kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Тұрсын Мырзабекқызы Мырзабекова

Өмірбаяны Тұрсын Мырзабекқызы Мырзабекова (1914-1996) Алматы қаласында орта шаруаның отбасында дүниеге келді. Орта мектеп бітірген соң Қазақ педагогикалық институтына оқуға түседі. *1933 жылы институтты бітірген соң ол Балқаш, Қарағанды және Алматы қалаларында қызметтер атқарды. *1938 жылдың қыркүйегі мен 1945 жылдар аралығында Шымкент қаласында тарих пәнінің мұғалімі, облыстық халыққа білім беру бөлімінде, қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары қызметін атқарды. *1945 жылдың 13 қыркүйегінде Мырзабекова Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтына директорлық қызметке тағайындалды. *14 жылдан астам уақыт ректор болып қызмет атқарған Т. Мырзабекова өзінің ұйымдастырушылық дайындылығымен, кең пейілді адамгершілік қасиетімен дараланды. Шығыс қыздарының ақылдылығы мен ұстамдылығын бойына сіңіре білгендіктен, институттың күрделі жұмыстарында кездесетін қиын істерді аса дарындылықпен шеше білді және соны әріптестерінен, студенттерден талап етіп, оқу мен тәлім-тәрбиенің қатал болуына үлкен көңіл бөлді. Жетістіктері Мырзабекова Тұрсын Мырзабекқызы – тарих ғылымдарының кандидаты, доцент, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет белгісі» ордендерімен және көптеген медальдермен марапатталған, «Қазақ ССР-нің еңбек сіңірген мұғалімі» деген құрметті атаққа ие болды. Сілтемелер
Қақпа (фильм)

«Қақпа» — америкалық қорқынышты фильм, режиссёр Джо Дантенің фэнтези элементтері бар фильмі. Бұл фильм ағайындар Лукас Томпсон мен оның ағасы Дейн Томпсон және олардың анасы Сьюзанның үйіндегі жертөледегі осы әлеммен қара күштер әлемін байланыстыратын, әрі сол уақытта бөлетін қақпа туралы. Ол тұңғиық, түпсіз тесікке қараған әр адамның бойын үрей алады. Ал ол қақпаны ашқан соң тылсым күштер осы әлемге енеді. Сюжет Анасы 17 жастағы Дэйнді және оның 10 жасар бауыры Лукасты Нью-Йорктен Бенсонвилл қаласына алып бара жатыр. Аналары жұмыста жоғалып, оның балаларына қарауға мүлде уақыты жоқ болады, ал ағайындылар жаңа тұрғылықты жерін зерттейді. Дэйн көршісі Джулимен танысады. Бірақ олар жертөледе люкпен, түбі шексіз шұңқырды тапқанда барлығы өзгереді. Люк қақпағын ашқаннан кейін, ағайындылар жүректі мұздататындай суықты сезеді. Бұл түпсіз құдық - бұл қараңғылық, зұлым, қара күш әлеміне жол. Енді олар зұлымдықты босатқаннан кейін, олардың жасырын қорқыныштары әр көлеңкеде өмірге келеді және қақпаны мәңгі жабу үшін қасіретке тап болады. Өндіріс Бұл фильмнің түсірілімі 2008—2009 жылдары, қыс мезгілінде Ванкувер (Канада) қаласында жүзеге асты. Ал түсірілімнің басталған уақыты 2008 жыл, 5 желтоқсан. Рөлдерде Марапаттар * 2009 — Венеция кинофестивалінің үздік 3D стереоскопиялық фильмі үшін марапат. Көрсетілім Бұл фильмнің ресми тұсаукесері 12 қыркүйек 2009 жылы Торонто қаласындағы «Торонто Халықаралық Кинофестивалінде» орын алды. Ал оның театральдық көрсетілімі 2010 жылдың жазынан басталды. Бұл фильм 2010 жылы Канн кинофестивалінде көрсетілді. Қазақстанда бұл фильм 17 маусым 2010 жылы шықты. 7 қазан 2011 жылдан бастап Сан-Франциско қаласында, ал 28 қыркүйек 2012 жылдан бастап Лос Анжелес және Атланта қалаларында бұл фильм көрсетіле бастады. 2 қазан 2012 жылдан бастап фильм DVD-ге басылып шыға бастады. Сілтемелер *
Сауыншы (айрық)

Негізгі ұғым: * Сауыншы – мал сауумен айналысатын жұмыскер. Елді мекендер: * Сауыншы – Алматы облысы Қарасай ауданы, Әйтей ауылдық округі құрамындағы ауыл. * Сауыншы – Алматы облысы Қарасай ауданы, Первомай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Омарбеков

Омарбеков сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Байтұрсын Есжанұлы Омарбеков - суретші, қоғам қайраткері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. * Егемберді Омарбеков – шопан, Социалистік Еңбек Ері, Қазақ КСР-і мал шаруашылығының еңбек сіңірген шебері. * Сапарғали Омарбеков – филолология ғылымдарының докторы. * Талас Омарбеков – ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор.
Лука Панкалли

Лука Панкалли (итал. Luca Pancalli ; туыл. 16 сәуір 1964 ж., Рим, Италия ) - итальяндық олимпиадалық қозғалыс қайраткері, спорт әкімшісі, Паралимпиадалық ойындардың бірнеше дүркін чемпионы және жүлдегері. Өмірбаяны Техникалық лицейде оқыды. Ол Римдегі Ла-Сапиенца университетінде заң ғылымын оқыды. Заңгерлік мансабын ол заңды өкіл, нотариус ретінде бастаған. 1990 жылдан бастап - әлеуметтік саясат бойынша ұлттық жауапты және Италияның ең ірі кәсіподақ ұйымы мен Итальяндық ұлттық көшбасшылық ұйымының мүшесі. 1997 жылы ол мемлекеттік емтиханнан өтіп, заңгер болады . Спорттық мансабы Заманауи бессайыспен айналысты . Жасөспірімдер арасындағы Италия чемпионатында жеңіске жетті. Спорт Жарақат алғаннан кейін жүзумен айналыса бастады. Ол төрт паралимпиадалық ойындарға қатысты : 1984 жылы Нью-Йорк пен Сток Мандевильде , 1988 жылы Сеулде , 1992 жылы Барселонада және 1996 жылы Атлантада . Ол 8 алтын, 6 күміс және 1 қола Паралимпиада медалін жеңіп алды. Ұлттық спорттық ұйымдардағы жұмыс 1993 жылы ол Италияның спортқа қол жетімділік федерациясын (FISAPS) құрды. 1996 жылға дейін ол осы ұйымның президенті болды. 1996 ж. - мүгедектерге арналған Италиялық спорт федерациясының (FISD) вице-президенті болды. 2000 жылдан бастап - FISD президенті. 3 жылдан кейін мүгедектер үшін спортты дамыту жөніндегі белсенді жұмысының арқасында Италия заңына сәйкес, FISD Италия Паралимпиадалық комитетіне айналды. Ол Италия Паралимпиадалық комитетінің президенті болып табылады. 2005 жылдан бастап - Италия Ұлттық Олимпиада комитетінің вице-президенті. 2006 жылғы 21 қыркүйектен 2007 жылғы 2 сәуірге дейін - Италия футбол федерациясының төтенше комиссары. Ол ХФҚ-ны Президент емес, Төтенше Комиссар дәрежесімен басқарды, өйткені оны федерация емес, Италия ҰОК-ы тағайындайды. Ол басқа төтенше комиссар Гвидо Россидің орнына ауыстырылды. ИФФ басшыларының жиі ауысуы және комиссарлардың тағайындалуы 2006 жылы Италия футболындағы жемқорлық жанжалының салдарымен байланысты болды . Марапаттары "Италия Республикасы алдында қызмет еткені үшін" Құрмет орденінің ұлы офицері ( 21 наурыз 2006 ж. ) "Италия Республикасы алдында қызмет еткені үшін"құрмет орденінің қолбасшысы ( 27 желтоқсан 2004 ж. ) "Италия Республикасы алдында қызмет еткені үшін" құрмет орденінің офицері ( 1 маусым 2001 ж. ) «Спорттағы ерлігі үшін» 4 алтын медалі ( 1985, 1989, 1991, 1995 ) Спорттық еңбегі үшін алтын тізбек (Италия ҰОК) - Италия Олимпиадалық қозғалысының ең жоғары марапаты. Отбасы Үйленген, екі қызы бар. Пайдаланылған әдебиеттер Италия паралимпиялық комитетінің сайтындағы өмірбаян (итал.) 1984 жылғы Паралимпиадалық ойындардағы Италия құрамасының нәтижелері (ағыл.) 1988 жылғы Паралимпиадалық ойындардағы Италия құрамасының нәтижелері (ағыл.) 1996 жылғы Паралимпиадалық ойындардағы Италия құрамасының нәтижелері (ағыл.)
Абдирбекова Даяна

