kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Константин Александрович Лордкипанидзе

Константин Александрович Лордкипанидзе (1905 жыл 7 қаңтар - 1986 жыл 30 шілде) - грузин жазушысы. Өмірі «Литературная Грузия» (1956-1962), «Цискари» (1962-1966) журналдарының бас редакторы, 1966 жылдан «Накадули» баспасының директоры. 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысқан. Шығармалары 1924 жылдан жариялана бастады. «Таңдамалы өлеңдер» (1926) жинағы мен «Стенька Разин» (1927) поэмасында социалистік құрылыстың нығая түсуін жырлады. Оның прозалық шығармаларының негізгі тақырыбы - ескінің күйреуі, грузин ауылындағы өзгерістер, кеңес адамдарының ерлігі мен гуманизмі. Ол «Колхида таңы» (1931-1932), «Өшпес өмір» (1938), «Тот шалмаған жүз» (1949), «Ажал күте тұрады» (1968), «Сиқырлы тас» (1955-1965), «Ортычал балықшылары» (1969), «Дон-Кихот жасасын» (1970) т.б. шығармалар мен «Достық» (1941), «Жолдағы көлеңке» (1957), «Үзілген өлең» (1960) атты киносценарийлердің авторы. 8-сайланған Грузия КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Марапаттары 6 орден және көптеген медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Геннадий Иванович Лопатников

Геннадий Иванович Лопатников (1928 жыл 6 сәуір, Алматы)) - мал дәрігері. Ветеринария ғылымдарының докторы (1972). Өмірі 1950 жылы Алматы зоотехникалық-мал дәрігерлік институтын бітірген. 1950-1951 жылдары Қостанай облысы Қамысты ауданында, 1951-1956 жылдары Нарынқол ауданында бас мал дәрігері. 1956-1959 жылдары Алматы зоотехникалық-мал дәрігерлік институтында аспирант, 1959-1963 жылдары ассистент, ал 1963 жылдан доцент. Лопатников Қазақстанда ірі қара мен қой-ешкінің жұқпалы ауруын зерттеу жөнінде көп еңбек сіңірді. Оның қатысуымен қой-ешкінің контагиоздық эктима ауруына қарсы вакцина шығарылды, бұл вакцина сол кездегі шаруашылықтарда кең қолданылды. 1972 жылы бір топ ғалымдармен бірге оған Қазақ КСР-інің Мемлекеттік сыйлығы берілді. Негізгі еңбегі - «Контагиозная эктима овец и коз» (1974). Дереккөздер
Лонг бұғазы

Лонг бұғазы — Врангель аралы мен Азия жағалауының аралығындағы бұғаз. Шығыс Сібір және Чукча теңіздерін жалғастырады. Ең тар жері 125 км. Жылдың көпшілік уақытында мұз құрсанып жатады. Американ теңізшісі Т.Лонг есімімен аталған. Дереккөздер
Жан Лонге

Жан Лонге (1876 жыл 10 мамыр, Лондон - 1938 жыл, Париж) - француз және халықаралық жұмысшы қозғалысының қайраткері. Өмірі Шарль Лонге мен Женнидің (Карл Маркстың қызы) баласы. Социалистік баспасөзге белсене қатысты. Ол Кеңестік Ресейге қарсы империалистік интервенцияны сынады. 2-Интернационал басшылығына кірді. 1930 жылдары фашизм мен соғысқа қарсы халықаралық ұйымдардың жұмысына белсене араласты, француз социалистері мен коммунистерінің бірігуін жақтады. Дереккөздер
Лоллардтар

Лоллардтар - XIV ғасырда Англиядағы шаруа-плебейлер қозғалысына қатысушылар. Еуропаның бірқатар басқа да елдеріндегі католик дініне қарсы шығушыларды осылай атаған. Олар алғаш рет Антверпенде 1300 жылдар шамасында пайда болды. Олар католик шіркеуіне қарсы шығумен қатар феодалдық қоғам әділетсіздіктерін қатаң сынады, барщинаны, десятина мен алым-салықтарды, сословиелік билікті жоюды талап етті. Дінсіздерді өртеу туралы 1401 жылғы статустан кейін лоллардтарды жаппай жазалау басталды. Лоллардтар қозғалысының ағылшын реформациясын дайындаудағы рөлі зор болды. Дереккөздер
Лоқы

Лоқы - жылқы мен сиырда кездесетін гельминтозды ауру. Ауру қоздырғышы - жіңішке жұмыр гельминттер. Бұл ауруға көбінесе мініс аты жиі шалдығады. Аурудың белгілері: әуелі шоқтықтың алдыңғы жағында, жауырын шеміршегінің үстінде жұмсақ ісік пайда болады, бұл ісік біртіндеп қатаяды. Асқынғанда ірің жиналып, тесіледі де, жараға айналады. Емі: асқынбаған лоқыға ыстық кеп, қыздырылған парафин тартады, ихтиол жағады, асқынған жағдайда операция жасалады. Дереккөздер
Михаил Иванович Будыко

Михаил Иванович Будыко - совет геофизигі, метеоролог, физика-математика ғылымдар докторы, профессор, КСРО ғылым академиясының корр. мүшесі, А.И.Воейков атындағы геофизика бас обсерваториясының директоры. 1956 жылдан КОКП мүшесі. Михаил - жердің жылу баланысын, биоклиматологияны, климаттың ғасырлық ауытқуынының, жер бетін мұз басуды және климаттың классификациячын зерттеген ғалым. Қазақстан жеріне тығыз байланысты мәселелерді - табиғаттағы булануды есептеуде, мелиорациялық климатқа тигізетін әсерін бағалауда т.б. мәселелерді шешуде оның ғылыми еңбектерінің маңызы зор. Михаил Иванович Будыконың басшылығымен және тікелей қатысуымен "Жер шарының жылу баланысының атласы" және "КСРО-ның климат атласы" жасалды. Осы еңбектері үшін оған Лениндік сыйлық берді. Ірі ғылыми еңбектері: "Табиғи жағдайдағы булану", "Жер бетінің жылу балансы", "Климат және тіршілік". Михаил - климат және агро-климат ресурстарының мәселелерімен шұғылданатын Ғылыми соеттің және Дүни жүзілік метеорологиялық ұйымның БҰҰ жанындағы радиациялық климатология жөніндегі жұмыс тобының председателі.
Георгий Иосифович Ломидзе

Георгий Иосифович Ломидзе (1914 жыл 10 тамыз, Тбилиси - 1999 жыл 27 ақпан, Мәскеу) - кеңестік және ресейлік әдебиет зерттеушісі. Филология ғылымдарының докторы (1960), КСРО ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1972). 1942 жылдан КОКП мүшесі. Еңбек жолы 1947 жылы М.Горький атындағы әдебиет институтын бітірді. 1955 жылдан М.Горький атындағы Дүние жүзі әдебиет институтының кеңес әдебиеті тарихы секторының меңгерушісі. Әдеби қызметі 1935 жылдан басталды. КОКП ОК-нің жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясының профессоры (1955). «Әдебиеттегі социалистік реализм жөнінде» (1952), «Бірлік және әр алуандық» (1957), «Жаңаны іздеу жолында» (1963), «Кеңес әдебиетін өркендетудің теориялық мәселелері» (1964) атты кітаптардың авторы. Оның КСРО халықтары әдебиетін дамыту мәселелерін арналған «Кеңес әдебиетіндегіинтернационалдық пафос. Толғаулар, бағалар, таластар» (1970) атты зерттеуі бар. Дереккөздер
Владислав Петрович Бузескул

Владислав Петрович Бузескул (24.02.1858-01.06.1931) - көне заманды зерттеуші орыс тарихшысы, КСРО ғылым академиясының академигі. Ежелгі Грекия тарихынан жазылған еңбектердің авторы ("Грекия тарихынан кіріспе", "Афины демократиясының тарихы" т.б.). Афины демократиясын реакцияшыл ғалымдардың шабуылынан қорғай отырып, Владислав оның құл иеленушілік сипатын ескермеді. Дереккөздер
Локомотив депосы

