kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Оскар (2015)

«Оскар» сыйлығының 87-ші марапаттау рәсімі — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 2014 жылғы үздік фильмдерін марапаттау кеші. Рәсім 2015 жылдың 22 ақпанында Лос Анжелес қаласындағы «Долби» театрында өтті. Кешті Нил Патрик Харрис жүргізді. Рәсім ерекшеліктері * Мэрил Стрип өзінің шығармашылық жолындағы 19-шы номинациясына ие болды. Сонымен қатар, ол соңғы 12 жылда алғаш рет «Үздік көмекші актриса» санатында ұсынылды. * Алехандро Гонсалес Иньярриту қатарынан екі жыл «Үздік режиссура» номинациясын жеңіп алған екінші мексикалық режиссер атанды (бұған дейін бұл марапатты Альфонсо Куарон «Гравитация» фильмі үшін иеленген болатын). * Оператор Эммануэль Любецки екі жыл қатарынан Оскар сыйлығын алған санаулы шеберлердің бірі болды. Ол 2014 жылы «Гравитация», ал 2015 жылы «Бёрдмэн» фильмдері үшін марапатталды. * «Ида» фильмі Польша кинематографиясы тарихында «Үздік шет тіліндегі фильм» номинациясында жеңіске жеткен алғашқы туынды болды. 1964 жылдан бері Польша атынан 10 фильм ұсынылса да, осы уақытқа дейін ешқайсысы бұл марапатты иеленбеген еді. Бірнеше номинациялары бар фильмдер Лауреаттар мен үміткерлердің тізімі Арнайы марапаттар Дереккөздер
Жетулиу Дорнелис Варгас

Жетулиу Дорнелас Варгас - ол Бразилиялық мемлекеттік және саяси қайраткері, 1930—1945 жылдары және 1951—1954 жылдары екі рет президент болған. Бразилияның мемлекет және саяси партияларға тыйым салды, бразиль каптиализімін өркендетуге жағдай жасады. АҚШ пен Германия арасында бұлаң құйрық саясатын жүргізді. 1945 ж. буржуазилық - реформашыл Бразилия трабьисьік партиясын құоды. Сол жылы мемлекет төңікеріс нәтижесінде биліктен ығыстырылды. Халық бұқарасының қысысысен АҚШ монополиясының өктемдігіне қарсы әрекет жасады. 1954 ж. мемлкеттік төңкеріс кезінде өзін-өзі өлтірді. Дереккөздер
Күшейткіш үстеу

Күшейткіш үстеу — сынның немесе қимылдың, іс-әрекеттің белгісін я сапасын күшейтіп, я солғындатып көрсетеді. Күшейткіш үстеулер көбінесе сапалық сын есімдермен тіркесіп жұмсалады да, онымен тұтасып келіп, сын есімнің күшейтіліп шырай түрін жасауға негіз болады. Мысалы: ең әдемі, тым биік, өте жақсы, аса маңызды, орасан зор және тағы басқалары. Күшейткіш үстеулердің біразы етістікпен тіркесіп қалай? деген сұраққа жауап береді. Ол қимылдың сипатын күшейтіп не солғытып көрсетеді. Мысалы: мүлде білмейді, әбден шаршаған, сәл ауырады, керемет сөйледі және тағы басқалары. Құрамы жағынан күшейткіш үстеулер негізгі түбір болып келеді. Дереккөздер Қазақ тілі кітабынан, 6 сынып , 148 бет
Мөлшер үстеуі

Мөлшер үстеуі — қимылдың немесе сынның мөлшерін көлемдік дәрежесін , шама-шарқын білдіреді де, қанша?, қаншама?, қаншалық?, қаншалап?, және қалай?, қалайша? деген сұрақтарға жауап береді. Мөлшер үстеулер бірде естістіктермен тіркесіп, қимылдың мөлшерін , шама-шарқын білдірсе , енді бірде сын есімдерімен тіркесіп , сынның мөлшерін білдіреді. Мысалы: онша жараспайды, анағұрлым көбейді, недәуір өсіпті дегенде етістіктермен тіркесіп , қалай?, қанша? деген сұраққа жауап береді, ал онша биік емес, анағұрлым үлкен , недәуір ұзын , үлкен дегенде онша , анағұрлым, , недіәуір өсіпті деген мөлшер үстеулері биік, ұзын, үлкен тәрізді сын есімдірмен тіркесіп қалай?, қанша? деген сұрыққа жауап беріп , сынның мөлшерін , көлемдік дәрежесін білдіріп тұр. Мөлшер үстулер құрамы жағынан туынды және күрделі түбір болып келеді. Дереккөздер Қазақ тілі кітабынан, 6 сынып ,147 бет
Ольга Афанасьевна Варенцова

Ольга Афанасьевна Варенцова (26 мусым (8 шілде) 1862, Иваново-Вознесенск — 22 наурыз 1950, Мәскеу) — революционер әйел, Кеңес Одағының партия және мемлекеттік қайраткері, тарихшы. Иваново-Вознесенскіде басыбайлы шаруа отбасында туған. 1893 жылдан Коммунисттік партияның мүшесі. Герье жоғары әйелджер курсында оқыды. 19 ғасырдың 80 жылдары халықшылдардың гимназиялық үйірмесіне қатысты, 90 жылдары революциялық қозғалысқа араласа бастады. 1901 ж. "Солтүстік жұмысшы одағы" ұйымына қатысты, оның ОК мүшесі және жауапты секретары болды. 1903-1905 ж. Астрхань, Волгода, Егорьевск, Ярославльда партиялық жұмыс атқарды. 1906-1907 ж. РСДЖП Иваново-Вознесенск қалалық комитетінің секретары. Ольга бернеше рет түрмеге қамалып, жер аударылды. 1917 ж. Қаңтар революциясынан кейін Мәскеу большивитер комитетінің әскери бюросында, Қазан күндері көтерілісті басқару орталығында істеді.1919-1921 ж. РКП Иваново-Вознесенск губкомының секретары, 1921-1928 ж. БКП ОК жанындағы Истцарт советінің мүшесі, кейін Маркс-Энгельс-Ленин институтында ғылыми жұмыста болды. Ол-Рсейдегі револбциялық қозғалыс тарихи жөніндегі еңбектердің авторы. Ленин орденімен марапатталған Дереккөздер
Мэгги Кью

{{Ambox }} Маргарет Дениз Куигли ; немесе Ли Ми Ки (, қытайша: 李美琪), көпшілікке Мэгги Кью лақап атымен танымал ; (22 мамыр 1979 ж., Гонолулу, Гавайи, АҚШ) — Вьетнам текті актриса және модель. Алғашқы рет Гонконгта атағы шыққан. 1979 жылдың 22 мамырында Гавайи аралында дүниеге келген. Мэгги Кьюдың әкесі американдық, ал анасы вьетнам тұрғыны. Әкесі анасын вьетнам соғысы кезінде вьетнам елінде дүниеге келген. Мэггиде 2 әпкесі және 2 ағасы бар. Бала кезінде Мэгги мал дәрігері болуды армандаған еді. 1997 жылы Кью Миландағы орта мектепті бітірді. Мектепті бітіргеннен кейін Кью ветеринар болып жұмысқа тұрды, ал 2008 жылы мал өімдерінен толықтай бас тартты. Мансап Досының айтуымен Мэгги Токиода, одан кейін Тайваньда және Ганконгта жұмыс істеді. Гонкогта жұмыс істеп жүргенде оны Джеки Чан байқап қалады. Оның айтуынша ол Мэггиден жұлдыз болатын қабілетті көреді. Кейіннен ол Мэггиді кино әлеміне кіргізеді. 1998 жылы ол Азияда әйгілі болған Айдаһар үйі атты драмада түскен. Ал 2000 жылы «Тозақтан келген үлгі» фильмінде және ФТБ агенті Джейн Квигли болып Gen-Y Cops фильмінде түскен. Gen-Y Cops фильмінен кейін Джеки Чан Мэггиді «Manhattan Midnight» және «Сың сағат 2 » фильмдеріне шақырады. 2002 жылы ол "Naked Weapon" фильменде қылмыскер болып түседі. Ал 2006 жылы "Mission: Impossible III" фильмінде, 2007 жылы Die Hard 4.0 фильмдерінде түседі. Дереккөздер
Отто Генрих Варбург