Өмірбаяны Абдирбекова Даяна көркем гимнастикамен шұғылданады, 2018 жылғы командалық Азиялық ойындардың жеңімпазы.2002 жылы 10 сәуірде Қарағанды қаласын да дүниеге келген.Салмағы: 49 кг Бойы: 1,67 м Даяна 5-6 жасынан бастап спортпен айналысқан,көркем гимнастика құрамасының қатарына 16 жасында қосылған.Және ең жас гимнаст атанды. Алина Әділханова, Даяна Абдирбекова және Әділ Тилекенова көркем гимнастикадан Қазақстан құрамасына кірген жылы Қазақстан құрамасы топтық есеп бойынша 159,850 ұпай жинады. Марапаттары және жетістіктері *2018 жылғы Қазақстан Республикасының жеңімпазы - қола (көпсайыс), қола (шеңбер, күрзілер, лента). *2019 жылғы Қазақстан Республикасының жеңімпазы - қола (көпсайыс). *2018 жылы Қазақстан Республикасының кубогы - алтын (көпсайыс), алтын (шеңбер, күрзілер, лента), күміс (доп). *2019 жылғы Қазақстан Республикасының кубогы - қола (күрзілер, лента). *2018 жылғы Азиялық ойындар - алтын (команда). *"Gracia Fair Cup" 2018 ХТ - күміс (шеңбер), қола (лента). *"Gracia Fair Cup" 2019 ХТ - қола (лента). Дереккөз
Жохар Дудаев

Жохар (Жаһар) Мұсаұлы Дудаев (15 ақпан 1944, Ялхорой, Галанчож ауданы, Шешен-Ингуш АКСР — 21 сәуір 1996, Гехи-чу, Шешенстан) — Шешен азамат соғысы кезінде өзін өзі жариялаған Ичкерия Республикасының алғашқы президенті, саясаткер, шешеннің 1990 жылдарғы ұлт-азаттық қозғалысының басшысы, КСРО авиация генерал майоры.
Алина Мұратқызы Әділханова

Алина Әділханова — спортшы, көркем гимнастикамен шұғылданады. Өмірбаяны Қарағанды қаласында 2001 жылы 26 қыркүйекте дүниеге келген.Қарағанды өнер гимнастикасы мектебінің тәрбиеленушісі, бапкері - [https://esportkrg.kz/ru/trainer/makarova-lyudmila-ivanovna Людмила Ивановна Макарова] . Қазір таңда Шымкент қаласында тұрады және бапкер Алия Юсупованың қарамағында жаттығады. Марапаттары және жетістіктері *Юниорлар арасындағы бөлек спорт түрлерінен 2015 жылғы Қазақстан Республикасының жеңімпазы – алтын (секірме (скакалка), шеңбер, доп, күрзі). *2018 жылғы Қазақстан Республикасының жеңімпазы – алтын (көпсайыс), алтын (шеңбер, доп, күрзілер), *2018 жылғы Қазақстан Республикасының жеңімпазы – алтын (көпсайыс), алтын (шеңбер, доп, күрзілер), күміс (лента). *2019 жылғы Қазақстан Республикасының жеңімпазы – алтын (көпсайыс). *2016 жылы юниорлар арасында Азия жеңімпазы - күміс (көпсайыс, секірме (скакалка), күрзілер), алтын (команда, шеңбер, доп). *2017 жылғы Азия жеңімпазы - алтын (команда), қола (шеңбер). *2018 жылғы Азия ойындары - алтын (команда), алтын (көпсайыс). *2016 жылғы «Азия балалары» халықаралық спорт ойындары – күміс (доп), қола (күрзілер). *Юниорлар арасындағы 2016 жылғы Гвадалара халықаралық турнир (ХТ) - күміс (шеңбер). *2017 жылғы "Miss Valentine" ХТ – қола (доп, лента). *2017 жылғы «Афродита кубогы» ХТ – қола (курзілер). 2018 жылғы «Балтық шеңбері» ХТ – күміс (лента). Дереккөздер
Қуандық дәлізі

Қуандық/Орынбор дәлізі — Орынбор облысы Қуандық ауданың (кейде көрші Гай ауданында) белгілеу үшін пайдаланылатын геосаяси термин. Мынадай екі мағынада қолданылады: # Ресейдің Европалық және Азиялық бөліктерін, оның орыстары көп облыстарын байланыстыратын аумақ ретінде; # Орынбор облысының орталық және шығыс бөліктерін байланыстыратын аумақ ретінде; Бірінші мағынасында ресейлік "патриоттық" бағыттағы алармист-саясаткерлер арасында 1990 жылдары КСРО-ның ыдырауынан соң Орынбор облысы шекаралық аймақ болған соң аса танымал болды. Бұл мағынада тәуелсіз Қазақстан мен Ресейдің бір мұсылман-түркі халқы тұратын федералды республикасы - Башқұртстан арасында тар "маңдайшаның" болуы Ресейдің тұтастығының сақталуының шарты ретінде қарастырылды. Басқа жағынан Башқұртстанның жеке шенеуніктері Қуандық коридорын мұсылман халықтарын ажырататын "империялық анклав" ретінде пікір білдірді. Екінші мағынасы кейінірек шыққан және бейтарап болып табылады және де қазіргі кітаптарда, оқулықтарды және өңірлік маңыздағы жарияланымдарда қолданылады. Тарихы Қуандық коридоры формальды түрде 1935 жылдын наурыз айында Зианчур ауданы (Кіші Башқұртстанның перифериялық аудандарының бірі) Башқұрт АКСР құрамынан Орынбор облысы құрамына өткенде пайда болды. Бұл Қазақстан мен Башқұртстан арасындағы 1919 (автономияллық Башқұртстанның жариялануы)-1920 (Қазақстанға Орынбор губерниясының қосылуы) жылдардан болған ортақ шекараның жойылуына әкеп соқтырды. 1924 жылы Орынбор мен Қазақстанның бөлінуі болып, содан бері 10 жылдай Орынбор облысы өзінің жаңа келпетін қалыптастырды. Қуандық коридорының оның құрамына берілуі облыс территориясын шығыс аудандар арқасында айтарлықтай арттырды 1930 жылдардың ортасында КСРО-ның барлық территориясында коммунистердің толық бақылауы жағдайында Қуандық коридоры қазақ-башқұрт бірлігіне нақты қарсы салмақ? болып қарастырылғандығы екіталай. Бұндай бірлік гипотетикалық түрде шынымен тоталитарлық мемлекет жақтастарын қорқытуы мүмкін болса да, 1991 жылға дейін Қуандық коридоры деген сұрақ қойылмады және саяси мазмұны болмады. Дереккөздер Әдебиет * http://idel-ural.org/archives/%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D0%BA%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9/
Смоленск облысы

