kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Ока

Ока — Ресейдің оңтүстік-батыс бөлігімен өтетін өзен. Бұл Еділ өзенінің оң ағыны. «Ока» деген атаудың түпнұсқасы финно-угор тілдерінде «өзен» дегенді білдіретін «iokki» сөзінен келеді. Ағымы Өзеннің жалпы бағыты оңтүстіктен солтүстікке дейін, одан кейін солтүстік-шығысқа қарай Калуга қаласына дейін жетеді. Ока өзенінің көзі Орловская Орта жүзінде Орлов облысының Глазунов ауданы Александровка кентінде көктемден орналасқан. Төменгі Новгород облысының Нижний Новгород қаласындағы Оке қаласының аузы Еділ ауызынан 905 шақырым. Бұл Ока өзенінің Сахалинск ауданының Поронай ауданында, Сайла Гастеллодан оңтүстікке қарай 2 км жерде, сол атпен өзенімен шатастырмау керек. Бұл өзен Охот теңізіндегі Терпения шығанағына шығады. Оның координаттары: көзі (ені 49 ° 5'19.26 «, бойлық 142 ° 53'56.3») және аузы (ендік: 49 ° 4'56.52 «бойлық: 142 ° 57'28.88»). Дереккөздер
Байқоңыр ауданы

Байқоңыр ауданы – Астана қаласының әкімшілік ауданы. Халқы 233,3 мың адам (2023). Тарихы Үкімет Астана әкімдігінің Астананың төртінші әкімшілік ауданын құру туралы ұсынысын қолдады. Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы республикалық ономастикалық комиссияның 2018 жылғы 21 ақпандағы шешіміне сәйкес жаңа ауданға Байқоңыр атауы берілді. Бұл туралы қалалық мәслихаттың кезектен тыс сессиясында Астана қаласы әкімі аппаратының жетекшісі Берік Жакенов мәлімдеді. Жоспарланған аумақтың шекаралары төмендегідей орындалуы тиіс: * Астана - Қостанай бағытындағы теміржолдан солтүстікке қарай қазіргі шекарасы бойынша Ақбұлақ өзеніне дейін * Ақбұлақ өзенінен Қошкарбаев даңғылына дейін * Қошқарбаев даңғылының жұп бағытында Сауда көшесіне дейін * Сауда көшесінен 184 көшесіне дейін, одан әрі Ақбұлақ өзенінің бойынмен Есіл мен Ақбұлақ өзендерінің құяр тұсына дейін, Есіл өзенінің бойымен Қараөткел көпіріне дейін * Бараев көшесімен Республика даңғылына дейін * Республика даңғылының жұп бағытымен Бөгенбай батыр даңғылына дейін, Бөгенбай батыр даңғылы бойымен Алаш тасжолынан теміржолға дейін * темір жол бойымен қаланың батыс шекарасына дейін. Сондай-ақ, аудан шекараcына 460 гектар қала зират ауданының аумағы да енеді. «Жаңа ауданның айрықша миссиясы бар - біздің әкімнің "шеттері жоқ қала" жобасындағы жұмыс жалғастыру бағытында және қала инфрақұрылымын жақсарту, бизнесті дамыту үшін қолайлы жағдай жасау», - деді Берік Жакенов. Депутаттар Астана жаңа ауданның шекараларын анықтау үшін бірауыздан дауыс берді. Байқоңыр - Астана қаласы мәслихатының депутаттары елорданың жаңа ауданның атын қолдады. Жаңа аудан солтүстік шекарасы Астана қаласының қолданыстағы шекарасында сәйкес келеді. Әкімдері * Ерлан Қаналимов 2018-2019 * Асқар Есілов 2019-2020 * Нұрбол Нұрсағатов 2020-2021 * Ерлан Жаулыбаев 2021-2023 * Талғат Рахманберді 2023- Дереккөздер
Жаңақала

* Жаңақала – Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданындағы ауыл. * Жаңақала – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл. * Жаңақала – Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне бағынысты Әбдіғаппар хан ауылының бұрынғы атауы. * Жаңақала – Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл.
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2010/11

УЕФА Чемпиондар Кубогының 56-шы, УЕФА Чемпиондар Лигасының 19-шы маусымы. Финалдық ойын 2011 жылы 28 мамырда Лондондағы "Уэмбли" стадионында өтті. 2009 жылғы финалистер — "Барселона" (Испания) мен "Манчестер Юнайтед" қайта кездесіп, "Барселона" 3:1 есебімен жеңіске жетті. Екі жыл бұрынғы нәтиже дерлік қайталанды, ол жолы "Барселона" 2:0 есебімен ұтқан-ды. Квалификация 1 раунд Бірінші ойындар 29—30 маусымда, жауап ойындар 6—7 шілдеде өтті. *«Санта-Колома»&nbsp;— «Биркиркара» матчы "Комунал" стадионының сапасы нашарлығынан тоқталылып, "Санта-Колома" командасына техникалық жеңіліс жазылды . 2 раунд Алғашқы ойындар 13—14 шілдеде, қарымта ойындар 20—21 шілдеде өтті. 3 раунд Ойындар 27-28 шілде және 3-4 тамызда өтті. Чемпиондар Чемпион еместер Плей-офф Бірінші матчтар 17—18 тамызда, қарымта матчтар 24—25 тамызда өтті. Чемпиондар Чемпион еместер Топтық турнир A тобы B тобы C тобы D тобы E тобы F тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал Бірінші ойындар 2011 жылы 15—16 және 22—23 ақпанда, жауап ойындар 8—9 және 15—16 наурызда өтті. 1/4 финал Бірінші ойындар 5 және 6 сәуірде, жауап ойындар 12 және 13 сәуірде өтті. 1/2 финал Бірінші ойындар 26 және 27 сәуірде, жауап ойындар 3 және 4 мамырда өтті. Финал Дереккөздер
Педро Родригес

Педро Элиезер Родригес Ледесма (; 27 шілде, 1987, Санта-Крус-де-Тенерифе) — Испания құрамасының және Италияның "Лацио" клубының футболшысы, жартылай қорғаушы. Өмірбаяны Клубтық "Барселона" футбол академиясының түлегі. Команда құрамында алғаш рет 2008 жылы 12 қаңтарда Испания кубогы аясындағы "Мурсиямен" ойында негізгі құрамда алаңға шықты. Бұл ойында "Барселона" 4:0 есебімен жеңіске жетті. Жеті маусым бойы "Барселона" сапында тұрақты ойнап, 320 кездесуде 99 гол соқты. 2008-09 жылғы маусымда команда қатысқан алты бірдей клубтық турнирдің бәрінде гол соққан тарихтағы тұңғыш футболшы. 2009 жылы 29 тамыздағы УЕФА Суперкубогында Донецкінің "Шахтерімен" өткен ойында матч тағдырын шешкен жалғыз допты соқты. 2011 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында есеп ашты. Айта кетейік, бұл ойында "Барселона" 3:1 есебімен "Манчестер Юнайтедті" ұтқан болатын. Барселона сапында үш рет УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы атанды. 2015 жылы 20 маусымда "Челсиге" ауысып, төрт жылдық келісім-шартқа қол қойды. Арада үш күн өткен соң "Вест-Бормбичпен" болған чемпионат матчында алаңға шықты да, бір гол соқты. "Челси" 3:2 есебімен жеңіске жетті. 2016/17 маусымда Англия чемпионы атанды. 2020 жылы тамыз айында "Ромаға" ауысты. Ұлттық құрама Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2010 жылы 29 мамырда Сауд Арабиясымен өткен жолдастық кездесуде алаңға шықты. Бұл ойында Испания 3:2 есебімен жеңіске жетті. Арада бір жарым ай өткен соң құрама 2010 жылғы Әлем чемпионатында алтын жүлдені иемденді. Арада екі жыл өткен Еуропа чемпионы атанған құрама сапында да Педро болды. Жетістіктері "Барселона" сапында *Испания чемпионы (5): 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15 *Испания кубогы (3): 2009, 2012, 2015 *Испания суперкубогы (4): 2009, 2010, 2011, 2013 *УЕФА Чемпиондар Лигасы (3): 2009, 2011, 2015 *УЕФА Суперкубогы (3): 2009, 2011, 2015 *Клубтар әлем чемпионаты (2): 2009, 2011 "Челси" сапында *Англия чемпионы (1): 2016/17 *Англия кубогы: 2017/18 *УЕФА Еуропа лигасы: 2018/19 Ұлттық құрама сапында *Әлем чемпионы (1): 2010 *Еуропа чемпионы (1): 2012 Жеке өмірі Кароила Мартинге үйленген. 2013 жылы 4 сәуірде ұлдары Брайн Родригес Мартин дүниеге келді. 1984 жылы туған Ағасы Криан Родригес Ледесма да футболшы. Сыртқы сілтемелер * [http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=318601/index.html ФИФА сайтындағы профилі]
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2009/10

