kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Вохид Абдуллаев

{{Ambox }} Вохид Абдуллаев (1912 ж., Самарқан – 1985 ж.) – өзбек совет жазушысы, ғалым, Өзбекстан КСР ғылым академиясының академигі. Ферғана педагогикалық институтын бітірген. 1944 жылдан бастап Самарқан мемлекеттік университетінде лекция оқиды, 1963 жылдан 1970 жылға дейін осы университеттің ректоры. «Науаи Самарқанда» деген зерттеуі үшін филология ғылымының кандидаты (1951), (17 –18 ғасырлардағы Хорезмдегі өзбек әдебиеті» (1959) атты еңбек үшін филология ғылымының докторы дәрежесін алды. Абдуллаев Өзбекістан КСР Жоғарғы Советінің (6 – 7 шақырылуы) депутаты. Қайтыс болғанға дейін (1985 ж.) А.Навои атындағы Самарқан мемлекеттік университетінде өзбек әдебиеті кафедрасын меңгерді. Дереккөздер
Айтмұхамед Абдоллаұлы Абдуллин

{{Ғалым } }} Айтмухамед Абдоллаұлы Абдулин (29 қараша 1924, Улытау ауылы, Петропавлов уезі, Акмола губерниясы, Қырғыз АКСР, РКФСР – 12 маусым 2010, Алматы)) — қазақ совет геологы. Геология-минералогия ғылымының докторы (1971), профессор (1973), Қазақстан ҒА академигі (1979). В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтында қызмет істеді (1960–1961). Қазақ ССР ғылым академиясының геология ғылымдар институтында ғылыми секретарь болды. (1961–64); 1964 жылдан институт директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары. Мұғалжар комплексті энциклопедиясының басшысы (1970). Халықаралық Инженер Академиясының және ҚР Ұлттық Инженер академиясының академигі, Башқортстан Республикасының ғылым академиясының құрметті академигі, Оңтүстік Каролина Университетінің (АҚШ) профессоры, Тараз, Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеттерінің құрметті профессоры, Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің профессоры. Бірнеше кен белгілерін ашты; көптеген ғылыми еңбектердің авторы, оның ішінде: * «Орталық Қазақстанның солтүстік-шығыс бөлігінің турмалиндік формацияларының геологиясы» (1961), * «Мұғалжардың геологиясы» (1970) деген монографиялары бар. Дереккөздер
Ғанижан Абдурахманович Абдурахманов

Ғанижан Абдурахманович Абдурахманов (1925 жылы туған, Ферғана қаласында) – түрколог, өзбек тілінің маманы, филология ғылымының докторы, профессор, Өзбек КСР ғылым академиясының корр. мүшесі (1967). Ферғана мемлекеттік педагогикалық институтының тіл және әдебиет факультетін бітірген (1946). Өзбек КСР ҒА Тіл және әдебиет ин-тының сектор меңгерушісі (1958 – 1966). «Өзбек әдеби тіліндегі құрмалас сөйлем синтаксисінің жүйесі» деген тақрыпта докторлық диссертация қорғаған (1960). Өзбек тілі мен көне түркі тілдерінің синтаксисі туралы ондаған ғылыми еңбектің авторы. Ғанижан Түрік тіл білімі қоғамнының Анкарада өткен 2-конгресінде (1966) «Өзбек тілі синтаксис жүйесінің дамуы туралы» баяндама жасаған. Дереккөздер
Абсолюттік идея

::Абсолюттік идеализммен шатастырмау керек Абсолюттік идея – объективтік идеализмнің философиялық жүйелеріндегі негізгі ұғымдардың бірі. Терминді Гегель енгізген. Гегельяндықтың негізгі ұғымдарының бірі. Мысалы, Гегель жүйесінде абсолюттік идея ұғымы дүниедегі бар заттардың ең жоғарғы жиынтығын, бастапқы негізін білдіреді, ал табиғат пен рух болса, абсолюттік идеяның ерекше өмір сүру формалары ретінде оның өзгешелік болмысын ғана білдіреді. Демек, олар абсолюттік идеядан туады. Жаңагегельшілер мен абсолюттік идеализм ілімінде абсолюттік идея ұғымы сондайлық кең мағынаны қамтымай, тек ақыл-ойды абсолютке айналдырады. Абсолюттік идея ұғымы жаратылыс тану және қоғамдық ғылымдардың жетістіктеріне қайшы келеді. Диалектік материализм абсолюттік идеяны жоққа шығарды. Дереккөздер
Авангард мыс-колчедан кен орны