Смоленск облысы - Ресей Федерациясының субъектісі, Орталық Федералды округтің құрамына кіреді. Әкімшілік (аймақтық) орталығы - Смоленск қаласы. Смоленскіден Мәскеуге дейінгі арақашықтық - 365 км, Минскіге - 331 км. Шекаралары: батысында - Беларусьпен (Витебск және Могилев облыстары), солтүстігінде - Псков және Тверь облыстарымен, шығыста - Мәскеу облысымен, оңтүстік-шығыста - Калуга облысымен, оңтүстігінде - Брянск облысымен Ауданы - 49,779 км². Халқы - 934,747 (2020) Ол батыс аймағының аумағында 1937 жылы 27 қыркүйекте құрылды. Ленин орденімен марапатталған (1958). Дереккөздер
Смоленск

Смоленск - Ресейдің батысындағы қала, Смоленск облысының әкімшілік, өндірістік және мәдени орталығы. Ресейдегі ең көне қалалардың бірі (жылнамада алғашқы ескерту 863 жылдан басталады). «Қаһарман қала» құрметті атағына ие (1985 ж. 6 мамырдан бастап). Ленин орденімен және І дәрежелі Отан соғысы орденімен, Алтын жұлдыз медалімен марапатталған. Ресей тарихында ол «қалқан», «Ресейдің қалқаны» және «шешуші қала» ретінде белгілі, ол көптеген ғасырлар бойы Мәскеу үшін оны көптеген еуропалық көршілердің қол сұғуынан қорғап, сенімді қорғаныс ретінде қызмет еткен. Қиындықтар кезеңінде Смоленскінің батылдығы мен адалдығының арқасында поляк-литва достастығының Sigismund III сансыз армиясын ұстауға мүмкін болды. Бекініс қоршауынан 20 ай бойы аман қалған Смоляндардың төзімділігі мен патриотизмі Кузьма Минин және князь Дмитрий Пожарский бастаған басқыншылардың жаулап алуына қарсы Екінші халық милициясының шаруаларының көтерілісі үшін үлгі болды. Қала Мәскеуден оңтүстік-батысқа қарай 378 км (жолмен 410 км), Днепрдің жоғарғы ағысында, Мәскеуден ең алыс орналасқан аймақтың әкімшілік орталығы болып, астанамен тікелей шекарада орналасқан. Ол Мәскеуден Беларуссияға, Балтық жағалауы елдеріне және Орталық және Батыс Еуропа елдеріне бағыттарда қолайлы географиялық жағдайға ие. Қала батыстан шығысқа қарай 25 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай 15 км созылады. Оның аумағы 166,35 км² құрайды. Халқы - 329 427 адам. (2019). 2010 жылғы халық санағы бойынша бұл Ресейдегі 54-ші орын. Дереккөздер
Днепр

Днепр (, ) — Еділ, Дунай және Оралдан кейінгі Еуропадағы ең ұзын төртінші өзен, Украина ішіндегі ең ұзын канал. Сипаттамасы Днепрдің табиғи күйіндегі ұзындығы 2285 км болды, қазір (су қоймаларының каскадын салғаннан кейін ), көптеген жерлерде түзу болған кезде - 2201 км; Украина шегінде - 1121 км, Беларусь шегінде - 595 км (Беларусь пен Украинаның шекаралас аумағында 115 км), Ресей шегінде - 485 км. Бассейннің ауданы 504,000 км², оның 291,400 км² Украинаның шегінде. Ауыз судың орташа жылдамдығы - 1670 м³ / с. Өзен баурайы - 0,09 м / км. Тарихы Киевский Русь заманындағы славян атауы Славутич болды, ежелгі гректер арасында ол Борисфен деп аталды. Дереккөздер Сілтемелер * https://youtube.com/watch?v=q2IX6YWZSV4
Дулат Ағаділ

Дулат Ағаділ (қаз. Дулат Шəкірұлы Ағаділ, Қостанай облысы, Жангелді ауданы, Торғай ауылы, 1977.2.16 - 2020.2.25, Астана, Талапкер) - азаматтық белсенді, адам құқығы үшін күресуші. Шыққан руы Арғын. Көп балалы аналарға араша түсіп көпке алғаш танылған азамат билікке осы тақылеттес көптеген орынды талап қойғаны үшін 6-7 рет ұсталып, уақытша қамау изоляторында 3-60 күнге дейін дүркін-дүркін қамалып қуғын-сүргін көрді. Дулатты 2020 жылы 24 ақпанда үйінен ресми киімі жоқ белгісіз төрт адам күшпен ұстап тергеу абақтысына апарып қамаған жəне сол жерде 25-не қараған түні қайтыс болды. Биліктің ресми нұсқасы бойынша, Дулат Ағаділ жүрек қан талмасы ұстап қайтыс болған, жəне қанынан спирттік ішімдік ізі табылған. Алайда азаматтық қоғам бұған келіспей отыр, өйткені марқұм Дулат алкогольдік ішімдік əсте керектенбейтін адам болған. Өмірі күреске толы азамат өлімімен де қоғамда үлкен резонанс тудырып, Қазақстанның Астана (қазіргі нұрсұлтан), Алматы, Шымкент секілді көптеген қалаларында билікке қарсы шеру болуына себепші болды. Осы шерулерде Дулаттың өлімін əділ тергеп, кінəлілерді жауапқа тартуды талап еткен оның ондаған мақсаттас, мұраттас жақтастары ұсталып абақтыға қамалды. Дулат өзі жасайтын Талапкер ауылында 2020.2.27-де жер қойнауына берілді. Артында əйел, алты баласы қалды.
Жанбота Еркінқызы Алдабергенова

Жанбота Еркінқызы Алдабергенова (23 қыркүйек 1995 жылы Шымкент қаласы) — акробатикада өнер көрсетуші қазақстандық фристайлшы, әлем Кубогының бірінші кезеңінің жүлдегері, үш Олимпиадалық ойындарға қатысушысы (2014 және 2018, 2022). Өмірбаяны Жанбота Алдабергенова М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетін бітірді, қазір Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-де оқиды (юриспруденция-құқық қорғау қызметі). Алматы қаласы атынан өнер көрсетеді. Оқудан бос уақытын жаттығу және спорт жиындарында өткізеді. Оның қоржынында – ірі жарыстарда бірқатар күрделі жеңістері бар: 2011 жылы Қазақстан Республикасы Кубогында спортшы 1-орын алды, 2012 жылы Раубичи (Белорусь) Еуропа Кубогы кезеңінде қола жүлдеге ие болды. 2015 жылы Әлем Чемпионатының (Италия) күміс жүлдегері. Еуропа Кубогының бірнеше дүркін жеңімпазы және жүлдегері. Еуропа Кубогы бойынша 2015-2016 жылғы маусымның абсолюттік жеңімпазы. Әлем кубогының күміс жүлдегері. Сочидағы Олимпиадада 6-ші нәтиже көрсетті. 2018 жылғы Олимпиадалық ойындарда 13-ші болды. 2019 жылы желтоқсан айында фристайл-акробатика бойынша Еуропа Кубогы кезеңі аясында синхронды секіру бойынша Рука атты Финляндия қаласында алтын медальға ие болды. Дереккөздер
Гүлжахан Жарылқасынқызы Әспетова

