диаметрі 8 см-ге жетеді, түсі қызыл сары, сырты жылтыр, қабығы жұқа. Жас жемісінде 20% қант, 0,5 — 1,5% ақуыз, 2 — 3% күл, С, А дәрумендері бар. Кептірген жемісінде 52% қант, 48% глюкоза болады. Құрма тұқым күйінде және телу, ұластыру арқылы өсіріледі. Ұластыруға Қырым, Тәжікстанда өсетін кавказ құрмасының жабайы түрін, Орта Азияда суыққа төзімді Виргин құрмасын пайдаланады. Құрманы тұқымынан өсіргенде 5 — 7 жылда, ұластырылғандары 3 — 4 жылда жеміс береді. Ірі ағаштары жылына 250 кг-ға дейін өнім береді. Құрма –18 — 20 о С суыққа төзімді. 50 — 60 жыл, ал қолайлы жағдайда 100 жылға дейін қурамайды. Олар пішініне, дәніне, түсіне, оның дәмі мен консистенттілігіне, пісу мерзіміне, т.б. белгілеріне қарай ажыратылады. Жемісі тәтті, шарап өндірісінде, джем жасауға пайдаланылады. Дәнсіз жемістерін кептіріп, тағамға інжір тәрізді қолданады. Құрманың Хачиа, Хиакуме, Емон, Зенджи-мару, Гейли, т.б. сорттары бар. Қытай, Әзірбайжан, Өзбекстан, Түрікменстан, т.б. елдерде өсіріледі. Жіктелуі Туысқа қазіргі таңда 725 биологиялыұ түр кіреді. Кейбір түрлері: * Diospyros celebica Bakh. * Diospyros crassiflora Hiern * Diospyros digyna Jacq. - Қара құрма * Diospyros discolor Willd. * Diospyros ebenum J.Koenig * Diospyros humilis (R.Br.) F.Muell. * Diospyros kaki Thunb. - Шығыс құрмасы * Diospyros lotus L. - Кавказ құрмасы * Diospyros melanoxylon Roxb. * Diospyros mespiliformis|aut=Hochst. ex A.DC. * Diospyros oppositifolia Thwaites * Diospyros sandwicensis (A.DC.) * Diospyros virginiana|aut=L. Дереккөздер Сілтемелер * [http://russian.people.com.cn/n3/2023/1117/c31516-20098990-5.html Қытайдың Тайхан тауларындағы қар басқан құрма ағаштары]
Шығыс құрмасы

Шығыс құрмасы (лат. Diōspyros kāki) — Эбен тұқымдасының құрма туысына жататын ағаш. Қытайда және көптеген субтропик жерде, Грузия, Әзірбайжан, Өзбекстан, Түркменстан, Ресейде Краснодар өлкесінде өсіріледі. Биіктігі 10-12 м, жемісі ірі (500 г), шырынды, қызыл-сары, сырты жылтыр, қабығы жұқа. Жемісі тәтті, жемісін жастай да, кептіріп те жейді, Жас жемісінде 20% қант, 0,5-1,5% ақуыз, 2-3% күл, С,А витаминдері бар. Кептірілген жемісінде 52%қант, 48% глюкоза болады. Шарап өндірісінде, джем жасауға т.б. қолданылады. Құрма тұқымынан және телу, ұластыру арқылы өсіріледі.
Кетебай

Кетебай: Елді мекендер: * Кетебай – Атырау облысы Индер ауданындағы ауыл. * Кетебай – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл. Тұлғалар: * Кетебай батыр * Кетебай Қиынов Басқа мағыналар: * Кетебай күмбезі
Таласса (мифология)

Таласса, Фаласса, Талатта (грек. Θάλασσα, «теңіз ») - ежелгі грек мифологиясының кейіпкері. Эфир мен Гемераның қызы, Понтың әйелі, тельхиндер мен Галияның анасы. Қызықты деректер Нептунның серігі Талассаның атымен аталған Францияда "Таласса" телехабары бар
Айдағы аңғарлардың тізімі

