kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Мажарша Уикипедия

Мажарша Уикипедия — Уикипедияның мажар тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 8 шілдесінен бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Мажарша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Мажарша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Логотиптер Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaHU.htm Мажарша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaHU.htm Мажарша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/hu Мажарша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://hu.m.wikipedia.org/ Мажарша Уикипедияның мобильдік нұсқасы] * [http://www.sg.hu/cikkek/64873/magyarok_a_wikipedia_javara_adakozok_kozott Magyarok a Wikipedia javára adakozók között] * [http://webisztan.blog.hu/2009/12/30/a_magyar_wikipedia_beerte_a_pallas_lexikont A magyar Wikipedia beérte a Pallas lexikont] * [http://www.sg.hu/cikkek/50297/50_ezer_szocikk_a_magyar_wikipediaban 50 ezer szócikk a magyar Wikipédiában] * [http://itcafe.hu/hir/megszuletett_a_szazezredik_szocikk_a_magyar_wikipediaban.html Magyar Wikipédia: túl a százezredik szócikken] * [http://www.folder.hu/hirek.php?id=857 Jelölt lapváltozatok a megbízhatóbb Wikipédiáért] * [http://www.origo.hu/techbazis/20080929-egyesuletet-alapitanak-a-magyar-wikipedia-es-a-creative-commons-aktivistai.html Egyesületet alapítanak a magyar wikipédiások és CC-sek] * [http://www.magyarnarancs.hu/index.php?gcPage/public/hirek/hir.php&id16701 A magyar Wikipédia — Galaxis Útikalauz netezőknek] * [http://www.sg.hu/cikkek/59222/bolcseszdoktor_a_wikipedia_magyar_hiressege Bölcsészdoktor a Wikipedia magyar híressége]
Корейше Уикипедия

Корейше Уикипедия — Уикипедияның корей тіліндегі бөлімі. Ол 2000 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Корейше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Корейше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Даму тарихы * 8 маусым 2009 - 100 000 мақала. * 15 желтоқсан 2010 - 150 000 мақала. * 19 мамыр 2012 - 200 000 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaKO.htm Корейше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaKO.htm Корейше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/ko Корейше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://ko.m.wikipedia.org/ Корейше Уикипедияның мобильдік нұсқасы] * [http://h21.hani.co.kr/section-021003000/2007/08/021003000200708090672022.html 오라, 위키백과의 세상으로] * http://www.etnews.co.kr/news/detail.html?id=200801110013
Румынша Уикипедия

Румынша Уикипедия (, Румынтілді Уикипедия, ) — Уикипедияның румын тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың маусымынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Румынша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Румынша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). 2004 жылдың желтоқсанынан бері Румын Уикипедиясыны пайдаланушылары Уикимедиа қорының жергілікті бөлімшесін құрып жұмыс істей бастады — Asociaţia Wikimedia România. * 11 қаңтар 2008 жылы — 100 000 мақала. * 5 сәуір 2012 жылы — 200 000 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaRO.htm Румынша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaRO.htm Румынша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/ro Румынша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://ro.m.wikipedia.org/ Румынша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Малайша Уикипедия

Малайша Уикипедия — Уикипедияның малай тіліндегі бөлімі. Ол 2002 жылдың 26 қазан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Малайша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Малайша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Галларея Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaMS.htm Малайша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaMS.htm Малайша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/ms Малайша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://ms.m.wikipedia.org/ Малайша Уикипедияның мобильдік нұсқасы] * [http://ms.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sejarah_Wikipedia_Melayu Малайша Уикипедияның тарихы]
Индонезше Уикипедия

Индонезше Уикипедия — Уикипедияның индонез тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 30 мамырынан бастап жұмыс жасап келеді. Индонезше Уикипедия өсу жылдамдығы бойынша азиялық тілдер арасында жапон, қытай, корей және түрік Уикипедиясынан кейін бесінші орында, дамушы елдер арасында көлемі бойынша үшінші орында. Бірінші мақаласы «Electron», 2003 жылы 30 мамырда жазылған. Санақ жылдың күніне сәйкес Индонезше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Индонезше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaID.htm Индонезше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaID.htm Индонезше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/id Индонезше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://id.m.wikipedia.org/ Индонезше Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Сербше Уикипедия

Сербше Уикипедия — Уикипедияның серб тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 16 ақпан айынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Сербше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Сербше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaSR.htm Сербше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaSR.htm Сербше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/sr Сербше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://sr.m.wikipedia.org/ Сербше Уикипедияның мобильдік нұсқасы] Тағы қараңыз * Серб-хорватша Уикипедия * Хорватша Уикипедия * Босниша Уикипедия
Словакша Уикипедия

Словакша Уикипедия — Уикипедияның словак тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Словакша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Словакша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Хронология * 28 сәуір 2008 жылы — 100 000 мақала. * 5 желтоқсан 2011 жылы — 130 000 мақала. * 3 сәуір 2012 жылы — 175 000 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaSK.htm Словакша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaSK.htm Словакша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/sk Словакша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://sk.m.wikipedia.org/ Словакша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Эсперанто Уикипедиясы

Эсперанто Уикипедиясы — Уикипедияның эсперанто тіліндегі бөлімі. Ол 2001 жылдың қараша айынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Эсперанто Уикипедиясында мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Эсперанто Уикипедиясы барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaEO.htm Эсперанто Уикипедиясының статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaEO.htm Эсперанто Уикипедиясының статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/eo Эсперанто Уикипедиясының статистикалық көрсеткіші] * [http://eo.m.wikipedia.org/ Эсперанто Уикипедиясының мобильдік нұсқасы]
Датша Уикипедия

Датша Уикипедия — Уикипедияның дат тіліндегі бөлімі. Ол 2001 жылдың 1 ақпан айынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Датша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Датша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Даму тарихы * 18 мамыр 2008 жылы — 86 230 мақала. * 5 наурыз 2009 жылы — 104 181 мақала. * 3 маусым 2011 жылы — 150 547 мақала. * 16 ақпан 2013 жылы — 175 128 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaDA.htm Датша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaDA.htm Датша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/da Датша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://da.m.wikipedia.org/ Датша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Литваша Уикипедия

