Нейроонкология

Нейроонкология — медицина, неврология, онкология біріктіретін бағыты. Нейроонкология негізінен жүйке жүйесінің диагностика, Емдеу және зерттеуімен айналысады, оның ішінде келесі ісік түрлері: * орталық жүйке жүйесінің бастапқы ісіктері (ми ісіктері және жұлынның ісіктері) * орталық жүйке жүйесінің қайталама ісіктері (мидың және жұлынның метастаздары) * орталық жүйке жүйесінің қатерлі лимфомалары * Перифериялық жүйке жүйесінің ісіктері Бұл тізім қазірдің өзінде бұл анықтау қиын кең аумақ екенін көрсетеді. Орталық жүйке лимфомаларын емдеу де гематологиялық емдеу нұсқауларын сақтайды және мидағы метастаздар бастапқы ісіктің негізгі терапиясынан бөлек емделмейді, шеткергі жүйке ісіктері нейрономалар сияқты қатерсіз және басқа жұмсақ тіндердің ісіктері сияқты көбінесе ортопедиялық аймақта орналасады аумақ. Мидың қатерлі ісіктерінің ішінде ми бағанасы мен ми көпірдің глиомалары, мультиформалы глиобластома және жоғары дәрежелі (жоғары анапластикалық) астроцитома/олигодендроглиома ең нашар болып табылады. Негізгі ақпарат Орталық жүйке жүйесінің біріншілік ісіктері Бастапқы ми ісіктері кез-келген жаста, нәрестелік кезеңнен бастап өмірдің соңғы кезеңіне дейін пайда болуы мүмкін. Жасы, ісіктің орналасуы және клиникалық көрінісі сияқты факторлар дифференциалды диагнозға көмектеседі. Бас миының ісіктерінің көпшілігі әйелдерде жиі кездесетін менингиомаларды қоспағанда, ерлерде жиі кездеседі. Орталық жүйке жүйесінің метастаздық ісіктері Үздіксіз тіндердің тікелей енуі немесе қысылуы жүйке жүйесінің басқа құрылымдарға жақын орналасуына байланысты. Орталық жүйке жүйесінің метастаздық ісіктері Мидың метастаздары Мидың метастаздары ересектердегі ең жиі кездесетін бассүйек ішілік ісік болып табылады, бас миының бастапқы ісіктерінен он есе жиі кездеседі. Олар 20-да қадам жасайды 40-қа дейін ракпен ауыратын ересектердің пайызы және негізінен өкпе және сүт безі қатерлі ісігімен және меланомамен байланысты. Бұл зақымданулар рак клеткаларының қан арқылы таралуынан туындайды және көбінесе сұр және ақ заттардың түйіскен жерінде пайда болады, онда қан тамырларының көлденең қимасы өзгеріп, ісік жасушаларының эмболиясын ұстайды. 80 Зақымданулардың пайызы ми жарты шарларында кездеседі, 15 мишықта пайыз және 5 ми бағанасында пайыз. 80-ге жуық науқастардың пайызында жүйелі ісік тарихы бар және 70 пайызында мидың бірнеше метастаздары бар. Жақында осы зақымдануларды диагностикалау мен емдеуде айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізілді, нәтижесінде өмір сүру және симптомдарды бақылау жақсарды. Белгілер мен белгілердің басталуы мидағы басқа массивті зақымдануларға ұқсас. Таңдау диагностикалық әдісі - контрастты заттарды қолдану арқылы магнитті-резонансты бейнелеу. Әдебиеттер хирургия мен радиохирургия үшін баламалы нәтижелерді көрсетеді. Соңғысы кішігірім зақымдануларға немесе хирургиялық араласуға қол жетпейтін аймақтарға ыңғайлы, тиімді және қауіпсіз болып көрінеді. Медициналық себептерге байланысты операция жасай алмайтын науқастар үшін радиохирургия ақылға қонымды балама болып табылады. Дегенмен, хирургия диагностика үшін тіндерді алудың және жаппай әсер ететін зақымдануларды жоюдың оңтайлы әдісі екені анық. Сондықтан, радиохирургия мен хирургияны пациенттің әртүрлі жағдайына байланысты қолданылатын екі қосымша, бірақ әртүрлі