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2009/10 — УЕФА Чемпиондар Кубогының 55-ші, Чемпиондар Лигасының 18-ші маусымы. Финалдық ойын 2010 жылы 22 мамырда Мадридтегі "Сантьяго Бернабеу" стадионында өтті. Италияның "Интер" клубы 2:0 есебімен Германияның "Бавариясын" ұтып, 45 жылдан соң турнир жеңімпазы атанды. Квалификация 1 раунд 2 раунд 3 раунд Чемпиондар Чемпион еместер Плей-офф Чемпиондар Чемпион еместер Топтық турнир А тобы В тобы С тобы D тобы Е тобы Ғ тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал
73-ші армиялық корпус (Үшінші рейх)

73-ші армиялық корпус (нем. LXXIII Armeekorps) 1944 жылдың 25 қараша сында құрылды. Корпустың жауынгерлік жолы 1944-1945 жылдары Италия ның солтүстігінде орналасты (Венеция ауданында). Корпусының құрамы 1944 жылдың желтоқсан айында: * 114-ші егейлік корпус 1945 жылдың наурызында: * штабтың корпусы * батальондық байланыс Корпустың басшысы * 1944 жылдың 25 қарашасынан бері - жаяу әскердің басшысы болып Антон Достлер тағайындалды (1945 жылдың 8 мамырында американдықтарда тұтқынға түсті, 1945 жылдың 1 желтоқсанында - ату жазасына тағайындалды). Әдебиет * Georg Tessin: Verbände und Truppen der Deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Biblio-Verlag, Bissendorf 1973, ISBN 3-7648-0871-3
76-ші армиялық корпус (Үшінші рейх)

76-шы армиялық корпус (нем. LXXVI, Armeekorps) — Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қосылған вермахт. Тарихы 76-ші армиялық корпус 1943 жылдың 29 маусым ында Франция да 66-шы резервтік корпус тың негізінде құрылды. 1943 жылы 22 шілдеде 76-шы танктік корпус деп аталды (нем. LXXVI Panzerkorps). Корпустың құрамы * 476-шы корпустың қайта барлау батальоны; * 476-шы корпуспен жабдықтау батальоны. Қолбасшылары Қолбасшы * 1943 29 маусым мен 22 шілде 1943 аралығында, генерал-лейтенант Трауготт Херр . Штаб бастығы * 1943 шілде мен 22 шілде 1943 аралығында, полковник Хеннинг-Вернер Рункель. Бас штабтың офицері * 1943 дылдың маусым айынан бастап 1943жылдың 22 шілдесіне дейін , майор Карл-Гидеон фон Клаер . Жауынгерлік іс-қимылдар ауданы * 1943 жылының шілде айында: Франция мен Италия Әдебиет * Georg Tessin: Verbände und Truppen der Deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Biblio-Verlag, Bissendorf 1973, ISBN 3-7648-0871-3 Сілтемелер * http://www.okh.it/units/3korps/InfKps/076AKP.htm
Көтен

Көтен - Қоңырат тайпасына жататын ру. Құрбан атадан тараған мына бес ру қыз алыспайды: Киікші, Жары, Сасық, Тіней, Жартыбас, Көтен. Көтендер Түркістанда, Балтакөлде, Мақтаарал аймағында көбірек қоныстанған.
Ұлан Әділжанұлы Нүсіпәлі

{{Кинематограф { } { } }} Ұлан Әділжанұлы Нүсіпәлі (1968 жылы 29 шілдеде Алматы облысы Райымбек ауданында туған) — актер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Құрмет орденінің иегері (2016). Толығырақ * Ұлан Әділжанұлы Нүсіпәлі 1968 жылы 29 шілдеде Алматы облысы Райымбек ауданында дүниеге келген. * 1989 - 1993 жылдары Т.Жүргенов атындағы Қазақ Мемлекеттік театр және кино институтын (Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы) «Театр және кино актеры» мамандығы бойынша бітірген. * 1997 - 2000 жылдары Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Заңгер» мамандығы бойынша бітірген. * 2017 жылы Қазақстан инженерлі-педагогикалық Халықтар достығы университетінің «Психология және педагогика» мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Еңбек жолы * 1985 - 1989 жылдары Еңбекшіқазақ ауданы мәдениет бөлімінің автоклуб меңгерушісі * 1993 - 1996 жылдары Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актері * 1996 - 1998 жылдары «Тамаша» ойын-сауық отауының актері * 1998 - 2012 жылдары «Терісқақпай» комедия театрының бас директоры * 2012 жылдан бастап Қазақ ұлттық өнер университетінің аға оқытушысы * 2017 жылдың желтоқсан айынан бастап Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының директордың орынбасары лауазымдық қызметін атқарады. Марапаттары * 2009 — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағымен марапатталды * 2016 — Құрмет ордені
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2013

