kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
TV5

TV5 Network, Inc. (әдетте TV5 ретінде белгілі; бұрын Associated Broadcasting Company немесе ABC ретінде белгілі) — Pштаб-пәтері Мандалуйонг қаласында орналасқан Филиппиндік телерадио желісі. Оның негізін 1960 жылы Чино Росес қойған. TV5 PLDT еншілес кәсіпорны MediaQuest Holdings, Inc.-ге тиесілі. Телеарналары Ағымдағы Ұлттық: * TV5 ** DWET-TV (Manila) ** DWTE-TV (Laoag) ** DZET-TV (Baguio) ** DYTE-TV (Bacolod) ** DYET-TV (Cebu) ** DXTE-TV (Cagayan de Oro) ** DXET-TV (Davao) ** DXER-TV (General Santos) ** DXGB-TV (Zamboanga) * One Sports ** DWNB-TV (Manila) ** DYAN-TV (Cebu) ** DXCO-TV (Cagayan de Oro) ** DXAN-TV (Davao) ** DXDE-TV (Zamboanga) * RPTV ** DZKB-TV (Manila) ** DZBS-TV (Baguio) ** DWKI-TV (Iriga) ** DYKB-TV (Bacolod) ** DYKC-TV (Cebu) ** DXWW-TV (Davao) ** DXXX-TV (Zamboanga) * One News * One PH * One Sports+ * NBA TV Philippines * PBA Rush * Sari-Sari Channel * BuKo * UAAP Varsity Channel Халықаралық: * Kapatid Channel * AksyonTV International Бұрынғы * 5 Plus * AksyonTV * Bloomberg TV Philippines * Colours * Hyper * One Screen * Weather Information Network Радиостанциялары * Radyo5 True FM ** DWFM 92.3 FM (Manila) ** DZYB 102.3 FM (Baguio) ** DYBC 102.3 FM (Bacolod) ** DYFM 101.9 FM (Cebu) ** DXRL 101.5 FM (Cagayan de Oro) ** DXFM 101.9 FM (Davao) ** DXOO 97.5 FM (General Santos) Сыртқы сілтемелер * [http://www.tv5.com.ph/ TV5] Дереккөздер
Гүлназ Жоланова

Гүлназ Жоланова (12 қараша 1993 жыл, Ақтау) — қазақстандық актриса, биші, жарнама моделі және тележүргізуші. «Қазақ Аруы-2014» ұлттық сән байқауының бас жүлдегері. «Махаббатым жүрегімде», «Қыздар» сериалдарының негізгі рөлін сомдады. «Қыздар» сериалындағы рөлі үшін «Жас актриса», «Үздік кейіпкер» номинацияларын иеленді және жиырмадан астам фильмдерде рөл сомдады, кино мен телевизияда жүреді. Байқауға ол өзінің туған қаласының атынан қатысты. Іс-шараға дайындық бір айдан астам уақытқа созылды. Байқаудағы жеңіс және «Шайн Продакшн» продюсерлік орталығындағы жұмыс оның кинодағы мансабын бастады. Актрисалығы Алғашқы дебютін Жоланова «Махаббат әрқашан менің жүрегімде» (2015–2016) мелодрамалық сериясында жасады. Кәмшат кейіпкерінің рөлін сомдағаны үшін ол белгілі болды. Оның әйгілі фильмдері қатарында осы шығармалар бар: * Маэстро (2015) — деректі өмірбаяндық драма. * Тараз (2016) — экшн-фильм. * Мәңгілік үміт (2017) — драмалық сериал. * Тұрақты уақыт (2018) — спорттық драма. * Uzilmes Umit (2018) — шағын сериал. * Лифт (2018) — драма. * Әкім (2019) — комедия. * Ессіз әйелдің күнделігі (2019) — комедия. * Шабдалы көшесі (2020) — комедиялық мелодрама. * Сәлем, мен Нұрлан Қоянбаев (2021) — сериал. Гүлназ Жоланова «Қазақша бизнес» (2016-2023) атты бірнеше фильмнен тұратын комедиялық медиафраншизадағы Айсұлу рөлі үшін де танымал. Сондай-ақ актрисаның қатысуымен Тимур Дулатовтың «Кем дегенде кинода» комедиясы (2022), «Сұлу мен Нұрдәулет» (2022) шағын сериалы, «Аула Ханшайымы» (2022 жылдан бастап), «Жорға. Бір бидің тарихы» (2021 жылдан бастап), онда Гүлназ рөлдерді ойнаған сериалдары бар. Гүлназ Жоланованың жанкүйерлері оны «Жаңа күн» және «Жексенбі» бағдарламаларында көре алады. Өз өмірі 2023 жылғы ақпанның ортасында актриса өзінің сырға салу рәсімінен суретін жария қылды. Рәсімге әнші Мадина Сәдуақасова да қатысқан. Жоланова жарының қоғамдық тұлға емес екенін айтты. Жұп бірлескен фотосуреттерін жарияламайды, Жоланова күйеуінің есімін құпия ұстайды. Жоланова кумирі ретінде америкалық тележүргізуші және актер Вуди Алленді көреді. Жоланова бұрын кино түсіру, режиссёр болу ниетін білдірген. Ол орыс, түрік, қазақ және ағылшын тілдерін меңгерген және ат шабу мен семсерлесумен айналысады. Дереккөздер
Аида Мұхтарқызы Арыстанова

Аида Мұхтарқызы Арыстанова (22 маусым 1990, , Қазақ КСР, КСРО) — жоғарғы санатты жалпы тәжірбиелік дәрігер, Anti-Age expert, нутрициолог, тамақтану саласының эксперті, Health coach, Халықаралық превентивті дәрігерлер ассоциясының мүшесі. Алматы қаласындағы ТОО “Dr.AidaMukhtarovna” - орталығының негізін қалаушы. Өмірбаяны * Б.К Мергенбаева гимназиясын үздікке аяқтаған. * Астана Медициналық Университетін - жалпы медицина факультетін тәмәмдаған. Интернатураны “ АО МУА “ үздік тамамдап, жалпы тәжірибелік дәрігер мамандығын игерген. * Мәскеу қаласындағы “Preventage” институтынан нутрициология факультетін тәмәмдаған * Мәскеу қаласындағы “Preventage” превентивті дәрігерлерді дайындайтын 2 жылдық факультетті тәмәмдаған * Калифорниядағы Натуропатия академиясын тәмәмдаған * Франциядағы “Anti -age ” 2 жылдық дәрігерлерді даярлайтын мектебін тәмәмдаған. * Сәулелі диагностика (рентгенология, КТ, МРТ,УДД, ядролық медицина) даярлықтан өткен Шығармашылығы: * 16 курстың авторы. * “Сенің - саулығың, Сенің -миллиондарың кітабының” авторы. Марапаттары * 🏆2021 ж - «лучшие женщины мира» * 🏆2022ж - «лучшие женщины Казахстана» номинацияларының иесі * 🏆2022 ж - ҮЗДІК НУТРИЦИОЛОГ номинациясының иегері * 🎖️2023 ж экономика саласын дамытуға қосқан үлесі үшін Аманат партиясынан алғыс хат және елдің денсаулығын нығайтып Жаңа Қазақстанды дамытуға қатысқан үлесі “Ел жанашыры” марапатымен марапатталды. * Бауыржан Момышұлының “Намыс”, “Батыр Шапағаты ” төс белгілерінің иегері * 🏆Денсаулық саласында қолдау көрсеткені үшін “Алтын жүрек” қоғамдық ұлттық сыйлық иегері * Еліне қосқан үлесі үшін Қазақстан 🇰🇿Республикасының президенті Қасым Жомарт Тоқаевтың Алғыс хатының иесі. * 🎖️2023 жыл Ел бірлігін нығайтып, Жаңа Қазақстанды дамытуға қосқан үлесі үшін “Алтын Адам “ номинациясымен марапатталған Жеке өмірі Тұрмыста Сілтемелер * [https://youtube.com/@doctor_aidamukhtarovna?si=JwSUNvp0PVY6yDxz Ютуб арнасы] * [https://www.instagram.com/doctor_aidamukhtarovna?igsheXVycmRhMTkxdmxr&utm_sourceqr Профилі]
Айнұр Нұрадинқызы Баймұратова

