kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Күләш Байсейітова атындағы ұлттық опера және балет театры

Күләш Байсейітова атындағы ұлттық опера және балет театры - саяси және мәдени орталығы Астана қаласын әрі қарай өркендету мақсатымен 2000 ж. қаңтарында ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаевтың ықыласымен «Ақ Орда» опера және балет театры атымен құрылды. 2000 ж. шілде айында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымөн 2000 ж. Мәдениетті қолдау Жылы деп жариялануына орай, сонымен қатар Астана қаласының опера және балет театрына қазақтың әйгілі әншісінің есімін мәңгі есте қалдыру мақсатымен Күләш Байсейітованың есімі және Ұлттық мәртебе берілді. Бүгінгі күні, К. Байсейітова атындағы Ұлттық опера және балет театры — еліміздегі қазақтың және әлемдік музыка мәдениеті дәстүрлерін арқалаған, жаңарып келе жатқан Қазақстан жұртшылығының рухани талаптарын жүзеге асырушы — ең жас музыкалық театр. Ұлттық театрдың ең алғашқы қадамынан бастап алған репертуарлық бетке ұстар бағыты, отандық және әлемдік музыкалық театрдың маңдайалды туындыларымен айқындалды, сонымен қатар Қазақстандағы опера — балет жанрын дамытуға ықпал жасайтын жаңа шығармаларды жарыққа шығару болды. Алғашқы әртістік құрам Қазақтың музыка академиясының, Құрманғазы атындағы Қазақтың Ұлттық консерваториясының А. Селезнев атындағы Алматы хореографиялық училищесінің, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразиялық Ұлттық университетінің, сонымен қатар келешегі айқын талантты әртістерден және тәжірибелі сахна шеберлерінен құралды. Театрдың бірінші маусымы 2000 жылдың 14 қазанында М. Төлөбаевтың «Біржан — Сара» операсымен ашылды. КСРО халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтардың лауреаты, Халық қахарманы Ә. Мәмбетовтың қоюшы — рөжиссер, Қазақстанның енер қайраткері В. Семизоровтың қоюшы — суретші және А. Мұхитдиновтың қоюшы — дирижер ретінде керемет еңбектерінің арқасында, сонымен қатар театрдың бүкіл шығармашылық ұжымының жанқиярлық жұмыстарының арқасында қазақ опера өнерінің әйгілі шығармасы дүниеге келді. Театрдың ұлттық репертуары кейінгі маусымдарда басқа да отандық музыкалық театр классикасының аса көрнекті туындыларымен толыға түсті. Астананың мәдени өміріндегі аса маңызды уақиға — ол қазақ операсының інжу — маржаны болған Е. Брусиловскийдің «Қыз Жібек» (қоюшы — режиссер — Ә. Мәмбетов) және Е. Рахмадиевтің «Қамар сұлу» спектакльдерінің қойылымдары болды. «Қамар сұлу» қойылымына қоюшы — режиссер Е. Обаев ерекше бір жаңа леп еңгізді және операны ұғынуға деген жаңа көзқарас туындатты. Ұлттық жанрларды дамытуға бейім бағыт алғандықтан болар, Мағжан Жұмабаевтың «Батыр Баян туралы аңыз» атты поэмасы бойынша қойылған эксперименталдық қойылым Астананың мәдени өмірін дүр сілкінтіп тастады. Композитор Франсуа Жанно мөн Бекболат Тілеуханның музыкалық — поэтикалық көзқарастары, еуропа мен ұлт өнерінен өзгеше бір үйлесімін тауып, жаңа ізденіс түрлерін табуға, жанрларды дамытуға жаңа қадам болды. Театрдың келешектегі игі жоспары — қазақтың опера өнерінің алтын қазынасындағы барлық опералық спектакльдерді қою.
1 наурыз

Наурыздың 1 — Григориан күнтізбесінде жылдың 60-шы күні (кібісе жылдарда 61-ші). Жылдың аяғына 305 күн қалады. Мерекелер * БҰҰ — Халықаралық нашақорлық пен наркобизнеспен күрес күні * Дүниежүзілік азаматтық қорғану күні * — Мартеница * — Тәуелсіздік күні. * — Сыра күні. * — Эксперт-криминалист күні. * — Мысықтар күні * , — Мэрцишор * — Естелік күні. * — Конституция күні. * — Қаһармандар күні. * — Қарғыс атқан сарбаздар күні ұлттық мейрамы. * — Түрлі-түсті әйелдер ұлттық күні. * — Нёвшатель, Республика күні. * — Тәуелсіздік үшін қозғалыс күні. * — әулие Дәуіт күні. * — Ұлттық бейпітшілік үшін күрес күні, Бикини күні. * — Алғыс айту күні Оқиғалар * 1555 жыл— Нострадамус өзінің болашақ болжамдар кітабын шығарды. * 1780 жыл— Пенсильвания құлшылыққа жол бермеген алғашқы штат атанды. * 1803 жыл— Огайо 17-ші АҚШ штаты атанды. * 1867 жыл— Небраска 37-ші АҚШ штаты атанды. * 1869 жыл— Дмитрий Менделеев элементтер жүйесінің кестесін олардың атомтық салмағы мен химиялық ұқсастығына қарай құрды. * 1872 жыл— АҚШ Конгресі шешімімен Йеллоустоунда әлемдегі алғашқы ұлттық парк ашылды. * 1928 жыл — АҚШ докторы Герберт Эванс алтыншы дәруменді ашқан, ол сәйкесінше F деп аталып кетті. * 1953 жылы 1 наурыз – «Азаттық» радиосы хабар тарата бастады. * 1995 —Қазақстан халқы ассамблеясы құрылған. Туғандар * 1876 —Анри де Байе-Латур (6 қаңтар 1942) — бельгиялық аристократ, граф; Халықаралық олимпиада комитетінің 3-ші президенті (1925—1942). * 1892— Елдес Омаров, Қазақстан қоғам қайраткері ( 2 желтоқсан 1937) * 1931 жылы 1 наурыз – қазақтың көрнекті ғалымы, академик Өмірбек Арысланұлы Жолдасбеков дүниеге келді. Жазық рычагты механизмдер кинематикасы мен кинетостатикасын, серпімді буынды механизмдердің динамикасын зерттеуге арналған еңбектері шет елдерде де кеңінен танымал. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасынан кейін университет ректоры ретінде қудалауға түскен жылдардағы сынақтан да сағын сындырмай өте білді. * 1937 жыл — Равиль Исламович Вагапов техника ғылымдарының докторы * 1954 жыл—Арслан Каджар, түрік кино және телехикая актері, режиссер, жазушы, сценарийші * 1987 жыл — Кеша атымен танымал америка әншісі * 1994 жыл—Джастин Бибер, Канадалық поп R&B-әнші және әртіс, сазгер Қайтыс болғандар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
1 сәуір

Сәуірдің 1 — Григориан күнтізбесінде жылдың 91-ші күні (кібісе жылдарда 92-ші). Жылдың аяғына 274 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық құстар күні. * Күлкі күні. * күні. * Отбасы күні. * Математика күні. * Ұлттық мерекесі. Оқиғалар * 1937 — Британдық Үндістаннан Бирма бөлініп шықты * 1947 жыл — солтүстік Қытайдағы автономды облыс Ішкі Моңғолияның негізі қаланды * 1938 — ерігіш кофе Nescafé өндіріске шықты * 2004 — Google компаниясы Gmail қызметін іске қосты Туғандар * 1940 жыл — Вангари Маатаи, Кениялық биолог, қоғам қайраткері, 2004 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығының иегері. * 1983 жыл — Франк Рибери, мұсылман француз футболшысы Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
1 шілде