әдістер ретінде қарастырған жөн. 50-ге жуық Бір немесе екі ми метастаздары бар науқастардың пайызы зақымданулардың қол жетімсіздігіне, жүйелі аурудың дәрежесіне немесе басқа факторларға байланысты хирургиялық алып тастауға үміткер емес. Осы және бірнеше метастаздары бар басқа пациенттерге әдетте стандартты күтім ретінде панэнцефалиялық сәулелік терапия ұсынылады. Іс жүзінде 50-ге дейін жетеді олардың пайызы осы терапиямен неврологиялық симптомдардың жақсаруы және 50 70-ке дейін пайызы байқалатын реакция. Химиотерапия негізінен мидың метастаздары үшін сирек қолданылады. Мидың метастаздары бар науқастардың көпшілігі үшін орташа өмір сүру панэнцефалиялық сәулелік терапиядан кейін төрт-алты айға жетеді. Дегенмен, дискретті зақымдануы және бақыланатын жүйелі ауруы бар 60 жастан асқан емделушілер ұзақ өмір сүруге қол жеткізе алады, өйткені олар неғұрлым агрессивті емдеу әдісін көтере алады. Менингиальды метастаздар Шамамен 5-те ісікпен ауыратын науқастардың пайызында жұмсақ ми қабығының метастаздары (leptomeninges encephali) диагнозы қойылуы мүмкін. Көбінесе олар ісік жасушаларының қан арқылы таралуы нәтижесінде меланома, сүт безі және өкпе ісігінде пайда болады. Қатерлі жасушалар содан кейін бүкіл орталық жүйке жүйесіне (ОЖЖ), әдетте ми сұйықтығы деп аталатын цереброспинальды сұйықтық арқылы таралады. Төмендегі белгілер мен симптомдардың біреуі немесе бірнешеуі менингеальді метастаздардан туындауы мүмкін, соның ішінде: * бас сүйек нервтерінің салдануы, мотордың әлсіздігі және радикулопатиялар, парестезия және ауырсыну сияқты жергілікті жүйке зақымдануы, * миға немесе жұлын тініне тікелей инвазия, * Ми мен омыртқаның қан тамырларының ошақты неврологиялық тапшылығымен және/немесе құрысуларымен бұзылуы, * бас ауруымен және бассүйек ішілік қысымның жоғарылауымен цереброспинальды сұйықтықтың қалыпты ағуына кедергілер, * Энцефалопатия және/немесе сияқты қалыпты ми қызметінің бұзылыстары * нәтижесінде ишемия және апоплексия белгілері бар ісік жасушаларының периваскулярлық инфильтрациясы. Диагнозды жұлын сұйықтығын зерттеу немесе ми мен жұлынның магнитті-резонансты томографиясы арқылы жасауға болады. Қатерлі жасушалардың болуын 50-де өлшеуге болады науқастардың пайызын анықтауға болады. Кем дегенде 10 лептоменингеальды зақымдануы бар науқастардың пайызы, цитологиялық зерттеу теріс болып қалады. Белдік пункциялардың санын алтыға дейін және алынған сұйықтық көлемін 10-ға дейін арттыру арқылы Бір пункцияға миллилитр оң диагноз қою мүмкіндігін арттырады. Цереброспинальды сұйықтықта ақуыздардың концентрациясы әдетте жоғары, глюкозаның концентрациясы плеоцитоз болған кезде төмен болуы мүмкін. Рентгенологиялық зерттеуде лептоменингтердің жаппай зақымдануы немесе диффузды ұлғаюы жоқ гидроцефалия болуы мүмкін. Терапиясыз орташа өмір сүру 4 құрайды 6 дейін апта, үдемелі неврологиялық нашарлау салдарынан өліммен. Лептоменингеальды метастаздар көбінесе негізгі аурудың соңғы кезеңінің көрінісі болып табылады және симптоматикалық терапия ең қолайлы шешім болуы мүмкін. Кортикостероидтар мен анальгетиктер уақытша жеңілдік береді. Симптомдарды жеңілдету және өмір сүруді ұзарту үшін ең аз жүйелі ауруы және қолайлы жалпы физикалық жағдайы бар емделушілерге емдеу ұсынылуы мүмкін. Орташа өмір сүру ұзақтығын симптоматикалық жерлерге және рентген арқылы анықталған көлемді ауру аймақтарына радиотерапия және белдік пункция немесе Оммая катетері арқылы орындалатын метотрексат, цитарабин және тиотепамен интратекальды терапия арқылы жақсартуға болады. 