Отто Генрих Варбург (; 8 қазан 1883, Фрайбург, Баден — 1 тамыз 1970, Батыс Берлин) — неміс биохимигі және физиологы, Лондондағы Корольдық қоғамның мүшесі, Нобель сыйлығының иегері, ХХ ғасырдың цитология саласындағы көрнекті ғалымы, Эмил Фишердің шәкірті. Берлинде және Гейдельбергте оқыған. 1906 ж. химиядан, 1911 ж. медицинадан докторлық диссертация қорғаған. 1930 жылдан Берлинде клетка физиологиясы институтын басқарды. Тірі жасушадағы тотығу-тотықсыздану процестері туралы келелі еңбектер жазған. Тыныс алу ферменттерінің табиғаты мен қызметін ашқаны үшін 1931 ж. физиология және медицина бойынша Нобель сыйлығы берілген. Отто ойлап тапқан бірнеше аспап-құралдар химиялық және физиологиялық зерттеу жұмыстарында қолданылып жүр. Оның бірнеше еңбектері ісік жасушаларындағы зат алмасуын, фотосинтез мәселелерін зерттеуге арналған. Қайнар көзі Қайнарлар [http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00011/99000.htm Варбург] Сілтемелер * * [http://n-t.ru/nl/mf/warburg.htm Өмірбаян Варбурга]
Ван Ман

Ван Ман (; шынайы аты: Цзюйцзюнь ); б.з.б. 45 ж. — 6 қазан 23 ж.) — ежелгі Қытайдың мемлекет қайраткері, император (б.з.б. 9—23 жылдарында). 9 жылдың 8 желтоқсанда сарай төңікерісін жасап, өзін жаңа Синь әулетінің императоры деп жариялады. Жерге деген жеке меншікті жойып, жер мен құлдарды алып-сатуға тыйым салды, әр отбасыға егістік жер бөліп берді; күміс ақша жасауға кен және өзен кәсіпшіліктеріне монополияенгізді. Ван Ман реформалары таптық қайшылықтарды бәсңдетпеді. 15 ж. елде халық көтерілісі шықты. 23 ж. көтерілісшілер армиясының отрядтары Қытайдың сол кездегі астанасы Чаньаньды алған кезде Ван Ман өлтірілді. Дереккөздер
Қызылкөл (көл, Түркістан облысы)

Қызылкөл – Ақжар көлдерінің оңтүстігіндегі тұзды көл. Географиялық орны Түркістан облысы Созақ ауданы Құмкент ауылының батысында 7 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 331 м биіктікте жатыр. Гидрографикасы Ауданы 16,2 км 2 , ұзындығы 6,1 км, ені 2,8 км, тереңдігі 10 м. Жағалық сызығының ұзындығы 18,6 км. Жер бедері Солтүстік және шығыс жағалауы жатық, батысы мен оңтүстігі тік жарлы. Оңтүстік-шығыс жағалауының биіктігі 50 м, шығысы, солтүстік-шығысы еңіс. Суы тұзды, су көлемі 60,4 млн. м 3 . Көктемде батысынан ағып өтетін Үшбас өзенінің деңгейі көтеріліп, бір саласы көлге құяды. Жазда өзен арнасы көл суынан бөлінеді. Көл алабы шабындық, малға жайылым. Жағалауында қыстаулар орналасқан. Емдік шипасы бар. Қызылкөлдің солтүстігінде демалыс үйлері бар. Дереккөздер
Ресейлік өнімді сатып алма!

"Ресейлік өнімді сатып алма!" немесе "Ресей өнімдеріне бойкот!" — Украинадағы Ресей өнімдеріне қарсы бойкот ұйымдастырушы бейбіт қарсыластар ұйымы. 2013 жылдың 14 тамызында бастау алған, бұл наразылық Ресей ұйымдастырған Украинаның экспорттық блокадасына қарсы жауабы болып табылады. Бұл ұйым «Видсич» азаматтық қозғалысымен әлеуметтік желілерде құрылған. Дереккөздер
Қызылкөл (көл, Ақтөбе облысы)

Қызылкөл — Өлкейек алабындағы тұйық көл. Географиялық орны Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы жерінде. Дүкен ауылынан оңтүстікке қарай 6 км, теңіз деңгейінен 77 м биіктікте жатыр. Аумағы Ауданы 15,2 км 2 , ұзындығы 8,5 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 19,5 км. Суы тұзды. Жер бедері мен гидрографиясы Жағасы жайпақ, батпақты. Онда қамыс, құрақ шоқылары өскен. Оңтүстік-шығысында төбелі құмды алқап жатыр. Кейбір жылдары көктем айларында Өлкейек өзенінің суы құяды. Сондықтан аумағы ұлғайып, батпақты жағалауы суға айналады. Негізінен жауын-шашын жер асты қатып және Өлкейек өзенінің суларымен толысады. Қараша айының 3-онкүндігінде суы қатып, наурыз айының 2-жартысында ериді. Дереккөздер
Қызылкөл (көл, Ақмола облысы)

Қызылкөл — Кіші Сарыоба алабындағы көл. Географиялық орны Ақмола облысы Аршалы ауданы Ынтымақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 2 км жерде, теңіз деңгейінен 310 м биіктікте жатыр. Аумағы Аумағы 4 км 2 , ұзындығы 3,9 км, енді жері 1,7 км, жағалау бойының ұзындығы 9,6 км. Жер бедері мен гидрографикасы Күрделі пішінді көлдің жағалауы негізінен жазық және ашық. Батысы мен оңтүстік жағалауында қамыс шоғырлары кездеседі. Суы қараша айының 2-онкүндігінде қатып, сәуір айының 1-онкүндігінде ериді. Алабы мал жайылымына және шабындыққа пайдаланылады. Дереккөздер
Ақсу (Шу алабы)

Ақсу өзені — Қырғыз Республикасы мен Қазақстанның Жамбыл облысындағы өзен. Географиялық орны Шу өзенінің сол саласы. Ұзындығы 155 км, су жиналатын алабы 483 км 2 . Бастауы Қырғыз Алатауының солтүстік беткейлерінен бастау алып Тасөткел бөгеніне (Жамбыл облысы) құяды. Гидрологиясы Алабында жалпы ұзындығы 70 км болатын кішігірім 5 саласы және жалпы ауданы 4,2 шаршы километрден астам бірнеше ұсақ көлдер бар. Мұздықтар және қар суымен толығады. Жылдық ағынның 70%-ы мамыр–шілде айларына келеді. Көп жылдық орташа су шығымы 4,74 м 3 /с. Суы тұщы, орташа минералдылығы 130–140 мг/л. Суы негізінен егін суғаруға пайдаланылады. Өзен бойында Ақсу бөгені салынған. Дереккөздер
Джейк Джонсон

Джейк Марк Джонсон (; 28 мамыр 1978) — америкалық актер, өзінің «Жаңадан» атты фильміндегі Ник Миллер рөлімен атақты. Өмірі мен карьерасы Джонсон Чикаго қаласында дүниеге келіп суретші, дизайнер анасының қолында тәрбиеленген. Ол New Trier High School мектебін бітіріп, Айова Университетінде оқып оны тәмәмдаған болатын. Оқуда жүргенде көптеген әзілді қойылымдарда ойнаған. Актерлік өмірі 2006 жылы басталды. Ол алғаш рет «Мені алда» және «Не болғанын есіңе ал» атты фильмдерге түсіп үлкен атаққа ие болды. «Most Exciting New Series» атты номинацияның жүлдегері атанады. Жеке өмірі Қазіргі күнде Марк суретші әйелі Эрин Пайн мен бірге Лос Анжелесте тұрады. Бос уақытында баскетбол және теннис ойнағанды ұнатады. Фильмографиясы * Қызыл белдемше 2008 Guayabera Shirt Man * Қағазды жүрек 2009 Nicholas Jasenovec * Мені алда 2009 Howard * Вегастан қашу 2010 Pinnacle Employee * Той 2011 Teddy * Жаңадан 2011 — 2018 Nick Miller * Мачо мен ботан 2012 Principal Dadier * Көршілер 2014 Билли Джессап Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Ақсу (Арыс алабы)