Шілденің 1 — Григориан күнтізбесінде жылдың 182-ші күні (кібісе жылдарда 183-ші). Жылдың аяғына 183 күн қалады. Мейрамдар * Армения, Прокуратураның қызметкерлерiнiң күнi * Бурунди, Тәуелсiздiк күнi. * Гана, Республика күні * Канада, Канада күні * Қырғызстан, Салық қызметкерiнiң күнi * Лесото, Отбасы күні * Молдова, Салық қызмет күні * Руанда, Тәуелсiздiк күнi. * Суринам, Бостандық күні * Түркия, Әскери теңіз күштер күні * Украина, Архитектура күнi Оқиғалар * 1661 — Ресеймен және Швецияның аралығында бейбiт келiсiмшарт жасалды, орыс-швед соғысынның аяқталуы * 1823 — Орталық Американың бiрлескен провинциялары федерация жасалған. Гватемала, Гондурас, Сальвадор, Коста-Рика, Никарагуа * 1867 — Канада, Ұлыбритания құрамындағы өзін-өзі басқару доминионына айналды * 1875 — Бүкiләлемдiк пошталық одақ қызмет атқаруды бастады * 1877 — Бірінші Уимбилдон теннис жарысының басталуы * 1890 — Англия мен Германия Африкадағы ықпал жасайтын аймақтарды бөлдi * 1921 — Шанхайда 13 делегаттар Қытайдың коммунисттік партиясын құрды. * 1946 — Атом бомбасының соғыстан кейiнгі бiрiншi сынағы * 1960 — Сомали тәуелсiздiк күнi. * 1962 —Руанда тәуелсiздiк күнi. * 1962 —Бурунди тәуелсiздiк күнi. * 1999 — Шотландияда 300 жылда тұңғыш рет Парламент мәжiлiсi ашылды Дүниеге келгендер * 1646 — Готфрид Вильгельм Лейбниц (1716), немiс философ-идеалист, математик, физик және ойлап тапқыш, заңгер, тарихшы, тiл маманы * 1788 — Жан-Виктор Понселе (1867), француз математигі, инженер, жобалық геометрияның негiздеушiсi * 1842 — Юлиус Фалькенштейн (1917), Африка бойынша немiс саяхатшысы * 1844 — Верни Камерон (1894), ағылшын зерттеушiсi, Африка Экваторын бiрiншi кесiп өткен адам * 1909 — Хуан Карлос Онетти (1994), уругвайдың жазушысы * 1919 — Михаил Михайлович Шульц (ум. 2006), Орыс физигі, химигі * 1926 — Роберт Фогель, америкалық экономист, 1993 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты * 1941 — Майрон С. Скоулз, америкалық экономист, 1997 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты Сыртқы сілтемелер
1 тамыз

Тамыздың 1 — Григориан күнтізбесінде жылдың 213-ші күні (кібісе жылдарда 214-ші). Жылдың аяғына 152 күн қалады. Мейрамдар * Ангола, Қарулы күштер күні * Бенин, Тәуелсіздік күні * Ливия, Қарулы күштер күні Оқиғалар * 527 — I Юстиниан Византия императоры болды. * 1619 — Алғашқы африкалық құлдар Вирджиния штатына (АҚШ) жеткізілді. * 1780 — Швеция өзінің тұрақты бейтараптылығы туралы жариялады. * 1914 — Германия Ресейге соғыс жариялайды. * 1936 — Берлин қаласында олимпиялық ойындарының ашылуы. * 1943 — Жапония Бирмаға тәуелсiздiк бердi. * 1976 — Тринидад және Тобаго өз тәуелсіздігі туралы жариялады. Дүниеге келгендер * 1744 — Жан Батист Пьер Антуан де Моне Ламарк (1829), француз биологi * 1885 — Дьёрдь де Хевеши (ум. 1966), Венгрия химигі, 1943 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1924 — Жорж Шарпак, Украина физигі, 1992 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1945 — Дуглас Ошеров, физик, 1996 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1911 — Конрад Дуден, неміс филологі, неміс тілінің сөздігінің құрастырушысы * 1926 — Ян Каспрович, поляк ақыны, драматург, аудармашы * 1996 — Тадеуш Рейхштейн (1897), Швейцария химигі. Физиология және медицинадан 1950 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. * 1998 — Владимир Прелог (Vladimir Prelog) (1906), Швейцария химигі. 1975 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
1 қыркүйек

Қыркүйектің 1 — Григориан күнтізбесінде жылдың 244-ші күні (кібісе жылдарда 245-ші). Жылдың аяғына 121 күн қалады. Мейрамдар * ,, , , , , , — Білім күні. * , Конституция күні * , Тәуелсіздік күні Оқиғалар * 1897 — Бостон қаласында метро ашылды. * 1920 — Франция Ливан мемлекетінің құрылуы туралы жариялады * 1939 — Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы * 1969 — Ливиядағы әскери төңкерістен кейін Муаммар Каддафи үкімет басына келді . * 1971 — Катар өз тәуелсіздігін жариялады. Дүниеге келгендер * 1848 — Огюст Анри Форель (1931), швейцариялық невропатолог, психиатр, энтомолог және қоғам қайраткері * 1875 — Эдгар Берроуз (1950), америкалық жазушы * 1877 — Френсис Астон (1945), ағылшын физигі, химигі, химиядан 1922 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1887 — Блез Сандрар (шын аты Фредерик-Луи Созе) (1961), француз жазушысы. * 1906 — Хоакин Балагер (2002), ақын, тарихшы, Доминикан Республикасының президенті Қайтыс болғандар * 1729 — Ричард Стил, ағылшын жазушысы. * 1836 — Соломон Иванович Додашвили (1805), грузиндік ағартушы, жазушы және қоғам қайраткері * 1885 — Эмиль Эггер (:en:Émile Egger) (1813), француз филологы және тарихшы. * 1970 — Франсуа Мориак (1885), француз ақыны және жазушы, 1952 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1982 — Хаскелл Карри (1900), америкалық математик Сыртқы сілтемелер * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/1 BBC: On This Day] * [http://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/September-1/ New York Times On this day] * [http://www1.sympatico.ca/cgi-bin/on_this_day?mthSep&day01 On This Day in Canada] ----
2 қаңтар

Қаңтардың 2 — Григориан күнтізбесінде жылдың 2-ші күні. Жылдың аяғына 363 (кібісе жылдарда 364) күн қалады. Мерекелер * Гаити — Ата-баба күні * Швейцария және Лихтенштейн — Берхтольд күні * Сент-Китс және Невис — Карнавал күні Оқиғалар 1968 жылы. Оңтүстік Африкада Кристиан Барнард алғашқы рет адамнан адамға жүрек ауыстырды 2022 жылы. Қазақстанда наразылық шаралар басталды Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
3 қаңтар

Қаңтардың 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 3-ші күні. Жылдың аяғына 362 (кібісе жылдарда 363) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 630 жылы Меккенің жаулап алынуы Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
4 қаңтар

Қаңтардың 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 4-ші күні. Жылдың аяғына 361 (кібісе жылдарда 362) күн қалады. Мерекелер ]] Оқиғалар * 1936 — Алматыда Әбілхан Қастеев атындағы мұражай ашылды. * 1954 — "Сан рекордс" студиясына өз орындауында екі ән жаздыруға бір жігіт келді. Ол Элвис Пресли еді. * 1999 — 11 еуропалық мемлекет ортақ еуро ақшасын енгізді. Туғандар * 1643 — Исаак Ньютон, ағылшын физигі, математигі, астрономы, философы, теологы (1727). * 1859 — Карел Вацлав Райс, чех жазушысы, реализм өкілі, балалар мен ересектерге арналған кітаптар мен поэмалардың авторы. Қайтыс болғандар * 1882 — Джон Драпер (:en:John William Draper), Айдың алғащқы фотосуретін жасаған америкалық химик (1811). * 1928 — Хендрик Антон Лоренц, атақты голланд физигі * 1941 — Анри Бергсон, француз философы, әдебиеттен 1927 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты (1859). * 1960 — Альбер Камю, француз жазушысы, әдебиеттен 1957 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты (1913). * 1961 — Эрвин Шрёдингер, Австрия физигі, физикадан 1933 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты (1887). * 1965 — Томас Стернз Элиот (1888), ағылшын-америкалық ақын, 1948 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты Сыртқы сілтемелер
5 қаңтар