Литваша Уикипедия — Уикипедияның литва тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 20 ақпанынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Литваша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Литваша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы Литва тіліндегі бөлімнің бірінші мақаласы— компьютер (2003 жылы). * 2005 14 желтоқсан — 10 000. * 2007 1 тамыз — 50 000. * 2010 18 қаңтар — 100 000. * 2012 14 сәуір — 150 000 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLT.htm Литваша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLT.htm Литваша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/lt Литваша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://lt.m.wikipedia.org/ Литваша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Баскша Уикипедия

Баскша Уикипедия — Уикипедияның баск тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 7 қаршадан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Баскша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Баскша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы * 30 желтоқсан 2009 — 50 000 мақала. * 21 мамыр 2011 — 100 000 мақала * 28 наурыз 2013 — 150 000 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaEU.htm Баскша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaEU.htm Баскша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/eu Баскша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://eu.m.wikipedia.org/ Баскша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Ивритше Уикипедия

Ивритше Уикипедия — Уикипедияның иврит тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 8 шілдеден бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес да {{NUMBEROF|ARTICLES|{код}|N}} мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Ивритше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы * 8 шілде 2003: Иврит бөлімінің ашылуы. * 25 қазан 2003: 1 000 мақала. * 22 шілде 2004: Тель-Авивтегі (Израиль) қататысушылардың бірінші уики-кездесуі. * Қыркүйек 2004: 10 000 мақала. * 20 қазан 2004: דגל קזחסטן мақаласы (Қазақстан туы) барлық Уикипедия бойынша миллионшы мақала. * Мамыр 2005: 20 000 мақала. * Шілде 2006: 40 000 мақала. * Қаңтар 2010: 100 000 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaHE.htm Ивритше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaHE.htm Ивритше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/he Ивритше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://he.m.wikipedia.org/ Ивритше Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Хорватша Уикипедия

Хорватша Уикипедия (, хорват тіліндегі Уикипедия ) — Уикипедияның хорват тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 16 ақпаннан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Хорватша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал {{NUMBEROF|ADMINS|{код}|N}} қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Хорватша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы *25 сәуір, 2003 — Бірінші мақала жазылды *8 ақпан, 2004 — 1000 мақала *Қаңтар 2005 — 5000 мақала *8 қазан, 2005 — 10,000 мақала *11 тамыз, 2006 — 20,000 мақала *27 сәур, 2007 — 30,000 мақала *21 қаңтар, 2008 — 40,000 мақала *3 желтоқсан, 2008 — 50,000 мақала *8 мамыр, 2009 — 60,000 мақала *18 қазан, 2009 — 70,000 мақала *25 сәуір, 2010 — 80,000 мақала *20 қараша, 2010 — 90,000 мақала *7 тамыз, 2011 — 100,000 мақала *13 мамыр, 2012 — 110,000 мақала *24 ақпан, 2013 — 130,000 мақала Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaHR.htm Хорватша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaHR.htm Хорватша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/hr Хорватша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://hr.m.wikipedia.org/ Хорватша Уикипедияның мобильдік нұсқасы] * [http://www.jutarnji.hr/hrvati-koji-pisu-najvecu-svjetsku-enciklopediju/213584/ Hrvati koji pišu najveću svjetsku enciklopediju] , Jutarnji list * [http://www.jutarnji.hr/hrvati-33--na-svijetu-u-pisanju-wikipedije/212503/ Hrvati 33. na svijetu u pisanju Wikipedije], Jutarnji list * [http://www.jutarnji.hr/portal-lanista-osmislio-je-hrvatsku-verziju-wikipedije/228131/ Portal Laništa osmislio je hrvatsku verziju Wikipedije] , Jutarnji list * [http://www.nacional.hr/clanak/22032/hrvatski-junaci-wikipedije Nacional: Hrvatski junaci Wikipedije] * [http://www.enter.bug.hr/pdf/e50/12-13.pdf Enter: Enciklopedija s bezbroj autora] * [http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub2&ID_VIJESTI120410 Glas Slavonije: Među izumirućim jezicima čak su četiri koja se govore u Hrvatskoj!] * [http://www.vjesnik.hr/pdf/2006%5C01%5C21%5C69A69.PDF Vjesnik: Samoreklama i na hrvatskoj Wikipediji]
Словенше Уикипедия

Словенше Уикипедия — Уикипедияның словен тіліндегі бөлімі. Ол 2002 жылдың 8 наурыздан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Словенше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Словенше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы * 10 000 мақала — 7 ақпан 2005 * 20 000 мақала — 17 желтоқсан 2005 * 30 000 мақала — 30 маусым 2006 * 40 000 мақала — 15 ақпан 2007 * 50 000 мақала — 18 шілде 2007 * 60 000 мақала — 7 наурыз 2008 * 100 000 мақала — 15 тамыз 2010 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaSL.htm Словенше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaSL.htm Словенше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/sl Словенше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://sl.m.wikipedia.org/ Словенше Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Волапюк Уикипедиясы

Волапюк тіліндегі Уикипедия (Vükiped Volapükik) — Уикипедияның волапюк жасанды тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың ақпанынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес Волапюк тіліндегі Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Волапюк тіліндегі Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaVO.htm Волапюк тіліндегі Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaVO.htm Волапюк тіліндегі Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/vo Волапюк тіліндегі Уикипедияның статистикалық көрсеткіші]
Airbus A330

