kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Эльмира Наурызбайқызы Жүсіпова

Эльмира Наурызбайқызы Жүсіпова (10 мамыр 1962, Темір ауылы, Отырар ауданы, Түркістан облысы) — Ел жанашыры. Ұлағатты ұстаз. Кәсіпкер. Өмірбаяны Түркістан қаласы №4-орта мектепті аяқтап, қыздар педагогикалық университетін бітірді. 1969 жылы Түркістан қаласына қоныс аударып сол жылы №4 С.Сейфуллин атындағы орта мектептің 1-сыныбына қабылданып, 1979 жылы осы мектепті жоғары дәрежеде тәмамдады. 1980-1984 жылдар аралығында Алматы қаласындағы Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінен педагог-психолог (балалар психологы) мамандығын игеріп шықты. Еңбек жолын 1985 жылы Өзбекстан Республикасы, Жызақ облысы, Мырзашөл ауданы Гагарин кентінен бастады. Бала бақшада тәрбиеші, әдіскер меңгеруші қызметін атқарды. 1999 жылы қаңтар айында тарихи Отанына, Шымкент қаласына оралды. Коррекциялық бала бақшада жұмыс жасап жүріп, логопед-дефектолог болып, өзінің кәсібін ашты. Зейнетке 2022 жылы шықты. Марапаттары * Ұлағатты ұстаз. Қазақстан патриоты төс белгісі * Президенттен Алғыс хаты. * Алтын жұлдыз марапатының иегері. * 300-қайраткер энциклопедиясына енген. Жеке өмірі 1982 жылы Алматы архитектура құрылыс университетінің студенті Әбуов Бақытжанмен отбасын құрды. Қазіргі таңда екі ұл, екі қыз бар, немере тәрбиелеп отыр. Қазіргі таңда логопед-дефектология саласында көршілес Ресейде білімін жетілдіріп, Астана, Ақтөбе қалаларында тәжірибе алмасып отырады. Сілтемелер
Сирия Палестиналық

Сирия Палестиналық (лат. Syria Palaestina) — 135 жылы Бар-Кохба көтерілісін басқаннан кейін Иудея провинциясының орнында құрылған рим провинциясы. Бұл провинция IV ғасырдың соңына дейін өмір сүрді, содан кейін үш Палестинаға бөлінді: Прима, Секунда және Терция. Провинцияның астанасы Кесария қаласы болып қалды, ол маңызды христиан орталығына айналды. «Сирия Палестиналық» тіркесі алғаш рет б.з.д. V ғасырда грек тарихшысы Геродоттың еңбектерінде кездеседі. Тарихы Рим императоры Адриан 135 жылы еврейлердің Бар-Кохба басшылығымен Римге қарсы көтерілісін басты. Ол Иерусалимнің атауын «Элия Капитолина» деп өзгертті және Жерорта теңізі мен Иордан өзені арасындағы бүкіл аумақты «Сирия Палестиналық» деп атауды бұйырды. Рим билігі аймақты эллинизациялау саясатын жүргізіп, амфитеатрлар, термалар және акведуктар салды. Сол уақыттағы құжаттарда «Иудея» және «Иерусалим» сөздері енді кездеспейтін болды. Қираған Иерусалимнің орнында император Адриан римдік Элия Капитолина қаласын тұрғызып, оның орталығында Юпитер ғибадатханасын салдырды. Сондай-ақ Елевферополь мен Никополь сияқты қалалар салынды. 260–273 жылдар аралығында бұл аймақ император Валерианның жеңілістерінен кейін Рим империясының құрамындағы бөлініп шыққан Пальмира патшалығының бөлігі болды. Бұл жағдай Аврелиан императорының соғысына дейін жалғасты, ол жоғалған аумақтарды қайтарып, Пальмирды қиратты. 390 жылы Сирия Палестиналық Византия империясында үш бөлікке бөлінді: Палестина I (Палестина Прима — Иудея мен Самария, астанасы Кесария), Палестина II (Галилея, астанасы Скифополь), және Палестина III (Идумея, астанасы Петра). VII ғасырда аймақты арабтар жаулап алды. Араб жаулап алушылары 638 жылдан бастап елді «Фаластын» деп атады, бұл «Палестина» атауының арабша формасы болды. Дереккөздер
Виктор Валерьевич Темірбаев

Виктор Валерьевич Темірбаев (16 шілде 1967, Павлодар) — қазақстандық дипломат, елші. І сыныпты Төтенше және Өкілетті Уәкіл. Өмірбаяны 1967 жылы 16 шілдеде Павлодарда дүниеге келді. Білімі 1993 жылы Мәскеу электронды машина жасау институтын “радиоинженер-құрылысшы”, 1999 жылы Ресей СІМ Дипломатиялық академиясын “халықаралық қатынастар” мамандығы бойынша тәмамдады. Мансабы * 1986—1988 — КСРО Қарулы Күштерінде әскери қызмет: * 1991—1993 — “Қазақстан қаржы-өнеркәсіптік тобы” АҚ менеджері; * 1993—1994 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық экономикалық қатынастар басқармасының референті; * 1994—1994 — Мемлекеттік протокол басқармасының референті; * 1994—1997 — Қазақстанның Пәкістандағы Елшілігінің атташесі, үшінші хатшысі; * 1999—2003 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Көпжақты ынтымақтастық департаментінің екінші, бірінші хатшысы, кеңесшісі; * 2003—2005 — Қазақстанның Израильдегі Елшілігінің бірінші хатшысы; * 2005—2006 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық ұйымдар және қауіпсіздік мәселелері департаментінің бөлім бастығы, Азия ынтымақтастығы департаментінің бөлім бастығы; * 2006—2007 — АӨСШК Хатшылығының саяси бөлімінің басшысы; * 2007—2008 — “Қазына” ТДҚ АҚ өкілдігі басшысының орынбасары; * 2009—2010 — «Ұлттық инновациялық қор» АҚ Корпоративтік даму департаментінің директоры; * 2010—2018 — Қазақстанның Ресейдегі Елшілігінің кеңесшісі, кеңесші-уәкілі; * 2018—2022 — Қазақстанның Литвадағы елшісі; * 2019—2019 — Қазақстанның Латвиядағы елшісі; * 2022 — Қазақстанның Болгариядағы елшісі. Жеке өмірі Үйленген, 4 бала тәрбиелеуде. Әкесі Валерий Батаевич Темірбаев (1941 туған) — Қазақстанның Ресейдегі (1993—1994), Беларусьтегі (1994—1996), Түрікменстандағы (1996—1999) елшісі және ТМД Жарғылық органдары жанындағы тұрақты өкілі (1995—1996). Орыс, ағылшын және испан тілдерін меңгерген. Марапаттары мен атақтары * І сыныпты Төтенше және Өкілетті Уәкіл. Дереккөздер
Лаура Аманғалиқызы

Лаура Аманғалиқызы (19 қыркүйек 1977 жыл, Ақтоғай, Шалқар ауданы, Ақтөбе облысы) — қоғам қайраткері, Ел жанашыры, подполковник, кәсіпкер, “LAdycar” әйелдер және балалар такси қызметінің негізін қалаушы, “Алтын жүрек” номинациясының және “Батыр шапағаты” медалінің иегері. Өмірбаяны 1977 жылы 19 қыркүйекте Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы Ақтоғай ауылында дүниеге келген. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық мемлекеттік университетін 1998 жылы химия пәнінің оқытушысы мамандығымен бітірген. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Академиясын 2011 жылы заңгер, құқық қорғау органдары мамандығы бойынша бітірді. 2001-2004 жылдар аралығында Алматы облыстық дарынды балаларға арналған мектеп-интернатында мұғалім болып жұмыс жасады. 2006 жылдан бастап 2023 жылғы 21 қазан айына дейін Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы қатарында 17 жыл әскери қызмет атқарды. Әскери атағы: подполковник. Марапаттары Қазақстан Республикасы Қорғаныс Министрінің медалдарімен; Қазақстан Республикасы Ішкі істер Министрінің грамоталары және алғыс хаттарымен; Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы Бас қолбасшысының грамоталары, төс белгілерімен,алғыс хаттарымен; Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы “Оңтүстік” өңірлік қолбасшылығы қолбасшысының төс белгілерімен, грамоталары мен алғыс хаттарымен марапатталған. Жеке өмірі Ұлы — Санжар 1999 жылы туған, келіні Лейла 2002 жылы туған, ұлы — Сабыржан 2009 жылы туған. Сілтемелер * [https://top1000vk.com/255532701/ Профилі]
Каир конференциясы (1943)