Қаңтардың 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 5-ші күні. Жылдың аяғына 360 (кібісе жылдарда 361) күн қалады. Оқиғалар * 551 — Түрік қағанаты құрылды. Оған Қазақстан аймағының көп бөлігі енді. * 1935 — «Литературный Казахстан» газетінің алғашқы саны жарық көрді. * 1956 — Антарктида жағалауларына кеңестік Антарктикалық экспедиция жеткізілді. * 1973 — АҚШ-та жолаушыларды ұшаққа отырғызар кезде электронды темір іздегішпен тексеру басталды. Туғандар * 1838 — Мари Энмон Камиль Жордан, француз математигі (1922). * 1921 — Фридрих Дюрренматт, Швейцария жазушысы (1990). * 1932 — Умберто Эко, итальяндық жазушы, философ. * 1938 — Хуан Карлос I, Испания королі. Қайтыс болғандар * 1845 — Луи-Леопольд Бойлли (:en:Louis-Léopold Boilly) (1761), француз суретшісі. * 1910 — Леон Вальрас, француз экономисты (1834) * 1930 — Людвиг Клайзен (Кляйзен), неміс химигі (1851). * 1981 — Гарольд Клейтон Юри (1893), америкалық физик және химик, 1934 жылғы Нобель сыйлығының иегері. Сыртқы сілтемелер
6 қаңтар

Қаңтардың 6 — Григориан күнтізбесінде жылдың 6-шы күні. Жылдың аяғына 359 (кібісе жылдарда 360) күн қалады. Мерекелер ]] Оқиғалар * 1898 — алғаш рет жағалау мен кеме арасын жалғайтын телефон байланысы құрылды. * 1937 — КСРО-да халық санағы жүргізілді. Санақ жобасын кәсіби статистиктер жасағанмен, Сталин тарапынан ол қысқарып, өзгертілді. Санақ нәтижесінде сталиндік саясаттың сұмдығы анық көрінді. * 1939 — Берлинде Отто Ган мен Фриц Штрасман атты ғалымдар нейтрондар арқылы ураннан ядроны бөлуге болатынын ашты. Олар, сондай-ақ ядролық энергияны пайдалануға алғашқы қадам жасағандар. Өкінішке орай тәжірибе жүзінде атом бомбасы болып шықты. * 2006 — әнін Шәмші Қалдаяқов, сөзін Жұмекен Сабырұлы Нәжімеденов (Нұрсұлтан Назарбаев аздаған өзгеріс енгізгеннен кейін Менің Қазақстаным әні Қазақстан Республикасының мемлекеттік әнұраны болып бекітілді. *Ежелгі шығыс халықтарының рождество мейрамын тойлайтын күні Туғандар * 1412 — Жанна Д' Арк, аты аңызға айналған Францияның халық батыры * 1766 — Хосе Гаспар Родригес де Франсия (1840), тәуелсiз Парагвайдың алғашқы жетекшiлердiң бiрi. * 1928 — Гюнтер Гёрлих, неміс (шығыс германдық) жазушысы. * 1943 — Розалин Майлз, ағылшын жазушысы, әйелдерге арналған көптеген романдардың авторы. Қайтыс болғандар * 1918 — Георг Кантор, неміс математигі. * 1919 — Теодор Рузвельт, америкалық саясаткер, АҚШ-тың 25-ші Президенті. * 1944 — Всеволод Фредерикс, әйгілі орыс физигі. * 1990 — Павел Алексеевич Черенков, орыс физигі, физикадан Нобель сыйлығының иегері. Сыртқы сілтемелер
7 қаңтар

Қаңтардың 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 7-ші күні. Жылдың аяғына 358 (кібісе жылдарда 359) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1887 жылы — тарихта алғаш рет Томас Стивенс велосипедпен жер шарын айналып шықты. * 1914 жылы — алғашқы пароход Панама арнасын кесіп өтті. * 1610 жылы — Галилео Галилей алғашқы Юпитердің үш серігін Ио, Еуропа, Ганимедті ашты. * 1925 жылы — Кеңес үкіметінің ауыл шаруашылығын ұжымдастыру юағыты қабылданды. * 1785 жылы — тарихта алғаш рет француз Жан Пьер Бланшар Ла-Манштың үстімен алғаш рет ұшып өтті. Туғандар * 1886 жылы — бұрынғы Ақмешіт (бүгінгі Қызылорда) үйезінде белгілі саяси және Түркістанның қоғам қайраткері Мұстафа Шоқай дүниеге келді Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
8 қаңтар

Қаңтардың 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 8-ші күні. Жылдың аяғына 357 (кібісе жылдарда 358) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1297 — Гримальди әулетінен шыққан генуэз патриций қулықпен Монако қамалын алды. * 1499 — Ланже сарайында Людовик XII мен Анна Бретонскаяның неке қиюы. * 1746 — Екінші якобитстік көтеріліс: Карл Эдуард Стюарт Стерлингке жетті. * 1806 — Кап колониясы голландықтардан ағылшындарға өтті. * 1926 — Абдель Азиз ибн Сауд Хиджаз қаласының тағына отырды. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
9 қаңтар

Қаңтардың 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 9-шы күні. Жылдың аяғына 356 (кібісе жылдарда 357) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1793 — француз Жан Пьер Бланшар әуе шарымен Американың үстімен алғаш рет ұшып өтті. * 1799 — Англияда алғаш рет табыс салығы енгізілді. * 1905 — орыс тарихында өте қайғылы оқиға орын алды: императордың бұйрығымен өз жанұяларымен Қысқы сарайға бет алған жұмысшылар атылды. Олар бейбіт ойда болатын, әйелдері мен балаларын ертіп ханға барып, өз қайғыларын ортаға салғысы келген еді. * 1951 — БҰҰ-ның Нью-Йорктегі ғимараты ресми түрде ашылды. Туғандар * 1590 — Симон Вуэ, француз суретшісі (1649). * 1890 — Карел Чапек, Чехия жазушысы (1938). * 1904 — Әбілхан Қастеев қазақтың әйгілі кескіндемешісі, график-суретші, қазақ бейнелеу өнерінің негізін салушылардың бірі. * 1913 — Ричард Никсон, АҚШ-тың 37-ші президенті (1969—1974;). Қайтыс болғандар * 1799 — Мария Гаэтана Аньези (1718), итальяндық математик. * 1944 — Антанас Сметона, Литва президенті (1919—1920 және 1926—1940 жж.) (1874). * 1981 — Арчибальд Кронин (1896), ағылшын жазушысы. Сыртқы сілтемелер
10 қаңтар

Қаңтардың 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 10-шы күні. Жылдың аяғына 355 (кібісе жылдарда 356) күн қалады. Мерекелер * Қазақстан: Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы күні Оқиғалар Туғандар * 1797 — Аннетте Дросте-Хюльсхофф, неміс ақыны * 1913 — Густав Гусак, Чехословакия саяси қайраткері және президенті (1975—1989) ( 1991). * 1915 — Ілияс Есенберлин, Қазақстан Республикасы мемлекеттік сыйлығының лауреаты, қазақ әдебиетінің тарихында бүгінге дейін ең көп роман (17) жазған жазушы. * 1934 — Леонид Кравчук, Украина президенті 1991—1994 жж. * 1936 — Роберт Вильсон, америкалық астроном, физикадан 1978 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1833 — Адриен Мари Лежандр, француз математигі. * 1879 — Анте Кузманич, хорват жазушысы, дәрігер, қоғам қайраткері (1807). * 1891 — Лаза Лазаревич (1851), серб жазушысы. * 1951 — Синклер Льюис, американ жазушысы. * 1970 — Павел Иванович Беляев, орыс ғарышкері (1925). Сыртқы сілтемелер
11 қаңтар