Локомотив депосы - локомотивтерді (паравоз, тепловоз, электровоз, т.б.), яғни темір жол транспортын жөндеуге, күтуге және оларды пайдалануға арналған кәсіпорын. Деполар Локомотив депосы негізгі, алмасу және техникалық бақылау деполарына бөлінеді. Негізгі депо Негізгі депода локомотивті жөндеудің барлық түрі және бақылау жұмыстары іске асырылады. Негізгі депода локомотивтердің күйі бақыланып, жоспарлы түрде жөндеуден өткізіледі. Алмасу және техникалық бақылау деполары Алмасу және техникалық бақылау деполары учаскелердің соңғы пункттерінде орналасады. Жөндеу учаскелерінің аралығы 1000-2000 км-дей болған кезде, локомотивтерді жол бойындағы әр түрлі деполардың ауысымды бригадасы күтіп, жөндеп отырады. Локомотив депосында локомотивтер жөндеуден өтетін немесе жөндеуді күтіп тұратын алаңдар болады. Дереккөздер
Дмитрий Владимирович Бубрих

Дмитрий Владимирович Бубрих - совет тіл маманы, фин-угор тілдерін зерттеуші. КСРО ғылым академиясының корр. мүшесі. Әуелде славист Дмитрий Владимирович Бубрих 1925 жылдан кейін фин-угор тілдерінің фонетикасы мен лексикасын, морфологиясы мен синтаксисін және тарихи грамматикасын салыстыра зерттеген. Фин халықтарының этногенезі және тарихымен де айналысқан. Дереккөздер
Логия

Логия (грекше logos - сөз, ілім) - әр түрлі білім, ғылым аттары мен қоса айтылатын күрделі сөздердің екінші (соңғы) бөлігі. Мысалы, аэрология, биология, геология, гидрология, гидрогеология, дендрология, минералогия, климатология, метеорология, геоморфология, психология, радиогеология, социология және т.б. Дереккөздер
Виктор Антонович Бугаев

Виктор Антонович Бугаев - совет геофизигі, метеоролог, геогрфия ғылымдар докторы, профессор, КСРО Бас гидрометеорологиялық ғылым-зерттеу орталығының директоры. 1945 жылдан КОКП мүшесі. Орта Азия мен Қазақстанның физикалық және динамикалық климатологиясын зерттеген ғалым. Ол Қазақстан аспанында пада болатын атмосфералық процестерді зерттеудің жүйесін жасады. Виктор 1957 ж. Антарктидадағы Үшінші совет экспедициясының аэрометеорологиялық отрядын басқарды, сонда жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде жазылған "Антарктида мұзының атласы" атты еңбегі үшін бірнеше басқа ғалымдармен бірге Викторға Лениндік сыйлық берілді. Виктор Антонович Бугаев 150-ден астам ғылыми еңбек жазды, олардың бастылары - "Орта Азия мен Қазақстанның климаты", "Ауа райын қысқа мерзімге болжау жөнінде", "Ауа райын болжаудағы жаңалықтар". Виктор - дүние жүзілік метеорология ұйымының мүшесі. Оның ұсынысы бойынша дүние жүзілік ауа райы қызметі құрылды. Дереккөздер
Сергей Сергеевич Брюхоненко

Сергей Сергеевич Боюхоненко - совет физиологы, медицина ғылымдар докторы. Темір жолшы отбасында туған. Мәскеу университетінің медицина факультетін бітірген. Сергей 1920-1924 ж. қолдан қан айналдыру әдісін ашқан және ол үшін жер жүзінде алғаш рет аппарат ойлап тапқан. Бұл аппаратты иті клиникалық өлімнен кейін тірілтуге пайдаланған. 1945-1951 ж. Сергей Сергеевич Брюхоненко әдісі адам организмін де тірлітуге қолданылған. Сергейге 1965 ж. (өлгеннен кейін) Лениндік сыйлықтың лауреаты атағы берілген. Дереккөздер
Ли Юань

Ли Юань (566 жыл - 635 жыл 25 маусым) — 618-626 жылдардағы Қытай императоры, Тан әулетінің негізін қалаушы. Суй әулеті үкіметінің әлсірей бастағанын пайдаланып, 617 жылы Чаньчань астанасын басып алды, онда ол император болып жарияланды. Өзінің баласы Ли-Ши-минмен бірге елді өзіне толық бағындыру үшін соғыс жүргізді. Шаруалар көтерілісін тоқтату үшін салықты азайттырды. Ли-Ши-мин Ли Юаньды үкімет билігінен тайдырды. Дереккөздер
Лиценциат

Лиценциат, не лицентиат — Франция жоғары білім беру жүйесі, Финляндия, Швейцария, кейде Латын Америкасы университеттерінде қабылданған ғылыми дәреже. Лиценциат — орта ғасыр университеттерінде бакалавр мен доктор аралығындағы дәреже. Заманауи Францияда — бірінші ғылыми дәреже. Лиценциаттар әдебиет, ғылым мен педагогика салалары бойынша беріледі. Дереккөздер
Никола Буало

Никола Буало - француз ақыны, сыншы, классицизм теоретигі. Әдеби қызметін сатирадан (1660-1666 ж. 9 сатира жазды), хаттан бастады. Николаның басты еңбегі - франция классицизімінің кодексі болған "Ақындық өнер" деп аталатын трактат. Никола Буало өзге елдерді классицизмге де әсерін тигізді. Оның теориялық еңбектерінің ішінде көне дәуір классиктерінің 17 ғасырдағы сарай ақындарынан биік тұрғанын көрсететін "Лонге жайлы ойлар" атты трактаты да аса құнды еңбек болып саналады. Дереккөздер
Сульги Литфуллин

Сульги Литфуллин (1923 жыл-?) - Кеңес Одағының Батыры (1945 жыл 19 сәуір). Ұлты - ұйғыр. Өмірі 1942 жылы Әндіжаннан Қызыл Әскер қатарына алынды. 1-Украина майданы құрамында 493-танкіге қарсы қолданылатын жойқыншы артиллерияның зеңбірек командирі, аға сержант Л.Висла мен Одерден өту кезіндегі ұрыстарда асқан ерлік көрсетті. Соғыстан кейін ол Әндіжанға қайта оралып, сауда жүйесінде жұмыс істеді. 1951 жылы Леннград сауда академиясын бітірген. 1961 жылдан Әндіжан қалалық өнеркәсіп тауарлары басқармасының бастығы. Дереккөздер
Яков Вилимович Брюс

Яков Вилимович Брюс - мемлекет қайраткері, ғалым. Петр І-нің жақын серігі. Петр І -ның Қырым, Азов жорықтарына қатысты. Мәскеуден Кіші Азияға дейінгі жердің картасын жасады. Ұлы елшілік құрамында болды. 1717ж. сенатор, Берг және Мануфактур-коллегияларының президенті. 1721 жылдан граф. 1726 ж. генерал-фельдмаршал шенінде отствакаға шықты. Яков Вилимович Брюс өз заманындағы ең білімді адамдардың бірі болды; математика, астрономия, физика ғылымдарымен шұғылданды. Дереккөздер
Мария Александровна Брынцева

Мария Александровна Брынцева - УССР-дің Қырым облысындағы Судак ауданының жүзім өсіретін "Коктебель" совхозының бринадирі. Социал Еңбек ері атағын екі рет алған. 1957 жылдан КОКП мүшесі. 1944-1958 ж. "Коктебель" совхозының звено бастығы болып істеді. Мария Александровна Брынцева басқарған звено, кейіннен бригада жыл сайын жүзімнен мол өнім алды. Жүзімнің әр гектарынан 140-160 центнер жүзім алды. Мария- 4-8 сайланған КСРО Жоғарғы Советінің депутаты. Дереккөздер
Янка Брыль