Айнұр Нұрадинқызы Баймұратова (3 наурыз 1989, , Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы) — Логопед-дефектолог, психолог. Білімі 1995-1999 ж.ж. Ғ.Ақтаев атындағы N6 қазақ орта мектебі. 1999-2004 ж.ж N42 қазақ орта мектебі. (Үздік бітірді). 2004-2008 ж.ж Ә.Молдағұлова атындағы гуманитарлық колледжінің “Бастауыш сынып мұғалімі және бастауыш сыныптарда ағылшын тілі мұғалімі” мамандығын тәмамдады. 2011-2014 ж.ж. С.Баишев атындағы университетінің “Педагогика және психология” мамандығын бітірді. 2017-2019 ж.ж. С.Баишев атындағы университетінің “Автоматтардыру және басқару” мамандығын бітірді. 2019-2020ж.ж. Орыс-Қазақ Халықаралық университетінде Заң ғылымының магистратурасын бітірді. Мансабы 2011-2017 ж.ж N44 “Тұлпар” МДҰ тәрбиеші қызметін атқарды. 2017жылы Ақтөбе өнеркәсіптік технологиялар және басқару колледжінде “Психолог” болып қызмет атқарды. 2019-2022 ж.ж. Ақтөбе өнеркәсіптік технологиялар және басқару колледжінде арнайы пән оқытушысы қызметіне ауыстырылды. 2022 жылдан бастап ЖШС “Ару” оңалту орталығын құрып, сол салада логопед-дефектолог, психолог жұмысын атқарып,еліміздегі ерекше балалармен жұмыс жасап, сәтті тәжірибе өткізіп, елімізге үлес қоса отырып және де жас мамандарды жұмысқа баулып, өз орталықтарын ашуға үлесімді тигізді. Марапаттары * 2022 жылы Ақтөбе облысының әкімінен Алғыс хат * 2022 жылы “Жыл үздігі-2022 жыл” байқауыга шатысып, “Үздік логопед-дефектолог” номиминациясының иегері * 2022 ж. Бауыржан Момышұлы атындағы “Батыр шапағаты” төсбелгісі * 2022ж Аманат партиясынан Алғыс хат * 2023 ж. “Ел жанашыры” төсбелгісі * 2023 ж. Бауыржан Момышұлы атындағы “Намыс” төсбелгісі * 2023 ж. Аманат партиясынан Алғыс хат * 2023 ж. “Жыл үздіктері” марапаттау шарасында “Алтын адам” номинациясымен марапатталды.
Ақкөл-Жайылма

Ақкөл-Жайылма — Павлодар облысындағы көне қала орны. Өлеңті өзені мен Шідерті өзені Ақкөлдің тұсында түйісіп, жайыла ағатын болғандықтан бұл жерді халық Ақкөл-Жайылма атап кеткен. Ғалымдар мұнда табылған зираттар мен төбелердің басым бөлігін оғыз-қыпшақ дәуіріне жатқызып отыр. Бұл мекен Шайбани ұлысының орталығы болғаны жайында деректер де бар. Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының «Қазақ шежіресінде» де Ақкөл-Жайылма жеріндегі ескерткіштер туралы айтылады: «Шідерті өзенінің аяғында Ақжар, Сасай деген ноғайлылардың егіншілікпен айналысып, қала тұрғызған, билік еткен, Бұқар, Қоқан хандары сияқты орда еткен жері екен. Өлеңтінің аяғында "Қараоба", "Сарыоба" деген екі төбе — Қарабай мен Сарыбай деген екі бай қоныстанған екен, бұл екеуі де қазақтың байлары. Сол Сарыбайдың жалғыз қызы Баянсұлудың туған жері — Баянаула тауы». Дереккөздер Сілтемелер * Ж. Артықбаев. [https://qazaqstan3d.kz/kz/place/view?id=316 Ақкөл-Жайылма — хандар мекені]
Гүлмира Түсіпбек

Гүлмира Түсіпбек (, , Қарағанды облысы, Қазақ КСР, КСРО) — іскер әйелдер қауымдастығының мүшесі, қаржы эксперті, «Копилочка», «Волшебное утро» жобасының авторы, 4 баланың анасы, Қарағанды қаласында жасөспірімдерге арналған “Kemel ZhaStar” академиясының негізін қалаушы. 2017 ж сертификатталған кәсіби бухгалтер, 2022 ж Қаржы бойынша сертификатталған сарапшысы. Марапаттары 2022 жылы Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні мерекесіне орай, Еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесі үшін “Алтын адам” номинациясымен және Бауыржан Момышұлының “Батыр шапағаты” медальімен марапатталды. 2023 ж экономика саласын дамытуға қосқан үлесі үшін Аманат партиясынан алғыс хат және Ел бірлігін нығайтып, Жаңа Қазақстанды дамытуға қосқан үлесі үшін “Ел жанашыры” медальімен марапатталды. Жеке өмірі Төрт перзенттің анасы
Айгерім Нұрадинқызы Нұрадинова

Айгерім Нұрадинқызы Нұрадинова (11 сәуір 1987, Ақтөбе, Ақтөбе облысы, Қазақ КСР, КСРО) — логопед-дефектолог, психолог. Білімі * 1993-2004ж.ж. Ғ.Ақтаев атындағы N6 қазақ орта мектепбін бітірген * 2004-2009ж.Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина академиясын бітірген * 2009-2012 ж.ж Қ.Жұбанов атындағы университетінің “Психогия”мамандығын бітірген * 2014-2018жж Қ.Жұбанов атындағы университетінің “Дефектология”мамандығын бітірген Мансабы 2012ж -2019ж Жаңаөзен қалалық перзентханасында Психолог болып жұмыс жасаған (штатты). 2012-2014ж Жаңаөзен медицина колледжінде мұғалім болып (штатсыз)жұмыс жасаған. 2020-2022ж Жаңазозен қаласының “Нейрон” емханасында реабилитация бөлімінде логопед-дефектолог қызметінде жұмыс жасаған. 2018-2020 ж.ж. жеке кәсібін дамытып, Жаңаөзен қаласында ерекше балаларға арнап жеке кабинетін ашқан. 2021 жылдан бастап алғашқы болып Жаңаөзен қаласынан “Логопедиялық орталығының” негізін құрып, сол салада логопед-дефектолог, психолог жұмысын атқарып,еліміздегі ерекше балалармен жұмыс жасап, сәтті тәжірибе өткізіп, елімізге үлес қоса отырып және де жас мамандарды жұмысқа баулып, өз орталықтарын ашуға үлесін тигізген. 2018 жылы Маңғыстау облысында өткізілген байқауынан “Психолог ана”наминациясын иеленген. Марапаттары * 2022 жылы “Жыл үздігі-2022 жыл” байқауына қатысып, “Үздік логопед-дефектолог” номиминациясын иеленген * 2022ж “Алтын адам”номинациясы. * 2022 ж. Бауыржан Момышұлы атындағы “Батыр шапағаты” төсбелгісі. * 2022ж Аманат партиясынан Алғыс хат. * 2023 ж. “Ел жанашыры” төсбелгісі. * 2023 ж. Бауыржан Момышұлы атындағы “Намыс” төсбелгісі. * 2023 ж. Аманат партиясынан Алғыс хат. * 2023 ж. “Жыл үздіктері” марапаттау шарасында “Алтын жүрек” номинациясымен марапатталған.
Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені

Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені — мемлекет басшысы Қ.К. Тоқаевтың қызметін ақпараттық жағынан қамтамасыз ететін арнаулы медиа-ресурс. Телерадиокешен медиа активтеріне ел аумағында тәулік бойы хабар тарататын «Jibek Joly» телеарнасы, халықаралық кеңістікке тарайтын «Silk Way», «Silk Way Cinema», «Silk Way Prime» телеарналары, «Jibek Joly» радиосы, «Kazinform» халықаралық ақпарат агенттігі және Деректі фильмдер орталығы кіреді. Тарихы Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешені алғаш рет 1995 жылы 17 сәуірде «Қазақстан Республикасы Президентінің Баспасөз Қызметінің Телерадиокешені» деген атаумен құрылған. 1996 жылы 29 желтоқсанда телерадиокешенді Президенттің Баспасөз Қызметінен бөліп шығару туралы шешім қабылданып, «Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешені» мемлекеттік мекемесі құрылды. Телерадиокешеннің меншік иесі Президенттің Іс Басқармасы болды. 1999 жылы «Қазақстан Республикасы Президентiнiң телерадиокешенi» мемлекеттік мекемесі жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын «Қазақстан Республикасы Президентiнiң телерадиокешенi» коммерциялық емес жабық акционерлiк қоғамы болып қайта ұйымдастырылды. ҚР Президенті Іс басқарушысының 2005 жылдың 11 ақпандағы №06/20 бұйрығына сай «ҚР Президентінің ТРК» КЕЖАҚ-ынан «ҚР Президентінің ТРК» КЕАҚ-ы болып қайта аталды. 2022 жылы «ҚазАқпарат» халықаралық ақпарат агенттігі, «Qazaq TV» халықаралық спутниктік телеарнасы және Kaztube ұлттық видео-хостингі ҚР Президентінің Телерадиокешені құрамына берілді. 2023 жылы «Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені» коммерциялық емес акционерлік қоғамы «Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны болып қайта құрылды. 2022 жылы «Qazaq TV» халықаралық телеарнасы ребрендинг жасап, Қазақстаннның ішіне тарайтын «Jibek Joly» және халықаралық кеңістікке тарайтын «Silk Way» телеарналары болып екіге бөлінді. 2023 жылы медиахолдинг жанынан «Silk Way Cinema», 2025 жылы «Silk Way Prime» телеарналары ашылды. 2025 жылы бұрынғы «Астана» радиосының жиілігінде «Jibek Joly» радиосы ашылды. Қызметтері # Бейне-аудио, кино және фотоқұжаттар жасап, жинап, өңдеу, сондай-ақ, оларды қалыпқа келтіріп, жүйелеп отыру # Қазақстан Республикасы Президентінің жеке Мұрағатына арнап бейне-аудио, кино және фотоқұжаттар жасау # Бейнефильмдер мен телебағдарламалар өндірісін жасау және тарату # Кинофестифальдар, форумдар, концерттер, конференциялар, байқаулар ұйымдастырып, өткізу # Журналдар, газеттер, буклеттер және өзге де баспа өнімдерін шығару # Ақпараттық және жарнамалық қызметтер көрсету # Өзінің құрылу мақсатына кері келмейтін өзге де қызмет түрлерін көрсету Басшылары Дереккөздер
Тирган

Тирган (, Тирган) — жыл сайын Тирган айының 13-інде (2, 3 немесе 4 шілдеде) атап өтілетін ирандық жаз ортасы мерекесі. Ол су шашу, би билеу, өлең оқу және шпинат сорпасы мен шалбар сияқты дәстүрлі тағамдарды ұсыну арқылы тойланады. Он күн киіп, суға ағызатын білекке кемпірқосақ жолақ байлау салты да балаларды қуанышқа бөледі. Қарау Тирган — Иранның әртүрлі аймақтарында, соның ішінде Мазендеранда, Хорасанда және Эракта әлі де тойланатын ежелгі ирандық дәстүр. Мұны Гардизи, Бируни және Масуди сияқты тарихшылар, сондай-ақ Сефевидтер дәуіріндегі еуропалық саяхатшылар кеңінен растайды. Мереке аспанда күн күркіреп, найзағай ойнап, қажет жаңбырды шақыру үшін пайда болған бас періште Тиштреяға арналған. Аңыз бойынша Араш садақшы Иран мен Тұран елдерінің басшылары арасындағы жер дауын шешу үшін сайланған адам. Тирдің 13-ші күні Араш жебесінен айырылып, жебе түскен жер екі патшалықтың шекарасын белгілейтін болды. Тұран жаңбырдың аздығынан зардап шекті, ал Иран шекараның реттелуіне қуанды, кейін екі елге жаңбыр жауып, олардың арасында тыныштық орнады. Бируни хронологиясында «Құдайдың бұйрығымен жел Руян тауларының жебесін жұлып алып, Ферғана мен Тапурия арасындағы Хорасанның шеткі шекарасын жылжытты» делінген. Гардизи «Араштың жебесі Ферғана мен Бактрия арасындағы аймаққа түсті» деп атап өтсе де, осындай сипаттама берген. Тағы қараңыз * Тирган фестивалі * Жазғы күн тоқырауы Дереккөздер
Гершель (телескоп)

Гершель — инфрақызыл спектрінде 2009—2013 жылдары істеген ғарыш обсерваториясы. Ұлыбритания астрономдары Уильям Гершель мен оның қарындасы Каролина Гершель құрметіне орай аталған. Уильям инфрақызыл спектрін алғаш зерттеген ғалым болған. 2021 жылы Джеймс Уэбб обсерваториясы ұшырылғанға дейін ең үлкен инфрақызыл ғарыш телескобы болып саналды. Аппарат Жер орбитасы бойымен, бірақ Жерден 1,5 млн шақырым қашықтықта қозғалып жүрген. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.nasa.gov/herschel/ Гершель миссиясы] НАСА сайтында
Петрона Каматир

Петрона Каматир — Византия шенеунігі және император Феофил (шамамен 829-842) кезіндегі әскери инженер, Херсон тақырыбының (Климаты) бірінші византиялық стратегі. Танымал өмірбаяндық деректер Петрона — 9 ғасырдағы Византия шенеунігі, Каматирдің ұлы. Шамамен 833 жылы (немесе басқа деректер бойынша 839 жылы) ол spatharokandidatos дәрежесінде қызмет етті және Феофил Цимлянск су қоймасының түбіндегі қазіргі Дон өзенінің жанындағы Саркел бекінісінің құрылысын басқару үшін Хазар қағанатына жіберілді. Ол одақтас болған хазарлардың астанасы Византия болуға тиіс. Петрона және оның отряды әскери кемелермен Таврикалық Херсонес келді, ал ол жерден жүк кемелерімен Танаис сағасындағы Меотидадан (Азов теңізі) өтіп, өзен бойымен құрылыс алаңына көтерілді. Тас жетіспейтін византиялықтар ұсақ раковиналардан әк жағып, күйдірілген саздан кірпіш жасап, 834 жылы бекініс тұрғызды. Қайтып оралған соң Петронас императорға Қырымға және Византия бақылауынан босатылған қаласына көбірек көңіл бөлуге кеңес берді. Жауап ретінде Феофил оған Херсонестегі «протоспафарий» және «стратег » атақтарын берді, осылайша аттас тақырыптың негізін қалады. Ол сондай-ақ genikos logothetes лауазымын атқарған болуы мүмкін, ол туралы ақпарат Херсонестегі қазба жұмыстары кезінде табылған мөрге негізделген. Бұрын Херсонес өзін-өзі басқаруға ие болды және бұл қаланың басында протевон дәрежесі бар қала мэрі болды. Дереккөздер Әдебиеттер * * * Византийский словарь: в 2 т. / [сост. общ. ред. К. А. Филатова] [http://www.hrono.ru/biograf/bio_p/petrona.php 1] Архивная копия от 3 июня 2019 на Wayback Machine. СПб.: Амфора. ТИД Амфора: РХГА: Издательство Олега Абышко, 2011, т. 2, с. 195.
Электронды кітапхана