Әспетова Гүлжахан - Қазақстан Республикасының халық әртісі(1993ж) Өмірбаяны Әспетова Гүлжахан Жарылқасынқызы — 1946 жылы мамырдың 28-і күні Жамбыл облысының Мерке ауданының Мерке ауылында дүниеге келген. 1967 жылы Алматыдағы өнер интситутын бітіреді (Қазіргі таңда Алматы консерваториясы). 1967 –1997 жж. Қазақ өнер театрында жұмыс атқарды. Мансабы Әспетова Гүлжахан Жарылқасынқызы - рөлдерінде сомдайтын кейіпкерлерінің әлеуметтік мәнін оның ішкі лирикалық жандарын сезінуімен байланыстыра білген. Аспетованың Қарагөз, Құртқа (М. Әуэзов, «Қарагөз» және «Қобыланды Қарақыпшақ»), Жәмилә (К. Мухамеджанов, «Бөріктің астындағы бөлтірік»), Анар (О. Бөкей, «Құлыным менің»), Бәтима-ханым (Т.Ахтанов, «Серт»), Мақпал (К. Мұқашев, «Дала поэмасы»), Ардақ, Зейнеп (Д. Исабеков, «Кішкене ауыл», «Ескі үйдегі екі кездесу»), Сәния (М. Мақатаев, «Қош бол, махаббат»), Ана (Ж. Аймауытов, «Сұлу қыз»), Салтанат (Б. Римова, Абай - Әйгерім) ролдері терең мазмұнмен және күрделі сахналық шешімдермен ерекшеленеді. Әр жылдары Аспетова аудармалық драматургия бойынша спектакльдерге қатысты: Мухойя және Назым (С. Ахмад, «Қалыңдықтың бүлігі» және «Күйеу бала»), Найман-ана (Ш. Айтматов, «Ғасырдан да ұзақ күн»), Надя (А.Н. Афигенов, «Ананың жүрегі»), Ягда (А. Абдуллин, «Күнім менің, ұмытпа мені»), Мадлена Бежар (М.А. Булгаков, «Баскесерлер»), Анна («Дон Жуанның хикаялары», «Дон Жуан немесе геометрияға деген махаббат» атты пьесасы бойынша), Электра (Л. Дюрко «Электра – махаббатым менің»). Аспетова бұл рөлдерді үлкен жауапкершілікпен, шығармашылық табыстарды жалықпай іздеу арқылы орындады. Сонымен қатар актриса «Тоғызыншы балаңнан қорқ, дұшпан», «Бақытты адам» және т.б. фильмдерге түсті. Марапаттары Қазақстан және Өзбекстанның Жоғары Кеңесінің Құрмет грамотасымен, сонымен қатар «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталды. Әдебиеттер * Әдеб.: Богатенкова Л.И. Услышать и понять человека. А.-А., 1987, с. 123 – 29; Сығай Ә. Сахна саңлақтары. А., 1998, 400 – 404 б.
Галина Александровна Вишневская

Галина Александровна Вишневская (10 ақпан 1994 жылы Қазақстанда Семей қаласында, Қазақстан дүниеге келді) — Шығыс Қазақстан облысынан шыққан биатлоншы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері, әлем чемпионы (2014, юниорлар), Азияның екі дүркін чемпионы (2014, юниорлар), 2017-ші жылғы Универсиадада екі дүркін чемпион және 2017-ші жылғы Қысқы Азиялық ойындарда төрт дүркін чемпион атанды. Өмірбаяны 10 ақпан 1994 жылы Семей қаласында дүниеге келді. Биатлонға дейін футбол ойнады, ал биатлонмен 2008 жылдан бастап айналыса бастады, жаттықтырушысы Рафаиль Мирсалимов болды. 2012 жылы Шәкәрім атындағы Семей Мемлекеттік университетіне түседі. Юниорлық және жастар жетістіктері Универсиадалар *2015 жылдың қаңтар айында Словакияның Осрблье қаласында өткен 2015 жылғы 27-ші Қысқы Универсиада аралас эстафетада күміс медальға ие болды. *2017 жылдың қаңтарында Алматы қаласында өткен 2017-ші жылғы 28-ші Қысқы Универсиадасында Галина Вишневская Қазақстанның басты үміті болды. Биатлоншылар жарысында артылған үмітті ақтады, 7,5 км спринтта және 12,5 км масс-стартта екі алтын медаль, сонымен қатар аралас эстафетадағы 15 км-лік жеке жарыста екі күміс медаль ұтып алды. Галина 10 км қуалау жарысында да алда болды, бірақ «тұрып ату» және «жатып ату» атыс позицияларын шатастырып алып, жарыстан шығарып тасталды. Қысқы Азиядалар 2017 жылы ақпан айында Галина Вишневская Саппоро Қысқы Азия ойындарында биатлондық бағдарламаның барлық төрт алтын медальдарын ұтып алады: 7,5 км спринтте, 10 км қудалау жарысында, аралас эстафетада және 12,5 км масс-стартта. Әлем кубогы *2011 жылы 9 желтоқсанда Хохфильцендегі әлем Кубогындағы спринтер жарысында дебютпен шықты, ондағы көрсеткен нәтиже бойынша 83 орын алды. *2013 жылы 14 желтоқсанда Ансиде спринттен 36-шы болып мәреге жетті және әлем Кубогында алғаш ұпайларын алды. *2016-2017 жылдары маусым айында Оберхоф әлем Кубогы кезеңінде масс-стартта Вишневская төртінші болып мәреге жетті. *2017 жылдың 26 қарашасында Эстерсунд әлем Кубогы кезеңінде жеке аралас эстафетада үшінші орын алды (Максим Браунмен бірге). Әлем Кубогында өнер көрсету кезеңіндегі нәтижелер Дереккөздер
Ажар Хакімқызы Ыбыраева

Ажар Хакімкызы Ыбыраева (1928 жылы Солтүстік Қазақстан облысы, Сергеев ауданында - 1999) — Алматы шет тілдері институтының ректоры (1962-1967). Еңбек жолы * Шымкент облысы, Сарыағаш селосында орта мектепті бітірген соң, 1949 жылы Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтына оқуға түсіп, тарих факультетін үздік аяқтады. Сол жылы коммунистік партия мүшелігіне өтеді. *1949 жылдан 1950 жылға дейін осы институттың марксизм-ленинизм кафедрасында ұстаздық етті. *1959 жылы өзі оқыған Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтына ректор болып қызметке тағайындалды. *1962-1967 жылдары Шет тілдер институтында ректор болып қызмет істеді. *1967-1975 жылдары ҚазССР Жоғары және арнаулы орта білім министрлігінде жоғары оқу орындарын басқару бөлімінде коллегия мүшесі болды. Марапаттары 30-дан аса ғылыми еңбектері және ғылыми-методикалық жұмыстары жарияланды. Ажар Хакімқызы Ыбыраева “Даңқ белгісі” орденімен, “Қажырлы еңбегі үшін” медалімен, ҚазССР Жоғары Советінің мақтау қағазымен, Бүкілодақтық Ленин комсомолы Жастар Одағы сыйлығымен марапатталды. Ажар Хакімқызы екі рет ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаттығына сайланды. Пайдаланған әдебиетттер http://www.ablaikhan.kz Дереккөздер
Милана Юрьевна Сафронова

Өмірбаяны Кішкентай кезінен спортпен шұғылданды, футбол және баскетболда ойнады. Бокс секция жөнінде дос қызы ұсынған болатын. Қанат Оспанов, Қарағандыдағы жаттықтырушысы, ең алғашқы жеңістерін көріп, жаттықтыра бастайды. 2012 жылы Милана арқасынан ауыр жарақат алады. Дәрігерлердің үкімі көңілді жұбатпады: Миланаға рингке шығуға тыйым салынды. 2015 жылы Милана Мәскеуге көшті. Біраз уақыт өткен соң Милана Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы Серік Бектургановты кездестіреді. Вячаслав Яновскийдің бокс клубында қайтадан бокспен айналыса бастайды. Мансабы 64 кг дейінгі салмақ санатында ұлттық чемпионаттың бірнеше дүркін жеңімпазы және жүлдегері. Үндістанда әйелдер арасындағы бокстың 10-шы әлем чемпионатында, 1/4 финал жарысында, қазақстандық спортшы украиналық Мария Бовамен]] кездеседі және оған 0:5 ұпаймен орын беріп, әлемдік біріншілікте өнер көрсетуін тоқтатады. Қазан айында Улан-Удэде өткен 2019 жылғы Олимпиада алдындағы әлем чемпионатын қазақстандық спортшы жартылай финал жекпе-жегімен аяқтайды. Төрешілердің бөлек шешімімен итальяндық спортшы Анджеле Карини жеңіске жетеді. Нәтижесінде әлемнің он бірінші чемпионатында әйелдер арасындағы бокста Милана қола жүлдеге ие болады. Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Суперкубогы 2020