Янка Брыль (Иван Антонович) (04.08.1917 ж.т. Одесса) - беларус совет жазушысы. Ұлы Отан соғысы кезінде Беларусьдан партизиан күресіне қатысты. Шығармалары 1938 жылдан бастап жарияланды. Бірнеше роман, повесть, әңгімелердің авторы. 1952 жылы КСРО Мемлкеттік сыйлығын алды. "Заболотьеде таң атып келеді" повесі (1950) ұжымдастыру, ауылдағы тап күресі тақырыбына арналған. Янка шығармаларында совет жастарының өмірі, еңбегі мен күресі, жан дүниесінің байлығы бейнеленеді. Дереккөздер
Мир Асадулла Мир Алескерұлы Миркасимов

Миркасимов, Мир Асадулла Мир Алескерұлы Мир Асадулла Мир Алескерұлы Миркасимов-( (17. 11. 1883,Баку-20. 7. 1958,Баку) – совет хирургі, профессор, академик ,Әзірбайжан медицина ғылымның негізін салушы,Әзірбайжанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері ,медицина ғылымдарының докторы, Өмірбаяны 1913 жылы Одессадағы Новоросийск университетінің медицина факультетін бітірді. Миркасимов еңбектерінің көпшілігі бүйрекке, несеп жолдарына тас байлану ауруларының этиологиясын, жараны, іріңді перитонит және іш сүзегі перетонитын емдеу мәселелеріне арналған.Солардың ішінде «Хирургия брюшного тифа» деген екі томдық монографиясы және әзербайжан тілінде хирургиядан жазылған кітабының медициналық маңызы зор. Сол себебтен Миркасимов Ленин орденімен , 2 рет Еңбек Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендерімен және бірнеше медальдармен мараптталған. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.elm.az/ru/ Официальный сайт АНА] * [http://www.ikt.az/ru/ Академия Наук Азербайджана (eng)]
Марк Юний Брут

Марк Юний Брут - Римнің саяси қайраткері. Цезарь мен Помпей арасындағы тартыста Марк Помпейді жақтады. Фарсальдағы шайқаста Помпей жеңілгеннен кейін Цезарь Марк Юний Брутты Цизалып Галлиясындағы билеуші мирасқор етіп тағайындады. Кассиймен бірге Марк Цезарьға қарсы қастандықты басқарды. Цезарь өлтірілгеннен кейін, Римнен кеткен Кассий мен Марк екінші триумвиратпен күресте республикашыларды басқарды. Македония, Грекия, Кіші Азия, Сирия олардың қол астында болды. Дереккөздер
Бруцелл

Бруцелл - бруцеллёз ауруының микробтары. Бруцеллді 1886 ж. ағылшын дәрігері Брюс Мальта аралында бруцеллезден өлген сарбаздардың көк бауырынан тапқан. Кейіннен бұл аурудың адамға малдан жұғатыны анықталған. Сипаттама Үй жануарларында Бруцеллдің 3 түрі кездеседі. Олар: сиыр Бруцеллі, шошқа Бруцеллі және қой мен ешкі Бруцеллі. Бруцелл домалақ, сопақ және таяқша тәріздес боп келетін өте ұсақ микробтар, олар ауру малдың өтінде, қанында және сүтінде болады. Бруцелл нейтралды немесе әлсіз сілтілі қоректік ортада жақсы өсіп-өнеді.Бруцеллді зертханаларда ауру малдың қанынан, етінен немесе сүтінен бөліп алып, тауық дұмыртқасынан жасалған арнаулы қоректік ортада өсіріп зерттейді. Бруцелл етте, сүтте, суда, топырақта өте ұзақ сақталады. Дереккөздер
Поль Луи Брусс

Поль Луи Брусс - француз ұсақ буржуазиялық социалисі, социал-реформизим идеологтарының бірі. Қызмет жолы Білімі жөнінен дәрігер. 1871 ж. Париж Коммунасы қатысып, ол құлаған соң эмиграция болды, Швейцарияда М.А.Бакунинмен жақындасып, анархистерге қосылды. Лондонда К.Маркспен, Ф.Энгельспен танысты. Еліне қайтақан соң жұмысшы партиясына кіре тұрып, Ж.Гед бастаған маркстік бағытқа қарсы шықты, өзінің тап күресінен бас тартуға бағытталған "муниципальдық социализм" дейтін теориясын дамыта түсті. 1887 ж. Париж муниципалитетіне, 1906 ж. депутаттар палатасына сайланды. Дереккөздер
Бөкембай Әбжанов

Бөкембай Әбжанов (1907-1964) - Социал Еңбек Ері, Семей облысының Аякөз ауданындағы "Қаракөл" совхозын алғаш ұйымдастырушылардың бірі. 1929-1964 ж. осы совхозда шопан болып, мал шаруашылығын ұйымдастыруда елеулі табыстарға жетті. 1964 жылдан "Қаракөл" совхозы Бөкембай Әбжанов есімімен аталды. Бөкембай Әбжанов Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған. Дереккөздер
Төкеш Әбдісадықов

Төкеш Әбдісадықов - қазақ совет физигі, физика-математика ғылымдар кандидаты, доцент. 1948 жылдан КОКП мүшесі. Қазақ мемлекет университетінің физика-математика факультетін бітірген. 1939-1944 ж. рабфакта, Түрген пед. учищесінде мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі, директоры, 1944-1948 ж. еңбекшілер депутаттарының Алматы облысы Советінде жауапты қызметтерде болды, 1948 жылдан ҚазПИ-дің оқытушысы, 1962 жылдан физика кафедрасының, ал 1964 жылдан теориялық физика кафедрасының меңгерушісі. Қатты денелер физикасымен шұғылданады, 20-дан астам ғылыми еңбегі жарияланған. Жоғарғы және орта мектеп оқушыларына арналған 6 оқулық аудармасының және 2 ғылыми көпшілік кітапшасының авторы. Дереккөздер
Джером Брунер

Джером Сеймур Брунер (; , Нью-Йорк, АҚШ — ) — Американың белгілі психологы, Гарвард университетінің профессоры. Брунердің ғылыми еңбектері, негізінен, таным процестерінің психологиясын зерттеуге, ойдың дамуын, оқытудың психология негізін ашуға арналған. Брунер таным процестерінің психологиясын зерттегенде техникалық жаңалықтарына, атап айтқанда, кибернетикалық тәсілдер мен ұғымдарға сүйенеді. Брунер ойлауды танымдағы белсенді әрекет деп бағалады. Брунернің "Оқыту процесі" деген еңбегі белгілі совет психологы А.Р.Лурияның алғы сөзімен 1962 ж. орысша басылып шықты. Дереккөздер
Питер Брук

Питер Брук - ағылшын режиссері. Оксфорд университетінде оқыған. Қызмет жолы Режиссерлік қызметін 1943 ж. Лондондa бастады. 1943-1946 ж. бірқатар театрларда, соның ішінде Бирмингемнің репертуарлық театрында жұмыс істеді. 1945 -1965 ж. Мемориалды тетарда Шекспир драмтургиясы бойынша қойылымдар қойды. Лондон, Париж драма театрларында қызмет етті. "Ковент-Гарден", "Метрополитен-опера" тетарында опера да қойды. 1962 жылдан бастап Корольдық Шекспир тетарын басқарушылар тобының бірі. Питер Брук қойған "Гамлет" пен "Король Лир" қойылымы Мәскеуде көрсетілді. Ол бірнеше фильм де түсірді. Дереккөздер
Николай Леонтьевич Бродский

Николай Леонтьевич Бродский (27.11.1881, Ярославль, - 05.06.1951, Мәскеу) совет әдебиет зерттеушісі. 1926 жылдан Мәскеу университетінің профессоры, өзі сол университетті бітірген. Ол РКФСР ПҒА-ның толық мүшесі. Николай Леонтьевич Бродский еңбектері негізінен 19 ғасырдағы орыс әдебиетін, орыстың алдыңғы қатарлы ойшылдарының (А.И.Герцен, В.Г.Белинский, М.Ю.Лермонтов, И.С.Тургенев) шығармашылығын, славянофилдер, батысшыларды зерттеуге арналған. Дереккөздер
Исаак Израилевич Бродский