Авангард мыс-колчедан кен орны – Ақтөбе облысының Мұғалжар тауында, Ор өзенінің сол жақ жағасында 1968 жылы ашылған мыс-колчедан кені. Геологиялық құрылымы Авангард мыс-колчедан кен орны гидротермалдық процестерден құрамы өзгерген диабаз-спилит жыныстарын солтүстік-батыс бағытта кесіп өтетін жарылыс зонасы бойында орналасқан. Линза формасы 10 шақты руда денелері іргелес жыныстардың тақтатастығы мен жолақтығын сәйкес болып келеді. Кен орны әлі зерттеліп, барланып бітпесе де (1969), кен қоры мен оның сапасы жоғары бағаланды. Құрамы Кен рудаларының негізгі компоненттері – мыс (1,5 – 2,5%), мырыш (1,1 – 1,5%), күкірт (15 – 40%). Олардың мыс балқыту зауыттарына жақын орналасқандықтан Авангард мыс-колчедан кен орнының халық шаруашылығында мәні зор. Дереккөздер
Александр Дмитриевич Авдеев

Александр Дмитриевич Авдеев (1888 жылы туған, Премь губерниясының Осин уезі) – совет мемлекеті және партия қайраткері. 1905 жылдан Компартия мүшесі. Қазан революциясы мен азамат соғысына қатысты. РК (б) П ОК-ның Қазақстан партия ұйымын нығайтуға жіберген партия қызметкерлерінің бірі. 1920 жылы Қырғыз (Қазақ) революциялық-соғыс комитетінің және РК (б) П Қазақ облысы Бюросының мүшесі. 1920 – 24 жылдары Қазақ облысы Соғыс халық комиссары. РК (б) П-нің қазақстандық 1, 2, 3-конференцияларының делегаты болып, облыстық партия комитетінің құрамына және президиум мүшелігіне сайланды. Советтердің Бүкіл қазақстандық І-съезінің делегаты, Қазақ Орталық Атқару Комитетінің (ОАК) мүшесі, РК (б) П 12-съезінің делегаты. 1924 жылы қыркүйекте РК (б) П ОК қарамағына шақырылды. Мұнан кейінгі өмірі жайлы деректер белгісіз. Дереккөздер
Авель

Авель ((қазақ халқында "Əбіл" есімімен белгілі) мұсылман діні мифологиясынада) – Таурат мифінде (Көне өсиетте) Адам мен Еваның (Адам ата мен һауа ананың) екінші ұлы, малшы. Оны іші тар, қызғаншақ ағасы – егінші Каин (Қабыл) өлтіреді. Бұл аңызда Палестинаның көне заманғы егінші, малшы еврей тайпаларының арасындағы күресінің елесі бар. Аңыз әлемге кең тарап, көптеген жазушылар мен суретшілердің шығармаларына тақырып болған (Байронның «Каин» мистерийі т. б.). Барлық жерде Авель қызғаншақтықтың, опасыздықтың үлесі ретінде бейнеленеді. Дереккөздер
Майтөбе (тау, Ұлытау таулары)

Майтөбе – Ұлытау тауларының оңтүстігінде орналасқан тау. Географиялық орны Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Қарсақбай кентінен батысқа қарай 20 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 628 м. Ұзындығы мен ені 2-1,5 км шамасында. Геологиялық құрылымы Жер қыртысы протерозойдың тақтатас, кварцит, порфирит және туфты тау жыныстарынан түзілген. Жер бедері Беткейлері сай-жыралармен тілімденген. Олардан Сарысай, Шоқырсай өзендері бастау алады. Солтүстік беткейінде қайнар көздері көп. Шығысында өзімен аттас қыстау орналасқан. Өсімдігі Бөктеріндегі қиыршықтасты бозғылт қоңыр топырағында ұшқат, боз, бидайық, т.б. астық тұқымдас шөптесіндер өскен. Алабы мал жайылымына қолайлы. Дереккөздер
Авиаспорт

Авиаспорт – әуе спортының жалпылама аты (авиамодель, парашют, планер, ұшақ, тікұшақ). Қазақстанда бұлардың алғашқы төртеуі бар. Авиамодельшілер секциясы 1949 жылы ұйымдастырылды. Республликалық модельшілері 20 жыл ішінде бүкіл одақтық 40 рекорд жасады. Модельшілер клубында тәрбиеленген А. Степанов, В. Сущих. Э. Зубаров, Ю. Долговтар – бұл күндері атақты ұшқыштар, техник-инженерлер, конструкторлар. Қазақстан парашютистері бүкіл одақтық және дүние жүзілік 12 рет рекорд жасап, 36 алтын медаль алды.
Богдан Мюллер