Ақсу өзені – Түркістан облысындағы өзен. Географиялық орны Түркістан облысы Төле би және Сайрам аудандары аумағындағы өзен, Арыс өзенінің сол саласы. Ұзындығы 133 км, су жиналатын алабы 766 км 2 . Бастауы Талас Алатауының солтүстік беткейіндегі 4042 м биіктіктегі мұздықтан басталады. Гидрологиясы Жоғарғы ағысында тар шатқалмен ағып, орта тұсында аңғарының ені 150 - 200 м-ге, жайылмасы 40 - 50 м-ге жетеді. Негізгі толысу көзі - мұздық пен қар суы. Көп жылдық орташа су шығымы Сарқырама ауылы тұсында 9,68 м 3 /с, кей жылдары төменгі ағысында сарқылып қалады. Суы тұщы, минералдылығы 200 - 400 мг/л. Ақсу өзенінің алабында Ақсу-Жабағылы қорығы орналасқан. Өзеннің суы негізінен егістікті және бау-бақшаны суғаруға пайдаланылады. Қосымша деректер Ақсу өзенінің суы негізінен егістікті және бау-бақшаны суғаруға пайдаланылады. Өзен алабында ежелгі Сайрам (Испиджаб) қаласының орны бар. Өзеннің "Ақсу" аталуы: тереңдігі 500 метрге дейін жететін аңғардың табанымен жөңкіп ағатын өзен суы жарқабақ, ақшыл жыныстар арқылы өтетіндіктен ақшыл болып көрінеді. Тұрар Рысқұлов ауданындағы "Белые воды" елді мекенінің де атауы осыдан келіп шыққан. Дереккөздер
Ақсу (өзен, Ақтөбе облысы)

Ақсу – Жайық алабындағы Ор өзенінің саласы. Географиялық орны Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 72 км, су жиналатын алабы 1070 км 2 . Бастауы Бестөбе (414 м) тауының шығыс беткейінен басталып Ор өзеніне сол жағынан құяды. Гидрологиясы Көктемде қар ерігенде тасиды. Ені 6-8 км-ге жететін жайылмасы шабындыққа пайдаланылады. Дереккөздер
Киллиан Мёрфи

Киллиан Мёрфи (; , Корк, Манстер, Ирландия) — ирландық кино және театр актеры. Ол Би-би-си телесериалындағы (2013–2022) драмасындағы Томас Шелби және Мёрфи қатысқан фильмдер арасындағы ең көп табыс жинаған Оппенгеймер (2023) Балалық шағы Киллиан Мерфи Дуглас қаласында 1976 жылының 25 мамырында дүниеге келген.Жанұясындағы 4 баланың ең үлкені.Мерфидің әкесі Ирландық департаментте жұмыс істесе,анасы француз тілінің ұстазы болған.Оның ағалары,апайлары, атасы мен апасы да ұстаз болған. Presentation Brothers College бітірген.Жанұсы музыкаға өте жақын болған,сондықтанда Киллиан кішкентайынан рок музыкант болуды армандағаН.Алайда 16 жасында Пэт Кирнан атты театр үйірмесінің мұғалімінің драма сабағына келеді.Сол сәттен бастап ол өзінің өмірін кино әлемімен байланыстыратынын түсінді. Мансап Актер алғаш рет «Свити Барреттаның тарихы» атты фильмде басты рөлді сомдады. Қазіргі күнге дейін әртүрлі сахналық қойлымдарда ойнайды. «Плутондағы таңғы ас» фильміне түсіп көптеген жеңістерге жетті. Бұл фильм үшін Алтын глобус-тың ең үздік актер номинациясына ие болды. Жеке өмірі Киллиан Мёрфидің ерекшелігі оның ет өнімдерін жемейтінінде, яғни ол вегетариан. Актер өзінің жеке өмірі жайлы жария еткісі келмейді. Ол көптеген журналистерге сіздің жұмысыңыз емес деп айтып құтылады. Алайда кейбір ақпараттара сенетін болсақ, ол 2004 жылы өзінің бұрынғы құрбысы Ивонн МакГиннесске үйленді. Кейін олардың Малахия (Malachy) атты ұлы дүниеге келді. Фильмографиясы * 1997: Quando - Пэт * 1998: The Tale of Sweety Barrett - Pat the Barman * 1999: Sunburn - Дэвин МакДерби * 1999: The Trench - Rag Rookwood * 1999: At Death’s Door - Young Reaper * 1999: Eviction - Брендан МакБрайд * 2000: A Man of Few Words - Best Man * 2000: Filleann an Feall - Ger * 2001: Watchmen - Фил * 2001: How Harry Became a Tree - Гас * 2001: On the Edge - Джонатан Брич * 2001: Disco Pigs - Даррен «Свин» * 2001: The Way We Live Now - Пол Монтегю * 2002: 28 Days Later - Джим * 2003: Girl with a Pearl Earring - Питер * 2003: Intermission - Джон * 2003: Cold Mountain - Бардольф * 2003: Zonad - Guy Hendrickson * 2005: Batman Begins - доктор Джонатан Крэйн * 2005: Red Eye - Джексон Риппнер * 2005: Breakfast On Pluto - Патрик (Патриция) «Киттен» Брэйден * 2006: The Wind That Shakes the Barley - Дэмьен О’Донован * 2006: The Silent City | * 2007: Sunshine - Роберт Кейпа * 2007: Watching the Detectives - Нейл * 2008: Waveriders * 2008: Қара сері - Джонатан Крэйн/Қарғажүзді * 2008: The Edge of Love - Уильям Киллик * 2009: Perrier’s Bounty - Майкл Маккрей * 2009: The Water * 2010: Peacock - Джон Скилпа/Эмма Скилпа * 2010: Hippie Hippie Shake - Ричард Невилл * 2010: Inception - Роберт Фишер * 2010: Tron Legacy - Эдвард Диллинджер * 2011: In Time - Рэймонд Леон * 2011: Retreat - Мартин * 2011: Broken - Майк Кирнан * 2012: Red Lights - Том Баккли * 2012: The Dark Knight Rises - доктор Джонатан Крэйн * 2013: Peaky Blinders -Томас Шелби * 2014: Transcendence - агент Бьюкенен * 2014: Aloft - Айван * 2015: In the Heart of the Sea - Мэттью Джой * 2023: Оппенгеймер - Роберт Оппенгеймер Дереккөздер
Мэтт Бомер

Мэттью Стэйтон «Мэтт» Бомер (ағыл. Matthew Staton «Matt» Bomer; туған. 11 қазан 1977, Вебстер Гроувс, Миссури штаты, АҚШ)-американдық кино,театр және әртүрлі бағдарламалардың актеры. Балалық шағы Мэттью Бомер Техас штатында дүниеге келген.Ата-аналары Сисси және Джон Бомерлер.Бомер орта білімді мектепті бітірген.Актер Пенсильвания штатындағы Карнеги — Меллон Университетін бакалавр дәрежесінде тәмәмдаған. Карьерасы 2001 жылы университетті бітіре салысы мен ол Нью-Йорк-ке көшіп келіп онда біраз уақыт театрда жұмыс атқарады.Кейін уақыт өте келе Барлығы Менің Балаларым атты телехикаяға түсе бастады.Кейін оның актерлық өмірі осы телехикаяға түсе салысы мен өзгерді. Жеке өмірі Бомердің 3 баласы бар.Ол балаларын Саймон Холлcпен асырауда. Фильмографиясы *2001 Барлығы менің балаларым-Ян Киплинг *2001 Жол көрсетер сәуле-Бен Рид *2005 Flightplan-Эрик *2006 The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning-Эрик *2006 Amy Coyne-Чейс *2007 Traveler-Джей Берчелл *2007 Chuck-Брайс Ларкин *2009—2014 White Collar-Нил Кэффри *2011 In Time-Генри Гамильтон *2012 Хор Glee -Купер Андерсон *2012 Magic Mike-Кен *2012 The New Norma -Монти *2013 Space Station 76-Тэд *2014 Winter's Tale-отец Пита *2014 Қарапайым жүрек-Феликс Тёрнер *2014 Американдық қорқыныштар әңгімесі -Энди Дереккөздер [http://www.kinopoisk.ru/name/584301/]
Алекс Петтифер