Қабылданған ережелерге сәйкес, аңғарлар атаулары өздеріне жақын орналасқан геологиялық құрылымдар-кратерлер немесе таулар құрметіне қойылған. Тағы қараңыз * Айдағы кратерлердің тізімі Сілтемелер * [http://planetarynames.wr.usgs.gov/SearchResults?targetMOON&featureTypeVallis,%20valles Халықаралық астрономиялық бірлестік анықтамасы] * [http://selena.sai.msu.ru/Pug/Publications/Nomenclature%20of%20lunar%20names/Nomenclature%20of%20lunar%20names.pdf Ай бедері атауларының номенклатуралық реті]
Көктоғай

Көктоғай ұғымы келесі атауларды білдіреді: Қазақстан Әкімшілік бірлік * Көктоғай ауылдық округі — Атырау облысының Индер ауданындағы әкімшілік бірлік. Елді мекен * Көктоғай — Ақтөбе облысы, Алға ауданындағы ауыл. * Көктоғай — Атырау облысы, Индер ауданындағы ауыл. Қытай Әкімшілік бірлік * Көктоғай ауданы — ҚХР, Алтай аймағындағы әкімшілік бірлік. Елді мекен * Көктоғай — Көктоғай ауданындағы кент. Басқа мағыналар * Көктоғай көтерілісі Тағы қараңыз * Көптоғай
Аляска штатының қалалары

Бұл мақалада берілген Аляска штатының қалалары, халық санының кемуі бойынша реттеліп түзілген, сонымен қатар Аляска штатының заңы қала деп жіктейтін елді мекендердің барлығы қамтылған. Қала муниципальдық басқару жүйелерінің бірі (екіншісі — біріккен боро, округ тәріздес). Кестеге 148 қала енгізілген, оның ішінде 4 жүйеленген сити-боро, 11 дербес өзіндік басқармасы бар қалалар, бірінші таптық 19 қала және екінші таптық 114 қала. Дереккөздер
Құрылыс (айрық)

Негізгі ұғым: Құрылыс — әр түрлі үйлер мен ғимараттарды салу мен салынып жатқан нысандарды іске қосуға қатысты іс-әрекеттер. Елді мекендер: * Құрылыс – Ақмола облысы Ақкөл ауданындағы ауыл. * Құрылыс – Ақтөбе облысы Ырғыз ауданындағы ауыл. * Құрылыс – Атырау облысы Индер ауданындағы ауыл. * Құрылыс – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл. * Құрылыс – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
Мэтт Харди

Мэ́ттью Мур Ха́рди (ағыл. Matthew “Matt” Moore Hardy, 23 қыркүйек 1974 жылы дүниеге келген, Камерон, Солтүстік Каролина) — америкалық кәсіби рестлер, World Wrestling Entertainment қойылымдарымен молырақ танымал. Ол сонымен қатар Total Nonstop Action Wrestling (TNA) және Ring of Honor (ROH) рестлинг-федерацияларында да өнер көрсетті. WWE-ге келмес бұрын Харди өз ағасы Джеффпен тәуелсіз Organization of Modern Extreme Grappling Arts (OMEGA) рестлинг-органицзаиясын құрды, мұнда Харди көптеген чемпиондық титулдарды йеленді және бұл чемпиондық титулдар құрамына ауыр салмақтағы чемпион бен Джеффпен бірге болған басқа да топ мүшелерінің ортақ чемпиондарыда кіреді. 1999 жылы Мэтт өз қойылымдарымен үстел матчтарында командалық дивизионда атақ алған WWE-ға шыға бастады. Командалық дивизионда Харди сегіз рет чемпион атанды: алты рет әлем чемпионатына чемпион команда, бір рет WWE чемпионы, және бір рет WCW чемпионы. Бұдан өзге Харди бір рет ауыр салақтағы әлем чемпионы атанды және бір рет ECW чемпионы болды. Бұнымен қоса ол бірнеше екінші дәрежелі хадкорндық, еуропалық чемпиондық титулдардың йесі болып саналады. Өмірбаяны Харди — Гилберт пен Руби Мур Хардидің баласы, бір ағасы Джефф бар. 23 қыркүйекте 1974 жылы Солтүстік Каролинаның Камерон қаласында өмірге келген. Оның анасы Мэттке 12 жас болғанда 1986 жылы мидың қатерлі ісігінен қаза болды. «Короналық қабылдаулары» * Аяқталған қабыладулары ** Twist of Fate (WWF/E) / Twist of Hate (TNA) ** White Light Experience — 2012 / Ice Pick (TNA) — 2011 / Scar — 2005 (Double underhook with bodyscissors) * Коронналық қабылдаулары ** Corner clothesline/running bulldog ** Corner powerbomb ** Diving clothesline ** Diving elbow drop (иногда на затылок противника) ** Diving leg drop ** Forearm smash ** Inverted DDT ** Moonsault ** Northern Lights suplex ** Ricochet ** Russian legsweep ** Side Effect ** Splash Mountain (Sitout crucifix powerbomb) Топтары * The New Brood (WWF, 1999): Гангрел, Джефф Харди * Los Conquistadores (WWF, 1999): Джефф Харди, «Dos» (Christopher Daniels), «Uno» (Aaron Aguilera) * Team Mattitude (WWE, 2003): Шэннон Мур, Крэш Холли * 2Xtreme (WWF, 2000—2001): Джефф Харди, Лита * Immortal (TNA, 2011): Халк Хоган, Эрик Бишофф, Джефф Джарретт, Скотт Штайнер, Рик Флэр, Ганнер, Абисс, Джефф Харди Титулдары мен марапаттары * New Dimension Wrestling :* NDW Tag Team Championship (1 рет) — с Джеффом Харди :* NDW Light Heavyweight Championship (1 рет) * Carolinia Wrestling Federation :* чемпион в тяжёлом весе CWF (1 рет) * National Championship Wrestling :* Чемпион в тяжелом весе NCW :* NCW Light Heavyweight Championship (2 рет) * NWA 2000 :* Командалық чемпион NWA 2000 — Джефф Хардимен * New England Wrestling Alliance :* Чемпион NEWA :* NEWA Hall of Fame (Класс 2012) * New Frontier Wrestling Association :* Чемпион NFWA :* Командалық чемпион NFWA — Venom * Дереккөздер
Гортензия де Богарне