сканері — электронды кітапхананы толықтырудағы маңызды құрал]] Электронды кітапхана — сандық пішімге көшірілген мәтіндерді сақтау үшін жасалған сайт. Кәдімгі кітапханалардағыдай мұндай сайттар жалпы, әдеби, техникалық және т.б. болып бөлінуі мүмкін. Электронды кітапхана қызметін географиялық және уақыт факторларына қарамай пайдалануға болады. Сондай-ақ әр сөз, әр сөз тіркесі, әр сан бойынша іздеу функциясы да оқырман үшін өте тиімді. Мысалдары Гутенберг жобасы алғашқы электронды кітапхана болып есептелінеді. Жоба 1971 жылы істей бастады, ал сайты 1990-шы жылдары пайда болды. Google 2002 жылы кітаптарды сканерлеу және серверлерде сақтау жобасын бастады. Бұның нәтижесі ретінде 2004 жылы Google Books қызметі істей бастады. Уикиқайнар қызметі 2003 жылдан бері істейді. Бұл — әрдайым толықтырылып отыратын, барлық тілдерде қолжетімді болып келетін мәтіндер қоры. Сақтау пішімдері Оқырманға ұсынылатын файлдардың пішімдері бойынша электронды кітапханалар негізгі екі түрге бөлінеді: онлайн оқуға болатын және жүктеп алуға арналған. Онлайн оқуға болатын мәтіндер негізімен HTML түрде беріледі. Сондай-ақ TXT, DjVu және басқалар бар. Жүктеу үшін көбінесе Rtf, Doc, сондай-ақ ePub, FB пішімдері қолданылады. Кейбір телекоммуникациялық корпорациялардың өз файл пішімдері болады, Amazon.com-дағы azw, Sony-дегі BBeB. PDF бұрын көбінесе жүктеуге арналған файлдар үшін қолданылатын, жаңа нұсқалары онлайн оқуға да бейімделген. Тағы қараңыз * Мәтіндік файл * Электронды кітап (құжат) Дереккөздер
Киевтік Мадонна

Киевтік Мадонна — 2022 жылдың ақпанында Ресейдің Украинаға басып кіруінің алғашқы күндерінде түсірілген Киев метросында паналаған әйелдің бала емізіп тұрған суреті. Венгрлік журналист Андраш Фёльдес түсірген бұл сурет интернетте танымал болды. Бұл гуманитарлық дағдарыстың да, әділетсіз соғыстың да көрінісіне айналды. Украиналық суретші Марина Соломеникова Италияның Муньяно-ди-Наполи қаласындағы католиктік шіркеуде көрсетілген иконаның шабытына айналған, қарсылық пен үміттің көркем символына айналған суретке негізделген портретті салды. Тарихы 2022 жылдың 25 ақпанында Ресей Украинаға жаппай басып кіруді бастаған күннің ертеңіне 27 жастағы Тетьяна Близняк күйеуі және үш айлық қызы Маричкамен Киев метросының туннельдерін паналаған. Близняк пен оның отбасы 26 ақпанда эвакуациялануы тиіс болғанымен, ұрыс салдарынан өздері паналаған туннельден шыға алмаған. Близняк қызын емізген кезде бұл венгр журналисі Андраш Фёльдестің назарын аударып, оны өздігінен түсіріп алған. Бұл сурет желіге тарап, тіпті Ватиканның ресми сайтында да бөлісті. Оны көргендердің қатарында днепрлік украиндық суретші Марина Соломенникова да болды. Ол нәрестені емізіп жатқан Мэридің портретін жасау үшін шабыт ретінде әйелдің иконалық бейнесін пайдаланды. Суретте украиндық әйелдің бас киімі Марияның жамылғысы ретінде қолданылған, ал оның басы метро картасының алдында бейнеленген. 2020 жылдың 5 наурызында суретші портретті интернетте орналастырды. Иезуит діни қызметкері Вячеслав Окунның өтініші бойынша «Метродағы Мадонна» портретінің кенеп көшірмесі діни қызметкер қызмет ететін жерде сақтау үшін Италияға жіберілді. Қасиетті бейсенбіде Неаполь архиепископы суретті ғибадат нысаны ретінде қасиетті етті. Белгіше Муняно-ди-Наполи коммунасында орналасқан «Киев Мадоннасы» лақап атымен аталатын Исаның Қасиетті Жүрек шіркеуінде көрсетілді. Белгішені Рим Папасы Франциск 2022 жылдың 25 наурызында қасиетті етті. Тетьяна Близняк кейін Львовты паналады. Маңыздылығы Бейне гуманитарлық дағдарыс пен әділетсіз соғыстың суреті, украиндықтардың үміті мен үнсіз қарсылығының символына айналды. Киев тегі украин тарихындағы және ұлттық болмысындағы рөлімен де ерекшеленеді. Кеңес Одағы кезінде белгіше украин ұлтшылдығы мен кеңестік үстемдікке қарсылық белгісі ретінде пайдаланылды. Бүгінгі күні ол мәдени қазына және украиндық бірегейлік пен мұраның символы болып саналады. Дереккөздер
Батярство

Батярство — XIX ғасырдың ортасынан XX ғасырдың ортасына дейін өмір сүрген Львов субмәдениеті. Субмәдениеттің атауы венгр тіліндегі betyár сөзімен берілген, «қарақшы», «шытырман» дегенді білдіреді және иран тілдерінен шыққан. Львовта батяр - әртүрлі әрекеттерге және қауіпті әзілдерге қабілетті батыл. Батырлардың көпшілігі таверналар мен «садочки» - әртүрлі ойын-сауық үшін плебейлік ауызсу орындарында жиналатын қала маңындағы тұрғындар болды.), которые собирались в кабаках и «садочках» — плебейских питейных заведениях для различных забав 1933 жылы Львовта «Көңілді Львов толқыны» радиобағдарламасы Тонко және Щепчо жүргізушілерімен бірге пайда болды, соның арқасында Польшаның басқа аймақтары батярлық субмәдениетпен көбірек таныс болды. Батярлардың әнұраны композитор Хенрик Варстың Эмануэль Шляхтердің «Тек Львовта» сөзіне жазылған әні болып саналды, ол кейіннен қаланың бейресми әнұранына айналды. Батиаризм негізінен поляктар арасында кең тараған, мұны тек поляк батырларының Львов фольклоры дәлелдейді. Львов қалалық кеңесінің қаулысымен 2008 жылдың 1 мамырынан бастап қалада жыл сайынғы Батярлар күні енгізілді. Дереккөздер
Чарлимен саяхаттау