Александр Ричард «Алекс» Петтифер -(ағыл Alexander Richard «Alex» Pettyfer; туған. 10 сәуір 1990) — ағылшындық актёр. Балалық шағы Алекс 1990 жылдың 10 сәуірінде дүниеге келген.Әкесі актер Ричарда Петтифер,анасы бұрынғы модель Ли Айрленд.Алайда анасы мен әкесі ұзақ уақыт бірге өмір сүре алмады.Алекс 4 жаста болған,анасы басқа бір жеке кәсіпкерге тұрмысқа шыққан.Алекстың кіші бауыры бар.Ол атақтты теннист ойыншысы Джеймс Айрленд (туған. 1993).16 жасында яғни 2006 жылы актер орта білімді мектепті бітіреді. Жеке өмірі Алекс бос уақытында бауыры Джеймспен теннис ойнағанды ұнатады. Фильмографиясы 2005 -Tom Brown's Schooldays 2006- Stormbreaker 2008 - Wild Child 2009 -Tormented 2011-I Am Number Four 2011-Beastly 2011-In Time 2012 -Magic Mike 2013 -The Butler 2014-Endless Love Дереккөздер [http://www.kinopoisk.ru/name/745303/]
Гарднер ризантелласы

Гарднер ризантелласы немесе Жер астында өсетін гүл – сүйсіндер тұқымдасының ризантелла тегінің шөптес суккулентті өсімдігі. Жер астын мекендейтін әлемдегеі бірегей гүл. Ол тропикалық (орхидеялар қатарындағы) өсімдіктер тобына жатады. Ашылу тарихы Ең алғаш рет 1928 жылы Батыс Аустралия жерінен табылған. Қарапайым фермер серуендеп жүріп, жер астынан шығып жатқан хош иісті байқап қалады. Әлем ғалымдары жаңа табысқа таңырқап, ұзақ уақыт бойы зерттеу жүргізді.Ақ түсті өсімдік етті діңгектен тұрады және өсе келе өте ұсақ 150-ге жуық гүл ашады. Биіктігі – 3-8 сантиметр аралығында. Жапырақтары да ақшыл, иісі формалинді еске салады. Гарднер Ризантелласы бүкіл ғұмырын жер астында өткізеді екен. Дереккөздер
Сергей Георгиевич Лазо

{{Ambox }} Сергей Георгиевич Лазо (7 наурыз 1894 жыл, Бессарабия губерниясы, Ресей Империясы - мамыр, 1920 жыл) - ресей дворянины, Ресей Империясының әскерінің офицері, Ресей Империясының ыдырау және Кеңес Одағының орнатылу жылдарына - әскери қолбасшы және мемлекеттік қайраткері, Сібірде және Таяу Шығыста Кеңес өкіметі орнатылуының белсенді қатысушысы, 1918-1920 жылдарындағы Азамат соғысының батыры. 1918 жылдан Компартия мүшесі. Петербург технология институтында, кейін Мәскеу мемлекеттік университетінің физика-математика факультетінде оқыды; студенттердің революция үйірмелеріне қатысты. 1916 жылы маусымда армияға алынып, Мәскеуде Алексеев жаяу әскер училищесін бітірді. 1919 жылы желтоқсанда Приморьеде көтеріліс әзірлеу жөніндегі әскери-революциялық штабтың бастығы. 1920 жылы 31 желтоқсанға қараған түнде Приморьеде ақ гвардияшылар өкіметі құрылтайын өткізді. Лазо революциялық әскери кеңестің мүшесі болған. Дереккөздер
Эрнест Лависс

Эрнест Лависс (, 17 желтоқсан 1842 — 18 тамыз 1922) - француздың буржуазия-либералдық бағыттағы тарихшысы. 1892 жылғы Француз академиясының мүшесі. 1865 жылы Қатардағы жоғары мектепті (ҚЖМ) бітіргеннен кейін Франция лицейлерінде сабақ берді. 1888 жылдан Сорбонна профессоры, 1892 жылы академик. 1904—1909 жылдары ҚЖМ директоры. Ол сонымен қатар Германия, Франция тарихын зерттеді. Ол Франция жоғары мектептеріне реформа жасап, Германиядағы білім беру тәжірибесін найдалануды қолдады. Дереккөздер
Пьер Лаваль

Пьер Лаваль (; 28 маусым 1883 жыл, Шательдон, департамент Пюи-де-Дом — 15 қазан 1945 жыл, Париж) - Францияның мемлекет қайраткері. Мамандығы — адвокат. 1927—1940 жылдары сенатор болған. 1925—1939 жылдары бірнеше министрлікті басқарды. 1931 жылғы қаңтардан 1932 жылғы қаңтарға, 1935 жылғы маусымнан 1936 жылғы қаңтарға дейін премьер-министр болды. 1935 жылы итальян фашистерінің басқыншылық әрекеттерін қолдап, Муссолинимен келісімге қол қойды. Неміс фашистеріне қызмет еткен «Виши» үкіметінің тұсында премьер-министр (1942 жылы сәуір — 1944 жылы тамыз) болды. Франция азат етілгеннен кейін шетелге қашты. 1945 жылы тамызда тұтқындалып, опасыздық жасағаны үшін атылды. Дереккөздер
Антонио Лабриола

Антонио Лабриола(; 2 шілде 1843 жыл, Кассино&nbsp;— 12 ақпан 1904 жыл, Рим) - итальян философы, публицист, марксизмнің теоретигі және насихатшысы, социалистік қозғалыстың қайраткері. Өмірбаяны 90 жылдарда социашыл және гербартшілдік бағыттан марксизмге көшті. Ф. Энгельспен жиі хат алысып тұрды. Ол өз еңбектерінде тарихи дамудың, таптар мен таптық күрестің айқындаушы факторларын, халық бұқарасы мен жеке адамдардың тарихтағы рөлін, буржуазиялық қоғамның даму заңдылықтары мен оның сөзсіз күйреуін, мемллекеттік революция мәселелерін зерттеді. Идеология, мораль, құқықтың шығуы мен тарихи рөліне, саяси проблемаларға, пролетариат партиясының тактикасы мен ұйымдық принциптеріне баса көңіл бөлді; социалистік қозғалыстың маркстік теориямен байланысы туралы пікірді одан әрі дамытты. Оның идеясын А. Грамши, П. Тольятти ілгері дамытты. Антонио пролетариат диктатурасы туралы ілімді жете бағаламады, ұлт мәселесін теріс түсінді Дереккөздер
Ене Ландлер

Ене Ландлер ( 23 қараша 1875, Батыс Трансданубия аймағы, Гелше – 25 ақпан 1928, Канн) — венгр жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1904—06 ж. жұмысшылар ереуілдеріне басшылық етті; 1906 жылдан Венгрия деморатиялық партиясының мүшесі, ал 1908 жылдан оның социалшыл қанатының белсенді қайраткері болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында милитаризмге қарсы күресті. 1919 жылы ол Венгр совет республикасы басшыларының бірі болды. Венгр советтік республикасы құлағаннан кейін эмиграцияға кетті. 1919 жылдан Ландлер Венгрия Компартиясының (ВКП) мүшесі, Комитеттерінің 3—4 және 5 конгрестеріне қатысты. Ландлер венгр жұмысшылар қозғалысының тарихы жөнінде бірқатар еңбектер жазды. Дереккөздер
Поль Ланжевен

Поль Ланжевен (; 23 қаңтар 1872, Париж — 19 желтоқсан 1946, Париж) - франция физигі және қоғам қайраткері, Париж ғылым академиясының мүшесі (1934), КСРО ғылым академиясының құрметті мүшесі (1929), Лондон корольдық қоғамының мүшесі. Физика мен химияның иңдустриялық I мектебін (1891) және Париждегі I Нормаль мектебін (1897) бітірген. Томсонның басшылығымен - Кембридждегі Кавендиш лаборатриясында бір жыл жұмыс істеді. 1902 жылдан де Франс колледжінде (1909 жылдан профессор), 1905 жылдан физика-химия индустрия мектебінде (1925 жылдан бұл мектеитің директоры) қызмет атқарды.Ланжевеннің ғылыми зерттеу жұмыстары әртүрлі бағытта жүргізілді. Газдағы иондалу процесін зерттеу оның ең алғашқы ғылми еңбегі (1902 диссертация) болып есептеледі. Магниттік құбылыстар теориясындада маңызды зерттеулер жүргізді. Электрондар ди намикасының теориясына елеулі үлес қосты (1904). Ол сонымен қатар салыстырмалық теориясы, релятивистік электродинамика, броундық қозғалыс теориясы, теориялық физика мәселелерімен де айналыскан. Дереккөздер
Жан-Франсуа де Лаперуз

