kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Неффьес

Неффьес — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,92 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды — 34181, пошта индексі — 34320. Демографиясы 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 950 адамды құрады. Халық тығыздығы — 87,0 адам/км². Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): Тағы қараңыз * Эро департаментінің коммуналары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField&codeZone34181-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] * [http://www.mapquest.com/?q43.5347222222,3.33055555556&zoom8 «Mapquest» картасында орналасуы]
Пузоль (Безье округі)

Пузоль — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округының құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,01 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды — 34214, пошта индексі — 34480. Демографиясы 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1045 адамды құрады. Халық тығыздығы — 104,4 адам/км². Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): Тағы қараңыз * Эро департаментінің коммуналары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField&codeZone34214-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] * [http://www.mapquest.com/?q43.4841666667,3.27972222222&zoom8 «Mapquest» картасында орналасуы]
Рокссель

Рокссель — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,98 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды — 34234, пошта индексі — 34320. Демографиясы 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,37 адам/км². Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): Тағы қараңыз * Эро департаментінің коммуналары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField&codeZone34234-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] * [http://www.mapquest.com/?q43.5527777778,3.22416666667&zoom8 «Mapquest» картасында орналасуы]
Ружан (Эро)

Ружан — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,02 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды — 34237, пошта индексі — 34320. Демографиясы 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1940 адамды құрады. Халық тығыздығы — 113,98 адам/км². Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): Тағы қараңыз * Эро департаментінің коммуналары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField&codeZone34237-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] * [http://www.mapquest.com/?q43.5055555556,3.31138888889&zoom8 «Mapquest» картасында орналасуы]
Ваян (Эро)

Ваян — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,23 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды — 34319, пошта индексі — 34320. Демографиясы 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 166 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,78 адам/км². Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): Тағы қараңыз * Эро департаментінің коммуналары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField&codeZone34319-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] * [http://www.mapquest.com/?q43.5533333333,3.30333333333&zoom8 «Mapquest» картасында орналасуы]
Кастане-ле-О

Кастане-ле-О — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,55 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды — 34055, пошта индексі — 34610. Демографиясы 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 187 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,79 адам/км². Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): Тағы қараңыз * Эро департаментінің коммуналары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField&codeZone34055-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] * [http://www.mapquest.com/?q43.6686111111,2.9725&zoom8 «Mapquest» картасында орналасуы]
Нойзидлер

Нойзидлер (Neusiedler Lake) — Австрияның шығысы мен Венгрияның солтүстік-батысындағы көл. Ертеде таязсулы көл толығымен Венгрияда болған, бірақ 1922 жылы ауданының үштен екі бөлігі, көлдің солтүстік жағы Австрияға өтті. Плейстоцен дәуірінде пайда болған, Австрияның ең төменгі нүктесі саналады, теңіз дәрежесінен 115 м. Көлдің жағалауын ну қамыс басқан, онда құстардың неше түрі мекендейді, сондықтан халықаралық қорық қорғауына алынған және биологиялық бекеттер бар. Суреттер
Ленинградтық өренім

1941 жылдың басында «Кәрілік» атты өлеңінде «Босатып буынымның шегелерін, Сыпырып тұла бойдан күшімді алды» деп кәрілікке мойын бере бастаған ақын 15 республикадан құралған мызғымас Кеңестер Одағына фашистік германия тұтқиылдан шабуыл жасағанда қаламын қолға алып, қайтадан қайраттана, жігерлене түсті. Бұл тұста Жамбыл ақын жауға қаламмен қарсы шығып, «Ата жаумен айқастық», «Өлім мен өмір белдесті», «Ленинградтық өренім!», «Москваға», «Аттан, батыр, ұрпағым», «Кеңес гвардеецтеріне», «Кеңес жауынгерлеріне», «Майданға хат», «Сыйлық», «Тырналар қайтты көріңдер», «Отан әмірі», «Алынбас қамал», «Балама хат», «Воронеж батырларына», «Ленин өреніне», «Қамал бұзған қаһарман», сынды әрбір өлеңін жауға оқ етіп жаудырды. Өмір мен өлім белдескен шақта ақын қуатты жырларымен кеңес жауынгерлеріне жігер берді. Оның жырлары жыл құсындай болып майданға аттанды. Жауынгерлерге Ленинград, Москва, Сталинград сынды ірі қалаларды жау қолына бермеңдер деген ақын жырларында өршілдік рух басым. Кеңес жауынгерлеріне қайратына қайрат, жігеріне жігер қосқан өлеңдерінің ішінен «Ленинградтық өренімді» ерекше атауға болады: Ленинградтық өренім, Мақтанышым сен едің. Нева өзенін сүйкімді, Бұлағымдай көремін… Уа, қаһарман, өренім, Мақтанышым, беделім!.. Қаласындағы Лениннің Сайып қыран, өренім! Ұлы Отан соғысы жылдарында патриоттық рухта жазылған толғаулары үшін КСРО Халық Комиссарлар кеңесі 1941 жылы Мемлекеттік сыйлық берді.
Кросс-докинг

Кросс-докинг ( — тікелей, төте, — док, тиеу платформасы, түйістіру) — әкелуші көлік құралдарынан жүктерді қабылдап, оларды әкетуші көлік құралдарына тікелей, яғни қоймада ұзақ мерзімді сақталуынсыз, тиеп жіберу процессі. Кросс-докинг жеткізілім тізбегінің (supply chain) құрамында логистикалық операциялар жиынтығы ретінде тауарларды қоймадан жөнелту мен жүк алушыға жеткізуді мейлінше уақытпен сәйкестендіреді. Нәтижесінде, өнімдер минималды мерзімде жеткізіледі және қоймалау үшін жұмсалатын шығындар азаяды.
Қойма басқару жүйесі

Қойма Басқару Жүйесі қойма жұмыстары процесстерін автоматизация және оптимизациялануын қамтамасыз ететін басқару жүйесі. Еңзігудегі мақсаттар * қойманы белсенді басқару; * тауар жинақтау жылдамдығын арттыру; * қойма ішінде тауар орналасуы жайында нақты ақпарат алу; * жарамдылық мерзімі шектеулі тауарларды эффективті басқару; * қоймадағы тауарларды өңдеу бойынша тиімділікті арттыру және процесстерді дамытуға арналған құралға қол жеткізу; * қоймалық алаңдарды қолданудың оптимизациясы.
Web 2.0