Қаңтардың 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 11-ші күні. Жылдың аяғына 354 (кібісе жылдарда 355) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1929 жылы КСРО-да жұмыс уақыты 7 сағатқа түсірілді. Туғандар * 1545 — Гуидобальдо Марчезе дель Монте, итальяндық физик және математик (1607), * 1757 — Александр Гамильтон, АҚШ-тың бірінші қаржы министрі, АҚШ-тың Ұлттық банкінің негізін салушысы. * 1906 — Альберт Хофманн, Швейцария химигі. * 1943 — Эдуардо Мендоза, танымал испан жазушысы. Қайтыс болғандар * 1928 — Томас Харди (1840), ағылшын жазушысы. * 1980 — Барбара Пим (:en:Barbara Mary Crampton Pym) (1913), ағылшын жазушысы. * 1988 — Исидор Раби (1898), америкалық физик, 1944 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1991 — Карл Дэвид Андерсон (1905), 1932 жылы позитронды ашқан швед текті америкалық физик, 1936 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
12 қаңтар

Қаңтардың 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 12-күні. Жылдың аяғына 353 (кібісе жылдарда 354) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар Тағы қарңыз: :Санат:12 қаңтарда туғандар * 1580 — Ян Баптиста ван Гельмонт, бельгиялық химик, физиолог, дәрігер * 1800 — Эжен Луи Лами, француз суретшісі. * 1863 — Вивекананда, үнді философы және қоғам қайраткері (1902). * 1876 — Джек Лондон, американ жазушысы. * 1912 — Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев, Қазақстанның мемлекет және қоғам қайраткері. * 2012 — Артём Котенко, украиналық әнші. Қайтыс болғандар Тағы қарңыз: :Санат:12 қаңтарда қайтыс болғандар * 1909 — Герман Минковский, неміс математигі. * 1976 — Агата Кристи (1890), әйгілі ағылшын жаузышсы. * 1986 — Марсель Арлан (:en:Marcel Arland), француз жазушысы. * 1997 — Чарльз Хаггинс (1901), американ хирургі, онкологы, 1966 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
13 қаңтар

13 қаңтар — Григориан күнтізбесінде жылдың 13-ші күні. Жылдың аяғына 352 (кібісе жылдарда 353) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1906 — радиода жарнама жасаудың туған күні. * 1941 жылы Германия әскері КСРО батыс шекарасына ене бастады. * 1993 — Парижде химиялық қаруды қолдануға, жасауға, өндіруге, тыйым салу туралы Конвенция қабылданды. Қазақстан оған 1999 жылы қол қойды. Туғандар * 1807 — Алексей Дмитриевич Галахов, орыс әдебиетінің тарихшысы (1892). * 1864 — Вильгельм Вин, неміс физигі, 1911 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1924 — Пауль Фейерабенд, америкалық философ. * 1927 — Ги Мумину, француз суретшісі және жазушысы. * 1960 — Сэнди Крисп, америкалық әртіс, актриса және модель. Қайтыс болғандар * 1923 — Теодюль Рибо, көрнекті академик, психолог және ұстаз. * 1941 — Джеймс Джойс, ирланд жазушысы (1882). * 1978 — Морис Карем, бельгиялық ақын. * 1988 — Цзян Цзинго, Тайвань қоғам қайраткері (1910). Сыртқы сілтемелер
14 қаңтар

Қаңтардың 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 14-ші күні. Жылдың аяғына 351 (кібісе жылдарда 352) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1878 жылы — Дүниеде алғашқы телефон Ағылшын сарайына тартылды. Туғандар * 1992 — Мұрат Бегдар, күйші * 1988 — Микала Гордон, америкалық әнші Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
15 қаңтар

Қаңтардың 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 15-ші күні. Жылдың аяғына 350 (кібісе жылдарда 351) күн қалады. Мерекелер *Уикипедия күні Оқиғалар * 1865 — NGC каталогындағы NGC 993, NGC 1007, ‎NGC 1008, NGC 1016, NGC 1021, NGC 1020, ‎NGC 1717, NGC 2998, NGC 3198, NGC 3415 ‎ галактикалары ашылды. * 1934 — Қазақ ұлттық университетінің негізі қаланды * 1988 — Израиль әскері Ақса мешітін басып алуы. * 1938 — Атырау, Қызылорда, ‎Павлодар облыстары құрылды Туғандар * 1918 — Абдель Насер Гамаль, Египет армия офицері, 1956-1970 жылдары президенті болған * 1929 — Кинг Мартин Лютер, АҚШ-тағы негрлердің азаматтық құқықтары үшін күрес басшыларының бірі, америкалық діни әрі қоғам қайраткері, теология докторы. * 1955 — Ұлбосын Ахметжанқызы Жанпейісова педагогика ғылымдарының докторы, професор * 1977 — Серік Сақболдаұлы Әбденов, қоғам және мемлекет қайраткері, ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі (2012 жылдан бастап). * 1944 — Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов, Қазақстан сасаткері. Қайтыс болғандар * Сыртқы сілтемелер
16 қаңтар

Қаңтардың 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 16-шы күні. Жылдың аяғына 349 (кібісе жылдарда 350) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1979 жылы Иранда көтеріліс, Хумәйнидің келуі және Шахтың қашуы Туғандар * 1728 — Никколо Пиччини, итальяндық композитор (1800). * 1749 — Витторио Альфьери, итальяндық ақын (1803). * 1931 — Йоханнес Рау, неміс мемлекеттік қайраткері (2006). * 1958 — Букреев Анатолий Николаевич, альпинист, Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері. Қайтыс болғандар * 1794 — Эдуард Гиббон, ағылшын тарихшысы (1737). * 1901 — Арнольд Беклин (1827), Швейцария суретшісі. * 1962 — Иван Мештрович (1883), хорват мүсіншісі. * 1984 — Ян Новак (:en:Jan Novak), чех композиторы (1921). Сыртқы сілтемелер
17 қаңтар

17 қаңтар — Григориан күнтізбесінде жылдың 17-күні. Жылдың аяғына 348 (кібісе жылдарда 349) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1945 жылы Қызыл әскер Польшаның астанасы Варшаваны герман әскерлерінен азат етті. * 1995 жылы Жапонияның Осака Коба жерінде жер сілкініп, үш мың адам мерт болады. ж]] Туғандар * 1706 — Бенджамин Франклин, американ ғалымы, журналист, саяси қайраткер (1790). * 1835 — Антанас Баранаускас, литов ақыны (1902). * 1847 — Николай Егорович Жуковский, орыс ғалымы, аэродинамиканы негіздеуші (1921). * 1849 — Каррьер, Эжен — француз суретшісі. * 1860 — Антон Павлович Чехов, орыс драматургі (1904). * 1942 — Мохаммед Али (Кассиус Клей), кәсіпқой бокстан әлем чемпионы Қайтыс болғандар * 1860 — Жан Офюст Доминик Энгр (1780), француз суретшісі. * 1964 — Теренс Уайт (1906), ағылшын жазушысы. * 1969 — Гражина Бацевич (1913), поляк композиторы. * 2002 — Камило Хосе Села (1916), испан жазушысы, 1989 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Сыртқы сілтемелер
18 қаңтар