«Чарлимен саяхаттау» — Джон Стейнбектің жолжазба туындысы, 1962 жылы жарияланды. Американы шарлау барысында жазған шығармада автор өз ойларын қасындағы Чарли атты пуделімен сұхбаттары арқылы жеткізеді. Стейнбек өзіне «Бүгінгі америкалықтардың тіршілігі қандай?» деген сұраққа жауап табу мақсатын қойған еді. Кітап Стейнбекке Нобель сыйлығы берілгенге дейін шыққан. Сосын бірнеше айдың ішінде шығарма New York Times газетінің бестселлерлер тізімінде көш бастады. Бұл саяхатқа жазушы арнайы шанақ орнатылған көлікпен барады. Көлікке Росинант деп ат қояды, бұл Дон Кихоттың сәйгүлігі еді. Жалпы мөлшерде Стейнбек 75 күннің ішінде 10 мыңға жуық миляны артта қалдырды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://en.wikibooks.org/wiki/Travels_With_Charley:_In_Search_of_America Travels With Charley: In Search of America]
Ловро Цвек

Ловро Цвек (; 6 шілде 1995 жыл, Вараждин) — хорватиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Жүлделері ; «Заря» * Украина чемпионатының қола жүлдегері: 2020/21. * Украина кубогының финалисі: 2020/21 Дереккөздер
Халчаян

Халчаян — б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасынан өмір сүрген көне қала және 3 ғасырдың соңына дейін Өзбекстан Республикасы Сұрқандария облысы Денау ауданы аумағында. Археология Халчаян қирандылары Сұрқандария облысы Денау ауданы аумағында, Сұрқандария өзенінің аңғарында, Әмудария өзенінің саласы, ежелгі Оксус орналасқан. Мұндағы қазба жұмыстары 1959-1963 жылдары Г. А. Пугаченкованың басшылығымен жүргізілді. Бұл жұмыстардың барысында ормен қоршалған бекініс қабырғасының қалдықтарын, қала тұрғындарының үйлері мен сауда аудандарын табуға болады. Сәулет стилі эллиндік дәстүр мен жергілікті, бактриялық сәулетінен симбиоздың бір түрі болып табылады. Ерте кезеңдегі (б.з.д. 1 ғ.) ашық Кушан сарайында реалистік сипатта жасалған фрескалар және саз балшық, кескіндеме мүсіндері сақталған. Кушан тарихының басындағы сарай өмірін бейнелейтін қабырға суреттері – патшалардың салтанатты мінулері, сарай қабылдаулары, қарулы атты әскерлердің тарихи маңызы зор. Патшаның, оның отбасы мен сарай дворяндарының шынайы орындалған портреттері де ерекше. Сондай-ақ музыканттар, маскарадшылар және әзілкештермен бірге халықтық мерекелер мен діни рәсімдердің боялған бейнелері табылды. Халчаянның қазбалары кезінде көптеген бірегей археологиялық олжалар табылды: терракоталық мүсіндер, керамикалық ыдыс-аяқ, монеталар, ежелгі тұрғындардың тұрмыстық заттары. Халчаянда қалған күріштің жасы қазіргі уақытқа дейін 1714–1756 жылдар. Галерея * [https://web.archive.org/web/20050405005559/http://grifterrec.com/coins/kushan/heraios.html Халчаяннан табылған заттардан] Дереккөздер Әдебиеттер * Пугаченкова Г. А. Халчаян. Солтүстік Бактрияның көркем мәдениеті мәселесі туралы, Ташкент (1966) * Пугаченкова Г. А. Халчаян мүсіні, Мәскеу (1971)
Грант Гастин

Томас Грант Гастин (; 1990 жылдың 14 қаңтары, Норфолк, Вирджиния) — американдық актер және әнші, «Флэш» телехикаясындағы Бари Аллен рөлімен және басқа Арроуверс жобаларында (2013–2023), сонымен қатар «Хор» сериалындағы (2011-2013) Себастьян Смит рөлімен танылған. Өмірбаяны Жасөспірім кезі Грант Гастин АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Норфолк қаласында Тина Хени мен Том Гастиннің отбасында дүниеге келген. Оның Тайлер есімді ағасы және Грейси атты әпкесі бар. Ол Норфолктағы Гранби орта мектебін бітіріп, Губернаторлық өнер мектебінде және Элон университетінде оқыды. Ол үнемі жергілікті театр-студия қойылымдарына қатысып, 2010 жылы Бэйби Джон рөліндегі Вест сайд тарихы Бродвей мюзиклінің ұлттық гастрольіне қосылды. Мансап Гастин телевизиядағы дебютін 2006 жылы «Обессия» мистикалық антологиясының эпизодтарының бірінде жасағанымен, атақ тек 5 жылдан кейін, Фокс арнасының «Хор» сериалында ашық гей, солист Себастьян Смайт рөлін сомдағаннан кейін ғана келді. 2012 жылы ол полицияның процедуралық драмасы «CSI: Қылмыс орны Майами» фильмінде бір-бірінен бала күнде ажырап кеткен егізді сомдады. Ал 2013 жылы ол «90210: Жаңа буын» жасөспірімдер драмасының соңғы маусымында қайталанатын рөлді сомдады. Гастиннің алғашқы толық метражды фильмі «Ана қорқынышы» болды, ал оның үлкен экранға арналған алғашқы жұмысы «Бірігу» драмасы болды. Жеке өмір 2016 жылдың қаңтарында Гастин физиотерапевт Андреа «ЛА» Томамен (1988 жылы туған) кездесе бастады. Олар 2017 жылдың сәуірінде үйленетінін жариялады және 2018 жылдың 15 желтоқсанында үйленді. 2021 жылдың ақпан айында ерлі-зайыптылар бала күтіп жүргендерін жариялады. 2021 жылдың тамыз айында ерлі-зайыптылар Джунипер Грейс Луиза Гастин атты қызды дүниеге әкелді. 2024 жылдың 4 наурызында олар екінші баласын күтіп жатқанын хабарлады. Фильмография Кино және теледидар Телесериал Фильм Театр Марапаттар мен номинациялар Дереккөздер
Режиналду

Режиналду Лопес де Жесус (; 22 ақпан 1993, Сальвадор) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Жүлделері ; «Агуа Санта» * Паулиста лигасында 2-орын: 2023 ; «Жувентуде» * В сериясында 2-орын: 2023 Дереккөздер
Максим Созонтович Березовский

Максим Созонтович Березовский (; 16 [[27 қазан|[27] қазан]] 1745, басқа деректер бойынша — 1741 — 22 наурыз [2 сәуір] 1777, Санкт-Петербург, Ресей империясы) — Италияда жұмыс істеген орыс сазгері. Д. С. Бортнянскиймен бірге орыс хор концертінің классикалық түрін жасаушы болып саналады. Өмірбаяны XVIII ғасырдан бүгінгі күнге дейін Березовскийдің аты бар 6 түпнұсқа мұрағат құжаты ғана сақталған. Оның музыкалық қолтаңбаларынан (скрипка сонатасынан және Болоньяда жазылған емтихан антифонынан басқа) ештеңе сақталмаған. Осыған байланысты, Березовскийдің өміріндегі көптеген маңызды кезеңдер даулы болып табылады және композитордың шығармашылық жолын тек жеке ғана емес, сонымен қатар маңызды сәттерде көрсету «белгілі бір ықтималдық дәрежесі бар гипотеза» болып табылады. Қабылдау Березовскийдің өмірбаянындағы фактілерді (оның ішінде аты аңызға айналған) режиссер Андрей Тарковский өзінің «Ностальгия» (1983) фильмінің сценарийінде пайдаланды. Дереккөздер
Қоғамдық денсаулықты сақтау