Исаак Израилевич Бродский - совет суретшісі, график. РКФСР -дің еңбек сіңірген өнер қайраткері. Еңбек жолы 1902 ж. Одесса көркемсурет училищесін бітірген. 1902-1908 ж. Петербургтегі Көркемсурет академиясында И.Е.Репиннен оқыған. 1924 жылдан АХРР мүшесі. 1905-1907 ж. самодердавиеге қарсы бірнеше карикатуралар салды. Революцияға дейін негізінен табиғат көріністері мен портреттер жазды. Исаак Израилевич Бродскийдің тарихи картиналары нақты дерекке, терең мазмұнға құрылған. В.И.Лениннің бейнесін жасауда Исаак көп еңбек етті. Ол партия мен үкімет басшыларының, А.М.Горкийдің портретін жасады. Дереккөздер
Грекия жанартауларының тізімі

Дереккөздер * Siebert L, Simkin T (2002-). [http://www.volcano.si.edu/world/ Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/).] * Schwandner, F.M. (1998). [http://schwandner.organicgeochemistry.org/pubs/Schwandner_98.pdf Polyphase Meso-Cenozoic Structural Development on Poros Island (Greece)] . Bulletin of the Geological Society of Greece 32 + (1): 129—136.
Курил аралдарының жанартауларының тізімі

Сілтемелер * SVERT — [http://www.avo.alaska.edu/pdfs/Volcanoes_svert_ru.pdf Активные вулканы Курильских островов. Краткое описание] * Global Volcanism Program — [http://volcano.si.edu/world/region.cfm?rnum=0900 Volcanoes of the Kuril Islands] * KVERT — [http://www.kscnet.ru/ivs/kvert/volcanoes/index.html Активные вулкан Камчатки и северных Курил]
Қызыладыр (тау, Бектауата тауы)

Қызыладыр – Бектауата тауының оңтүстік-батысындағы шоқы. Географиялық орны Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Қоңырат кентінің солтүстік-батысында 39 км жеде орналасқан. Жер бедері Абослюттік биіктігі 514 м. Батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 4 км-ге созылған, енді жері 1,5 км. Беткейі жайпақ, түпкі жақпартастары жер бетіне шығып жатыр. Солтүстігінде Қызылжал қонысы, оңтүстігінде Көкдомбақ, шығысында Төрткүл таулары орналасқан. Өсімдігі Сұр қоңыр топырақ жамылғысында баялыш, көкпек, боз және қара жусан, сораң, т.б. өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Ли Хун-чжан

Ли Хун-чжан (1823 жыл 15 ақпан, Аньхой - 1901 жыл 7 қараша, Пекин) - Қытайдың мемлекет қайраткері, дипломат. Өмірі Ауқатты феодал-помещиктің отбасында туған. Тайпин (1850-1864) және Няньцзюнь көтерілістерін (1853-1868) басуда үлкен рөл атқарды. Халық қозғалысын басуда Англия, Франция, АҚШ әскери күштерінің көмегіне сүйенді. 1896 жылы Ли Хун-чжан жапон агрессиясына қарсы орыс-қытай әскери қорғаныс одағы туралы және Қытай-Шығыс темір жолын салуға Ресейге концессия беру туралы Ресеймен жасырын шарт жасасты. 1901 жылы ол Қытайдағы ихэтуан көтерілісін басуға бағытталған «қорытынды протоколға» қол қойды. Дереккөздер
Федор Петрович Литке

Федор Петрович Литке шын аты Фридрих Беньямин Граф фон Лютке (нем. Friedrich Benjamin Graf von Lütke; 28 қыркүйек 1797 жыл – 20 тамыз 1882 жыл) — ресейлік теңіз саяхатшысы, географ, Арктиканы зерттеуші, адмирал (1885). Петербург ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1829), құрметті мүшесі (1855) және 1864 жылдан президенті. Еңбек жолы В.М.Головиннің 1817-1819 жылдардағы Жер шарын айналып шығу саяхатына қатысты. 1821-1824 жылдары Жаңа Жер аралы жағалауын, Баренц, Ақ теңіз бөліктерін зерттеді. 1826-1829 жылдары «Сенявин» желкенді кемесімен Беринг теңізі жағалауын зерттеді, толық сипаттама жазды, бірнеше аралды ашты. Ол - Орыс географиялық қоғамын ұйымдастырушылардың бірі; 1873 жылға дейін оның вице-төрағасы. Литке туралы 1873 жылы Орыс географиялық қоғамы Литке атындағы Үлкен алтын медаль тағайындады. Жаңа Жер аралы жағалауындағы мүйіске, шығанаққа, Қара теңіздегі ағысқа т.б. Литке есімі берілді. Дереккөздер
Вашингтон (Пенсильвания)

Вашингтон — Вашингтон округіндегі Пенсильвания штатына жататын АҚШ қаласы. Питсбург агломерациясына кіреді. Қаланың жер аумағы — 9 км². Тұрғыны 2010 жылы қала тұрғыны 15 268 адамды құрады. География Вашингтон орналасқан жері АҚШ Санақ бюросы қаланың аумағы 7,6 км², ешқандай су қоймалары жоқ. Дереккөздер Сыртқы cілтемелер * [http://www.city-data.com/ АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар] * [http://www.census.gov/ U.S. Census Bureau.]
Ли Сю-чен

Ли Сю-чен (1823 жыл - 1864 жыл 7 тамыз) - Қытайдағы Тайпин көтерілісі (1850-1864) басшыларының бірі. Көтеріліске қатысуы Асқан дарындалығы арқасында қатардағы жауынгерден ірі әскери басшыға дейін өсті. 1861-1863 жылдары әр түрлі майдандарда тайпин әскерлерінің командирі болды. 1863-1864 жылдары Нанкин қаласындағы соғыс бекінісіне басшылық етті. Үкімет әскерлері Нанкинді басып алғаннан кейін, 1864 жылдың шілдесінде Ли Сю-чен тұтқынға түсіп, дарға асылды. Дереккөздер
Вашингтон (Солтүстік Каролина)

Вашингтон — Солтүстік Каролина штатының Боферт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 17,7 км². Дереккөздер Сыртқы cілтемелер * [http://www.city-data.com/ АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар] * [http://www.census.gov/ U.S. Census Bureau.]
Ли Сун Син

Ли Сун Син (1545-1598) - Кореяның әскери қайраткері. Өмірі 1591 жылдан Чолладо провинциясындағы флот басшысы. 1592 жылы мамырда Имдин соғысында Ли Сун Син басқарған флот 4 шайқаста жапон флотын талқандады. Ол жапон басқыншыларын елден біржолата қуып шығуға мүмкіндік берген Норян бұғазындағы шайқаста қаза тапты. Дереккөздер
Литавра

Литавра (грекше - poly) - соқпалы музыкалық аспап. Литавра туралы XVII ғасырдан оркестр құрамында қолданылып келеді. Дыбыс қазан іспеттес шанағының (мыс, алюминий, т.б.) бетіне керілген терінің таяқпен соғу арқылы шығарылады; үні дүңкілдеп естіледі. Литавра қазақтың дауылпазы іспеттес. Дереккөздер
Юрий Федорович Лисянский

