Евгений Васильевич Курдаков

Евгений Васильевич Курдаков (27 наурыз 1940, Орынбор, РКФСР, КСРО — 28 желтоқсан 2002, Ұлы Новгород, Ресей) — орыс ақыны. Орыс тілінің семиотикасын зерттеуші, сөздің киелі шығу тегі мен мәдени генезис туралы өзіндік тұжырымдаманы жазған. «Ертіс қызы», «Менің жайқалған бағым», «Менің мәңгілік жағалауым» атты жыр жинақтарының авторы. Өмірбаяны 1940 жылы 27 наурызда Орынборда әскери дәрігерлер отбасында дүниеге келген. 1956 жылдан 1968 жылға дейін оның шығармашылық қызметінің бастауы байланысты Бұзылықта өмір сүрді (алғашқы басылым 1961 ж.). Ол жастар поэтикалық тобы - БЖАҚ (Бұзылық жас ақындар қауымдастығы) ұйымдастырушылардың бірі болды. Алғашқы өлеңдері жергілікті баспасөзде жарияланды. Бұзылықта ауыр машина жасау зауытында фрезерші болып жұмыс істеді. А. М. Горький ат. Әдебиет институтының «Сын және әдебиеттану» мамандығы бойынша жоғары әдеби курстарын бітірді. 1968 жылы 28 жасында Өскеменге көшіп келді. Ол Қазақстанда ширек ғасыр өмір сүрді. Табиғи қуатты шығармашылығының арқасында ол «Орман және шеберхана» кітабында жазған ағаш ою мен флористиканы игерді. Курдаков 10 жылын осы көркемөнерге арнады. Евгений Васильевич 38 жасында өлең жаза бастады және 1983 жылы оның алғашқы өлең кітабы - «Менің жайқалған бағым» жарық көрді. 1986 жылы екінші өлең кітабы - «Менің мәңгілік жағалауым» жарық көрді. Ақын КСРО Жазушылар одағына қабылданып, Алматыға көшіп келіп, қазақтың әйгілі ақыны Абай Құнанбаевты аудара бастады. Курдаков өмірінің көп бөлігі Азиямен, Қазақстанмен байланысты болды. Ол реставратор, халықтық қолөнер маманы, суретші-сәнгер, этнографиялық музейдің аға ғылыми қызметкері, флорист-декоратор, Жазушылар одағында әдеби кеңесші, әдеби журнал бөлімінің меңгерушісі, поэзия студиясының жетекшісі болған. КСРО ыдырағаннан кейін ол Ресейге оралды және өмірінің соңғы жылдарын Ұлы Новгородта өткізді. Ярослав Данышпан атындағы Новгород мемлекеттік университетінің ФИТ факультетінің техникалық және техникалық шаралар бөлімінің көркемсурет шеберханаларының бастығы болып жұмыс істеді. Ресей Жазушылар одағының мүшесі. Ресейде және шетелде жарық көрген он алты поэзия және проза кітабының авторы. Елдегі әдеби-көркем журналдарындағы екі жүзден астам жарияланымдардың авторы. Астаналық журналдарда, орынборлық газеттерде, «Гостиный Двор» жыржинағында (1997, № 5; 1999, № 7; 2004, № 15; 2005, № 16), «Мұнара» (2004 ж.), «ОК» (2004 ж., № 4), «Менің мәңгілік жағалау», «Олар ұшады!», «Сақталған дүние есінде», «Орыс бастауы» жинақтарында, «Ел болды, соғыс болды, махаббат болды» (М., 2004). Түрік тілінен аудармашы. Габриэль Державин, Александр Пушкин, Федор Тютчев, Иван Бунин, Сергей Есенин, Низами, Абай Құнанбаев шығармаларын зерттеуші. Петровская атындағы Өнер және ғылым академиясының толық корреспондент мүшесі. 1987 жылғы «Огонёк» журналы, 1988 және 1994 жылдардағы біздің замандасымыз, 1997 жылғы Молодая Гвардия, 1998 жылғы «Капитанның қызы» Бүкілресейлік Пушкин сыйлығы, 1999 жылғы Бүкілресейлік Пушкин мерейтойлық сыйлығының лауреаты. Ол тілдің семиотикасын және оның генезисін декодтау және әдісін түсіндіре отырып, оның ішінде кез-келген сөздерді әріп-әрпімен талдаумен қоса «Орыс пантеоны» кітабымен жұмыс жасады. Мәтін белгісіз адамға таныстыру үшін берілді, бірақ ол жоғалып немесе иемденіп кеткен болуы мүмкін. Болжам бойынша, «Соңы өлімсіздікте» шығармасы дәл осы мәселеге арналған. Екі шығарма да баспа арасында табылған жоқ. Бірақ олардың фрагменттері мен әдістемесінің өзі «Таңдалған зерттеулер» кітабында соншалықты көп шығарылған, тіпті, олар бұл туралы нақты ойлар алуға мүмкіндік береді. Оның зерттеулері мен жалпылауының негізінде жатқан логика, таңғажайып жаңалығымен қатар, көрегеннің данышпандығымен де ерекшеленеді. Таңдалған зерттеулер мәтінінде барлық гуманитарлық және мәдени зерттеулерге кіріспе үшін теңдесі жоқ өнімділік бар. Ол Ұлы Новгородта 2002 жылы 28 желтоқсанда қайтыс болып, 30 желтоқсанда Старая Русса қаласында жерленді. Кітапнама * «Менің жайқалған бағым» (Сад мой живой: Стихи) — Алматы, 1984. * «Менің мәңгілік жағалауым» (Мой берег вечный: Стихи) — Алматы, 1986. * «Орман және шеберхана» (Лес и мастерская) — Алматы, 1986. * Екі аралықтың желі (Ветер пролёта: Повести) — Алматы, 1987. * Тура түпкі деректемеден (Из первых рук: Стихи) — Алматы, 1990. * Ақ таң сияқты (Словно белый рассвет: Стихи) — Мәскеу, 1991. * Мысықторғайдың алтын қауырсыны (Золотое перо иволги: Повести, эссе, очерки) — Алматы, 1992. * «Орман және шеберхана» (Лес и мастерская) — Болгария: София, 1992. * Үздік өлеңдері (Избранные стихи // Поэтический Олимп) — М., 1999. * Өлең (Стихотворения) — Ұлы Новгород, 2000. * Чечек төбелері (Холмы Чечек: Альбом-сувенир)— Өскемен, 2001. * Алтын жаңбыр (Дождь золотой: Рассказы, очерки, эссе) — Бұзылық, 2002. * Періште, көбелек, гүл (Ангел, бабочка, цветок: Дневниковая повесть-эссе) // Простор. —2004.— № 3,4. * Пушкиндік аула (Пушкинский дворик) // Простор. — 2005. * Ақ-Бауыр. Құпиялар мен жаңалықтар (Ак-Баур. Тайны и открытия) — Өскемен, 2008. * Өмірде болған нәрсе, арман емес пе... (Прожитое, не сном ли оказалось…) // Евгения Курдаков қаз. ауд. Абай өлеңдері. — Өскемен, 2008. * Таңдалған (Избранное: стихи) — Өскемен, 2009. * Таңдалған зерттеу жұмысы (Избранные исследования) — Ұлы Новгород, 2009. Дереккөздер