]] Web 2.0 немесе Уеб 2.0 ғаламтордың (world wide web) интерактивтік және коллаборативтік, яғни істестік элементтерін білдіруге қолданылатын термин. Демек, қолданушы интернеттегі мазмұнды тұтынып қана қоймай, сонымен қатар өзі де қандай да бір мазмұн өндіреді. Бұл ұғым кейінгі кезде әлеуметтік желілердің дамуымен үлкен маңызға ие болып келе жатыр. Қолданушылар интерактивті қосымшалардың көмегімен мазмұнды өздері жасап, өңдеп, оны таратады. Қолданушылардың жаңа ролін сипаттау үшін просьюмент (ағыл. "Prosumer") деген түсінік пайда болған. Контент, яғни мазмұн бұрынғыдай орталықтандырылған түрде медиа компаниялары тарапынан емес, саны біршама көп, өзара әлеуметтік желілер арқылы байланысқан қолданушылар тарапынан дайындалып және интернетте таралып келеді. Контентті көруге ғана мүмкіндік беретін уеб-сайттармен салыстырғанда, Web 2.0 ерекшелігі сол, ол қолданушыларға әлеуметтік медиа арқылы виртуалды қауымдастық құруға мүмкіндік береді, бір-бірімен байланыстырып береді және бірге істесіп жұмыс жасауға жағдай жасайды. Web 2.0 мысалдарына әлеуметтік желі сайттары, блогтар, wiki-лер, видео бөлісетін сайттар, уеб-қолдаңғылар (application), mashup және folksonomy-лер жатады. Шығу тегі Бұл термин ең алғашқы статикалық сайттардан кейін пайда болған жаңа технологияларды қолданатын уеб-сайттарды сипаттау үшін 1999 жылы ойлап табылған. 2004 жылы өткізілген O’Reilly Media Web 2.0 конференциясында көпшілік назарына ұсынылған бұл термин Tim O’Reilly есімімен тығыз байланыстырылады. Web 2.0 World Wide Web-тің жаңа нұсқасын ұсынатынына қарамастан, бұның ешқандай техникалық спецификациялардың жаңартылымдарына қатысы жоқ, алайда программа жазушылар мен қолданушылардың ғаламторды қолдану жолдарының тұтас өзгерістеріне қатысты қолданылады. Web 2.0-нің алғашқы уеб-технологиялардан қатты айырмашылығы бар ма деген сұрақ World Wide Web-ті ойлап табушы Tim Berners-Lee-ді күдікке салып қойды, ол бұл терминді жаргон ретінде сипаттаған. Оның Web туралы бастапқы пайымы былай болатын: ‘бірлесе жұмыс істейтін орта – біз барлығымыз жиналатын, оқитын және жазатын орын. Тағы қараңыз * Ғаламтор * Web 1.0 * Web 3.0 Дереккөздер
Войцех Щенсный

Войцех Томаш Щенсный (; 18 сәуір 1990, Варшава, Польша) — поляк футболшысы, «Барселона» клубының қақпашысы. Жастық шағы Войцех Щенсный Варшава қаласында дүниеге келді. Футболмен айналыспас бұрын, Щенсный бал билері мен найза лақтыруды үйреніп жүрген. Оның әкесі Мацей — Польша құрамасының бұрынғы қақпашысы, ал оның ағасы Ян — Польша чемпионатының жетінші дивизионында Гвардия Варшава клубында ойнайтын қақпашы. Клубтық мансабы Легия Варшава Войцех Щенсный жас ойыншы ретінде Варшавадағы Агрыколя клубының шәкірті болып табылады. Легия футбол клубының қақпашылар жаттықтырушысы Кшиштоф Довхан жас қақпашының шеберлігіне қатты әсерленіп, оны 15 жасында Легияның негізгі құрамының оқу-жаттығу жиынына қатысуға шақырды, содан кейін ол клубқа қосылды. Арсенал 2006 жылдың қаңтар айында Щенсный лондондық Арсенал клубының жастар құрамына қосылып, 2008–09 маусымында резервтік командаға өтті. Войцех Щенсный алғаш рет Арсеналдың негізгі құрамының қосалқы құрамына 2009 жылдың 24 мамырында Сток Ситиге қарсы Премьер-Лига ойнында енгізілді, бірақ алаңға шықпады. 2009–10 маусымының басында Щенсный 53-нөмірді алып, негізгі құрамға шақырылды. 2009 жылдың 22 қыркүйегінде ол Англия Лигасы Кубогының үшінші раундында алғаш рет негізгі құрамда ойнап, Вест Бромвич Альбионды 2:0 есебімен жеңген ойында қақпасына доп жібермеді. Брентфорд (жалға берілді) 2009 жылдың 20 қарашасында Щенсный Бірінші Лигадағы Брентфорд командасына бір айға жалға берілді. Ол екінші ойынында, Уиком Уондерерс командасынан 0:1 есебімен жеңілген ойынның екінші таймында пенальтиді қайтарды. 2009 жылдың 12 желтоқсанында Щенсный Брентфорд құрамында бесінші ойынын өткізіп, Лидс Юнайтед клубына қарсы бірнеше маңызды сейв жасап, ойынның үздік ойыншысы атағын алды. 22 желтоқсанда Арсенал жалға алу мерзімін 2010 жылдың 17 қаңтарына дейін ұзартуға келісті, кейін келісімшарт 31 қаңтарға дейін, ақырында 31 мамырға дейін ұзартылды. Жетістіктері Командалық «Арсенал» * Англия кубогы: 2013/14, 2014/15 * Англия суперкубогы: 2014 «Ювентус» * Италия чемпионы: 2017/18, 2018/19, 2019/20 * Италия кубогы: 2017/18 * Италия суперкубогы: 2018 «Барселона» * Испания чемпионы: 2024/25 * Испания кубогы: 2024/25 * Испания суперкубогы: 2025 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=8327 Войцех Щенсный] (90minut.pl)
Бұрғылау сораптары

Бұрғылау сораптары Бұрғылау сораптары ұңғымаға тазалау мақсатымен сұйықтықты еңгізу үшін орнаған салқындату және қашауды майлау шекті қашаулармен бұрғылағанда гидромониторингті эффектіні жасау, тоқтап қалған гидраликалық қозғалтқышты іске асыру жұмыстарын қамтиды. Тағайындалуы мен эксплуатациялық шарттарына байланысты бұрғылау сораптары келесі негізгі талаптарды қамтиды: * сораптың біреуі ұңғаманы шаю үшін қамтамасыз етулер шектердеқадағалануы тиіс; * сораптың қуттылығы ұңғыманы шаюға және тоқтап қалмаған гидравликалық қозғалтқыштарды іске келтіру үшін қолданылады; * сораптың шыға берісте шаятын сұйықтықтың жылдамдығы инерционды ауырлықты және қысым соққысын жою үшін бір қалыпты болуы қажет; * сораптар құрамында майы бар және коррозионды белсенді қоспалармен тығыздығы әр-түрлі ерітінділермен жұмыс істеуге арналған болуы қажет; * қоспалы ерітінділермен әрекеттесетін саңылаулар және бөлшектер жектілікті дәрежеде берік болуы және бөлшектер қатардан шыққан жағдайда тез ауыстыруға ыңғайлы болуы қажет; * үлкен көлемді саңылаулар және де техникалық қызмет көрсету үшін сенімді ұстау және ауыстыру құралдарын қамтамасыз етілулері қажет; * келтірілген бөлшектердің саңылаулары және бөлшектері шаятын ерітіндіден қорғалуы тиіс және тексеру мен техникалық талаптарының қызмет көрсету үшін ыңғайлы әрі оңай болуы қажет; * сораптар алыс-жақын қашықтықтарға тасымалдануына сай болып, жалпы жағдайларына тәуелді болуы керек; * сораптар құрылысында оң және сол бүйірінде сорапты агрегат қозғалтқышы болуы тиіс; * сораптардың сенімділігі және ұзақтығы олардың ұтымдылығы мен экплуатациялық қауіпсіздігімен үйлесуі қажет. Бұрғылау сораптарын дайындау барысында шартты ГОСТ-пен бекітіледі. Бұрғылау тереңдігі өсумен бірге сораптың қуаттылығы мен осьпен бұрғылау талаптарына сай, бұрғылау сорабының жаңа модельдерін өндіріске еңгізуде жинақталған тәжірибе ғылыми-зерттеу және тәжірибелік құрастыру жұмыстарынмен, сонымен қатар сорапт жасауда жеткен жетістіктерге байланысты сораптардың өндірісі үздіксіз болып, одан да әрі даму үстінде.
Тегтер бұлты