Каир конференциясы — 1943 жылы АҚШ президенті Франклин Рузвельт, Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль және Қытай Республикасының президенті Чан Кайшидің қатысуымен өткен ағылшын-американ-қытай кездесуі. Әскери және дипломатиялық кеңесшілердің қатысуымен конференция қараша айының соңында, Тегеран конференциясының алдында, Каирде өтті. Жиын АҚШ елшісі Александр Кирктің резиденциясында ұйымдастырылды. 1943 жылғы 1 желтоқсанда Каирде жарияланған ресми коммюнике бұл мемлекеттердің әскери миссиялары Жапонияға қарсы болашақ әскери операциялар туралы келісімге келгенін және бұл операциялардың оның капитуляциясын қамтамасыз етуі тиіс екенін көрсетті. Әскери жоспарларды әзірлеумен қатар, конференция Рузвельттің айтуынша, «Келешек ұрпаққа Қиыр Шығыста бейбітшілікті қамтамасыз етуі тиіс» кейбір саяси қағидаттарды да талқылады. Нәтиже Конференция барысында келісілген нақты шешімдер қабылданған жоқ. Дереккөздер Сілтемелер *[http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/FRUS.FRUS1943CairoTehran United States Department of State Foreign relations of the United States diplomatic papers, The Conferences at Cairo and Tehran, 1943] * [https://web.archive.org/web/20100228085130/http://www.state.gov/r/pa/ho/time/wwii/107184.htm The Cairo Conference, 1943]
Кросс (өзен)

Кросс — Батыс Африкадағы өзен, Нигерия, Камерун жерлерімен ағады. Камерун территориясынан басталып, Гвинея шығанағына құяды. Ұзындығы 485 шақырым. Салалары * Онвул Жағасындағы елді мекендер * Мамфе (Камерун) * Иком * Афикпо * Орон (Нигерия) * Калабар
Кристен Уиг

Кристен Кэрролл Уиг (22.08.1973, АҚШ) — американдық киноактриса, продюсер және сценарист әйел. Ол 50-ден астам фильмде және де көптеген телехикаяларда түскен. Олардың арасында: Жексұрын мен (дауысы), Марстық, Жын аулаушылар, Уолтер Миттидің жұмбақ өмірі, Жер бетіндегі соңғы адам және т.б. 2012 жылы Кристен Уиг Time журналы жыл сайын шығаратын 100 ең әлуетті адам тізіміне енді. Дереккөздер
Үнді діндері

Үнді діндері, кейде Дхармалық діндер немесе үнділік діндер, Үндістан түбегінде пайда болған діндердің жалпы атауы. Бұл діндер қатарына буддизм, индуизим, джайнизм мен сикхизм кіреді. Тарихи тұрғыдан бұл діндер Үндістан тарихына байланысты болғанымен, таралу аймағы мен дамуы тек осы аймақпен шектелмейді. Үнді діндерінің жазбаша тарихы ведалық дін тарихынан басталады. Бұл дінді алғаш үнді-арилық адамдар ұстанған. Кейін бұл практикалар жинақталып, ведаларға, кейін дравидтік бастауы бар агамаларда жүйеленді. Осы мәтіндердің құрастырылған, қысқартылған және түсіндірмелері пайда болған кезеңді Ведалық кезең деп атайды. Ведалық кезең б.з.б 1750-500 жж. аралығында болған. Ведалардың философиялық бөліктері упанишадтарда сипатталған. Пура кезеңі (б.з.б. 200 – б.з. 500) мен ерте ортағасыр кезеңі (б.з. 500–1100) хиндуизмнің жаңа конфигурацияларын, әсіерсе бхакти мен шаивизм, шактизм, вайшнаизм, смарта мен шраута секілді кішірек консервативті топтарды өмірге алып келді. Ерте исламдық кезеңде (б.з. 1100–1500) де жаңа қозғалыстар пайда болды. Олардың қатарында сикхизмді атап өтуге болады. Сикхизм (XV ғасыр) (Алтын храм) сикхтердің мінәжат етуінің ең маңызды орны]] Сикхизм XV ғасырда Дели сұлтандығындағы Пунджабта (қазіргі Үндістан мен Пәкістан) Нанактың және одан кейінгі тоғыз гурудың ілімінен бастау алады. Сикхизмдегі негізгі ұғым — вахигуруға сену. Ол өз кезегінде ек оанкар (бір құдай) қасиетті символы арқылы көрініс табады. Сикхизмнің дәстүрлері мен ілімдері Пунджаб тарихы, қоғамы мен мәдениетімен тіке байланысты. Сикхизм сенушілерін сикхтер (тәлімгер) деп атайды. Әлем бойынша сикхтердің саны 27 миллион адамды құрайды. Дереккөздер
Аркен Кеңесбекұлы Арыстанов

Аркен Кеңесбекұлы Арыстанов (7 наурыз 1966, Алматы) — қазақстандық дипломат, елші, экономист, Қазпошта төрағасы (2000—2006, 2011—2013). Экономика ғылымдарының докторы және II дәрежелі Төтенше және Өкілетті уәкіл. Өмірбаяны 1966 жылы 7 наурызда Алматыда дүниеге келді. Білімі 1988 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінің экономика факультетін “экономист” мамандығы бойынша тәмамдады. Одан бөлек, Джавахарлал Неру және Қазан университеттерінде тәжірибеден өтті. 2004 жылы “Қазақстанның қаржы-банк қызметтері нарығындағы пошта-жинақ жүйесі: реформалау теориясы, әдіснамасы және практикасы” тақырыбында жоба қорғап экономика ғылымдарының докторы атанды. Мансабы * 1992—1993 — "Қазақстан-Коммерция" РВПА бас маманы,"Қазхлебпродукт" мемлекеттік концернінің ЖЭС бөлімінің бастығы; * 1993—1994 — Қазақстан Экономика министрлігі жанындағы Шетелдік инвестициялар жөніндегі ұлттық агенттік басқармасының бастығы; * 1994—1996 — Валюталық реттеу департаменті директорының орынбасары, Халықаралық қатынастар департаментінің директоры; * 1996—1998 — АТФ Банкі төрағасының кеңесшісі, орынбасары, коммерциялық Департамент бастығы; * 1998—2000 — Қазақстан Халық банкі төрағасының кеңесшісі, Облыстық филиал директорының бірінші орынбасары, кредиттік департамент басшысы-Басқарушы директор, кредиттік тәуекелдер департаментінің директоры; * 2000—2006 — Қазпошта төрағасы, төраға орынбасары; * 2001—2005 — Байланыс саласындағы өңірлік достастықтың пошта байланысы операторлары Кеңесі төрағасының орынбасары; * 2003—2006 — “Пошталық байланыс. Техника және технология” журналының редакциялық алқасының мүшесі; * 2005—2006 — Байланыс саласындағы өңірлік достастықтың пошта байланысы операторлары Кеңесінің төрағасы; * 2008—2011 — Қазақстан Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің Басқарма мүшесі * 2006—2011 — Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығының қызметін реттеу агенттігінің төрағасы; * 2011—2013 — Қазпошта төрағасы; * 2014—2019 — Қазақстанның Франциядағы Елшілігінің Инвестициялар жөніндегі кеңесшісі; * 2019—2022 — Қазақстанның Сингапур, Жаңа Зеландия және Аустралиядағы елшісі; * 2023 — "KazAID" Қазақстандық халықаралық даму агенттігінің” төрағасы. Жеке өмірі Үйленген, әйелі Индира Сәбитқызы Бабаева (1967 туған) экономика ғылымдарының кандидаты. Балалары: 2 қызы — Азиза Арыстан мен Женева Арыстан (1998 туған). Қызы Женева 2024 жылы жазда тұрмысқа шықты. Әкесі Кеңесбек Арыстанұлы Арыстанов геология-минералогия ғылымдарының кандидаты, доцент; анасы Күләнда Хәкімжанқызы Хәкімжанова медицина ғылымдарының кандидаты, доцент. Еңбектері * “Қаржы-банк қызметтері нарығындағы Қазақстанның пошталық жинақ жүйесі” монографиясы (2010); * «Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығы» монографиясы (2010); * “Бағалы қағаздар нарығы. Оқу құралы.” (2010); * «Сингапурдың табыс құпиялары» кітабының электронды нұсқасы (2021). Марапаттары * Қазақстан кәсіподақтар федерациясының Құрмет грамотасы (2002); * Қазақстан темiр жолына 100 жыл медалі (2004); * Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі, Құрмет ордені (2005); * Астанаға 10 жыл медалі (2008); * Парасат ордені (2012); * II дәрежелі Төтенше және Өкілетті уәкіл (2019). Дереккөздер
Сергей Нұртайұлы Нұртаев

