Икигаи

Икигаи (生き甲斐, [ikiɡai]) дегеніміз "адам болу негізі" туралы Жапондық ереже. Икигаи сөзі бір адамның өмір құнының қайда жатқанын, немесе оның өмірін бағалы ететін мақсатқа сай таңдау жасауын білдіреді. Сөзді Қазақшаға тіке аударғанда "өмір сүруіңнің мақсаты", немесе "тәңертең оянып, орыннан тұруыңның түп себебі" болып шығады. Әрбір тұлғаның икигаиы өзіне жеке және арнайы болып келеді, ол әркімнің жеке өміріндегі құндылығы мен сенімін негіз етеді. Ол тұлғаның ішкі өздік болмысын әйгілеп, соған адал түрде іс жасап, кәсіп таңдауын көрсетеді. Әр адам өз ішкі өздік болмысына сай келетін өмір сүріп, өзі қызығатын іспен/кәсіппен шұғылданғанда, оған өте жайлы сана күйі қалыптасып, бәрі жеңіл әр жағымды болады. Өзі ұнатқан іс болғандықтан адамда шаршау, жалығу, агрессия, стресс секілді жағымсыз сезімдер сирек болады. Адам өзінің неге қызығатынын білу үшін ізденісті бастан кешіруге тиіс, әсіресе жас кезінен бастап адамның шындап неге қызығатынын іздеуге тәрбиелеп, тауып алуына көмектесудің маңызы ерекше. Адамның жеке өз икигаиі ешқашан адамды мәжбүрлемейді, ол әрқашан адамды шабыттандырып, жүрек тереңінен махаббатын оятып, бар қабілетін алып шығып белсенді кірісуге, әрқашан көңілді жүруге жетелейді, сөйтіп тұлға өз өміріне қанағаттана алады, өз өмірінің мәнін терең түйсіне алады. Енді оны ештеңе алаңдатпайды, ол үшін өз өмірінің мәні оның өз іс-әрекетінде жатады. Жүз жасағандар өте көп шыққан Окинауа (Okinawa) мәдениетінде, икигаи "тәңертең орнынан тұрудың себебі" деген сөз болып, өмірді көңілді ету жолын көрсетеді. Бір реткі TED баяндамасында, National Geographic хабаршысы Dan Buettner икигаиды жапондықтардың ұзақ өмір сүруінің негізгі себебі деп есептеді. Dan Buettner өз кітабының көп тұсында ұзақ жасайтын Окинауа халқы туралы пайымдаған. Ол икигаиды жапон жұртының ешқашан зейнетке шығуды қаламау, өз кәсібін шын сүю және әрқашан көңілді жалғастыру философиясы деп түсіндірді. Әсіресе Моаи (Moai) делінетін жақын достардың өзара байланысы Окинауа халқының ұзақ жасауының тағы бір маңызды себебі есептеледі. Икигаи мәлім бір жеке адамның өмірін ол сүйетін құндылыққа жетелеп, оны өмірін бағалы ететін іске белсенді түрде көңілді кірісуін көрсетеді. Бұл сөз сондай-ақ тұлғаның өз өмірін құнды деп сезінуінің саналылық алғышартын, рухани арғы қайнарын да көрсетеді. Ол адамның физикалық/финанстық жағдайына қаратылмайды. Secondly, the word is used to refer to mental and spiritual circumstances under which individuals feel that their lives are valuable. It's not linked to one's financial status Саулыққа әсері Икигайды сезініп, өзі қалайтын іспен көңілді шұылданудың шындап келгенде талай ауруға ем екені анықталу үстінде. Икигаиды сезіну, немесе өзі қалайтын іспен көңілді шұғылдану адамның алдыңғы миының функциясын айтарлықтай жақсартатыны байқалған екен. Статистикалық бақылаулар бойынша, икигаи адамның стрессін төмендетеді, жалпы ағызаның саулығы мен сергектегін сезінуге мүмкіндік береді. Икигаиды сезбеген адамдарда жүрек-қантамыр аурулары көбірек байқалады екен. Өмірдің мән-маңызы сезімі - икигаиды сезіну допамин, серотонин және β-эндорфин сияқты нейротрансмиттерлердің секрециясын өзара балансқа ие етеді екен. Сондай-ақ ол жапон халықтарында көп кездесетін ұзақ өмір сүруге тіке әсері бары көп айтылуда. Some studies demonstrate that a sense of purpose (goal) in life/ikigai is negatively correlated with a need for approval from others and anxiety . Studies also found that ikigai is associated with longevity among Japanese people Икигаи - адамды өзі қалайтын іспен шұғылдандыратын жол болғандықтан, ол шығармашылыққа, жасампаздыққа жол ашады, сөйтіп қоғамға, әлемге үлес қосқан адамдар көбейеді. Адам икигаи себебінен өз тар шанағынан шығып, өмірдің мәнімен тұтасып, іске белсене кірісіп, үлкен істерді табанды түрде тындыратын болады. Сондықтан да шығыстық өркениетке тән болса да, соғыстық зобалаңды тез жеңіп, жапон халқы тез өркендеп, әлемдік экономика мен ғылым-техника жаңалығының көш бастаушыларының бірі бола алды. Бұл да олардың Икигаи ережесінің игілігі екені анық. Дереккөздер