-ге қатысты терминдік тегтер бұлты]] Тегтер бұлты - веб-сайттарда ярлык, санат немесе қандай да бір мәтіндік мәліметтердің визуалды кейіпте бейнеленуі. Интернет алқабында анықталған сөздірдің, терминдердің, атаулардың ескерілу, ізделу және веб-сайтқа айдайтын сілтену жиілігі сол сайттардың арнайы бөлігінде гиперсілтеме түрінде көрсетіледі. Көп жағдайда сайттағы навигация құралы (гиперсілтемелер арқылы) болып та қолданылады. Тег (сөз, термин немесе атау) неғұрлым жиі қолданылса, соғұрлым оның қаріп өлшемі ірі болады. Тарихы Тег бұлты (немесе сөз бұлтты) көрнекі жобалау тілінде «сараланған тізімнің» бір түрі болып табылады, ол, әдетте, қаріп өлшемін пайдаланып, қалалардың салыстырмалы өлшемін көрсету үшін карталарда пайдаланылады. Кілтсөздерінен алынған тізімнің бірінші мысалдардың бірі Дуглас Коуплендтің Майкрософттың құлдары (1995) романының «компьютерлік файлдар түйсігі» тізімі болып табылады. Word тізімі неміс тілінде 1992 жылы пайда болды (Tausend Plateaus. Kapitalismus und Schizophrenie). Мерзімі Арнайы визуалды ұсыну және тарату «Tag Cloud» 21 ғасырдың бірінші онжылдығында басталды. Навигация веб-сайт пен көмек мазмұнын сипаттайтын кілт сөздер метадеректер жиілігі бөлу визуализация үшін, ең алдымен, пайдаланылатын Web 2.0, веб-сайттар мен блогтар дәуірінің аппарт. Белгілі сайттарында бірінші Tag Cloud Flickr сандық фотосуреттер онлайн сервис сақтау және бөлу пайда болды. 2004 жылы тег бұлт құрылтайшысы және Flickr дизайнері Стюарт Баттерфилд болды. Бұны іске асыру Джеймс Фланаган (ағылш.James L. Flanagan)(A copy of Jim Flanagan’s Search Referral Zeitgeis) кітабына негізделген, сайт сілтемелер визуализациясын сипаттайды. Шамамен сол уақытта, тег бұлты ықпалды Delicious және Technorati сайттарда пайда болып, кең таралды . Дауы Tag Cloud және олардың пайдалылығы қатысты қос мағынасы навигациялық сайттарда көмекшілер сайттары ізашарлардың бойынша оларды пайдалану елеулі төмендеуіне әкеп соқты (Flickr жасаушылар кейінірек сыйлығының сөйлеген сөзінде веб қоғамдастықтан «кешірім сұрады», онда олар жай ғана «тегтер бұлты» үшін кешірім сұраймыз деді). Бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу, екінші буын мәтіндік деректер визуализация негізгі әдістері ретінде тег бұлттар қолдану кең спектрін анықтады. Кейбір сондай-ақ осы навигация элементтерін кеңейту үшін ұсынылды. Мысалы, параллель тегтер бұлты (Parallel Tag Clouds to Explore and Analyze Faceted Text Corpora, 2009), sparkClouds (IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, 2010), және префикс тегтер бұлты (Proceedings of the 17th International Conference on Information Visualisation, 2013) Тегтерді қолдану түрлері бағдарламалау тілі көмегімен құрылды. Мемлекеттердің атаулары мен халқының санын қамтитын тізім Ел тізімі (жер аумағымен сұрыпталған) бетінен алынған деректер. Қытай мен Үндістан салыстырмалы мөлшері екіге бөлінді деп ескеріңіз.]] Визуалды ұсыну Дереккөздер
Кіші Хинган

Кіші Хинган — Қытайдың солтүстік-шығысы мен Ресейдің қиыр шығысындағы (Амур облысы және Хабаровск өлкесі) таулы массив. Тау солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 500 км-ге созылған. Абсолюттік биіктігі 1150 м. Гнейс, гранит, кристалды тақтатастан, базальттан түзілген. Төбесі жазық, беткейлері көлбеулеу, етегінде тас қорымдары кездеседі. Батыс, оңтүстік-батыс етегінде Удаляньчи жанартаулары тобы орналасқан . Оңтүстігінде жалпақ жапырақты, солтүстігінде шыршалы-қарағайлы орман және тайга қалыптасқан. Кіші Хинган тауларының солтүстік-шығысын, бойлай Амур өз. ағып жатыр. Тауларда Хинган (Ресей) және Фылинь (Қытай) қорықтары орналасқан. Тағы қараңыз *Үлкен Хинган Дереккөздер *«Қазақстан» энциклопедиясы
Куньлунь

Куньлунь — Азиядағы аса ірі тау жүйелерінің бірі, Қытайда. Ұзындығы 2700 км-дей. Орташа биіктігі солтүстік жоталарда 6 мың метрдей, оңтүстік бөлігінде 6,5 мың метрге жетеді. Орография, геоморфология жағынан Куньлунь Батыс (кіші) және Шығыс (негізгі) бөліктерден тұрады. Батыс Куньлунь қатар жатқан үш жоталар тізбегінен тұрады, ені 100 км-ден аспайды, бұл тұстағы аса биік жері – Конгур тауы (абс. биіктігі 7579 м). Шығыс Куньлунь, негізінен, Цайдам және Тибет таулы қыраттары аралығындағы тау тізбектерінен тұрады, ені кей жерінде 600 км-ге жетеді. Куньлуньның ең биік шыңы – Арқатаудағы (Пржевальский жотасындағы) Ұлымұзтау тауы (абс. биіктігі 7723 м) – осы бөлігінде. Батыс бөлігі кембрийге дейінгі метафорфтық жыныстардан, төменгі палеозойлық құмтастан, орта палеозойлық терригендік және әктасты-кремнийлі жанартаутектік жыныстардан, шығысы ордовик-силурдың құмтасы мен тақтатасынан түзілген. Климаты тым континенттік. Тау етегінде шілденің орташа температурасы 25°–28°С, қаңтарда –9°С. Жоғарғы белдеулерде шілденің орташа температурасы 10°С-тан аспайды, қыста −35°С-қа дейін төмендейді. Мұзданудың жалпы ауданы 11,6 мың км²-дей. Ірі мұздығы – Юрункаш (ұзындығы 39 км). Қардың төм. шегі 5000-5200 м биіктікте. Етегінде түйесораң, қылша, қарамық, 2500-5000 м биіктікте жусан, сеңгірлек, ортаңғы белдеуде боз, көде шөп, бетеге, одан жоғарыда Тянь-Шань шыршасы өседі. Арқар, тауешкі, құлан, қасқыр, түлкі, аю кездеседі. 3600 м биіктікке дейін шұратты жер өңдеу шаруашылығы дамыған. Дереккөздер
Салман Хан (ағартушы)

Салман Амин Хан - тегі үнді американдық ағартушы, кәсіпкер және бұрынғы хедж қордың сарапшысы. Ол Хан Академиясы деп аталатын онлайн білім беру платформасының және коммерциялық емес ұйымның құрылтайшысы. Үйіндегі кішігірім кеңседе отырып Салман Хан 3000 аса академиялық пәндер бойынша видео дәрістер дайындады. Олардың көпшілігі математика мен ғылым тақырыбына арналған. 2012 жылдың қыркүйек айында Хан Академиясының YouTube порталындағы арнасына 400 000 қолданушы жазылыпты. Time журналы Салман Ханды Әлемнің 100 интеллектуалды тұлғаларының тізіміне қосқан. Forbes журналы оны бірінші бетіне шығарып 1 триллион доллар тұратын мүмкіндік деген тақырыппен шықты. Білімі Салман Хан Луизиана штатының Жаңа Орлеан қаласында туған. Әкесі Бангладештен, ал анасы Үндістаннан келген. Салман анасымен Жаңа Орлеанда жетіледі. Анасы бірнеше қызмет және бизнес бабымен осында тұрады. Дереккөздер
Тұтынушы құқығы