2020 жылғы Қазақстан суперкубогы 29 ақпан күні Қостанайдағы Орталық стадионда өтті. 2019 жылғы Қазақстан чемпионы "Астана" мен Қазақстан кубогы иегері "Қайсар" өзара кездесіп, елордалықтар 1:0 есебімен жеңіске жатты. Ойын тағдырын шешкен жалғыз голды. "Астананың" жаңа футболшысы кипрлік Пиерос Сотириу енгізді. "Астана" бесінші рет осы турнирде топ жарды. Суперкубок тұңғыш рет Қостанайда өткізілді. Матч Детальдар Тағы қараңыз * Футболдан Қазақстан чемпионаты 2019 * Футболдан Қазақстан кубогы 2019 Дереккөздер Сілтемелер
Макс Эбонг

Африд Макс Эбонг Нгоме (; 26 тамыз 1999 жыл, Витебск, Беларусь) — беларусьтік футболшы, Беларусь Ұлттық футбол құрамасы мен "Астана" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Әкесі Яундеде дүниеге келген камерундық, анасы беларусь. "Шахтер" (Солигорск) клубының түлегі. 2020 жылдың басында "Астанаға" ауысты. "Астана" сапындағы тұңғыш ойынын 2020 жылы 29 ақпанда "Қайсарға" қарсы өткізді. Бұл Қазақстан суперкубогы матчы болатын. Жетістіктері * Қазақстан суперкубогы 2020 Дереккөздер Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/players/2376572 Футболшының профилі]
Мұзды өлке 2

«Мұзды өлке 2» — Американдық анимациялық Музыкалық 2019 Уолт Дисней анимация студиялары жасаған 58-ші мультфильм. Екінші бөлімі 2013 анимациялық сурет. Фильмнің сценарийін жазған Крис Бак және Дженнифер Ли, режиссері Питер Дел Вечо. Басты кейіпкерлерді Кристен Белл, Идин Мензель, Джош Гэд және Джонатан Гроф айтқан. Бірінші фильмдегі оқиғалардан кейін Эльза, оның әпкесі Анна, Кристофф, бұғы Свен және аққала Олаф Эренделл патшалығының өткені туралы құпияны білуге Сиқырлы орманға барады. Тұсаукесер 2019 жылдың 7 қарашасында Голливуд-те өтті. АҚШ-та картина 2019 жылдың 22 қарашасында, Қазақстанда 28 қарашада шығарылды. Сурет сыншылардан оң пікірлер алды. Олар анимацияны, әндерді, көрнекі компоненттерді және дауыстық актерлерді атап өтті. Бірақ баяндауды сынға алды. Оны алыс және шатасқан деп атады. Тұсаукесер демалыста 358 миллион доллар жинап, Frozen 2 мультфильмдер арасында жалға берудің ең сәтті басталғанын көрсетті . Картинаның әлемдік жинағы 1,4 млрд долларды құрап, анимациялық фильмнің дүние жүзілік ең жоғарғы ашылуына,барлық уақыттағы екінші анимациялық фильм және 2019 жылғы үшінші кассалық фильм, сондай-ақ барлық уақыттағы 10 ең кассалық фильм және Walt Disney Animation студиясындағы ең өрескел фильм болды.92-ші Академия Марапаттарында фильм «Into the Unknown» үшін ең үздік ән номинациясын алды. Дереккөздер Сілтемелер [https://movies.disney.com/frozen-2|фильм Мұзды өлке 2]
Үлкен деректер

Үлкен деректер (ағыл. Big Data, [ˈbɪɡ ˈdeɪtə]) дегеніміз - ақпаратты талдауға, жүйелі түрде шығаруға немесе деректерді өңдеудің дәстүрлі қолданбалы бағдарламалық жасақтамасымен өңделуге тым үлкен немесе күрделі деректер жиынымен жұмыс істеуге арналған тәсілдерді зерттейтін саласы. Деректерді талдағанда көптеген кейстерді зерттеу, немесе кейстердің аттрибуттерді көбею, зерттеудің жоғары анықтығына жеткізеді. Үлкен деректер деректерді талдау, деректерді сақтау, ақпаратты іздеу, визуалдауда және тағы басқа салаларында қолданылады. Үлкен деректердің негізгі концепті volume (деректердің үлкен көлемі), variety (әртүрлі ақпараттың түрлерін талдау) және velocity (жылдам өсетін деректердің көлемі). Дереккөздер
Марсель Жекшенұлы Исламқұлов

Марсель Джекшенұлы Исламкулов (18 сәуір 1994, Қант, Қырғызстан) — қырғызстандық және қазақстандық футболшы, қақпашы. 2016 жылы Қазақстан азаматтығын алды, 2017 жылы Қазақстан Ұлттық футбол құрамасына шақыртылды, бірақ алаңға шыққан жоқ. Жетістіктері Командалық * Қазақстан кубогы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/-/342939/ Профилі]
Мулан (фильм, 2020)

{{Кино * Тендо Нагенда * Джейсон Т. Рид * Джейк Уейнер * Лорен Хайнек * Элизабет Мартин * Донни Йен * Джейсон Скотт Ли * Йосон Ан * Гонг Ли * Джет Ли Дереккөздер Сілтемелер [https://movies.disney.com/mulan-2020 Ресми сайт] [https://www.kinopoisk.ru/film/918722/ Мулан] КиноПоиск-те * [https://www.instagram.com/mulan/ Мулан] Instagram-да * [https://m.facebook.com/WaltDisneyMulan Мулан] Facebook-те * [https://mobile.twitter.com/DisneysMulan Мулан] Twitter-де
Бағдат Санатұлы Қайыров

Бағдат Санатұлы Қайыров (17 сәуір 1993, Ақтөбе) — қазақстандық футболшы, "Ақтөбе" клубы мен Қазақстан құрамасының қорғаушысы. Мансабы Клубтық Ақтөбе футболының түлегі. 2012 жылы Қазақстан бірінші лигасындағы "Ақтөбе-Жас" клубына қабылданды да, сол жылы кәсіби карьерасын бастады. 2015 жылы бірінші лига өкілі "Каспийде" ойнап, 2016 жылы Ақтөбеге оралды, бұл жолы облыстың бас командасы "Ақтөбенің" қатарын толықтырды. Сол жылы тұңғыш рет премьер лигада ойнады. 2020 жылы "Қайсарға" ауысты. Тұңғыш ойынын 29 ақпанда Қазақстан суперкубогы матчында "Астанаға" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Ұлттық құрамада 2021 жылы 13 қарашада Францияға қарлы ӘЧ-2022 іріктеу ойынында тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Жүлделері ; «Тобыл» * Қазақстан чемпионы: 2021 * Қазақстан Суперкубогы: 2022 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/439249/ Футболшының профилі]
Режиналдо

Режиналдо Артур Файфе (; 14 маусым 1990, Келимане, Мозамбик) — мозамбиктік футболшы, Мозамбик Ұлттық футбол құрамасы мен "Қайсар" клубының шабуылшысы. Дереккөздер Сілтемелер * https://www.foradejogo.net/player.php?player=199006140006 * https://int.soccerway.com/players/reginaldo-artur-faife/233861/
Арыстан Патша (фильм, 2019)

