kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Әбдіразақ Шәушенұлы Жомартов

Әбдіразақ Шәушенұлы Жомартов - 1940 жылы 15 маусымда Алматы облысының Қаскелең ауданының Шамалған ауылында туған. Дулат тайпасының Жаныс руынан. Алматы индустриялық техникумын (1958); Бүкілодақтық сырттан оқытатын тоқыма және жеңіл өнеркәсіп институтын (1965) бітірген. Техника ғылымдарының докторы (1993). ҚР Ұлттық инженерлік академиясының және Халықаралық инженерлік академиясының академигі. 100-ден астам жарияланған ғылыми жұмыстың, оның ішінде 7 монографияның авторы. *1958 жылдан - Қарғалы шұға комбинатында (Алматы облысы Жамбыл ауданының Фабричный кенті) ауысым шеберінен директор қызметіне дейін. *1980 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК жеңіл және тамақ өнеркәсібі бөлімі меңгерушісінің орынбасары. *1983 жылдан - ҚазКСР тұрмыстық қызмет көрсету министрі. *1984 жылдан - Қазақстан жеңіл өнеркәсібінің министрі. *1991 жылдан - «Қазжеңілөнеркәсіп» Қазақ мемлекеттік концернінің төрағасы. *1997 жылдан - «Жеңілөнеркәсіп» ғылыми-техникалық инженерлік орталығы мен аспирантурасының (ҒТИОА) президенті. ҚР ҰИА төралқасының мүшесі, ҚР ҰИА халық тұтынатын тауарлар бөлімшесін басқарады. Халықтар достығы орденімен марапатталған. ҚР Құрметті инженері. Дереккөздер
Береке Көшенов

Береке Көшенов (12 маусым, 1949 жыл, Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Ералиев ауылында туған) - әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі. Өмірбаяны * Әкесі - Ертісбаев Көшен. Шешесі - Ертісбаева Талжан. * Қарағанды облысындағы Қарқаралы мал дәрігерлік техникумының мал дәрігерлік факультетін бітірген (1971), ветеринарлық фельдшер. * 1966-1967 жылдары - Жаңаарқа ауданы Карл Маркс атындағы кеңшары шопанының көмекшісі. * 1968 жылдан Қарағанды облысы Қарқаралы ветеринарлық техникумының студенті. * 1971 жылдан - Жаңаарқа ауданы Карл Маркс атындағы кеңшарының №3 бөлімшесінің ветеринарлық санитары. * 1972 жылдан - Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы Қызылжар ветеринарлық учаскесінің ветеринарлық фельдшері. * 1975 жылдан бері - Т. Қалмағанбетов атындағы Жезқазған филармониясының әртіс-вокалисі. Шығармалары Кітаптары * «Әнге ғашық жүрек» (1994) * «Көңілімнен ұшады кептер өлең» (1996) * «Жырлайды жүрек» (2009) Мақалалары * «Өнердің ақтангері» * «Өнер өлкесінің «Жезкиігі» * «Киелі өнер шаңырағы» * «Күй ғұмыр» * «Үлкен дарын иесі» * «Төрт бөлмеге сыймаймыз» * «Өнердегі өрнек» * «Саналы ғұмырын өнерге арнаған, тегінде бар тек қалмайды» Жетістіктері мен марапаттары * Бүкілодақтық халық шығармашылығы фестивалінің (1977) лауреаты * Қарағанды облысы әкімінің «Жыл вокалисі» номинациясы бойынша сыйлығының лауреаты; * «Алтын қобыз» иегері (2007). * Жезқазған қаласының Құрметті азаматы (2004). * Жыл қорытындысы бойынша облыстық мәдениет департаментінің «Өнер тарланы» (2005), «Ең үздік әнші» (2006) номинацияларында жеңімпаз. * ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1998). * «Ерен еңбегі үшін» (2009) медалі. Отбасы Үйленген. Жұбайы - Жаңатаева Ұмсын (1950 ж. т.), Жезқазған қаласындағы №22 орта мектептің мұғалімі. * Қыздары - Көшенова Әсем Берекеқызы (1972 ж. т.), Көшенова Ақнұр Берекеқызы (1981 ж. т.); * Ұлы - Көшенов Медет Бөрекеұлы (1985 ж. т.). Дереккөздер
Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина

Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина — қазақ эстрада және дәстүрлі әнші. Нартай Бекежанов мұрасын насихаттаушы және орындаушы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Қыдырәлі Болмановтың жары. Танымал журналист, "Айгөлек" журналының бас редакторы Қымбат Әбілдақызы апайы. Өмірбаяны 1978 жылы 7 сәуірде Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы Байғұл ауылында туған. Әкесі Тұяқбай — совхоз директоры, анасы Қаламқас — көпбалалы ана, үй шаруасымен айналысқан. Қарақат Әбілдинаның анасы Қаламқас әжей 16 құрсақ көтерген көпбалалы ана. Қарақат Әбілдина – бір үйдің он бесінші перзенті. Әпкелері Қымбат, Сымбат, Бағдат, Қарақат, Инабат. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының «Домбырамен халықтық ән айту» классын педагог, «Дарын» Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Сәуле Жанпейісовада; орындау шеберлігі бойынша аспирантураны (2004) педагог, профессор, Қазақстанның Халық әртісі Қайрат Байбосыновта бітірген. Шығармашылығы 2003 жылдан - «Гүлдер» мемлекеттік ансамблінің жетекші солисі. 2005 жылы "Ару ғұмыр" алғаш жеке шығармашылық концертін берген. Марапаттары * «Шабыт» халықаралық конкурсының дипломанты (2001). * Қазақстанның Жастар одағы сыйлығының лауреаты (2005). * «Жылдың теңдессіз ұлттық әншісі» номинациясында «Алтын Самұрық» конкурсы I сыйлығының иегері (2006). * Санкт-Петербург қаласындағы халықаралық балалар байқауына қатысқан (1993), * Бельгияда жеке концерттік бағдарламасымен өнер көрсеткен (1999), ҚХР (Шанхай, 2004) және Аустриядағы (қазан, 2005) Алматы қаласының Мәдениет күндеріне арналған концерттерге қатысқан. * 2013 жылы ҚР президентінің қолынан "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағын алды. Отбасы Тұрмыс құрған. Жұбайы - Қыдырәлі Болманов. Ұлдары - Бекболат, Иманәли, Нұрәли, Айсұлтан. Дереккөздер
Мария Александровна Грабовецкая

Мария Александровна Грабовецкая (1987 жыл 10 сәуір, Көкшетау) — қазақстандық ауыр атлетші. Биографиясы Әкесі - Грабовецкий Александр Васильевич, жеке кәсіпкөр. Анасы - Грабовецкая Светлана Геннадьевна, жеке кәсіпкер. Ш. Уалиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетін бітірген (2008), заңгер. Дәл қазіргі уақытта Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде оқып жүр, ауыр атлетикадан жаттықтырушы. Орыс және ағылшын тілдерін біледі. 2004 жылдан бері - Астана қаласындағы ШҰКД жанындағы спорт нұсқаушысы. Марапаттары «Құрмет» орденімен (2008), ҚР Президентінің құрмет грамотасымен (2007) марапатталған. Көкшетау қаласының құрметті азаматы (2008). Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген спорт шебері (2008). Ауыр атлетикадан 75 кг артық салмақ категориясындағы 270 кг нәтижесімен XXIX олимпиадалық ойындарының қола жүлдегері (Пекин, 2008); Азия чемпионы (Дубай,2005); Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (Прага, 2007); ауыр атлетикадан жастар арасында Азия чемпионы (2004); Азия Чемпионатының қола жүлдегері (2004); жастар арасындағы Әлем чемпионатының қола жүлдегері (2007). Қызықты деректер *Әскери атағы - ІІД лейтенанты. *Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. *Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Елдің тұрақты дамуы». *Хоббиі - компьютер, Интернет. *Сүйіп оқитын әдебиеті - психологиялық романдар. *Тұрмыс құрмаған. Дереккөздер
Руслан Қайыржанұлы Сапарғалиев