Тұтынушы - бұл жеке тұтынуына немесе жеке шаруашылығына пайдалану мақсатында тауар сатып алатын және жұмыстар мен қызмет көрсетулерді пайдаланатын азамат немесе белгілі бір ұйым. Тұтынушылардың негізгі құқықтары: * негізгі мұқтаждықтарды қанағаттандыруға, яғни өмір сүруді қамтамасыз етуге бағытталған тауарлар мен қызметтерге; тамаққа, қиімге, баспанаға, денсаулық сақтауға, білім алуға, санитарлық жағдайға арналған құқығы; * адам денсаулығына немесе өміріне қауіп төндіретін тауарлардан, өндірістік процестер мен қызметтерден қорғануға арналған қауіпсіздік құқығы; * өзі сатып алып отырған тауар туралы мәлімет алуға: тауар жақсы ма, қандай қасиеттері бар, сапа сертификатының мерзімі өтіп кеткен жоқ па, ол кіммен берілген, тауар сатушы кімнің өкілдігін білдіріп отыр және тауар құжаттары туралы мәлімет алуға құқығы; * монополиялы тауарға оның бағасының көңілге қонымды екеніне кепіл алуға, нақты бір сомада сатылып отырған алуан түрлі тауарларды таңдауға құқығы; * өзінің мүдделерін ескеруге және үкіметтік қоғамдық ұйымдарға тұтыну құқығын ескеруге, ұсыныстар беруге, тыңдатуға құқығы; * сапасыз тауарлар немесе қанағаттанарлықсыз қызмет көрсетілгенде шығынның орнын өндіріп алуға құқығы; * тұтынушыға тауарлардың сапасын ажыратуға мүмкіндік беретін білімдер мен ілімдер алуға деген тұтыну біліміне құқығы. Дереккөздер Тағы қараңыз *Тұтынушы
Илемділік (физика)

Илемділік – материалдың оған түскен күштер әсерінен өлшемі мен пішінін сызатсыз өзгертіп және жүкті алғаннан кейін қалпын сақтау қабілеті. Бір материалдың илемділігі температурасымен байланысты әр түрлі болуы мүмкін. Илемді материалдарға битум, саз және цемент қамыры, мастикалар және т.б. жатады. Дереккөздер
Кракатау

Кракатау (, ява тілінде reketak – сатырлау) — Малай топаралындағы Ява мен Суматра аралдарын бөлетін Зонд бұғазындағы жанартау. Индонезия жерінде. Биіктігі 813 м. Өзі аттас аралдың негізін құрайды. Аралдың ауданы 10,5 км². Еуразия мен Үнді-Австралия тақтасының түйіскен жерінде орналасқан. Атқылауы өте күшті. 1883 ж. атқылауда аралдың жартысы қопаралып, жойылып кеткен (бұрын Кракатаудың биіктігі 2000 м болған). 18 км³ жанартау күлі 50 км биіктікке дейін көтерілген, 800 км² жерді басқан. Атмосферада тұнған ұсақ күл мен шаң-тозаң бірнеше жыл бойы ертеңгі, кешкі кезде аспанды ерекше шапаққа бөлеген. Кракатау атқылауынан көтерілген 20 метрлік алып толқын теңізде сағатына 200 км жылдамдықпен тараған. Іргелес жатқан Ява және Суматра аралдарында 36 мың адам опат болған. Соңғы 1973 ж. атқылау кезінде 30 мың адам қаза тапты. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.volcanolive.com/krakatau.html Volcano Live — John Search] * [http://volcano.oregonstate.edu/krakatau Volcano World — Oregon State University]
Аугусто Де Лука

‪Аугусто‬ ‪Де Лука‬ (; 1955 жыл, ‪Неаполь‬, ‪Италия‬) — италиялық фотограф. ‪Кітап‬ * (1986) Napoli Donna.(Centro Il Diaframma / Canon Edizioni Editphoto Srl) * (1987) Napoli Mia.(Centro Il Diaframma / Canon Edizioni Editphoto Srl) * (1995) Trentuno napoletani di fine secolo. Electa, Naples, ISBN 88-435-5206-6 * (1996) Roma Nostra. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-7448-705-9. * (1997) Napoli grande signora. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-7448-775-2 * (1998) Il Palazzo di giustizia di Roma. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-492-0231-1 * (1998) Firenze frammenti d'anima. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-7448-842-1 * (1999) Bologna in particolare. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-7448-980-0 * (2000) Milano senza tempo. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-492-0093-5 * (2001) Torino in controluce. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-492-0211-3 * (2002) Tra Milano e Bologna appunti di viaggio. Gangemi Editore, Rome, ISBN 978-88-7448-980-0 * (1992) Swatch Collectors Book 1. Editore M. Item - Switzerland, ISBN 88-86079-01-X * (1992) Swatch Collectors Book 2. Editore M. Item - Switzerland, ISBN 88-86079-00-1 Галерея Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * Witness Journal - http://www.fotoup.net/000Intervista/2789/augusto-de-luca * Hasselblad gallery - http://www.hasselblad.com/hoc/photographers/italian-photography.aspx * Polaroid Art Italy - http://www.polaroidartitaly.it/elgg/pg/profile/AUGUSTODELUCA * Artelab - http://www.artelabonline.com/articoli/view_article.php?id=5196
Ғылым ордасы