Арыстан Патша — 2019 жылғы американдық анимациялық фильм. Режиссері Джон Фавро және сценарий авторы Джефф Натансон және Walt Disney Pictures шығарған. Бұл 1994 жылғы Disney-дің анимациялық мультфильмінен жасалған фотореалистикалық компьютерлі анимациялық фильм.Фильм толығымен фотореалистикалық компьютерлік анимация арқылы түсірілген. 1994 ж. «Арыстан Патша»-ны қайта құруға арналған жоспарлар 2016 жылдың қыркүйегінде Диснейдің Джунгли кітабы сияқты ремейктері кассалық жетістіктерден кейін расталды, оны Фавроу басқарған. Фавроу Бродуейдің бейімделуіндегі кейіпкерлердің белгілі бір рөлдерінен шабыт алып, фильмнің түпнұсқасының элементтері негізінде дамыды. Негізгі түсірілімге 2017 жылдың басында қол қойылды, ал негізгі суретке түсіру 2017 жылдың ортасында Лос-Анджелестегі көк-экран сахнасынан басталды. Джунгли кітабының кинематографиясында қолданылатын виртуалды-шындық құралдар көп жағдайда Арыстан патшаның түсірілімінде қолданылды. Композиторлар Ханс Зиммер, Элтон Джон және лирик Тим Райс, барлығы да түпнұсқаның саундтрегінде жұмыс істеген, Ноулз-Картермен бірге есепті құруға оралды, олар Джонға саундтректерді өңдеуде көмектесіп, фильмге „Рух“ атты жаңа ән жазды, ол да өнер көрсетті. Фильм редактор Марк Ливольси үшін қорытынды мақтау ретінде қызмет етеді және ол оны еске алуға арналған. Шамамен $260 миллион долларға жуық бюджеті бар бұл фильм бұрын-соңды жасалмаған ең қымбат фильмдердің бірі. Фильм Америка Құрама Штаттарында 2019 жылдың 19 шілдесінде театрлық түрде жарыққа шықты. Ол бүкіл әлемде $1,6 миллиард доллардан асады. Анимациялық фильм ретінде жарнамаланбағанына қарамастан, ол Мұзды өлке-ні басып озып, барлық уақыттағы ең жоғары анимациялық фильм болды. Бұл сондай-ақ кассалық алымдар бойынша 2019 жылғы екінші фильм және барлық уақыттағы кассалық алымдар бойынша жетінші фильм. Фильм сыншылардан аралас пікірлер алды, визуалды эффектілер, музыка және вокалдық қойылымдар (Гловер, Джонс, Ноулз-Картер, Эджиофор, Роген және Эйхнер) үшін мақтауға ие болды, бірақ кейіпкерлердің тұлғаларында түпнұсқалығы мен эмоцияларының жоқтығы үшін сынға алынды.. Фильм 77-ші Алтын Глобус сыйлығы және 25 сыншылардың таңдауы бойынша Үздік анимациялық фильм және Бірегей ән номинацияларын алды. Сонымен қатар ол 73-ші British Academy Awards және 92-ші Академия марапаттарына ұсынылды, екеуі де визуалды эффект үшін. Дереккөздер Сілтемелер * [https://movies.disney.com/the-lion-king-2019 Ресми сайт] * [https://mobile.twitter.com/disneylionking Арыстан Патша] Twitter-де
Смағұлов

Смағұлов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Ағыбай Құсманұлы Смағұлов – биология ғылымдарының докторы, профессор. * Айдын Құдайбергенұлы Смағұлов - қазақ дзюдошысы, 1996 жылы Қазақстан чемпионы, Орталық Азия ойындары чемпионы. * Аңғар Смағұлов - өлкетанушы, шежіреші. * Әбдірахим Смағұлов - педагог, облыс мүғалімдері арасынан алғаш Ленин орденімен марапатталған ұстаз, КазКСР еңбек сіңірген мұғалімі. * Әділбек Смағұлов - Экономика ғылымдарының докторы, профессор. * Әміржан Смағұлов - дәрігер-хирург, денсаулық сақтау ісін ұйымдастырушы, медицина ғылымының кандидаты * Бақытжан Жұмаханұлы Смағұлов — балет артисі, Қазақстанның халық артисі. * Ғаббас Смағұлов - журналист. * Ерболат Әкежанұлы Смағұлов — археолог, ғалым, тарих ғылымдарының кандидаты. * Жандос Қожахметұлы Смағұлов - әдебиеттанушы ғалым, сыншы. * Жәңгірхан Смағұлов – педагог, Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің үздігі». * Ибрагим Смағұлов - егінші, Соцолистік Еңбек Ері. * Қайырғали Сымағұлов - Кеңес Одағының Батыры. * Мейрам Ахмедиянұлы Смағұлов - Қарағанды облысы Саран қаласы әкімі. * Мұхтар Керімқұлұлы Смағұлов - Батыс Қазақстан облыстық сотының төрағасы. * Нұрлан Еркебұланұлы Смағұлов - «Астық индустриясы» компаниясы Директорлар кеңесінің төрағасы және «Астана моторс» ҚМК президенті. * Нұрлан Кемелбайұлы Смағұлов – медицина ғылымдарының докторы, профессор. * Сембіғали Абзалбекұлы Смағұлов - суретші. * Темірхан Ұлықпанұлы Смағұлов – журналист, педагог. * Шаймұрат Смағұлов – эконономика ғылымдарының докторы, профeссор. * Шалтай Смағұлов – физика-математика ғылымдарының докторы.
Мукашева Маргарита Евгеньевна

Маргарита Евгеньевна Мукашева (туғанынан Мацко) (4 қаңтар 1986 жылы дүниеге келді) —қазақстандық жеңіл атлетші (800 м жүгіру, 4×400 метрлерге эстафета), халықаралық дәрежедегі Қазақстан Республикасының спорт шебері (2008). Өмірбаяны М.Е. Мацко Солтүстік-Қазақстан облысында Новопокровка ауылында дүниеге келді. 14 жастан бастап жеңіл атлетикамен айналыса бастайды. Петропавл қаласындағы спортқа дарынды балаларға арналған мамандандырылған Солтүстік Қазақстан облыстық мектеп-интернатын бітіреді. Петропавл қаласы «Қарулы Күштері» үшін өнер көрсетеді. П. Н. Литвиненко және А. Н. Бычаев секілді жетекші бапкерлерде жаттығады. Азияда өткен 4 чемпионаттың жүлдегері. 2010 жылы Азия ойындарының және 2009 жылы үй-жайдағы Азия ойындарының чемпионы. Бірнеше халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері. 2012 жылы Лондондағы Олимпиадаға лицензия ұтып алады. Бірінші раундты 2:02,12 уақытпен аяқтайды. Бұл жағдай жартылай финалға өтуге мүмкіндік берді. Жартылай финалда 1:59,20 деген рекордтық уақыт көрсетіп, Маргарита 11-шы орынға орналасады және жарысты аяқтайды. 2013 жылы 1:58,96 ұлттық рекордпен Маргарита Қазанда өткен жазғы Универсиаданың чемпионы атанады. 2013 жылы Мәскеуде өткен әлем чемпионатында 26-орында ғана болады.
Банга (футбол клубы)

«Банга» — Литваның Гаргждай қаласындағы футбол клубы. 1966 жылы "Банга" деген атаумен Гаргждай қаласында құрылып. 2020 жылы тұңғыш рет Литва А лигасында ойнады. Жетістіктері Литва чемпионаты * Чемпион (0): * 4-орын (1): 2020 Кубок * Жеңімпаз (1): 2024 * Финалист (3): 2011, 2014, 2019 Маусым (2006—) Формасы Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fkbanga.lt/ Ресми сайт] * [http://www.toplyga.lt/banga ТОПЛИГА]
Тмака

Тмака — Ресейдің Тверь облысыдағы өзен, Тверьдің орталығында оған құйылатын Еділдің оң саласы. Ол Тверь облысының Старицкий және Калинин аудандары, Пролетарлық және Тверьдің орталық облыстары арқылы ағып өтеді. Ұзындығы — 73 км, су жинау аумағы — 582 км². Басы — Старицкий ауданы Бакланово ауылының жанындағы батпақ. Тверь морена жотасының батыс беткейлерімен батпақты ойпаң бойымен ағады. Ауыз Тверде орналасқан (және Тверьдің өзі қараңғы және Еділдің жебелеріне негізделген). Тмак өзенінің негізгі қоректену көздері — еріген қар суы (еріген қардан Еділ өзені оған берілген судың 50 пайыздан астамын алады), жаңбыр сулары (жылдық су ағымының 15-20%) және жер асты сулары (өзеннің толтыру көлеміндегі олардың құрамы — 30—35%). Тмакадің орта ағысында Тмака кеме қорығы құрылды. Тверьдің ортасында, Тверьдің орталығында кемерлі дамбалар салу жағдайлары да белгілі. 70-жылдардан бастап Тмака Перекат жарысы жыл сайын Тмакта өткізіліп келеді. Дереккөздер
Калинин ауданы (Тверь облысы)