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2013 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 2012/13 жылғы маусымының шешуші, финалдық матчы. Араға екі жыл салып, матч тағы да Лондондағы "Уэмбли" стадионында өтті. Футболдың пайда болғанына 150 жыл толуына орай, футбол отанында өткізілген финалда Германияның қос клубы — "Бавария" мен "Боруссия" (Дортмунд) командалары өзара кездесіп, "Бавария" футболшылары 2:1 есебімен жеңіске жетті. Матч Ойын тағдыры екінші таймда шешілді. 60 минутта Рибери-Роббен-Манджукич комбинациясы сәтті жұмыс жасады да, Роббеннің бір бүйірден асырған добын Манджукич бос қалған қақпаға бұра салды. Дортмундтықтар да қарап қалмады. 69 минутта оң қапталдан айып алаңына жарып кірген Марко Ройсқа қарсы Данте тәртіп бұзды. Пенальти белгіленіп, "түрік-неміс" футболшы Илькай Гүндоған мүлт кетпеді — 1:1. Осы есеп соңғы минутқа дейін өзгермеді. Соңғы минутта боруссиялық қорғаушылар Роббеннен көз жазып қалды. Бір жыл алдыңғы финалда "Челсиден" ұтылып, сол жеңіліске басты айыпкер болған Арьен Роббен бұл жолы мюнхендіктердің ең сүйіктісіне айналды: 89 минутта қорғанысты бұзып жарып өтіп, қақпаның сол бұрышына ақырын ғана домалата салды. Бұл жеңіс голы еді. Бұл — бір ғана елдің командалары ойнаған тарихтағы төртінші финал. 2000 жылы испандықтар, 2003 жылы италиялық клубтар финалға шықса, 2008 жылы таза "англиялық финал" болған-ды. Кейін, 2014, 2016 жылдары футбол жұртшылығы тағы да екі рет "испандық финалға" (испандық ғана емес, "мадридтік финалға") куә болды. Бұл — "Баварияның" аталмыш турнирдегі бесінші жеңісі. Фактілер *"Баварияның" осы жеңісінен кейін Германиялық басылымдар "Германия футболындағы сәтсіздіктер сериясы тоқтады" деп қуана жазды. Расымен де, 2001 жылдан бері көптеген турнирлерде мәреге жақындап барып жығылып жүрген-ді. Мысал ретінде тізіп шықсақ, жартылай финалдағы сәтсіздіктерді айтпағанның өзінде, финалдағы жеңілістерінің өзі бірталай екен. #2002 — "Боруссия" (Дортмунд) УЕФА Кубогы финалында "Фейеноордтан" 2:3 есебімен ұтылып қалды. #2002 — Германия құрамасы әлем чемпионатының финалында Бразилиядан 0:2 есебімен ұтылып қалды. #2008 — Германия құрамасы Еуропа чемпионатының финалында Испаниядан 0:1 есебімен ұтылып қалды. #2009 — "Вердер" (Бремен) командасы УЕФА Кубогының финалында "Шахтердан" 1:2 есебімен ұтылып қалды. #2010 — "Бавария" УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында "Интерден" 0:2 есебімен ұтылып қалды. #2012 — "Бавария" УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында "Челсиден" пенальтлер арқылы ұтылып қалды. Сәтсіздіктер шынымен де артта қалғандай, бір жылдан соң Германия құрамасы футболдан әлем чемпионы атанды. Протокол Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/final/index.html Финал-2013]
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2012

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2012 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 2011/12 жылғы маусымының шешуші, соңғы матчы. 2012 жылы 19 мамырда Мюнхендегі "Альянц Арена" стадионында өтті. Германияның "Бавария" және Англияның "Челси" клубтары кездесіп, негізгі және қосымша уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды. Пенальтилер сериясында "Челси" 4:3 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында бірінші рет аталмыш турнирде топ жарды. Матч Финалдық матчқа "Челсидің" төрт бірдей белді футболшысы сары қағаздар мен қызыл қағадардың кесірінен қатыса алмады. Олар: Джон Терри, Рауль Мейрелиш, Бранислав Иванович және Рамирес. Футболшы жетіспей жатқан соң, негізгі құрамға бұрын ешқашан Чемпиондар Лигасында ойнамаған жартылай қорғаушы Райан Бертрандты қосуға тура келді. Осылайша, Бертранд өзінің аталмыш турнирдегі дебютін финалда бір-ақ бастаған тарихтағы тұңғыш футболшы атанды. ]] "Бавария" да финалда Луис Густаво Диас, Давид Алаба, Хольгер Бадштубер секілді футболшылардың көмегін пайдалана алмады. Бірақ бұлар негізгі құрамның тұрақты ойыншылары болмағандықтан, "Баварияның" бұл жоғалтулары оларға оншалық әсер ете қоймады. Матч тұтастай алаң иелерінің басымдығымен өтті. "Бавария" футболшылары Петр Чех қорғаған қақпаның кілтін ұзақ уақыт іздеді. Тек 81 минутта ғана сол қанаттан Бастиан Швайнштайгердің әуелетіп асырған добын Томас Мюллер жақын жерден баспен ұрып, торға түсірді. Бұл голдан соң "екінші нөмірде" ойнап жатқан "Челси" есепті теңестіре қояды деп ешкім ойламады. Бірақ матч бітуге бір минут қалғанда Хуан Матаның бұрыштан берген добын Дидье Дрогба баспен соғып, есепті теңестірді. Қосымша таймдарда да бавариялықтар шабуылын бәсеңдетпеді. Сондай шабуылдардың бірінде қорғаушыларға жәрдем беріп, тылда жүрген Дрогба Рибериді шалып жықты да, пенальти белгіленді. Пенальтиді орындауда "Баварияның" ең жолы ауыр футболшысы" атанған Роббен мүлт кетті. Чех соққыны қайтарды. Пенальтилер сериясындағы алғашқы жұпта Хуан Мата қателесті де, "Бавария" алға шықты. Кейін есеп 3:2 болған сәтте "Бавария" шабуылшысы Ивица Олич қателесті, содан кейінгі жұпта Швайнштайгердің соққысы бағанадан қайтты. Шешуші соққыны Дрогба дәл соғып, "Челси" 4:3 есебімен жеңіске жетті. Фактілер *"Челси" — Чемпиондар Лигасында топ жарған тұңғыш лондондық клуб. *"Бавария" — финалдық матчта өз алаңында ойнаған тарихтағы тұңғыш команда. Протокол Дереккөздер Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/final/index.html Турнирдің ресми сайты]
Пешканың айналуы

Пешканың айналуы — соңғы деңгейлеске (ақтар үшін 8-ге, қаралар үшін 1-ге) жеткен пешканы серіктестің таңдауы бойынша сол түстің қалаған фигурасына алмастыру (корольдан басқа, тақтада сол атаудың фигурасына байланыссыз). Көбінесе ойыншылар пешканың ең мықты фигураға — уәзірге (ферзь) айналуын таңдайды (96,9 %). Әлсіз айналу Пешканың уәзірден басқа фигураға айналуы әлсіз айналу деп аталады, және бұл өте сирек кездеседі. Атқа айналу (1,8 %) өте сирек, бірақ атпен бәсекелестің екі фигурасына шабуыл жасауға мүмкіндік болса өте тиімді. Тураға айналу (1,1 %), пілге айналу (0,2 %) кезінде паттың болуынан құтылу керек. Дереккөздер
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2011

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2011 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 2010/11 жылғы маусымының шешуші матчы. 2011 жылы 28 мамырда Лондондағы "Уэмбли" стадионында өтіп, Испанияның "Барселона" клубы Англияның "Манчестер Юнайтед" командасын 3:1 есебімен ұтып, турнир жеңімпазы атанды. Бұл — каталондықтардың бұл турнирдегі төртінші жеңісі. Матч "Уэмблиде" алтыншы рет осы турнирдің финалдық ойыны өткізілді. Бұл рекордтық көрсеткіш. 2013 жылы да финал осы стадионда өтті. Айта кетейік, "Манчестер Юнайтед" те, "Барселона" да бұрын "Уэмблиде" өткізілген финалда ойнаған. 1968 жылы манчестерліктер "Бенфиканы" ұтса, 1992 жылы "Барселона" "Сампдорияны" ұтқан еді. Демек, екі клуб та осы турнирдегі алғашқы жеңістерін "Уэмблиде" атап өткен. Екі жыл бұрынғы финалда осы екі клуб кездескен-ді. Ол жолы да "Барселона" 2:0 есебімен ұтқан болатын. Бұл жолы да екі доп айырмасымен (3:1) жеңіске жетті. Матч тең дәрежеде басталғанымен, уақыт өте келе стадионда каталондықтардың "Тики-така" әдісі салтанат құра бастады. Допты көбірек иеленген олар қауіпті сәттерді де көбірек жасай бастады. Ойынның 27 минутында Хавидің дәлме-дәл берген пасынан соң қорғаушылардан сытылып алға озған Педро Родригес жақын бұрышты дәл көздеп, есеп ашты. Жеті минут өткен соң Уэйн Руни - Хавьер Эрнандес - Уэйн Руни комбинациясы сәтті аяқталды. Руни айып алаңына кіре берісте қатты соққымен тоғыздықты көздеп, есепті теңестірді. Екінші таймда "Барселонаның" басымдығы айқын байқалды. 54 минутта Мессидің айып алаңының сыртынан жерлете тепкен добын Ван дер Сар қайтара алмады — 2:1. 69 минутта Вильяның тепкен добы доғаша иіліп ұшып, Ван дер Сар тағы қапы қалды. Осы есеп матч соңына дейін сақталып қалды. Протокол Финал туралы фактілер *"Манчестер Юнайтедтің" нидерландылық қақпашысы Эдвин ван дер Сар өзінің кәсіби карьерасындағы соңғы кездесуін өткізді. *Матчтың елшісі Англия құрамасының экс-шабуылшысы Гари Линекер болды. *Жеңімпаз команданы марапаттау кезінде кубокты әдеттегіше "Барселонаның" капитаны емес, ұзақ уақыт ауырып, емделіп, жақында ғана қатарға қосылған Эрик Абидаль басынан асыра көтерді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2011/final/index.html УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы-2011]
Мақажан Несіпбайұлы Жылқыбаев