«Ғылым ордасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны — Қазақстандағы құрамында Орталық ғылыми кітапхана, 4 музей (Табиғат, Археология, Сирек кездесетін кітаптар және Қазақстан ғылымының тарихы музейлері), ғылыми архив, ғылыми кадрларды даярлау орталығы бар көп функционалды мекеме. Ол Үкіметтің 2010 жылғы 11 ақпандағы №84 Қаулысымен Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің «Ғалымдар үйі» және «Орталық ғылыми кітапхана» республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорындарының бірігуінен құрылды. Мақсаты «Ғылым ордасының» басты мақсаты: ғылым мен білімді дамытуға республиканың ғылыми жұртшылығын жұмылдыру; Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени және ғылыми мұрасының сақталып, одан әрі дамуына жағдай жасау, осы мұраны тиянақты зерттеп, жан-жақты насихаттау; ғылыми, ғылыми-техникалық жобалар мен бағдарламаларды дайындап, жүзеге асыру және ғылымның, техникалық ілгерілеу мен оның жеткен жетістіктерін қызмет бабында пайдалану; ғылыми кітапханалық – ақпараттық кітаптар мен құжаттар қорын қалыптастыру және Қазақстан Республикасының ғылыми және мәдени мұрасы ретінде сақтап қалу, мұражайларды дамыту. Сонымен қатар, мекеме қызметінің негізгі бағыты ғылым мен білім саласындағы өндірістік – шаруашылық қызметін атқару болып табылады. Қайраткерлігі «Ғылым ордасының» қызметкерлері басқа ұйымдармен бірлесе отырып білім және ғылым саласындағы дербес және біріккен инновациялық ғылыми-зерттеулер мен ғылыми-техникалық жобаларды дайындап жүзеге асырады, кітапхана ісін, ғылымның түрлі салалары бойынша мұражайларды құру және дамыту жұмыстарын ұйымдастырады, қызметтің стратегиялық бағыттары бойынша халықаралық қатынастарды дамытады. Ғимараты мен құрылымы «Ғылым ордасының» жалпы көлемі шамамен 38 мың кв.м. ғимараттар кешені түрінде дамыған базасы бар, онда Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы, «Академик Қ.И.Сәтбаевтың мемориалдық музейі» ММ және ҚР ҒЖБМ Ғылым комитетінің гуманитарлық және жаратылыстану бағытындағы 10 ғылыми-зерттеу институты орналасқан. Сонымен бірге, 5,5 млн. кітап қоры бар Ғылыми кітапхана жұмыс жасайды. Ол кітапханатанудың, библиографияның, ғылыми-зерттеу және ғылыми-әдістемелік жұмыстардың ірі ақпараттық-үйлестіру орталығы болып табылады. «Ғылым ордасының» ғимараты кеңес дәуірінің белгілі сәулетшісі А. Щусевтің жобасы бойынша салынған және мемлекеттің қорғауына алынған, Қазақстан Республикасының бірегей тарихи сәулет ескерткіштері қатарына енген. Ғимаратта 377 орынға арналған үлкен конференц – залы, 120 орындық кіші конференц – залы және 267 орындық концерттік залы мен Қысқы бақ жұмыс істейді. Ғылым музейі Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің 2010 жылғы 1 маусымдағы №35-ПР бұйрығына сәйкес музей жәдігерлері мен жиынтықтарын сақтау, зерттеу және көпшілікке ұсыну, ғылыми, тарихи – мәдени мұраны кеңінен тарату және ғылыми-зерттеу, мәдени-ағарту жұмыстарын жүзеге асыру мақсатында «Ғылым ордасы» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының аясында «Табиғат музейі» мен «Археология музейі», сондай-ақ екі жаңа – «Сирек кездесетін кітаптар музейі» мен «Қазақстан ғылымының тарихы музейі» жұмыс істейді. Қайнар көзі * «Ғылым ордасының» ресми сайты Суреттер Дереккөздер
Кукунор

Кукунор ( – [Цинхай], – көгілдір көл) — Қытайдағы Наньшань таулы жүйесіндегі тұйық көл. Ұзындығы 105 км-дей, ені 65 км-ге жетеді, ауданы 4,2 мың км²-ге жуық. Кукунор 3205 м биіктікте жатыр, ең терең жері 38 м. Көлге 23 өзен құяды (суы ең мол өзені – Бухын-Гол). Қарашадан сәуірге дейін қатады. Балық ауланады. Еуропалықтардан Кукунорды алғаш рет Н.М. Пржевальский 1872 ж. зерттеді. Дереккөздер
Уильям Горацио Бэйтс

Уильям Горацио Бэйтс — американдық дәрігер-офталмольмолог, көздiң көруін қалпына келтiрудің дәрi-дәрмексiз әдiсін ойлап тапқан ғалым. 23 желтоқсан 1860 жылы АҚШ-тың Ньюарк қаласында дүниеге келген. (Нью-Джерси штаты). 1881 жылы Корнеллде медициналық білім алды, 1885 жылы Америкалық дәрігерлер мен хирургтар колледжінде медицина ғылымының докторы дәрежесін алды. Бэйтс өзінің жұмыс тәжірибесін Нью-Иоркте бастады, Манхаттан ауруханасында біршама уақыт көз және есту органдары ауруларын емдеу дәрігерінің көмекшісі болып жұмыс істеді. 1886 жылдан 1888 жылға дейін Бэйтс Бэллевьюль психиатрия ауруханасында штаттық дәрігер болып істеді. Сондай-ақ 1886 жылдан 1896 жылға дейін Бэйтс Нью - Иорктегі көз аурулары ауруханасында штаттағы дәрігер болып, сонымен қатар АҚШ тың басқа да емдеу мекемелерінде жұмыс істеген. 1886-1891 жылдары ол Нью Иорктік аурухана-ғылыми-зерттеу институтында аспиранттарға офтальмологиядан дәріс берген. 1902 жылы Бэйтс Лондондағы Чаринг Кросс ауруханасына жұмысқа кірді. Екі жылдан кейін ол Гранд-Форксте (Дакота штаты) алты жылға созылған жеке тәжірибесін бастады. 1910 жылдан Нью Иорк қаласындағы Гарлем ауруханасында көруі бұзылған ауруларды күту бойынша дәрiгер болып істеді және онда 1922 жылға дейін еңбек етті. У.Г.Бэйтс 1931 жылы 10 шілдеде қайтыс болды. Жаңалықтары Бэйтс медицинада көруді жақсартудың өзіндік жаңалығын енгізген ғалым. Оның тәжірибеде қолданып енгізген әдістері түрлі жаттығулар арқылы бірнеше уақыт аралығанда көздің көру қабілетін қалпына келтіруге бағытталған. Ол турасында өзінің " Улучшение зрения без очков" деп аталатын көлемді еңбегі жарыққа шыққан. Бэйтстың бұл әдістемесі өз заманында да қазіргі уақытта да медицинада , офтальмологияда дүдамал күйінде қалып отыр. Бейтс әдісі Негізгі мақала: Бейтс әдісі Дереккөздер * Уильям Г.Бейтс. Улучшения зрения без очков
Чех тілі

Чех тілі (сол тілдегі атауы — čeština, český jazyk) — чехтердің тілі, батыс славян тобына жататын, славян тілдерінің бірі. Соның ішінде словак тілімен бірге чех-словак тілдері тармағын құрайды. Негізінен Чехияда таралған; чех тілінде сөйлеушілердің шағын топтары Словакия, Аустрия, Ресей, Хорватия, Батыс Еуропаның бірқатар елдерінде, АҚШ, Канада, Аргентина, Аустралия және басқа елдерде тұрады. Чех Республикасының ресми тілі (úřední jazyk) және Еуроодақтың 24 ресми тілінің бірі болып табылады (2004 жылдан бастап). Чехтер, әдетте, жинақы орналасқан Орталық және Шығыс Еуропаның бірқатар мемлекеттерінде (Австрия, Босния және Герцеговина, Хорватия және Словакия) чех тілі үшін аймақтық тіл мәртебесін алу мүмкіндігі қарастырылған. Әлемде чех тілінде сөйлейтіндердің жалпы саны 10,62 млн адамнан асады, оның ішінде Чехияда — 10,40 млн адам (2012). Чех тілінің басқа батыс славян тілдерінен ерекшелейтін немесе кейбіріне жақындататын ерекшеліктеріне фонетикалық ерекшеліктер жатады, мысалы, вокализм жүйеде ұзақ және қысқа дауысты фонемалардың болуы, тарихи өзгерістер a, ā, u, ū тарихи өзгерістері сияқты фонетикалық ерекшеліктерге жатады, e, i, e-дегі жұмсақ дауыссыз дыбыстардан кейін және одан кейін орналасқан.; консонантизм жүйесінде - [l̥] және [r̥] силлабикалық соноранттардың болуы, ve ([r͡š], [r͡ž] альвеолярлы дауыссыз дыбысы, жұмсақ ř-дан дамыған, палаталанған дауыссыздардың жоғалуы; морфонологияда - бір морфема шегінде ұзын дауысты дыбыстар мен ou дифтонг ([ou̯]) қысқа дауысты дыбыстардың ауысуларының (сапалық және сандық) болуы; морфология саласындағы ерекшеліктер, мысалы, зат есімдердің септеу түрлерінің көптігі, осы шақтағы етістік формаларының жіктеу түрлерінің әртүрлілігі, қарапайым өткен шақтың болмауы т.б. Чех тілінің диалектілері төрт топқа бөлінеді: чех, ганак, ляш (силезия) және моравия-словак. Чех әдеби тілінің негізі - орта чех сөйленісі. Әдеби тіл мен диалектілермен қатар, интердиалектілер чех тілінде сөйлеушілер арасында кең таралған, олардың бірі - күнделікті ауызекі чех (шығу тегі бойынша, чех интердиалектісінің өзі) чех тілінің стандартты емес түріне айналды. Чех әдеби тілі тарихында ежелгі чех (1500 жылға дейін), ескі чех (XVIII ғасырдың бірінші жартысына дейін) және жаңа чех (XVIII ғасырдың екінші жартысынан бастап) кезеңдері ажыратылады. Жазуы Еуропада диакритиканы кеңінен қолданатын латын графикасына негізделген. Алғашқы жазбаша ескерткіштер XIII ғасырдың соңына жатады. Дереккөздер
Урду