Сергей Нұртайұлы Нұртаев (6 қараша 1974, Алматы) — қазақстандық дипломат, елші. I дәрежелі кеңесші. Өмірбаяны 1974 жылы 6 қарашада Алматыда Римма мен Нұртай Әбіқаевтардың отбасында дүниеге келді. Ұлы жүздің Шапырашты руынан шыққан. Білімі 1998 жылы Қазақ мемлекеттік университетін “заңгер”, 2007 жылы Ресей мемлекеттік басқару академиясын “мемлекеттік және муниципалды басқару” мамандығы бойынша тәмамдады. 2011 жылы “ЕурАзЭҚ елдерінің интеграциясы жағдайында Ресей мен Қазақстанның экономикасын жаңғыртуға инвестиция салудың қаржылық әлеуеті” тақырыбында жоба қорғап экономика ғылымдарының кандидаты атанды. Мансабы * 1998—2002 — «Жетісу» зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компанияның директорлар кеңесінің кеңесшісі; * 1998—2002 — Қазақстанның Ұлыбританиядағы Елшілігінің Үшінші хатшысы; * 2002—2004 — Қазақстанның Абердин қаласындағы (Шотландия) консулы; * 2004—2007 — Қазақстанның Санкт-Петербург қаласындағы Бас консулы; * 2007—2015 — Қазақстанның Грекиядағы елшісі; * 2015—2021 — Қазақстанның Италия, Мальта және Сан-Маринодағы елшісі; * 2021—2024 — Қазақстанның Швеция мен Даниядағы елшісі. Жеке өмірі Үйленген, жұбайы Екатерина Сергеевна Нұртаева (1985 туған). Балалары: ұлдары — Тимур (1998 туған) мен Федор (2007 туған) және қызы — Тамила (2008 туған) Нұртаевтар. Әкесі Нұртай Әбіқаев (1947 туған) — Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы (1998—1999, 2010—2015), Парламент Сенатының төрағасы (2004—2007). Анасы Римма Филипповна Әбіқаева (1946 туған) Бауырлары: ағасы Марат Әбіқаев (1969 туған) — «Каскор-Транссервис» АҚ директорлар кеңесі төрағасы; және қарындасы Әлия Де Тизенгаузен (1982 туған). Марапаттары мен атақтары * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі (2001); * Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі (2006); * Астанаға 10 жыл медалі (2008); * Қазақстан президентінің алғысы (2010); * Қазақстан Республикасының Сыртқы барлау қызметіне 20 жыл медалі, Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі, Ерен еңбегі үшін медалі (2011); * Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі (2016); * Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметіне 25 жыл (2017); * Астанаға 20 жыл медалі, Азаматтық қорғау жүйесін дамытуға қосқан үлесі үшін марапат (2018); * Қазақстан президентінің алғысы (2019); * Құрмет ордені (2020); * Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл медалі (2021); * Италия жұлдызы ордені (2021). Дереккөздер
Украина Eurovision ән байқауында

Украина алғаш рет Eurovision ән байқауына 2003 жылы қатысып, содан бері байқауға 19 рет қатысты. Байқаудағы украиндық телерадио хабарын таратушы Украина ұлттық қоғамдық телерадиокомпаниясы (UA:PBC/Suspilne) болып табылады, ол соңғы жылдары «Відбір» ұлттық іріктеу байқауы арқылы Eurovision ән байқауына Украина өкілін таңдады. Украина байқауда үш рет жеңіске жетті: 2004 жылы «Wild Dances» әнімен Руслана, 2016 жылы «1944» әнімен Жамала және 2022 жылы «Stefania» әнімен Kalush Orchestra. Осылайша, Украина байқауда үш рет жеңіске жеткен XXI ғасырдағы және Шығыс Еуропадағы алғашқы ел болды. 2005 және 2017 жылғы байқаулар Киевте өткізілді, ал 2023 жылғы байқау Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты Ұлыбританияның Ливерпуль қаласында өткізілді.
Тартус

Тартус (араб. طرطوس) — Сириядағы Латакиядан кейінгі екінші ірі порттық қала, Тартус мухафазының әкімшілік орталығы. Тартус — Сирияның ең көне қалаларының бірі. Қалада финикиялық және римдік дәуірлердің түрлі қирандылары мен артефактары сақталған. Қала Араб халифатының, Тамплиер орденінің және Осман империясының қол астында болған. Географиясы Тартус Сирияның оңтүстік-батысында және Жерорта теңізінің жанында орналасқан. Бұл провинцияның оңтүстігінде Ливан, ал солтүстігінде Латакия провинциясы орналасқан. Бұл провинция батысында Жерорта теңізімен, шығысында Хомс және Хама провинцияларымен шектеседі. Тартус, Баниас және Сафита қалалары Тартус провинциясының маңызды қалалары болып табылады. 1972 жылға дейін бұл провинция Латакия провинциясының бір бөлігі болып саналды. 2024 жылдың 8 желтоқсанында Тартус қаласы Сириялық оппозицияның солтүстік-батыс Сирияда жүргізген шабуылы барысында оппозицияның бақылауына өтті. Инфрақұрылымы 2000-жылдардың басынан бастап, соғысқа дейін Тартус қаласы құрылыс бумын бастан өткерді. Жерорта теңізінің жұмсақ климатын пайдалана отырып, қала ішкі туризмнің басты орталықтарының біріне айналды, әсіресе жағажай туризмі саласында. Қала жағалауы бойында көптеген қонақ үйлер мен басқа да демалыс инфрақұрылымы объектілері салынды, олар Дамаск, Алеппо және Хомс қалаларынан туристерді тартып, соғыс басталғанға дейін үлкен сұранысқа ие болды. Тартус қаласында бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар жұмыс істейді, оның ішінде екі металл прокаттау және металл өңдеу зауыттары бар. Алайда, тұрғындардың негізгі бөлігі мемлекеттік секторда еңбек етеді. Сонымен қатар, қала тұрғындарының бір бөлігі сауда, балық аулау саласында және көлік пен энергетикалық инфрақұрылымды қызмет көрсету саласында жұмыс істейді. Қаладағы маңызды кәсіпорындардың бірі – тәулігіне 6,5 мың тонна цемент шығаратын цемент зауыты. Сондай-ақ, бұл қалада бұрын Алеппода болған, бірақ соғыс салдарынан көшуге мәжбүр болған King Recording дыбыс жазу және тарату студиясы бар. Дереккөздер
Ержан Сансызбайұлы Қыстафин