Руслан Қайыржанұлы Сапарғалиев 1976 жылы19 шілдеде Орал облысы Жымпиты ауданының Жымпиты кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Сапарғали Қайыржан Мәдиұлы. Анасы - Қайжан Гүлбағила Зағипарқызы, зейнеткер, Сырым ауданы балалар кітапханасының меңгерушісі болып жұмыс істеген. Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық университетін (1998) инженер-механик мамандығы бойынша; «Еуразия» Батыс Қазақстан тілдер және менеджмент институтын (2000) экономист-бухгалтер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орысжәне ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1998 жылдан - Сырым аудандық еңбек, халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау бөлімінің маманы, бас маманы. 2000 жылдан - Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы Әкімі аппаратының бас маманы, 2001 жылдан - экономика бөлімінің меңге- рушісі. 2003 жылдан - Батыс Қазақстан облысы Әкімі аппаратының сараптау- талдау бөлімінің бас маманы. 2004 жылдан - Батыс Қазақстан облысы Әкімі аппаратының жылу-энергетикалық кешен мәселелері жөніндегі бас инспекторы, 2005 жылдан - өнеркәсіп және құрылыс кешені мәселелері жөніндегі бас инспекторы, 2006 жылдан - уйымдық-инспекторлық бөлімінің бас инспекторы. 2007 жылдан - Батыс Қазақстан облысы Кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаментінің директоры. 2008 жылдан бері - Батыс Қазақстан облысы Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының бастығы. Діни көзқарасы - дәстүрлі ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық жағынан гүлденген Қазақстан». Хоббиі - футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтік жанр, тарихи әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Сапарғалиева Нұрсәуле Жалғас- Қалиқызы. Қыздары - Қайыржан Аружан Русланқызы, Қайыржан Айриза Русланқызы; ұлы - Қайыржан Шыңғыс Русланұлы. Дереккөздер
Надежда Михайловна Карась

Надежда Михайловна Карась - Ақмола облысының Щучинск қаласында туған. Орыс. Әкесі - Бабенко Михаил Васильевич, марқұм, педагог болған. Анасы - Бабенко Екатерина Васильевна, марқұм, бухгалтер болып жұмыс істеген. Сочи политехникумының «Тамақ пісіру технологиясы» факультетін (1974) тамақ өндірісінің технологы мамандығы бойынша; Қарағанды кооперативтік институтының экономика факультетін (1981) экономист-уйымдастырушы мамандығы бойынша бітірген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. *1973 жылдан - Маңғышлақ облыстық тұтыну одағының технологы, бас аспазшысы. *1975 жылдан - Маңғышлақ облыстық тұтыну одағының қоғамдық тамақтану және нан пісіру бөлімінің бастығы. *1983 жылдан - КММК ЖЖБ тамақтану комбинаты директорының орынбасары, директоры, 1988 жылдан - қоғамдық тамақтану тресі директорының орынбасары. *1996 жылдан - «Арна АСК» АҚ бас директорының орынбасары, 1998 жылдан - бас директоры. *1998-2001 жылдары - «Бөлшек сауда» ЖШС құрылтайшысы және директоры. *1998-2000 жылдары - «Сауда-өндіріс компаниясы» ЖШС құрылтайшысы және директоры. *2001 жылдан бері - «Волна» Ақтау кондитерлік фабрикасы» ЖШС құрылтайшысы және директоры. *2005 жылдан бері - «Достық Тур» туристік агенттігінің құрылтайшысы және директоры. «Атамекен» одағы» ҚҰЭП, Маңғыстау облысы әкімінің жанындағы Кәсіпкерлер кеңесінің мүшесі. Маңғыстау облысының үздік кәсіпкер әйелі (2003, 2005, 2006, 2009). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М. Тэтчер, Н.Ә. Назарбаев. Сүйіп оқитын әдебиеті - көрнекті саясаткерлер, көрнекті бизнесмендер жайлы кітаптар. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Карась Александр Григорьевич, «Сауда-өндіріс компаниясы» ЖШС бас инженері. Ұлдары - Карась Вячеслав Александрович, «Сауда-өндіріс компаниясы» ЖШС техникалық директоры, Карась Дмитрий Александрович, студент. Дереккөздер
Асылзада Ахметқалиева

Асылзада Ахметқалиева (1953 жылы туған), актер. Мәскеу қаласындағы С. Щепкин атындағы жоғары оқу орны театр училищесін (1978) бітірген. 1978 жыддан С. Қожамкүлов атыңдағы Арқалық (кейін Жезқазған) қазақ музықалық драма театрының, 2001 жылдан С. Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық драма театрының артисі. Д. Исабековтың «Әпке» — Қамажай, К. Жұмабековтың «Әйел махаббаты» — Зияш, Л. Игембердиеваның «Рэкеттің махаббаты» — Ләззат рөлдері өте сәтті шыққан кейіпкерлер. Дереккөздер
Александр Николаевич Клец

{{Ambox }} Александр Николаевич Клец - 1951 жылы 12 сәуірде ӨзКСР Самарқанд қаласында туған. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1974) механик мамандығы бойынша бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты (1980). Техникалық ғылымдар саласының жоғары сатысындағы докторы (Dr. habil) (2005). 7 монографияның, сондай-ақ 123 мақала мен жарияланымның авторы. 58 патенті бар. *1974 жылдан - «Казмеханобр» ЕМК инженері, аға инженері, топ басшысы, аға ғылыми қызметкері, бөлім бастығы, директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары, директоры. *Алматы мәслихатының депутаты (1992-2004). Экологиялық комиссия төрағасы. ҚР Экология министрлігі жанындағы қоғамдық кеңестің мүшесі. Қазақстан Патриоттар партиясы бюросының мүшесі. «Құрмет» орденімен; «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) медальмен, Ю.А. Гагарин атындағы алтын медальмен (2006) марапатталған. ҚР Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (2003). Жыл адамы (2001). Дереккөздер
Қайрат Мырзаханұлы Жаңабергенов