Урду (اردو) — XIII ғасырда қалыптасқан, хинди тіліне туыстас болып келетін үнді-еуропалық тіл. Географиялық таралуы және статусы Халқының тек қана 7% оны ана тілі санайтынына қарамастан, урду Пәкістандағы екі ресми тілдің бірі болып табылады (екіншісі – ағылшын). Үндістанда урду 22 ресми тілдің бірі болып табылады. Бұнда бұл тілде 50 миллионға жуық адам сөйлейді.
Ақпараттық жүйелерді жобалау технологиясы

Ақпараттық жүйені жобалау технологиясы, деп – ақпараттық жүйені жобалаудың және жобалауды ұйымдастырудың әдістері мен құралдар жиынтығы айтамыз. Жобалау технологиясы негізінде әрекеттер мен олардың ретін, орындаушылардың құрамын және осы әрекеттерді орындауға қажетті құралдар мен ресурстарды анықтайтын технологиялық үрдіс жатыр. Ақпараттық жүйені жобалаудың технологиялық үрдісі тізбекті-параллель, байланысқан және бағыныңқы әрекеттер тізбегінен тұрады. Ақпараттық жүйелерді жобалау объектілері болып, функционалдық және қамтамасыз ету бөліктерінің дербес элементтері немесе олардың кешендері табылады. Дәстүрлі декомпозициялауға сәйкес функционалдық элементтерге есептер, есептер кешендері және басқару функциялары жатады. Ақпараттық жүйелерді субъектісі болып, жобаны жүзеге асырушы мамандар ұйымы мен ақпараттық жүйені құруға тапсырыс берген мекеме жатады. Жобалау технологиясын таңдау үшін қойылатын негізгі талаптарға келесілер жатады: # Осы технология бойынша көмегімен құрылған жоба тапсырыс берушінің талаптарына сай болу керек; # Таңдалған технология жобаның өмірлік циклінің барлық кезеңдерін максималды түрде бейнелеу керек; # Таңдалған технология жобаны жобалау және сүйемелдеу үшін минималды түрде еңбек қаражат шығындарымен қамтамасыз ету керек; # Технология жобалау мен жобаны сүйемелдеу арасындағы байланыс негізі болу керек; # Технология жобалаушы еңбегінің өнімділігін арттыруға жағдай жасау керек; # Технология жобаны жобалау және пайдалану үрдістерінің сенімділігін қамтамасыз ету керек; # Технология жобалық құжаттаманы қарапайым жүргізуге жағдай жасау керек.
Ақпараттық жүйені жобалау

Ақпараттық жүйені жобалау деп – жобаланушы объект, жобалау әдістері осындай типтегі объектілерді жобалау тәжірибелері жайлы кіріс ақпаратты түрлендіру үрдісі. Ақпараттық жүйені жобалауды осы тұрғыдан алғанда ақпараттық жүйенің өмірлік циклінің әр түрлі кезеңдерінде жобалық шешімдерді ретпенен формализациялауға келіп тіреледі. Ақпараттық жүйенің өмірлік циклінің кезеңдеріне: жоспарлау және талаптарды талдау, техникалық және жұмыстық жобалау, ақпараттық жүйені ендіру және пайдалану жатады. Ақпараттық жүйені жобалау объектілері болып, функционалдық және қамтамасыз ету бөліктерінің дербес элементтері немесе олардың кешендері табылады. Дәстүрлі декомпозициялауға сәйкес функционалдық элементтерге есептер, есептер кешендері және басқару функциялары жатады. Ақпараттық жүйенің қамтамасыз ету бөлігі құрамындағы жобалау объектілері қызметін жүйенің жүйенің ақпараттық, программалық және техникалық қамту элементтері мен кешендері атқарады. Ақпараттық жүйені жобалау субъектісі болып, жобаны жүзеге асырушы мамандар ұйымы мен ақпараттық жүйені құруға тапсырыс берген мекеме жатады. Дереккөздер
Neways

Neways (Ньювэйз, Ньювэйс) — желілік маркетинг компаниясы. Компания әлемнің 45 елінде өз тауарлары мен қызметтерін ұсынады. Neways өнімдері АҚШ-тың Юта штатындағы зауыттарда шығарылады. Сыртқы сілтемелер * [http://neways.com Ресми сайты]
Жаһандық жылыну