Қоғамдық денсаулық — қоғамның, ұйымдардың, қауымдастықтардың және жеке тұлғалардың ұйымдасқан күш-жігері мен саналы таңдауы арқылы аурудың алдын алу, өмірді ұзарту және денсаулықты нығайту туралы ғылым мен өнер. Халық денсаулығының детерминанттары мен оған төнетін қауіп-қатерлерді талдау, халық денсаулығының негізі болып табылады. Қоғам кішігірім, бірнеше адамнан құралған немесе ауыл типтес я, қала сияқты үлкен болуы мүмкін; пандемия жағдайында ол бірнеше континенттерді қамтуы мүмкін. Денсаулық тұжырымдамасы физикалық, психологиялық және әлеуметтік салауаттылықты ескереді. Қоғамдық денсаулық сақтау — бұл пәнаралық сала. Мысалы, эпидемиология, биостатистика, әлеуметтік ғылымдар және денсаулық сақтау қызметтерін басқару барлығы өзекті. Басқа маңызды қосалқы өрістерге қоршаған орта денсаулығы, қоғам денсаулығы, мінез-құлық денсаулығы, денсаулық сақтау экономикасы, мемлекеттік саясат, психикалық денсаулық, денсаулық туралы білім, денсаулық саясаты, еңбек қауіпсіздігі, мүгедектік, ауыз қуысының денсаулығы, денсаулықтағы гендерлік мәселелер, жыныстық және репродуктивті денсаулық салалары жатады. Қоғамдық денсаулық сақтау алғашқы медициналық-санитарлық көмекпен, екінші және үшінші сатыдағы медициналық жедел жәрдеммен бірге, елдің жалпы денсаулық сақтау жүйесінің құрамдас бөлігі болып табылады. Қоғамдық денсаулық жағдайларды және денсаулық көрсеткіштерін қадағалау қызметі салауатты мінез-құлықты насихаттау арқылы жүзеге асырылады. Қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы ортақ бастамаларға гигиеналық іс-шаралар, емшек сүтімен емізуді насихаттау, егулерді жеткізу, желдету, үйде және сыртта ауа сапасын жақсарту, суицидтің алдын алу, темекі шегуді тоқтату, семіздікпен күресу, денсаулық сақтаудың қолжетімділігін арттыру, т.б. алдын алу шараларын қамтиды. Дамыған елдер мен дамушы елдер арасында денсаулық сақтау және қоғамдық денсаулық сақтау бастамаларында қолжетімділікте айтарлықтай алшақтық бар. Дамушы елдерде денсаулық сақтау инфрақұрылымы әлі де қалыптасып келеді. Медициналық көмек пен аурудың алдын алудың қарапайым деңгейін қамтамасыз ету үшін оқытылатын медицина қызметкерлерінің, денсаулық сақтау саласы кадрларының жеткіліксіз болуы мүмкін. Үкіметтің денсаулық сақтау саласындағы саясатты дұрыс жүргізбеуінің салдарынан, дамушы елдердегі қоғамдық денсаулықтың өзекті мәселесіне ана мен бала денсаулығының күрт төмендеп кеткендігін аңғартады. Қоғамдық денсаулық сақтау шараларының мақсаты — дімкәс аурулардың, жарақаттардың, мүгедектердің денсаулық жағдайларын алдын алу және жеңілдету болып табылады. Жалпы мақсат – халықтың денсаулығын жақсарту және өмір сүру ұзақтығын арттыру. Дереккөздер:
Өмір сүру ұзақтығы

Адамның күтілетін өмір сүру ұзақтығы — белгілі бір жаста өмірінің қалған орташа жылдарын бағалаудың статистикалық көрсеткіші болып табылады. Өмір сүру ұзақтығы, ұзақ өмір сүру және максималды өмір сүру ұзақтығы егіз ұғымдар емес. Ұзақ өмір сүру дегеніміз – популяцияның кейбір мүшелерінің салыстырмалы түрде ұзақ өмір сүру ұзақтығын білдіреді. Максималды өмір сүру ұзақтығы – қандай да бір тұлғаның ең ұзақ өмір сүру өлшемі яғни қайтыс болатын жасы. Математикалық тұрғыдан алғанда, өмір сүру ұзақтығы – бұл белгілі бір өліммен белгілі бір жаста қалған өмірдің орташа саны болып табылады. Өмір сүру ұзақтығы орташа болғандықтан, белгілі бір адам күтілетін өмір сүруге дейін немесе одан көп жылдар бұрын қайтыс болуы мүмкін. Өмір сүру ұзақтығы өсімдіктер немесе жануарлар экологиясында және өмірлік кестелерде (актуарлық кестелер ретінде де белгілі) қолданылады. Өмір сүру ұзақтығы ұғымы өндірілген объектілер контекстінде де қолданылуы мүмкін. Адамның үлгілері (максималды өмір сүру ұзақтығы) Дүние жүзінде расталып, дәйектелген ең ұзақ өмір сүру ұзақтығы 1875 жылдың 21 ақпаны мен 1997 жылдың 4 тамызы аралығында 122 жыл 164 күн өмір сүрген француз әйелі Жанна Кальментке телінеді. Биологтар Брайан Г.Хьюз және Зигфрид Хекими зерттеулеріне сәйкес, адамның өмір сүру ұзақтығын шектеуге ешқандай дәлел жоқ. Алайда, бұл зерттеудегі қателіктердің сипатына байланысты бұл көзқарасқа күмән келтірілді [9]. Жүз жастан асқан адамдардың өмір сүру ұзақтығы туралы жазбаларда көптеген салғырт қателіктер кетіп жатады. Мәселен, өмір сүру ұзақтығы бойынша алдыңғы әлемдік рекордшы Кэрри К.Уайттың ғұмыр жасы жиырма жылдан астам уақыттан кейін табылған құжаттағы қате болып шықты. Дереккөздер:
Перинаталдық өлім

Перинаталдық өлім — жіті ұрықтың немесе жаңа туған нәрестенің өлімі болып табылады және перинаталдық өлім көрсеткішін есептеу үшін негіз болып табылады. Перинаталдық «туылғанға дейін бірнеше апта бұрын басталатын кезеңге, соның ішінде босануға және туылғаннан кейінгі бірнеше аптаға қатысты» дегенді білдіреді. Перинаталдық өлімнің нақты анықтамасында айырмашылықтар бар, әсіресе ерте құрсақішілік және кеш неонаталдық өлім көрсеткіштерінде. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы перинаталдық өлімге мынадай анықтама береді: «1000 туылған бала санына өмірінің бірінші аптасындағы өлі туылулар саны, перинаталдық кезең жүктіліктің 22 аптасының аяғында (жүктіліктің 154-күні) басталып, туылған соң жеті күннен соң аяқталады», дегенмен бұдан басқа да анықтамалар қолданылады. Себептері Мерзімінен бұрын босану перинаталдық өлімнің ең көп тараған себебі болып табылады, бұл неонаталдық өлімнің 30 пайызын құрайды. Нәрестелердің респираторлық дистресс синдромы, өз кезегінде шала туылған нәрестелер өлімінің негізгі себебі болып табылады және жаңа туған нәрестелердің шамамен 1%-ы зардап шегеді. Туа біткен ақаулар неонатальды өлімнің шамамен 21 пайызын құрайды . Дереккөздер:
Анар сорпасы