Қайрат Мырзаханұлы Жаңабергенов - 1961 жылы 21 шілдеде Жамбыл облысы Луговое ауылында туған. Қазақ. Хронологиясы *Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институтын (1983) инженер-гидротехник мамандығы бойынша; *Қазақ құқықтану және халықаралық қатынастар институтын (2002) құқықтанушы заңгер мамандығы бойынша бітірген. *Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. *1983 жылдан - Жамбыл облысы Талас ауданы «Жданов» кеңшарының гидротехнигі. *1984 жылдан - Жамбыл қаласы теміржол торабы комсомол комитеті хатшысының орынбасары. *1985 жылдан - Жамбыл қаласы Қазақстан ЛКЖО Орталық аудандық комитетінің нұсқаушысы. *1986 жылдың мамырынан - №2 автобус паркі көлік коммуникациясы бөлімінің бақылаушысы, *1986 жылдың қыркүйегінен - құрылыс жөніндегі шебері (Жамбыл қаласы). *1987 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Жамбыл қалалық комитетінің екінші хатшысы. *1989 жылдың мамырынан - Қазақстан ЛКЖО ОК идеологиялық бөлімі қүқықтық насихат секторының нұсқаушысы (Алматы қ.). *1989 жылдың желтоқсанынан - Алматы қаласы Қазақстан ЛКЖО ОК идеология бөлімі жастар арасындағы құқықтық насихат секторының меңгерушісі, *1991 жылдың наурызынан тамызына дейін - мәде-ниет және спорт бөлімі құқық бұзушылықтардың алдын алу секторының меңгерушісі. *1991 жылдың қазанынан - «Әулие ата» ШК директоры. *1997 жылдың тамызынан - ҚР Премьер-министрі орынбасарының көмекшісі. *1997 жылдың қазанынан - ҚР Президенті Әкімшілігі ұйымдастыру-бақылау бөлімінің аға сарапшысы. *1998 жылдан - ҚР Президенті Кеңсесінің бас сарапшысы. *1999 жылдан- Атырау облысы әкімінің істерін басқарушы. *2001 жылдың қаңтарынан - ҚР Жоғарғы соты аппарат жетекшісінің м.а., *2001 жылдың шілдесінен - аппарат жетекшісі. *2002 жылдың қыркүйегінен - ҚР Премьер-министрі көмекшісінің уақытша м.а., *2003 жылдың қаңтарынан - көмекшісі. *2003 жылдың шілдесінен - Астана қаласы әкімінің орынбасары. *2004 жылдан - Ақмола облысы Степногор қаласының әкімі. *2005 жылдан - Алматы қаласы Алмалы ауданы әкімі. *2008 жылдың сәуірінен - Алматы қаласы әкімі аппаратының жетекшісі. *2008 жылдың мамырынан - ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік орган қызметін қамтамасыз ету департаменті директорының міндетін уақытша атқарушы ( Астана қаласы). *2008 жылдың тамызынан бері - Астана қаласы «Есіл» ауданының әкімі. Жетістіктері *«Құрмет» орденімен (2005); *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), *«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), *«Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған. Дереккөздер
Айдарбек Сейпілұлы Сапаров

{{Мемлекеттік қайраткер Жастық шағы және білімі Айдарбек Сейпілұлы Сапаров 1966 жылғы 12 маусымда, Булаев ауданының Красное ауылында (қазіргі Ноғайбай, Мағжан Жұмабаев ауданы) дүниеге келген. 1983 жылы Сапаров Петропавлдағы Солтүстік Қазақстан бухгалтерлер мектебінің оқушысы болды. 1984 жылы ол мектеп аяқтады да, сол жылғы тамызда Калинин атындағы кеңшардың есөпшісі (Булаев ауданы, Надёжка ауылы) болды. 1984 жылғы қазаннан Кеңес әскерінің қатарында қызметте. 1995 жылдан ол — «Ноғайбай» ЖШС директоры, бас директоры болса, 2003 жылдан — Петропавлдағы «Азық-түлік корпорациясы АҚ» Солтүстік Қазақстан облыстық өкілдігі директорының орынбасары болды. 2005 жылдан ол — сол компанияның бірінші орынбасары. 2023 жылғы 4 қыркүйекте Айдарбек Сапаров президент жарлығымен Ауыл шаруашылығы министрі болып тағайындалды. Смайылов үкіметінің отставкасына қарамастан ол 2024 жылғы 6 ақпанда өз лауазымына қайта тағайындалды. Марапаттары Сапаров Құрмет орденімен (2008), Астанаға 10 жыл медалімен (2008) Дереккөздер
Ерубай би Жолдыбайұлы

Ерубай би Жолдыбайұлы шамамен 1789–1862 жылдар аралығында өмір сүрген. Үш жүзге аты мәлім болған, тура би атанған. Руы Тама, Әліп бұтағынан тарайтын Дәулеткелді Байболат дейтін атадан. Ерубай би туралы ескі көзді, кәрі құлақты қариялар айтқанда ол кісінің ақыл ойының жетіктігі, парасат көзінің кеңдігі, қиыннан қиыстыратын тапқырлығы, ұшқыр ойдың иесі екендігі, көрегендік, сәуегейлік қасиеттері ерекше айтылады. Ерубай мен Жөгінің Кедей атасынан шыққан Қазанғап шешен ақылдасып, елдің сорына біткен болыс Хангелді Бөріұлын орынынан түсірмек болады. Осыны естіген Хангелдінің бойына қаны қатады. Осы екі аралықта Қазанғап қайтыс болып кетеді. Оның өсиеті бойынша асты Ерубай басқарады. Бұл жөнінде хабардар болған Хангелді жалған хабар беріп, астың бәйгесі 100 торы ала жылқы, 100 ақ бас қой деп жариялап жібереді. Сонымен қатар Жөгі атасының балаларына Ерубайға көмектеспеуді қатты қадағалап тапсырады. Асты өткізерден бір күн бұрын ғана естіген ас иелері қатты сасып, Ерубайдан көмек сұрайды. Осы тұста Барақ Қарауыл байдың баласы Қойбақ батыр "Елдің намысы - Ерубайдың намысы, Ерубайдың намысы - менің намысым" деп астында мініп келген торы ала атты түсіп береді. Табан астында Ерубай би ат тұяғы жеткен жерден торы ала ат жидыруға пәрмен береді. Дегенмен Хангелдінің бұйрығына бағынған ағайындар бұғып қала береді. Ерубайды қолдамаққа тек Дәулеткелді, Барақ, Есенқарағай, Бұзау, Жалпақ, Қызылқұрт балалары ғана ат салысып, астарында мініп жүрген торы ала аттарын бәйге желісіне байлатып, аттың санын жүзге жеткізеді. Осы аста Ерубай бидің Көкарғымақ атты аты бірінші, Айдауторы атты аты екінші болып келеді. Қазанғаптың асы қай кезде болды дегенге келсек: "Хангелді Бөріұлы Тама болысын 1849 жылғы 16 желтоқсаннан бастап басқарған", одан соңғы болыс Нұрша Қылышұлы 1852 жылғы 20 қазанда бекітілген". Осыған қарап, Қазанғап асынан кейін Хангелді болыстықтан түсірілді дейтін әңгімені негіз қылып алып, ол асты 1852 жылғы қыркүйек айында болған деген топшылау жасауға болады. Дереккөздер
Шахымардан Қайдарұлы Әбілов

