Меруерт Хуатқызы Әбусейітова

{{Ғалым } { } }} Меруерт Қуатқызы Әбусейітова (1951 жылы 15 шілде де Алматыда туған) — орта ғасырды зерттеуші шығыстанушы ғалым, тарих ғылымдарының докторы (1998), профессор (2001). Р.Сулейменов атындағы Шығыстану институтының директоры . Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Қазақ, орыс, ағылшын, француз, түрік, парсы тілдерін меңгерген. Өмірбаяны 1951 жылы Алматы қаласында дүниеге келген. Әкесі Абусеитов Хуат Әшірбекұлы (1925-2003) Павлодар облысы, Баянауыл тумасы, кинорежиссер. Анасы Абусеитова Майра Бекжумановна (1925-1996), кинорежиссер. 1987 – 1988 жылдары КСРО ҒА Шығыстану институтының Ленинград бөлімшесінің докторантурасы. 1974 – 1977 жылдары КСРО ҒА Шығыстану институтының Ленинград бөлімшесінің аспирантурасы. 1968 – 1974 жылдары С.М. Киров атындағы ҚазМУ, тарих факультеті, арнайы бөлім. 1978 — 1992 жылы Қазақстан Ғылым Академиясының Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылыми қызметкері болды. 1992-1996 жылдары ҚР ҒМ Ғылым Акедемиясының Шығыстану институты директорының орынбасары. 1998 жылдан Шығыстану институтының директоры. Ғылыми қызметі 1998 жылғы 26 маусым – тарих ғылымдарының докторы (тақырыбы – «XV-XVII ғғ. Қазақстан және Орталық Азия: тарих, саясат, дипломатия» («Казахстан и Центральная Азия в XV-XVII вв.: история, политика, дипломатия»), шифры және мамандығы: 07.00.09 – Тарихнама, деректану және тарихи зерттеу әдістері; 07.00.02 – Отан тарихы (Қазақстан Республикасының тарихы); Алматы қаласындағы Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтында. 1979 жылғы 6 сәуір – тарих ғылымдарының кандидаты (тақырыбы – «XVI ғасырдың екінші жартысындағы Қазақ хандығы», («Казахское ханство во второй половине XVI столетия») шифры және мамандығы: 07.00.02 – Отан тарихы (Қазақстан Республикасының тарихы); Алматы қаласындағы Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих, археология және этнография институтында). ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі (2013), профессор (2001), доцент (2001). Ғылыми жобалар * «Қазақстанның Шығыс елдерімен тарихи-мәдени және саяси-экономикалық өзара қарым-қатынастары» (2000-2002) * «Қазақстанның Шығыс елдерімен тарихи-мәдени және саяси-экономикалық өзара қарым-қатынастар жүйесіндегі орны мен рөлін зерттеу» (2003-2005). * «Орталық Азия мен Шығыс елдерінің интеграциялық үдерістеріндегі Қазақстан: тарихы мен қазіргі жағдайы» (2006-2008). * «Шығыс және Батыс өркениеттерінің өзара әрекеттесу жүйесіндегі Қазақстан: саяси, әлеуметтік-экономикалық және тарихи-мәдени үрдістер мен перспективалар» (2009-2011). * «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы бойынша «Шығыстану» секциясының жетекшісі. Осы бағдарламаны жүзеге асыру барысында «Шығыс деректеріндегі Қазақстан тарихы» атты 21 томдық басылым жарық көрді. * «Жібек жолының тарихи орталықтарын жаңғырту, түркітілдес мемлекеттер мәдениетін сақтау және сабақтастықпен дамыту». * ЮНЕСКО-ның әлеуметтік және қоғамдық ғылымдар секторының қамқорлығымен М.Х. Абусеитова Орталық Азиядағы әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар бойынша Ұлттық стратегияны, сондай-ақ аймақтық стратегияны талқылауға және әзірлеуге қатысты. Халықаралық жобалардың жетекшісі * «Цин әулеті кезеңіндегі қазақ-қытай өзара қарым-қатынастары туралы мұрағаттық құжаттар жинағы» (Қытайдың Бірінші тарихи мұрағатымен бірлесе, 2006-2010) * «Орталық Азия тарихы: көне дәуір, орта ғасырлар және қазіргі заман» (2006-2007) * «Орталық Азия өнері» (2006-2007) Жарияланымдары Монографиялары мен оқулықтар: * «XVI ғасырдың екінші жартысындағы Қазақ хандығы » (1985); * Өтеміс қажы «Шыңғыз-наме » (1992); * «XV–XVII ғғ. Қазақстан және Орталық Азия: тарих, саясат, дипломатия» (1998); * «Қазақстан мен Орталық Азия тарихы» (2001); «XV–XVIII ғғ. Қазақстан мен Орталық Азия тарихы мен мәдениеті бойынша жазба дереккөздер» (биобиблиографиялық шолу) (2001); * «Қазақстандағы аз санды халықтардың тарихы мен мәдениеті» (10-сыныпқа арналған, 2001); * «Алматы қаласының тарихы мен мәдениеті бойынша жазба дереккөздер (VIII ғасыр – XX ғасырдың басы)» (2008); * «History of Kazakhstan in Eastern Miniatures» (2010) М.