Анар сорпасы (, аш-е анар; , ; мазенд. اسپاش انار او, aspāsh enār oo; , shorbat rumman) — анар шырыны мен дәнінен, сары бұршақтан, жалбыз жапырақтарынан, дәмдеуіштерден және басқа ингредиенттерден дайындалған ирандық тағам. Ол парсы тілінен аударғанда «қою көже» деген мағынаны білдіретін ашаның алуан түрі болып саналады. Тағы қараңыз * Сорпалар тізімі Дереккөздер Сілтемелер * [http://habeasbrulee.com/2006/12/08/persian-pomegranate-soup-ash-e-anar/ Аш-е анар рецепті]
Наталья Николаевна Годунова

Наталья Николаевна Годунова (24 мамыр 1972 жыл, Орал) — қазақстандық саясаткер, 2018–2024 жылдары Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті мен Жоғары аудиторлық палата Төрайымы. 2024 жылдан бастап «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы» АҚ тәуелсіз директоры. Білімі Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтын (экономист мамандығы бойынша), Ресей Федерациясы Үкіметінің жанындағы Қаржы академиясын бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты. Мансабы Еңбек жолын 1993 жылы «Орал» агроөнеркәсіпбанкте» экономист болып бастаған. 1997–2005 жылдары Батыс Қазақстан аумақтық мемлекеттік мүлікті және активтерді басқару комитетінің жетекші маманы, бөлім бастығы, Батыс Қазақстан облысы әкімі аппаратының бөлім меңгерушісі, Батыс Қазақстан облысы Экономика және бюджеттік жоспарлау департаментінің директоры болып жұмыс істеген. 2005–2006 жылдары — Қазақстанның Ресейдегі Сауда өкілідігінде кеңесші-экономист. 2006–2009 жылдары Маңғыстау облысы әкімінің кеңесшісі қызметін атқарған. 2009–2011 жылдары — Қазақстанның Ресейдегі Сауда өкілдігінің консультанты, орынбасары, міндетін атқарушы. 2012–2013 жылдары — Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі орынбасарының кеңесшісі. 2013–2015 жылдары Қызылорда облысы әкімінің орынбасары қызметін атқарды, экономика, қаржы және жұмыспен қамту мәселелеріне жетекшілік етті. 2015–2017 жылдары — Нұр Отан партиясының хатшысы, «Нұр Отан» партиясының Саяси кеңесі бюросының мүшесі. 2017 жылғы желтоқсаннан бастап — Орталық сайлау комиссиясының мүшесі. 2018 жылғы ақпаннан бастап — Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрайымы. Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 28 қарашадағы №9 Жарлығымен Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының Төрайымы болып тағайындалды. 2024 жылғы 1 сәуірде лауазымынан босатылды. 2024 жылғы 4 сәуірде Самұрық-Қазына шешімімен «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы» АҚ тәуелсіз директоры болып сайланды. Марапаттары Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен (2008), Құрмет (2016), Парасат (2021) ордендерімен және мерекелік медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Цао Бусин

Цао Бусин ( ; 3 ғасырда жұмыс істеген) — қытай суретшісі. Цао Бусин ежелгі дәуірдің әйгілі суретшісі болды. Бүгінде ол тек әдеби деректерден белгілі. Бұл суретші батыстық стильде туындылар жасаған, көне ханзу дәстүріне жаңа көркемдік әдіс-тәсілдерді сіңірген қытай кескіндемесінің реформаторларына тиесілі болса керекті, сондықтан да ол тарих шежіресінде қалған. Цао Бусин 11 ғасырда өмір сүрген, «Кескіндеме туралы жазбалар: менің көргенім және естігенім» трактатының авторы Го Жосюй анағұрлым көне дереккөзге сілтеме жасай отырып, мынаны хабарлайды: Шу Жэньсянялық монахтың «Суреттер туралы жаңа мәліметтер жинағы» кітабында Цао туралы былай делінген: «Ежелгі уақытта Кан Сэнхуй Үндістаннан У Князьдігіне мектептер ашып, (буддизм) ілімдерін тарату үшін келді. Содан кейін Цао Бусин батыс елдерінің буддалық суреттерін көріп және оларға үлгі ретінде еліктеді, сондықтан Цао Орта Патшалықта кеңінен танымал болды...» және одан әрі Оңтүстік Ци Князьдігінен Си Хэ былай деген: «Енді Бусиннің шығармаларынан айдаһардың басынан басқа ештеңе көрінбейді. (Құпия павильонда) сақталған, бірақ қаңқа сұлбасына қарасаңыз (анық болады) суретшінің атақ-даңқы кездейсоқ емес». Яғни, Си Хэ (479-542) өмір сүрген уақытта Бусиннің бүкіл шығармашылығының бір ғана туындысы сақталған және бұл атақты суретші және сыншы оның мақтауға лайық екенін атап өтеді. Одан кейін Го Руосю өз заманында, яғни 800 жылдан кейін Цао Бусиннің «Айдаһар басын» көру мүмкін болмай қалғанын, ал айдаһарлардың шын мәнінде қандай болатынын да көру мүмкін емес деп ашынады: «Айдаһарларды өсірген ежелгі Хуан-лунь руы жойылды, содан кейін айдаһарлар қолға үйретілмеді». Цао Бусин қытайлық көркемдік дәстүрде айдаһарларды, буддизм субъектілерін, адам фигуралары мен жолбарыстарды бейнелеудің тамаша шебері болып қалды. Әдетте, қытай кескіндемесінің кез келген тарихы оның атымен басталады. Дереккөздер Әдебиет * Го Жо-сюй . Сурет бойынша жазбалар: көргенім мен естігенім. - М.: Наука, 1978 ж
Жансая Ибраем

Жансая Ибраем (Жансая Ыбырайым; 5 сәуір 1981, Оңтүстік Қазақстан обл, Шардара ауданы, Қызылқұм ауылы) — Ел Жанашыры, меценат, қоғам қайраткері. Өмірбаяны Білім жолын 1987 ж Шардара орта мектебінде бастады, 1993-1999 жж аралығында Шымкент қазақ-түрік қыздар лицейі, 1999-2003 жж ХҚТУ Шымкент филиалы, әлем тарихы мамандығын, 2010-2012 жж СДУ магистр, 2014-2017 жж СДУ phD бітірді. 2017 ж Эрсағ компаниясының негізін қалайды. Қазіргі уақытта нейротрекер. Марапаттары * Бауыржан Момышұлы атындағы "Намыс" төсбелгісі Жеке өмірі Отбасылы, тұрмыста Дереккөздер
Ақсәуле Айболқызы Меңдібаева

Ақсәуле Айболқызы Меңдібаева — 1994 жылы 12 қаңтарда Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Шиқұдық ауылында дүниеге келді. Өмірбаяны 2000 жылы Теректі негізгі мектебіне даярлық тобына барды. 2010жылы мектепті үздік тәмәмдап, Ақтөбе құрылыс және бизнес колледжінің «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыз ету» факультетіне түсті. 2013 жылы оқу орнын үздік бітіріп шықты. 2013 жылы «Саралжын ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ-де қызметте болды. 2014 жылы «Ойыл аудандық мәдениет үйіне қарасты Саралжын ауылдық» клубына мәдени ұйымдастыру қызметін атқарды. 2015 жылы «Сапақкөл орта мектебінде зертханалық лауазымына жұмысқа қабылданды. 2019 ж Мәскеу Халықаралық университетіне заң факультетіне оқуға түсті. 2023 ж үздік тәмәмдап шықты. Қазіргі кезде «ZEIIN»consulting grup директоры қызметін атқарады. Жетістіктері * 2014 жылы «Жас маман» * 2015 жылы «Үздік маман» 2023жылы «Ел Жанашыры» төс белгі және Аманат партиясының Алғыс хаты * 2023 жылы «Жыл Алтын Адамы» Отбасы жағдайы Тұрмыста. Көп балалы аналар қатарына жатады. 2 қыз, 2 ұлды тәрбиелеп отыр
Рулат Нұрғалымұлы Өтемісов