{{Музыкант { } { } }} Шахымардан Қайдарұлы Әбілов (22 сәуір 1950 жыл, Павлодар облысы, Шарбақты ауданы, Әрбиген ауылында туған) — кеңестік және қазақстандық опералық және камералық әншісі. Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі. Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының иегері. Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры. Қазақстанның Білім беру ісінің Үздігі. Жалпы мәліметтер Әкесі - Әбілов Қайдар Әбілұлы. Анасы - Әлиханова Рутай Қадымқызы. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының хор-вокал факультетін бітірген (1981), операкамералық әнші, оқытушы. Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваторияның профессоры (1997 жылдан). Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1971 жылдан - Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының хор әртісі. 1981 жылдан - Жамбыл атындағы филармонияның солисі, оқытушы. 1982 жылдан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы опера студиясының солисі. 1990 жылдан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы вокалдық-хор факультетінің деканы, жеке ән айту кафедрасьжың меңгерушісі, 1991 жылдан - вокалдық-хор әні кафедрасының доценті, 1997 жылдан - жеке ән айту және опералық дайындық кафедрасының меңгерушісі, жеке ән айту кафедрасының профессоры. 1998 жылдан бері - Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының солисі. ҚР Музыка қайраткерлері одағы төрағасының орынбасары. Марапаттары * 1994 жылы «Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі» құрметті атағы; * 1997 жылы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры; * 2005 жылы «ҚР Білім беру ісінің Үздігі» атағы; * 2006 жылы «Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы»ның лауреаты; * Құрмет ордені * 2011 жылы Павлодар обласының құрметті азаматы атағының иегері * 2015 жылғы 3 желтоқсанындағы елбасының жарлығы бойынша ІІІ дәрежелі «Барыс ордені» мен марапатталды. * 2016 жылы «ҚР тәуелсіздігіне – 25 жыл» мерекелік медальі; Жеке қасиеттері Әскери атағы - старшина. Діни көзқарасы - «Бүкіл діндер жалғыз Қүдайдікі». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан болашақта Еуразияның барлық жағынан (саяси әрі рухани) орталығы болуы қажет». Хоббиі - бақша өсіру, серуендеу. Сүйіп оқитын әдебиеті - А. Құнанбаев, У. Шекспир, М.Ю. Лермонтов, А.С. Пушкин, Орта ғасырдағы араб прозасы. Үйленген. Қыздары - Әбілова Айгүл, Әбілова Ақмарал; ұлы - Әбілов Әуез-Әбіл Саид. Дереккөздер
Райхан Нәбиолдақызы Қалиолдин

{{Кинематограф { } { } }} Райхан Нәбиолдақызы Қалиолдин (12 шілде 1962 жыл, Талдықорған облысы, Ақсу ауданы, Ақсу ауылында туған) — актриса. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2012). Дарын мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2006). Ерен еңбегі үшін медалінің иегері. Жалпы мәліметтер Әкесі - Қалиолдин Нәби Атабайұлы, мектеп директоры, Қазақстан Білім беру ісінің үздігі болған. Анасы - Нұралина Шара Шудабайқызы, мұғалім болып еңбек еткен, ҚР Білім беру ісінің үздігі. * Алматы мемлекеттік театралды-көркемөнер институтын бітірген (1983), драма және кино актрисасы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. * 1983 жылдан бері - Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының әртісі. Шығармашылығы Ғ. Мүсіреповтың «Ақан Сері - Ақтоқты» (Ақтоқты), М. Әуезовтың «Алуа» (Жанар), М. Баджиевтің «Ерте ерте ертеде» (Зимха ханшайым), У. Шекспирдің «Махаббат айдыны» (Ева), Е. Елубаевтың «Асар» (Мекиен), М. Ахмановтың «Алдардың айласы» "Сипр" және өзге де спектальдерде ойнайды. Көптеген қазақстандық телесериалдар мен түрлі бағдарламаларға түскен танымал актриса. Марапаттары * ҚРның мемлекеттік «Ерен еңбегі үшін медалі» медальінің иегері. * 2006 жылы ҚР Үкіметінің Дарын мемлекеттік сыйлығының лауреаты; * 2011 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл" мерекелік медалімен марапатталған. * 2012 жылы президент жарлығымен Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағымен мараптталды. * 2016 жылы "ҚР тәуелсіздігіне - 25 жыл" медальі. Жеке қасиеттері Діни көзқарасы - мұсылман. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның гүлденуі, гүлденген республика ретінде бүкіл әлемнің мойындауы». Хоббиі - оқу, серуендеу, немерелерімен әңгімелесу. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Сүйіндіков Рүстем, айкидо, джиу - джитсу шебері. Қызы - Шөпшекбаева Аида; ұлы - Сүйіндік Аят. Дереккөздер
Жақия Ахметов

Жақия Ахметов (1913-1974), заң қызметкері. Жанаарқаның түлегі. Арғын тайпасының Қуандық руының Қареке бөлімінен шыққан. 1937 ж. Қарағанды облыстық комсомол комитетінде қаржы бөлімін басқарған. 1940 ж. Қарағанды облыстық атқару комитетінің шешімімен облыстық прокурорға көмекші, кейіннен тергеуші прокурор болып бекітілді. Ұлы Отан соғысына (1941-45) қатысқан. Мәскеуде арнаулы заң курсынан өткеннен кейін 1946 жылға дейін әскери бөлімшелерде әскери прокурор қызметін атқарды. Осы жылы елге оралып, Қарағанды, Атбасар жол торабы бөлімшесінде прокурор болды. 1962-1974 ж. ҚазақКСР Жоғарғы соты төрағасының орынбасары қызметін үздіксіз 12 жыл бойы абыроймен атқарды. Дереккөздер
Гүлжәмилә Ихсанқызы Қадырбекова

{{Музыкант } { } { } }} Гүлжәмиля Ихсанқызы Қадырбекова (13 қазан 1949, Алматы, Қазақ КСР) — қазақстандық пианиношы, өнертану профессоры (1994). Қазақ КСР халық әртісі (1991). Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі (1982). Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры. Өмірбаяны Әкесі - Қадырбеков Ихсан Қадырбекұлы, Қазақстан Коммунистік партиясы облыстық комитетінде ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарған. Анасы - Ахметова Нүрхан Бәтішқызы, зейнеткер, экономика ғылымдарының докторы, профессор, ҚазКСР ҒА Орталық ғылыми кітапханасының директоры қызметін атқарған. П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясының фортепиано факультетін (1972) концерттік орындаушы, педагог мамандығы бойынша; ЮНЕСКО жанындағы Халықаралық жоспарлау институтын (Париж қ., 1997) педагог, концертмейстер мамандығы бойынша; Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетін (1999) француз тілінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген. Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры (1994 жылдан). С.В. Рахманинов. «Паганини тақырыбына рапсодия», «Орындаушы-педагогтың жазбалары» әдістемелік көмекші құралдарының авторы. Қазақ, орыс, француз, неміс, итальян, венгер және эстон тілдерін біледі. 1974 жылдың тамыз айынан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының арнайы фортепиано кафедрасының оқытушысы. 1974 жылдың қазан айынан Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының солисі. 1991 жылдан бері - Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының арнайы фортепиано кафедрасының оқытушысы, 1994 жылдан - профессоры. ҚР Халық әртісі (1991). «Құрмет» орденімен (2000); «Астана» медалімен (1998) марапатталған. Виотти атындағы халықаралық пианистер конкурсының 1-ші абсолюттік жүлдесінің иегері (Италия, 1980). Хоббиі - спорт (үлкен теннис, тау шаңғысы), әдебиет, кескіндеме өнері, кино. Сүйіп оқитын әдебиеті - Т. Әбдіков, С. Торайғыров, М. Кундера. Қызы - Сепп Майа. Пианист, Қазақстанның халық артисі. 1949 жылы Алматы қаласында туған. 1967 ж. К.Байсейітова атындағы музыкалық мектепті бітіріп, П И. Чайковский атындағы Москва мемлекеттік консерваториясына түскен. Профессор, РКФСР-дің еңбек сіңірген артисі Г.Акселородтың арнайы фортепьяно класы бойынша оқыған. Консерваторияны бітірген соң аспирантурада оқуын жалғастырды, 1980 жылы Верчелли қаласындағы (Италия) Виотти атындағы пианистердің Халықаралық конкурсына қатысып, 1- ші сыйлықты және лауреат атағын алды. 1993 жылы Парижде өткен Француз фортепьяналық музыкасының конкурсына жюри мүшесі ретінде қатысты.1994 ж. Г. Қадырбекова жеке концертпен Париж қаласына шақырылды. Австрияға, Францияға, Венгрияға, Кипрға, Ресейге және Қазақстан қалаларына концерттік сапармен шықты. Қазіргі кезде Г. Қадырбекова Құрманғазы атындағы Мемлекеттік консерваторияның арнаулы фортепьяно кафедрасында профессор және К. Байсейітова атындағы музыкалық колледждің арнаулы фортепьяно факультетінің деканы. Дереккөздер
Николай Дмитриевич Зайцев