Калинин ауданы - әкімшілік-аумақтық бірлік (аудан) және Ресейдің Тверь облысының оңтүстік-шығысындағы муниципалитет (муниципалды округ). Әкімшілік орталығы - Тверь қаласы, ол жеке қалалық округті құрайды. Ауданы 4244,7 км² - бұл аймақтың ең үлкен ауданы. Аудан облыстың орта бөлігінің оңтүстігінде орналасқан және шекараласады: * солтүстігінде - Лихославль және Рамешков аудандарымен, * шығыста - Кимри ауданымен * оңтүстік-шығыста - Конаков ауданымен * оңтүстігінде - Мәскеу облысымен, Лотошин ауданымен * батысында - Старицкий және Торжок аудандарымен. Аймақтың негізгі өзені - Еділ, ол батыстан шығысқа қарай 95 км (Тверьді қосқанда) өтеді. Тверден төмен Еділ Иванково су қоймасына өтеді. Басқа өзендер - Тверца, Қараңғылық, Шоша, Тмака, Соз, Орша. Облыстың солтүстік-шығыста көптеген көлдерімен (Петров көлдері) кең көлемді «Оршин мүкі» батпақты массиві орналасқан. Оңтүстік-шығыста аумақтың бір бөлігі Завидово қорығы алып жатыр. Дереккөздер
Саида Калыкова

Калыкова Саида Тұрарбекқызы (1 сәуір 1985 Орал қаласы) – Астана қаласы Мемлекеттік академиялық филармониясының солисі, пианист, композитор. Қазақстан Республикасының мәдениетін дамытудағы үлесі үшін «Жан шуақ» сыйлығының иегері. Өмірбаяны Саида балалық шағынан бастап ерекшелігімен көзге түседі. Алты жасында бірінші сыныпқа барған кезінде әке-шешесіне айтпай-ақ музыка мұғаліміне жазылады. Нота сауаттылығын тез меңгеріп алады және фортепианода ойнауды үйрене бастайды. Бірақ 1994 жылы операциядан кейін, орта мектептің және музыка мектебінің үздік оқушысы көру қабілетінен айырылады. Басына түскен қиындыққа қарамастан, Саида музыкамен айналысуды да, жалпы білім беретін мектепте оқуды да жалғастыра берді. 12 жасында өзінің алғашқы музыкалық концертін береді. 15 жасында алғашқы музыкалық шығармаларын жазған еді. Білімі Мектепті аяқтағаннан кейін Орал қаласындағы музыкалық колледжге оқуға түседі. Осы оқу орнын үздік аяқтап Саида Ұлттық өнер университетіне түсті. Университеттің екінші курсында Италияның Киоджи қаласына шеберлік-сыныбына барады. Мектептің бағдарламасы бойынша ол Сан-Бартоломеода болған конкурсқа қатысып, жүлделі екінші орынға ие болады. Конкурстан кейін Румыния консерваториясының ректоры оны жабық конкурсқа қатысуға шақырады. Бұл пианисткомпозиторлардың өз туындыларын орындайтын сайыс болып табылады. Бүгінгі таңда Саиданың 15-20 шақты жеке шығармалары бар. Қаз ҰӨУ соңғы конкурсында ол Италияда тағлымдамадан өту грантына ие болды, италия тілін үйренеді. Ал содан кейін, 2011 жылы Саида республикалық «Болашақ» стипендиясының иегері атанады. Бұдан әрі ректордың шақыруымен Флоренциядағы Л. Керубини атындағы консерваторияға, көне музыкалық жоғары оқу орнының магистратурасына оқуға түседі. Дарынды қыз Бетховен және Дебюсси бойынша итальян тілінде екі ғылыми жұмысты өте жоғары деңгейде қорғап шығады және магистратураны ерекше үздік «Laude» белгісімен аяқтайды, музыка Академигі атағын алады. Бүгінгі күні Саида Қазақстанда, Ресейде және Италияда жеке концерттер береді. Саида қазақ, орыс, ағылшын, итальян тілдерін жетік біледі, ал испан және француз тілдерінде сөйлесу деңгейінде меңгерген.ол еліміздің қоғамдық өміріне белсене араласады және әлемнің түкпір-түкпіріндегі қайырымдылық 11 концерттеріне қатысады. Жетістіктері мен марапаттары: * 2017 жылы «Қазақстанның 100 жаңа тұлғалары» тізбесіне енді; * «Жан шұақ» премиясының иегері; * Ғазиза Жұбанова атындағы Республикалық атаулы стипендиясының лауреаты; * Италия Елшілігіндегі Білім беру Грантының иегері, Қазақстан Республикасының Президентінің «Болашақ» Халықаралық стипендиясының және Қазақстан Республикасы мәдениетінің дамуына үлес қосқаны үшін «Жан шуақ» премиясының иегері; * «Қазақстанның 100 жаңа тұлғалары» жобасының 2017 жылғы жеңімпазы. Пианистка Қазақстан, Ресей және шетелдерде концерттік қызметін белсенді өткізіп жүр. Барлық әлем бойынша қайырымдылық концерттердің қатысушысы. Халықаралық конкурстардың лауреаты. М.Гoрзон (Испания), Дж.Тржичек(Бельгия), П.Гилилова (Германия), К.Пигораро (Италия), Е.и Л. Иванов (АҚШ), Ф.Шаплен (Франция) берген шеберлік кластарға қатысты. Дереккөздер
Зульфия Раухатовна Габидуллина

Зульфия Раухатовна Габидуллина 1965 жылы Қазақстан Жамбыл облысы Тараз қаласында дүниеге келген. Спортсмен, жүзуден Қазақстан Республикасының Халықаралық деңгейдегі спорт шебері. Қазақстанның Паралимпиада құрамасының капитаны. Габидуллина әлем бойынша бірнеше халықаралық рейтинг бойынша 8 үздік жүзушілер қатарына кіреді. 50 метрге еркін жүзу стилі санатындағы жүзушілер арасында 4 орынды және 100 метр қашықтыққа жүзушілерден 5 орынды алады. Сондай-ақ, ол 150 метрге кешенді жүзуде бесінші және арқа арқылы жүзу бойынша 50 метрлік қашықтықта жетінші орын алады. Бүгінде 156 медаль мен 200-ден астам грамота мен диплом иегері. Өмірбаяны Шығу тегі татар қызы. 1971 жылы маскүнем мотоцикл жүргізуші оны қағып, жол апатына түсіп, нәтижесінде омыртқа жарақатын алып, басы, қолы және аяғы зақымдалған. Бірақ мойымай жаттығулар жасап, 1990 жылдан бастап спортпен шұғылданады. 1991 жылы мүгедектерге арналған қол арба жарысынан Бірінші президенттік жарысқа қатысып, 4 рет бірінші орынды алды. 1994 жылы жеңіл атлетика және жүзу спорты бойынша спорттың 2 түрінен қатысып, 8 рет бірінші орын алды. Жүзу спортымен кәсіби түрде 2007 жылы айналысуды бастады. Оны мүмкіндіктері шектеулі азаматтарға арналған спорт клубының директоры, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы Саттар Бейсембаев жаттықтырады. Марапаттары мен жетістіктері *2012 жылы Лондонда өткен жазғы Паралимпиада ойындарында арқамен жүзу бойынша 50 метр қашықтықта жүзіп, S3 санатында 12-ші нәтиже көрсетті. *2014 жылдың 23 қазанында жүзуші Инчхондағы Паразиялық ойындарда 1:44.33 секунд нәтижесін көрсетіп алтын медаль жеңіп алды. *2015 жылы Глазго қаласында өткен әлем чемпионатында Зульфия Габидуллина екі қола жүлдені иеленді. *2016 жылдың қыркүйек айында Рио-де-Жанейрода өткен олимпиадада, Зульфия Габидуллина 100 метрлік қашықтықта еркін жүзу бойынша Егемен Қазақстаннның тарихындағы Бірінші параолимпиадалық медальді сыйлады. Сондай-ақ, ол Рио-де-Жанейрода 50 метр еркін жүзу бойынша 4 орынды және арқамен жүзу спорты бойынша 50 метр қашықтықта 6 орынды иеленді. *2016 жылы Рио-2016 - ның үздік 3 спортшы әйелдер тізіміне енді. *2016 жылы Германиядағы ашық чемпионат жеңімпазы. *2017 жылдың 1 маусымында Тараз қаласының әкімі Рүстем Дәулетов Зульфия Ғабидуллина жаңа пәтердің кілтін табыс етті. *2017 жылдың 10 шілде күні тірек-қимыл аппараты мен көру мүшелері зақымданған спортшылар арасында жүзуден Германияның ашық чемпионатында Қазақстандық Зульфия Габидуллина 200 метр қашықтықта еркін жүзу бойынша 03:26.65 нәтижесімен әлем рекордын орнатты. *2017 жылдың 7 желтоқсанында Зульфия Габидуллина Мексикада жүзуден әлем чемпионы атанды және арнайы награда алды. II-ші дәрежелі "Барыс" орденімен марапатталды. Дереккөздер
Александра Константиновна Малиновская