Қаңтардың 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 18-ші күні. Жылдың аяғына 347 (кібісе жылдарда 348) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1778 — ағылшын теңізшісі Джеймс Кук Гавай аралдарын ашып оны Сандвич аралдары деп атады. * 1919 жыл - Париж бітім конференциясы басталды * 1871 — Версаль сарайында Франк-пруссиялық соғыс нәтижесі бойынша француздар жеңіліп Герман империясы жарияланды. * 1886 — алғашқы автомобиль шықты. ]] ]] Туғандар * 1689 жыл — Шарль Луи Монтескье (10 ақпан 1755 жылы қ.б.) француз ағартушысы , философ , әлеуметтанушы. * 1955 жыл — Кевин Костнер, танымал америкалық киноактер. Қайтыс болғандар * 1936 — Редьярд Киплинг, ағылшын жазушысы, ақын және 1907 жылғы Нобель сыйлығы лауреаты. Сыртқы сілтемелер
19 қаңтар

Қаңтардың 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 19-шы күні. Жылдың аяғына 346 (кібісе жылдарда 347) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1903 — алғашқы «Тур де Франс» деп аталатын веложарыстың өтетіні туралы хабарланды. Бүгінде ол ең көп танымал, айтулы жарыстардың бірі. * 1907 — «Variety» журналында кинофильмдерге байланысты алғашқы рецензия жарық көрді. * 1915 — париждік Жорж Клод неоннан жасалған жарнама маңдайша жазуын патенттеді. Туғандар * 1809 — Эдгар По, американ жазушысы және ақын. * 1851 — Якобус Каптейн, Нидерланд астрономы. * 1859 — Шарль Диль, французский историк * 1912 — Леонид Канторович, кеңес математигі, экономист, 1975 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Қайтыс болғандар * 1570 — Парис Бордоне, итальян суретшісі. * 1878 — Анри Реньо, француз химигі, физигі (1810). * 1938 — Бранислав Нушич, серб жазушысы және драматург. * 1964 — Фридрих Швассман, неміс астрономы. Сыртқы сілтемелер
20 қаңтар

Қаңтардың 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 20-шы күні. Жылдың аяғына 345 (кібісе жылдарда 346) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1793 — Франция патшасы 16-Лоуиз өлім жазасына тартылды. * 1961 — Джон Фицджеральд Кеннеди, АҚШ-тың 35-шы президенті болып сайланды. * 2021 — Джо Байден АҚШ-тың 46-шы президенті болып сайланды. Туғандар * 1586 — Иоганн Герман Шейн, неміс композиторы. * 1775 — Андре Мари Ампер, француз физигі, математигі. * 1855 — Эрнест Шоссон (:en:Ernest Chausson), француз композиторы. * 1902 — Назым Хикмет, түрік жазушысы және ақын. * 1907 — Манфред фон Арденне, неміс физигі. * 1926 — Цой Гук Ин (ҚХДР, Хамбрук провинциясы, Лидэ стансасы), кинорежиссер. Қайтыс болғандар * 1813 — Христоф Мартин Виланд (1733), неміс жазушысы. * 1875 — Жан Милле (1814), француз суретшісі. * 1984 — Джонни Вайсмюллер (1904), американ жүзушісі, Олимпиялық ойындардың 5 дүркін чемпионы. * 1985 — Ғабиден Мұстафин, Қазақстанның халық жазушысы (1984), қоғам қайраткері. * 1994 — Мэтт Басби (1909), әйгілі ағылшын футбол бапкері. Сыртқы сілтемелер
21 қаңтар

Қаңтардың 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 21-ші күні. Жылдың аяғына 344 (кібісе жылдарда 345) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1976 — Дауыс жылдамдығынан тез British Airways компаниясының «Конкорд» жолаушылар әуекемесі алғашқы коммерциялық рейсін Лондон — Бахрейн бағыты бойынша жасады. Сол күні «Конкордпен» жаңа Париж — Дакар бағытын да [] компаниясы ашады. Туғандар * 1953 жыл — Пол Аллен, америкалық кәсіпкер, Майкрософт Корпорациясының қалаушыларының бірі. Қайтыс болғандар * 1775 жыл — Емельян Пугачёв (1742 жылы 21 қаңтарда т.), дон казагы, Шаруалар көтерілісінің басшысы * 1892 жыл — Джон Адамс, Нептунтың бар екендігін және орналасқан орнын есептен шығарған британ математигі (1819 жылы т.). Сыртқы сілтемелер
22 қаңтар

Қаңтардың 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 22-ші күні. Жылдың аяғына 343 (кібісе жылдарда 344) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1506 жыл — Юлий II папасы Ватиканға швейцарлық ұландарды қызметке шақырады, содан бері олар папа резиденциясын күзетеді. * 1861 жыл — француз саяхатшысы Анри Муо Камбоджа ормандарында ауқымды Ангкор-Ват шіркеу жүйесін табады. * 2005 жыл — КХДР сыртқы істер министрі Ким Ке Гван ҚХДР ядролық держава деп жариялады. Туғандар * 1788 жыл — Джордж Байрон (1824 ж. қ.б.), ағылшын ақыны, романтизм бағытының көрнекті өкілі, 6-шы барон Байрон, лорд. * 1908 жыл — Лев Давидович Ландау (1968 ж. қ.б.), физик, КСРО ҒА академигі, физикадан (1962) Нобель сыйлығы иегері. Қайтыс болғандар * 1922 жыл — Фредрик Байер (1837 ж. т.), данилық саясаткер, пацифист, Бейбітшілік бюросыны қалаушы, Нобель сыйлығы иегері. * 1922 жыл — Мари Энмон Камиль Жордан (1838 ж. т.), француз математигі. * 1951 жыл — Харальд Бор (1887 ж. т.), даниялық математик, Бор-Ландау теоремасы авторы, физик Нильс Бордың бауыры. Сыртқы сілтемелер
23 қаңтар

Қаңтардың 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 23-ші күні. Жылдың аяғына 342 (кібісе жылдарда 343) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1556 — Шэньси жерсілкінісінде шамамен 830 мың адам мерт болды. Бұл адамзат тарихындағы ең жантүршігерлік жерсілкініс болып табылады. * 1895 — норвегиялық экспедиция мүшелері Антарктида жағасына түскен алағашқы адамдар болды. * 1950 — Иерусалим Израиль астанасы болып жарияланды. * 1960 — Жак Пикар мен Дон Уолш Триест батискафымен Мариана шұңғымасына рекордтық 10916 м тереңдікке түседі. Туғандар * 1832 — Эдуар Мане (1883), француз суретшісі, импрессионизмнің негіздеушісінің бірі. * 1862 — Давид Гильберт (1943), неміс математигі. * 1897 — Маргарете Шютте-Лихотски (2000), Австрия архитекторы * 1907 — Хидеки Юкава (1981), физикадан 1949 жылы Нобель сыйлығын алған бірінші жапондық. * 1919 — Боб Пэйсли (1996), ағылшын футболшысы және Ливерпуль футбол клубының әйгілі бапкері. Қайтыс болғандар * 1837 — Джон Филд (1782), Ирландия композиторы. * 1944 — Эдвард Мунк, Норвегия суретшісі (1863). * 1957 — Рэй Каммингс (1887), американ жазушысы. * 2002 — Пьер Бурдье, француз әлеуметтанушысы және философы. * 2014 - Фариза Оңғарсынова, қазақ ақыны Сыртқы сілтемелер
24 қаңтар

Қаңтардың 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 24-ші күні. Жылдың аяғына 341 (кібісе жылдарда 342) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 661 жыл — Хазірет Әли (қ.у.) Куфә мешітінде шахид болды * 1924 — алғашқы Қысқы Олимпиада ойындары басталды * 1935 — америка Ричмонд қаласында «Майлы эль Крюгер» («Krueger Cream Ale») деген атпен алғашқы банкалықсыралар партиясы сатылымға шықты. * 1984 — алғашқы персоналды компьютер Apple Macintosh шықты. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
26 қаңтар