Николай Дмитриевич Зайцев (1903-1989), құрылысшы, Социалистік Еңбек Ері (1958). 1927-1930 жылы мердігерлік құрылыс жұмыстарында, 1930-34 жылы Мәскеу қаласының құрылыстарында жұмыс істеді. 1934-1960 жылы «Қарағанды тұрғын үй құрылыс» тресінде тас қалаушы, 1961-64 жылы «Қарағаңды мәдени тұрмыс», «Қарағаңды тұрғын ұй құрылыс» тресінде кешендік бригадалардың бригадирі. Қарағандының кұрылыс орындарында кажырлы еңбек ету нәтижесінде жоғарғы еңбек өнімділігіне Дереккөздер
Иван Михайлович Кравченко

Иван Михайлович Кравченко - 1948 жылы 28 қарашада РКФСР Краснодар өлкесі Северский ауданы Ильский кентінде туған. Орыс. Әкесі - Кравченко Михаил Иванович, зейнеткер. Анасы - Кравченко Евгения Кирилловна, марқұм. Харьков авиациялық институтының ұшу аппараттарының двигательдері факультетін бітірген (1973), инженер-механик. Орыс және неміс (сөздікпен) тілдерін біледі. *1966 жылдың қыркүйегінен - «Краснодарэнергжөндеу» жөндеу-қалпына келтіру кәсіпорны Ильск учаскесінің электр слесарі. *1966 жылдың қарашасынан - «Янтарь» Балтық маңы кеме құрылысы зауытының слесарь-кеме құрастырушысы. *1967 жылдан - Харьков авиациялық институтының студенті. *1973 жылдан - ұшақ технигі, Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. *1975 жылдан - Қолданбалы гидромеханика ҒЗИ филиалы секторының инженер-құрастырушысы, жетекші инженері, бастығының қызметін атқарушы, құрастырушылық бөлімі бастығының орынбасары. *1985 жылдың қаңтарынан - Алматының «Гидромаш» тәжірибелік-механикалық зауыты бас инженерінің орынбасары. *1985 жылдың қарашасынан - Қазақстан Компартиясы Әуезов аудандық комитеті бөлімінің меңгерушісі. *1987 жылдың ақпанынан - Қазақстан Компартиясы Алатау аудандық комитетінің хатшысы. *1987 жылдың шілдесінен - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитетінде бөлім меңгерушісі. *1988 жылдан - «Қызылту» ӨБ бас директорының орынбасары. *1990 жылы «Беккер ГмБх» германдық фирмасымен бірігіп «Беккер және К» БК құрған, сонда қазіргі уақытта бас директор болып жұмыс істейді. *1994 жылдан - Алматы қаласы әкімінің орынбасары, бірінші орынбасары. *1996 жылдан - «Беккер және К» БК бас директоры. *2004-2006 жылдары - ҚР Индустрия және сауда бірінші вице-министрі. Қазақстанның Сапа көшбасшылары қауымдастығы басқармасының төрағасы (2006-2009); жыл сайынғы Алматы сапа жөніндегі халықаралық форумы ұйымдастыру комитетінің төрағасы (2006 жылдан бері). «Құрмет» орденімен (1999), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен (2001) марапатталған. Әскери атағы - майор. Діни көзқарасы - атеист. Хоббиі - аңшылық, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - Өнеркәсіп экономикасын бекіту, сапасын басқару тақырыптарындағы әдебиет, спорттық өмірбаяндар, детективтік жанр. Ұлы - Кравченко Кирилл Иванович (1979 жылы туған), «Оргсервис» ЖШС заңгері. Дереккөздер
Виталий Викторович Демьяненко

Виталий Викторович Демьяненко 1983 жылы 27 маусымда Алматы қаласында туған. Орыс. Әкесі - Демьяненко Виктор Леонидович, Қазақстан республикалық кәсіпқой бокс федерациясының президенті. Анасы - Демьяненко Фатима Владимировна, аудармашы. «Тұран» университетінің бизнес және менеджмент факультетін бітірген (Алматы қ., 2005), маркетолог. 2005 жылдан бері - кәсіпқой боксшы. Кәсіпқой рингте 19 ұрысқа қатысқан, барлығында да жеңген, олардың 12-сінде нокаутпен жеңген; WBA, WBC және WBO дүниежүзілік бокс ұйымдарының жартылай орташа салмақтағы үздік боксшыларының ондығына кіреді; Паназиялық бокс ұйымының (РАВА) нұсқасы бойынша РАВА атағын қатарынан 8 рет қорғағаны үшін суперчемпион атағының иегері (2010); РАВА нұсқасы бойынша 2007 жылдың үздік боксшысы; WBO Asia-Pacific және WBC Asian Council нұсқалары бойынша чемпион белдіктерінің иегері. *Бойдақ. Дереккөздер
Бауыржан Торғайбекұлы Жанақов

Бауыржан Торғайбекұлы Жанақов (5 желтоқсан, 1948 жыл, Семей облысы, Жарма ауданы, Жаңатұрмыс ауылы) - Зайсан ауданының әкімі (1998 - 2004), Қарғалы ауданының әкімі (2006-2007), 2007 жылдың наурызынан бері - Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданының әкімі. Өмірбаяны * Целиноград педагогикалық институтын (1971) физика пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша; * Алматы зооветеринарлық институтын (1985) зооинженер мамандығы бойынша бітірген. * 1971 жылдан -Торғай облысы Тасты ОМ оқытушысы, * 1972 жылдан - оқу жөніндегі меңгерушісі. * 1974 жылдан - Торғай облысы А.С. Макаренко атындағы ОМ директоры. * 1977 жылдан - Торғай облысы] Родинский ОМ директоры. * 1979 жылдан - Торғай кеңшар-техникумы бастауыш партия ұйымының хатшысы. * 1984 жылдан - «Қайыңды» кеңшарының директоры (Торғай облысы Арқалық ауданының Шилі ауылы). * 1986 жылдан - Торғай облысы Арқалық ААӨБ төрағасы. * 1989 жылдан - Торғай кеңшар-техникумының директоры. * 1993 жылдан - Семей облыстық әкімшілігінің ұйымдастыру жұмысы және жергілікті әкімшіліктер істері жөніндегі бөлімінің кеңес берушісі. * 1994 жылдан - Жаңасемей аудандық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары - аудандық ауыл шаруашылық басқармасының бастығы (Семей қаласы). * 1995 жылдан - Жаңасемей аудандық әкімшілігі басшысының орынбасары (Семей қаласы). * 1996 жылдан - Семей облысы Жаңасемей ауданы әкімінің м.а., Семей қаласының әкімі аппаратының ауыл шаруашылығын реформалау бөлімінің меңгерушісі. * 1997 жылдан - «Еламан» шаруа қожалығының атқарушы директоры (Семей қаласы). * 1998 - 2004 жылдары - ШҚО Зайсан ауданының әкімі. * 2006 жылдан - Ақмола облысы Есіл ауданының Свободное ауылындағы тәжірибе стансасының директоры; * 2006 жылдан - Ақтөбе облысы Қарғалы ауданының әкімі. * 2007 жылдың наурызынан бері - Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданының әкімі. Марапаттары *«Құрмет белгісі» (1981) ордені *«Құрмет» (2008) ордені *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) медалі *«Тыңға 50 жыл]» (2004) медалі *ҚР Ауғанстан және жергілікті соғыстардың ардагерлері одағының «Ерекше сіңірген еңбегі үшін» (2008) медалі *«Астананың 10 жылдығы» (2008) медалі *«1976 жылдың социалистік жарыс жеңімпазы» (1977) төсбелгісі *БЛКЖО ОК «Еңбек даңқы» (1991) төсбелгісі *2-ші дәрежелі «Шекара әскерлерінің үздігі» төссбелгісі Отбасы * Әкесі - Жанақов Торғайбек, марқұм, ұжымшар жұмысшысы болған. Анасы - Дүйсенова Майра, марқұм, бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеген. * Үйленген. Жұбайы - Әбішева Бижамал Баталқызы (1950 жылы туған), зейнеткер. * Қызы - Жанақова Айнұр Бауыржанқызы (1977 жылы туған); * Ұлы - Жанақов Ердос Бауыржанүлы (1978 жылы туған). Дереккөздер
Әлқуат Дотаұлы Қазақбай