Александра Константиновна Малиновская (21 тамыз 1990 жыл) — қазақстандық спортшы (оқпен ату), халықаралық дәрежедегі Қазақстан Республикасының спорт шебері. Мансабы Алматыда жаттығады, жаттықтырушылары - В.М. Андреев, К.К. Малиновский және Н.В. Лапидус. Әлем Кубогында (Мюнхен) төртінші орын иегері. Азия чемпионатының жүлдегері, студенттер арасында әлем чемпионатының жүлдегері. *2013 жылы Универсиадада екі марапатқа ие болды: жылдам атылатын тапаншадан атуда командалық алтын және ұсақ калибрлі винтовкадан үш позициядан атудан командалық бронза. *2014 жылы Азия ойындарының қола жүлдегері. Білімі Қазақ спорт және туризм академиясын бітірген. Сілтемелер
Жайна Кұрманбекқызы Шекербекова

Жайна Кұрманбекқызы Шекербекова (17 желтоқсан 1989 жылы дүниеге келді) — қазақстандық спортшы (әйелдер боксы). Мансабы Шымкентте жаттығады (жаттықтырушы — Виктор Ничай). Жайна үшін ең күрделі бастау сәті Азиада-2009 болды және де сол сәтте Жайна жеңіс тұғырынан бір қадам жақын болды. Қазақстан чемпионы (2013, 2014). *2013 жылы Феликс Штаммның (Польша) рухына бағышталған халықаралық турнирді жеңіп алды. *Азия чемпионы (2010). *Жазғы Азия ойындарының күміс жүлдегері (2014). *2016 жылы әлем чемпионатының қола жүлдегері. Жеңіп алған марапаттар Жайнаға Олимпиада – 2016-ға жолдама (лицензия) алуға көмектесті. Рио-де-Жанейродағы Олимпиадалық ойындарға қатыса отырып, ширеқақтық сайыста 2008 жылғы әлем чемпионы француздық Сара Урамунға жол береді. Жайна лайықты қарсылық көрсете алмайды және сайыстан шығып қалады. *2017 жылғы Қазақстандағы чемпионатта финалда Назым Қызайбайдан күші кем түседі және Вьетнамдағы 2017 жылғы Азия чемпионатына дайындық үшін Қазақстан құрамасының құрамына кірмей қалады. Халықаралық дәрежедегі Қазақстан Республикасының спорт шебері. Үндістандағы әйелдер арасындағы бокстан 10-шы әлем чемпионатында, финалдық жекпе-жекте, 24 қараша 2018 жылы, Жайна кореялық спортшы Пан Чол Мимен кездеседі, одан 0:5 ұпаймен жеңіліп, чемпионатты екінші орын күміс медальмен аяқтайды. Сілтемелер
Жорж-Луи Леклерк де Бюффон

Жорж-Луи Леклерк де Бюффон (7 қыркүйек 1707, Монтбар, Бургундия - 1788, 16 сәуір, Париж) - француз натуралисті, биолог, математик, XVIII ғасырдың жазушысы. Флора мен фаунаның бірлігі идеясын айтты. Өмірбаяны Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен Италияға сапар шегіп, Англияға барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын өсімдіктер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен математикалық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның Ғылым академиясының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. 1733 жылы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, бірақ оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, ең толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының басты кастрюльшісі қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол Париждегі корольдік ботаникалық бақтардың тоқсаншы болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. Людовик XV оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. Людовик XVI тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдарының кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді. Дереккөздер
Натуралист

Табиғаттанушы немесе Натуралист дегеніміз - табиғатты зерттейтін және жаратылыстануды зерттейтін ғалым немесе жаратылыстану ғылымдарының білімді адамы. Натуралистер сипаттау ғылымы кезеңінде және жаңа ғылымдардың пайда болу кезеңінде жұмыс істейді. Табиғаттанушы ғалымның қызығушылық аясына табиғатты тұтастай зерттеу кіреді. Жаратылыстану ғылымдардың жеке салаларға бөлінуінен бұрын пайда болды, сондықтан жаратылыстанушылар жаратылыстанудың бірнеше салаларын (ботаника, зоология, минералогия, астрономия және т.б.) жан-жақты және бір уақытта қарастырды. Дереккөздер
Иван Пешич

Иван Пешич (хор. Ivan Pešić; 6 сәуір 1992 жыл, Шибеник, Хорватия) — хорватиялық футболшы, "Қайсар" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Карьерасын "Хайдук" клубында бастады. Кейін Аустрия және Хорватия клубтарында доп тепті. 2012 жылы "Аустрия Клугенфурт" клубына ауысқанымен, бір де бір ресми кездесуде алаңға шыққан жоқ. 2018 жылы "Динамоға" (Бухарест) ауысты. 2019 жылы қаңтар айында "Динамо" (Бухарест) клубынан Қарағандының "Шахтерына" жалға берілді. Кеншілер сапында бір маусым ойнады да, 2019 жылы қарашада "Динамоға" қайта оралды. 2020 жылдың басында "Қайсарға" ауысты. 29 ақпан күні "Астанамен" өткен суперкубокта "Қайсар" сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Бұл ойында "Қайсар" 0:1 есебмен ұтылды. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.worldfootball.net/player_summary/ivan-pesic/ Футболшының профилі] *[https://int.soccerway.com/players/-/268434/ Футболшының профилі] *
Милуоки

Милуоки — АҚШ-тың солтүстігінде орналасқан қала, Висконсин штатының әкімшілік орталығы. Мичиган көлінің жағасындағы порт. 592 мың халқы бар қала (2018 ж.) Қала саны бойынша Висконсинде бірінші орында, ал АҚШ-та 31-орында. Тарихы Мичиганның батыс жағалауында үнді тайпалары Фокс, Маскутен, Потаватоми және т.б. мекендеді. 17 ғасырдың аяғында бұл бөліктерде француз миссионерлері пайда бола бастады. Милуоки атауы үнді тілдерінің бірінен аударғанда «жақсы жер, су жиналатын орын» деген мағынаны білдіреді. Милуокиде сауда жасайтын алғашқы ақ адам 1795 жылы Канададан келген француздық Жак Вио болды. ХІХ ғасырдың бірінші үшінде Видің күйеу баласы Лоран Соломон Джунот қаланың негізін қалаушылардың бірі болды. 1840 жылдары елді мекен соншалықты кеңейіп, оған қала мәртебесін беру туралы шешім қабылданды. Қаланы құрудың ресми күні - 1846 жылдың 31 қаңтары. 1912 жылы қалаға Америка Құрама Штаттарының 26-шы президенті Теодор Рузвельт келді, және дәл осы жерде 14 қазанда Джон Шранк оған қарсы әрекет жасады. Дереккөздер