Ержан Сансызбайұлы Қыстафин (8 қазан 1978 жыл, Қарағанды) — қазақстандық дипломат, 2021 жылғы мамырдан бергі Қазақстанның Пәкістандағы елшісі. Өмірбаяны Қыстафин 1978 жылғы 8 қазанда Қарағандыда дүниеге келді. Білімі Қыстафин 1999 жылы Бөкетов атындағы Қарағанды университетін «халықаралық заңгер» және 2014 жылы Еуропалық халықаралық стратегиялық зерттеулер институтын «халықаралық қатынастар» мамандықтары бойынша тәмамдады. Дереккөздер
Оңтүстік полюс — Эйткен бассейні

Оңтүстік полюс — Эйткен бассейні — Айдағы ең үлкен, ең терең және ең көне кратер. Диаметрі шамамен 2500 шақырымды құрайтын бұл бассейн Күн жүйесінің денелері бетіндегі ең ірі кратерлер қатарына жататыны анық. Ресми бекітілген атауы жоқ. Қазіргі атауы осы аймақтың екі шеткі нүктесінің қосарлануынан құралған: Айдың оңтүстік полюсі және Эйткен кратері. Бассейн Айдың көрінбейтін жағында орналасқандықтан, оның бар екені тек ғарыш игеру заманында белгілі болды. Алайда кратердің бір шетін Жерден бақылауға болады, оны бұрын Лейбниц таулары деп атаған. Бассейн 4,2–4,3 миллиард жыл бұрын орын алған соқтығысудың нәтижесінде пайда болды деп есептелінеді. Дереккөздер
Эрдэнэт

Эрдэнэт — Моңғолиядағы қала, Орхон облысының орталығы, елдің өнеркәсіп, мәдениет орталығы. Қаланың негізі 1974 жылы қаланған. Қысқаша сипаттама Эрдэнэт — Моңғолияның солтүстігінде орналасқан ірі қала. Қала халқы 104 000 адамды құрайды. Қазіргі кезде Эрдэнэт қаласы елдің ең маңызды өндірістік және өнеркәсіптік орталықтарының бірі. Қалада 60-қа жуық ірі және орта кәсіпорындар бар, олардың ішінде түсті металдар өндіретін Эрдэнэт мыс зауыты ең ірі орын алады. Эрдэнэт қаласы жақсы дамыған көлік желісіне ие, ол автокөлік, теміржол және әуе жолдарымен байланысады. Қалада көптеген мәдениет мекемелері, білім беру орындары, сауда кәсіпорындары бар. Қаланың құрылу тарихы Эрдэнэт қаласы 1970 жылдары құрылған. Оның негізі Эрдэнэт мыс зауытының құрылысымен байланысты. Зауыттың құрылысы 1974 жылы басталып, 1978 жылы толық іске қосылды. Бұл зауыт сол кезде Еуразиядағы ең ірі мыс өндіретін кәсіпорындардың бірі болып табылады. Зауыттың іске қосылуы қала өміріне үлкен әсерін тигізді, себебі көптеген адамдар қалаға жұмыс істеуге келіп, Эрдэнэтте жаңа тұрғын үйлер мен инфрақұрылымдар салынды. Қала жылдам қарқынмен дамып, оны өнеркәсіптік қалаға айналдырды. Оқиғалар жылнамасы * 1974 ж. — Эрдэнэт қаласының негізі қаланды. * 1978 ж. — Эрдэнэт мыс зауыты толық қуатында іске қосылды. * 1990 ж. — Эрдэнэт қаласында көптеген ірі кәсіпорындар мен өндірістік алаңдар іске қосылды. * 2000 ж. — Эрдэнэт қаласы экономикалық және мәдени даму тұрғысынан жаңа кезеңге аяқ басты. * 2010 ж. — Қалада жаңа білім беру мекемелері мен әлеуметтік нысандар салынды. * 2020 ж. — Эрдэнэт қаласында халықаралық деңгейдегі өнеркәсіптік және мәдени шаралар өткізілуде.
Дейр-эз-Зор

Дайр-эз-Заур, сондай-ақ Дейр-эз-Зор — Сирияның солтүстік-шығысында орналасқан қала, Дайр-эз-Заур мухафазасының әкімшілік орталығы. Тарихы Ежелгі тарихы Дейр-эз-Зор қаласы ежелгі Аузара қаласының орнында орналасқан, ол шөлмен қоршалған оазис болатын. Б.з.д. 1758 жылы Вавилон патшасы Хаммурапи тарапынан бағындырылғаннан кейін қала бірнеше империялардың құрамына енген. Ол Персия империясы Ахеменидтер дәуірінде, Александр Македонскийдің империясы, Селевкидтер империясы және Парфян патшалығы құрамында болған. Б.з. 165 жылы қала Рим империясына қосылып, Рим мен Үндістан арасындағы маңызды сауда орталығына айналды. Рим империясының құлауынан кейін Дейр-эз-Зорды моңғолдар қиратты, олар Таяу Шығысқа басып кірген еді. XVI ғасырда қала Осман империясының құрамына кірді. XIX ғасыр Қазіргі Дейр-эз-Зор қаласы 1867 жылы осман билігі тарапынан қайта құрылып, бүгінгі түрінде пайда болды. Бұл ішкі қақтығысты пайдаланып, 2013 жылдан бастап Ирак ислам мемлекеті (ИГИЛ) аймаққа еніп, 2014 жылдың сәуірінде ауқымды шабуылдар бастады. Нәтижесінде, ИГИЛ Джабхат ан-Нусра мен Сирияның Еркін армиясын провинциядан ығыстырып, бақылауды өз қолына алды. Көрікті жерлері Қалада жергілікті музей, Араб мәдениет орталығы, сондай-ақ жоғары оқу орындары (факультеттер): ауыл шаруашылығы, табиғаттану ғылымдары, өнер және гуманитарлық ғылымдар, педагогика, заң және медицина факультеттері, сондай-ақ кәсіби-техникалық училищелері бар. Қала маңында мұнай кен орындары орналасқан, ал қала шетінде — бірлескен базалау аэродромы бар. Өнеркәсібі Ауыл шаруашылығы ауданының орталығы, мұнда мал шаруашылығы, дәнді дақылдар және мақта өсіру дамыған. Сирия шөлінде жеңіл мұнайдың ашылуынан кейін қала Сирия мұнай өндірісінің орталығына айналды, айналасында мұнай кен орындары мен ұңғымалар орналасқан. Қала маңында тұз өндіру жұмыстары жүргізілуде. Қалада туристік инфрақұрылым дамыған: өзен жағасындағы мейрамханалар, бес жұлдызды қонақүйлер (Фурат-эш-Шам және Бадият-эш-Шам), шөл арқылы саяхаттауға арналған көлік торабы. Дереккөздер
Маш

Маш немесе мунг бұршақтары – бұршақ тұқымдасына жататын біржылдық шөптесін өсімдік. Сабағының биктігі 20–150 сантиметрге дейін жетеді. Гүлдері сары түсті келеді. Әр бұршаққында 6–15 дәні болады. Бұршақтары ұсақ жасыл, сары, кейде қоңыр түсті болады. Ақуыздарға, дәрумендерге және минералдарға бай. Аспаздықта қолданылуы Бұршақтардағы ақуыз мөлшері 20–50%-ға дейін жетеді, бұл — негізімен глобулин және альбумин. Оңтүстік-шығыс Азия елдерінің асханаларында кеңінен қолданылады. Өзбек және тәжік асханаларында күріш пен етпен бірге жиі дайындалады. Сондай-ақ маштан алынған крахмалдан фунчоза деп аталатын кеспе жасалады. Дереккөздер
Дэвид Духовны