Жаһандық жылыну — жердің бетіндегі орташа температураның артуы. Соңғы жүз жылда температурасы шамамен 1 ºС-қа артты. Ауаны ластау, өнеркәсіп санының артуы, ормандарды кесу, адамның әр түрлі әрекеттері жаһандық жылынудың басты себептері болып тұр. Парниктік газдар дың басты алты түрі бар, олар: су буы, көмірқышқыл газы, метан, азот тотығы, озон және хлорфторкөмірсутектер. Ғаламшардағы орташа температура 1980 жылдардан бастап әрбір онжылдықта көтеріліп келеді. Ғалымдар ауа температурасы 2 градусқа көтерілсе, бұл апатты зардаптарға әкеледі деп есептейді: ауыл шаруашылығында проблемалар, кейбір жануарлар түрлерінің жойылуы және экожүйенің бұзылуы. Ауа-райы оқиғалары бүкіл әлемде тұрақсыз болып, адамдардың өміріне әсер етуде. Кейбір аймақтарда жаңбыр аз, басқаларында көбірек, ал басқаларында бірдей мөлшерде жауады деп болжануда, бірақ ол ауыр және қысқа мерзімді болады. Бұл өзгерістер құрғақшылық пен су тасқынына әкеледі. Жаһандық жылынулардың әсерлері Жаһандық жылынудың басты әсерлері мыналар: климаттың өзгеруі, жылу толқындарының жиі болуы, теңіз деңгейінің көтерілуі, мұздықтардың еруі, тасқындар, құрғақшылықтар мен дақылдардың шықпай қалуы секілді табиғи зардаптар. Мұз қабаттарының еруі Жаһандық жылынудың нәтижесінде мұз қабаттары еруде. Мұз қабаттары дегеніміз — жердің қар мен мұз қаптап жатқан бөліктері. Мұздықтар мұзының қалыңдығы 1000 м-ден жоғары, аумағы 51 800 км² болады. Мұз қабаттарының еруі нәтижесінде теңіз деңгейлері артуда. Арктикалық теңіздердің мұздықтары да жаһандық жылынудың әсерінен төмен тұсуде. Төмен түсудің қазіргі деңгейі әр онжылдықта 8%-ға тең болып тұр. Бұл 2060 жылға қарай жер бетінде Арктикалық теңіздердің жойылатынын білдіреді. Климаттың өзгеруін зерттейтін БҰҰ-ның мемлекетаралық эксперттер тобының пайымдауынша (және Үлкен Сегіздік елдерінің ұлттық академияларының келісімімен) XVIII ғасырдың екінші жартысынан бастап жердің орташа температурасы 1&nbsp;°C көтерілді және соңғы 50 жылдағы жылыну процесінің адамзаттың кесірінен орын алған, бірінші кезекте газдардың атмосфераға шығарылуынан туындаған көмірқышқыл газы (CO 2 ) мен метанның (CH 4 ) «көшетхана эффектісі» (Greenhouse effect). IPCC ұйымының климаттық модельдерге байланысты алынған мәліметтері бойынша: XXI ғасырда Жер бетінің орташа температурасы 1°C-тан 5°C-қа көтеріледі-мыс. Дүниежүзілік мұхит деңгейінің өсуімен қатар жаһандық температураның да өсуі атмосфералық жауын-шашын мөлшерінің өзгеруіне алып келеді. Нәтижесінде табиғи катаклизмдер жиілеуі мүмкін, мысалы: су тасқындары, қуаңшылықтар, дауылдар және басқалары, жапа шеккен аймақтарда ауылшаруашылық өнімдерінің мөлшері төмендейді және басқа аймақтарда жоғарлайды (көмірқышқыл газы концентрациясының көтерілу есебінен). Жылыну процесі — мұндай құбылыстардың масштабы мен жиілігін жоғарлатуы ықтимал. Климаттың жылынуынан келесі қауіп туындауы мүмкін: кейбір жануар немесе өсімдік түрлерінің таралу аймағының полярлық зоналарға ығысуы; жаға зоналары мен аралдарда мекендейтін саны аз түрлердің жойылуы. Тағы қараңыз * Көшетхана эффектісі * Климаттың өзгеруі * Орнықты даму * Киото хаттамасы Дереккөздер
Колорадо

{{АҚШ штаты Колорадо — жер көлемі бойынша АҚШ-та сегізінші штат, ауданы 269 837 кмм 2 . Халық саны — 5 116 769 адам (АҚШ бойынша 22-орын). Астанасы және ірі қаласы — Денвер. Басқа ірі қалалры — Колорадо-Спрингс, Форт-Коллинз, Арвада, Пуэбло, Уестминстер, Боулдер, Энглвуд, Сентенниал. Колорадо — АҚШ-тың 38-штаты, 1876 жылы 1 тамызда, мемлекет жүз жылдығын белгілеген уақытта құрылған. Соған байланысты Колорадоның ресми лақап аты — «тәуелсіздік күніне Жүзжылдық Штаты» болды . Тарихы , Юта, Нью-Мексико және Канзас территорияларының құрамында болды.]] XVI ғасырдың басында штаттың бұрынғы аумағын испандар зерттеді. 1706 жылы Колорадо аумағы Испания колониясы болғанын жариялады. Өз атауын Колорадо өзенінен алған, өзен атауы өзен суындағы қызыл-қызыл қоңыр балшыққа байланысты қойылған. Кейін провинция Францияның қарауына көшті. 1803жылы Луизиана сатылымы нәтижесінде Колорадоның шығыс жағын АҚШ алды . Колорадоның орталық жағын 1845 жылы, ал батыс жағын — 1848 жылы Мексикамен соғысы нәтижесінде тартып алды. 1850 жылы Денверден алыс емес жерден алтын табылды және мұнда қоныс аударған халық ағылды. Азаматтық соғыс уақытында алтын іздеушілер Одақ жағында болды. Олар өздерінің алтын кен орындарын Техас басқыншыларынан құтқарып алды. 1875 жылдың 3 наурызында АҚШ Конгрессі Колорадо аумағына штат мәртебесін беру туралы заң қабылдады. Артынан, 1876 жылы 1 сәуірде, 28 күннен кейін АҚШ тәуелсіздік күніне жүз жылдық мерекесінде, АҚШ президенті АҚШ-тың 38-штаты болуына рұқсат етіп жарлыққа қол қойды. 1930 жылығы халық санағында штаттың халық саны миллион адамнан асты. Колорадо Ұлы дағдарыста қатты күйзелді, әйтсе де өз жағдайын Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қалпына келтірі. Штаттың экономикасының басты-басты салалары тау-кен өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы және туризм. Географиясы Колорадо — үш штаттың бірі (Вайомингмен және Ютамен бірге), барлық шекарасы параллелдер және меридиандар мен сәйкес келеді, қос ендік және қос бойлық аралығындағы «турабұрыш» (дәл, жер беті секторы) құрайды. Колорадо аумағының ауданы — 269 837 км². Колорадо аумағының 37 %-і ұлттық саябақтар иеленеді. Жер бедері Колорадо рельефі әрқилы. Штат аумағының орталық жағында солтүстіктен оңтүстікке қарай Сеңгір таулары жоталары қиып өтеді (биік нүктесі — Элберт тауы, 4399 м). Олар Ұлы континентальды бөлуі деп аталады: бұл таудың батысынан бастау алып ағатын өзендер Тынық мұхит алабына құяды, ал батысында орналасқан өзендер Атлант мұхиты алабына құяды. Сеңгір тауларының көп бөлігін Қылқан-жапырақты ормандар алып жатыр — көп емес тау бастарын жыл бойы қар басып жатады. Штат халқының көп бөлігі Сеңгір тауларының шығыс жағында тұрады, бұл жерлерде Тынық мұхитынан келетін дауылды желден қорғайды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.colorado.com/ Official tourism Website] * [http://www.terragalleria.com/america/south-west/colorado/ Колорадо фотолары — Terra Galleria] * [http://www.rootsweb.com/~coyuma/city/index.html Колорадо жер-су аттары] * [http://www.usnewspapers.org/state/colorado Колорадо газеттері] * [http://www.freeworldmaps.net/united-states/colorado/map.html Колорадо картасы]
Көшетхана эффектісі

Жылыжай эффекті (, ) ғарыштан байқалатын планетаның жылулық сәулелену температурасымен салыстырғанда планета атмосферасы төменгі қабаттары температурасының көтерілуін білдіреді. Жылыжай эффекті - планетаның жылулық сәулеленуі атмосферадағы жылыжай газдары тарапынан сіңіріліп, жан-жаққа қайта сәулеленуге алып келетін процессті сипаттайды. Қайта сәулеленудің бір бөлігі жер бетіне және төменгі атмосфераға бағытталады. Нәтижесінде, жер бетінің орташа температурасы жылыжай газдарының әсерінен көтеріледі. Дереккөздер Тағы қараңыз * Ғаламдық жылыну
Қырғызстанның әкімшілік бөлінісі

Қырғызстанның аумақтық-әкімшілік бөлінісі 3 деңгейден тұрады. Бірінші деңгейге 7 облыс және 2 республикалық маңызы бар қала кіреді. Облыстар 40 аудан және 12 облыстық маңызы бар қалаларға бөлінген. Республикалық маңызы бар Бішкек қаласы 4 қалаішілік ауданға (Ленин, Октябрь, Первомай, Свердлов) бөлінеді. Облыс аудандары ауылдық округтерге (аймақтарға) бөлінеді. Ауылдық округтер (аймақтар) ауылдарға бөлінеді. 600px| Бірінші деңгейдегі әкімшілік-аумақтық бірліктер Облыстар мен республикалық бағынышты қалалары Төменгі әкімшілік-аумақтық бірліктері Баткен облысы Жалалабат облысы Нарын облысы Ош облысы Талас облысы Шу облысы Ыстықкөл облысы Дереккөздер
Бейтс әдісі