{{Тұлға { } }} Мақажан Несіпбайұлы Жылқыбаев (1937 жылы 16 наурызда Павлодар облысы Баянауыл ауданында туған) — педагог. Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген мұғалімі (1991). Қазақ КСР Халық ағарту ісінің үздігі (1983). Құрмет орденінің иегері (2001). Толығырақ * Мақажан Несіпбайұлы Жылқыбаев 1937 жылы 16 наурызда Павлодар облысы Баянауыл ауданында дүниеге келген. * 1968 жылы Семей қаласындағы Н.К.Крупская атындағы мемлекеттік педагогика институтының қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мамандығын бітірген. Еңбек жолы * Еңбек жолын 1957 - 1958 жылдары Чернорецк балалар үйінен бастайды. * 1958-1962 жылдары Павлодар қаласындағы №9 орта мектепте аға пионервожатый қызметін атқарады. * 1962-1966 жылдары №3 облыстық қазақ мектеп-интернатында аға тәрбиеші қызметін атқарады. * 1966-1972 жылдары Красноармейка мектеп-интернатында оқу-ісінің меңгерушісі болып істейді. * 1972-1982 жылдары мектеп-интернат, арнайы мектеп, балалар үйі саласы бойынша Облыстық білім беру бөлімінде инспектор қызметін атқарады. * 1982 жылы Павлодар қаласындағы №4 қосымша мектеп-интернатының директоры қызметіне тағайындалды. * 1986 жылдан бастап Ы.Алтынсарин атындағы дарынды балаларға арналған облыстық қазақ гимназия-интернатының директоры. Бар саналы өмірі мен еңбегін тек бала (ұрпақ) тәрбиелеу ісіне бағыштаған ұстаз-басшы бұл күнде облысқа, республикаға ағарту саласында өзінің мол тәжірбесімен, еңбегімен танымал. * 1986 жылдан 2007 жылға дейін Ы. Алтынсарин атындағы облыстық қазақ гимназия-интернатының директоры болып қызмет істеді. Шығармашылығы * Мақажан Несіпбайұлы Жылқыбаев 40 жылдан астам өмірін болашақтың ұрпағын тәрбиелеу ісіне бағыштады. Ұстаздықтың қилы-қилы баспалдақтарының бәрінен өтіп, “адам мүсіншісі”, “бала бағбаны” аталған ұлы мамандықтың сан сырын, қиын қырын түгелдей толық меңгерген майталман ұстаз. Ұстаздың бұлай сатылай өсуі жемісті табыстарға жол ашты: ұстаздың біліктілігі мен білімі, іскерлігі мен ұйымдастыра білу шеберлігі педагогтік ұжымдарды шебер басқарып, ұжым еңбегін елге таныта білуге жетеледі. Марапаттары * 1983 - Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі * 1985 - КСРОның "Еңбек ардагері" медалі * 1991 - Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген мұғалімі * 2001 - ҚР Президентінің жарлығымен Құрмет орденімен марапатталды * 2008 - Ыбырай Алтынсарин атындағы педагогикалық медалі * 2011 - "Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі * 2016 - "Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі * Көптеген құрмет грамоталары мен алғыс хаттармен марапатталған.
Сәуле Жақаева

{{Тұлға { } }} Сәуле Жақаева (1960 жылы 9 тамызда Маңғыстау облысында туған) — қоғам қайраткері, кәсіпкер. Маңғыстау облысы маслихат депутаты. Жаңаөзен сүт зауытының директоры. Құрмет орденінің иегері (2015). Толығырақ * Сәуле Жақаева 1960 жылы 9 тамызда Маңғыстау облысында дүниеге келген. * Еңбек жолын 1985 жылы Маңғышылақ мұнай мекемесінде кассир болып бастаған. * 2002 жылдан Жаңаөзен сүт зауытының бас директоры * 2016 жылдан Маңғыстау облысы маслихат депутаты * Маңғыстау облыстық іскер әйелдер қоғамының төрайымы Марапаттары * 2001 жылы "Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 10 жыл" медалі * 2006 жылы ҚР тұңғыш президентінің алғыс хаты * 2006 жылы "Астана" естелік медалі * 2015 жылы ҚР Президентінің жарлығымен Құрмет орденімен марапатталған.
Жаңбырбай Дәрменов

{{Тұлға { } { } }} Жаңбырбай Дәрменов (1962 жылы 20 қазанда Жетісайда туған) — қоғам қайраткері, кәсіпкер. Маңғыстау облыстық маслихат депутаты. "Жанарыс" тігін фабрикасының бас директоры. Құрмет орденінің иегері (2015). Толығырақ * Жаңбырбай Дәрменов 1962 жылы 20 қазанда Жетісайда дүниеге келген. * Жамбыл техникалық иниститутын бітірген (инженер-механик); * Еңбек жолын 1980 жылы Жамбыл тігін фабрикасынан бастаған. * 1980 - 1989 жылдары Жамбыл тігін фабрикасында әртүрлі лауазымдарды атқарған. * 1990 - 1994 жылдары осы зауыттың бас механигі болды. * 1994 - 1996 жылдары "Жарқын" тігін шеберханасының директоры * 1996 жылдан бастап Жаңаөзен қаласындағы "Жанарасы" тігін фабрикасының ЖШСнің бас директоры. * Маңғыстау облыстық маслихат депутаты. Марапаттары * 2001 жылы - Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 10 жыл медалі * 2005 жылы - Қазақстан Республикасы конститутциясына 10 жыл медалі * 2015 жылы - ҚР Президентінің жарлығымен Құрмет орденімен марапатталған. * 2016 жылы - Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 25 жыл медалі * ҚР Президентінің алғыс хатымен марапатталған.
Фикоуробилин

Фикоуробилин — цинобактериялардағы және қызыл балдырлар дың фотосинтез іне қатысатын қызғылт түсті тетрапррол. Хромофор фикомилипротеинге фикоэритрин, жеңіл жинау жүйесінің (фикобилизом дар) дистальды бөлігі арқылы қосылады. Фикоэритринмен араласқан фикуроилин максимум 495 нм құрайды. Бұл хромофор, әдетте, фикоарритиндерде донорлық хромофор болып табылады, ал иесі фиколореррориллин болып табылады. Ол сондай-ақ фикобилизом дағы байланыстыратын полипептид терге алдын ала бөлінуі мүмкін, онда оның рөлі әлі толық түсінілмейді. Фикоуробилин су ағзаларының фикобилисомында табылған. Ол оларға жасыл-көк түсті сіңіруге қажет. Synechococcus-да әйгілі теңіз цанобактериумында фикобилизомдардағы фикауробилин мөлшері бактериялардың экологиялық орнымен тығыз байланысты: терең су Synechococcus фикогурбилинге өте бай, ал жағалаудағы сорттар өте аз. Мұның бәрі цианобактериялық жарық жинау жүйесінің керемет бейімделу ін көрсетеді, өйткені мұхит сулары жағалау суларына қарағанда көгілдір жарықта теңдесі жоқ.
Парк де Пренс