Дэвид Уильям Духовны — америкалық актер, музыкант, жазушы, сценарийші, продюсер. Ол әсіресе аномальды қылмыстарды тергейтін Фокс Малдер есімді ФТБ агентінің рөлімен танымал болды (Құпиялы құжаттар). Сондай-ақ отбасылық пен шығармашылық дағдарысқа ұшыраған жазушы Хэнк Мудидің рөлімен де белгілі (Californication). Осы екі рөлді сомдағаны үшін Алтын глобус сыйлығымен марапатталды. 2016 жылдың қаңтарында Голливуд Даңқ аллеясына Дэвид Духовныдың есімі жазылған жұлдыз орнатылды. Фильмография Фильмдер Телевидение Видео-ойындар Дискография * 2015 — Hell or Highwater * 2018 — Every Third Thought * 2021 — Gestureland Кітаптары * 2015 — Holy Cow: A Modern-Day Dairy Tale ISBN 978-0-374-17207-7. * 2016 — Bucky F*cking Dent ISBN 978-0-374-11042-0. * 2018 — Miss Subways ISBN 978-0-374-21040-3. * 2021 — Truly Like Lightning ISBN 978-0-374-27774-1. * 2022 — The Reservoir ISBN 978-1-636-14044-5.
Триполье-Кукутень мәдениеті

Триполье-Кукутень мәдениеті — неолит-энеолит дәуірінде (б.з.б. 5050–2950 жылдары) Оңтүстік-Шығыс Еуропада болған археологиялық қауымдастық. Карпат тауларынан басталып, Днестр мен Днепрге дейін созылған 350 000 км² жерде орналасатын, Румыния, Молдова мен Украинаның қазіргі шекараларына ұқсайтын аймақтарды алатын. Этимологиясы тік керамикалық ыдыс, шамамен б.з.б. 4300–4000 жылдар, ]] Мәдениет бастапқыда Румынияның Яссы ауданындағы Кукутень коммунасы атауымен жүретін. 1884 жылы Теодор Бурада мәдениеттің тұңғыш табылған керамикасын дәл сол Кукутеньден алған еді. Ұқсас жылдары Киев, Украинада осы мәдениетке де жатқызылған тағы археологиялық ескерткіштер табылды. Оны тапқан Чехияда туған украин ғалымы Викентий Вячеславович Хвойка еді. Оның бұл ескерткіштерді тапқан жылы түрлі дереккөзде әртүрлі; кейде 1893 басқа кезде 1896, не 1887. Хвойка өзінің тапқанын тұңғыш рет 1897 жылғы Археологтардың 11-съезінде жария етті. Сондай-ақ олардың ара ұстағанын білдіре алатын деректер бар. Галерея Дереккөздер
Жаңа Орлеандағы теракт (2025)

Жаңа Орлеандағы теракт — 2025 жылғы 1 қаңтарда АҚШ-тың орталық уақыты бойынша шамамен 3:15-те Луизиана штатының Жаңа Орлеан қаласындағы Бурбон мен Канал-стрит көшелерінің қиылысында пикап көлігі адамдарға соқтығысты. Көлік жүргізушісі машинадан шығып, мылтықтан оқ жаудырды. Оны полиция қызметкерлері тоқтатып, атып өлтірді. Оқиға Жаңа жылды тойлау кезінде орын алды. Қайғылы оқиға салдарынан 15 адам қаза тауып, шамамен 36 адам, соның ішінде екі полиция қызметкері жарақат алды. Алғышарттар Федералды құқық қорғау және барлау органдары мерекелер алдында көлікпен жасалатын таранымен шабуылдардың болуы мүмкін екені туралы жергілікті полиция қызметтерін ескерткен. 2017 жылғы қызметтік жазбада қалалық билік Француз кварталында орын алған шабуыл сияқты, көліктермен жасалатын шабуылдар нәтижесінде жаппай құрбандар болуы мүмкін екенін атап өтті және бұл аймақта қауіпсіздік шараларын күшейту үшін қосымша бағдарламалар құруды жоспарлады. Барысы Бурбон көшесіндегі баррикадаларды жүк көлігімен айналып өтіп, Канал-стрит пен Конти көшелері арасындағы үш кварталдағы жаяу жүргіншілерге соқтығысқаннан кейін, 42 жастағы Шамсуд-Дин Бахар Джаббар көліктен шығып, кранмен соқтығысып, оқ атып, Нью-Орлеан полициясының екі қызметкерін жарақаттады, полицейлер қарсы оқ атып жауап берді. Офицерлер күдіктіні атыс кезінде өлтірді. Шабуыл кезінде қолданылған ақ Ford F-150 Lightning автокөлігі Turo қосымшасы арқылы жалға алынған. Көлік 42 жастағы Хьюстон тұрғыны Джаббарға тиесілі болған, ол көлікте Ислам мемлекетінің туын алып жүрген. Бұған дейін ол бірнеше жыл бойы АҚШ армиясында қызмет еткен. Тергеу Шабуылдан кейін тергеушілер көліктен қару мен екі бомба тапты. Құрылғылар қашықтан басқару пульті арқылы іске қосылатындай етіп дайындалған, ал пульт жүк көлігінен табылған. Тергеу барысында күдіктінің шетелдік террористік ұйыммен байланысы бар-жоғы немесе сол ұйымнан шабыт алған-алмағаны анықталуда. Сол күні Лас-Вегастағы Трамп қонақүйі жанында Tesla Cybertruck көлігі жарылып, жеті адам жарақат алды. Жарылған көлік те, Жаңа Орлеандағы шабуыл кезінде пайдаланылған көлік те бірдей каршеринг қызметі арқылы жалға алынған. Сондай-ақ, екі жүргізушінің де әскери қызметте болғаны анықталды. Аталған қылмыстар бойынша тергеу бірлесіп жүргізілуде. Дереккөздер
Dookie

Dookie — америкалық панк-рок тобының Green Day тобының үшінші студиялық альбомы. 1994 жылғы 1 ақпанда Reprise лейблімен танысыңыз. Альбом топтың продюсер Роб Кавалломен алғашқы ынтымақтастығы және негізгі этикеткада шыққан алғашқы альбомы болды. Альбом коммерциялық жетістікке жетіп, Billboard 200-де екінші орынға ие болды және тағы жеті елдің диаграммаларын жасады. Оның арқасында Green Day танымал және танымал болды. Сонымен қатар, топтың көптеген ескі жанкүйерлері топты «сатылды» деп тастап кетті. Альбомға 5 сингл кірді: «Longview », «Welcome to Paradise », «Basket Case », «When I Come Around » және радио синглы ол. 2010 жылғы жағдай бойынша Dookie — бұл топтың 16 миллион дана сатылымы бар ең сәтті альбомы. Топ үздік балама альбом үшін Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Композицияның жалпы ұзақтығы — 39:46. Альбом бағытына қатысты рок, панк-рок. Альбом Rolling Stone журналы бойынша барлық уақыттағы ең жақсы 500 альбомның тізіміне еніп, 193-орынға ие болды. Әндер тізімі Сертификаттауы Дереккөздер
Revolution Radio

