kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
News of the World

«News of the World» (ағыл. «Әлем жаңалықтары») – 1843-2011 жылдар аралығында әр аптаның сенбі күні жарық көрген британ таблоиды. 2011 жылдың шілде айында «News of the World» иесі Руперт Мёрдокатың ұлы Джеймс Мёрдок газеттің соңғы нұсқасы 2011 жылдың 11 шілдесінде яғни жексенбі күні жарыққа шығатынын мәлімдеді. Газеттің жабылуына себеп болған жанжал жұлдыздар арасындағы телефон әңгімелерінің тыңдалуы деседі. Әрбір санының таралымы 2 904 566 дана. «News Group Newspapers» баспасынан басылып шыққан. Бас редакторы: Колин Майлер. Көлемі: 72-80 бет. Сыртқы сілтемелер www.newsoftheworld.co.uk Дереккөздер
Physiological Entomology

«Physiological Entomology» – Лондондағы Корольдік энтомологиялық қоғамдық ұйымның қолдауымен ай сайын жарық көретін жәндіктер физиологиясы және энтомологияның кейбір мәселелеріне арналған ғылыми журнал. Негізі 1976 жылы қаланған. Сонымен бірге басылым беттерінде нейробиология және сенсорлы физиология, эндокринология, жалпы физиология, химиялық экология, физиология және биохимия тәлімдері т.б тақырыптарда мақалалар жарияланады. Бас редакторы:Jim Hardie, Robert Weaver and Henry Fadamiro. Қысқартылған атауы: Physiol. Entomol. ISSN: 1365-303. Сыртқы сілтемелер royensoc.co.uk Дереккөздер
Record Mirror

«Record Mirror» – ай сайын жарық көретін британ музыкалық журналы. Негізін 1953 жылы Исадор Грин қалады. 1956 жылы ең алғашқы британ хид-парад альбомы басылымда жарияланады. 1960 жылдары алғашқы The Beatles, Rolling Stones, The Searchers, The Who, The Kinks хақындағы хаттар легі де дәл осы жерде пайда болды. Жергілікті сахна бағандарына арналған хабарларды жүргізу үшін ықпалды Ливерпуль газетінің редакторы Mersey Beat журналға шақырылғаннан кейін, басылым беттерінде Бирмингем, Манчестер, Ньюкасл, Шеффилд және өзге Британияның музыкалық орталықтарынан ұқсас репортаждар жариялана бастады. Сонымен бірге «Record Mirror» америкалық қара ырғақ пен блюзға барынша қолдау көрсетіп, классикалық рок-н-ролл жайлы мақалаларды үнемі жариялап отырды. 60 жылдары басылым бетінде жарияланған танымал музыкант журналистердің тізімінде Грэм Эндрюс, Дерек Болвуд, Терри Чеппелл, Лон Годдард, Дэвид Гриффитс, Тони Холл, Валери Мэббс, Барри Мэй, Алан Стинтон және т.б бар. Дереккөздер
Rock Sound

«Rock Sound» – баламалы музыкаға арналған, ай сайын ағылшын тілінде жарық көретін журнал. 1999 жылы француз «Editions Freeway» баспасынан жарық көреді. Журналды 2004 жылы баспа директоры Патрик Нейпиро сатып алады. Басылым беттерінде коммерциялық орындаушыларға қарағанда, көп ретте «андеграундтар» хақындағы мақалалармен бірге маңызды оқиғалардан сипаттамалар беріледі. Дереккөздер
SFX

«SFX» – ғылыми фантастика мен фэнтезиге арналған айына бір рет жарық көретін ағылшын журналы. Негізін 1995 жылы Дейв Голдер мен Мэтт Билби қалаған. Басылымның алғашқы 13 санының бас редакторы Мэтт Билби болса, 14 нөмірден бастап бас редакторы Дейв Голдер, ал 2005 жылы Девид Бредли болады. Өз кезегінде журнал алғашқы уақытта көшбасшы санатында болған, қазіргі уақытта да Ұлыбританиядағы ғылыми-фантастикалық басылымдардың ішіндегі ең танымалы болып табылады. «Future Publishing» баспа үйінде басылады. Дереккөздер
Sight & Sound

Sight & Sound («Көзайым мен Дыбыс» немесе «Дыбыс және Сурет») – негізі 1932 жылы қаланып, 1934 жылдан бері Британдық кино институтының қолдауымен ай сайын жарық көретін кино тақырыбына арналған британ журналы. 1991 жылдан бастап тоқсанына бір рет ғана шығып отырды. Басылым дәстүрлі түрде Ұлыбританияда шығатын барлық кино топтарын түсіру құрамымен бірге жариялайды. Ал үлкен премьералар қарсаңында режиссерлермен және актерлермен жүргізілген ашық сұхбаттар ұсынылады. Журнал өз бәсекелестерінен бұрын әрбір он жылда жаңарып тұратын, әр кезеңнің танымал фильмдері тізімін жариялап отырады. Тізімдер қорытындысы әлемдік кино саласының кәсіпқойларынан сұрақ-жауап алынғаннан кейін жасалады. 1952 жылы жүргізілген сұрақ-жауаптан соң ең танымал фильмдер ретінде «Велосипед ұрлаушылар», «Алтын дүрлікпесі» мен «Үлкен қала оттары» берілген.
Socialist Review

«Socialist Review» – Социалистік жұмысшылар партиясының апталық журналы. Негізін 1950 жылы Джерри Хили қалаған. Сонымен қатар ол «Socialist Review» тобының қалыптасуына негіз болады. Осы кезеңнен бастап басылым топтың барлық материалдарын жариялайтын ақпараттық ұйым ретінде саналды. Алайда 1960 жылы жаңа журнал «International Socialism» пайда болғаннан кейін , «Socialist Review» өз маңызын жоғалтады. 2005 жылы ескі нұсқасымен соңғы 302-ші саны жарық көреді. 2006 жылы СПР конференциясында «Socialist Review» басылымның форматын өзгертіп, «Socialist Worker» газетіне апталық қосымша ретінде жарыққа шығаруға шешім қабылданады. Ескі нұсқадағы редакторы: Крис Найнхэм. 2004 жылдан бастап журнал редакторы: Линдси Джерман болса, 2004 жылдың маусым айынан 2005 жылдың қазан айына дейін Питер Морган болған. 2007 жылдың жаз мезгілінен бастап бас редакторы – Джудит Орр. Дереккөздер
Systematic Entomology

«Systematic Entomology» – Лондондағы Корольдік энтомологиялық қоғамдық ұйымының қолдауымен жылына төрт рет жарық көретін британ ғылыми журналы. Онда жәндіктердің систематикасы, таксономиясы мен филогениясы және энтомологияның кейбір мәселелеріне арналған мақалалар жарияланады. Негізі 1932 жылы қаланған журналдың атауы бірнеше рет өзгерген. Мысалы, 1932-1970 – Proceedings of the Royal Entomological Society of London Series B, Taxonomy (Volume 1-39), 1971-1975 – Journal of Entomology Series B, Taxonomy (Volume 40-44), 1976 жылы Systematic Entomology (Volume 1). 2010 жылдан бергі редакторлары: Peter S. Cranston және Lars Vilhelmsen. «John Wiley & Sons, Inc» баспа үйінен басылып шығады. ISSN: 0307-6970. Сыртқы сілтемелер www.wiley.com Дереккөздер
The Banker

«The Banker» – ай сайын жарық көретін, қаржы саласына арналған халықаралық ағылшын журналы. Басылымды жарыққа шығару ісімен Лондондағы «The Financial Times Ltd» компаниясы айналысады. Алғашқы саны 1926 жылы жарық көріп, бас редакторы әрі негізін қалаушы: Брэндан Брэкен болды. Басылым жыл сайын әлемдегі үздік қаржы институттарына «The Banker Awards» атындағы жүлдені тағайындайды. Сонымен бірге әр жылдың шілде айында «Әлемдік 1000 банктің шеруін» жариялап отырады. Қазіргі уақыттағы редакторы: Стивен Таймуэлл (ағыл. Stephen Timewell). Таралым саны: 28 060дана (шілде 2006 — маусым 2007). Сыртқы сілтемелер http://www.thebanker.com/ Дереккөздер
The Coleopterist