Airbus A330 - Airbus фирмасының кең фюзеляжды орта- және алысмагистральды, екі турбовентиляторлы қозғалтқышы бар жолаушы ұшағы. Алғашқы ұшуы 1992 жылдың 2 қарашасында болды. 2014 жылдың 31 шілдесіне қарай 1342 ұшаққа тапсырыс беріліп, оның 1106-сы тапсырыс берушілерге берілген. Ұшақтың екі негізгі нұсқасы бар: A330-200 және A330-300. A330-300 және A340-300 ұшақтары ұқсас келеді, басты айырмашылығы қозғалтқыштар санында(сәйкесінше 2 және 4). A330-дың барлық нұсқасы Pratt & Whitney, Rolls-Royce немесе General Electric қозғалтқыштарымен жабдықталады. Ұшақтың A330-300X жаңа нұсқасы A330-300-дің жақсартылған түрі. Тарихы 1972 жылы консорциум A300 B2-нің 322 орынға арналып ұзартылған нұсқасы—кеңфюзеляжды A300 B9 ұшағының жобасын бастады. 1973 жылы әлемдік нарықтағы жағдай сыйымдылығы көбірек ұшақтың қажеттілігін көрсетті, сондықтан консорциум төрт турбо-реактивті қозғалтқышы бар А300 В11 жобасын дамытты. 1980 жылы жобаға ТА9 (ТА — twin aisle — «кеңфюзеляжді») атауы берілді. 1982 жылы қыркүйекте консорциум жаңа ұшақтардың ортақ планері болатынын хабарлады.1986 жылы қаңтарда ТА9 жобасына A330 атауы бекітілді, алайда ұшақ бағдарламасы ресми түрде тек 1987 жылы маусымда басталды. Ұзақ қашықтықтарға арналға A330/A340 ұшақтарының бағдарламасы жолаушы ұшақтары нарығындағы Boeing компаниясының көшбасшылығын шектеу үшін басталды. Алдын-ала жоспарланған 200 және 300 нұсқалары біб-біріне ұқсас келді: екі моделде де бірдей қанаттар, фюзеляж, басқару болды; модельдер тек орын санымен ғана ерекшеленді. Бұл шешім біріншіден ұшақтың жобалануын арзандатса, екіншіден әуе компанияларының ұшақты қолдану мен техникалық қызмет көрсетуін жеңілдетті және арзандатты. Жобаның негізіне Airbus A300-дің ұзартылған корпусы алынды. Экипаж кабинасы (кокпит) A320-ның кабинасына ұқсас етіліп жасалды. Осының нәтижесінде жаңа ұшақ A320 сериясының техникалық жаңалықтары мен A300/A310 фюзеляжының қоспасы болды. Ұшақтың алғаш таныстырылуы 1992 жылы 14 қазанда өтті. 1992 жылы 2 қарашада A330 «300» нұсқасында алғаш рет әуеге көтерілді. Ішкі сәндеу жұмыстары жасалған және алғашқы тапсырыс беруші — Air Inter — түсіне боялған үшінші прототип ұшу сынақтарында үлгі ретінде қолданылды. 1993 жылы тамызда ETOPS сынақтары өтті: A330 6 сағат бойы Атлант мұхитының солтүстік бөлігімен бір жұмыс атқарып тұрған қозғалтқышпен ұшты. Қысқартылған 200 нұсқасының құрылысы 1995 жылы қарашада басталды. Ал 1997 жылы 13 тамызда бұл нұсқа алғаш рет ұшты. 1998 жылы 29 сәуірде ұшақ ILFC компаниясы мен оның лизинг бойынша серіктесі - Canada 3000 компаниясына берілді. Airbus A330 ұшағының қанаттарын, қозғалтқыштарын алмастырып және фюзеляждың ұшын модернизациялау арқылы A350 ұшағын жасап шығармақшы болды. Алайда жоба негізгі тапсырыс берушілер тарапынан қатал сынға тартылды және 2006 жыл 17 шілдеде өткен Франборо авиасалонында Airbus толығымен жаңа A350XWB жобасын ұсынды. Техникалық сипаттамасы Апаттар Барлығы 8 A330 ұшағы апатқа ұшыраған. Дереккөздер Дереккөздер * Мировая Авиация журналы, №641 файл, 1-5 парақтар, ISSN 2071-1131 (орысша) * Мировая Авиация журналы, №1007 файл, 37 парақ, ISSN 2071-1131 (орысша)
Эстонша Уикипедия

Эстонша Уикипедия — Уикипедияның эстон тіліндегі бөлімі. Ол 2002 жылдың 24 шілдеден бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес эстонша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Эстонша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaET.htm Эстонша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaET.htm Эстонша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/et Эстонша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://et.m.wikipedia.org/ Эстонша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Хиндише Уикипедия

Хиндише Уикипедия — Уикипедияның хинди тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 11 шілде бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес хиндише Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Хиндише Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы * 14 наурыз 2007 — 10 000. * 14 қыркүйек 2009 — 50 000 мақала. * 30 тамыз 2011 — 100 000 мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaHI.htm Хиндише Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaHI.htm Хиндише Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/hi Хиндише Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://hi.m.wikipedia.org/ Хиндише Уикипедияның мобильдік нұсқасы] * [http://www.samayiki.com/2009/01/10-things-wikipedia-is-not/ इस विशाल सोशियल मीडिया विश्वकोश की सफलता के नेपथ्य में विशाल भ्रांतियाँ भी हैं] * [http://hindiwikipedia.blogspot.com/ हिन्दी विकिपीडिया ब्लॉग] * [http://twitter.com/HindiWikipedia हिन्दी विकिपीडिया ट्विटर पर] * [http://facebook.com/HindiWikipedia हिन्दी विकिपीडिया फेसबुक पर] * [http://groups.google.com/group/hindi_wikipedia हिन्दी विकिपीडिया गूगल समूह]
Галисияша Уикипедия

Галисияша Уикипедия (, қысқаша атауы — Галипедия ) — Уикипедияның галисия тіліндегі бөлімі. Ол 2004 жылдан бері жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес галисияша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Галисияша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы *2005 жылдың қарашасы — 10 000 мақала *2009 жылдың 23 шілдесі — 50 000 мақала. *2013 жылдың 4 наурызы — 100 000 мақала Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaGL.htm Галисияша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaGL.htm Галисияша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/gl Галисияша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://gl.m.wikipedia.org/ Галисияша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Латынша Уикипедия

Латынша Уикипедия — Уикипедияның латын тіліндегі бөлімі. Ол 2002 жылддан бері жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес латынша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Латынша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLA.htm Латынша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLA.htm Латынша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/la Латынша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://la.m.wikipedia.org/ Латынша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Грекше Уикипедия