«Парк де Пренс» ( — Париждегі футбол стадионы. Париждің "Пари Сен-Жермен" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Бір мезетте 56 583 адам жайғаса алады. Стадион жайлы фактілер Cтадионда үш бірдей Еуропа чемпионатының (1960, 1984, 2016), екі бірдей әлем чемпионатының матчтары ойнатылған. Еуропа Чемпиондар Кубогының 3 финалы (1956, 1975, 1981) өткізілген Футболдан басқа регби матчтары да өткізіле береді. ФИФА-ның төртінші санатты стадиондарының қатарына кіреді. .]] Парк де Пренсте өткізілген ЕУРО-2016 матчтары Галерея Сыртқы сілтемелер * [http://www.leparcdesprinces.fr Ресми сайт]
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2010

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2010 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 2009/10 жылғы маусымының шешуші матчы. 2010 жылы 22 мамырда Мадридтегі "Сантьяго Бернабеу"" стадионында өтті. Италияның "Интер" командасы Германияның "Бавария" командасын 2:0 есебімен ұтып, араға 45 жыл салып турнирде топ жарды. Бұл миландықтардың Чемпиондар Лигасындағы үшінші жеңісі. Матч Бұл ойында "Сантьяго Бернабеу" стадионының қожайыны "Реал" сапында бұрын ойнаған бес футболшы алаңға шықты — "Бавариядан" Арьен Роббен, "Интерден" Уэсли Снейдер, Эстебан Камбьяссо, Вальтер Самуэль және Самюэль Это’о. "Реалға" қатысы бар тағы бір жәйт — "Интердің бапкері Жозе Моуриньо дәл осы ойыннан кейін "Реалдың" бас бапкері атанды. Матч тең дәрежеде өтті. Бірақ италиялық клубтың шабуылшысы аргентиналық Диего Милито екі рет өз мүмкіндігін толық пайдаланып, дубль жасады. 35 минутта Уэсли Снейдердің добын айып алаңына кіре берісте қақпаға дәл бағыттады. 70 минутта шеберлігінің арқасында, Даниэль ван Бюйтенді екі рет алдап өтті де, таяу жерден допты торға түсірді. Сол себепті де Милито матчтың үздік ойыншысы атанды. Бұл маусымда "Интер" хет-трик жасады. Италия чемпионаты мен кубогын, Чемпиондар Лигасын ұтып алды. Протокол Матчтың есеп-қисабы Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.youtube.com/watch?vvUnlctiqGHc&featurerelated Бейнешолу]
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2009

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2009 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 2008/09 маусымының шешуші ойыны. 2009 жылы 27 мамырда Римдегі Олимпиадалық стадионда өтті. Испанияның "Барселона" клубы Англияның "Манчестер Юнайтед" клубын 2:0 есебімен ұтып, турнир жеңімпазы атанды. Матч Ойынды манчестерліктер ширақ бастады. Алғашқы 10 минутта төрт қауіпті соққы бағыттаса да, есеп ашылған жоқ. Каталондар бірінші шабуылды-ақ нәтижелі соққы жасады: 10 минутта Андрес Иньестаның добын Самюэль Это'о жақын жерден теуіп торға түсірді. Мұнан соң "Барселона" өз басымдығын берген жоқ. 70 минутта Хавидің әуелетіп асырған добын Лионель Месси баспен ұрып, торға түсірді. Манчестерліктер оқтын-оқтын шабуылдар жасағанымен, нәтиже шығара алмады. Барселона үшінші рет осы турнирде жеңіске жетті. Басқа да фактілер Бұл маусымда "Барселона" мүмкін болған жүлделердің барлығын ұтты. УЕФА Чемпиондар Лигасы, Испания чемпионаты, Испания кубогы, Испания суперкубогы, УЕФА Суперкубогы, Клубтар арасындағы әлем чемпионаты. "Требл" (Испания кубогы және чемпионаты, Чемпиондар Лигасы) жасаған испандық бірінші клуб. Протокол Дереккөздер Сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20160120170846/http://en.archive.uefa.com/competitions/ucl/history/season=2009/intro.html Ресми сайты]
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2008

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2008 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 2007/08 жылғы маусымының шешуші матчы. 2008 жылы 21 мамырда Мәскеудегі "Лужники" стадионында өтті. Тарихта тұңғыш рет Англияның қос клубы — "Манчестер Юнайтед" пен "Челси" өзара кубокты сарапқа салды. Негізгі және қосымша уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды. Пенальтилер сериясында манчестерліктердің бағы жанды — 6:5. Бұл "Манчестер Юнайтедтің" үшінші, бапкері Алекс Фергюсонның екінші жеңісі. Матч Шолу Матч Криштиану Роналду мен Фрэнк Лэмпардтың соққан голдарымен, "Челси" шабуылшысы Дидье Дрогбаның экстра таймдарда алаңнан қуылуымен, және төкпелеп жауған күшті нөсермен есте қалды. Матчтан аз ғана уақыт бұрын Фрэнк Лэмпардтың анасы қайтыс болып, финалдағы голын анасының рухына бағыштады. "Челси" футболшысы Джон Терри ең шешуші сәтті пенальтиді соға алмады. Оның соққысы қақпаға енгенде, ойынға нүкте қойылар еді. Алайда, тебер сәтте аяғы тайып кетіп, доп бағанадан қайтты. Соңғы болып тепкен Николя Анельканың соққысын манчестерлік клубтың қақпашысы Эдвин ван дер Сар қайтарып, командасына жеңіс әперді. Финал Мәскеу уақытымен 22:45 минутта басталды. Бұл бір тәулікте басталып, екінші тәулікте аяқталған жалғыз финалдық матч. Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2008/overview/index.html
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1996

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1996 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 1995/96 жылғы маусымының шешуші матч. Матч 1996 жылы 22 мамырда Римдегі Олимпиадалық стадионда өтті. Италияның "Ювентусы" Нидерландының "Аякс" клубын пенальтилер арқылы 4:2 есебімен ұтып, Чемпиондар Лигасының жеңімпазы атанды. Ойынның негізгі уақыты 1:1 есебімен тең аяқталған-ды. "Ювентус" футболшысы Фабрицио Раванелли 13-минутта есеп ашып, 41-минутта "Аякстің" финляндиялық легионері Яри Литманен есепті теңестірді. Пенальтилер сериясында "Ювентус" қаппашысы Анджело Перуцци қаһарманға айналды. Бұл туриндіктердің осы турнирдегі екінші жеңісі. Протокол
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1995

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1995 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 1994/95 жылғы маусымының финалдық матчы. 1995 жылы 24 мамырда Венадағы "Эрнст Хаппель" стадионында Нидерландының "Аякс" клубы мен Италияның "Милан" клубы кездесті. "Аякс" 1:0 есебімен ұтып, турнир жеңімпазы атанды. Матч тағдырын шешкен жалғыз голды 84 минутта Патрик Клюйверт соқты. Матч Протокол
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2008/09