Revolution Radio — америкалық панк-рок тобының он екінші студиялық альбомы Green Day, 2016 жылдың 7 қазанында Reprise Records лейблінде шығарылды. Жетекші сингл, «Bang Bang », 11 тамызда шығарылды. Сондай-ақ, альбом шыққанға дейін сәйкесінше 9 және 23 қыркүйекте шыққан «Revolution Radio » мен «Still Breathing » әндері жарық көрді. Альбом шыққан күні топтың ресми сайтына «Youngblood» әніне бейне жүктелді. Revolution Radio — Джейсон Уайт қайтадан сессия музыканты болғаннан кейін топ трио ретінде жазған 21st Century Breakdown-нан кейінгі алғашқы альбом. Revolution Radio 95 000 альбомдық эквивалентті бірліктермен (тректер мен ағындарды ескере отырып), соның ішінде 90 000 альбомдық сатылымдармен американдық Billboard 200 хит-шеруінің бірінші орнында дебют жасады. Бұл American Idiot (2004 және 2005 жылдардағы № 1 үш апта) және 21st Century Breakdown (2009) кейін АҚШ-тағы № 1 позициядағы топтың 3-дискісі. Жарыққа шығаруы Альбомдағы жұмыс 2014 жылғы 2012 жылғы ¡Uno!, ¡Dos! және ¡Tré! альбомдарының шығуынан кейінгі «99 Revolutions Tour» турынан кейін үзіліс кезінде басталды. Алдыңғы альбомдардың трилогиясын шығаруға жұмсалған күш-жігер өзін ақтамады деп мәлімдеген топтың жетекшісі Билли Джо Армстронг жаңа альбом жасау кезінде «сонша күш берілмейтінін» атап өтті. Оның айтуынша, «Bang Bang» әні «Америкада дүниеге келген және БАҚ қолдайтын жаппай ату мәдениетін» сипаттайды.|title13Letterbomb|note132010 жылдың 2 қыркүйегінде Чула-Вистада тірі қойылым|length13=4:34}} Чарттары мен сертификаттауы Апталық чарттары Жылдық чарттары Сертификаттау Жазбаға қатысушылары Green Day * Билли Джо Армстронг – вокал, гитара, продюсер * Майк Дёрнт – бас-гитара, бэк-вокал, продюсер * Тре Кул – соқпалылар, перкуссия, продюсер Қосымша қатысушылары * Крис Дуган – дыбыс инженері * Эндрю Шепс – араластыру * Эрик Буланже – мастеринг Дереккөздер
Сэнгоку дәуірі

Сэнгоку дәуірі, сондай-ақ Сэнгоку джидай XV–XVI ғасырдағы жапон тарихындағы азаматтық соғыстар мен әлеуметтік өзгерістер үздік жүріп тұрған кезең. Кезеңнің басталуы Киотоко оқиғасы (1454), Онин соғысы (1467) немесе Мэйо оқиғасының (1493) бірімен байланысты деп қабылданған. Дегенмен де басқа да балама оқиғалардың кезеңнің басталуына әсері болған деп айтылады. Олардың қатарында 1568 жылғы Ода Нобунаганың Киотоға жорығы, 1638 жылғы Шимабара көтерілісінің жанышталуы немесе Эдо кезеңінің басталуы бар. Кезеңнің басталуы уақытының түрлі болуына қарамастан, Сэнгоку кезеңі Муромачи кезеңі (1336-1573) ішінде болған. Бұл кезеңнің ерекшелігі ретінде әлсіздердің өз басшыларын құлатып, өздері билікке жету үрдісімен ерекшеленеді. Ашикага сегунаты әлсіреп, де-факто орталық үкімет болғанымен, сэнгоку даймиолар жергілікті билік пен саяси ықпалды тартып алды. Дереккөздер
Айымдос Ерсайынұлы Бозжігітов

Айымдос Ерсайынұлы Бозжігітов (5 қаңтар 1956, Володар ауданы, Көкшетау облысы) — қазақстандық дипломат, елші. II дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші және техника ғылымдарының кандидаты. Өмірбаяны 1956 жылы 5 қаңтарда Көкшетау облысы, Володар ауданы, Қазан ауылында (қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы) дүниеге келді. Білімі 1979 жылы Қарағанды политехникалық институтын “мұғалім-инженер” мамандығы бойынша тәмамдап, 2000 жылы Қазақстан СІМ Дипломатиялық академиясында және 2003 жылы Лондонның экономика мектебінде тәжірибеден өтті. Мансабы * 1979—1980 — Қарағанды политехникалық институты комсомол комитетінің хатшысы; * 1980—1983 — Қарағанды политехникалық институтының ассистенті; * 1983—1992 — Қазақ политехникалық институтының, Алматы сәулет-құрылыс институтының аспиранты, ғылыми қызметкері, оқытушысы, доценті, кафедра меңгерушісі; * 1992—1993 — “Қазпромэкспорт” бас директорының орынбасары; * 1993—1995 — Қазақстанның Түркиядағы Сауда үйінің бас директоры; * 1995—1997 — Nakosta компаниясының бас менеджері; * 1997—1998 — “Техноинвест” компаниясының директоры; * 1998—2002 — Дипломатиялық өкілдіктермен жұмыс департаментінің директоры, директордың орынбасары, Дипломатиялық корпусқа қызмет көрсету департаментінің директоры; * 2002—2006 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Алматы қаласындағы өкілдігінің басшысы; * 2006—2015 — Қазақстанның Армениядағы елшісі; * 2015—2018 — Қазақстанның Қырғызстандағы елшісі; * 2018—2021 — “Сыртқы саясатты зерттеу институты” АҚ төрағасы. Жеке өмірі Үйленген, жұбайы Баян Бозжігітова (1958 туған). Балалары: ұлы — Әмір (1979 туған) және қыздары — Айгерім (1986 туған) мен Айша (1988 туған) Бозжігітовтер. Марапаттары мен атақтары * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі (2001); * Қазақстан президентінің құрмет грамотасы (2002); * Құрмет ордені (2007); * Астанаға 10 жыл медалі (2008); * Қазақстан президентінің алғысы (2010); * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі (2011); * Қазақстан премьер-министрі орынбасарының алғысы (2012); * Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі (2015); * Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі (2016); * Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметіне 25 жыл медалі, Қазақстан президентінің алғысы (2017); * Астанаға 20 жыл медалі, Парасат ордені, Қазақстан Сыртқы істер министрінің Құрмет грамотасы (2018); Дереккөздер
Піскем (өзен)

Піскем (өзб. Piskom) — Өзбекстанның солтүстігіндегі өзен. Ташкент облысының Бостандық ауданында орналасқан. Ұзындығы - 70 км, су алабы - 2540 км². Қоректену типі — қар мен мұздық Салалары Ойгаинг пен Майданталдың қосылуынан бастап Піскемнің Шарбақ су қоймасына құйылуына дейінгі ірі салалары: * Анаульгенсай (оң жақта) * Ихначсай (сол жақта) * Піскемсай (сол жақта) * Ұрынғаш (оң жақта) * Бадақсай (сол жақта) * Коғары-Қапшығай (сол жақта) * Тепарсай (оң жақта) * Қаптарқымыш (сол жақта) * Арамзадасай (оң жақта) . * Ісбайсай (сол жақта) * Молдалысай (сол жақта) * Машитосығансай (сол жақта) * Ақсарсай (сол жақта) * Наубалысай (оң жақта) * Сыйжақсай (оң жақта) Туризм Піскем өзенінде байдар мен қайықтарға мініп, су туризмімен айналысатындар көп . Қазір Піскем алқабының көп бөлігі шекаралық аймақта орналасқан соң, туристерге арнайы рұқсат алу қажет. Осының арқасында Піскем мен оның салаларының табиғаты жақсы сақталды. Піскемнің (Ұрынғашсай, Бадақсай, Ихнач) салаларында орналасқан биік таулы көлдер туристер арасында танымал. Тағы қараңыз * Бостандық ауданы * Өгем жотасы Дереккөздер
The E.N.D.