Әлқуат Дотаұлы Қазақбай 1972 жылы 29 сәуірде Жамбыл облысы Шу ауданы Абай ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Қазақбаев Дота, зейнеткер, Абай атындағы мектептің директоры болып жұмыс істеген, КСРО Ағарту үздігі, Жамбыл облысы Шу ауданының Құрметті азаматы. Анасы - Қазақбаева Құлдария, зейнеткер, мектепте жұмыс істеген. Қазақ ұлттық музыка академиясының дәстүрлі музыка өнері факультетін бітірген (2003), қобызшы, әртіс-инструменталист, оқытушы. «Даналар ой маржанын жіпке тізген» кітабының, «Қобызшы Тілөп Аспатайұлын білеміз бе?» мақаласының авторы. Қазақ және орыс тілдерін меңгерген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1991 жылдан - Құрманғазы атындағы Мемлекеттік академиялық ұлт аспаптар оркестрінің әртісі. 1998 жылдан - «Отырар сазы» фольклорлық-этнографиялық оркестрінің әртісі. 2000 жылдан - Астана қаласы Мемлекеттік филармониясының қазақ ұлт аспаптар оркестрінің әртісі - Қазақ ұлттық музыка академиясының оқытушысы. 2008 жылдан - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті қобызшылар квартетінің көркемдік жетекшісі. 2010 жылдан бері - Астана қаласы Мемлекеттік филармониясының «Тілеп» қобызшылар квартетінің көркемдік жетекшісі. ҚР Президенті сыйлығының лауреаты (2010). Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық жағынан дамыған, мәдени және бай ел». Хоббиі - жеңіл атлетика, жүгіру, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - қазақ және әлем әдебиеті. Үйленген. Жүбайы - Жүсіпжанова Айзат Жүсіпжанқызы (1977 ж. т.). Ұлдары - Дотаев Әкежан Әлқуатұлы, Дота Ерқуат Әлқуатүлы; қызы - Дота Жанизат Әлқуатқызы. Дереккөздер
Тұрлықожа Биназарұлы Базаров

Базаров Тұрлықожа Биназарұлы 1949 жылы 7 қыркүйекте ҚХР Нилги қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Базаров Биназар (1907 ж.т.), жұмысшы болған. Анасы - Базарова Сүйімхан (1928 ж.т.), үй шаруасымен айналысады. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының дирижерлік факультетін бітірген (1982), оркестрі дирижері, оқытушы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1975 жылдан - Көкшетау балалар музыкалық мектебінде домбыра классының оқытушысы. 1979 жылдан - Біржан атындағы Көкшетау музыкалық училищесінің домбыра классының оқытушысы. 1995 жылдан бері - Ақмола облыстық филармониясының Қазақ халық аспаптары оркестрінің дирижері. Әскери атағы - ефрейтор. Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан Республикасының өркендеуі». Хоббиі - спорт, сурет өнері, графика. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи шығармалар. Үйленген. Жұбайы - Базарова Бахыт Дөненбекқызы (1951 ж.т.), Ақмола облыстық филармониясының қазақ халық аспаптары оркестрінің аспапшы-әртісі. Қыздары - Жанна (1975 ж.т.), Дина (1977 ж.т.); ұлдары - Ербол (1979 ж.т.), Біржан (1981 ж.т.). Дереккөздер
Владимир Андреевич Сухов

Владимир Андреевич Сухов 1937 жылы 10 қарашада УКСР Запорожье облысының Бердянск қаласында туған. Украиндық Киев музыкалық комедия театрының жанындағы Музыкалық комедия театрының артистерін даярлау студиясының актерлік факультетін бітірген. Киев музыкалық комедия театрының жанындағы актер кадрларды дайындау студиясының актерлік факультетін бітірген (1961), музыкалық комедия театрының әртісі. Украин және орыс тілдерін біледі. Нұр Отан ХДП мүшесі (2006 жылдан). 1961 жылдан - Ставрополь мемлекеттік өңірлік музыкалық комедия театрының әртіс-вокалисі. 1963 жылдан - Свердловск музыкалық драмалық театрының әртіс-вокалисі, 1965 жылдан - оперетта солисі. 1966 жылдан - Новосібір оперетта театрының оперетта солисі, 1969 жылғы тамыз айынан 1970 жылға дейін - солист-вокалисі. 1969 жылдың мамыр айынан - Волгоград музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. 1970 жылдан - Харьков музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. 1973 жылдың қаңтар айынан - Ставрополь мемлекеттік өңірлік музыкалық комедия театрының әртіс-вокалисі. 1973 жылдың қазан айынан - Қарағанды облыстық музыкалық комедия театрының әртіс-вокалисі. 1977 жылдың ақпан айынан - Кузбасс оперетта театрының солист-вокалисі. 1977 жылдың мамыр айынан - Қырым Украина музыкалық театрының солист-вокалисі. 1977 жылдың тамыз айынан бері - Қарағанды академиялық музыкалық комедия театрының вокалис-әртісі. Қазақстан Театр қайраткерлері одағының мүшесі. «Еңбек ардагері» (1989), ҚазКСР Жоғарғы Кеңесі төралқасының құрмет грамоталарымен (1975), Білім беру, мәдениет және Денсаулық сақтау министрлігінің құрмет грамотасымен (1998) марапатталған. Суда жүзуден спорт шебері (1954). ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1981). Мәдениет қайраткері. Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - II Александр, Н.Ә. Назарбаев, Д.А. Медведев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тіршілік ету деңгейі Даниядай, Швециядай, еркін, демократиялық, гүлденген ел». Хоббиі - жүзу. Сүйіп оқитын әдебиеті - М.М. Зощенко, А.П. Чехов, А.С. Пушкин. Үйленген. Жұбайы - Рязанова Татьяна Александровна (1969 жылы туған), Қарағанды академиялық музыкалық комедия театрының труппа меңгерушісі. Ұлдары - Сухов Андрей Владимирович (1959 жылы туған), Сухов Александр Владимирович (1981 жылы туған); Қыздары - Сухова Лилия Владимировна (1959 жылы туған), Сухова Анна Владимировна (1985 жылы туған). Дереккөздер
Раиса Сәлмағамбетқызы Күзденбаева