Жан-Франсуа де Лаперуз( [немесе de Lapérouse]; 23.8.1741, Альби&nbsp;— 6.02.2014) — француз теңіз саяхатшысы. 1756 жылдан әскери флотта істеген. 1785—88 жылдары «Буссоль» және «Астролябия» желкенді кемелерімен Тынық мұхитты зерттеу экспедициясын басқарды. Гало Горн мүйісін айналып, Пасха аралы арқылы Гавай аралдарына барды. Одан Алясканың батысындағы Әулие Илья тауынан Солтүстік Американың батыс жағалауымен солтүстік ендіктің 60°-нан 36°30'-на дейін жетті, оңтүстік-батысқа бұрылып 20° солт. ендік бойымен Тынық мұхитты кесіп өтті. Содан Филиппин аралдары арқылы Шығыс Қытай, Жапон теңізімен жүзіп, Татар бұғазынан өтті. Экспедиция мүшесі Лессепсті зерттеу қорытындылары мен жүзген жерлер картасын беріп, оны Камчаткадан Петербург арқылы Парижге қайтарды. Кемелер Австралияға бағыт алып жолда Савайи аралын ашты. Сиднейден солтүстікке қарай шыққан экспедиция хабарсыз жоғалды. Дереккөздер
Фердинанд Лассаль

Фердинанд Лассаль (11. 4. 1825, Бреслау, қазіргі Вроцлав, Польша—31. 8. 1864, Женева)— неміс жұмысшы қозғалысыныц қайраткері, ұсақ буржуазияшыл социалист, жұмысшы қозғалысындағы оппортунистік бағыттардың бірі — лассальшылдьщтың негізін салушы. Лассаль монархияның таптық сипатын көмескілеп, ол халыққа қызмет етеді деген ақпарат таратты, «еңбек ақының темірдей берік заңын» насихаттады. Лассаль мен оны жақтаушылар экономикалық күрестің қажеттілігін, кәсіподақтарды құруды теріске шығарды. Ол жұмысшы табынан басқа таптардың барлығы тұтас реакциялық бұқара деп есептеді. Бұл тезис жұмысшы табы мен шаруалар одағын құруға тікелей қарсы бағытталған еді. Марксизм классиктері лассальшылдыққа қарсы батыл күресіп, оның теориялық тұжырымдарының түп тамырына балта шапты. Ол Нобель сыйлығының лауреаты болды (1914). Лассаль атом жөніндегі зерттеулер мен атом қаруымен қарулануға қарсы шыққан неміс ғалымдарының Геттинген декларациясын ұйымдастырушылардың бірі болды. Дереккөздер
Леонид I

Леони́д — б. з. б. 488—48 жылдардағы Спарта патшасы. Б. з. б 480 жылы парсылар Грекияға басып кіргенде парсы патшасы Ксеркске қарсы грек полистерінің біріккен әскерін бастады. Грек әскерінің негізгі бөлігінің шегінуіне жағдай жасап, аз отрядпен тосқауылда қалған Леонид Фермопил түбіндегі ұрыста қаза тапты. Дереккөздер
Дүниежүзілік жануарларды қорғау күні

4 қазанда Дүниежүзілік жануарларды қоғау күнін тойлау шешімі 1931 жылы Флоренция-да өткен қоршаған орта мен табиғатты қорғау Халықаралық конгресінде қабылданды. Себебі 4 қазан күні жануарлардың қорғаушысы саналған католик әулиесі Франциск Ассизскийді еске алу күні болатын. Күн белгіленгеннен бастап бұл мереке кең ауқымда аталып өте бастады. Шартараптағы түрлі мемлекеттер жануарларды қорғаудың халықаралық мейрамын өз деңгейінде өткізу үшін түрлі іс-шаралар ұйымдастырады. Жануарларды қорғап, сақтау үшін белгіленген бұл күннің мақсаты да жоқ емес. Қоршаған ортада саны азайып бара жатқан жануарлар мен аңдар, құстар мен басқа да тршілік иелерінің көзін жоюға қарсылық көрсетіп, олардың жер бетінде сандары азайып кетпеуіне көңіл бөлу үшін бұл салада көптеген мамандар тер төгуде. Көптеген елдерде жануарларды қорғау басты назарда болса, енді бір елдерде олардың саны қараусыз қалғандықтан азаю үстінде. Мақсаты * Жануарлардың ешбір түрін елеусіз қалдырмау; * Жануарлар мен адамдар арасындағы қарым-қатынас; * Өмірімізде жануарлардың маңызды орын алатынын мойындау; * Қоршаған ортаны бай қалпында сақтауда жануарлардың мол үлесі барын мойындау. Дереккөздер
Пайпер Лайса Перабо

Пайпер Лайса Перабо (ағыл. Piper Lisa Perabo; туған. 31 қазан 1976, Даллас, Техас, АҚШ) — американдық актриса. Нью-Джерси штатында туылып өскен.Әкесі Джордж Уильям Перабо,анасы Мэри Шэрлотт Улланд .«Бар „Гадкий койот“» атты фильмге түсіп атақты бола бастады.Ол фильм «Лучший музыкальный эпизод» номинациясына ие болды. Стивен Кэееммен тұрмыс құрған.Пайпер вегетарианка.Қызығушылығы ол балық аулау, классикалық әуен тыңдау және әдебиет болып келеді.Түскен фильмдері 1997 -Single Spaced,House M.D. және т.б Дереккөздер [http://www.kinopoisk.ru/name/1125/]
Ребекка Холл

Ребекка Мария Холл (; 3 мамыр 1982, Лондон) — британдық актриса. Ребекка 1982 жылы Лондон қаласында атақты режиссер Питер Холл мен опера әншісі Мария Юингтың жанұясында дүниеге келген. Кейбір ақпараттарға сенетін болсақ актрисаны 19 мамырда кейде 3 мамырда дүниеге келген деп жатады. Брайтондағы «Roedean school» мектебін бітірген. Алғаш рет өзінің әкесінің «Ромашковая поляна» фильмінде кейбір эпизодтарда ойнаған. Қазіргі кезде ол британдық және американдық фильмдерде ойнайды. Ребекка Алтын глобус номинациясын алуға 2010 жылы ұсынылған. Фильмографиясы * 1992 -The Camomile Lawn Софи * 1993 -Don’t Leave Me This Way Лиззи Нейл * 2006-Wide Sargasso Sea Антуанетта Косуэй * 2006 -Starter for 10 Ребекка Эпстейн * 2006 -The Prestige Сара Борден * 2008 -Frost/Nixon Кэролайн Кушинг * 2008 -Vicky Cristina Barcelona Вики * 2009 -Dorian Gray Эмили Уоттон * 2009-Red Riding:1974 * 2010-Everything Must Go Саманта * 2010 -The Town Клэр Кизи * 2011 -A Bag of Hammers Мел * 2011-The Awakening Флоренс Каркарт * 2012-Parade’s End Сильвия * 2012-Lay the Favorite Бет Реймер * 2013 -Iron Man 3 Майя Хансен * 2013 -Closed Circuit Клаудия Симмонс-Хау * 2013 - Promise Шарлотта Хоффмайстер * 2014-Transcendence Эвелин Кастер Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.kinopoisk.ru/name/675391/]
Конструктивті логика

Конструктивті логика (лат.constructio - құру) - математикалық логикадағы бағыт. Конструктивті логиканың даму барысы Л. Брауэрдің, Г. Вейльдің, А. Гейтингтің еңбектерінен басталады. Конструктивті логиканың негізгі мұраты шекті жиындар үшін дұрыс принциптерді (мысалы, бүтіннің бөлшектен үлкендігі туралы ереже, үшіншіні жоққа шығару заңы) шексіз жиындарға көшіруді тыюдан тұрады. Шексіздік ұғымына классикалық және Конструктивті логиканың көзқарастары әр түрлі: біріншісі шексіздікті көкейкесті, аяқталған деп, екіншісі - потенциалды,қалыптасушы деп қарастырады. Конструктивті логикаға сондай-ақ объектілер мен жалпы логикалық-математикалық теориялардың индуктивті құрылымы (конструкциялау) тән. Қазіргі математикалық логика мен математиканың негізгі нәтижелеріне Конструктивті логиканың принциптері тұрғысынан қайта қарауға әрекет жасалуда. Конструктивті логиканың дамуына Гедель, С. Клини, Тьюринг, А. Н. Колмогоров, А. А. Марков, Н. А. Шанин үлкен үлес қосты. Дереккөздер
Виталий Петрович Шляппо