Қаңтардың 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 26-ші күні. Жылдың аяғына 339 (кібісе жылдарда 340) күн қалады. Мерекелер * — Бостандық күні. * — Аустралия күні. * — Республика күні. Оқиғалар * 1914 жылы 26 қаңтар – Семей қаласында Абайдың қайтыс болғанына он жыл толуына арналған поэзия кеші болды. Онда қазақ қыздарынан шыққан тұңғыш мұғалім, қоғам қайраткері Нәзипа Құлжанова Абайдың өмірі мен өнері туралы баяндама жасады. * 1968 жылы 26 қаңтар – Абай атындағы академиялық опера және балет театрының сахнасында Е.Г.Брусиловскийдің «Қыз Жібек» операсының мыңыншы қойылымы болды. Спектакльде қазақ сахнасының ардагерлері — Құрманбек Жандарбеков, Шабал Бейсекова, Ғарифолла Құрманғалиев өнер көрсетті. ]] * 1788 — алғашқы ағылшын қоныс аударушылары Аустралия жеріне аяқ басты. * 1838 — АҚШ-та ел тарихында спиртті ішімдіктерді сатуға тыйым салатын заң қабылданды. * 1886 — неміс конструкторы Карл Бенц іштен жанатын қозғалтқышты үш дөңгелекті автомобильді патенттеді. * 1926 жылы Жон Баирд теледидарды тапты * 1981 жылы 26 қаңтарда М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының жаңа ғимараты ашылды. Туғандар * 1921 — Акио Морита, жапон кәсіпкері, «Сони» серіктестігінің негізін қалаушылардың бірі (1999). * 1944 — Анджела Дэвис, америкалық құқық қорғаушы әйел * 1963 — Жозе Моуринью, португал футбол жаттықтырушысы Қайтыс болғандар * 1823 — Эдуард Дженнер (1749), ағылшын дәрігері және хирургі. * 1824 — Жан Луи Андре Теодор Жерико, француз суретшісі (1791). * 1855 — Жерар де Нерваль, француз ақыны. * 1870 — Чезаре Пуньи (1802 ж.т.), итальян композиторы. Сыртқы сілтемелер
27 қаңтар

Қаңтардың 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 27-ші күні. Жылдың аяғына 338 (кібісе жылдарда 339) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1973 жылы АҚШ пен Вьетнам бейбітшілік келісімі жасалды. Туғандар Қайтыс болғандар * 2021 — Сэнди Крисп, америкалық әртіс, актриса және модель. Сыртқы сілтемелер
28 қаңтар

Қаңтардың 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 28-ші күні. Жылдың аяғына 337 (кібісе жылдарда 338) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1923 жылы 28 қаңтар – Орынбордағы Я.Свердлов атындағы клубта Ахмет Байтұрсынұлының елу жылдық мүшелтойы аталып өтті. Қазақ зиялыларының алғашқы мүшелтойы. * 1993 жылы 28 қаңтар – Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Конституциясы қабылданды. * 1994 жылы 28 қаңтар – Қазақстанда көрнекті қаламгер, қоғам қайраткері Қалтай Мұхамеджанның ұйымдастыруымен еларалық апталық «Түркістан» газеті жарық көрді. * 2002 жылы 28 қаңтар – Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов Президент Жарлығымен Қазақстан Республикасының Премьер – министрі болып тағайындалды. Туғандар * 1892 жыл — Макензи Александр, шотландиядан шыққан канадалық мемлекеттік қайраткер, Либералды партиядан шыққан Канаданың бірінші премьер-министрі. * 1873 жыл — қазақ халқының аса көрнекті мемлекет қайраткері, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы, ұлт жазуының реформаторы Ахмет Байтұрсынұлы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
29 қаңтар

Қаңтардың 29 — Григориан күнтізбесінде жылдың 29-шы күні. Жылдың аяғына 336 (кібісе жылдарда 337) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1936 жылы 29 қаңтар – қазақ сахнасының саңлағы Сәбит Қоңырбайұлы Оразбаев дүниеге келді. Психологиялық иірімге құрылған, ішкі қайырым – қағыстарға толы, бітімі бөлек бейнелер сомдаған актер. Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты. С. Оразбаев Ібіліс рөлінде ойнаған «Қабыл – Адамның перзенті» спектаклі театр өнеріндегі құбылыс ретінде бағаланып, әлемге әйгілі Эдинбург фестиваліне шақырылған . Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
30 қаңтар

Қаңтардың 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 30-шы күні. Жылдың аяғына 335 (кібісе жылдарда 336) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1937 жыл – Алматы хайуанаттар бағы ашылды. * 1998 жыл – халықаралық экипажды қазақ ғарышкері Талғат Мұсабаев басқарған «Союз ТМ – 27» ғарыш кемесі ұшырылды. Туғандар * 1914 жыл – қазақтың жазушысы Саттар Ерубаев. * 1945 жыл – қазақтың ақыны Жұматай Жақыпбаев *1994 жыл - Ұлы Тұлға Әшірәлі Әлиxан Қайтыс болғандар 1948 жылы Махатма Ганди Сыртқы сілтемелер
31 қаңтар

Қаңтардың 31 — Григориан күнтізбесінде жылдың 31-ші күні. Жылдың аяғына 334 (кібісе жылдарда 335) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1958 жылы Мысыр мен Сирия қосылды Туғандар * 1948 жылы 31 қаңтар – қазақтың белгілі жазушысы Баққожа Мұқай дүниеге келді. Қаламгердің «Өмірзая» романы 2000 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығына ие болды. Қайтыс болғандар * 1955 жыл – қазақтың ғажайып күйшісі Дина Нұрпейісова (1861 ж. туған) қайтыс болды. Сыртқы сілтемелер
2 ақпан

Ақпанның 2 — Григориан күнтізбесінде жылдың 33-ші күні. Жылдың аяғына 332 (кібісе жылдарда 333) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1703 жылы Жапонияда жер сілкініп, 200 мың адам қаза тапты. * 1913 жылы 2 ақпан – «Қазақ» газетінің тұңғыш нөмірі жарық көрді. 1918 жылғы 16 қыркүйекке дейін шығып тұрды. * 1993 жылы Қазақстан Республикасы мен Еуропа одағы арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады. * 2008 жылы Прагада әйгілі қазақ жазушысы және әдебиеттанушы Мұхтар Мағауиннің «Жармақ» романы жарық көрді * 2015 жылы Алматыда Сұңқар халықаралық шаңғы трамплиндерінің аумағындағы шаңғы трассасы әлемдік рейтингте үздік үштікке кірді * 2018 жылы Бүкіләлемдік бокс кеңесінің (WBC), Бүкіләлемдік бокс қауымдастығының (WBA), Халықаралық бокс федерациясының (IBF) және Халықаралық бокс ұйымының (IBO) нұсқасы бойынша әлем чемпионы қазақстандық Геннадий Головкин «Бокс аңыздары» сыйлығының «Жыл боксшысы» аталымында жеңімпаз болды Туғандар * 1940 жылы қазақтың көрнекті жазушысы, әдебиет зерттеушісі Мұхтар Мұқанұлы Мағауин дүниеге келді. ХV-XVIII ғасырлардағы ақын – жыраулар шығармашылығы жайындағы «Қобыз сарыны» монографиясы жарыққа шыққаннан кейін қазақтың төл әдебиеті тарихының бастауы үш ғасырға әрі шегерілді. Қаламгердің «Аласапыран» дилогиясы тарихи роман деңгейін жаңа биікке көтерді. «Түркі дүниесіне қызмет» халықаралық сыйлығының лауреаты. * 1933 жылы әйгілі қазақ хирургі, медицина ғылымдарының докторы, академик Мұхтар Әлиұлы Әлиев дүниеге келген * 1934 жылы экономика ғылымының докторы, Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясының академигі, Халықаралық инженерлік академияның академигі Қаратай Тұрысов дүниеге келген. * 1938 жылы жазушы, қоғам қайраткері Марал Ысқақбай дүниеге келді. Жамбыл облысының Қордай ауданында туған. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
3 ақпан