The E.N.D. (The Energy Never Dies-дан қысқартылғаны, ) — The Black Eyed Peas америкалық хип-хоп тобының бесінші студиялық альбомы 2009 жылғы 3 маусымдағы Жапонияда және 2009 жылғы 9 маусымдағы бүкіл әлемде жарық көрді. Альбомның шығуы алдында «Imma Be», «Alive» және «Meet Me Halfway» үш промо-синглі iTunes Store интернет-дүкенінде алдағы шығарылымға қызығушылықты оятуға арналған. «Boom Boom Pow» және «I Gotta Feeling» алғашқы екі ресми синглі Billboard Hot 100 чартының басында барлығы алты айға созылды (сәйкесінше 12 және 14 апта). Чарт-топперлер қатарын Британдық және австралиялық Хит-тізімдердің көшбасшысы болған «Meet Me Halfway» үшінші синглі және Америкадағы үздік 10 хит жалғастырды. Альбом тұжырымдамасы Тақырып тарихы және мұқабасы Альбом 2006 жылғы Fergie-де The Dutchess альбомы шыққан кезде ойластырылған. Ол алдымен Evolution деп аталуы керек еді, бірақ ол сол кезде күтілген Сиараның екінші альбомының атауымен сәйкес келді. Альбомның атауы From Roots to Fruits деп ауыстырылды, бірақ кейін бұл тақырыпты болашақ жинақ альбомына қалдыру туралы шешім қабылданды. Альбом үшін The Energy Never Dies атауы таңдалды, ол кейіннен The E.N.D.-ге дейін қысқартылды. will.i.am бұл тақырыпты 2007 жылғы қыркүйегінде Songs About Girls жеке альбомының шығуы туралы сұхбатында растады. Альбом мұқабасын жасау үшін топтың барлық мүшелерінің беттері сканерленді, біріктірілді және компьютерлік графикамен өңделді. Жасыл түс стандартты басылым үшін пайдаланылды. Қызыл —үшін делюкс нұсқалары. Тақырыпы Billboard журналына берген сұхбатында will.i.am The E.N.D. The Energy Never Dies (Энергия ешқашан өлмейді) ретінде шифрді ашу. Оның айтуынша, The E.N.D. — жай ғана альбом емес, «Шабыт келген кезде кез-келген уақытта жүгінуге болатын музыканың […] күнделігі. Және бұл энергия моделі әрқашан өмір сүреді және жаңартылады.» Композициялар тізімі Чарттары және сатуы позициялары Чарттары Сату және сертификаттау Дереккөздер
Андриан Көпмағамбетұлы Елемесов

Андриан Көпмағамбетұлы Елемесов (10 шілде 1963, Мары облысы, Түрікмен КСР) — қазақстандық дипломат, I дәрежелі елші. Кубадағы елші (2022—). Өмірбаяны 1963 жылы 10 шілдеде Түрікмен КСР, Мары облысы, Байрамалы ауданы, Равнина ауылында дүниеге келді. Кіші жүздің Әлімұлы тайпасынан шыққан. Білімі 1987 жылы Қазақ химия-технология институтын “құрылысшы-инженер” мамандығы бойынша тәмамдады және Қазақстан СІМ Дипломатиялық академиясында тәжірибеден өтті. Мансабы * 1985—1989 — «Чимкентстрой» тресінің «СКБС» СУ комсомол ұйымының жұмысшысы, бригадирі, бригадирі, бригадирі, хатшысы; * 1989—1990 — «Жастар» ғылыми-техникалық орталығының ғылыми қызметкері, Мәскеу инженерлік-құрылыс институтының аспиранты; * 1990—1991 — «Қазфер-Импекс» БК менеджері; * 1991—1992 — Шағын кәсіпорын директоры, «AKE'S» компаниясының президенті; * 1992—1995 — «Қазақталқаракөл» БК-ның Италиядағы өкілі; * 1995—1996 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің үшінші хатшысы; * 1996—2001 — Қазақстанның Италиядағы консулы — екінші, үшінші хатшы; * 2001—2003 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Орталық және Шығыс Еуропа департаментінің бастығы, Мемлекеттік хаттама қызметінің Сапарлар бөлімінің бастығы, кеңесшісі; * 2003—2010 — Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Мемлекеттік хаттама қызметінің бастығы; * 2010—2012 — Қазақстанның Испаниядағы Елшілігінің кеңесші-уәкілі; * 2012—2015 — Қазақстанның Италия, Мальта және Сан-Маринодағы елшісі; * 2015—2020 — Қазақстанның Мексика, Панама, Коста-Рика, Доминика және Ямайкадағы елшісі; * 2022 — Қазақстанның Кубадағы елшісі. Жеке өмірі Үйленген, әйелі Айгүл Абайқызы Елемесова. Балалары: 2 қызы — Алима (1984 туған) мен Нағима (1991 туған) және 2 ұлы — Аманжол (1993 туған) және Алдиар (2005 туған). Әкесі Көпмағамбет Елемесов (1938—2022) — ғалым, ауыл шаруашылық ғылымдарының кандидаты, Ұлттық ғылым академиясының академигі. Анасы Бейбіткүл Қалықбайқызы Нұрқалықова ауыл шаруашылық ғылымдарының кандидаты. Марапаттары мен атақтары * Ерен еңбегі үшін медалі; * Италия Республикасына сіңірген еңбегі үшін ордені. Дереккөздер
Музыкалық продюсер

Музыкалық продюсер (ағылш. Record producer немесе Music producer, produce — өндіру) — музыкалық композицияларды әзірлеуге және шығаруға жауапты тұлға. Музыкалық продюсердің қызмет саласына, әдетте, шығармашылық ынтымақтастық үшін музыкалық орындаушыларды таңдау, композицияларға арналған идеяларды пысықтау, әуендер жазу, дыбысжазба студиясында жұмыс істеу кезінде музыканттарға тәлімгерлік ету, сондай-ақ дыбыс жазу, араластыру және мастеринг бақылау кіреді. Музыкалық продюсерді музыкалық өнімді шығарудың қаржылық, ұйымдастырушылық және басқарушылық аспектілеріне жауап беретін атқарушы продюсерден ажыратқан жөн. Көбінесе музыкалық продюсер музыкалық менеджермен шатастырылады, ол музыканттың мансабын басқарады және оның заңды сүйемелдеуіне, дыбысжазба лейблдерімен ынтымақтастыққа, жарнамалық жарнамаға, букингке, гастрольдік қызметке және т. б. Сондай-ақ, әсіресе посткеңестік кеңістікте музыкалық продюсер инвестормен немесе демеушімен шатастырылады, бұл қате пікір. Қызметтік міндеттері Музыкалық продюсер альбомда да, жеке шығармаларда да жұмыс істей алады. Музыкалық продюсерді музыка жазудың шығармашылық процесі басқарады: композицияның стилі мен жанрын анықтау, әндерге сөздерді таңдау және мақұлдау, әуендерді, аранжировкаларды және «соққыларды» таңдау немесе жазу. Музыкалық продюсер дыбыс жазу процесінің техникалық жағын да бақылайды. Ол сессия музыканттарын, дыбыс инженерлерін, араластыру және шеберлік инженерлерін, ассистенттерді таңдайды. Әдетте, ірі дыбысжазба лейблдері мен дыбысжазба студияларының өздерінің музыкалық продюсерлері бар, бірақ көбінесе музыканттардың өздері қызықты тәуелсіз продюсерлерді шақырады, ал кейбір жағдайларда олар өз жобаларын музыкалық түрде шығарады. Музыкалық продюсер жасаған жұмысты театрдағы көркемдік жетекші немесе кинематографиядағы режиссер орындаған жұмыспен салыстыруға болады. Алайда, көркемдік жетекшіден айырмашылығы, музыкалық продюсердің міндеттеріне көбінесе жобаның шығармашылық компонентін басқару ғана емес, сонымен қатар осы жұмыстарды материалдық-техникалық қамтамасыз етуді ұйымдастыру және бақылау кіреді. Дереккөздер Әдебиет * Gronow, Pekka and Ilpo Saunio (1998). An International History of the Recording Industry. * Moorefield, Virgil (2005). The Producer as Composer: Shaping the Sounds of Popular Music.
Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)

Йоханнесбургтегі G20 саммиті — 2025 жылғы 22–23 қарашада өтетін Үлкен жиырмалық (G20) ұйымының жиырмасыншы кездесуі болады. Бұл — Оңтүстік Африка Республикасында және Африка құрлығында өтетін алғашқы G20 саммиті. Дереккөздер Сілтемелер * [https://g20.org/ Ресми сайты]
Варягтар