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2008/09 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 16-шы, УЕФА Чемпиондар Кубогының 53-ші турнирі. Финалдық ойын 2009 жылы 27 мамыр күні Римде өтті. Испанияның "Барселона" клубы Англияның "Манчестер Юнайтед" командасын 2:0 есебімен ұтты. Квалификация 1 раунд Алғашқы матчтар 2008 жылғы 15—16 шілдеде, жауап ойындар 22—23 шілдеде өтті. 2 раунд Алғашқы матчтар 29—30 шілдеде, жауап ойындар 5—6 тамызда өтті. 3 раунд Алғашқы матчтар 12—13 тамызда, жауап ойындар 26—27 тамызда өтті. Топтық турнир A тобы B тобы C тобы D тобы E тобы F тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал Алғашқы ойындар 2009 жылы 24—25 ақпанда, қарымта ойындар — 10—11 наурызда [өтті. 1/4 финал Алғашқы матчтар 7—8 сәуірде, жауап ойындар 14—15 сәуірде өтті. 1/2 финал Алғашқы матчтар 28—29 сәуірде, жауап ойындар — 5—6 мамырда өтті. Финал
Жамбыл (фильм)

«Жамбыл» — толық метражды көркем фильм. 1952 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған. Сюжет ХІХ ғасырдың 70-ші жылдары, қазақ даласы. Кең жазықта бақытсыз халықтың жас ақыны Жамбыл кезіп келе жатыр. Атақты ақын Сүйінбай өлім төсегінде Жамбылға өз домбырасын тапсырады. Ешқандай жағымпаздық, ешқандай алтын, ешқандай қуғын халық ақынын өтірік айтуға мәжбүрлей алмайды. Патша үкіметі ақынның еркін дауысын өшіру үшін оны қамауға алады. Түрмеде ақын орыс солдаты, большевик Василиймен кездеседі. Бұл кездесуден кейін ол Ресейдің қарапайым адамдары мен қазақ еңбек халқының мақсаты бір екеніне көз жеткізеді. Жылдар өтеді. Ақын қартаяды. Байлар атақты ақын Сүйінбайдан мұра болып қалған домбыраны тартып алады. Жамбыл әндерінің үні өшеді. Октябрьлік революция туралы жаңалық Жамбылдың жанына жаңа күш береді. Ол өзінің шығармашылығына деген құмарлығын қайтарады. Сүйінбайдың домбырасы Жамбылға қайта оралады. Жамбыл жаңа өмір жарығын көрген халықтың бақыты туралы әндетеді. Жамбыл Мәскеуге аттанады. Жамбыл астананың әдемі көріністерін тамашалап, ол туралы әндер шығарады. Ұлы Отан соғысының қиын күндері басталады, Жамбыл өз ұлын майданға аттандырады. Ол жерлестеріне Ұлы Отанға шабуыл жасаған жауды ұруға шақырады. Қоршалған Ленинградта Жамбылдың белгілі әні "Ленинградтық өренім..." үні естіледі. Өз халқымен бірге ақын көшеде "Жеңіс күнін" кездестіреді. Оның қолында сол баяғы домбыра қайта әндетеді. Рөлдерде * Жамбыл — Шәкен Айманов * Қадырбай — Құрманбек Жандарбеков * Шаймұхаммед — Ғарифолла Құрманғалиев * Василий Власов — Герман Хованов * Боранбаев — Қапан Бадыров * Алма — Хафиза Әбуғалиева * Нәдір — Кененбай Қожабеков * губернатор — Константин Адашевский Дереккөздер
Вердер (футбол клубы)

«Вердер» Бремен (нем. Sportverein Werder Bremen) — Германиядағы футбол клубы. Бремен қаласынан. Ресми мереке күні — 29 қазан. Бұл күні команда футбол ойнамайды. Өз алаңындағы ойындарын 42 500 адам сыятын "Везерштадионда" өткізеді. Тарихы Клуб 1899 жылы құрылған. Бірақ мемлекеттік деңгейдегі табысын жанкүйерлер жарты ғасырдан астам уақыт күтті. 1961 жылы тырнақалды алғашқы табысына қол жеткізіп, Германия кyбогын иеленді. 1962 жылы Бундеслига құрылды да, үш жылдан соң "Вердер" ел чемпионы атанды. Еуротурнирлерде 1992 жылы көзге түсті. УЕФА Кубок иелері кубогында финалға дейін жетті. Лиссабондағы "Да Луж" стадионында "Монаконы" 2:0 есебімен ұтып, турнир жеңімпазы атанды. 2009 жылы УЕФА Кубогының финалына шығып, Донецкінің "Шахтерінен" 1:2 есебімен ұтылып қалды. Жетістіктері *Германия чемпионы (4): 1965, 1988, 1993, 2004 *Германия кубогы (6): 1961, 1991, 1994, 1999, 2004, 2009 *Германия суперкубогы (4): 1988, 1993, 1994, 2009 *Кубок Иелерінің кубогы (1): 1992 Стадион "Везерштадион" — Германиядағы әмбебап стадиондардың бірі. Әуелгі аты "АВТS спорттық аренасы", Везер өзенінің жағалауында орналасқандықтан, 1930 жылы "Везерштадион" боп өзгертілді. Стадион қаланың ең көрікті жерінде орналасқан. Айналасында бірнеше саябақтар, демалыс орындары бар. Соңғы уақыттарда тек футбол матчтары ғана ойнатылады. Стадионның іргесі 1909 жылы қаланған. Сыртқы сілтемелер * [http://www.werder-online.de/index.php Клубтың ресми сайты]
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2007/08

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2007/08 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 16-шы, Чемпиондар Кубогының 53-ші маусымы. Финалдық ойын 2008 жылы 21 мамырда Мәскеуде өтіп, Англияның қос клубы "Манчестер Юнайтед" пен "Челси" өзара кездесті. Негізгі уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды да, пенальтилер сериясында "Манчестер Юнайтед" басым болды. Квалификация 1 раунд 2 раунд 3 раунд Топтық турнир А тобы B тобы C тобы D тобы E тобы F тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал Жартылай финал Финал
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2006/07

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2006/07 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 15-ші, УЕФА Чемпиондар Кубогының 52-ші маусымы. Финал 2007 жылы 23 мамырда Афинадағы Олимпиадалық стадионда өтті. "Ливерпульді" 2:1 есебімен ұтқан "Милан" турнир жеңімпазы атанды. Қазақстан клубтары Қазақстанның атынан қатысқан 2005 жылғы чемпионаттың алтын жүлдегері "Ақтөбе" өзінің еуротурнирлердегі дебютінде бірінші раундтан аса алмады. Латвияның "Металлургімен" кездескен ақтөбеліктер бірінші ойынды сырт алаңда өткізіп, 0:1 есебімен ұтылып қайтты. Қарымта ойында 17 минутта ақтөбелік Алексей Николаев есеп ашқанымен, 59 минутта қонақтардан Денис Иванов пенальтиден есепті теңестірді де, қалған уақытта ақтөбеліктер өздеріне қажетті екі допты соғы алмай, жарыстан шығып қалды. Топтық турнир А тобы В тобы С тобы D тобы E тобы Ғ тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал Жартылай финал Финал
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2005/06

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2005/06 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 14-ші, УЕФА Чемпиондар Кубогының 51-ші маусымы. Финал Париждегі "Стад де Франс" стадионында өтті. "Барселона" 2:1 есебімен "Арсеналды" ұтып, екінші рет турнир жеңімпазы атанды. Қазақстандық клубтар Қазақстанның атынан тұңғыш рет "Қайрат" қатысты. Алғашқы раундта Словакияның "Артмедия" командасымен күн сынасты. 12 шілдеде Алматыда өткен ойында 2:0 есебімен жеңіске жетті. Бір аптадан соң Сенец қалашығында өткен ойында негізгі уақыт 2:0 есебімен "Артмедияның" пайдасына шешіліп, тағы да 30 минут ойнауға мәжбүр болды. Қосымша уақыттар бастала бере қайраттықтар бір гол соғып, мәселені шешіп қойғандай әсер қалдырды. Бірақ артынша төрешінің белгілеген күмәнді пенальтиі, соңғы таймға қосымша минуттарды тым көп қосып жіберуі салдарынан, алматылықтар 1:4 есебімен жеңілуге мәжбүр болды. ---- Топтық турнир А тобы В тобы С тобы D тобы Е тобы Ғ тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2004/05

