Батақтар

Батақтар (өз атауы — оранг-батак) — Индонезияның Суматра, Ява аралдарын мекендейтін халық. Саны 4,5 млн. адам. Олар негізінен Суматра аралының солтүстігіндегі Тоба көлінің аймағында тұрады. Негізгі топтары: тоба-батақтар (1,6 млн адам), каро-батақтар (600 мың адам), сималунгун немесе тимур (250 мың адам), пакпак немесе деири (100 мың адам), мандайлинг және ангкола (1,25 млн адам). Этнонимі Батақ этнонимінің шығу тегі белгісіз, Малай архипелагының басқа аудандарында (мысалы, Палаван аралында) және Малакка түбегінде ішкі таулы аймақтардың артта қалған тұрғындарына қатысты қолданылады. Нәсілі Моңғолдық нәсілдің оңтүстік азиялық тобына жатады. Тілі Батақ тілдері аустронезия тілдерінің малай-полинезиялық тобының батыс тармағына жатады. Жазуы латын әліпбиіне негізделген, Филиппин, бугин-макассар және реджанг тілдеріне жақын оңтүстік үнді әліпбиіне негізделген дәстүрлі пальма жапырағы жазуы сақталған. Діні Батақтардың діні – ислам, тоба батақтар – жартылай христиандар, Барлық дерлік каро, тимурлар және пакпактар анимистік нанымдарды ұстанады (айналадағы барлық нәрселерді мекендейтін рухтарға сену, қайтыс болған ата-бабалардың рухына қамқорлық жасау және әр адамда тонди немесе тенди жанының бар екеніне сену). Тарихы Голландиялықтар жаулап алу кезеңінде (1833-1908 жж.) қатаң қарсылыққа тап болды. 19 ғасырдың аяғында голландиялықтар орнатқан әкімшілік шекаралар мен діни батақ топтары арасындағы алшақтық күрт күшейді. 1920 жылдарға дейін патриархалдық құлдық, ритуалдық каннибализм және бас аулау қолданылды. 19-шы ғасырдың аяғы мен 20-шы ғасырдың басында батақтар жалпы индонезиялық және еуропалық мәдениетті қабылдады, ал 20-ғасырдың ортасында олар Индонезияның әлеуметтік белсенді және дамыған халықтарының біріне айналды. Кәсібі Негізгі дәстүрлі кәсібі – егіншілік (Тоба көлінің маңындағы аңғарларда – судағы күріш, тау беткейлері мен үстірттерде – құрғақ күріш, маниок, тәтті картоп, жүгері). Олар сондай-ақ көкөністер, қант қамысы, жемістер, темекі өсіреді, буйвол, жылқы, ірі қара мал ұстайды. Тоба көлінде балық аулаумен және Суматраның солтүстік жағалауымен дәстүрлі саудамен айналысады (жылқыға айырбас тұз, кептірілген балық, металл өнімдері импорты, орман шаруашылығы). өнімдер, көкөністер). Дәстүрлі қолөнер түрлері – ағаш ою, ұсталық, тоқу (қалың улос маталары), мата бояу (негізінен көк және қара түстер), қайық жасау, ағаш ою, піл сүйегі, мыс ою, тоқу, керамикадан түрлі бұйымдар жасау батақтардың күнделікті кәсіптері. Тұрмыс салты 1920 жылдарға дейін патриархалдық құлдықпен, салт-жора каннибализммен, бас аулаумен айналысты. Дәстүрлі отбасы үлкен. Неке үш туысқандық одақ нормаларымен реттелді, левират, сорорат, артықшылықты кросс немере некелері қолданылады. Мұсылмандар арасында көп әйелдікке рұқсат етілген, каро-батактар ​​арасында сирек кездеседі, мандайлдар арасында тек Марга Раджа өкілдеріне рұқсат етілген. Дәстүрлі баспаналары Тоба-Батак, Ангкола және Мандайлингтің дәстүрлі қоныстары қатардағы кәдімгі үйлер, Каро-Батақ дөңгеленіп немесе шашыраңқы орналасады, 5-20 үлкен үйлері бар, қоғамдық үйі (сопо) және күріш қоймалары бар. Дәстүрлі тұрғын үйлер қаңқалы, қадалы үйлерде тұрады. Кароларда үй төбелері тіктеліп немесе буйвол бастарының кесінді суреттерімен аяқталады. Қабырғалар мен қадалар оюлар мен сызбалармен, кесірткелердің контурлық мәнерленген бейнелерімен әшекейленген. Көсемдер мен ақсақалдардың үйлері қара, ақ және қызыл түстермен боялған. ХХ ғасырдың ортасынан бастап жалпы Индонезиялық типтегі жер үсті тұрғын үйі таралды.Мұндай тұрғын үйлердің шатырлары дәстүрлі түрде қант пальмасының талшықтарынан жасалған. Бұл үйлердің әрқайсысы көлеміне қарай төрт, алты, сегіз немесе он екі отбасыға арналған. Әр екі отбасына бір ошақ бар. Дәстүрлі киімдері Ұлттық киімдері: ерлер мойыны жабық жейде, әйелдер оң иығына орамал жауып, белдемше тәріздес тігілген каин киеді және күміс сырға, сақина, білезік, моншақ тағады. Қазіргі кезде көпшілік халық кәдімгі индонезиялық (әйелдерге арналған) және еуропалықтарша киінеді. Дәстүрлі тағамдары Ұлттық тағамдарының көпшілігі күріштен даярланады, етті мейрам күндері ғана жейді. Фольклоры Әңгімелеу және музыкалық-би, ұлттық фольклор, пантун-частушкаларды орындауындағы жарыстар, мифология (оның ішінде мәдени қаһарман Си Раджа Батак туралы этногенетикалық мифтер) сақталған. Танымал адамдар Абдул Харис Насуцион — Индонезия армиясының генералы. Дереккөздер Сілтеме *