Бейтс әдісі — осы уақытқа дейін әлі кең танылмаған көз көруін дәрі-дәрмексіз қалпына келтіру әдісі. Оны ойлап тапқан американдық дәрігер-офтальмолог Уильям Горацио Бэйтс. Соңғы уақыттары отандық және шетелдік медицинада емдеудiң дәстүрлi емес медицинамен жиiрек ұластырылатын дәрi-дәрмексiз әдiстерiне қызығушылық елеулi түрде өстi. Офтальмология саласында мұндай әдiстердiң салыстырмалы аз, белгiлi болатын, өкiнiшке орай, керектi эффекттердi әрдайым берген. Сондықтан қаралатын облыстағы кез келген жаңа мәлiметiмен үлкен үмiтпен әрдайым қабылданады. Әбден танымал болу шетелде көздi бұзылыстарының емдеуiн әдiстеменi алды, игерiлген У.Г.Бэйтсом американдық дәрiгер У.Г.Бэйтсоммен. Бейтстың қолдаушылары дүние жүзiнде таралды. Офтальмологияда "бейтсизм" деп аталатын мақсатты қозғалыс дүниеге келді. Бұрынғы КСРО -да бұл әдіс мүлдем белгісіз болды. Дереккөздер
Эрудиция

Эрудиция жан-жақты, әрі терең бойлаған танымпаздық және білімділік. Эрудит адам көптеген білім салаларынан хабардар, пән бойынша әдебиетпен етене таныс және кең интеллектуалдық ой өріске ие болып келеді. Мысалы, кәдімгі заңгер юриспруденция бойынша білім алған және заңдарды жетік білсе, ал эрудит-заңгер, бұдан басқа, заңдардың шығу тарихынан, егжей-тегжейінен және өзге мәдениет заңдарынан хабардар болуы тиіс. Дереккөздер
Курил аралдары

Курил аралдары — Охота теңізі мен Тынық мұхит аралығындағы аралдар тізбегі. Ресей Федерациясының Сахалин облысы аумағында, Камчатка түбегіндегі Лопатка мүйісінен Хоккайдо аралына дейін 1200 км-ге созылған. Біршама ірі 36 және 20-дан астам ұсақ аралдардан, көптеген жартастардан тұрады. Жалпы ауданы 15,6 мың км². Курил аралдары – Үлкен және Кіші Курил қырқаларының су бетіне шығып жатқан бөлігі. Кіші Курил қырқасы Тынық мұхиттағы Витязь су асты жотасына ұласады. Үлкен Курил қырқасының аралдары, негізінен, жанартау әрекетінен пайда болған. Әр арал жеке жанартаудан, немесе табандары бір-бірімен тұтасып кететін жанартаулар тізбегінен тұрады. Орташа биіктігі 500-1000 м. Ең биік жері – Атласов аралындағы Алаид жанартауы (2339 м). Кіші Курил қырқасының аралдары аласа. Курил аралдарында 160-қа тарта жанартау бар, оның 38-і әрекетті. Жиі қайталайтын зілзалалар аса биік жойқын толқындарды – цунамиді туғызады. Климаты муссондық, қоңыржай салқын. Ең суық ақпан айының орташа температурасы –7°С. Тамыздың орташа температурасы солтүстікте 10°С-тан оңтүстікте 17°С-қа дейін, жылдық жауын-шашын 600–1000 мм аралығында. Өзендерінің суы мол, көлдері көп. Солтүстікте тау тундрасы және жатаған самырсын мен қандыағаш бұталары таралған. Оңтүстік аралдарда бамбук тоғайлары, аралас және жалпақ жапырақты ормандар өседі. Балық аулау кәсіпшілігі, балық өндеу өнеркәсібі бар. Кунашир аралында қорық орналасқан. Басты елді мекендері: Курильск, Солтүстік Курильск. Жапония мемлекеті оңтүстіктегі 4 аралға (Итуруп, Кунашир, Шикотан және Хабомаи) иелікке таласуда. Өйткені, бұл аралдарды КСРО мемлекеті 1945 ж. өзіне күшпен қосып алған. Курил аралдарының тізімі ]] ]] Сыртқы сілтемелер * [http://www.kurilstour.ru/islands.shtml География Курильских островов] * [http://www.caas.ru/kurili.html#top/ Южные Курилы, Итуруп и Кунашир] * Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов. [http://tapemark.narod.ru/geograf/6_3_2_6.html Курильские острова]. Физическая география СССР. М., 1978.
D-Link

D-Link Corporation (қытайша: 友訊科技) 1986 жылы наурыз айында Тайпей қаласында негізгі атауы Datex Systems Inc. болып құрылған компания Компания өз жұмысын жүйе адаптерлерін сатушы ретінде бастайды, уақыт өте келе жүйе адаптерлерінің дизайдарын жасау, дамыту, өңдеп шығару істерін меңгере бастайды. Тағы қараңыз * Тайваньдағы компаниялар тізімдері Сілттемелер Сыртқы сілттемелер * [http://www.dlink-intl.com/ D-Link International] * [http://tsd.dlink.com.tw/GPL.asp D-Link source code released under GPL] * [http://www.adslgeek.com/dslmodem/d-link Complete D-Link Device Listing]
Қазақ телеграф агенттігі

ҚазТАГ (Қазақ Телеграф АГенттігі) — Қазақстаннның халықаралық ақпарат агенттігі. Қазақстанның қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық, мәдени, спорттық өміріндегі оқиғалар туралы қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде хабар таратады. Агенттік 1920 жылы Ресей телеграф агенттігінің (РОСТА) Орынбор-Торғай бөлімшесі болып құрылды. 1925 жылдан бастап ҚазРОСТ деп аталды. 1937 жылы Алматы қаласында орналасты. 1972 жылдан бастап - Қазақ КСР Министрлер кеңесінің Ақпарат агенттігі. 1997 жылы ҚазТАГ Қазақ ақпарат агенттігі (ҚазААГ), ал 2002 жылы «ҚазАқпарат» атауына ауыстырылды. 2008 жылы «ҚазТАГ» атауымен жаңа ақпарат агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркеліп, өз жұмысын бастады. Сілтемелер * [http://kaztag.kz «ҚазТАГ» ресми торабы]
Экодизайн

Экодизайн — өнімнің қолдану кезеңінде қоршаған ортаға деген зиянына баса назар аударатын дизайндағы ағым. Экодизайнда өнімнің жасалу, қолдану және утилизациялау кезеңіндегі жайы есепке алынады. Әдемілік, ыңғайлылық пен бағамен бірге, экодизайн мынадай факторларға көңіл бөледі * Жасау, қолдану және утилизация кезіндегі табиғи ресурстардың шығындалуы. * Материалдардың шығу тегі. * Қолданудағы қауіпсіздік: яғни өнімнің денсаулыққа зиян тигізбеуі, артық шудың, вибрацияның, қалдықтардың болмауы. * Өнімнің утилизациядағы қарапайымдылығы мен қауіпсіздігі, материалдарды неғұрлым аз шығынмен қайта қолданудың мүмкіндігі Дереккөздер Тағы қараңыз * Дизайн