{{Ғалым { } { } { Құрмет белгісі ордені } { } }} Райса Сәлмағамбетқызы Күзденбаева (3 сәуір, 1942 жылы Ақтөбеде туған) — ғалым. Медицина ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Академигі (2003 жылдан). ҚР ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығының иегері (2001 жылы). Ақтөбе қаласының Құрметті азаматы. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау ісінің Үздігі. Толығырақ АқММИ-ді үздік (1965); Н.И. Пирогов атындағы Ленин орденді Мәскеу мемлекеттік медициналық институтінің аспирантурасын (1968) фармаколог-дәрігер мамандығы бойынша бітірген. Медицина ғылымдарының кандидаты (1968), докторы (1982), профессор (1983). ҚР ҰҒА корреспондент- мүшесі (1994), ҚРСМА (1995), ҚР ҰҒА академигі (2003). М. Оспанов атындағы БҚММА құрметті профессоры. 4 монографияның, 300 ғылыми мақаланың, 30 оқу құралының, 20 ғылыми-әдістемелік ұсыныстар мен ақпараттық парақтардың авторы. Орыс-қазақ медициналық-фармакологиялық сөздігінің авторы (2006). 28 патент, алдын ала патент пен авторлық куәліктердің иегері. 11 фитопрепарат әзірлеуші. * 1968 жылдан - БҚММА фармакология кафедрасының доценті; 1971 жылдан - фармакология кафедрасының меңгерушісі; * 2005 жылдан бері - «Дәрі-дәрмек жабдықтары, медициналық міндеттегі бұйымдарды және медициналық техниканы сараптау ұлттық орталығы» РМК фармакологиялық орталығының директоры. БФҒҚ Басқармасының мүшесі (1974-1994), РФ фармакологтары ғылыми қоғамының құрметті мүшесі (1995 жылдан), «Эксперименттік және клиникалық фармакология» (РФ), «Орталық Азия журналы», «Қазақстан фармациясы», «Батыс Қазақстанның медициналық журналы» журналдарының редакциялық кеңес мүшесі. Ғылыми атақтары * 1982 жылы Медицина ғылымдарының докторы * 1983 жылы профессор құрметті ғылыми атақтары берілді. * 2003 жылдан Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Академигі. Мемлекеттік марапаттары * КСРОның «Құрмет белгісі» Ордені; * КСРО Денсаулық сақтау ісінің Үздігі (құрметті атағы); * Қазақстанның Денсаулық сақтау ісінің Үздігі (құрметті атағы); * Қазақстанның «Шапағат» мемлекеттік медалі; * 2001 жылы ҚР ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығының иегері атанды. * 2001 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі; * 2002 жылы Ақтөбе қаласының Құрметті азаматы (құрметті атағы); * 2003 жылы «Жыл адамы» сыйлығының иегері. * 2005 жылы елбасының жарлығымен «Құрмет ордені»н алды. * 2007 жылы Ломоносов атындағы үлкен алтын медалі (РФ); * 2007 жылы ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің құрмет грамотасының иегері. * 2011 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; * ҚР тұңғыш президенті – елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жеке алғыс хатымен марапатталған. * «Қазақстан денсаулық сақтау ісіне қосқан үлесі үшін» медалі; * 2016 жылы Қазақстанның "Еңбек ардагері" мемлекеттік медалімен марапатталды. Дереккөздер
Жар Нұрмұханұлы Қапесов

Жар Нұрмұханұлы Қапесов - 1946 жылы 1 қазанда Павлодар қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Қапесов Нұрмұхан Қапесұлы, зейнеткер, заң ғылымдарының докторы, профессор. Анасы - Қапесова Күлпаш, зейнеткер. А.В. Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институтының педагогикалық-балетмейстерлік факультетін бітірген (1971), педагог-балетмейстер. Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры. Музыкалық-ритмикалық тәрбие жөніндегі оқу құралының авторы. Алматы қаласының мектеп түлектеріне арналған «Ақ Жол» театрлық-жаппай көрінісінің (2009), «Президент шыршасының», «Наурыз мейрамының» режиссері. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1971 жылдан - ҚазКСР Мемлекеттік ән және би ансамблінің бас балетмейстері. 1973 жылдан - Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының дәріскері, 1980 жылдан бері - профессоры. Қазақстан Төатр қайраткерлері одағының, Қазақстан Хореографтар одағының мүшесі. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (1996). «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігінө 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Әскери атағы - запастағы аға лейтенант. Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жас прогрессивті үкімет». Хоббиі - үй құстарын өсіру. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар. Үйленген. Жұбайы - Қапесова Бәтима Нарекепқызы. Қыздары - Қапесова Әнел, психолог, Қапесова Әсел, студент. Дереккөздер
Қазақстанның елу жылдығы атындағы парк

Қазақстанның елу жылдығы атындағы парк ашық аспан астындағы мәдени ағарту мекемесі, Қарағандының шығысындағы Әлихан Бөкейхан ауданының Майқұдық тұрғын массивінің солтүстік бөлігінде (басты қақпасы — Магнитогорск қаласы жағында), 1967 жылы ашылған, ауданы 12 га. Ағаштардың негізгі тұқымдары: қараағаш, қайың, үйенкі, көктерек, итмұрын т. б. Гүлзарлар, газондар, аллеялар бар. Би алаңы, жазғы эстрада; «Умка» кафесі, 9 аттракцион, бүлдіршіндердің ертегі қалашығы жұмыс істейді. Паркте жаужүрек пионер В. Дубининге ескержіш (авторы ҚазКСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері Ю. В. Гуммель) орнатылған. Қоғамдық-көпшілік және мәдени-ағарту жұмыстары, кәсіптік мейрамдар, еңбек озаттары, соғыс және еңбек ардагерлерімен кездесу, көркем өнерпаздар ұжымдарының өнер керсетулері және спортnық жарыстар өткізіліп тұрады. Дереккөздер
Тойкен Мұсаұлы Қангереев

Тойкен Мұсаұлы Қангереев - 1945 жылы 9 шілдеде Талдықорған облысының Шаған ауылында туған. Мәскеу көлік инженерлері институтын (1968) «Вагон жасау және вагон шаруашылығы» мамандануы бойынша бітірген. *1968 жылдан - Алматы электр вагонын жөндеу зауыты электрмашина цехы шеберінің көмекшісі, шебері, аға шебері; 1969 жылдан - цех бастығы. *1977 жылдан - КСРО ЖҚМ Алматы электр вагонын жөндеу зауытының бас инженері; 1979 жылдан - бастығы (директоры). *1980 жылдан - Алматы электр вагонын жөндеу зауытының бас инженері; 1992 жылдан - директоры. *1994-2008 жылдары - «Ырысты Алматы электр вагонын жөндеу зауыты» АҚ президенті. *2004 жылдан бері - «Ырысты Алматы электр вагонын жөндеу зауыты» АҚ Директорлар көңесінің мүшесі. Ауэзов аудандық Халық депутаттары кеңесінің депутаты (1973-1975, 1975-1977). М.Тынышбаев атындағы ҚазККА Мемлекеттік емтихан комиссиясының төрағасы. ҚР Жұмыс берушілер конфедерациясының, ҚР Өнеркәсіпшілер одағының мүшесі. «Құрмет» орденімен (2005); ҚР Көлік және коммуникация министрінің (2006), Алматы қаласы әкімінің құрмет грамоталарымен марапатталған. КСРО ЖҚМ Құрметті теміржолшысы (1985). Дереккөздер
Ермеков көшесі