Х. Абусеитова жетекшілігімен 17 кандидаттық, 7 докторлық жұмыс қорғалды (соның ішінде АҚШ, Жапония, Франциядан келген). * Абусеитова М. Х. Некоторые вопросы политической истории казахских ханств во второй половине ХVI в. // Письменные памятники и проблемы истории культуры народов Востока. XIV годичная научная сессия ЛО ИВ АН СССР (доклады и сообщения). Декабрь 1978 г. Часть 1. М.: Наука, ГРВЛ, 1979. С. 72—75. * Абусеитова М. Х. «Ахсан ат-таварих» Хасан-бека Румлу как источник по истории казахских ханств // Письменные памятники и проблемы истории культуры народов Востока. XII годичная научная сессия ЛО ИВ АН СССР (краткие сообщения). Часть 1. М.: ГРВЛ, 1977. С. 96—99. * Абусеитова М. Х. О ташкентском и ленинградском списках «Мусаххир ал-билад» // Письменные памятники и проблемы истории культуры народов Востока. XIII годичная научная сессия ЛО ИВ АН СССР (краткие сообщения). Октябрь 1977 г. М.: Наука, ГРВЛ, 1977. С. 70—74. * Абусеитова М.Х., Абылхожин Ж.Б., Кляшторный С.Г., Масанов Н.Э., Султанов Т.И., Хазанов А.М. История Казахстана и Центральной Азии. Учебное пособие. Издательство «Бiлiм». 2001. 620 с. * Абусеитова, Меруерт Хуатовна. Письменные источники по истории и культуре Казахстана и Центральной Азии в XIII-XVIII вв. : Биобиблиографические обзоры = Written sources on history and culture of Kazakhstan and Central Asia in XIIIth-XVIIIth centuries : Bio-bibliographical surveys / М. Х. Абусеитова, Ю. Г. Баранова ; Институт востоковедения им. Р.Б. Сулейменова. - Алматы : Дайк-пресс, 2001. - 422 с. + 2 л. ил. - (Казахстанские востоковедные исследования). - ISBN 9965-441-59-6 * Абусеитова, Меруерт Хуатовна. Казахстан и Центральная Азия в XV-XVII вв. : История, политика, дипломатия = Kazakhstan and Central Asia in 15th-17th cc. : History, policy, diplomacy / М. Х. Абусеитова ; Академия наук Республики Казахстан, Институт востоковедения им. Р.Б. Сулейменова. - Алматы : Дайк-пресс, 1998. - 264 с. : ил. - (Казахстанские востоковедные исследования). - ISBN 9965-441-01-4 Қоғамдық қызметі * Институт жанындағы ЮНЕСКО-ның «Ғылым және руханият» кафедрасының меңгерушісі, * Қазақстан Республикасының ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі Ұлттық комиссиясының мүшесі, * «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы бойынша Қоғамдық кеңестің мүшесі, «Шығыстану» секциясының жетекшісі, * Орталық Азияны зерттеу бойынша Еуропалық Ассоциациясының (ESCAS) Басқарма мүшесі, * Орталық Азия бойынша Еуропалық Бақылау кеңесінің мүшесі, * ЮНЕСКО жанындағы Көшпелі өркениеттер халықаралық институтының Қазақстаннан мүшесі (IINS), * Бүкіләлемдік шығыстанушылар конгресін (ICANAS) өткізу жөніндегі Халықаралық ұйымдастыру комитетінің мүшесі (Мәскеу, 2004), * ҚР СІМ Сыртқы саясат жөніндегі үйлестіру кеңесінің мүшесі, * «Қазақстандық шығыстану зерттеулері» сериясының редакция алқасы төрағасының орынбасары, * Институт жанындағы тарихи ғылымдар бойынша Диссертациялық кеңестің төрағасы (2003-2010), * Халықаралық геральдикалық және генеалогиялық зерттеулер Азиялық қорының толық мүшесі (Астана, 2007), * Қазақстандық геральдикалық алқаның толық мүшесі (Астана, 2007). Марапаттары *2002 жылы Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері (құрметті атағы); *«Құрмет» (2004) *2004 жылы «Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі»; *2006 жылы «Қазақстан парламентіне 10 жыл» медалі; *2007 жылы «Парасат ордені»; *2011 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; *2013 жылдан Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының корреспондет-мүшесі. Отбасы * Жолдасы: Казгулов Болат Ахметжанович «Дайк-Пресс» баспасының директоры. * Балалары: Ұлы Қуаныш (1981), қызы Айнұр (1990) Дереккөздер