Грекше Уикипедия — Уикипедияның грек тіліндегі бөлімі. 2002 жылы ашылған. Санақ жылдың күніне сәйкес грекше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Грекше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы * 1 желтоқсан 2002 жылы — 1-мақала * 16 мамыр 2006 жылы — 10 000 мақала * 10 қазан 2006 жылы — 15 000 мақала * 17 наурыз 2007 жылы — 20 000 мақала * 18 шілде 2007 жылы — 25 000 мақала * 27 желтоқсан 2007 жылы — 30 000 мақала * 12 шілде 2008 жылы — 35 123 мақала (42-орын) * 14 ақпан 2009 жылы — 40 000 мақала * 4 қыркүйек 2009 жылы — 44 589 мақала (44-орын) * 1 наурыз 2010 жылы — 48 623 мақала (46-орын) * 10 сәуір 2010 жылы — 50 000 мақала * 8 наурыз 2011 жылы — 60 000 мақала * 18 шілде 2011 жылы — 63 309 мақала (47-орын) * 23 қыркүйек 2011 жылы — 65 000 мақала (48-орын) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaEL.htm Грекше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaEL.htm Грекше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/el Грекше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://el.m.wikipedia.org/ Грекше Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Тайша Уикипедия

Тайша Уикипедия — Уикипедияның тай тіліндегі бөлімі. Ол 2003 жылдың 25 желтоқсанда ашылған. Санақ жылдың күніне сәйкес тайша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Тайша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaTH.htm Тайша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaTH.htm Тайша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/th Тайша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://th.m.wikipedia.org/ Тайша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Серб-хорватша Уикипедия

Серб-хорватша Уикипедия (, немесе ) — Уикипедияның Югославияның бұрынғы тілі cерб-хорват тіліндегі бөлімі. 2002 жылы ашылған. Санақ жылдың күніне сәйкес cерб-хорватша Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Серб-хорватша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Тарихы * 7 қазан 2005 жылы — 1000 мақал. * 22 шілде 2006 жылы — 5 мың. мақала. * 10 сәуір 2007 жылы — 10 мың. мақала. * 4 қараша 2008 жылы — 20 мың. мақала. * 8 қараша 2011 жылы — 50 мың. мақала. * 4 шілде 2012 жылы — 60 мың. мақала. * 23 желтоқсан 2012 жылы— 75 мың 152 мақала. * 20 сәуір 2013 жылы — 80 мың. мақала. * 27 шілде 2014 жылы — 200 мың. мақала. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaSH.htm Серб-хорватша Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaSH.htm Серб-хорватша Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/sh Серб-хорватша Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://sh.m.wikipedia.org/ Серб-хорватша Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Грузинше Уикипедия

Грузинше Уикипедия — Уикипедияның грузин тіліндегі бөлімі. 2003 жылдың қараша айынан бастап жұмыс жасап келеді. Санақ жылдың күніне сәйкес грузинше Уикипедияда мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Грузинше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.. яғни бүгінгі көрсеткіш). Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaKA.htm Грузинше Уикипедияның статистикасы] * [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaKA.htm Грузинше Уикипедияның статистикалық диаграммасы] * [http://www.wikistatistics.net/wiki/ka Грузинше Уикипедияның статистикалық көрсеткіші] * [http://ka.m.wikipedia.org/ Грузинше Уикипедияның мобильдік нұсқасы]
Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)

Тортай мінер ақ боз ат - әңгіме. «Тортай мінер ақ боз ат» әңгімесінің авторы – Оралхан Бөкей. Оралхан Бөкей - 1943 жылы 28 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданында дүниеге келген. Үнемі топ бастап жүретін, қиыннан қиыстырып өлең де шығара білген бала Шыңғыстай орта мектебін бітірді. Автор туралы 1943 жылы 28 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданына қарасты Шыңғыстай ауылында туған. 1961 жылы Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Шыңғыстай орта мектебін бітірген соң аға пионер вожатый және Алтай совхозында тракторист болып төрт жылдай жұмыс істеген. 1963 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекетік ұлттық университетіне сырттай оқуға түседі де, оны 1969 жылы тәмамдап шығады. 1965-1968 жылдар аралығында Большенарым аудандық "Еңбек туы" газетінде корректор, аудармашы, редактордың орынбасары және облыстық "Коммунизм туы" газетінде әдеби қызметкер болған. Қысқаша мазмұны Әңгімеде Тортайдың бастан кешкендері, соғыстан кейінгі қайғы-қасіреттері баяндалған. Мысалы: Тортайдың әжесімен ауылға қоныс аударуы, балалардың Тортайға сіңісуі, әкесінің қаза табуы, өзінің балалық армандары кімнің де болмасын құлағының құрышын қандырары анық. Негізгі идеясы Шығарманың негізгі идеясы — адамның ішкі әлемі мен арман-қиялының шынайы бейнесін, сонымен қатар адам мен табиғат, кітап білімінің арасындағы рухани байланысты көрсету. Шығармада Тортай атты жасөспірімнің өмірі мен сезімдері арқылы жалғыздық, ізденіс, арман мен адамгершілік құндылықтары айқын көрінеді. Шығармада достық – балалық шақтағы ең таза, ең шынайы сезімдердің бірі ретінде көрінеді. Тортай мен баяндаушының арасындағы қарым-қатынас сырттай қарағанда қарапайым ғана жолдастық сияқты көрінгенімен, шын мәнінде ол рухани жақындыққа, бірін-бірі түсінуге негізделген достық. Автор олардың достығы арқылы адамды адам ететін байлықтың тек материалдық емес, жан жылуы мен түсіністік екенін көрсетеді. Шығарма кейіпкерлері *Тортай – әке-шешеден тым ерте айырылып, алыстан қосылар аталастарының есегінде жүретін 14 жастағы бозбала. Қой аузынан шөп алмас жуас, құлағының сәл мүкісі бар болғанымен балалардың арасында білгіш, және басқалардан ерекшелігі, бас алмай кітап оқи беретін. Тортай ойынан ертегілер шығарып, балаларға айтып береді. Соны балалар ұмытпай кейін өз балаларына айтып береді. *Ораш –"фермердің баласы", бақуатпын деп, мұрнын көкке шүйірмейтін, басқа балалармен өзін тең көретін қамқор, адал дос. *Балалар – Тортайдың сол ауылға сіңісіп кетуіне көмек берген кеңпейіл достар. Дереккөздер
Қорғансыздың күні (әңгіме)