Ақпанның 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 34-ші күні. Жылдың аяғына 331 (кібісе жылдарда 332) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1925 жылы «Жас қайрат» апталық газетінің алғашқы саны жарық көрді * 1990 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық Олимпиада комитеті құрылды және оны 1992 жылы наурыз айында Халықаралық Олимпиада комитеті мойындады. Туғандар * 1928 жылы – қазақтың актері Кененбай Қожабеков дүниеге келді. Шығармашылығы нағыз кемеліне келген шағында бұзақының қастандығы салдарынан сал болып қалған актер кейін де көптеген жарқын бейнелер жасаған. Соның бірі – «Қыз Жібек» Сырлыбай. * 1986 жылы – қазақтың азаматы Олжас Пазылдаев дүниеге келді. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
7 ақпан

Ақпанның 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 38-ші күні. Жылдың аяғына 327 (кібісе жылдарда 328) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1640 жыл — Осман империясы патшасы 4-Мұрат өлді. Орнына Сұлтан Ибрахим таққа отырды Туғандар Қайтыс болғандар * 2015 жыл - Белгілі жазушы Герольд Карлович Бельгер қайтыс болды. Сыртқы сілтемелер
8 ақпан

Ақпанның 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 39-шы күні. Жылдың аяғына 326 (кібісе жылдарда 327) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1904 жылы Орыс-жапон соғысы басталды Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
9 ақпан

Ақпанның 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 40-шы күні. Жылдың аяғына 325 (кібісе жылдарда 326) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1925 жыл – Қазақстан астанасы Орынбордан Қызылордаға көшірілді. Туғандар * 1441 жыл – Әлішер Науаи, Түркі халықтарына ортақ ұлы ақын, ойшыл, мемлекеттік қайраткер. * 1931 жыл – Мұқағали Мақатаев, даңқты қазақ ақыны. * 1932 жыл – Болат Жандарбеков, режиссер, жазушы, сценарийші, драматург. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
10 ақпан

Ақпанның 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 41-ші күні. Жылдың аяғына 324 (кібісе жылдарда 325) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 2000 жылы 10 ақпан – Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Жарлығымен Қазақстанның әскери доктринасы бекітілді. Туғандар * 1938 жылы 10 ақпан – қазақтың тамаша әдебиет сыншысы Зейнолла Серікқалиев дүниеге келді. «Дүниетану даналығы» кітабы ұлттық эстетикалық ойға қосылған қомақты үлес. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
11 ақпан

Ақпанның 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 42-ші күні. Жылдың аяғына 323 (кібісе жылдарда 324) күн қалады. Мерекелер * — Салық қызметкерлері күні. * — Латеран келісімі мерейтойы. * — Ислам төңкерісі жеңісі күні * — Жастар күні. * — Қарулы күштер мерекесі. * — Орман аңдарын қолдау күні. * — Ұлттық өнертапқыш күні. * — Эвелио Жавер күні. * — Мемлекет қаланған күні. Оқиғалар * 1889 — Жапония империясында Мэйдзи Конституциясы күшіне енді. * 1970 — орбитаға алғаш рет жапондық жерсерік Осуми шығарылды. * 1979 — Ирандық революция барысында Пехлеви әулеті тақтан тайдырылды. * 1990 — апартеидке қарсы күрескен Нельсон Мандела ұзақ мерзімді қамаудан босатылды. Туғандар * 1800 жыл — Уильям Генри Фокс Тальбот, ағылшын физигі, фотосуреттің негізін қалағандардың бірі (1877 ж.қ.б.). * 1847 жыл — Томас Эдисон, америкалық өнертапқыш (1931 ж.қ.б.). * 1920 жыл — Лесбек Бәйімбетұлы Жолдасов, соғыс және еңбек ардагері, Кеңес Одағының Батыры (24.3.1945) (1980 ж.қ.б.). * 1934 жыл – Сәкен Нұрмақұлы Жүнісов, қазақтың көрнекті жазушысы, драматург Қайтыс болғандар * 1973 жыл — Йоханнес Йенсен (1907 ж.т.), неміс физигі, «ядроның бұлттық құрылымын ашқаны үшін» (Мария Гёпперт-Майермен бірге) 1963 жылғы Нобель сыйлығы иегері. * 1978 жыл — Харри Мартинсон(«Жол», «Аниара», «Қалақай гүлдейді»; 1904 ж.т.), швед ақыны және прозаик, 1974 жылғы әдебиеттен Нобель сыйлығы иегері. * 2012 жыл – Уитни Хьюстон, америкалық поп, соул және ритм-н-блюз әншісі, әртіс Дереккөздер
12 ақпан

Ақпанның 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 43-ші күні. Жылдың аяғына 322 (кібісе жылдарда 323) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1955 жылы 12 ақпан – Байқоңыр ғарыш айлағын салу туралы шешім қабылданды. 2002 жылы 12 ақпан – Дели қаласында Абай көшесі ашылды. Туғандар 1809 жыл — Авраам Линкольн (15 сәуір 1865) — Америка мемлекет қайраткері, АҚШ-тың 16-шы Президенті (1861-1865) және Республикалық партиядан америкалық құлдарды бірінші азат етуші, америка халқының ұлттық батыры Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
13 ақпан

Ақпанның 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 44-ші күні. Жылдың аяғына 321 (кібісе жылдарда 322) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1915 жылы 13 ақпан – Семей қаласында қазақ топырағында еуропалық үлгідегі тұңғыш спектакль қойылды. Сахнаға қоятын пьеса болмағандықтан спектакльдің әдеби негізі ретінде Біржан мен Сараның айтысы алынды. Айтыстың сахналық жүйесін жасап, спектакльді қойған – Жүсіпбек Аймауытов. * 1960 жыл — Франция БҰҰ мен АҚШ қарсылықтарына қарамай Үлкен шөлде атом бомбасын жарды Туғандар * 1769 жыл — Иван Андреевич Крылов (1844 ж.қ.б.), орыс жазушысы, драматург, мысалшы ақын. * 1910 жыл — Уильям Брэдфорд Шокли (1989 ж.қ.б.), америкалық физик, транзисторды ойлап табушылардың бірі, Нобель сыйлығы иегері (1956). Қайтыс болғандар * 1883 жыл — Рихард Вагнер(1813 ж.т.), неміс сазгері, дирижері, музыка теорияшысы және жазушысы. Сыртқы сілтемелер
15 ақпан

Ақпанның 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 46-шы күні. Жылдың аяғына 319 (кібісе жылдарда 320) күн қалады. Мерекелер Ауғанстан Демократиялық Республикасынан Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің шығарылған күні Оқиғалар 1989 жылы КСРО әскерін Ауғанстанда тоғыз жыл ұстағаннан кейін, керi қайтарып алды. Туғандар * 1452 жыл — Леонардо да Винчи, италияндық ұлы суретші әрі ғалым, «Әмбебап адам» * 1564 жыл — Галилео Галилей, итальян философы, математик, физик, механик және астроном. * 1835 жыл – Деметриус Викелас, грекиялық коммерсант, ақын, филолог, Халықаралық олимпиада комитетінің алғашқы президенті * 1907 жыл – қазақтың көрнекті тілші – ғалымы Ісмет Кеңесбаев дүниеге келді. «Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі» - ғалымның ана тілімізге орнатып беріп кеткен ерен ескерткіші. * 1914 жыл – қазақтың көрнекті актері, театр және кино режиссері Шәкен Кенжетайұлы Айманов дүниеге келді. * 1915 жыл – қазақтың тамаша тарихшысы Ермұқан Бекмаханов дүниеге келді. Қайтыс болғандар * 1405 жыл — Әмір Темір, Орталық Азия жаһангері. * 1781 жыл — Готхольд Эфраим Лессинг, неміс жазушысы, пәлсапашысы, драматургі және өнертанушысы, Ағарту дәуірінің ең көрнекті өкілдерінің бірі. Сыртқы сілтемелер
16 ақпан