тің Смоленскіге жорығы, 882 жыл, XV ғасырлық сурет]] Варягтар (, ) — викинг болған жаулап алушылар, саудагерлер мен қоныстанушылар, негізінен қазіргі Швеция жерінен келген олар VIII, IX ғасырларда қазіргі Беларусь, Украина мен Ресей жерлеріне қоныс аударды да, Киев Русі, Полоцк пен Туров кінәздігі сияқты мемлекеттер құрды. XII ғасырлық Өткен жылдар хикаятының хабарлауынша Русь халқы деп аталған варягтардың бір тобы 862 жылы Новгород қаласында қоныс алды да, оларға жетекшілік еткен Рюрик еді. Рюрикке дейін Русь Орыс қағанаты деп аталатын ертерек болған гипотетикалық мемлекетті басқарған болуы мүмкін. Рюриктің туысы Олег 882 жылы Киевті жаулап алып, Киев Русі мемлекетін құрды да, кейін оны Рюриктің ұрпақтары басқарды. Сауда, қарақшылық және жалдамалы қызметпен айналысатын варягтар Гардарики өзендері мен порттарын аралап жүрді, норвег сагаларындағы Қара теңізден солтүстіктегі жерлердің белгілі болғаны сол себептен келеді. Олар Еділ сауда жолын (варягтар мен мұсылмандар арасындағысы) бақылап отырды және осылайша Балтық маңын Каспий теңізімен және Қара теңіз бен Константинопольге апаратын Днепр мен Днестр сауда жолын (варягтар мен гректер арасындағысы) байланыстыратын. Кезінде бұл жолдар өте маңызды еді, өйткені ортағасыр Еуропасын, Аббасилер халифатын және Византияны байланыстыратын. Батыстағы монеталардың біразы Шығыстан осы жолдар арқылы келетін. Константинополь байлығына қызыққан Варягтық Русь Русь-Византия соғыстарын бастады, кейбірлері тиімді сауда келісімдері жасалды. Кем дегенде X ғасырдың басынан бастап көптеген варягтықтар элиталық Варяг қарауылын (Византия императорларының оққағары) құрайтын Византия армиясында жалдамалы жауынгер ретінде қызмет етті. Соңында олардың көпшілігі Византия мен Шығыс Еуропада скандинавиялық паганизмнен православиелік христиандыққа көшті, бұл 988 жылғы Киев Русінің христиандандыруына әкелді. Викингтер дәуірінің жалпы құлдырауымен тұспа-тұс келген скандинавтардың Руське келуі тоқтатылды да, варягтар XI ғасырдың соңына қарай шығыс славяндармен біртіндеп ассимиляцияланды. Дереккөздер
Ежелгі славяндар

мен скифтер арасындағы шайқас — Виктор Васнецов суреті (1881)]] Ежелгі славяндар — Үнді-Еуропа диалектілерінде сөйлеген, Халықтардың ұлы көші мен Ерте ортағасыр замандарында (шамамен V–X ғасырлар) Орталық, Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Еуропада өмір сүрген және кейін Ерте мен Дамыған ортағасыр жылдарында славян мемлекеттерін құрғаны арқылы славян ұлттарының бабалары болған халық. Славяндар тарихи отанының нақты қайда болғаны әлі де даулы, өйткені бұл заманнан сақталған дерек көп емес. Ғалымдардың көпшілігі сонда да оны Шығыс Еуропа маңына қояды, нақтырақ айтсақ, Полесье жерінде. Ежелгі римдіктер славян бабаларын венедтер деп атаған деген тұжырыммен ғалымдар салыстырмалы түрде келіседі. Атаславянның слав сөзі славян тілдеріндегі сөз, әңгіме сөздерімен түбірлес және ежелгі славяндардың бұл сөз арқылы өзіне ұқсастілділерді атағаны әбден мүмкін. «Славян» сөзінің бірінші жазылғаны VI ғасырлық мәтінде табылды, бұл кездері славяндар Орталық және Шығыс Еуропада тұратын. Ол кезде Еуропаның Понтий даласында тұратын көшпелі иран тілдес халықтар (скифтер, сарматтар, аландар, т.б.) аймақтың славян тілдес халқына сіңіп кеткен болатын. Келесі екі ғасырда славяндар батысқа (Эльба өзеніне және Шығыс Альпіне дейін), оңтүстікке (Балқанға, иллириялық және фракиялық халықтарды осы процесте сіңірді) және шығысқа қарай (Еділ өзенінің бағытында) жылжыды. VI және VII ғасырлар арасында славяндар Еуропаның ірі бөліктеріне басшылық ететін болды, бұл үдеріс жайлы деректер германиялықтардың Еуропаның басқа бөлігін жаулауына қарағанда аз болса да, Еуропа бөліктерінің славяндануы одан да ірі салдарға әкелген еді. VII ғасырдан бастап славяндар бірте-бірте христианданды. XII ғасырда олар бірқатар ортағасырлық христиан мемлекеттерінің негізгі халқын құрады: Киев Русіндегі Шығыс славяндар, Болгария империясы, Сербия кінәздігі, Хорватия герцогтігі мен Босния банатындағы оңтүстік славяндар, Нитра кінәздігі, Ұлы Моравия, Богемия герцогтығы және Поляк корольдігіндегі батыс славяндар. Тарихтағы ең көне славян кінәздігі VII ғасырда қазіргі словендердің ата-бабалары құрған Карантания еді. Ескертпелер Дереккөздер Қолданылған әдебиет * * *
Billboard 200

Billboard 200 — Billboard апталық американдық журналының музыкалық индустрияға арналған ең көп сатылатын 200 музыкалық альбомы мен мини-альбомдарының рейтингі. Бұл рейтинг суретшілердің танымалдылығының көрінісі болып саналады. Рейтинг тек АҚШ-та сатылған альбомдардың санына негізделген (бөлшек саудада сатылатын нақты дискілер де, виртуалды дискілер де — музыкалық дүкен сайттарынан жүктелген). Сатылған көшірмелерді санау әр дүйсенбіде басталып, әр жексенбіде аяқталады. Жаңа рейтинг әр бейсенбіде келесі сенбіде шыққан күнімен жарияланады. Ұқсас синглдердің хит-шеруі Billboard Hot 100 деп аталады. Рейтингтер 1945 жылдан бастап ең көп сатылатын 5 альбомнан тұрады. Жылы 1956 рок-музыканың танымалдылығының артуымен-апта сайын жарық көрді және 10-нан 30-ға дейін позицияға ие болды. 1959 жылдың 25 мамырынан бастап Billboard рейтингті екі диаграммаға бөлді: біреуі стерео альбомдар үшін (отыз нөмір) және біреуі моноальбомдар үшін (елу нөмір). 1963 жылы стерео және моно рейтингтер 150 нөмірден тұратын бірыңғай диаграммаға біріктірілді, 1967 жылы-175, кейінірек олардың саны 200-ге дейін өсті. Әртістер — чарттар жетекшілері Хит-парадтағы альбомдар саны бойынша * Элвис Пресли (114) * Фрэнк Синатра (83) * Джонна Матис (73) * Вилли Нельсон (57) * Барбара Стрейзанд (54) Үздік ондықтағы альбомдар саны бойынша * The Rolling Stones (36) * Фрэнк Синатра (32) * The Beatles (29) * Барбара Стрейзанд (28) * Элвис Пресли (27) Альбомдар саны бойынша бірінші орында * The Beatles (19) * Элвис Пресли (10) * Jay-Z (10) * The Rolling Stones (9) * Барбара Стрейзанд (8) * Гарт Брукс (8) Апталар саны бойынша бірінші орында * The Beatles (132) * Элвис Пресли (67) * Гарт Брукс (51) * Майкл Джексон (50) * The Kingston Trio (46) Тағы қараңыз * АҚШ-тағы № 1 альбомдар тізімі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?gAlbums&fThe+Billboard+200 Үздік 100 позиция Billboard Top 200] * [https://web.archive.org/web/20051124102834/http://www.billboard.com/bbcom/about_us/bbmethodology.jsp Billboard әдістемесі]