Қорғансыздың күні - әңгіме Қорғансыздың күні - М.Әуезовтің 1921 жылы «Қызыл Қазақстан» журналының 3-4 сандарында «Арғын» деген бүркеншік атпен жарияланған алғашқы көркем шығармасы. 1922 жылы Орынборда «Қорғансыздың күні» деген атпен жеке кітап болып шықты. Мұхтар Әуезов осы әңгімені жазғанда өзінің ішкі жан дүниесіндегі қиналған кезін баяндап берген. Қысқаша мазмұны «Қорғансыздың күні» оқырманның көз алдына байырғы қазақ ауылындағы кедейлер өмірінің бір көрінісін тамыр-тереңінен қопарып әкеліп, бейшара, қорғансыз жандардың тұрмыс-тіршілігіндегі жан түршігерлік азап пен ауыртпалықты аса шыншылдықпен әсерлі баяндайды. Жазушы өмір шындығын, заман сипатын, адамның тіршілік-тынысымен байланыстыра, сабақтастыра шебер әңгімелеп жеткізеді. Оқиға басталғаннан-ақ оқушыны қорқынышты бір үрей сезімі билейді. Тағдыр тауқыметін арқалаған, жүдеу, үйде еркегі жоқ, соқыр әйел, кәрі әже, жас қыздың зарлап калуы кімді болса да тебірентпей қоймайды. Тек Ақан секілді қатыгез, жауыз болыс қана міз бақпай, өзінің айуандық бет-пердесін біртіндеп ашады,қара ниет ауыл әкімінің тағылық қылықтары әшкереленеді.Жас қызды зәбірлеп, зорлық көрсетуі Ақанның азғындығын, адамгершіліктен жұрдай екенін дәлелдейді. Сондай-ақ оқырман Ақан, Қалтай сияқтылардан ешқандай жақсылық күтуге болмайтынын түсініп, ұғынады. Қорлыққа жаны төзбеген, жауыздықтың құрбаны болған Ғазизаның әкесінің моласына барып, үсіп өлуі себебін жазушы өте анық та, дәл шебер суреттейді. Қыздың адам айтқысыз озбырлық,көрген қорлықлыға шыдамай, боранға ұрынып, үсіп өлгені айтылған. Шығарма кейіпкерлері *Ғазиза-13 жастағы жіңішке сұңғақ бойлы,аз ғана сепкілі бар,дөңгелек ақсұр жүзді,сыпайы,сүйкімді қыз. *Ақан-жасы 30 шамасындағы болыс.Орта бойлы,дөңгелек денелі,қысқа мұртты,шоқша сақалды кісі. *Қалтай-Ақанның атшабары.Аса пысық,сөзге ұста,қалжыңқой ер жігіт. *Мұқаш-Ғазизаның туған інісі. *Жақып-Ғазизаның әкесі. *Мәрден-Тобықтының жуан аулының кісісі. Тағы қараңыз *[http://ikitap.kz/reader/qorhansyzdyng_kuni] *http://www.youtube.com/watch?v=ff5HkOrOUqY
Шымкент қорғасын зауыты

Шымкент қорғасын зауыты(ШҚЗ) - Шымкент қаласындағы қорғасын зауыты. Кеңес заманында Шымкентте ірі үш өндіріс орны болғаны белгілі. Олар – фосфор, шина жасау және қорғасын зауыты болатын. Бүгінде фосфор мен шина зауытының аумағы индустриялды аймақ құрылған. Ал қорғасын зауытына келсек, өндіріс ошағының жұмысы күн сайын түлеп, жанданып келеді. Қазіргі таңда нарықта зауыттың өндірген қорғасынына сұраныс өте жоғары. 30-шы жылдары Шымкентте қорғасын зауыты КСРО-дағы өндірілген қорғасынның 70 пайызын өндіргенін біреу білсе, біреу білмеуі мүмкін. Зауыттың қосылуы мен құрылуы 1934 жылдың 20 қаңтарында бірінші қорғасынын шығарды. Шымкенттегі қорғасын зауыты 30-шы жыл­дардың өзінде КСРО-да өндірілген қорғасынның 70 пайызын қам­тыған. Жаңадан жұмыс істей бастаған Шымкенттегі қорғасын зауыты бүкіл Кеңес Одағындағы қорғасын зауыттарынан 2 есе көп өнім беретін. ШҚЗ 1937 жылы КСРО-ның қорғасын өндірісінің 75,3 пайызын өндірді. 1939 жылдың 26 сәуірінде Калинин атындағы ШҚЗ КСРО-ның Жоғарғы Кеңес Президиумының жарлығына сәйкес Ленин орденімен марапатталды. 1939 жылы ШҚЗ Қазақстанның 73,2% КСРОның 62,1% қорғасын өнімін шығарды. ШҚЗ Ұлы Отан Соғысы жылдары Соғысқа дейінгі бесжылдықтарда соғылған ШҚЗ Ұлы Отан Соғысында жеңіске жетуде маңызды рөл атқарған. Соғыстың бірінші күндері Оңтүстік Қазақстанға Украина,Белоруссиядан фабрикалар мен зауыттар көшірілді. Қазіргі заман Бүгінде мыңға жуық адамды жұмыспен қам­тып отырған еліміздегі алып өндіріс ошақта­ры­ның бірі – Шымкенттегі қорғасын зауыты. Бұл зауыттың тарихы әріде жатыр. Ол 30-шы жыл­дардың өзінде КСРО-да өндірілген қорғасынның 70 пайызын қам­тыған-ды. Сол замандардан бері басынан талайды өткерген зауыт бір кезеңдерде өндірістік қарқыны бәсеңдеп, тоқтап қалуға да шақ қалған еді. Бірақ 2010 жылы зауыт «Оң­­түстiкполиметалл ӨК» акционерлік қоғамы мен «Қазақмыс» корпорациясы және «А-мега трейдинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің үшжақты келісімі негізін­де толыққанды жұмысқа көшкен болатын. Оған «Қазақмыс» корпорациясы өндірісті ретке келті­ріп, шикізат алуға қыруар қаржы жұмсағаны да дем бергенін атап өткен жөн. Осындай маңызды келі­сім­нің арқасында Шым­кент қорғасын зауыты ара­да­­ғы екi жылдан аса үзiлiстен кейiн қайта iске қо­сылып, өндіріс ошағының қосалқы жабдықтары жаңартылып, бағалы металдардың шлактары мен мыс шликерiн қайта өңдейтiн газ-электрлі пештер орнатылған еді. Сондай-ақ, тепловоздар да күрделi жөндеуден өтті. Осылайша Шымқаланың мақта­нышына ай­нал­­ған алып зауыттың бойына қайтадан қан жүгір­ді. Қазіргі таңда зауыттың өндірістік қуаты күн санап жақсару үстінде. Кәсiпорын қайта іске қосылған жылы 26 мың тоннадан астам С1 және С2 жұмсақ маркалы қорғасын, 72 тонна висмут, 207 кило аммоний перренатындағы рений, 37,8 кило доре балқымасындағы алтын, 18,674 тонна доре балқымасындағы күмiс өндiрді. Дереккөздер #[http://www.proza.ru/2010/05/07/952 История Чимкентского свинцового зовода] #[http://dmk.kz/tauelsizdik/kazak-korgasyinyi.html Қазақ қорғасыны] #[http://www.egemen.kz Өндірістің еңбек қазаны қашан да қайнап жатады]
Олимпиада чемпионы

