Мимар Синан

Қожа Мимар Синан аға (, толық есімі – Әбділменнанұлы Синанеддин Жүсіп , қысқаша есімі – Мимар Синан ; 15 сәуір 1489 жыл – 17 шілде 1588 жыл) — османлының сәулетшісі және инженерлердің ең атақтысы. 1538 жылдан бастап I Сүлеймен, II Сәлім, III Мұрат замандарында мешіт, көпір салу және т.б. мемлекеттік істермен айналысқан. Өмірбаяны Балалық шағы Христиан отбасында, кей деректерде армян отбасында дүниеге келген (басқа мәліметтер бойынша, грек отбасында) 1489 жылдың 15 сәуірінде Қайсері қаласында Анадолы провинциясында туған. Армян отбасында дүниеге келген деген болжам Түркияда XX ғасырдың ортасында сөз болған емес.. Сәулет өнері дәуірінің басталуы Шайқас уақытында Синан қамалдардың осал, әлсіз жерлерін зерттеумен айналысты. 1525 жылы Бағдат жорығына қатысып, патшалық қарауылдың командирі болды әрі Ван көліндегі құрылыс нысандарын басқарды. 1537 жылы Молдова жорығына қатысты. Осы жорықта Синан I Сүлейменнің назарына түсті. Ол осы жорықта Прут өзені арқылы небәрі бірнеше күнде көпір салдырған болатын. Осы жорықтардың барлығында Синан өзін білікті сәулетші ретінде көрсете білді. 1538 жылы Каир қаласы алынған уақытта, сұлтан Синан сарайдың бас сәулетшісі етіп тағайындады. Әрі өзіне ұнамаған қаланың қалаған ғимаратын бұзуға рұқсат берді. Синан 1538 жылы бас сәулетші болып I Сүлеймен, II Сәлім және III Мұрат замандарында 50 жыл бойы сәулет нысандарын салумен айналысты. Синан өмір жолында 300-ге жуық ғимараттар — мешіттер, медреселер, ауруханалар, емханалар, сарайлар, моншалар, керуен-сарайлар, мазарлар, бұрқақтар салдырды. Синанның құрметіне Меркурийдің бір кратерінің есімі аталған. Екі рет Меккеде қажылық жасады. Отбасылық жағдайы Бәйбішесі Гүлрух, тоқалы Михри. Михридің мазары Конья қаласында орналасқан. Бес қызы, екі ұлы, отыз бес немересі болған. Немересі Мехмет бейдің қызы Фатима ханымның мазары Эдирнеде Назир Чешмесі мазарында орналасқан. Синанның 971 һижри жылында жазған өсиетнамасында. Атқарған негізгі жобалары мен жұмыстары Мимар Синан салдырған ғимараттар жайлы негізгі мақала Мимар Синан ғимараттары. Мимар Синан 92 жұма мешіті, 52 мешіт, 57 медресе, 7 дарул қурра-қарылар медресесі, 22 мазар, 17 имарет, 3 емхана, 5 су жолы, 9 көпір, 20 керуен-сарай, 36 сарай-қамал, 8 қойма, 48 монша барлығы 375 ғимараттың салынуына себепші болған. Салған негізгі мешіттері # Сүлеймение мешіті, Ыстамбұл # Шаһзада мешіті, Ыстамбұл # Хасеки мешіті, Ыстамбұл # Михримах cұлтан мешіті, Ыстамбұл және бұдан басқа 90 жуық үлкен мешіттер Салған үлкен медреселері # I Сүлеймен медресесі, Мекке # I Сүлеймен медреселері, Ыстамбұл # I Сәлім медресесі, Ыстамбұл # I Сәлім медресесі, Шорлы # II Сәлім медресесі, Эдирне # Мехмет шаһзада медресесі, Ыстамбұл Жалпы медреселер саны 57. Көпірлері # Биікшекмеже көпірі # Силиви көпірі (Сұлтан Сүлеймен көпірі) # Мұстафа паша көпірі # Соколлы Мехмет паша көпірі # Одабасы көпірі # Қапыағашы көпірі # Мехмет паша көпірі # Соколлы Мехмет паша көпірі # Сұлтан Сүлеймен көпірі # Хасеки күллиесі # Соколлы Мехмет паша күллиесі Салған басқа да ғимараттары Сол заманғы колледж ретінде Құранды толық жаттататын медреселер салдырды. Сол заманда сол медреселер "дарул қурра" деп аталаған. Бұдан бөлек жоқ-жітіктерге көмек ретінде имареттер салдырды. Имарет Ұлы Османлы Мемлекеті заманында жоқ-жітікке көмек беру үшін ашылған нысандар. Ішінде жататын орын, асхана, үлкен аула және т.