«The Coleopterist» – жылына үш рет жарық көретін колеоптерология мәселелері мен қоңыздарды жан-жақты зерттеуге арналған британ ғылыми журналы. Негізі ертеректе пайда болған «Coleopterist’s Newsletter» журналының жалғасы ретінде 1992 жылы Ұлыбританияда қаланған. Басылымның әр санында ғылыми мақалалар мен шағын жазбалар, кітаптарға шолу және өзге де мақалалар А5 нұсқасында жарияланады. Бас редакторы: Prof. M. G. Morris. ISSN: 0965-5794 Дереккөздер
The Gentleman’s Magazine

«The Gentleman’s Magazine» (ағыл. «Джентльмен журналы») – ай сайын жарық көретін журнал. Негізін 1731 жылы қаңтар айында Лондонда Эдуард Кейв қалаған. Алғашқы атауы: «The Gentleman’s Magazine: or, Trader’s monthly intelligencer». Сильванус Урбан бүркеншек атымен танымал Кейв журналдың бас редакторы болды. Ол алғаш рет magazine («қойма») ағылшын сөзін «журнал» мағынасына ауыстырып (ертеректе journal) қолдана бастады. Басылым XVIII ғасырдың басы мен XIX ғасырдың орта шеніне дейін кең танымал болды. Дереккөздер
The Journal of Experimental Biology

«The Journal of Experimental Biology» – биология мәселелері мен эксперименталды физиологияға арналған британ ғылыми журналы. Басылымның негізі 1923 жылы Эдинбургте «The British Journal of Experimental Biology» атаумен қаланады. Басылым беттерінде төмендегідей эксперименталды зерттеулердің шешімі хақындағы мақалалар жарияланады: физиология, биомеханика, нейроэтология, трансплантация, және нейрофизиология. Сонымен қатар журналда Нобель сыйлығы иегерлерінің жұмыстары да жарияланады. Мысалы: Питер Медавар және Август Крог. Журнал «Company of Biologists» баспасынан жарық көріп тұрған. ISSN: 0022-0949. Сыртқы сілтемелер jeb.biologists.org Дереккөздер
The London Philatelist

«The London Philatelist» («Ло́ндонский филатели́ст») – Лондондағы Британ Корольдігінің филателистік қоғамының журналы. 1892 жылы негізі қаланып, бүгінгі уақытқа дейін үздіксіз шығарылып келеді. Жыл сайын (қаңтар мен шілдені қоспағанда) 10 саны жарық көрген. Негізгі тақырыптары: халықаралық филателист тарихы мәселелері мен пошталық үндеулер. Басылымның басқы бетінде дәстүрлі түрде Ұлыбританияның елтаңбасы бейнеленеді. 1892-93 жылдары журналдың алғашқы редакторы: Эдуард Джеймс Нанкивелл болған. Дереккөздер
The Railway Magazine

«The Railway Magazine» – ай сайын жарық көретін британ темiржол көлiгi энтузиасттарының журналы. Негізін қалағандар 1897 жылы Джозеф Лоуренс пен бұрынғы теміржолшы Франк Е. Корнвелл. Басылым өз кезегінде таралымын аз ғана көлеммен бастаған, кейін оның таралымы 25 мыңға жеткен. 1942 жылдың мамыр айы мен 1949 жылдың соңына дейін қағаз тапшылығына байланысты журнал екі айда бір рет жарық көрген. Дереккөздер
The Studio

«The Studio» – визуальды өнерге арналған британ журналы. Негізі 1893 жылы қаланған. Өзінің пайда болу кезеңінде өнердегі сәндік эстетикалық үрдіспен, оның ішінде ар-нуво, өнер қимылдары және қолөнермен тығыз байланысты болды. Басылымның бір бетін Обри Бёрдслей суреттеді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін журнал авангардтық көркем бағытқа ауыса бастады. XX ғасырдың екінші жартысында басылым беттерінде сәулет өнері мен дизайн ерекше орын алған. 1960 жылдары басылымның атауы «Studio International» болып өзгертілген. Дереккөздер
Time Out

«TimeOut» – штаб-пәтерлері Лондонда орналасқан халықаралық компания. Компания қала өмірінің мәдениеті мен көңілді кештерін жариялап отыратын компания атымен аталатын танымал журнал – жол көрсеткішін шығарып отырады. 1968 жылы Тони Эллиот негізін қалаған. Басылым беттерінде театр, кино, өнер, сән, сонымен қатар көрмелер, түрлі мәдени іс-шаралар, кафе, мейрамхана, түнгі клубтарға қатысты әртүрлі жарияланымдар басылады. Ресейде Санк-Петербург бен Мәскеу қалаларында да шығарылады.
Lucifer

«Lucifer» ( — Жарық Тасушы) — 1887-1897 жылдар аралығында Лондонда жарық көрген теософиялық журнал. Кейінірек атын The Theosophical Review дегенге өзгертті. Тарихы Басылым негізін Елена Блаватская қалап, алғашқы саны 1887 жылы Лондонда жарық көрген. Журналдың әр нұсқасы 50-60 беттен тұрады, жылына 12 саны оқырман назарына ұсынылады. Басты тақырыптары: филолсофия, теософия және дін.
Панч

«Панч» – 1841-1992 жылдар мен 1996-2002 жылдар аралығында жарық көрген, британдық апталық әзіл-сықақ журналы. Басылымның негізін 1841 жылы 17 шілдеде Генри Мэйхью мен бедерлеуші Эбенезер Ланделлс қалаған. Редакторлары: Мэйхью мен Марк Лемон болған. Алғашқы кездегі Лондондық атауы «Le Charivari» болған. 1842 жылы Мэйхью редакторлық жұмысын тоқтатады, дәл осы жылдың желтоқсан айында журналды атақты баспагер Брэдбер мен Эванс сатып алады. Ол 1840-50 жылдар аралығында ең беделді әзіл-сықақ басылымдарының бірі болды. Сонымен қатар журналда тегін жарнама бөлімі жұмыс атқарды. 1940 жылы таралымы 175 000-ға жетті. Дереккөздер
Росток (журнал)

«Росток» – прерафаэлиттер бауырластығы , Уильям Холман Хант, Данте Габриэл Россетти мен оның ағасы Уильям Россетти негізін қалаған журнал. Бас редакторы –Уильям Россетти. 1850 жылы сәуір айында «Aylott & Jones» баспасынан небәрі 4 қана нөмірі жарық көреді. Басылым беттерінде прерафаэлиттердің теориялық мақалалары мен Уильям Россетти, Кристина Россетти, Томас Вулнер, Джеймс Коллинсон, суретші Уолтер Деверелла, Уильям Скотт сынды тұлғалардың ақындық туындылары жарық көреді. Дәл осы басылымда Данте Габриэла Россеттидің 19 жасында жазған «Небесная подруга» өлеңі жарияланады. Аталмыш шығарма Данте поэмаларының ішіндегі танымалы болған. Ссылки The Germ: Thoughts towards Nature in Poetry, Literature and Art — с комментариями Уильяма Россетти. Дереккөздер
Philosophical Transactions of the Royal Society

Philosophical Transactions of the Royal Society (қысқаша Phil. Trans.) — Лондон корольдік қоғамы жарыққа шығаратын ғылыми журнал. Ағылшын әлеміндегі көне журналдардың бірі. Басылым 1665 жылдың 6 наурызынан бері үздіксіз шығып келеді. Дереккөздер
Эндгейм

«Эндгейм» – шахмат этюдтары компазициясын жариялайтын, тоқсан сайын жарық көретін ағылшындық журнал. 1965 жылдан бері Лондонда жарық көріп келеді. Редакторы: ағылшын шахмат шебері А. Ройкрофт. Басылым беттерінде этюд теориялары, әртүрлі мемлекеттердегі этюдтар шығармашылығы, шахматқа қатысты кітаптар хақындағы мақалалар беріледі. Дереккөздер ru: Журнал «Эндгейм»
Analysis Mathematica

«Analysis Mathematica» (қысқартылған атауы — Analysis Math, ANAM) – тоқсан сайын ағылшын, орыс, француз және неміс тілдерінде жарық көретін, математика саласына арналған, венгр және ресей ғылыми журналы. Ресей Ғылым академиясы мен Венгр Ғылым академиясының бірлескен жобасы. Баспагер: Akadémiai Kiadó. Жарыққа шығарушы «Springer Science+Business Media B.V., Formerly Kluwer Academic Publishers B.V». Дереккөздер
Analysis Mathematica hungarica

«Analysis Mathematica hungarica» (қысқартылған атауы — AMHU) –математика саласына арналған, ағылшын тілінде жарық көретін венгр ғылыми журналы. Негізі 1950 жылы қаланған. Баспагер: Akadémiai Kiadó. Жарыққа шығарушы: Springer Science+Business Media B.V., Formerly Kluwer Academic Publishers B.V. ISSN 0236-5294. Онлайн нұсқасы: ISSN 1588-2632 Дереккөздер
Павел Валерианович Жадовский

Павел Валерианович Жадовский ─ орыс жазушысы, ақын. Жазушы Юлия Жадовскаяның ағасы. Мәскеу кадет корпусында оқыған. 1840 жылдардың аяғында ақын ретінде таныла бастады. 1859 жылы Санкт-Петербург қаласында алғашқы «Стихотворения», 1972 жылы «Собрание стихотворений» өлеңдер жинағы жарық көреді. 1886 жылы «Собрание сочинение» шығармасы басылып шығады. «На бастионах Севастополя» және «Отрывки из воспоминаний о Крыме 1855 и 1856 г.г» атты естеліктердің авторы. Дереккөздер
Анатолий Иванович Леман

Анатолий Иванович Леман – орыс жазушысы. 1859 жылы Мәскеуде дүниеге келген. Санкт-Петербургтегі әскери училишеде оқыған. Өзінің повестері мен әңгімелері «Наблюдатель», «Исторический вестник», «Всемирная Иллюстрация» журналдарында жарияланып отырады. 1886 жылы «Дворянская повесть», 1891 жылы «Кефир» кітаптары жарық көреді. Сондай-ақ 1892 жылы «Юргенсон» баспасында «Теория биллиардной игры» оқулығы басылып шығады. Могила А.И. Лемана Дереккөздер
Осип-Юлиан Иванович Сенковский

Осип-Юлиан Иванович Сенковский ─ шығыстанушы, жазушы, редактор. 1819 жылы Вилен университетін бітіреді. Университетте профессор И. Лелевель мен Г.Э. Гродектің ықпалымен Шығысқа қызығушылығы туады. 1819-1821 жылдары Сирия мен Египетке саяхат жасайды. 1821 жылы Санкт-Петербург Шетел коллегиясында аудармашы болып қызмет атқарады. 1824 жылы француз тілінде «Приложение к общей истории гуннов, турков и монголов» тарихи зерттеу еңбегі жарық көреді. 1831 жылы ағылшын тілінен Джеймс Мориердің «Похождения Хаджи-Бабы из Исфагана» шығармасын аударып, басып шығарады. Дереккөздер
Михаил Николаевич Лебедев

Михаил Николаевич Лебедев – ақын, жазушы. Өзінің шығармаларын Юсь, Абориген Вычегодский деген бүркеншік аттарымен жариялап отырған. Лебедев Қазан төңкерісіне дейін орыс тілінде «За богом молитва, за царем служба не пропадут», «Последние дни Перми Великой», «Таня Осинина», «Среди медведей» және «В волостном омуте» повестері жарық көреді. 1934 жылы балаларға арналған өлең, мысал кітаптары басылып шығады. Содан кейін ақынның әртүрлі жастағы оқырмандарға арналған «Стихъяс», «Тулыс», «Зарни чукор» кітаптары басылып шығады. А.С. Пушкин, И.А. Крылов, В.В. Маяковский шығармаларын коми тіліне аударған. Дереккөздер
Леонид Петрович Блюммер

Леонид Петрович Блюммер – орыс жазушысы, журналист. 1840 жылы Керчь қаласында дүниеге келген. 1859 жылы Петербург университетінің Шығыстану факультетіне оқуға түсіп, бір жыл оқиды. Л.П. Блюммер шетелге кетіп, А.И. Герценмен, Н.П. Огаревпен тығыз қарым-қатынаста болады. Шетелде жүріп «Свободное слово» журналы мен «Весть» және «Европеец» газеттерін шығарады. 1865 жылы Ресей патшалық басқармасының шақыртуымен қайтып келіп, өзінің саяси «адасуын» мойындап, Томск губерниясына жер аударылады. Шығармалары * «Фальшивая бумажка», * «Слуга», * «Без следа», * «На Алтае». Дереккөздер
Николай Петрович Вагнер

Николай Петрович Вагнер (орыс: Николай Петрович Вагнер) — орыс ғылым зоолог және жазушысы. 1845 жылы Казан университетіне оқуға түсіп, 1849 жылы «О лучших характерных признаках для классификации насекомых» еңбегімен кандидат дәрежесінде алтын медальмен бітіріп шығады. 1848 жылдан бастап «Русская иллюстрация» газетінде ғылыми мақалалары жарық көре бастайды. 1870-1885 жылдары Санкт-Петербург университетінің профессоры болады. 1877-1879 жылдары «Свет» ғылыми-танымдық журналының редакторы болады. 1881 жылы «Тёмный путь» романы жарық көреді. Шығармалары * «Новый год» * «Телепень» * «Пимперлэ» * «Макс и Волчок» * «Мила и Ноли» * «Песенка земли» * «Гризли» Дереккөздер
Александра Григорьевна Каррик

Александра Григорьевна Каррик – орыс жазушысы, журналист, аудармашы. Андерсеннің ертегілерін, сондай-ақ Р.Джованьоли, Г. Уэллс, Р. Киплинг, М. Крауфорд, Э.М. Гаррис, С. Гордон, Н. Уайзмен, К.Э. Францоза шығармаларын аударған. «Женское дело» журналының «Иностранные отголоски» бөлімін басқарады. 1860 жылдардың аяғында «Дело» журналында жұмыс істейді. «Питомка», «На морском песке», «Ручей» әңгімелерімен, «В рабочем углу», «Бездомная» очерктерінің авторы. Дереккөздер
Александр Васильевич Дружинин

Александр Васильевич Дружинин — орыс жазушысы, әдеби сыншы. Шекспир, Байрон шығармаларын аударған. 1847 жылдан бастап «Современник» журналында әңгімелері, повестері, романдары мен әдеби-сын мақалалары жарияланып отырады. 1856 жылы В.П. Печаткиннің шақыртуымен «Библотеки для чтения» журналын қайта шығара бастайды. «Отечественные записки», «Искра», «Русский вестник» журналдары мен «Санкт-Петербургские ведомости», «Северная пчела» газеттерінде қызмет етеді. 1847 жылы «Современник» журналында «полинка Сакс» повесі жарық көреді. Шығармалары * «Прошлое лето в деревне» * «Жизнь и смерть короля Джона» * «Воспоминание о русском художнике П.А. Федотове» * «Жюли» * «Художник»
Николай Иванович Греч

Николай Иванович Греч ─ редактор, журналист, филолог, аудармашы, публицист. 1787 жылы Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1805 жылы алғаш «Российская словестность» журналында «Синонимы. Счастие, благополучие, блаженство» мақаласы жарық көреді. «Гений времени», «Журнал новейших путишествий», «Европейский музей» журналдарының жарыққа шығуына атсалысады. «Записки о моей жизни» мемуарлы кітабын жазған. «Поездка в Германию», «Чёрная женщина» романдарының авторы. Дереккөздер
Иван Петрович Крешев

Иван Петрович Крешев – орыс жазушысы, ақын, аудармашы, журналист. 1845 жылы Петербург университетін бітіреді. 1840 жылдан бастап шығармалары жариялана бастайды. Крешев Гейне, Рюккерт, Уланд, Байрон, Томас Мур, Гюго, Катулл шығармаларын аударған. 1854 жылы «Библиотека для чтения» журналында «Алжирия» мақаласы жарық көреді. «Пантеон», «Маяк» журналдарында өлеңдері басылып отырады. Дереккөздер
Роман Лукич Антропов

Роман Лукич Антропов ─ орыс прозаигі, драматург. Бүркеншік есімі – Роман Добрый. 1876 жылы драматург Л.Н. Антроповтың отбасында дүниеге келген. 1903 жылы «Герцогиня и «конюх»» кітабын шығарады. Роман Добрый қырыққа жуық детектив жазған. Өмірінің соңында «Сорок лет среди грабителей и убийц» автобиографиялық кітабын шығарады. Роман Добрыйдың өмірі жайлы деректер аз сақталған. Шығармалары * «Сподвижник и фавориты. Бирон» * «Борьба у престола» * «Гений русского сыска И.Д. Путилин» Дереккөздер
Ефим Фёдорович Зарин

Ефим (Ефимий) Фёдорович Зарин ─ орыс жазушысы. 1829 жылы Пенза губерниясында дүниеге келген. 1858 жылы «Библиотека для чтения» журналында Дж.Байронның «Манфреда» шығармасын аударып, жариялайды. «Библиотека для чтения», «Отечественные записки» журналдарында жұмыс істейді. Шығармаларын Incognito деген бүркеншік атпен жариялап отырады. Кейінірек «Русский мир» газетінде және басқа да баспаларда қызмет атқарады. Байронның «Мариано Фальеро», «Сарданапал» және «Двое Фоскари» шығармаларын аударған. «Земли и Неба» және «Каина» аудармалары басылмай қалып қояды. Дереккөздер
Леонид Николаевич Майков

Леонид Николаевич Майков – орыс әдебиетінің тарихын зерттеуші. 1839 жылы Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1860 жылы Санкт-Петербург университетінің тарих-филология факультетін бітіреді. 1868 жылдан бастап Археология институтының профессоры болады. 1893 жылдан бастап Ғылыми Академияның вице-президенті болып тағайындалады. 1882-1890 жылдары «Министерства народного просвещения» журналының редакторы болады. Шығармалары мен мақалалары «Отечественная записка», «Заря», «Руский вестник», «Русский архив» журналдарында жарияланып тұрады. Дереккөздер
Николай Александрович Мельгунов

Николай Александрович Мельгунов ─ орыс жазушысы. Сондай-ақ аудармашы, библиограф, публицист ретінде танымал. 1818-1820 жылдары Петербург Педагогикалық институтының Благородный пансионында оқиды. Оның оқытушылары В.К. Кюхельбекер, К.П. Арсеньев, А.П. Куницын болады.С.П. Шевырев және В.П. Титовпен бірігіп, Л. Тикаа және В. Г. Вакенродердің «Об искусстве и художниках» кітабын аударады. 1837 жылы Германия қаласында неміс тілінде Г.И. Кёнигтің Мельчугонмен сұхбатының негізінде жазылған «Очерки русской литературы» кітабы жарық көреді. Дереккөздер
Александр Александрович Бестужев

Александр Александрович Бестужев (бүркеншік есімі − Марлинский) ─ орыс жазушысы, сыншы, публицист. 1797 жылы Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1819 жылдан бастап «Сын Отечества» және «Совревнователь просвещения» журналдарында өлеңдері мен шағын әңгімелері жарияланып тұрады. 1821 жылы «Поездка в Ревель» кітабы жарық көреді. 1823-1825 жылдары К.Ф. Рылеевпен бірге «Полярная звезда» альманахын басып шығарады. Шығармалары * «Замок Венден» * «Поездка в Ревель» * «Наезды» * «Изменник» * «Испытание» * «Кровь за кровь» * «Мореход Никитин» * «Испытание» * «Лейтенант Белозор» Повестері * «Аммалат-бек» * «Мулла-Нур» * «Страшное Гадание» * «Фрегат Надежда» Дереккөздер
Василий Семёнович Березайский

Василий Семёнович Березайский − педагог, аудармашы. 1762 жылы Ярославль губерниясында дүниеге келген. 1782 жылы Санкт-Петербург оқытушылар семинариясында үш ай оқиды. 1812 жылы IV дәрежелі Святой Владимир орденімен марапатталады. Шығармашылық жолын француз тілінен аударма жасап бастайды. Березайскийдің соңғы жасаған аудармасы «Храм бессметрныя славы императора Петра Первого» кітабы. 1798 жылы «Анекдоты древних пошехонцев»' кітабын басып шығарады. Дереккөздер
Александр Николаевич Афанасьев

Александр Николаевич Афанасьев ─ орыс фольклорын жинаушы, славян халықтарының рухани мәдениетін зерттеуші. 1826 жылы Богучар қаласында дүниеге келген. Мәскеу университетінің заң факультетінде оқып жүріп, С.П. Шевырев, О.М. Боянсий мен Т.Н. Грановскийдің лекцияларын тыңдайды. Студент кезінде-ақ сол кезде біршама танымал болған «Современник» және «Отечественные записки» әдеби журналдарында қызмет етіп, алғашқы әдебиеттану саласындағы мақалалары басылып шыға бастайды. 1860 жылы «Русские народные легенды» жинағы, 1870 жылы «Русские сказки» еңбегі жарық көреді. Дереккөздер
Дмитрий Константинович Гирс

Дмитрий Константинович Гирс – орыс жазушысы. 1836 жылы Таганрог қаласында дүниеге келген. Кадет корпусында оқиды. «Орыс хабаршысында» және «Отечественная Записка» журналында Константинова деген бүркеншік атпен шығармалары жарық көре бастайды. 1878-1880 жылдары Гирс «Русская Правда» газетін шығара бастайды. 1872 жылы «Записки военного» және «Калифорнийский рудник» кітаптары басылып шығады. Дереккөздер
Всеволод Дмитриевич Костомаров

Всеволод Дмитриевич Костомаров – орыс жазушысы, ақын, аудармашы. 1837 жылы Ярослав губерниясында дүниеге келген. 1856 жылы Михайлов артиллерия училищесін бітіреді. Беранже, Гейне, Гюго, Шамиссо шығармаларын аударған. 1861 жылы «Время» журналында «Легенды сербов» мақаласы жарияланады. Костомаровтың Бернс, Лонгфелло, Байрон шығармаларын аударған еңбегі Гербельдің «Английские поэты» жинағына енген. Шекспирдің шығармаларын толығымен аударып, тек «Корль Иоанн» және «Король Ричард» шығармасын шығарып үлгереді. Дереккөздер
Нестор Васильевич Кукольник

Нестор Васильевич Кукольник ─ ХІХ ғасырдың бірінші жартысындағы орыс жазушысы. 1809 жылы Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. Оның өлеңдеріне 27 композитор музыка жазған. «Руслан и Людмила» және «Иван Сусанин» опера либретто өлеңінің авторы. 1829-1831 жылдары Нестор Кукольник Вилен гимназиясында орыс тілінен сабақ береді. 1834 жылы «Рука Всевышнего отечество спасла» драмасы жарыққа шығады. Дереккөздер
Василий Гаврилович Рюмин

Василий Гаврилович Рюмин – орыс жазушысы. 1817-1821 жылдары Мәскеу университетінің Благородный пансионында тәрбиеленіп, кейін Мәскеу университетінде оқиды. 1840 жылы өзінің басыбайлы шаруаларын босатып алады. Мәскеу Императорлық ауылшаруашылығын қолдаушылар қоғамының мүшесі. 1820 жылы «О строении Языка. Из Вейса» шығармасы жарық көреді. Шығармалары * «Страсть к похвале, Из Томаса», * «О мении. Из Вейса», * «О причинах заблуждений, рассуждение из класса философии». Дереккөздер ru: Василий Гаврилович Рюмин
Михаил Николаевич Лонгинов

Михаил Николаевич Лонгинов – орыс жазушысы, ақын, библиограф, әдебиет тарихшысы. 1823 жылы Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1850 жылы «Современник» журналында Михаил Лонгинов «Сробный поэт» деген бүркеншік атпен шағын өлеңдерін жариялап отырады. Сол жылдары өзінің екінші «Широкая натура» повесін жазып бітіреді. Лонгиннің редакторлығымен «письма Карамзина к А.Ф. Малиновскому» және «Письма Грибоедова к С.Н. Бегичеву» жинақтары басылып шығады. 1850 жылдардың ортасында Лонгин А.С. Пушкиннің сирек кездесетін және басылып шықпаған еңбектерін іздеумен айналысады. Дереккөздер
Корнелий Владиславович Тхоржевский

Корнелий Владиславович Тхоржевский ─ жазушы. 1877-1878 жылдары орыс-түрік соғысына қатысқан. 1858 жылы Саратов губерниясында дүниеге келген. «Русский вестник», «Гражданин», «Нива», «»Воскресенье», «Саратовский лист» журналдарында және басқа да мерзімдік басылымдарда романдарын, повестері мен очерктерін жариялап отырады. Көпшілік оқырмандарға арналған 60-қа жуық әңгімесі, сондай-ақ Сарбаздар театрына арнап «На мирных кватирах», «На войне», «Домовой» пьесаларын жазған. 1893 жылы князь Мещердің «Русь» және «Воскресенье» журналдарының редакторы болады. Дереккөздер
Афанасий Афанасьевич Фет

Афанасий Афанасьевич Фет – орыс лирик-ақыны, аудармашы. 1838 жылы Мәскеу университетінің алдымен заң факультетінде, кейінірек тарих-филология факультетінде оқиды. 1840 жылы «Лирический пантеон» өлеңдер жинағы жарық көреді. 1842 жылы «Москвитянин» және «Отечественные записки» журналдарында еңбектері жарық көріп отырады. 1856 жылы Феттің Тургеневтің редакторлығымен үшінші жинағы басылып шығады. Фет өзінің сүйіктісіне арнап «Талисман» поэмасын жазып шығады. 1822-83 жылдары Гётенің «Фауст» шығармасының екі бөлімін де, 1886 жылы Катулла өлеңдерін аударады. Дереккөздер
Клеман Маро

Клеман Маро (; 23 қараша 1496 жыл, Кагор – 13 қыркүйек 1544 жыл, Турин) – француздың атақты ақыны және Ренессанс дәуірінің гуманисті. Оның тұңғыш жазылған өлеңдері 1526 жылы «Клеманның бозбалалық шағы» (L'adolescence clementine) деген атпен жинақ болып басылып шығады. 1534 жылы Овидийдің «Метаморфоз» атты кітабын, 1538 жылы Давидтің псаломдарын аударады. Маро Франсуа Вийонның поэзиясын жоғары бағалаған. Буало өзінің «Поэтикалық өнер» атты трактатында Мароны Вийонның ізін жалғастырушы деп көрсетеді. Пушкиннің «Қарт» атты өлеңін Маро «Өзім туралы» (De soi-meme, Epigrammes циклынан, 1537 жыл) деген атпен аударған. Дереккөздер
Ален Шартье

Ален Шартье (, шамамен 1392-1430 жылдар) – француз ақыны және жазушы. 1423-1426 жылдары елшілік қызмет атқарады. Ол шығармаларын латын және француз тілдерінде жазады. Латын тілінде жазылған шығармалары: * «Dialogus super deploratione Gallicae calamitatis» * «De detestatione belle gallici et suasione pacis» * «Invectiva contra ingratum amicum» * «Ad Universitatem Parisiensem» Сондай-ақ Жанна д`Арк туралы жазған хаттары да бар. Француз тілінде жазылған еңбектері: * «Төрт дауысты ивектива» (Quadrilogue invectif, 1422) – диалог түрінде келген прозалық туынды; * «Curial» атты шығармасында сарай өмірін суреттейді; * «Le livre des quatre dames» – 1416 жылы жазылған 3600 өлеңнен тұратын поэма. Дереккөздер
Карл (Шарль) I Орлеанский

Карл (Шарль) I Орлеанский (, 24 қараша 1394 жыл, Париж – 5 қаңтар 1465 жыл, Амбуаз) – Орлеан герцогі (1407-1465 жылдар), француз феодалы және әскери бастық, Валуа король үйінің мүшесі, Францияның атақты ақындарының бірі. Баллада (131 баллада жазған), рондо (400-ден аса) және ән жазудың шебері. Оған арнап замандасы Франсуа Вийон баллада жазған. 1415 жыл]ы Азенкур түбінде болған шайқаста ағылшындардың тұтқынына түседі, сонда 25 жыл болады. Ол шығармаларын француз тілінде ғана емес, ағылшын тілінде де жазған. Дереккөздер
Кристина Пизанская

Кристина Пизанская (; Венеция, 1364/1365-1430 жылдар, Пуасси аббатығы) – итальян тегінен шыққан француз жазушысы. Әйелдердің арасынан шыққан алғашқы кәсіпқой жазушылардың бірі. Қазіргі феминист ғалымдар оның шығармаларын заманауи феминистік ағымның қайнаркөзі деп санайды. Оның басты шығармалары 1389-1405 жылдары жазылады. «Жүз баллададан тұратын кітап» (Le Livre des cent ballades) атты шығармасы оған үлкен табыс алып келеді. 1399 жылы «Махаббат құдайына жолдау» (L’Epistre au dieu d’Amour) атты шығармасын жазады. Замандастары оның «Ұзақ оқудың жолы» (Le Chemin de longue etude, 1402) атты энциклопедиялық поэмасын жоғары бағалайды. Оның соңғы жазған шығармасы Жанна д’Аркқа (Le Dittie de Jeanne d’Arc) арналған. Дереккөздер
Эсташ Дешан

Эсташ Дешан (, 1346-1406 жылдары) – француз ақыны. Шампани қаласында туған. Орлеан университетінде құқық саласы бойынша білім алады. Фландрия, Англия, Венгрия және Сирияда болған. Дешанның өлең түріндегі шығармалары қолжазба күйінде Ұлттық кітапханада сақтаулы. Оның ең қызықты шығармасының бірі – «Поэзия өнері» (Art de dictier et de faire ballades). Көптеген балладалары қызықты тарихи деректерге толы саяси оқиғалармен байланысты болды. 13000 өлеңнен тұратын «Неке зерцалосы» (Le Miroir de mariage) атты аяқталмаған поэмасы әйеліне арналған. Дереккөздер
Робер де Борон

Робер де Борон (Роберт де Борон, , XII-XIII ғасырлар) – француз ақыны. Рыцарлық романдардың авторы. Трилогияның бірінші кітабы «Грааль туралы роман» деп аталады. Бұл кітап «Иосиф Аримафейский туралы роман» деп те аталады. Қалған екі кітабы сақталмаған. «Мерлин» деп аталатын екінші романынан 502 өлең мәтіні ғана сақталған. Ал үшіншісі «Персевальдан» ешқандай дерек сақталмаған. Робердің шығармалары сол кезеңде танымал болған. Оны Умберто Эко өзінің «Баудолино» атты романына кейіпкер ретінде алған. Орыс тіліне аударылған шығармалары: * Борон Р. де. «Грааль туралы роман». СПб.: Евразия, 2005. – 224 б. * «Француз рыцарлық романы». Аударған Михайлов А.Д. Мәскеу, 1976, б. 201–206. Дереккөздер
Гальфрид Монмутский

Гальфрид Монмутский (, сондай-ақ Monmutensis, Monemuthensis, ) (шамамен 1100-1154 немесе 1155 жылдар) – дін қызметкері және жазушы. Британия тарихына елеулі үлес қосқан. Тұңғыш жазған шығармасы «Мерлиннің сәуегейлігі» (Prophetiae Merlini) деп аталады. Линкольнның эпископы Александрдың тапсырысы бойынша басылып шығады. Атақты еңбектерінің бірі – «Британия корольдерінің тарихы» (Historia Regum Britanniae). Бұл еңбекте, аты айтып тұрғандай, Британияны басқарған корольдердің тарихы мен өмірі жайында жазылған. 1149-1151 жылдар аралығында «Мерлиннің өмірі» (Vita Merlini) атты шығарма жазады. Ол барлық шығармаларын латын тілінде жазған және олар өз кезеңінде кеңінен танылады. Кейіннен француз тіліне аударылады. Дереккөздер
Мария ди Франс

Мария Французская – XII ғасырдың аяғы мен XIII ғасырдың басындағы француз (ағылшын-норманд) ақыны. Оның есімі «Marie ai nun, si suis de France» («Менің атым Мария, мен Францияданмын») атты аңызда кездесетіндіктен, яғни оны осы жолдардан кейін Мария Французская деп атап кеткен. Оның бір лэсі «қайырымды король» мен «оның графы Уильямға» арналған. Зерттеушілер оларды Генрих II Плантагенет пен оның кеңесшісі Уильям де Мандевиль деп есептейді. Шығармалары 12 лэден тұратын жинақ * «Изопет» (102 мысалдан тұратын жинақ) * «Мақшар туралы аңыз» * «Әулие Одренің өмірі» (Этельреда) Дереккөздер
Кретьен де Труа

Кретьен де Труа (; шамамен 1135-1185 жылдар) – француз куртуазды роман жанры шебері. Оның өмірі туралы мәлімет аз. Кретьен 5 роман және 2 поэма жазып қалдырған. «Филомен» атты поэмасы Овидейге арналып жазылған. Романдары: «Эрек», «Клижес», Ланселоттың королева Джиневреге деген махаббаты туралы жазылған «Арбадағы Рыцарь» атты романы, «Ивейн немесе арыстаны бар рыцарь» және «Грааль туралы ертегі немесе Персеваль». «Эрек пен Энида» атты шығармасы шамамен 1170 жылы, «Клижес» 1176 жылы, «Ивейн» мен «Ланселот» 1176-1181 жылдары, «Персеваль» 1181-1191 жылдары жазылған деп көрсетеді. Ол куртуазды әдебиетке бретондық желілерді алып келген. Кретьеннің оқушылары көп болған, соның бірі – Годфруа де Ланьи. Дереккөздер
Гуон де Ротеланд

Гуон де Ротеланд – XII ғасырдың басындағы ағылшын-норманд ақыны. Шығармаларын ежелгі француз тілінде жазған. Солтүстік Уэльстегі Rhuddlan қаласында туған. Барон Жильберт де Монмут Фиц-Бадеронның клеригі болған. 1180 жылы ежелгі грек мифологиясының негізінде жазылған «Ипомедон» және «Протесилай» атты рыцарьлық романдардың авторы ретінде танылады. Екі шығарманың сюжеті бір-біріне ұқсас. Екі романның да басты кейіпкері – ғашық болған жас жігіт. Дереккөздер
Бенуа де Сент-Мор

Бенуа де Сент-Мор (Benoît de Sainte-Maure, 1173 жылы қайтыс болған) – француз ақыны, Генриха II Плантагенеттің сарай тарихшысы. Атақты «Троя туралы роман» атты шығармасын Гомердің шығармасы негізінде жазған. Автор шығармасында соғысты аса шеберлікпен суреттеген. Роман XIV ғасырда Византияда «Троя соғысы» деген атпен ежелгі грек тіліне аударылады. Роман кеңінен танылады. 1976 жылы А.Д. Михайлов «Француз рыцарьлық романы» деген атпен орысша аудармасын баспа бетіне шығарады. Дереккөздер
Адам де ла Аль

Адам де ла Аль (де ла Галь, ; 1240 жыл, Аррас – 1287 жыл, Неаполь) – француз ақыны, композитор және трувер. Камбреде Боксель аббаттығында тәрбиеленеді. Оның бізге 36 бір дауысты әндері (шансон), 18 jeux partis (куртуаз мазмұндағы жиалог-әндер), 16 рондо және 5 мотеті жеткен. «Әңгіме туралы ойын» (Je de la feuillée, шамамен 1276 жыл) және «Робен мен Марион туралы ойын» (фр. «Jeu de Robin et de Marion») атты екі шағын пьесасы бар. 1872 жылы Э. Кусмакер оның барлық шығармаларын жинақтап, баспа бетіне шығарады. Дереккөздер
Томас Аббт

Томас Аббт (; 25 қараша 1738 жыл, Ульм - 3 қараша 1766 жыл, Бюккебург) – неміс философы, жазушы. 1760 жылы Франкфурт-на-Одереде, содан соң Ринтельнде, 1761 жылы Берлинде философия мен математикадан сабақ береді. Берлинде Кристоф Фридрих Николаимен танысады, ол Томасты «Берлин үйірмесіне» кіргізеді. 1765 жылы Берлинде «Еңбек туралы» («Vom Verdienst») атты атақты шығармасы басылып шығады. Сол жылы граф Вильгельм Шаумбург-Липпенің кеңесшісі болып қызмет атқарады. Өлімінен кейін барлық шығармаларын К.Ф. Николаи «Vermischten Werke» деген атпен бастырады. Дереккөздер
Гюнтер Айх

Гюнтер Айх (1 ақпан 1907 жыл, Лебус – 20 желтоқсан 1972 жыл, Зальцбург) – неміс (батыс германдық) жазушысы. «Топ 47» атты топтың мүшесі. Оның шығармашылығы 1927 жылдан басталады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін («Метро», 1949, «Жаңбырдың жолдауы», 1955, «Жұмысқа», 1964) тұңғыш өлең жинақтарын басып шығарады. «Inventur» атты өлеңі поэтикалық хрестоматияға енеді. Сонымен қатар радиопьесалар жазған. Оның ішінде атақтыларының бірі 1953 жылы шыққан «Витерболық қыздар» деп аталатын пьеса. 1991 жылы барлық шығармалар жинағы 4 том болып басылып шығады. Орыс тіліне аударылған шығармалар жинағы 1997 жылы «Өлеңдер» деген атпен жарық көрген. Оның өлеңдеріне В. Рим мен Б. Фуррер ән жазған. 1959 жылы Георг Бюхнер, 1968 жылы Шиллер атындағы сыйлыққа ие болады. Дереккөздер
Альфред Гельмут Андерш

Альфред Гельмут Андерш ( (4 ақпан 1914 жыл – 21 ақпан 1980 жыл – неміс жазушысы, публицист және радиоредактор. Мюнхенде туып, Берцонада (Швейцария) қайтыс болған. Оның ағасы Мартин де жазушы болған. 1945 жылы редактор Эрих Кестнердің мюнхендік «Neue Zeitung» атты журналында көмекші болып жұмыс істейді. 1946-1947 жылдары суретші Ганс Рихтермен бірігіп, «Der Ruf» атты әдеби журнал шығарады. 1952 жылы «Die Kirschen der Freiheit» атты автобиографиялық еңбегі жарық көреді. 1957 жылы «Sansibar oder der letzte Grund» атты әңгімесі басылып шығады. Әңгіменің желісімен 1980 жылы «Sansibar» атты фильм түсіріледі. Дереккөздер
Иоганн Валентин Андреэ

Иоганн Валентин Андреэ (, 17 тамыз 1586 жыл, Херренберг – 27 маусым 1654 жыл, Штутгарт) – неміс теологі, жазушы, математик, алхимик. Неміс және латын тілдерінде жазған. 1601 жылы Тюбингенде білім алады. 1607-1614 жылдары Франция, Швеция және Италияны аралайды. 1616 жылы «Turbo, seu moleste et frustra per cuncta divagans ingenium» атты комедиясы, 1618 жылы «Menippus, seu satyricorum dialogorum centuria» және 1619 жылы «Rei publicae Christianopolitanae descriptio» атты шығармаларын жазады. 1836 жылы Лейпциг қаласында «Christenburg» атты өлеңі басылып шығады. Оның көптеген шығармаларында сатиралық сарын басым. Дереккөздер
Вильгельм Арент

Вильгельм Арент (; 7 наурыз 1864 жыл – 1913 жыл) – неміс актёрі, редактор, жазушы және ақын. Ауылшаруашылық мектебінде білім алады. Содан кейін туған қаласында актёр болып жұмыс істейді. Ақын ретінде 1882 жылы жарық көрген «Lieder des Leides» атты өлеңдер жинағымен танылады. Майкл Джордж Конрадтың жетекшілігімен құрылған әдебиет журналында жұмыс істейді. 1895-1896 жылдары сол журналдың редакторы болады. 1896 жылы жүйке ауруына шалдығып, әдебиеттік қызметтен кетеді. Дереккөздер
Карл Йоахим Фридрих Людвиг фон Арним

Карл Йоахим Фридрих Людвиг фон Арним (; 26 қаңтар 1781 жыл, Берлин – 21 қаңтар 1831 жыл, Виперсдорф сарайы, Йютербог ауданы) – неміс жазушысы, гейдельберг романтизмінің негізін салушы (досы Клеменс Брентаномен бірге). Әйелі Беттина да жазушы болған. Ахим бүкіл өмірін халықтық шығармаларды (әндер, мысалдар, жаңылтпаштар) жинауға арнайды. 1806-1808 жылдары Клеменс Бретаномен бірігіп, «Баланың сиқырлы мүйізі» атты халықтық шығармалар жинағын құрастырады. Осындай атпен 3 томдық халық әндерін бастырып шығарады. Арним тарихи новеллаға фантастиканы енгізген тұлға («Мысырлық Изабелла»). 1822 жылы «Рафаэль және оның көршілері» атты повесі жарық көреді. Дереккөздер
Людвиг Аурбахер

Людвиг Аурбахер (; 1784-1847 жылдар) – неміс жазушысы. Тюркхайм қаласында туған. 1801 жылы Оттобейрндегі бенедиктин монастырында, кейін Вибленген монастырында білім алады. Содан кейін үй оқытушысы болады және 1809-1843 жылдары Мюнхен кадет корпусында неміс стилистикасы мен эстетикасының профессоры болып жұмыс істейді. Педагогика және тіл білімі туралы көптеген еңбектер жазған. Мысалы, «Pädagogische Phantasien» (Мюнхен, 1838), «Schulblätter» (Мюнхен, 1829-32), «System der deutschen Orthograpie» (Нюрнб., 1843 г.). Мюнхен қаласында қайтыс болған. Дереккөздер
Артур Ахляйтнер

Артур Ахляйтнер (; 1858-1927 жылдар) – неміс жазушысы. Штраубинг қаласында туған. Зальцбург университетінде білім алады. Содан кейін Еуропаға саяхат жасайды. Саяхат кезінде жазған шығармалары неміс газет-журнал беттерінде жарияланады. «Süddeutsche Presse» газетінде тілші болып жұмыс істейді. Оның шығармалары бүкіл Еуропаға кеңінен танылады. Мюнхенде қайтыс болған. Шығармалары * «Im Passionsdorfe» (1890); * «Aus dem Hochwald» (1892) ; * «Bilder aus den deutschen Alpen» (1892); * «Im Gamsgebirg» (1893); * «Gr üne Brüche» (1894); * «Tirol und Vorarlberg» (1894). Дереккөздер
Генрих Бёлль

Генрих Теодор Бёлль (, 21 желтоқсан 1917 жыл, Кёльн – 16 шілде 1985 жыл, Лангенбройх) – неміс жазушысы, аудармашы, Нобель сыйлығының иегері (1972). Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Оның шығармалары 1947 жылдан бастап жарық көреді. Алғашқы шығармаларының қатарына «Пойыз уақытылы келеді» (1949) атты повесі, «Жиһангез, Спа…-ға қашан келесің» (1950) атты әңгімелер жинағы және «Адам, сен қайда болдың?» (1951, орысша аудармасы 1962) атты романы жатады. 1950 жылы «Топ 47» атты топтың мүшесі болады. Әйелімен бірге ағылшын жазушылары Бернард Маламуд пен Джером Сэлинджердің шығармаларын неміс тіліне аударады. 1967 жылы Георг Бюхнер атындағы сыйлықтың иегері атанады. Берлин қаласында оған арнап тұрғызылған ескерткіш бар. Дереккөздер
Франц Адам Бейерлейн

Франц Адам Бейерлейн (; 1871-1949 жылдар) – неміс заңгері, жазушы және драматург. Мейсен қаласында туған. Фрейбург және Лейпциг қалаларында құқық, тарих мамандықтары бойынша білім алады. 1903 жылы жарық көрген «Jena oder Sedan» атты атақты романымен танылады. Сол жылы Берлин қаласында «Der Zapfenstreich» атты пьесасы қойылады. Пьеса драматургқа шығармашылық бедел мен мол табыс алып келеді. Сондай-ақ отбасы туралы тақырыпта жазылған «Reue» атты пьесасы бар. 1904 жылы «Similde Hegewalt» атты романы жарық көреді. Дереккөздер
Шалом Бен-Хорин

Шалом Бен-Хорин (туғандағы аты-жөні Фритц Розенталь; 20 шілде 1913 жылы, Мюнхен, Бавария корольдігі – 7 мамыр 1999 жыл, Иерусалим (Израиль) – жазушы, журналист, теолог. 1931 жылы Мюнхен университетінде германистика және теология мамандықтары бойынша білім алады. 1935-1970 жылдары Палестинаға барып журналист болып жұмыс істейді. 1958 жылы Иерусалимде реформистік қоғам құрады. 1970-1987 жылдар аралығында Иерусалим, Тюбинген және Мюнхен университеттерінде мұғалім болады. Альма-матер оған профессор дәрежесін береді. Сонымен қатар Бен-Хорин Израильдегі неміс тілді жазушылар одағының негізін салушылардың бірі. Марапаттары: * 1959 – Лео Бека атындағы сыйлығы (de:Leo-Baeck-Preis). * 1961 – «Герман Федеративті Республикасына сіңірген еңбегі үшін» орден. * 1975 – Доктор Леопольд Лукаса (de:Dr.-Leopold-Lucas-Preis) атындағы сыйлығы. * 1982 – Бубер – Розенцвейг (de:Buber-Rosenzweig-Medaille) медалы. * 1983 – «Герман Федеративті Республикасына сіңірген еңбегі үшін» орден. * 1986 – Бавар ордені. Дереккөздер
Юлиус (Юлий) Родерих Бенедикс

Юлиус (Юлий) Родерих Бенедикс (; 1811-1873 жылдар) – неміс жазушысы, актёр, драматург, либреттошы және театр режиссёрі. Лейпциг қаласында туған. 1981 жылы Генрих Эдуард Бетманның труппасына қабылданады. Майнц және Висбаден қалаларындағы театрларда актёр, кейін Везле театрының режиссёрі болады. Осында 1841 жылы «Das bemooste Haupt» атты комедиясын қояды. Кейін бұл жұмысты тастап, «Sprecher» журналының редакторы болып жұмыс істейді. Оның көптеген комедиялары «Gesammelte dramatische Werke» (27-том, Лейпциг, 1846-74) атты кітапта басылып шығады. Дереккөздер
Вернер Бергенгрюн

Вернер Бергенгрюн (, толық аты-жөні – Вернер Макс Оскар Пауль Бергенгрюн ; 16 қыркүйек 1892 жыл, Рига, Лифлянд губерниясы, Ресей империясы – 4 қыркүйек 1964 жыл, Баден-Баден, ГФР) – неміс жазушысы, ақын және аудармашы. 1911 жылы Марбургте білім алады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1918 жылы Латвиядағы Азаматтық соғысқа қатысады. 1923 жылы новеллалар мен қысқа әңгімелер жаза бастайды. 1927 жылы кәсіпқой жазушы болуға шешім қабылдайды. Шығармалары * "Ұлы Алкагест" (1926) * "Құлдыраған империя" (1927) * "Герцог Карл Смелый" (1930) * "Алтын грифель" (1931) * "Ұлы тиран мен сот" (роман, 1935) * "Ревеледегі өлім" (1939) Дереккөздер
Рихард Макс Йозеф Блетшахер

Рихард Макс Йозеф Блетшахер (; 23 қазан 1936 жыл, Фюссен) – неміс жазушысы, драматург, либреттист және аудармашы. Мюнхен, Гейдельберг, Париж, Вена қалаларындағы университеттерде философия, құқық, театртану және музыка теориясы бойынша білім алады. 1959-1996 жылдар аралығында Вена мемлекеттік опера театрында алғашында режиссёрдің көмекшісі, 1967 жылы режиссёр, 1982 жылы бас драматург болып жұмыс істейді. Ол 12 опера жазған. Мариво «Махаббат ойыны» (1968) атты комедиясын, Шекспирдің сонеттерін (1996) неміс тіліне аударған. Дереккөздер
Иоганнес Бобровский

Иоганнес Бобровский (, 9 сәуір 1917 жыл, Тильзит, Шығыс Пруссия, 1946 жылдан бастап Советск, КСРО – 2 қыркүйек 1965 жыл, Шығыс Берлин) – неміс жазушысы. Польша, Франция және КСРО-дағы соғыстарға қатысқан. Төрт жыл құлдықта болған. Сонда шахтада жұмыс істейді. 1949 жылы Германияға оралады. Балалар әдебиеті баспасында жұмыс істейді. Генрих Манн (1965) және Шарль Вейонн (Швейцария, 1965) атындағы сыйлықтың иегері. Шығармалары: * Sarmatische Zeit/ Время сарматов (1961, өлең) * Schattenland Ströme/ Земля теней и рек (1962, өлең) * Levins Mühle, 34 Sätze über meinen Großvater/ Мельница Левина (1964) * Boehlendorff und Mausefest/ Бёлендорф и мышиный праздник (1965, новеллалар) * Litauische Claviere / Литовские клавиры (1966, роман) Дереккөздер
Вольфганг Борхерт

Вольфганг Борхерт (; 20 мамыр 1921 жыл (1921.05.20), Гамбург – 20 қараша 1947 жыл, Базель) – неміс ақыны және жазушы. Гамбургте туған. Экспрессионизм (Готфрид Бенн, Георг Тракль, Георг Гейм) бағытындағы жазушылардың шығармаларына еліктейді. 1946 жылы неміс тілінде «Laterne, Nacht und Sterne» атты кітабы жарық көреді. 1962 жылы «Әңгімелер», 1977 жылы Мәскеу қаласынан таңдамалы жинағы орыс тіліне аударылып жарық көреді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Есіктің артында» атты атақты пьесасы басылып шығады. 1996 жылы Германияның пошта маркасында суреті бейнеленеді. Дереккөздер
Клеменс Брентано де ла Рош

Клеменс Брентано де ла Рош (; 9 қыркүйек 1778 жыл, Эренбрейтштейн (Кобленц) – 28 шілде 1842 жыл, Ашаффенбург) – неміс жазушысы, ақын. Ахим фон Арниммен гейдельберг романтизмінің негізін қалайды. Беттина фон Арнимнің туған ағасы. Ол өзінің алғашқы шығармаларын «Мария» деген лақап атпен жазады. Оның тұңғыш романы «Годви» деп аталады. 1801 жылы Гёттингенде философия мамандығы бойынша білім алады. Арниммен бірге «Баланың сиқырлы мүйізі» атты халық әндерінің жинағын шығарады. Оның өлеңдеріне Густав Малер ән жазған. 1993 жылы Германияда Клеманстың атына сыйлық тағайындалады. Кейінгі шығармалар жинағын Эмилия Брентано бастырып шығарады. Дереккөздер
Хелен Хант

Хелен Хант (, 15 маусым, 1963 жыл) – американ актрисасы, режиссер, продюссер, сценарийші. 1992 жылдан 1999 жылға дейін түсірілген «Без ума от тебя» телехикаясындағы рөлімен кең танымал болып, төрт рет «Эмми» сыйлығымен марапатталған. 1998 жылы «Лучше не бывает» комедиясындағы рөлі үшін «ең үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ие болған. 2000 жылдары оның қатысуымен «Доктор «Т» и его женщины», «Заплати другому», «Чего хотят женщины» және «Изгой» фильмдері шығады. Алайда бұл фильмдердегі рөлдері аса сәтті болмаған. Фильмдері «Sweet Revenge» (1984) «Пегги Сью вышла замуж» (1986) «Бобби» (2006) Дереккөздер
Майкл Китон

Майкл Китон (; (шын аты Майкл Джон Дуглас ) 5 қыркүйек 1951 жыл, Кораополис) – америка актері. Режиссер Тим Бертонның фильмдеріндегі Бэтмен және Битлджустың рөлдерін сомдап танымал болған. Кино дебюті 1982 жылы түсірілген «Ночная смена» комедиясы болған. Осыдан кейін тағы да біраз комедия жанрындағы фильмдерге түскен. 2007 жылы ол режиссер ретінде жұмыс істей бастайды. Алғашқы туындысының көрсетілімі 2008 жылы өткен («Весёлый джентльмен»). Фильмдері «Мистер мама» (1983) «Цена победы» (2000) «Копы в глубоком запасе» (2010). Дереккөздер
Джек Николсон

Джон Джозеф Николсон (; 22 сәуір 1937 жыл, Нептьюн, Нью-Джерси) — зейнеттегі америкалық актёр, кинорежиссёр, сценарист және продюсер. Рекордтық 12 мәрте Оскар сыйлығына ұсынылғаны арқылы ол актёрлар арасында ерекшеленеді. Николсон жеті қатар рет Алтын глобус сыйлығының және үш қатар BAFTA марапатының иегері атанған. Ол кино тарихындағы ұлы актёрлердің бірі саналады. Таңдаулы фильмографиясы Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * [http://www.jack-nicholson.info Jack Nicholson Online]
Ким Бейсингер

Кимила Энн «Ким» Бе́йсингер (, 8 желтоқсан 1953 жыл) – америка актрисасы. «Секреты Лос-Анджелеса» фильміндегі екінші пландағы рөлі үшін «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарының лауреаты атанған. Ең бірінші рөлін «Портрет очарования» («Katie: Portrait of a Centerfold») фильмінде сомдаған. Осыдан кейін әртүрлі жанрда жұмыс істей бастайды. 1993 жылы «Привычка жениться» фильміндегі әріптесі Алек Болдуинмен тұрмыс құрған. Бір қызы бар. Қазіргі кезде көп сұранысқа ие актрисалардың бірі. Жеке өмір Атақты болғанға дейін Бейсингер модель Тим Сондерспен, фотограф Дейл Робинеттпен және футболшы Джо Наматпен кездесті. Ол 2014 жылға дейін, ол Митч Стоунмен кездесе бастағанға дейін басқа қоғамдық байланысқа ие болмайды. Оның алдындағы Снайдер мен Питерс сияқты, Стоун Бейсингерді фильм түсіру алаңында шаш үлгісін жасау кезінде кездестірді. Ерлі-зайыптылар бір-біріне сәйкес келетін алтын таспаларды киіп, содан бері бірге көшіп келді. Фильмдері «Тяжёлая страна» (1981) «Надин» (1987) «8 миля» (2002) «Охранник» (2006) «Двойная жизнь Чарли Сан-Клауда» (2010) Дереккөздер