Олимпиада чемпионы (олимпионик) — төрт жылда өтетін аламан спорт турнирінің (Олимпиада ойындарының) жеңімпазы екендігін анықтайтын спорттық титул. Олимпиада чемпионы атағы қайтып алынбайды. Аталған атақтан басқа спортшы сонымен бірге олимпиада медалін (алтын медалін) иеленеді. Олимпиада чемпионы атағы спортшылар үшін ең маңызды спорттық мәртебе болып саналады. Алайда ерлер арасындағы футбол жарысы бойынша Әлем чемпионаты Олимпиада ойындарынан жоғары бағаланады. Олимпиада ойындарының ең атақты чемпионы американдық Майкл Фелпс, ол 18 мәрте олимпиада чемпионы және 22 мәрте олимпиада ойындарының жүлдегері атанды. Дереккөздер ko:올림픽 육상 메달리스트 목록 ru:Олимпийский чемпион
Жайылма (айрық)

Негізгі ұғым: * Жайылма – шабындықты терраса, өзен аңғарының едәуір тегіс келген, қазіргі заман шөгінділері жапқан, тасқын немесе су тасу кезінде оқтын-оқтын су басатын бөлігі. Елді мекендер: * Жайылма – Ақтөбе облысы Қобда ауданында болған ауыл, 2012 жылы таратылған. * Жайылма – Жамбыл облысы Сарысу ауданындағы ауыл. * Жайылма – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл. * Жайылма – Қостанай облысы Қамысты ауданындағы ауыл. * Жайылма – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл. * Жайылма – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
Каменка

Елді мекендер: Қазақстан: * Каменка – Абай облысы Көкпекті ауданындағы таратылған ауыл. * Каменка – Ақмола облысы Астрахан ауданындағы ауыл. * Каменка – Ақмола облысы Сандықтау ауданындағы ауыл. * Каменка — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы Тасқала ауылының бұрынғы атауы. * Каменка – Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы ауыл. * Каменка – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы таратылған ауыл. * Каменка – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл. Болгария: * Каменка – Болгариядағы ауыл. Украина: *Каменка — Украинаның Черкассы облысындағы қала. Молдова: *Каменка — Молдова (мойындалмаған Приднестровье). Ресей: * Каменка – Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл. * Каменка – Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл. * Каменка – Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл.
Valve

Valve Corporation (сондай-ақ Valve Software ретінде белгілі, ) — әр түрлі жанрдағы ойындарды құрастырушы және шығарушы америкалық компания. Компанияның штаб-пәтері Белвью (Вашингтон) қаласында орналасқан. Оны 1996 жылы бұрынғы Microsoft-тың жұмысшылары Гейб Ньюэлл мен Майком Харрингтон құрған. Компания Steam ойындарды тарату платформасы мен Half-Life, Counter-Strike, Portal, Day of Defeat, Team Fortress, Left 4 Dead және Dota ойындарын жасаушы. Тарихы Microsoft-тағы көп жылық тәжірибеден кейін, Гейб Ньюэлл мен Майк Харрингтон 1996 жылы VALVE SOFTWARE фирмасының іргесін қалады. Құраушылар бұндай атаққа қол жеткізу үшін біршама көп уақыт жоғалтты. Олар өздерінің Quake лицензиясын сатып алғаннан кейін Quiver (Half-Life) ойынын құрастыруға кірісті. Бұл ойынның сценариін жазуға кәсіби жазушы-фантастик Марк Лэйдлоу шақырылған болатын. Алғаш рет бұл ойын 1997 жылы Е3 көрмесінде көрсетіліп, сол көрменің хиты болған еді. Ойынды 1997 жылы шығарғылары келгенімен бірақ ойын 1998 жылдың 31 қазанында ғана жарық көрді. Ойын өз шығарушыларына өте үлкен дәреже алып келді. Бұл ойын шыққаннан кейін Half-Life ары қарай ештеңе шығармады, ал олардың ойындарын Gearbox Software компаниясы дамытып отырды. Атағы шыққан ойынға біршама өзгертулер енгізілді: Half-Life: Oppasing Force, Half-Life: Blue Shift және және PS2-ға арналған версия — Half-LIfe: Decay. Содан басқа дамытушылықтың арқасында желіде ойналатын: Counter-Strike (CS), TFC, DMC секілді ойындар шыға бастады. Дереккөздер Сілтеме * [http://www.valvesoftware.com/ Ресми сайты]
Наполеон (торт)