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2004/05 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 13-ші, УЕФА Чемпиондар Кубогының 50-ші маусымы. Турнир жеңімпазы — Англияның "Ливерпуль" клубы. Олар финалда "Миланды" пенальтилер сериясы арқылы ұтты. Ойынның негізгі және қосымша уақыттары 3:3 есебімен тең аяқталды. Финал 2005 жылы 25 мамырда Ыстанбұлдағы Олимпиадалық стадионда өтті. Бұл маусымда Қазақстан клубтары еуротурнирлерге қатыса алмады. Ел чемпионы ретінде Павлодардың "Ертісі" Чемпиондар Лигасына қатысуы тиіс еді. Бірақ стадионның сапасы сын көтермейтіндіктен жарыстан шеттетілді. Квалификация 1 раунд 2 раунд 3 раунд Топтық турнир A тобы B тобы C тобы D тобы E тобы F тобы G тобы H тобы Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал Жартылай финал Финал
Николай Иванович Большаков

Николай Иванович Большаков (25 желтоқсан 1912 - 3 қыркүйек 1990) — кинооператор, РКФСР еңбек сіңірген өнер қайраткері (4.05.1988). Өмірбаяны 1937 жылы БМКИ-ның операторлық факультетін бітірген, сол жылдан бастап «Мосфильм» киностудиясының оператор ассистенті атанды. Алғашқы жеке жұмысы — «Небеса» фильмі (1940, Одесса). Ұлы Отан соғысы кезінде әскери кинокорреспондент болды, деректі фильмдер түсірді. Олардың ішінде - «Каспийцы» фильмі (1944, сонымен қатар режиссёр болды, Григорий Александровпен бірге) болды. «Мы за мир» фильмінің түсірілімдеріне қатысты (1952, бір топ операторлармен бірге), «Мосфильм»-де көркем фильмдер түсірді. Отбасы Әйелі - актриса Нина Ильинична Никитина (1913-2000). Дереккөздер
Игорь Владимирович Гелейн

Игорь Владимирович Гелейн (21 наурыз 1905, Армавир - 7 шілде 1985, Мәскеу) — кинооператор, РКФСР еңбек сіңірген өнер қайраткері (26.11.1965). Өмірбаяны 1928 жылдан кинода. 1929—1941 жылдары Мәскеу, Одесса киностудияларында жұмыс істеді. Кеңес киносында алғаш боп екітүсті тәсіл мен өте сезімтал плёнка қолдану арқылы түсірді. Ұлы Отан соғысы кезінде фронттық киноочерктер түсірді. 1945 жылдан — «Мосфильм» киностудиясының операторы. Ойын және деректі фильмдерінің оператор-қоюшысы. Отбасы Кинорежиссёр-документалист Игорь Игоревич Гелейнің әкесі (1934 ж. туған). Марапаттары *«Смелые люди» фильмі (1950) үшін екінші дәрежелі Сталин премиясы (1951); *Еңбек Қызыл Ту ордені (15.9.1948); *Қызыл Жұлдыз ордені (1945); *2 дәрежелі Ұлы Отан соғысы ордені (1985). Дереккөздер
Герман Дмитриевич Хованов

Герман Дмитриевич Хованов (6 маусым 1912 - 12 шілде 1984) — кеңес актері. Өмірбаяны Мектепті бітірген соң Герман Хованов екі жыл жұмысшы болып, одан кейін техник-технолог болды. 1931 жылы ол Ленинград Үлкен драма театры жанындағы театрлық студияға түсті. Оны ол 1935 жылы бітіріп, осы театрдың актері атанды. 1936 жылы Хованов Мурманск драмтеатрында (ҮДТ филиалында) ойнады. 1938 жылы Хованов Ростов-на-Донуға барып, ол жақта екі жыл Горький атындағы драма театрында ойнайды. 1940 жылы ол Ленинградқа қайта оралып, Ленин комсомолы атындағы театрдың труппасына қосылады. Ол жақта Хованов зейнетке шығуына дейін ойнайды. Кинода актёр негізінен ержүректік пен тұрмыстық рөлдер ойнады. Дереккөздер
Хафиза Әбуғалиева

Хафиза Әбуғалиева (1926 — ) - әнші, киноактриса, поэтесса, музыкант, «Қазақконцерт» системасындағы әндер мен романстардың орындаушысы. Өмірбаяны Павлодар педагогикалық училищесін (1943), П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық училищесінің вокалдық бөлімін (1948) бітірген. Әбуғалиеваның бүкіл еңбек жолы «Қазақконцертпен» байланысты. Хафиза Әбуғалиева - көрнекті әнші, халық композиторы Майра Шамсутдинованың шығармашылығын жалғастырушы. Әбуғалиева Үндістан, Моңғолия, Қытай және ТМД елдерінде болды. Мәскеудегі (1958) қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігінде ол Кремль сахнасында өнер көрсетті. Делидегі этнографиялық концертте Әбуғалиева Б. Байқадамованың «Ертіс вальсы» әнін қазақ және хинди тілдерінде шырқады. Марапаттары Ұлттық музыка өнерін дамытуға үлес қосқаны үшін "Құрмет белгісімен", Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2003/04

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2003/04 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 12-ші, Чемпиондар Кубогының 49-шы маусымы. Финалдық ойын 2004 жылы 26 мамырда Гельзенкирхендегі "Ауф Шальке" стадионында өтті. Португалияның "Порту" клубы "Монаконы" 3:0 есебімен ұтты. Осы маусымнан бастап екінші топтық турнирдің орнына 1/8 финал раунды өткізілетін болды. Қазақстан клубтары Қазақстанның атынан 2002 жылғы чемпион Павлодардың "Ертісі" қатысты. Алғашқы раундта Кипрдің "Омониясымен" тоқайласты. Бірінші ойын сыртта 0:0 есебімен тең аяқталып, жерлестеріміз жарысты жалғастыруға жақсы мүмкіндік алған-ды. Қарымта матчта тіпті Агаевтың голынан соң 21 минутта 1:0 есебімен алға да шықты. Алайда кейін екі доп жіберіп алып, келесі сатыға шыға алмады. Квалификация 1 раунд 2 раунд 3 раунд Топтық турнир А тобы В тобы С тобы D тобы Е тобы Ғ тобы G тобы Н тобы Плей-офф 1/8 финал Ширек финал Жартылай финал Финал
Маноло Касерес