6 бойынша айлар көбейеді. Метотрексат негізіндегі интратекальды терапияның негізгі асқынуы ұзақ өмір сүре алатын бірнеше емделушілерде айлар емдегеннен кейін дамуы мүмкін некротикалық лейкоэнцефалопатия болып табылады. Бұл жойқын уытты әсер әсіресе интратекальды метотрексат терапиясымен бұрын немесе қатарлас сәулелік терапия алған емделушілерде жиі байқалады. Ауырсыну және терминалды күтім Паллиативтік көмек – қатерлі ісік сияқты ауыр немесе өміріне қауіп төндіретін аурудан зардап шегетін науқастардың өмір сүру сапасын жақсартуға арналған арнайы көмек түрі. Паллиативтік көмектің мақсаты емдеу емес, аурудың белгілері мен жанама әсерлерін және оны емдеуді, сондай-ақ онымен байланысты психологиялық, әлеуметтік және рухани мәселелерді мүмкіндігінше ертерек болдырмау немесе емдеу болып табылады. Паллиативтік көмек жайлылық күтімі, демеуші күтім және симптомдарды басқару ретінде де белгілі. Паллиативтік көмек пациенттің онкологиялық тәжірибесінің барлық кезеңінде көрсетіледі. Ол әдетте диагностикадан басталып, емдеу, кейінгі күтім және өмірдің соңына дейін жалғасады. Жиі қолданылатын емдеу әдістері # Сәулелік терапия Сәулелік терапия орталық жүйке жүйесінің ісіктерін емдеудің маңызды әдісі болып табылады және көптеген бастапқы және метастатикалық ми ісіктері бар науқастардың өмір сүруін ұзарту және өмір сапасын жақсарту үшін көрсетілді. # Нейрохирургиялық араласулар Нейрохирургиялық араласу орталық жүйке жүйесінің бастапқы ісіктерінің барлық дерлік жағдайларында және көптеген метастаздық ісіктер үшін қажет. Биопсия әдетте нақты гистологиялық диагнозды анықтайды. Хирургияның рөлі ісіктің сипатына байланысты. Қазіргі заманғы нейрохирургиялық әдістермен экстра осьтік ми ісігі бар науқастардың көпшілігі неврологиялық жетіспеушіліктің аз қалдығымен емделеді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.cochrane.org/pt/evidence www.cochrane.org/pt/evidence] – COCHRANE - Neuro-Oncology Group * [https://www.eano.eu/ www.eano.eu] – European Association of Neuro-Oncology * [https://www.eortc.org/ https://www.eortc.org/research_field/brain/] – The European Organisation for Research and Treatment of Cancer (EORTC) Әдебиеттер * Jan C. Buckner et al., Central Nervous System Tumors, Mayo Clinic Proceedings, Jg. 82, 2007, lado 1271-1286 * Lisa M. DeAngelis et al., Intracranial Tumors. Diagnosis and Treatment, Dunitz London, 2002, ISBN 1-901865-37-1 * D. N. Louis et al., WHO Classification of Tumours of the Central Nervous System, Genf, 2007, ISBN 978-92-832-2430-3 * Richard Pazdur et al., Cancer management. A multidisciplinary approach. Medical, surgical, & radiation oncology, UBM Medica, 2010, ISBN 978-0-615-41824-7 * Jerome B. Posner, Neurologic Complications of Cancer, Davis, Philadelphia, 1995, ISBN0-8036-0006-2 * Rüdiger Schenk, Neuroonkologische Therapiekonzepte zur Behandlung von Astrozytomen höheren Malignitätsgrades und Rezidivlokalisation, Regensburg, 2019 * Uwe Schlegel et al., Neuroonkologie, 2. erw., Thieme, Stuttgart, 2003, ISBN 3-13-109062-6 * Jörg-Christian Tonn et al., Oncology of CNS Tumors, Springer, Berlin, 2010, ISBN 978-3-642-02873-1