Наполеон — бірнеше қабаттан тұратын, креммен қапталған торт. Атауы Бұл торт Франция мен Италияда - millefeuille(1000 қабат),АҚШ-ТА - Napoleon, Ұлыбританияда - vanilla silce немесе cream silce деп аталады. Нидерланд және Бельгия елдерінде Наполеонның өзіндік түрлері кездесетін, Tompoes, глазурьмен қапталған қатпарлы пироженое. Тарихы Шың мәнінде бұл торттың бірнеше нұсқаулары кездеседі. Ресейде бұл торттың атауы Мәскеуде болған 1912 жылы Наполеон Бонапарттың Ресейден қуылғанының 100жылдығымен байланысты . Осы тойға байланысты көптеген тағамдар мен сусындар пайда болды .Тағы да үшбұрыш пішінді қатпарлы креммен қапталған Наполеонның әйгілі бас киімін көре алатын торт туындысы шықты . Бұл пирожное "Наполеон " атауын алып , барлығының көңілінен шықты . Бірақ торттың пішіні өзгерсе де атауы осы күнге дейін бірқалыпты . Ал Наполеонның Веңгірлік нұсқауының да өзіндік ерекшелігі бар. Оны үстелге қойғанда, сол торттың сөзсіз тиянақты кубиктерге туралғаны байқалады.Қорытындылай келе, Наполеон Веңгірлік торт болып табылды. Ингредиенті қамыр: #300г сары май #2 жұмыртқа #150 мл су #1 cт.л. уксус 6% емесе 2 ст.л. лимон қышқылы #1/8 ч.л. тұз #600-650 г ұн. крем: #1 л сүт 2)400 г қант #2 ч.л. ваниль қанты #8 саруыз #100г ұн. дайындалуы: #Мұздай суға уксус қосып, араластыру #жұмыртқаны қасықпен былғау #Уксус қосылған суға тұз қосып, араластыру #Мұздай майды бөлшектеп бөлу #Ұнды арнайы ыдысқа салу #Май қосу #Май мен ұнды пышақпен ұнтақтау #Ұнның үстіне шұңқыр қылып, жұмыртқа қосылған уксусты құю #Қамыр жаю #Қамырды он-он екі бөлікке бөліп ,дөңгелету #Оларды арнайы пленкамен жауып, бір сағатқа тоңазытқышқа қою #Кейін сол әрбір шарикті пісіруге арналған қағазға жаю, илеу #Диаметрі 24-26см болатын дөңкелек кесу #Дөңгелекті шанышқымен кесіп,180градусқа пешке салу, (қалдығын қалдыру).7-10 мин пісіру #Крем дайындау.Сүтті қайнату #Саруызды қант және ванильді қантпен араластыру #Ұн қосып, араластыру #Ыстық сүт қосу #Қоспаны отқа қойып , пісіру #Мұздатылған коржикты арнайы пішінге салу #Үстіне мұздатылған кремді жағу #Үстіне тағы да коржик қойып, крем жағу (тап осылай бірнеше рет қайталау) #Коржиктен қалған қалдықты ұнтатып, дайын торттың үстіне себу # Дайын тортты тоңазытқышқа 6-8сағатқа қою тағамдар
Райымбек! Райымбек!

Райымбек! Райымбек! — Мұқағали Мақатаевтың поэмасы. Поэманың негізгі идеясы — XVIII ғасырдың басында жоңғарларға қарсы шапқан Райымбек батырдың ерлігін кейінгі жас ұрпаққа дәріптеу. Жастарға патриоттық сезім сыйлайтын туындыларды оқыту. Елін, жерін сүюге үйрету. Поэманың қысқа нұсқасы I бөлім Тыныш жатқан қазақ еліне жоңғарлар шабады. Сол уақытта елінің,жерінің қиын жағдайға түскенін Қабай жырау зарлана айтады. Бастарына қара бұлт төніп, батырларынан айырылған қазақ елінің ауыр жағдайы суреттеледі. Сол уақытта Қабай жырау өліктер арасынан кішкентай баланы тауып алады...... II бөлім Бала Райымбек ат жарысынан "Райымбек! Райымбек!" деп өз атын өзі ұрандап келеді. Баланың бұл қылығына ауыл ақсақалдары ашуланады. Райымбек өзіне Қабай жырауды қалқан тұтып, өз ойында түйіп жүрген сөздерін халыққа айтады. Оның осы айтқандарынан кейін әкесі Түке қайтыс болады. Райымбектің жасы 18-ге толады. "Қазақтарды жау шауып жатыр", деген хабарды естіген Райымбек жауға аттанбақ болады....... III бөлім Өзінің жауға аттанбақ тілегін биге айтады.Би оған қиын да қатыгез талап қояды.Би батырға Іледен өтсе, тілегі орындалатынын айтады. Бидің шартын орындап, Ілені кесіп өтеді. Халықтың ықыласына бөленіп, артына қол жинап, жауға шабады. Поэманың басты кейіпкері Поэманың басты кейіпкері - Райымбек Батыр. Райымбек Түкеұлы[1] (1705, қазіргі Алматы облысы — 1785, Алматы) — батыр, қолбасшы. Ұлы жүз Албан ішіндегі Алжан руының Сырымбет тармағынан. Атасы Хангелді батыр 18 ғ-дың 1-жартысында жоңғарларға қарсы күресте аты шығып, 1733 ж. Төле, Қодар билер, Сатай, Бөлек батырлармен бірге Ұлы жүз қазақтары атынан орыс патшайымы Анна Иоановнаға елші жіберген. Райымбек 17 жасында жоңғар басқыншыларына қарсы күресте ерлік көрсетіп, батыр атанды. Қалмақтың Бадам, Қорын, Ағанас, Секер, т.б. хан, ноян, батырларын жекпе-жекте жеңіп, Қаратау өңірі мен Жетісуды жаудан азат етуге басшылық жасағандардың бірі болған. Торайғыр және Сөгеті таулары аралығындағы “Ойрантөбе” деген жерде өткен шайқаста ерекше көзге түсті. 1733 ж. Бөлек батырмен бірге жоңғарға елші болып барған. Райымбектің ерекше еңбегін оның есімі Албан тайпасының ұранына айналғанынан да білуге болады. Көзі тірісінде “көріпкел”, “әулие” атанған. Ол Алматы алқабында Шілік, Жалаңаш өңірінде тоған қаздырып, су шығартып, егін ектірген. Дереккөздер Сілтемелер * [https://bilim-all.kz/olen/2205-Raiymbek-Raiymbek Райымбек! Райымбек!] Bilim-all.kz сайтында * [http://www.ped.kz/-%D0%BE-%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B-%D0%BF-%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/-%D0%B0%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82/%D0%BC-%D0%BC%D0%B0-%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0-%D1%8B-%D0%B1%D0%B0%D1%81-%D0%BA%D0%B5%D0%B9-%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80-%D0%BE.html М.Мақатаев поэмаларындағы бас кейіпкер образын жасау шеберлігі]
Меган Фокс