Ақпанның 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 47-ші күні. Жылдың аяғына 318 (кібісе жылдарда 319) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1993 жылы – Алматыда Біріккен Ұлттар Ұйымының өкілдігі жұмыс істей бастады. * 1959 жылы Фидель Кастро Куба президенті ретінде ант бердi. Туғандар * 1933 жылы – қазақтың көрнекті философы, академик Жабайхан Мүбәрәкұлы Әбділдин дүниеге келді. Ғалымның негізгі еңбектері философия ғылымына қосылған үлес болып табылады. Төрт томдық «Диалектикалық логика» атты іргелі зерттеуге басшылық жасаған әрі негізгі авторларының бірі. * 1941 жылы — КХДР президенті Ким Чен Ир дүниеге келді. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
17 ақпан

Ақпанның 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 48-ші күні. Жылдың аяғына 317 (кібісе жылдарда 318) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1907 жылы 17 ақпан – Троицк қаласында «Қазақ» газеті шықты. Бірінші нөмірінен кейін-ақ жабылған. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
18 ақпан

Ақпанның 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 49-шы күні. Жылдың аяғына 316 (кібісе жылдарда 317) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1451 жыл — Ұлы Османлы Мемлекетінің 7-ші сұлтаны II Мехмет таққа отырды. Туғандар * 1954 — Джон Траволта, американдық актер, биші және әнші, «Алтын глобус » және «Эмми » сыйлықтарының иегері. * 1965 — Доктор Дре (шын аты Андре Ромелл Янг), американдық рэпер және продюсер, жеті «Грэмми » сыйлығының иегері * Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
19 ақпан

Ақпанның 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 50-ші күні. Жылдың аяғына 315 (кібісе жылдарда 316) күн қалады. Мерекелер * — Дүниежүзілік киттер күні. * Армения — Арменияда кітап сыйлау, алмасу күні. * Қырғызстан — Қаржы полициясы қызметкерлерінің күні. * Түркіменстан — Түркіменстан мемлекеттік туының күні. Оқиғалар Туғандар 1473 - Николай Коперник, дүниенің гелиоцентрлік жүйесін жасаушы поляк астрономы. (1543 жылы қайтыс болған). 1952 — Рю Мураками, жапон жазушысы, сценарист, режиссёр. 1921 жылы – қазақтың көрнекті заңгері, қоғам қайраткері, академик Салық Зиманов дүниеге келді. Тәуелсіздіктің елең – алаң шағында Парламент депутаты ретінде танытқан бөлекше біліктілігі ел есінде. Атап айтқанда, Қазақ КСР – нің мемлекеттік егемендігі туралы декларацияның мәтіні бас – аяғы үш тәулік ішінде жазылып біткен болатын. Қайтыс болғандар * 779 жыл — Ибрахим бин Әдхам хазіреттерінің мәңгілік сапарға аттануы * 1951 — Андре Жид, француз жазушысы (1869 жылы дүниеге келген). * 1997 — Дэн Сяопин (Дың Шяупин)(туылғаннан Дэн Сяньшэн) - Қытайдың мемлекет және қоғам қайраткері. (1902жылы дүниеге келген). Сыртқы сілтемелер
21 ақпан

Ақпанның 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 52-ші күні. Жылдың аяғына 313 (кібісе жылдарда 314) күн қалады. Мерекелер * ЮНЕСКО, Халықаралық ана тіл күні. Оқиғалар * 1958 жыл — Жамал Абдул Насыр БӘА президент болып сайланды Туғандар * 1895 — Хенрик Дам, әйгілі дат биологы, физиология және медицинадан 1943 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. (1976). * 1907 — Уистен Хью Оден, ағылшын ақыны (1973). * 1924 — Роберт Мугабе, Зимбабве премьер-министрі және президенті. * 1962 — Чак Паланик, американ жазушысы. Қайтыс болғандар * 1677 — Бенедикт Спиноза, Нидерланд философы (1632). * 1926 — Хейке Камерлинг-Оннес (1853), голланд физигі, 1913 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1984 — Михаил Александрович Шолохов, орыс жазушысы, әдебиеттен 1965 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. (1905). * 2004 — Сергей Сергеевич Аверинцев, әйгілі орыс филологы (1937). Сыртқы сілтемелер
22 ақпан

Ақпанның 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 53-ші күні. Жылдың аяғына 312 (кібісе жылдарда 313) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1819 — Флорида Испаниядан шығып АҚШ-қа өтті (5 млн $ сатылды). * 1966 — «Космос-110» серігі Ветерок пен Уголек иттерімен ғарышқа ұшырылды. Туғандар * 1922 жылы 22 ақпан – қазақтың тамаша кинорежиссері Мәжит Сапарғалиұлы Бегалин дүниеге келді. Таңдаулы туындылары – «Шоқан Уәлиханов», «Оның күні туады», «Тұлпардың ізі», «Артымызда – Мәскеу», «Мәншүк туралы ән» фильмдері. 1978 жылы қайтыс болған. Қазақтың үш үлкен кинорежиссері – Шәкен Кенжетайұлы Айманов, Мәжит Бегалин, Абдолла Қарсақбаев өмірден 56 жасында өтті. * 1941 жылы 22 ақпан – қазақтың белгілі жазушысы Бексұлтан Нұржекеұлы дүниеге келді. Шығармаларының негізгі арқауы - әйел махаббаты. * 1946 жылы 22 ақпан – Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының президенті болған Нағима Әбенқызы Айтқожина дүниеге келді. Туған ағасы, Лениндік сыйлықтың лауреаты Мұрат Айтқожин да кезінде Ұлттық ғылым академиясының президенті болған еді. * 1988 жылы 22 ақпан – Хімена Наваррете, Мексиканың модель, актрисасы. Қайтыс болғандар * 1919 жылы 22 ақпан – қазақтың әйгілі әнші – композиторы Балуан Шолақ (өз аты Нұрмұхамед) Баймырзаұлы қайтыс болды. 1864 жылы туған. Шешесі жағынан атақты Қанай биге жиен болып келеді. Аталары қазіргі Жамбыл облысындағы Хан тауының маңайынан нағашы жұртына көшіп барған, Балуан Шолақтың өзінің өскен, өнер ұстартқан өңірі – Көкшетау, Қараөткел төңірегі. Сыртқы сілтемелер
23 ақпан

Ақпанның 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 54-ші күні. Жылдың аяғына 311 (кібісе жылдарда 312) күн қалады. Мерекелер * , , , , , Приднестровье — Отан қорғаушы күні. * — Тәуелсіздік күні. * — Республика күні (1970). Оқиғалар * 632 жыл — Пайғамбарымыздың (с.а.с.) қоштасу құтбасын оқуы. * 1903 — Куба АҚШқа Гуантанамо базасын мәңгілік жалға береді. * 1941 — алғашқы рет плутоний алынды. * 1947 — Халықаралық стандартизация ұйымы (ISO) негізі қаланды. Туылғандар * 1685 — Георг Фридрих Гендель, неміс сазгері (1759 қайтыс болған). * 1744 — Майер Амшель Ротшильд, халықаралық саудагерлер әулетінің негізін салушы (қар. Ротшильдтер). * 1952 — Брэд Уитфорд — америкалық музыкант, Aerosmith рок-тобының гитаристы . * 1954 — Виктор Ющенко, Украина экс-президенті. Қайтыс болғандар 2010 жылы 23 ақпанда қазақ әдебиетінің классигі, қоғам қайраткері, ұлы жазушы Сәбит Мұқанұлының жары Мәриям Мұқанкеліні қайтыс болды. Сыртқы сілтемелер