‘’’Богдан Мюллер’’’ – шабуылшы. 1988 жылы, 12 маусымда Қарағанды қаласында дүниге келген. Карьерасы және өмірі «Бюхен» футбол мектебінің тәрбиеленушісі. «Нескарлец» клубында тәп-тәуір өнер көрсетті. 2010 жылы «Шальке 04» клубы қызығушылық танытады. Гельзенкирхенде екі жылдың ішінде өзінің мүмкіндігін толық дәлелдей алмады.2012 жылы «Карлсруэ» сапына ауысты. Қазіргі кезде бұл команда сапында жақсы ойын көрсеткен. Қазір Неккарелз сапыда ойнайды Дереккөздер * [http://www.transfermarkt.de/de/bogdan-mueller/leistungsdaten-detail/spieler_32719.html * http://www.championat.com/football/_germany/135/player/35014.html
Синдбаднама

Синдбаднама – парсы-тәжік әдебиетінің көне мұрасы болып келеді. Ханның баласы және оның әйелінің опасыздығы туралы әңгімелерден құралған болатын. Синдбаднама ертедегі үнді әдебиетінен тараса керек. Ол 5–6 ғасырлар арасындағы болған пехлеви жазуынан белгілі. 8 ғасырларда араб тіліне, одан кейін Еуропанның көптеген тілдеріне аударылды. Ал 10 ғасырларда Фанарузи пехлеви тексінен парсышаға аударды. Осы нұсқа 12 ғасырдың 70 жылдары Захиридің әдеби өңдеуінен өтіп, бізге жетті. Дереккөздер
Сино-тибет тауы

Сино-тибет тауы, Cычуань Альпісі – Қытайдағы тау жүйесі. Ұзындығы 750 км, ені 400 км. Биіктігі 7590 метрге дейін (Гунгашань тауы). Салуин, Меконг және Янцзы өзендерінің тар, терең (тереңдігі кейбір жерлерде 3000 метрге жетеді) аңғарлармен бөлінген бірнеше жоталардан тұрады. Негізінен метаморфтық жыныстардан және палеозойдың шөгінді жыныстарынан түзілген. Жоғарғы белдеуінде (4000 метрден жоғары) альпі даласы, 2000–4000 метр аралығын қылқанды (негізінен самырсын, шырша) және аралас орман алып жатыр. Алтын, темір, никель, мыс, сурьма, полиметалл кендері шоғырланған. Сикан-Тибет және Чэнду-Куньмин тас жолдары кесіп өтеді. Дереккөздер
Синтездік майлар

Синтездік майлар – жағар майлар, гидравликалық сұйықтар және жылу тасығаштар ретінде қолданылатын органикалық қосылыстар. Синтездік майлар ретінде синтездік көмірсутектер, эфирлер, галоген көмірсутектер, полиалкилен гликолдар пайдаланылады. Синтездік көмірсутектер олефиндерді (этилен, пропилен т. б.) полимерлеу не ароматты көмірсутектерді (бензол, ксилол т. б.) алкилдеу арқылы алынады. Эфирлер (күрделі эфирлер) негізінен бір, екі негізді қышқылдарды бір және көп атомды спирттермен әрекеттестіру арқылы алынады. Галоген көмірсутектер – сутек атомы фтормен не хлормен алмасқан көмірсутектер. Полиалкилен гликольдар әр түрлі полигликольдар мен олардың эфирлерінен алынады. Синтездік майлар жоғары температурада майлау материалдары ретінде, авиация двигательдерінде тағы басқа өнеркәсіп салаларында кең пайдаланылады.
Валли Евсеев

Вилли Евсеев (; 14 ақпан 1992, Теміртау, Қазақстан) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Өмірбаяны 1992 жылы, 14 ақпанда Қарағанды облысы, Теміртау қаласында дүниеге келген. Виллидің бала күнінде ата-анасы Теміртаудан Германияға қоныс аударған. Футболмен сол жақта айналыса бастаған. Карьерасы «Ганновер 96» клубының төл шәкірті. 2010-2013 жылдар аралығында осы клубтың жасөспірімдер құрамасында өнер көрсетті. Футболшыны 2011 жылы Аустрияның «Винер Нойштадт» клубы жалға алады. Германия клубында шебер футболшылар көп болғандықтан Аустрияда тәжірибе жинап келуге «Ганновер» клубының бас бапкері Мирко Сломканың өзі ақыл қосады. Ол Аустрияда 2011-2012 жылдары 20 ойын өткізген. Ал 2013/14 жылғы маусым алдында «Вольфсург » командасы талантты жас футболшыны өздеріне шақырады. Бұл команда сапында Бундеслигдағы дебютін Бременнің «Вердеріне » қарсы өткізді. Одан кейін «Фрайбург », «Шальке 04 » сондай-ақ, Германия кубогы жолындағы жарыста «Ингольштадт» клубтарына қарсы кездесулерге қатысты. Үш кездесуде екі гол соғатын пас берген. 2013/2014 «Вольфсбургтің» қосалқы құрамында ойнаған. Фарм клубында 16 ойынға қатысып, 8 доп соққан. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.soccer.ru/players/20466.shtml Профиль сайты soccer.ru]
Майтөбе (өзен)