Меган Дениз Фокс (; 16 мамыр 1986, Оук-Ридж, Теннесси,Америкада туған) - америкалық актриса және фотомодель. "Трансформерлер" киносында Микаэлланды рөлен ойнағаннан кейін әйгілі болды. Бұрынғы жылдары Меган Дениз Фокс 16 мамырда 1986 жылда американың Теннесси штатында туған. Оның шежіресінде ирландтық және француздық ата-бабалар бар. Оның әкесі бақылаушы болды. Үш жасқа толған кезінде, оның ата -аналары ажырасты, бірақ оның анасы қайтадан тұрмысқа шықты. Мансап Бес жасынды Фокс биге және драмалық кружокта қатыса бастады. 1999 жылы америкалық би шоуда бірнеше жүлек алды. Ең бірінші рөле "Солнечные каникулы" киносында ойнаған. Меган қырсық әдемі қызды ойнады. Он алты жасқа толған кезінде онда резюме болды. Олардың қатарында Майкл Бэйдің «Плохие парни 2» фильміндегі эпизодтық рөл де болды. Бір жылдан кейін Фокс анасымен бірге Лос-Анджелес қаласына көшті. 2003–2004 жылдар аралығында «Улица Оушен», «За что тебя люблю», «Два с половиной человека» және «Помощь» фильмдері мен телехикаяларында эпизодтық рөлдерде ойнады. 2004 жылы Меган Фокс Голливудта Линдси Лоханмен бірге «Звезда сцены» фильмінде екінші пландағы рөлде жұмыс істеді, ал 2004–2006 жылдары «Королева экрана» телехикаясында Сидни Шановски рөлін сомдады.
Коко Роша

Коко Роша - Канаданың атақты супермоделі. Ол 1988 жылдың 10 қыркүйегінде Торонто қаласында туған. Оның ата-аналары авиалинияда жұмыс істейді. Анасы, Джуанита - стюардесса, ал әкесі Трэвор Хэйнс, - меңгеруші. Коконың әпкесі, Линдси, ағасы Грэг бар. 2010 жылы 9 мамырда Коко Роша досы дизайнер Джеймс Конранға тұрмысқа шықты. Ол 2004 жылы жұмыс істей бастады. Сол жылы ол "SUPREME" компаниясымен келісім шартқа отырды. Екі жылдан соң ол Amanda Mur және Jemma Ward модельдерімен мақаласында шықты. Содан соң ол әлемге танымал бола бастады. 2006 жылының қыркүйекінде ол итальян "VOGUE" журналында көрінді. Келесі аптада ол Нью-Йорктің сән аптасына қатысты. Ол көптеген дизайнерлардың сән көрсетілімінде шыққан. Олардың қатарында: Marc Jacobs, Anna Sui, Louis Vuitton, Stella McCartney, Jean-Paul Gaultier және тағы басқалары бар. 2007 жылда Коко Jean-Paul Gaultier дизайнердің көрсетілімін ирландық биімен ашқан. Бұл " Коконың сәті" болған. Коко көптеген журналдарда пайда болған. Мысалы: VOGUE, Harper's Bazaar, i-D, W, Flair, Numero және тағы басқа. Ол көптеген компаниялардың келбеті болған. Олардың арасында: Americana Manhasset, Balenciaga, Chanel, D&G, Dior, Dolce & Gabbana, Lanvin, The Gap, Tommy Hilfiger, Yves Saint Laurent и Rimmel. Коко 2000 жылдарының 30 ең жақсы модельдерінің бірі.
Sony xperia p

Sony xperia P Sony Xperia P- Sony компаниясының 2012 жылдын 27 ақпанында таныстырылған android смартфоны. Sony Xperia дизайны бойынша Sony Xperia S-ке ұқсайды. бір ерекшігі ол дисплейі. Sony Xperia P WhiteMagic дисплейі бар дүние жүзіндегі ең бірінші смартфон. Онда әдеттегі 3 субпиксилдің орнына 4 субпиксил қолданылыды. Сонын арқасында телефон көп энергияны қажет етпейді.Дисплейінін арқасында Sony xperia P ең жарық ұялы телефон болып тұр. 8 мегапикселдік камерасынын арқасында суреттер анық болып шыгады. Видеоны HD сапасында түсеруге болады. Xperia P-да 1 Ггц и 1 Гб ОЗУ жиелігімен 2 ядролық процессор орнатылган. Бұрынғыдай қосу батырмасы үстінде емес оң жағында.Үстінде тек құлаққапқа арнайы тесік бар.Сол жағында HDMI кабельге арналган арнайы тесік бар. Сипаттамасы Көлемі-59.5х120х10.5 Ауырлығы-120г. Экран типі-түрлі-тісті TFT, 16.78 млн түс, сенсорлық. Диагональ-4 дюйм Экранның автоматтық түрде бұрылуы-бар Өз жады-16 Гб Оперативтік жады-1 Гб
Жасын тағдыр жарқылы (кітап)

Жасын тағдыр жарқылы - 1987 жылы Жарылқап Бейсенбайұлының зерттеу нәтижесінде басылып шықты.Бұл кітапта Шоқан өмір сүрген , өсіп өнген , балалық шағын өткізген уақытынан бастап Қашғария саяхаты,өмірінің аяғына дейін анық жазылған. Жалпы кітап барысына тоқтала өтсек ,бірінші бөлімінде автор Шоқан Уәлиханов туралы көптеген мәлімет көздерінде жазылғандай Құсмұрын бекінісінде емес , әкесінің Күнтимес деген отауында дүниеге келгенін,ол жердің табиғатының кереметтілігін , жазда салқын самалды , қыста ық жерде орналасқандығын жаза өткен.Және бала Шоқанның Шоқан аталуы себебі тек әжесінің еркелетуінің мәнінде ғана емес , оның бала кезінен бастап ел аралап жүрген сал-серілер мен , дана кісілердің аңыз-әңгімелер мен ертегілерін аса мұқиат,шоқиып отырып тыңдайтын ерекшелігіне байланысты Шоқан деп аталды.