Юрий Федорович Лисянский (1773 жыл 2 тамыз, Нежин - 1837 жыл 22 ақпан, Санкт-Петербург) - орыс теңізшісі, 1-рангілі капитан (1809). Өмірі 1786 жылы Теңіз кадет корпусын бітірген. 1788-1790 жылдары орыс-швед соғысына қатысып, 1790-1793 жылдары Балтық флотында қызмет етті. 1803-1806 жылдары «Надежда» және «Нева» кемелерінен құралған орыстың Жер шарын айналып шығу экспедициясына қатысты. Ол «Нева», И.Ф.Крузенштерн «Надежда» кемесінің командирі болды. 1803 жылы тамызда бұлар Кронштадттан шығып, Гавай аралдарына жетті; одан әрі «Надежда» Камчаткаға, «Нева» Аляскаға бағыт алды. Лисянский Аляскада жылдан астам уақыт болды. Қайтқан сапарында екі кеме Кантон портында кездесіп, Оңтүстік Африка жағалауына дейін бірге барып, одан әрі тағы да бөлінді. Ол Тынық мұхиттың онша мәлім емес аудандарын зерттеп, теңіз ағыстарын, су температурасын анықтады; жағалауға гидрографиялық сипаттама жазды. Бірнеше аралдарды ашты; 1806 жылы Кронштадтқа оралды. 1809 жылы қызметтен кетті. Лисянский туралы Сахалиндегі тау, Охота теңізіндегі түбек, Гавай аралдары тобындағы арал Лисянский есімімен аталады. Дереккөздер
Қособа (тау, Ақкіріш тауы)

Қособа – Ақкіріш тауының солтүстік-батысындағы тау. Географиялық орны Қарағанды облысы Нұра ауданы Отарбай ауылының оңтүстік-батысында 19 км жерде орналасқан. Көң өзенінің аңғарында. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 398 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 2 км-ге созылған, енді жері 1 км. Беткейі жайпақ келген. Солтүстік-батысында Көктау тау, оңтүстік-батысында Қияқты сор алқабы, шығысында Бірлік қыстауы бар. Өсімдігі Қоңыр топырақ жамылғысында итмұрын, қараған, қылқан боз, тарақ селеу, сұлыбас, т.б. өседі. Дереккөздер
Ли Сы-гуан

Ли Сы-гуан (1889 жыл, Хубэй - 1971 жыл 29 сәуір, Пекин) - қытай геологы, ҚХР-дің ғылым академиясының вице-президенті (1949). 1958 жылдан Қытай Коммунистік партиясының мүшесі. Хуанган уезінде (қазіргі Туаньфэн округі) пров. Хубэй. Бес жасынан әкесінің жеке мектебінде оқыды. Ол ауылда 14 жылдай өмір сүрді, содан кейін моңғол тегі Кули (库里) немесе Ку (库) өзгеріп, оқуын жалғастыруға кетті. Тайпин көтерілісінен кейін Сыртқы істер басқармасының (Янг'упай, қытайша: 洋务派) бастамасымен Хубэй провинциясында «жаңа ғылымды» (дәстүрлі қытай тіліне қарсы батыс ғылымы) оқытатын көптеген оқу орындары ашылды.1904 жылы өзінің тамаша оқу үлгерімінің арқасында Ли Сигуанг Жапонияға жіберілді, ол жерде Осака кеме жасау жоғары мектебінде оқыды.Осы кезеңде ол ұлтшылдық идеялар мен маньчжурға қарсы көңіл-күйдің ықпалына түсіп, 1905 жылы тамызда Токиода Сунь Ятсен басқаратын Тунменхуй одағына қосылып, оның ең жас мүшесі болды. 1910 жылы Қытайға оралды. Вучан көтерілісінен кейін ол Хубэй әскери үкіметінің қаржы басқармасының кеңесшісі болып тағайындалды, содан кейін өнеркәсіп және сауда министрі болып сайланды. Юань Шикай билікке келіп, революциялық партиялардың мүшелері қысымға ұшырағаннан кейін Ли Сигуан қайтадан елден кетті.Ол Бирмингем университетінде оқып, 1918 жылы магистр дәрежесін алды. Англиядан келе жатқан жолда Ресейдегі Қазан төңкерісінен кейінгі жағдайды жақсырақ білу үшін Мәскеуден өтті. 1920 жылы Ли Сигуан Пекин университетінің геология кафедрасының профессоры, содан кейін деканы болды. 1928 жылы қаңтарда Орталық академияның Геология институтының директоры болып тағайындалды. Сол жылы Нанкинге Орталық академияның геология институтының директоры қызметіне ауыстырылды, кейін Қытай геологиялық қоғамының төрағасы болып сайланды. Ол бірнеше рет Еуропа мен АҚШ-қа барып, лекция оқыды, геотектоника бойынша ғылыми конференциялар мен зерттеулерге қатысты. 1931 жылы Бирмингем университетінде ғылым докторы дәрежесін алды. 1934 жылдан 1936 жылдың сәуіріне дейін Англияда сабақ берді. Еңбек жолы 1917 жылы Бермингем университетінің геология факультетін бітірген. Пекин университетінің профессоры (1720), геология ғылымдарының докторы (1726). 1921 жылдан ҚХР ғылым академиясының геология институтының директоры, 1952 жылдан ҚХР геология министрі, 1945 жылдан ғылыми қызметкерлердің Бүкіл дүние жүзі федерациясының вице-президенті. 1969 жылдан ҚХР мемлекеттік кеңесі жанындағы ғылым, мәдениет және ағарту істері жөніндегі бөлімінің меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері Қытайдың стратиграфиясына, тектоникасына және тектоникалық аудандастырылуына арналған. Ли Сы-гуан 1958 жылдан КСРО ғылым академиясының шетелдік мүшесі. 1958 жылы КСРО ҒА оған А.П.Карпинский атындағы алтын медаль берді. Кейбір еңбектері орыс тіліне аударылған. Дереккөздер
Энрике Листер

Энрике Листер (; 1907 жыл 21 сәуір, Ла-Корунья — 1994 жыл 8 желтоқсан, Мадрид) - испан жұмысшы қозғалысының қайраткері, Испания республикалық әскерінің командирі. Еңбек жолы 1931 жылы Испания Коммунистік партиясына кірді. 1937 жылы ИКП ОК-нің, 1946 жылы оның Саяси бюросының, 1960 жылдан Атқару комитетінің мүшесі. 1936-1939 жылдары Республикалық әскерде бөлімшелер мен құрамалар басқарды. Ол Бүкіл дүние жүзі Бейбітшілік кеңесінің мүшесі болды.
Мондар