Ермеков көшесі (1978 жылға дейін - Горношахтная, 1992 жылға дейін — Дзержинский), Қарағандының Қазыбек би ауданында орналасқан. Гоголь көшесі мен Н. Әбдіров данғылы қиылысқан жол айналмасынан басталып, Ерубаев көшесі мен Бұқар жырау даңғылын қиып өтеді. Ермеков көшесі бойындағы ғимараттарда Баспасөз үйі, Химия металлургия институты, тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындары, «Турист» қонақ үй кешені, «Атамұра» корпорациясының кітап дүкені және басқа жеке меншік нысандар орналасқан. Дереккөздер
Мейірхан Әбілқайырұлы Сатыбалдин

Мейірхан Әбілқайырұлы Сатыбалдин 1956 жылы 1 шілдеде Жамбыл облысы Талас ауданының Алакөл ауылында туған. Қазақ. Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан. Әкесі - Сатыбалдин Әбілқайыр, марқұм. Анасы - Тілеуүмбетқызы Ұрымша, марқұм. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (1980) «құқықтанушы» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1973 жылдан - Жамбыл облысы Талас ауданының БЖСМ тренері. 1974 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің тыңдаушысы, 1975 жылдан - студенті. 1980 жылдан - Жамбыл қаласы Орталық ауданы прокуратурасының тергеушілігіне тәжірибеден өтуші. 1981 жылдан - Жамбыл облысы Қаратау қаласы прокуроры көмекшілігіне тәжірибеден өтуші. 1982 жылдан -Жамбыл облысы Қаратау (қала) прокуратурасының аға тергеушісі, 1984 жылдың сәуірінен - Жамбыл облысы прокуратурасының тергеу бөлімінің прокуроры. 1984 жылдың мамырынан - Жамбыл облысы прокурорының жалпы бақылау жөніндегі көмекшісі. 1988 жылдан - Жамбыл облысы прокуратурасы тергеу басқармасының прокуроры, 1989 жылдан - аға прокуроры. 1992 жылдан - Жамбыл облысы прокуратурасы жалпы бақылау бөлімінің бастығы. 1993 жылдан - Жамбыл қаласы Зауыт ауданы прокурорының көмекшісі, 1994 жылдан - прокурордың аға көмекшісі, 1995 жылдан - прокурордың орынбасары. 1996 жылдан - Жамбыл облысы Шу ауданының прокуроры. 1997 жылдың сәуірінен - Жамбыл облысы Шу ауданаралық прокурорының м.а., 1996 жылдың маусымынан - прокуроры. 1998 жылдан - Жамбыл облысы прокурорының орынбасары, 2001 жылдан - прокурордың бірінші орынбасары. 2006 жылдан - Түркістан облысы прокурорының орынбасары. 2008 жылдың қаңтарынан бері - Түркістан облысы Кедендік бақылау департаментінің бастығы. «Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі үлесі үшін» (2005) медалімен; ҚР қаржы министрлігі Кедендік бақылау комитетінің 2-ші (2009) және 1-ші (2010) дәрежелі «Кеден органдарындағы үздік қызметі үшін» белгісімен марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант. Діни көзқарасы - барлық діндерге құрметпен қарау. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан экономикалық тұрақты дамыған жоғары технологиялы мемлекеттердің біріне болады». Хоббиі - кітап оқу, футбол, белсенді демалыс. Сүйіп оқитын әдебиеті - психология, философия, мерзімді басылымдар. Үйленген. Жұбайы - Мақұлова Венера Төлөгенқызы, нотариус. ¥лдары - Әбілқайыров Рүстем Мейірханұлы; Мейірхан Мәрлен; қызы - Сатыбалдина Жанерке Мейірханқызы. Дереккөздер
Сәрсекен Құрманов

Сәрсекен Құрманов -1940 жылы 28 ақпанда Гурьев облысы Мақат ауданының Комсомол кентінде туған. Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1961), инженер-экономист. Экономика ғылымдарының кандидаты (1970). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Негізгі қорларды пайдаланудың тиімділігін арттыру жолдары (Қазақстанның жеңіл өнеркәсібінің мысалында)». Алматы технологиялық университетінің профессоры (2000 жылдан). 150-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 12 өнертабыс куәлігінің, 600-ден астам өнеркәсіптік үлгіге авторлық куәліктің авторы. *1961 жылдан - Қазақ Кеңхалшар экономисі, аға экономисі (Алматы қ.). *1964 жылдан - Алматы аң терісі комбинаты директорының орынбасары - бас экономисі. *1966 жылдан - ҚазКСР Министрлер кеңесі жеңіл өнеркәсіп бөлімінің аға референті. *1970 жылдан бері - ҚазКСР 50-жылдығы атындағы Алматы аң терісі комбинатының (1992 жылдан - «АпПам» АҚ, 1998 жылдан - «АпПам» ЖАҚ, 2006 жылдан - «АлПам» ЖШС) бас директоры. Алматы еңбекші депутаттар қалалық кеңесінің депутаты (1972-1996), Алматы қалалық Өнеркәсіп және сауда жөніндегі комиссиясының төрағасы. Ол жетекшілік еткен комбинат КСРО (1976) және ҚазКСР (1981) ХШЖК Аптын құрмет кітабына енгізілген, Халықтар достығы орденімен марапатталған (1985). 12 жылдың ішінде комбинат ҚКП ОК, ҚазКСР Министрлер кеңесінің, Қазкеңескәсіп және Қазақстан ЛКЖО ОК ауыспалы Қызыл Туын үнемі жеңіп алған (1973-1984). Дереккөздер
Ғани Қалыбайұлы Сәдібеков

Ғани Қалыбайұлы Сәдібеков 1967 жылы 23 қазанда Алматы қаласында туған. Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқыған (1987); Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетін (1993) «Экономика» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2010 жылдан). 1985 жылдың қыркүйегінен 1987 жылдың қыркүйегіне дейін - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 1985 жылдың қарашасынан 1987 жылдың қарашасына дейін - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1988 жылдың қыркүйегінен 1993 жылдың маусымына дейін - Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің студенті. 1992 жылдан - Алматы облысы «Салқын саз» кооперативі директорының коммерциялық жүмыс жөніндегі орынбасары. 1994 жылдан - Алматы қаласы Совет аудандық әкімшілігі шаруашылық есеп қызметінің директоры; 1995 жылдан - инфрақұрылым мен әлеуметтік саланы дамыту бөлімінің меңгерушісі. 1997 жылдың ақпанынан - Алматы қаласы Әуезов ауданының әкімі аппаратының бөлім меңгерушісі, 1997 жылдың қарашасынан - әкімнің орынбасары. 2002 жылдан - Алматы қаласы Өнеркәсіп пен сауда департаменті бастығының орынбасары. 2004 жылдан - Алматы қалалық қоршаған ортаны қорғау аймақтық басқармасы бастығының орынбасары, бас мемлекеттік инспекторы, 2005 жылдың желтоқсанынан - басқарма бастығы; 2008 жылдан - Балқаш-Алакөл экология департаменті бастығының орынбасары, ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Алматы қаласы бойынша бас мемлекеттік инспекторы. 2009 жылдың желтоқса- нынан -Жамбыл облысының әкімі аппаратыныңжетекшісі. 2010 жылдың желтоқсанынан бері - Жамбыл облысы әкімінің орынбасары. «Қазақстан Республикасының тәуелсізідігіне 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Үйленген. Жұбайы - Сәдібекова Жанара Әлібекқызы (1969 жылы туған). Қызы - Сәдібекова Жүлдыз Ғаниқызы (1993 жылы туған); ұлдары - Сәдібеков Дарын Ғаниұлы (1997 жылы туған), Сәдібеков Дулат Ғаниұлы (2002 жылы туған). Дереккөздер