Вита́лий Петро́вич Шляппо (туыл. 1975 жыл 18 маусым , қала. Витебск) – беларусстік сценарийші және продюсер. 2010 жылдан бастап Орыс телеарна Академиясының мүшесі. Биографиясы Витебстік Мемлекеттік университетік бітірген. КВН-де БГУ командасында ойнаған. Оның капитаны болған. 2002-2003 жылдары «Пилот-ТВ » студиясының сценаристі болған, содан кейін 2003жылы сценарийші ретінде РЕН ТВ телеарнасына көшті. 2005 жылы Виталий Шляппо тағыда телеарнасын ауыстырады, СТС телеарнасында жұмыс істейтін болады. 2008 жылдан бастап «Yellow, Black and White Group» компаниясының продюсері болады. СТС телеарнасының сценариларының авторы және креативті продюсері болып табылады, сонымен қатар «Папины дочки», «Я лечу», «Однажды в милиции», «Игрушки», «ДаЁшь молодЁжь!», «Кухня» атты түпнұсқалық телехикаяларды қайта қараумен де айналысқан. Шығармашылық жолы Сценарийші # .Жарықты сөндіріңіз (орыс.Тушите свет) # 2005 — Қымбат бағдарлама(орыс. Дорогая передача) # 2005 —Студенттер(орыс. Студенты) # 2005 — Туристер(орыс. Туристы) # 2005 — Фирмалық оқиға (орыс. Фирменная история) # 2006—2007 — 6 кадр (орыс. 6 кадров) # 2006—2008 —суырып салма бағдарламасы Құдайға шүкір, сен келдің (орыс. Слава Богу, ты пришёл!) # 2006 —Шебер әке ( орыс. Папа на все руки) # 2007—2011 — Әкесінің қыздары (1 – 16 маусымдар) (орыс. Папины дочки (1—16 сезоны)) # 2008 — Мен ұшамын (орыс.Я лечу) # 2010 — Ойыншықтар (орыс. Игрушки) # 2012—2014 — Асхана (орыс.Кухня) # 2014 — Париждағы асхана (орыс. Кухня в Париже) Продюсер # 2008—2014 — 6 кадр (орыс. 6 кадров) # 2009—2013 — Жастар-ай (орыс. Даёшь молодёжь!) # 2009—2012 — Бірі бәрі үшін (орыс. Одна за всех) # 2009—2014 — Бағдарлама «оралдық пельмендер» (орыс. Шоу «уральских пельменей») # 2010 — Бір кездегі милицияда (орыс. Однажды в милиции) # 2010 — Ойыншықтар (орыс. Игрушки) # 2010—2011 — Кездейсоқ байланыс (орыс. Случайные связи) # 2011—2014 — Бағдаршам (орыс. Светофор) # 2011—2013 — Шынайы емес оқиға (орыс. Нереальная история) # 2011—2013 — Хэ адамдары (орыс. Люди Хэ) # 2012 — Кім, егер мен болмасам? (орыс. Кто, если не я?) # 2012—2013 — Әкесінің қыздары (19 – 20 маусымдар) (орыс. Папины дочки (19—20 сезоны)) # 2012—2014 — Асхана (орыс. Кухня) # 2013 — Әйел сияойла (орыс. Думай как женщина) # 2013—2014 — Магикяндықтардың соңғысы (орыс. Последний из Магикян) # 2013—2014 — Екі әке және екі ұл (орыс. Два отца и два сына) # 2013 — Алдамшы ағайындар (орыс. Братья по обмену) # 2014 — Кеме (орыс. Корабль) # 2014 — Париждегі асхана (орыс. Кухня в Париже) # 2014 — Анжелика (орыс. Анжелика) # 2014 — Әкесіне ұл (орыс. Сын за отца) # 2014 — Алдамшы ағайындар 2 (орыс. Братья по обмену 2) Марапаттар * ТЭФИ 2009 – «Телевизиялық көркем телехикаяның сценарийсті» номинациясымен марапатталды. Ескертпелер # ↑ Команда YBW Group # ↑ «Чтобы проект получился, нужно принести какую-то жертву» cinemotionlab, 10 Декабрь 2012 # ↑ ТЭФИ-2009 (рус.) Сілтемелер * Виталий Шляппо kino-teatr.ru сайтында Дереккөздер Орыс Уикипедиясынан аударылған
Краузе Карл Фридрих

Краузе Карл Фридрих (1781-1832) - массондыққа жақын неміс философы. Маркстің айтуынша, осы ағымның "ығыр ететін дөрекі данышпандығын" Краузе пантеизм (гр. pan en theo - бәрін Құдай жаратқан) дейтіннің материализм мен идеализмнің "үшқарылықтарын" жоюға ұмтылған жүйемен толықтырды. Краузе бойынша, дүниені Құдай жаратқан, алайда онымен бірігп кетпейді. Дүниенің ең кемелденген бөлігі - табиғи және ақыл-ой негізін біріктіретін адам. Индивид отбасының, халықтың және адамзаттың негізі болып табылады. Бұл қайуымдардың өмірі табиғи хұқпен реттеліп отырады, ал бұл хұқтың қозғаушы принципі адамзаттың адамгершілік прогрессі болады. Осыдан келіп Краузе халықтардың бүкіл дүниежүзілік одағының қажет екенін тұжырымдады. Өз отанында мәлім болмаған Краузе философиясы Бельгияда, Испанияд, Латын Американың бірқатар елдерінде кеңінен таралды, оларда краузизм дейтіннің өкілдері католиктік шіркеуге қарсы күресіп, ағарту ісін дамытуды жақтады. Шығармашылықтары: * "Адамзаттың болашағы" (1911); * "Хұқ немесе табиғат хұқы философиясы жүйесінің очеркі" (1828) және т. б. Дереккөздер
Виктор Кузен

{{Ambox }} Виктор Кузен (; 28 қараша 1792, Париж, Франция — 14 қаңтар 1867, Канны, Франция) — француз философы, тарихшы және саяси қайраткер, Мен де Биран және Пьер Поль Руайе-Коллардың шәкірті, эклектизм мен спиритуализм доктриналарының негіздеушісі, Сорбоннанің профессоры, Франция Ғылым Академиясының мүшесі, 1840 жылы Францияның білім министрі. Кез келген философиялық жүйе әрқилы ілімдерде болатын "ақиқаттардан" құрылуы тиіс деп қарады. Кузен философиясы Гегельдің идеалистік жүйесінен, Шеллингтің "аян беру философиясынан", Лейбництің монадологиясынан және т. б. идеалистік ілімдерден алынған "ақиқаттардың" эклектикалық құрамасы болып табылады. Материализмнің қарсыласы бола отырып, ол әлемді жаратушы жаратқан туралы көзқарастарға қосылды, ол дүниені мойындады және философия мен дінді ымыраластыруға шақырды. Кузен ілімі Франциядағы идеалистік философияның кейінгі дамуына ықпал етті. Негізгі шығармашылығы: "Философия тарихы курсы" (1815-29). Дереккөздер
Қайшылықсыздық заңы

Қайшылықсыздық заңы — бірін-бірі теріске шығаратын екі сөйлемнің бір мезгілді бірдей шынайы бола алмайтындығын көрсететін логиканың заңы. Математикалық жазылуы: : бұл жерде: — конъюнкция белгісі, — терістеу белгісі. Қайшылықсыздық заңының алғашқы тұжырымдамасын Аристотель жасады. Қайшылықсыздық заңын былай деп те тұжырымдауға болады: сөйлем бір мезгілде шынайы да, жалған да бола алмайды. Формальды қайшылықтардың ой-пікірге немесе ғылыми теорияға енуі оларды негізсіз қайшылықтарға айналдырады. Кайшылықсыздық заңын объектілерден, объектінің өзгерісінен назарды басқа жаққа аударсақ, оның бір мезгілде бірін-бірі жоққа шығаратын қасиеттерге ие бола алмайтыны туралы фактінің ойлау жүйесінен көрініс табуы болып табылады. Дереккөздер
Құлықтылық