б. болады. Түркияның сыртындағы салған ғимараттары Мимар Синан университеті Мимар Синан университеті 1882 жылы археолог, сәулетші, суретші Осман Хамди бейдің ықпалымен Санайы Нефисе мектебі деген атпен құрылған. 1883 жылдың 2 наурызында 8 мұғалім 20 оқушымен дәріс беруін мектеп ретінде бастаған. 1914 жылға дейін мектеп ретінде жұмыс істеп келді. 1928 жылы Көркемөнер Академиясы болды. Бұл Түркиядағы бірден-бір жоғарғы оқу орны болды. 1969 жылы Ыстамбұл Көркемөнер Академиясы болып өзгертілді. 1982 жылы Мимар Синан университеті болып атауы өзгертілді. 2003 жылы Мимар Синан көркемсурет университеті болып өзгертілді. 1959 жылдан бері университет 4 жылдық бағдарлама бойынша білім береді. Осман Хамди бейдің басшылығындағы Санайы Нефисе бастауыш мектебінің сол кездегі кадрлары: # Осман Хамди бей (директор) # Осман әпенді # Александре Валаури # Сальвадор Валери # Варния Зарзески # Аристоклис әпенді # Қаймақам Хасан Фуат бей # Қолағасы Жүсіп Рами әпенді # Мосио Напиер Синан кратері Меркурийде орналасқан Синан кратерінің диаметрі 147 км. Йейтса кратерінің солтүстік-шығысы мен Ли Бо кратерінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Координаттары: 15,5 ° с.е., 29,8 ° ш.б.. Кратерге Синанның есімі 1976 жылы Халықаралық астрономиялық одақтың шешімімен берілді. Мимар Синанның мазары Синанның мазары Ыстамбұлда Сүлеймение мешітінің жаңында, Халич тарапында орналасқан. Мазарында "Бұл жаһаннан пір Мимар Синан кетті", түрік тілінде “Geçdi bu demde cihandan pir-i mimaran Sinan” деп жазылған. Түрік тіліндегі жазуларды математикалық жолмен есептесе Мимар Синанның дүниеге келген және қайтыс болған жылдары шығады. Кайсери 1490 – Стамбұл 1588 (Һижри жыл санағы бойынша 996). Сүлеймение мешітінің ескі ағалар қақпасының бұрышында, үш бұрыштың бұрышы тәрізді екі жолдың қиылысында орналасқан Мимар Синанның мазары Синанның көзі тірісінде, қайтыс болудан біраз бұрын өзі салдырған. 1933 жылы сәулетші Мимар Уасфи Егелінің басшылығымен жаңғырту жұмыстары жасалған . Галерея Дереккөздер Сілтемелер Сыртқы сілтемелер * [http://www.yusufagavakfi.com Mimar Sinan founder of this Foundation - with a picture of his last will and proof of his original name] * [http://www.pbase.com/dosseman/edirne_turkey Pictures of the city of Edirne, with many pictures of the Selimiye Mosque] * [http://www.cekulvakfi.org.tr/icerik/icerik.asp?sayfaID=128 A map and a short guide for Sinan's works in Istanbul] * [http://newmanservices.com/turkey/sinan.asp Photos of some Sinan mosques in Istanbul] * [http://newmanservices.com/turkey/map.asp Map of some Sinan mosques in Istanbul] * [http://mimoza.marmara.edu.tr/~avni/H62SANAT/mimarsinan.hayati.htm Master Builder of the 16th Century Ottoman Mosque] * [http://www.sinanasaygi.com/en/ Respect to Sinan] (tribute site) * [http://www.istan-bul.org/indexer.php?x28.571459&y41.0219379&l15&f255 Mimar Sinan Bridge in Büyükçekmece] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/8512512.stm The Ottoman architect who linked East and West] * [http://www.turkishpress.com/news.asp?id=364816 Peerless Turkish architect claimed to be headless in tomb] * [http://www.mimarsinan.gen.tr Mimar Sinan's life and works] * [http://www.britannica.com/eb/article-9067893/Sinan, Britannica] * [http://www.mimarsinan.gen.tr/ Mimar Sinan] Eserleri ve hayatını konu alan site * [http://tr.visit2istanbul.com/mimar-sinan-turbesi-nihayet-bakimda, Mimar Sinan Türbesi Restorasyonu Başladı ] * العثمانيون في التاريخ والحضارة محمد حرب * موسوعة الحضارة من إسلام أون لاين.نت