Мондар (талаин) — Мьянманың оңтүстігінде және Тайландтың оңтүстік-батысында тұратын халық. Мьянмадағы саны 1,2 миллион адам, Таиландта 120 мың адам.(2010) Этногенезі және тарихы Мондар - Үндіқытай түбегінің байырғы халқы. Біздің дәуіріміздің басында мондар Үндіқытайдың оңтүстігінде кейіннен Пегу, Татхоун, Дваравати деп аталатын мемлекеттерді құрды. Олар сәулет, бейнелеу және қолданбалы өнер салаларында үлкен жетістіктерге ие. Раманнадесаның («Мондар елі» - Мьянманың оңтүстігіндегі Мон штаттары Үндістанда осылай аталды) географиялық жағдайы мондардың Мьянма халықтарының көрші халықтармен мәдени және сауда алмасуларында делдал болуына ықпал етті. 1-мыңжылдықтың аяғында Мьянма мен Шандар арасында мемлекеттердің құрылуы мондардың билігіне нұқсан келтірді. XVI-XVIII ғасырларда Мон территориялары Мьянма мен Сиам арасындағы соғыс алаңына айналды, ал Монс Сиамға қоныс аудара бастады. Дәстүрлі мәдениетті сақтаған мон халқының басты назары XX ғасырда мондардың ұлттық қайта өрлеуінің негізіне айналған Тенасеримнің таулы аймақтары болды. 1974 жылы Мон ұлттық аймағы құрылды. 1995 жылы қарулы күрес тоқтатылды. 1996 жылдан бастап Мона ұйымдарының қызметін Мон Бірлік Лигасы үйлестіреді. Тілі Мон тілінде сөйлейді. Мон тілі мон-кхмер тілдер тобына жатады. Мон жазуы үнді пали жазуынан шыққан, алғашқы жазулар 6 ғасырға жатады. Діні Дінге сенушілер: буддистер (хинаяна), ішінара – дәстүрлі нанымдарды ұстанады. Кәсібі Мондардың негізгі дәстүрлі кәсібі - суармалы күріш өсіру (монс қазіргі Мьянма аумағында алғашқы суару құрылыстарын салған). Қолөнердің ішінен тоқымашылық, керамика, қайық жасау тән. Бау-бақша және көкөніс өсіру, балық аулау және т.б. да маңызды орын алады. Өмір салты Патрилинейлік туыстық топтар сақталған (калок хо), левираттың қалдықтары байқалады, некенің уақытша матрилокалдылығы қолданылады. Егістіктер мен ағаштардың рухтарына табыну (теватао), жаңбыр (пеа тхонг), ауылдар (пеа ку), шамандық (әсіресе әйелдер) сақталған. Дәстүрлі киімдері Мьянмадағы ер адамдар бамарлардікіне ұқсас киім киеді. Тайландта тұратындар тай стиліндегі киімдерді қабылдады. Мон киімі әулеттік дәстүрлермен қатар сыртқы әсерлермен де қалыптасқан. Мондық әйелдер ят-тук деп аталатын дәстүрлі орамал тәрізді (сбаи) матаны (кеудеге бір иықты жауып, бір ұшы арқаның артына түседі) пайдаланады. Дәстүрлі тағамдары Мондардың тағамдар мен аспаздық дәстүрлері Мьянма асханасы мен Орталық Таиландтың бүгінгі асханасына айтарлықтай әсер етті. Мьянмадағы Хтамане, Тайландтағы Ханом Чин және Хао Че, жасминнің хош иісі бар салқын суға малынған күріш қосылған дәстүрлі тағам Тингян (Сонгкран) жазғы фестивалі кезінде мон халқы тұтынады. Таиландта бұл тағам Khao che ретінде белгілі және «корольдік тағамдар» деп саналды. Мондар ашытылған балық дәмдеуіштерін де пайдаланады. Фольклор Фольклор өзіндік музыкалық, би, театрлық және ауызша дәстүрлерді қамтиды. Кең таралған музыкалық аспаптар – барабандар, гонгтар, ксилофондар, флейталар, т.б. Би өнері, халықтық және классикалық театр дамыған. Сілтеме * Дереккөздер
Мурабба

Мурабба — көне шығыстың классикалық поэзиясында кездесетін ұйқас тәртібі. Алғашқы шумақтың төрт жолы да бір ұйқаспен (а-а-а-а) келіп, кейінгі шумақтардың үш жолы өзара, төртінші жолы тек қана әуелгі шумақтың жолдарымен ұйқасып отырады (б-б-б-а, в-в-в-а, т. т.). Мысалы, Махмұд Қашқаридің «Диуани лұғат ат-түрк» кітабындағы көптеген өлең шумақтары мурабба үлгісімен жазылған. Дереккөздер Сілтемелер * http://lit100.ru/text.php?t=1324
Мелисса Ройч

Мелисса Ройч (; туған 23 маусым 1980, Мальборо, Нью-Джерси, Дания) — актриса, әлемге көбінесе "Үлкен жарылыс теориясы" атты комедиялық сериалдағы ойнаған Бернадетт Ростенковски-Воловиц рөлімен әйгілі. Өмірбаяны Мелисса Ройч 1980 жылы Мальборо, Нью-Джерси, АҚШ-та дүниеге келді. Ройч Мальбородағы Фрэнк Дефиньо атындағы орталық бастапқы мектебінде (ағыл. Frank Defino Central Elementary School) білім алған. Оқуын Мальборо Жоғарғы мектебінде (ағыл. Marlboro High School) жалғастырғанда актерлік өнермен қызыққан. Манхэттендағы Мэримаунт Колледжінің (ағыл. Marymount Manhattan College) түлегі. Мелисса Ройч еврей әйел. Мансап Оқуы кезінде Мелисса Манхэттенде танымал комедиялық актриса болған. Нью-Йоркта The Miss Education of Jenna Bush атты шоуда АҚШ-тың бұрынғы президентінің қыз-баласының рөлін ойнаған. 2009 жылы Мелисса Үлкен жарылыс теориясы атты комедиялық сериалда көрініп, онда Бернадетт Ростенковски рөлін ойнаған. Сериалдың төртінші сезоныннан бастап (2010 ж) оның кейіпкері тұрақты рөлге ие болды. Мелисса Ройч VH1 телеарнасындағы Best Week Ever және Kath & Kim атты аустралиялық телешоуында түскен. Қазіргі уақытта Мелисса «The Realest Real Housewives» комедиялық телешоуда Кейси Уилсон, Джуд Дайан Рафаэль, Джессика Клэйр және Даниэль Шнайдер сияқты танымал актерлар(актрисалар)мен түсіп жатыр. Шоу 2011 жылының қаңтар айынан бастап «Upright Citizens Brigade Theater» театрында айына бір рет шығады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.imdb.com/name/nm1851981/ Мелисса Ройч Internet Movie Database сайтында] * [https://twitter.com/MelissaRauch Мелисса Ройч твиттерде]
Мұқан Жұмағалиұлы Атабаев

Атабаев Мұқан Жұмағалиұлы (20.4.1940 ж.т., Түркменстан, Мары облысы, Тахта- Базар а.) механик, инженер. Қазақ химия-технология институтын бітірген (1964). 1964 – 1968 жылдары Ақтөбе химкомбинатында механик, инженер, конструкторлық бөлім бастығының орынбасары, 1968 – 1979 ж. Тараз қаласындағы «Химпром» өндірістік бірлестігінде цех бастығының, жобалау-конструкциялау бөлім бастығының, бас механиктің орынбасары, фосфор цехының бастығы, техника бөлімінің бастығы, бас директордың орынбасары, жөндеу зауытының директоры, 1979 – 1991 ж. «Химпром» өндірістік бірлестігінң бас директоры, 1991 – 1995 ж. Қазақстан фосфор өнеркәсібі кәсіпорындары ассоциасиясының президенті, «Қаратау» акционерлік холдинг компаниясының президенті, 1995 1996 ж. «ЮТЕК-ЛУКойл» басқару компаниясының президенті, 1996 – 1997 ж. “IBE Trade Corporation” басқару компаниясының фосфор өндірісі бойынша бас кеңесші, 1998 жылдан ҚР Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің фосфор саласы бойынша өкілетті өкілі. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты болып сайланған. Екі рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен, Құрмет Белгілерімен марапатталған.
Айдын (Атырау облысы)

Айдын — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Миялы аулынан оңтүстік-батысқа қарай 68 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 215 адам (107 ер адам және 108 әйел адам) болса, 2009 жылы 146 адамды (72 ер адам және 74 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 60 адамды (34 ер адам және 26 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Әбдінұр Әбілдаұлы Асылбеков

Асылбеков Әбдінұр Әбілдаұлы (15.1.1948 ж.т., Оңтүстік Қазақстан облысы, Түлкібас ауданы, Высокое ауылы) – Байзақ ауданының әкімі (2002). Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиясы институтын (1970), Алматы зоовет. институтын (1986) бітірген. 1970 – 1971 Мойынқұм ауданы өндірістік басқармасында инженер, 1971 – 73 жылдары Жамбыл ауданында ауыл шаруашылығы басқармасында бас экономист, 1976 – 1983 жылдары аудандық партия комитетінің ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі, 1983 – 1990 жылдары аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1990 – 1997 жылдары ауданаралық мал өсіру және бордақылау бірлестігінің директоры, 1997 – 1998 ж. Облсытық шаруа қожалықтары мен ӨК-тер ассоциасиясының төрағасы, 1999 – 2002 ж. Жамбыл ауданының әкімі болады. 2002 ж. сәуірде Байзақ ауданының әкімі болып тағайындалады. Қазір Жамбыл облысы мәслихатының хатшысы (2003 жылдың қазан айынан).
Аққора (Атырау облысы)

Аққора — Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Ойыл ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы — Миялы ауылынан батысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 275 адам (139 ер адам және 136 әйел адам) болса, 2009 жылы 119 адамды (64 ер адам және 55 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 112 адамды (59 ер адам және 53 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Балабейіт