Рулат Нұрғалымұлы Өтемісов (20 наурыз 1983, ) — Ұлт Жанашыры, меценат, қоғам ĸайратĸері. 1990 - 2000 ж.ж. аралығында Шымĸент қаласының №33 К.Э. Циалĸовсĸий атындағы жалпы орта меĸтепте оқып, білім алған. 2008 жылы Оңтүстіĸ Қазақстан Мемлеĸеттіĸ медициналық аĸадемиясының «Емдеу ісі - дǝрігер» мамандығы бойынша оқуды аяқтады. Марапаттары 2018 жылы «Ауғанстан ардагерлері» Республиĸалық Қоғамдық бірлестігі ĸеңесінің шешімімен «Алтын жүреĸ» төс белгісімен марапатталды. 2024 жылы Халық қаһарманы Бауыржан Момышұлы атындағы “Батыр шапағаты” төс белгісімен марапатталды. Жеке өмірі Отбасылы, қазіргі таңда 6 баласы бар.
Асхат Жексенбайұлы Әлиев

Асхат Жексенбайұлы Әлиев (28 қазан 1978, Павлодар облысы, Ақсу ауданы, Айнакөл ауылы) — Қоғам қайраткері, меценат. Өмірбаяны * 1985—1995 жылдары Потанин атындағы орта мектебінде оқыған. 1995 жылы Жаяу Мұса атындағы колледжге оқуға түскен * 1999—2000 жылдары Павлодар қаласындағы Медреседе * 2000 жылы — зав. склад «Прима» (Ассам, Олейна шайлары) * 2004 жылы — «Colgate» компаниясы * 2005 жылы — «Turkuaz» компаниясында экспедитор * 2006 жылы — «Тurkuaz» компаниясында жеткізу бөлімінің бастығы (логистика) * 2010 жылы — «Zeta» компаниясында аудитор. 2011 жылдан бастап кәсіпкер * Отбасы бар. 1 бала. Спикер, оратор, бизнес системаның құрушысы, маркетолог. * 2001—2024 MLM Жүйелі маркетинг. Сол тақырыпта YouTube каналына бүкіл ТМД халқы тіркеліп сабақтарын қарайды. Сілтемелер * [https://www.youtube.com/@askhaturagan YouTube арнасы]
Елтай Сайманұлы

Елтай Сайманұлы (11 қыркүйек 1992, Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Сарбие ауылы) - ел жанашыры, қоғам қайраткері. Өмірбаяны 1997 жылы Қаракөл елді мекенінің 1- сыныбына қабылданып, 2008 жылы Сапақкөл орта мектебінің 9 – сыныбын аяқтап, негізгі мектеп куәлігін алды. 2008 жылы Ақтөбе қаласындағы М.Мәмбетова атындағы медициналық колледжінің «Емдеу ісі- тіс дәрігері» бөліміне оқуға түсіп, 2012 жылы бітіріп диплом алды. 2012-2013 аралығында «Мастер дент» стомотологиясында «Дантист» болып жұмыс жасады. 2013 жылы М.Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университетіне оқуға түсті. Оқу мен жұмысты қатар алып жүріп, стоматология саласында жұмыс жасады. 2021 жылы оқуымды аяқтап, «Стоматолог» мамандығы бойынша диплом алды. 2015 жылдан бері тіс емдеу саласында жұмыс жасап келеді. 2022 жылы «Елтай Сайманұлы» атындағы өз алдыма стоматология аштым.2023 жылы тағы жаңа стоматология ашып, қазіргі таңда екі стоматологияның иесімін. Осы уақыт аралығында өзімді дамыту мақсатында бірнеше мастер класстарға қатысып, сертификаттар алды. * 14 наурыз 2022 ж «Керамикалық сауыттар теориялық және практикалық курсы» серификат. * 11 маусым 2022 ж Елтай Сайманұлы «Арай дент» стоматологиялық клиникасында бір апталық интернатура курсына қатыстысқаны үшін сертификат . * 2017 ж «Стоматологиялық модельдеу» курсын сәтті бітіргенім үшін сертификат . Астана қаласы 29.02.2020 «Стандарты оказания базовой неотложнойдоврачебной медицинской помощи (ВLS) . «Системные осложения в стомотологической практике и оказание неотложной помощи» сертификат. Марапаттары 2022 жылы Ақтөбе қаласындағы қайырымдылыққа қолдау көрсетіп, демеушілік танытып, қоғамға пайдалы іске жұмсай білгені үшін «Отбасын қолдау орталығының» алғыс хатымен марапатталды. 2023 жылы Ел бірлігін нығайтып, Жаңа Қазақстанды дамытуға қосқан үлесі үшін «Алтын адам» номинациясымен марапатталды. Отбасы Үйленген. Отбасылы.
(811) Наухайма

(811) Наухайма — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1915 жылы 8 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Германиядағы Бад-Наухайм қаласының құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(812) Адель

(812) Адель — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1915 жылы 8 қыркүйекте Сергей Иванович Белявский Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты. Иоганн Штраус жазған операдағы бір кейіпкердің есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(813) Баумея

(813) Баумея — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1915 жылы 28 қарашада Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан Гейдельберг университетінің студенті құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(814) Таврида

(814) Таврида — Негізгі белдеудегі ірі астероид. Оны 1916 жылы 2 қаңтарда Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Қырым түбегінің ежелгі кездерде қолданылған атауымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(815) Коппелия

(815) Коппелия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 2 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Лео Делиб шығарған балет пен ондағы кейіпкердің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(816) Юлиана

(816) Юлиана — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 8 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нидерланд патшайымы құрметіне орай аталды деп есептелінеді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (392) Вильгельмина
(817) Анника

(817) Анника — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 6 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Немістерде біршама таралған әйелдер есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(818) Каптейния

(818) Каптейния — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 21 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нидерланд астрономы Якобус Каптейннің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(819) Барнардиана

(819) Барнардиана — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 3 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Америкалық астроном Эдвард Эмерсон Барнардтың құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * Барнард (Ай кратері) * Барнард (Марс кратері)
(821) Фанни

(821) Фанни — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1915 жылы 31 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ол өз осімен баяу айналатын астероидтарға жатады: бір айналымды 236,6 сағатта жасайды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(823) Сисигамбис

(823) Сисигамбис — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 31 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Соңғы парсы патшасы III Дарийдің анасы құрметіне орай аталды. Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) Дереккөздер
(824) Анастасия

(824) Анастасия — негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 25 наурызда Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Өзінің досы құрметіне орай атады. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(825) Танина

(825) Танина — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 27 наурызда Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(826) Генрика

(826) Генрика — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 28 сәуірде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(827) Вольфиана

(827) Вольфиана — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 29 тамызда Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты. Пализаның досы болған неміс астрономы Макс Вольфтың құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (1217) Максимилиана * Вольф (Ай кратері)
(828) Линдеманния

(828) Линдеманния — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 29 тамызда Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты. Ұлыбритания астрономы және инженері Адольф Линдеманнның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(829) Академия

(829) Академия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 25 тамызда Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Атауы Ресей ғылымдар академиясының 200-жылдығына орай қойылды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(830) Петрополитана

(830) Петрополитана — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 25 тамызда Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Петроград, яғни Санкт-Петербург қаласының құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(831) Статира

(831) Статира — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 20 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Парсы патшасы Артаксеркс II әйелінің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(832) Карин

(832) Карин — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 20 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Швеция патшайымы Катарина Монсдоттердің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(833) Моника

(833) Моника — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 20 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)