Гортензия де Богарне (фр. Hortense de Beauharnais, шын аты - Ортанс Эжени Сесиль де Боарне (фр. Hortense Eugénie Cécile de Beauharnais); 10 сәуір 1783, Париж — 5 қазаң 1837, Тургау, Швейцария) — 1810-1806 жылдары аралығында Голландия патшайымы. Өмірбаяны Гортензия Богарне – Жозефина Богарне және оның бірінші күйеуі виконт Александр де Богарнедың қызы. Анасына 1796 жылы үйленген император І Наполеонның өгей қызы. Он екі жасында Гортензияны Кампан ханымының пансионына жібереді. Ақылды және әдемі қыз Наполеонның көңілінен шығып, ол оны және оның ағасын Евгенийді асырап алады. Екі отбасы арасында қарым-қатынасты нығайту үшін Жозефина (күйеуінің кеңесімен) қызын Людовик Бонапартқа, Наполеонның кіші інісіне тұрмысқа береді. Неке тойы 1701 жылы 4 қаңтарда өтіп, Гортензия анасының жеңгесі болды. 1804 жылы жұбайлар Сан-Ле сарайын сатып алды. Сол жерде олар 1815 жылға дейін тұрды. Гортензияның күйеуі, Людовик 1806 жылы Голландия патшасы, ал оның әйелі патшайым атанды. Олар 1810 жылға дейін билік етті. Оның некесі сәтсіз болып шықты: Гортензия Жерер Дюрокқа (кейбірлер олар көңілдес болды деген ойда) ғашық болды, ал Людовик қорқыныш маниясы мен венерологиялық аурумен ауырған. Кейін әдемі және еліктіргіш әйел Шарль де Фало, Талейранның некесіз баласына ғашық болады. Оларда Шарль Огюст, болашақ де Морни герцогы туылды. 1814 жылы Бурбондарды реставрациялаған кезде Гортензия І Александрдың қорғауында болды. Оның арқасында ол Сен-Ле герцогинясының атағын патша XVIII Людовиктан алады. Жүз күн ішінде Гортензия өгей әкесін қолдағандықтан оны Наполеонның жеңілісінен кейін Франциядан қуады. Ол Германия мен Италияда саяхаттап, 1817 жылы Швейцарияда тоқталады. Ол сол жерде жалғыз ұлдарын тәрбиеледі. Анасы мен ағасы, Бавария патшасының жездесінің арқасында Гортензияда үш миллион франк болған. 1831 жылдың наурызында итальяндық көтерілістің кезінде Гортензияның ұлы Наполеон Людовик қайтыс болады. Сәуірде ол Парижге аттанады. Сол жерде жаңа Франция патшасының адъютантының көмегімен ол монархпен кездеседі. Ол өзінің Францияға оралуы жайында сөйлескісі келген. Алайда 1831 жылы 5 мамырда императордың өлімінің он жылдығына қатысып, ол Англияға қайтып кетті. Гортензия Богарне 54 жасында Швейцарияда 1837 жылы 5 қазаңда қайтыс болады. Балалары Гортензия мен Людовик * Наполеон Людовик Карл (10 қазан 1802 — 5 мамыр 1807) * Наполеон Людовик (11 қазан 1804 — 17 наурыз 1831) * Карл Людовик Наполеон (20 сәуір 1808 — 9 қаңтар 1873), болашақ Наполеон III, Франция императоры. Гортензия мен Шарль де Фало * Шарль Огюст (1811-1865) – де Морни герцогы.
Саву теңізі

Саву теңізі — Тынық мұхиттың араларалық теңізі. Малай архипелагының Флорес, Сумба және Тимор аралдарының арасында орналасқан. Алаңы 35 мың км², орташа тереңдігі 1683 м, ең терең жері 3475 м. Тамызда су бетінің температурасы 26 °С, ақпанда 28 °С, түбінде 3 °С. Судың тұздылығы 34 ‰. Теңіздің ортасында Саву шұнғымасы орналасқан (тереңдігі 3000 м-ден астам).Су бетінде ағыстар көбінесе батысты болып жүр. Тамызда ағыстардың жылдамдылығы 50 см/сек. Судың түбінде терригенді тұнбалар бар. Судың көтерілуі бұрыс жартытәулікті. Олардың мөлшері 2 м.
Фахардо (айрық)

Фахардо: * Фахардо — Пуэрто-Риконың муниципалитеті әрі қаласы. * Педро Фахардо (1602—1647) — гранд, V маркиз де лос Велес, коннетабль. * Франсиско дель Кастильо-и-Фахардо (1642—1716) — испан әскери қолбасшысы, генерал.
Эль-Фердан (көпір)

Эль-Фердан — Мысырдағы Исмаилия қаласының маңында орналасқан Суэц каналынан өтетін теміржол бұрылмалы көпірі. Әлемдегі ең ұзын бұрылмалы көпір (ұзындығы 340 метр). 1967 жылғы Алтыкүндік соғыстан кейін бұл көпір ескі көпірдің орнын ауыстырды. Бұл көпір Мысырмен Синай түбегін байланыстырады. Бұл көпір басқалардан ерекше, себебі кемелер өту үшін үнемі ашық, тек пойыздар өтетін кезде ғана жабылады. Толықтай ашылу үшін көпірге жарты сағат уақыт керек. Көпірдің құрылысы 2001 жылы аяқталған. Оны құрастыруға Бельгия, Германия және Мысыр сәулетшілері қатысты. Эль—Ферданды салу үшін 80- млн доллар қаражат кетірілді. Көпір ресми түрде 2001 жылдың қаңтарында ашылды. Дереккөздер http://structurae.net/structures/el-ferdan-swing-bridge
Лимон нарқайсары

Лимон нарқайсары – нарқайсарлар тұқымдасына жататын көп жылдық бұта тәрәздә өсімдіктер түрі. Жапырақтары қысқа қарсы түсіп қалатын бұта. Жас өркендері эфир майының орнына жұмсалады, парфюмерияда қолданылады. Лимон нарқайсары көбінесе кесінділеп көбейтіледі. Дереккөздер
Жатаған нарқайсар

Жатаған нарқайсар , жайылған вербена – нарқайсарлар тұқымдасына жататын көп жылдық нарқайсар түрі. Жайылған вербена — тоғанның, арықтың, бұлақтын жағаларында шабындықта өсетін арамшөп. Барлық мүшелерінде вербеналин дейтін улы заты болғандықтан мүны көк күйінде ешбір мал жемейді. Шабылған вербена кепкен сайын оның құрамындағы уы кемиді де, шөбін жеген мал уланбайды. Дереккөздер