Мануэль Касерес Артесеро (; 15 қаңтар 1949, Сан-Карлос-дель-Валье, Испания), Маноло немесе Маноло-барабаншы деген лақап атымен танымал «Валенсия» және Испания құрамасының жанкүйері. Өмірбаяны Маноло Испанияның оңтүстігіндегі Сьюдад-Реал провинциясындағы Сан-Карлос-дель-Валье қалашығында дүниеге келген. Балалық шағында футболмен айналысып, мектепаралық жарыстарға көп қатысқан. Бірақ кейін футболмен түпкілікті айналысудың реті келмей, оны тастайды. Бала кезінде "Сарагоса" клубының жанкүйері болыпты. Өйткені 5 жасында оның отбасы Арагон провинциясына көшіп барады. Ал, Арагон провинциясының орталығы — Сарагоса қаласы. "Сарагосаға" жанкүйер болып жүріп, барабан алып жүру идеясы ойына келеді де, оны іске асырады. Тіпті "Сарагосаның" өз алңында өткізген әрбір матчына барабан алып барып, оны ритммен дабылдатып отырады. Сол кезде оны "Маноло-барабаншы" деп атап бастап еді. Уақыт өте келе ол 1982 жылдан "Валенсияға" жанкүйер бола бастайды. Осы жылы өзі де Валенсияға қоныс аударған болатын. Аттай 25 жыл бойы клубтың бір ойынын да жібермей, барлығын тамашалайды. Бірақ 2006 жылы клуб жетекшілерімен кикілжіңге келіп, "Местальеге" баруды тоқтатады. Әлем чемпионаттарында Маноло тұңғыш рет 1982 жылғы әлем біріншілігін өз көзімен тамашалайды. Осыдан бастап, әлем чемпионаттарына өз барабанымен баруды әдетке айналдырады. Өзінің айтуы бойынша, ол 10 әлем чемпионатына барабаншы ретінде барыпты. "12 чемпионатты тамашаласам арманым жоқ" депті ол бір сөзінде. Ол үшін тағы кем дегенде он шақты жыл өмір сүруі керек. Соңғы 30 жылда Испания құрамасының бір ойынын да құр жібермей, стадионнан тамашалаған. Тек 2010 жылғы әлем чемпионатындағы Испания-Парагвай ойынын денсаулығына байланысты стадионнан тамашалай алмапты. Басқа да фактілер *Ол үнемі Испания құрамасының 12-нөмірлі жейдесін киіп жүреді. *Әрбір әлем немесе Еуропа чемпионатында барабандарын ауыстырып тұрады. Яғни, бір барабанды екі бірдей ірі турнирге апармайды. *Оның мына жүрісіне шыдамаған әйелі 1987 жылы-ақ бұдан кетіп қалған. Содан бері бойдақ боп өмір сүреді. Сыртқы сілтемелер * [http://www.manoloeldelbombo.com/ Манолоның ресми сайты]
Луис Монти

Луис Фелипе Монти (; 15 мамыр 1901 жыл, Буэнос-Айрес — 9 қыркүйек 1983 жыл, Эскобара) — аргентиналық және италиялық футболшы. 1930 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 1934 жылғы әлем чемпионы. Екі түрлі ұлттық құрамада ӘЧ финалында ойнаған тарихтағы жалғыз футболшы. Футболшы жайлы фактілер *Луис Монти соңғы рет Аргентина құрамасы сапында 1931 жылы ойнады. Ол кездегі ФИФА ережесі бойынша, футболшы үш жыл бойы ешқандай ұлттық құрама сапында ойнамаған болса ғана қалаған құрама командасына ауыса алатын. Бірақ Монти үш жылға толтырмай-ақ Италия сапында ойнауды бастап кетті. Оны жазалауға ФИФА басшыларының сол кезде айбынымен Еуропаны тітіретіп тұрған Италия көсемі Бенито Муссолинидің қаһарынан қаймығып, дәттері бармаған. *Луис Монти өте дөрекі болған. Оның "атақты сүйек сындырғыш" деген де лақап аты болған. Жетістіктері *Аргентина чемпионы (4): 1921, 1923, 1924, 1927 *Италия чемпионы (4): 1932, 1933, 1934, 1935 *Әлем чемпионы (1): 1934 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (1): 1930 *Олимпиаданың күміс жүлдегері (1): 1928 *Оңтүстік Америка чемпионы (1): 1927 *Италия кубогы (1): 1938 Аргентина сапындағы голдары Сыртқы сілтемелер * [http://www.footballplayers.ru/players/story_569.html Сүйек сындырғыштар арасындағы әлем чемпионы]
Сентенарио (стадион)

Сентенарио — Уругвай астанасы Монтевидеодағы футбол стадионы. 1930 жылғы әлем чемпионаты үшін арнайы салынған арена. Атауын қазақ тіліне тікелей аударсақ, "100 жылдық" деген мағына береді. Уругвайдың тәуелсіздігінің 100 жылдығының құрметіне солай аталған. Тарихы Стадионның құрылысы 1929 жылы мамыр айында басталған. Бір жылдан астам уақытқа созылып, тек 1930 жылғы әлем чемпионаты басталғанда ғана аяқталған. Стадионның кешігіп аяқталуына байланысты, чемпионаттың ашылу салтанаты алғашқы матчтан соң бес күн өткен соң (18 шілдеде) ғана ұйымдастырылыпты. Стадионда алғашқы әлем чемпионатының 10 матчы ойналды. Соның ішінде финалдық кездесу де бар. Стадиондағы ең алғашқы ойын 18 шілдеде Уругвай және Перу командаларының арасында өтіп, алаң иелері 1:0 есебімен жеңіске жетті. Қазіргі уақытта Монтевидеоның "Пеньяроль" клубы өз алаңындағы ойындарын осы стадионда өткізеді. Стадиоға ә дегенде 100 мыңдай жанкүйер сиятын болған. Кейін пластикалық орындықтар қойылып, 76 609 адам жайғаса алатын болды. Стадионда тек футбол матчтары ғана емес, түрлі концерттер де өткізіліп тұрады. Стадионда өткізілген Ұлттық құрамалар деңгейіндегі турнирлер * КОНМЕБОЛ кубогы 1942 * КОНМЕБОЛ кубогы 1956 * КОНМЕБОЛ кубогы 1967 * Әлем чемпионарының алтын кубогы («Мундиалито») 1980 * Америка кубогы 1995 Дереккөздер
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1994

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1994 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 1993/94 жылғы маусымының шешуші матчы. 1994 жылы 18 мамырда Афинадағы Олимпиадалық стадионда өтті. "Милан" 4:0 есебімен "Барселонаны" ұтты. Матч "Барселона" осы ойынннан сәл ғана алдын Испания чемпионатын ұтқандықтан, матчтың фавориті саналды. Бірақ легионерлерді пайдалану лимитінің шегін сақтап, Брайан Лаудруп, Жан-Пьер Папен секілді ойыншыларын пайдалана алмағаны аздай, Алессандро Костакурта, Франко Барези секілді ойыншылары да финалға қатыса алмаған "Милан" бұл күні ерекше ойнады. "Милан" финалда ақ жейдемен, "Барселона" өздерінің әдепкі қызылды-көк жейдесімен алаңға шықты. 22 минутта миландық Деян Савичевич оң қанаттан доп асырып, Даниэле Массаро дәл соқты — 1:0. бірінші тайм бітер тұста Массаро тағы да гол соқты, бұл жолы оған Роберто Донадони ассистентік жасады. Екніші тайм бастала бере каталондық қорғаушы Надальдың қателігін пайдаланып, допты иеленіп алған Деян Савичевич қақпашының үстінен асыра салды, 3:0. Соңғы голды Марсель Десайи қақпашымен жеке шығып, торға түсірді. Басқа да фактілер Деян Савичевич 1991 жылы "Црвена Звезда" сапында, ал Марсель Десайи 1993 жылы "Олимпик Марсель" сапында осы турнир жеңімпазы атанған-ды. СОнымен, екі түрлі клуб сапында Чемпиондар Лигасын жеңген футболшылар саны төртеуге жетті. Бұған дейін румын Марк Белодедичи мен нидерландылық Рональд Куман осындай жетістікке жеткен-ді. Матч туралы есептеме
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1993

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1993 — УЕФА Чемпиондар Лигасының 1992/93 жылғы маусымының шешуші матчы. Жаңа форматтағы тұңғыш финал 1993 жылы 26 мамырда Мюнхендегі Олимпиадалық стадионда өтті. "Марсель" 1:0 есебімен "Миланды" ұтып, француз клубтары арасында тұңғыш рет Чемпиондар Кубогында топ жарды. Матч тағдырын шешкен жалғыз допты 43 минутта Базиль Боли енгізді. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер