Таяу Шығыс

Таяу Шығыс (, , , , , , , ) — Алдыңғы Азия және Солтүстік Африкада орналасқан аймақтың атауы. Атауды еуропалықтар өздеріне жақын жатқан шығыс аумақ болғандықтан осылай атаған.Негізгі халық: арабтар, парсылар, түріктер, күрдтер, еврейлер, армяндар, грузиндер және әзербайжандар болып табылады. Халқының ауқымды бөлігінің діни наным сенімі — ислам, сондай-ақ бұл жерде индуизм мен христиандықта таралған. Таяу Шығыс арқылы Еуропа мен Африкадан Азияға бағытталған негізгі жол бар. Таяу Шығыс мемлекеттері * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Тарихы Халқы Аймақтағы ең ірі этникалық топтар — арабтар, күрдтер, парсылар, түріктер, әзербайжандар және армяндар. Таяу Шығысты бұрыннан мекен етіп жатқан өзге этникалық топтарға: амазигтер, берберлер, арамейлер, ассириялықтар, балучи, копт, киприоттар, друздар, гиляктар, гректер, еврейлер, лазалар, луралар, мандейлер, марониттер, мазандерандар, Мхаллами, навар, понтикалық гректер, рум, самариялықтар, шабактар, талыши, таталар және зазалар жатады. Диаспоралар: албандар, бенгалдар, британдықтар, босниялықтар, қытайлар, черкестер, Қырым татарлары, филиппиндер, француздар, үндістер, индонезиялықтар, итальяндықтар, малайлар, пәкістандықтар, пуштундар, пенджабтықтар, сығандар, түрікмендер. Тілдер Сөйлеушілер саны бойынша алты жетекші тіл — араб, парсы, түрік, күрд, иврит және грек тілдері. Араб және иврит тілдері афро-азиялық тілдер отбасын білдіреді. Парсы, күрд және грек тілдері үнді-еуропалық тілдер әулетіне жатады. Түрік тілі түркі тілдер отбасына жатады. Олардан басқа, Таяу Шығыста шамамен 20 тіл кең таралған. * Араб тілі — Таяу Шығыстағы ең көп таралған тіл. Семит тілдер тобына кіретін тағы бір тіл — арамей тілінде негізінен ассириялықтар мен мандейлер сөйлейді. Мысырда сива тілінде сөйлейтін оазистық берберлер бар. * Парсы тілі — Иранда және көрші елдердің кейбір шекаралас аудандарында қолданылады. Ол үнді-еуропалық тілдер отбасының үнді-иран бұтағына жатады. Аймақта қолданылатын басқа иран тілдеріне пушту, күрд диалектілері, семмани, луриш және т. б. кіреді. * Түрік тілінің таралуы негізінен Түркиямен шектеледі. Ол алтай тілдерінің түркі тілдері бұтағына жатады. * Иврит — Израильдің екі ресми тілінің бірі (екіншісі-араб). Израиль халқының 80%-дан астамы иврит тілінде сөйлесе, қалған 20%-ы араб тілін қолданады. * Грек тілі — Кипрдің екі ресми тілінің бірі және елдің негізгі тілі. ХХ ғасырға дейін ол Кіші Азияда және Мысырда кеңінен таралған еді. * Ағылшын тілі — Таяу Шығыс елдерінде екінші тіл ретінде кеңінен қолданылады. Сонымен қатар, кейбір Әмірліктердегі негізгі тіл болып табылады. Израильдегі ағылшынтілді елдерден (Ұлыбритания, АҚШ, Австралия) көшіп келген еврей иммигранттарының арасында да таралған. * Француз тілі — Ливанның мемлекеттік мекемелері мен БАҚ-да қолданылады, сонымен қатар Мысыр пен Сирияның кейбір бастауыш және орта мектептерінде оқытылады. Сонымен қатар, Франция еврейлерінің Израильге кеңінен көшіп келуіне байланысты, француз тілі — шамамен 200 000 Израиль азаматтарының ана тілі. Мысырдағы франко-мальта диаспорасы мальта тілінде сөйлейді. * Аймақта армян тілінде сөйлейтіндерді де кездестіруге болады. Грузин тілінде грузин диаспорасы сөйлейді. * КСРО-ның ыдырауынан кейін басталған эмиграцияға байланысты, Израиль халқының едәуір бөлігі орыс тілінде сөйлейді. Орыс тілі бүгінде Израильдің бейресми тіл. * Таяу Шығыстағы ең ірі румын тілді қауымдастық Израильде орналасқан, онда 1995 жылы халықтың 5% - ы румын тілінде сөйледі. * Бенгал, хинди және урду тілдерінде Пәкістан, Бангладеш және Үндістаннан келген көптеген иммигранттар сөйлейді. Дереккөздер