Балабейіт — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Ойыл ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы — Миялы ауылынан батысқа қарай 29 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 287 адам (155 ер адам және 132 әйел адам) болса, 2009 жылы 153 адамды (81 ер адам және 72 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Кунал Найяр

Кунал Найяр (; туған 30 сәуір 1981, Лондон, Ұлыбритания — ата-тегі үндіс, британдық актер, әлемге көбінесе "Үлкен жарылыс теориясы" атты комедиялық сериалдағы ойнап жатқан Раджеш Рамаян Кутраппали рөлімен әйгілі. Өмірбаяны Кунал Найяр Лондонда өмірге келген, алайда балалық шағын Нью-Делиде (Үндістан) өткізген. Ортамектепті бітіргеннен сон, Найяр білім алуды колледжте жалғастыру үшін АҚШ-қа аттанады. Орегон штатындағы Портленд университетінде Найяр табыскерлік арада маманданған. Сонда тұрып жатқан кезде актерлік өнер сабақтарына қызығып, оларға қатысып жүрген. Американдық колледжте Кунал Найяр театрлық фестивальға шақырылып, сонында Марк Твен сыйын ұтып алған. Сонымен қоса Найярға Sundance Lab атты беделді театрде оқуы стпиндиясы бөлінді. 2007 жылдан бастап "Үлкен жарылыс теориясы" атты комедиялық сериалда Раджеш Рамаян Кутраппали рөлін ойнап жатыр. Сериал 2014 жылы 12 наурыз күні 2016-17 жылдарға дейін үш сезонға дейін созылды. Жеке өмірі 2011 жылының желтоқсан айында Найяр Нехе Капурмен неке кұрды. Нехе Капур «Мисс Индия-2006» атағын иеленушісі. Дереккөздер
Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдерінің тізімі

«Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдерінің тізімі, Оскар сыйлығының тапсыру рәсімдері 1929 жылдан өткізіле басталған. Соңғы рәсімі — 2026 жылдың 15 наурызында өткен. Өткізілу орындары «Оскар» киносыйлығын тапсыру рәсімдерінің барлығы Лос Анжелес өткізіледі. * 1929: «Голливуд Рузвельт» қонақүйі (Hollywood Roosevelt Hotel) * 1930—1943: кезекпен «Амбассадор» қонақүйі (Ambassador Hotel) және Балтимор қонақүйі (Millennium Biltmore Hotel) * 1944—1946: Грауманның қытай театры * 1947—1948: Шрайн-Аудиториум * 1949: Academy Award театры * 1950—1960: Pantages театры * 1961—1968: Santa Monica Civic Auditorium көрме орталығы * 1969—1987: Лос Анжелес музыкалық орталығындағы Дороти Чендлер павильоны * 1988—2001: кезекпен Дороти Чендлер павильоны және Shrine Auditorium * 2002—қазіргі уақыт: «Долби» театры (2012 жылға дейін «Кодак» театры деп аталды) Трансляция жасайтын телеарналар * 1953—1960: NBC * 1961—1970: ABC * 1971—1975: NBC * 1976—2028: ABC Рәсімдер Дереккөздер
Аширов Тофик Махмұтұлы

Аширов Тофик Махмұтұлы (15.12.1953 ж.т., Жамбыл ауд., Жалпақтөбе а.) – ауыл шаруашылығын ұйымдастырушы. Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институтын (1975), Алматы Жоғары партия мектебін (1989) бітірген, механик инженер, саясаттанушы. 1975 – 1981 ж. Жамбыл орман шаруашылығының жөндеу-мех. шеберханаларының меңгерушісі, бас бас механигі, 1981 – 1991 ж. Жамбыл ауданының парткомының нұсқаушысы, Жамбыл облысы парткомының ұйымдастыру және кадр жұмысы бөлімінде нұсқаушы, бөлім меңгерушісінің орынбасары. 1991 – 1994 ж. облыстық агроөнеркәсіп комитетінің бөлім меңгерушісі, «Аграрник» облыстық өндірістік-сауда ассоциациясы бас директорының орынбасары, 1994 жылдан Жамбыл ауданынадағы «Юнчи» кооперативінің басқарма төрағасы. Дереккөздер
Елбыздыко Цопанович Бритаев

Елбыздыко Цопанович Бритаев (23.03.1881, Терек облысы, Алагир ауданы, Далагкау ауылы - 25.09.1923, Владикавказ) — осетин драматургы және қоғам қайраткері. Петербург университетінің заң факультетін бітірген. 1905-1907 жылдардағы революцияға қатысқаны үшін Осетиядан жер аударылды. Бритаев "Ресейде болғанда" (1902), "Масқаралықпен өлім жақсы" (1903) т.б. пьесаларында патша әкімдерінің алдында бас маусымшыларды әшкерелейді. "Апалы-сәңілілер" драмасында осетин әйелдерінің заңсыздығы суреттеледі. 1917 ж. Қазан революциясынан кейін Бритаев "Горская жизнь" газетінің редакторы болды. Дереккөздер
Аристид Бриан

Аристид Бриан - Франция мемлкет қайраткері және дипломаты. Буржузиялық отбасыда туған. Мамандығы - адвокат. 1909 жылдан бастап 11 рет премьер, 25 рет министр, оның ішінде 17 рет сыртқы министрң болды. Антантаның Советтік Ресейге қарсы соғыс интервенциясы күйрегеннен кейін Совет мемлкетін дипломатиялық қатынастан бөліп тастау саясатын жүргізді. Импералистік саясатын пацифистік баспеліктен бүркемелеп отырды. 1926 жылы Нобнль сыйлығын алды. Дереккөздер
Асқар Бегаділұлы Әбдуәлиев

Әбдуәлиев Асқар Бегаділұлы (3 қаңтар 1953 ж.т., Байзақ ауд. Дихан а.) – ғалым, тарих ғылымдарының кандидаты (1988). Алматы мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітірген (1979). Содан бергі кезеңде Тараз универститетінде еңбек етті. 1979 – 1985 жылдары оқытушы, 1985 – 1988 ж. аспирант, 1989 – 1992 ж. кафедра меңгерушісі, 1992 – 1996 ж. ғылыми жұмыстра жөніндегі проектор, 1997 – 1998 кафедра меңгерушісі, 1998 – 2000 ж. әлем тілдері факультетінің деканы, 2001 жылдан гуманитарлық факультеттердің оқу-әдістемелік жұмыстары жөніндегі проектор. 2002 жылдан Қ.А. Йассауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік универститеті Тараз институтының директоры. 18 – 19 ғасырладағы Қазақ-Хиуа қарым-қатынастарын зерттеумен айналысады. Бұл мәселеге қатысты 50-ден астам ғылыми мақалалары бар. Ол 1999 ж. арнайы делегация құрамында М.Х.Дулатидің жерленген жері – Үндістанның Кашмир штаты, Сринагар қаласына барып, оның қабірі басынан салынған топрақты Тараз қаласына әкеліп қоюға қатысты. Дереккөздер
Джозеф Листер

Джозеф Листер (1827 жыл 5 сәуір, Эссекс - 1912 жыл 10 ақпан, Кент) - көрнекті ағылшын хирургы, хирургиялық асептика негізін салушы. Еңбек жолы 1852 жылы Лондон университетін бітірген. Ол Глазго (1860), Эдинбург (1869) және Лондонда (1877-1882) хирург профессор болып қызмет істеді. Лондон корольдық хирургия қоғамының өкілі (1896), кейін президенті (1885-1900). Ол 1867 жылы Н.И.Пирогов, Ф.Зиммельвейс, Л.Пастер еңбектеріне және өзінің ғылыми зерттеулеріне сүйеніп, операциядан кейін жарақаттың, жараның ішіне сырттан инфекцияның түсуіне жол бермеу әдісін ұсынды. Бұл әдіс жараны карбол қышқылы сіңірілген бірнеше қабат таңғышпен таңу, операция жасайтын бөлмеге де осы қышқылды шашу, қолды, операция саймандарын сүрту және т.б. Осы әдісті қолдану нәтиесінде операциядан кейін болатын өлім-жітім кеміді. Дереккөздер
Мендель тәжірибелерінің цитологиялық негіздері

Мендель тәжірибелерінің цитологиялық негіздері. Мендель тәжірибелері нәтижелерінің басқаша болмай дәл осындай болуын тәжірибелері нәтижелерінің басқаша болмай дәл осындай болуын түсіну үшін тұқымқуалау заңдылықтарының - гомологиялық хромосомалардың қылығы бар ұрпақтар түсінің және соларда болатын мейоз және ұрықтану кезінде аллельдік гендердің сырттай байқалуын байланыстыра бәлу қажет. Дереккөздер
Лиссабон шарты

Лиссабон шарты - 1703 жылы 16 мамырда Лиссабонда Англия мен Португалия арасында жасалған саяси және соғыс одағы туралы шарт. Лиссабон шартына сәйкес Англия Испания мен Францияға қарсы соғыста Португалия жағалаулары мен оның Еуропадан тыс иеліктерін қорғауды қамтамасыз ететін әскер мен флот бөлуге, Португалия барлық қарулы күштерімен Англияға көмектесуге тиіс болды. Дереккөздер
Бретон

Бретон - Францияда Бретан түбегінің батыс аймақтарында тұратын халық. Жалпы саны 1,1 млн ада шамасында (1967). Бретон тілі негізінен шаруалар мен теңізшілердің күнделікті сөйлеу тілінде сақталған. Мектептер мен әкімшілік орындарында, мәдениет салсында француз тілі қолданылады. Діні-католицизм. Бретон - 5-6 ғасырларда Бретон аралдарынан қоныс аударып келген кельттердің Бриттер тайпасының және романданған жергілікті кельттердің ұрпағы. Негізгі кәсібі - балық аулау, устрица кәсіпшілігі кеме жүргізу, ауыл шаруашылығы. Дереккөздер
Лира (аспап)

Лира (аспап) - ішекті көне музыкалық аспап. Ежелгі гректерде Лираның 4 ішекті саусақпен іліп тартатын түрі кең тарады. Еуропа елдерінде бір ішекті ысқымен тартатын түрі де кездеседі. XV-XVIII ғасырларда лира-тенор, лира-бас, лира-контрабас пайда болды. Украина мен Беларусьда лираның оркестрге лайықталған түрлері сақталған. Лира бейнесі музыка эмблемасы ретінде қолданылады. Дереккөздер
Лион шығанағы

Лион шығанағы — Францияның оңтүстік жағалауын шайып жататын Жерорта теңізіндегі шығанақ. Ұзындығы 93 км, кіре берістегі ені 245 км, ең терең жері 1000 м. Батыс және Солтүстік жағалаулары жазық, шығыс жағалауы тік, қырқалы келеді. Лион шығанағына Рона өзені құяды. Ірі порты - Марсель.
Брезент

Брезент - кенеп яки мақтадан иіріліп, суға төзімді арнаулы зат сіңірлген дуан жіптен тоқылған қалың мата. Оның қалыңығы 1,5-5,5 мм - ге ал мөлшері 12-ден 64 м 2 -ге дейін жетеді. Ол жапқы ретінде және арнаулы жұмыс киімдері мен аяқ киім тігу үшін де қолданылады. Брезент өндірісі құрамына жіп иіру, тоқу, тоқылған матаға су өтпейтін химиялық зат сіңдіру процестері кірежі. Брезент Қазақстанда алғаш рет Шымкент мақта-мата фабрикаыснда Ұлы Отан соғысы кезінде өндіріле бастады. . Дереккөздер
Линь Цзе-сюй

Линь Цзе-сюй (1785 жыл 30 тамыз, Фуцзянь - 1850 жыл 22 қараша, Гуандун) - Қытайдың мемлекет қайраткері. Өмірі Апиын сатуға қарсы күресті. 1839 жылы апиын сатуға тыйым салып, ағылшын-американ саудагерлерінің 20 мың жәшік апиынын жойып жіберді. Ағылшын басқыншыларына қарсы жүргізілген 1840-1842 жылдардағы соғыста Гуандунды жаудан қорғауға басшылық етті. Цин сарайындағы сатқын топтардың ықпалының күшеюі салдарынан Линь Цзе-сюй Шығыс Түркістанға жер аударылды. Одан 1845 жылы қайтып оралғаннан кейін әр түрлі провинцияларда губернаторлық қызмет атқарды. Дереккөздер
Лимацидтер

Лимацидтер - ауыл шаруашылығы дақылдарының зиянкестеріне (ұлу, жалаңаш шырыш, т.б.) қарсы қолданылатын химикалық заттар. Қолданылуы Бұлар көбінесе өсімдікке қауіпсіз, зиянкестер терісін күйдіреді. Лимацидтер ретінде метальдегид, сөндірілген әк, суперфосфат, темір купоросы және т.б. қолданылады. Ең күшті сірке альдегидінің полимері - метальдегид. Метальдегидті (2-5%) кебекке қосып егінді орудан 20 күн бұрын шашады. Дереккөздер
Федор Александрович Бредихин

Федор Александрович Бредихин - орыс астрономы. Петербург ғылым академиясының акадимигі (1890, 1877 жфлдан корр мүшесі). Мәскеу университетінің профессоры. Мәскеу университетінің жанындағы обсерваторияның және Пулков обсерваториясының директоры. Еңбек жолы Федор Александрович Бредихин орыстың астрофизика мектебін құрған, комета формулаларының теориясын жасаған. Ол каметалардың физикалық теориясын құрып, кометалардың құйрықтары газ молекулаларынан құралған және метеорлар ағыны кометалардан пайда болды деген қорытынды жасаған. Комета формаларының механикалық теориясы жайында жүргізген зерттеулері арқасында Федор жер жүзіне танылған. Комета ядросынан ұшып шығатын заттардың қозғалысын зерттеп, комета құйрықтарын үш топқа бөліп, олардың классификациясын жасаған. Федор Күн, комета және тұмандықтардың спектрлерін зерттеген.. Дереккөздер
Луис Сеймур Базетт Лики

Луис Сеймур Базетт Лики (1903 жыл 7 тамыз, Кения - 1972 жыл 1 қазан, Лондон) - ағылшын археологы және антропологы. Еңбегі 30 жылдан астам уақыт Шығыс Африкада археологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1927-1929 жылдары көп қабатты Гэмбл-2 үңгірін қазып, Шығыс Африкалық бірқатар археологиялық мәдениеттің салыстырмалы хронологиясын жасады. 1930 жылы Ньоро неолит үңгірін, 1951 жылдан бастап Танзаниядағы жартасқа салынған бейнелерді зерттеді. Оның 1959 жылы Олдовай сайынан тапқан зинджантроп бас сүйегін, 1960 жылы тапқан презинджантроп бас сүйегін зерттеп ашқан жаңалығының ғылымда маңызы зор. Дереккөздер
Брахман

Брахман, Брамин - 1) өзіндік ерекшелігі жоқ абсолютті барлық заттардың негізі деп білетін үнді идеалистік фиософиясының негізінен алғанда веданталық ұғым. Брахман ұғымының мазмұны кеңейе келе Брахманизмнің басты ұғымына айналды. Брахманның Махабхарт, Брахман атты т.б. діни кітаптарында Брахман жөніндегі ілімнің қалыптасуы айтылады. Мұнда Брахман - бүкіл заттардың негізінде жататын өзіндік ерешедігі жоқ, түр сипатсыз, сапасы жоқ субстанция. Брахманның негізінде жатқан құдретті күштің әсерінен дүние оқтын-оқтын апатқа ұшырайды да, қайта дамиды. Бұл дүние әуелі Брахманғасоғып, одан қайтадан жаңғырып отырады. Брахман - 2) Үндінің Брахмандар деп аталтын жоғары діни кастасының мүшесі.. Дереккөздер