Құлықтылық - адамның дүниеге, басқа адамдарға және өзіне эпикалық көзқарасының негізі формаларының бірі. Моральмен салыстырғанда Құлықтылықтың нормалары мен максималдары міндетті әрі абсолютты болады. Бұл арада "кісі өлтірме" деген өсиетті "ең жоғары парыздың" және т. б. ешқайсысы бұза алмайды. Адамзат қоғамы тарихының бастауы деп аталған кезеңде әрбір адамның этикалық өмірі Құлықтылықтың абсолютті мүдделері мен моральдің түпкілікті, алайда неғұрлым айқын мақсаты (топтық, таптық және т. б.) арасындағы қақтығыс ретінде көрінеді. Дереккөздер
Алгебралық логика

Алгебралық логика — логикалық объектілер-кластарды, пікірлерді және басқаларды оқып білу үшін алгебралық әдістерді қолдануға негізделген математикалық логиканың тарауы. Тарихи тұрғыдан Алгебралық логика тап алгебрасы және пікірлер алгебрасы ретінде пайда болды. Алгебралық логика пікірлерді олардың тек ақиқаттық мағынасы тұрғысынан қарайды, бұл жерде ақиқаттың бірдей мәніне ие пікірлер бір-біріне папа-пар болып табылады. Пікірлердің өзін білдіретін символдардан басқа логикалық алгебраның бір өрнектерінен басқа өрнектер құрайтын логикалық операциялар үшін де символдар еңгізіледі. Қазіргі кезде Алгебралық логика электрлік және релелік-дәнекер жүйесі теориясында да қолданылады Дереккөздер
Жозеф Вандриес

{{Ambox }} Жозеф Вандриес (; 13 қаңтар 1875 ж., Париж — 30 қаңтар 1960 ж., Париж, Франция) — француз лингвисті, атақты кельтолог, үнді-еуропа тілдерінің және тілтану ғылымының зерттеушісі, Сорбонна және басқа көптеген университетінің профессоры. Жазбалар мен әдебиет академиясының және кейбір шетел академияларының мүшесі. Жозеф Вандриестің басты еңбегі "Тіл" социологиялық мектеп идеялары тұрғысынан жазылған. Басқа зерттеудері классикалық латын, грек және кельт тілдеріне арналған. Дереккөздер
Лоренцо Валла

Лоренцо Валла (, 1407, Рим немесе Пьяченца – 1457, Рим) — италиялық Ренессанс заманының пәлсапашысы, гуманист. Антиклерикалдық бағытта жазылған шығармалары үшін оны католиктік шіркеу қуғынға ұшыратып, діннен безген деп жариялады. Валла «ләззаттануды» тек дененің ләззаттануы ғана емес оны ең жалпы мағынада деген сияқты пайымдаулары монархиялық пәлсапаға қарсы шығады. Негізгі ойы Эпикурдың философиясы мен этикасын жақтаған. Валла оны христиандық аскетизм мен стоиктердің қатал этикасына қарсы қояды. Ол адамзат ақыл-ойының күшіне сенеді, ғылыми-зерттеу мен адамның өзінің барлық материалдық және рухани қажетін қанағаттандыруға ерік беруді талап етеді. Валла махаббат пен неке - бостандығын жақтайды. Валла жалпы түсініктерді субстанция деп қарауды теріске шығарып санайды. Ол Аристотельдің логикасына талдау жасап. адамзат ой өрісін силлогизм шеңберіне сыйғызуға болмайды деп санады. Валла индукция мен дедукция арасында ешқандай өткел жоқ деукшілердің пікірін қостамады. Валла таным теориясында дүниедегі заттар адам санасында бейнеленеді деген материалстік көзқарасқа сүйенеді. Дереккөздер
Альбрехт фон Валленштейн

Альбрехт Венцель Эусебиус фон Валленштейн (Вальдштейн) (, , 15 қыркүйек 1583 ж., Гержманице, Богемия, Чехия — 25 ақпан 1634 ж., Хеб, Богемия, Чехия) — қолбасшы, Отыз жылдық соғыста империялық бас қолбасшы болды. Тегі - чех дворяны. Атқарған қызметтері Чех көтеріліс басуға қатысты. *1624 жылдан Фридландия герцогы. *1625 жылдан империялық бас қолбасшы. *1626 ж. ол басқарған армия Дессау түбінде протестанттар әскерін жеңді, *1629 ж. Дания королы Кристиан IV-ні бітімге күштеп көндірді. Императордан мекленбург герцогтығын, Заган княздығын, "Мұхит және Балтық теңіздері" генералы атағын алды. 1630 жылы отставкаға шықты, 1932 жылы империя армиясының жоғарғы қобасшысы болып тағайындалды. 16 қарашада Лютцен маңында швед әскерлерінен жеңілді. Офицерлер тобының қолынан қаза тапты. Дереккөздер
Отто Валлах

Отто Валлах (; 27 наурыз 1847, Кёнигсберг — 26 ақпан 1931, Гёттинген) — неміс химик-органик, химиядан Нобель сыйлығының иегері (1910). 1869 жылы Геттинген университетін бітірген, 1876 жылдан Бонн университетінде профессор. 1884 ж. табиғи терпендер көмірсутектер қоспасынан тұрады деген пікірге сүйеніп, терпендер химиясы саласында ғылыми-зерттеу жұмысын жүргізе бастады. Валлах терпендер класының бірнеше қоысылстарын ашып, оларды зерттеді, соынмен қатар 1891 ж. терпендердің изопренмен генетикалық байланысын түсіндірді; альдегидтер мен кетондарды біріншілік және егіншілік аминдерімен құмырсқа қышқылымен аминдердің тотықсыздандыру реакциясын ашты. Нобель сыйлығының лауреаты. Дереккөздер
Вайгач

Вайгач — Баренц және Кара теңіздері аралығында орналасқан Солтүстік Мұзды мұхиттағы арал, Құрлықтан Югорский Шар бұғазымен, Жаңа Жерден Қара Қақпасы бұғазымен бөлінген. РКФСР-дің Архангельск облысындағы Ненец ұлт округы құрамына кіреді. 3383 км 2 жерді алып жатыр; ұзындығы 100 км, ені 45 км-ге жуық. Аралдың жер беті жазық. Негізінен төменгі полеозой мен пермбнің сазды тақта тасынан, құм тасынан және әк тасынан түзілген. Климаты суық. Қаңтардың орташа температурасы -20 о С, маусымда 5 о С-қа жуық. Солтүстік жағадауында Вайгач, Долгая Губа, оңтүстігінде Варнек ауылдары бар.
Мовсес Хоренатси

Мовсес Хоренатси (Մովսէս Խորենացի) — армян тарихшысы (5 ғасыр және 6 ғасырдың басы));«армян тарихының атасы» атанған. Мовсес Хоренатси— армян алфавитін жасаған Саак пен М. Маштоктың шәкірті. Өзінің «Армян тарихын» («Патмутюн хайоц») ол армяндардың аңыздағы арғы атасы Хайкадан бастап 428 жылға дейін әкеледі. Деректемелері — грек, Сирияның тарихи шығармалары, халық аңызы, фольклор. Әсіресе 4 ғасырдың аяғы — 5 ғасырдың басына жататын тарихи шындықты бейнелеген. Мовсес Хоренацидің еңбегі — Армения және онымен көршілерінің (Иран, Әзербайжан т. б.) тарихын, ауыз әдебиетін, этнографиясын зерттеуде құнды шығарма жазды. Дереккөздер
Могилёв

Могилев —Беларусьдағы қала, Могилев облысының орталығы, жол торабы. Днепр өзенінің оң жағасында орналасқан. Металл өңдеу, машина жасау (С. М. Киров атындағы автозавод, «Строммашина», «Электродвигатель»), химия («Лавсан» комбинаты, жасанды талшық зауыды), тамақ және жеңіл өнеркәсіп орындары шоғырланған. Машина жасау, технологиялық, педогогика институттар, 9 арнаулы орта оқу орны, драма театры, өлке тану музейі т. б. мәдени-ағарту мекемелері бар. Дереккөздер
Борис Немцовтың өлтірілуі

Танымал ресейлік саясаткер, «Республиканская партия России — Партия народной свободы» (РПР-ПАРНАС) партиясының төрағаларының бірі, Ярославль облыстық Думасының депутаты Борис Немцовты 2015 жылдың 27 ақпан күнінің кешінде белгісіз адамдар тапаншадан атып кетті. Қастандық Мәскеудегі Васильев еңісінде орын алған. Тергеушілердің мәлімдемесіне сәйкес, ақ түсті көлік мінген қылмыскерлер Немцовқа қарай алты оқ жаудырып, оның төртеуі саясаткерге тиген екен. Борис Немцов 2015 жылдың 1 мамыр күні өтетін Ресей оппозициясының кризиске қарсы «Весна» маршының алдында қаза тапты (ол осы шара ұйымдастырушыларының бірі болған еді). Немцов өлтірілгеннен кейін марш ұйымдастырушылары антикризистік марштың орнына Мәскеу қаласында қаралы шеру өткізуге бел буды . Дереккөздер
Могилёв облысы

Могилев облысы —Беларусьның шығысында орналасқан облыс. 1938 жылы 15 қаңтарда құрылған. 20 ауданға бөлінеді,13 қаласы бар. Әкімшілік орталығы — Могилев қаласы.Могилев облысы Ленин орденімен марапатталған (1967). Табиғаты Жері негізінен жазық.Облыстың солтүстік-шығысын Орша-Могилёв үстірті, оңтүстік-батысын Орт. Березина жазығы алып жатыр. Климаты қоңыржай континенттік.Ірі өзендері — Днепр (облыс шегіндегі ұзындығы 202 км), Сож, Березина, Друть, Птичь.Көпшілік жері шым, күлгін, шымтезекті-батпақ топырақты.Ормандарында бұлан, жабайы қабан, сусар, түлкі, тиін, қоян мекендейді. Шаруашылығы Могилев облысы — өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығы қатар дамыған облыстардың бірі. Дереккөздер
Иоганн Генрих Мозер

Иоганн Генрих Мозер (; 1805—1874)— швед саяхатшысы. Женевада оқып, бакалавр дәрежесін алды. 1865 ж. Ресейге қайтып келді.Генрих Сібірге (1867), Орта Азияға үш рет (1868, 1869, 1882-1883) саяхатқа шықты. 1885 ж. Парижде француз тілінде «Орталық азияға саяхат» деген кітабын жариялады, ол орыс тілінде 1888 ж. жарық көрді. Генрих еңбегінде 19 ғасырдың соңғы ширегіндегі орыс-қазақ қатынастары, Ырғыз, Қазалы, Қызылорда, Түркістан, Шымкент т. б. әкімшілік, сауда орталықтары туралы, қазақтардың кәсібі, отырықшылыққа ауыса бастауы, әдет-ғұрпы жөнінде деректер берілген. Генрих Қазақстанның Ресейге қосылуын отаршылдық сипаттап түсіндірді, қазақтарды «шапқыншы», көшпелі «варварлар» деп білді. Дереккөздер
Анри Лефевр

{{Ambox }} Анри Лефевр (, 16 маусым 1901 — 29 маусым 1991) - француз философы, ғылым докторы, неомарксизмның негіздеушісі. Ғылми-зерттеулердің орталығында қызмет атқарды. Француз коммунистік партиясының мүшесі болған. Сол кезде ол диалект және тарихи материализм, логика, эстетика, философия тарихы бойынша біраз еңбектер жариялаған. Олар Францияда маркстік философияны насихаттауға және буржуазиялық идеологияға қарсы күресуге себін тигізді. Бірақ осы еңбектерінің өзінде ол марксизмнің кейбір маңызды қағидаларын түсінбей, қателіктер жібергені байқалады. 1956 жылдан бастап оның бұл қателіктері революционизмге апарып ұластырды. Ол марксизмнен біржола қол үзді. Анри Лефеврдің философиясы — эклектикалық идеализмнің бір түрі. Саясатта ол пролетариаттың азаттық жолындағы күресінен бойын аулақтатып, ұсақ буржуазия анархистік пікірлерді қолдады. Дереккөздер
Эмиль Левлиен

Эмиль Левлиен (22.09.1899, Летеи, Хедмарк, — 04.06.1973, Осло) — норвег жұмысшы қозғалысының қайраткері. Кедей шаруаның отбасында дүниеге келген. 1918—1923 жылдары Норвегия жұмысшы партиясына мүше болды. Норвегия коммунистік партиясы (НКП) құрылған күннен бастап оның мүшесі болды (1923). 1933—1934 жылжары НКП Орталық органы «Арбейдерен» газетінің редакторы болып қызмет атқарды. 1934-1971 жылдары НКП басшылығының мүшесі боды. 1945-1949 және 1953-1961 жылдары стортинг депутаты болды. Дереккөздер
Асы өзені

Асы – Шілік өзені алабындағы өзен. Географиялық орны Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы жерімен ағады. Бастауы Бастауын Қараш тауының баурайынан алып, Қайрат ауылы тұсында Шілік өзеніне құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 64 км. Су жиналатын алабы 487 км 2 . Бақай және Жамбас таулары аралығында жағалауы тік шатқалды, жартасты келген. Өзен суын Асысаға, Қайрат ауылдарының шаруашылықтары пайдаланады. Этимологиясы Белгілі ғалым Е.Қойшыбаев Аса, Асы топонимдерін асу оронимдік терминінің өзгерген нұсқалары деп табады. Ал профессор Т.Жанұзақ Асы топонимін көне түркі jazi өзбек, яси түркімен, әзірбайжан, язы, язи - бәрі де "дала", "жазық", "кең алқап" мағыналарын беретін сөзінен шығарады. Т.Жанұзақ сілтеме жасалған еңбегінде Ә.Байбатшаның Асы тауы "ассақтар, яғни асы" этнонимімен қалыптасқан деген пікірін де келтіре кетеді. Асы гидронимі Алматы облысының Кеген ауданына тән асы "қыр, биік, үстірт" диалект сөзінен пайда болған деп жорамалдаймыз. Ол диалектіні сөздікке енгізген әйгілі ғалым С.Аманжолов мынадай мысал келтіреді "Жаздыгүні Алатаудың асысында қар жатады". Биік таудағы жайлау да, өзен де "тау үстіндегі, асыдағы" деген мағынада Асы аталған тәрізді. Дереккөздер
Иван Ильич Мозжухин

Иван Ильич Мозжухин (8 қазан (26 қыркүйек) 1889 ж., Кондоль, Саратов губерниясы, Ресей империясы — 17 қаңтар 1939, Париж, Үшінші француз республикасы) — Ресей дыбыссыз киносының актеры, Франция, Германия және АҚШта да жұмыс істеген. Мәскеу университетінің заң факультетінде оқыған. Алдымен провинциялық театрларда, одан кейін Мәскеудегі халық үйінде қызмет етті. Киноға 1911 жылдан түсе бастады: скрипкашы Трухачевский (Л. Н. Толстойдың «Крейцер сонатасы» бойынша), адмирал Корнилов («Севастополь қорғанысында»), Бецкий («Ертеңгі күннің әйелдерінде») т. б. Реалистік бағыттағы талантты, қызу қанды актер. Мелодрамаларда ойнап, тұрмыстық комедиялар, салондық және декаденттік драмалар бойынша қойылған фильмдерге түсті. Таңдаулы рольдері: Ставрогин («Николай Ставрогинде», Ф. М. Достоевскийдің «Албастылар» романы бойынша; 1915), Герман (А. С. Пушкиннің «Қарғаның мәткесі» бойынша, 1916). 1920 ж. шетелге қоныс аударды. Дереккөздер
Жорж Лефевр

Жорж Лефевр (, 6.8.1874 — 28.8.1959) — марксизм бағытын қолдайтын француз тарихшысы, «Annales historiques de la Revolution francaise» журналының редакторы. «Ұлы француз революциясы кезіндегі Солтүстік франция шаруалары» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады, (1924). 1924 жылдан Франция жоғары оқу орындарында сабақ берді (1937 жылдан Ұлы француз революциясы тарихы кафедрасын басқарды). 1932 жылдан «Робеспьерлік қоғамның» президенті болды. Ол тарихшы ретінде марксизм ықпалына едәуір сын берді. Оның «Террор дәуіріндегі аграрлық мәселе» деген еңбегінің маңызы зор болды (1936 жылы орыс тіліне аударылып, Ленинградта басылып шықты). Дереккөздер