Майтөбе, Қолқамыс – Көксу алабындағы өзен. Географиялық орны Жетісу облысы Кербұлақ ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 55 км, су жиналатын алабы 863 км 2 , жалпы ұзындығы 37 км болатын 19 саласы бар. Ірілері: Кәшен, Шанханай, Ерменді, Матай. Бастауы Бастауын Матай тауларындағы Көтекасу асуының солтүстік беткейіндегі бұлақтардан алып, Қызылжар ауылынан төменде Қолқамыс өзеніне құяды. Гидрологиясы Шанханай ауылына дейінгі жоғарғы арнасы тау шатқалымен өтеді. Майтөбе ауылына дейінгі орта арнасы біршама жазық, сайлы-жыралы. Одан төменде арна жағалауы жарлауытты, жарқабақты. Негізінен жер асты суларымен толығады. Жоғарғы ағысында Қоянкөз, Шанханай, Майтөбе ауылдары және Сарыой, Секірме қыстаулары орналасқан. Алабы шабындыққа және мал жайылымына қолайлы. Дереккөздер
Вадус

Вадус (, немісше немесе ) — Лихтенштейн мемлекетінің елордасы және басқару орны орналасқан қаласы. Тұрғыны [http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember.htm Bevölkerungsstatistik 31. Dezember 2012] Галерея Дереккөздер
Глазго (мағына)

Глазго — көпмағыналы термин: * Глазго — 1936 жылы Британияда жасалған жеңіл теңіз крейсері. Топонимдер * Глазго — Шотландияның ірі қаласы. * Глазго — Шотландияның 32 облысының бірі. * Глазго — АҚШ-тың Монтана штатындағы ірі қала. Аэропорттар * Глазго Халықаралық * Глазго Прествик Басқа мағыналар * Глазго Уорриорз — шотландияның кәсіби регби клубы. * Глазго-сентрал — Шотландияның Глазго қаласындағы темір жол терминалы. * «Глазго» қатесі — Фолкленд аралдарының 1964 жылы шыққан пошта маркасының филателиялық атауы. * Глазго университеті — университет в Шотландияның ең ірі университеті. * Глазго кафедралы соборы * Глазго метрополитені * Глазго өнер мектебі * Глазго кома шкаласы * Глазго жымиуы * Глазго шайқасы
Джо Кокер

Джо Кокер (; толық аты Джон Роберт Кокер, ; 20 мамыр 1944 жыл, Шеффилд, Англия — 22 желтоқсан 2014 жыл, Кроуфорд, Колорадо) - британдық рок пен блюздың жұлдызы. Ол бірнеше дүркін ең атақты сыйлықтардың иегері атанып, 50 жылға жуық өзінің әндерімен халықты қуантқан. Ал негізгі мамандығы - қарапайым британдық газшы. Ол сырахана ашуды армандаған. Және өнер жолында оған үлкен әсер етіп, септігін тигізген - әйгілі «The Beatles» тобы. Дереккөздер
Отбасы шиеленісі

Отбасы шиеленісі - бұл отбасы ішінде болатын келіспеушіліктер.Отбасы шиеленісі үлкендер мен кішілер арасында болуы мүмкін.Отбасы шиеленісі көбінше түсінбеушіліктен, сенбеушіліктен, отбасы жағдайы мен ақша мәселелерінен шығуы мүмкін. Отбасы арасындағы түсінбеушілік Түсінбеушілік - екі немесе одан да көп адамдардың бір-бірінің ойын, сөзін түсінбеу. Отбасыда түсінбеушілік бала ата-анасы мен әжесі, бала мен ата-анасы арасында болуы мүмкін. Сенбеушілік Сенбеу - бір адам екінші адамның сөзіне сенбеушілігін көрсетуі. Отбасы жағдайы Көбінше отбасындағы шиеленістер отбасы жағдайынан шығады. Мысалы отбасы жағдайы орташадан төмен болса, ата-ана бір-бірін сол үшін айыптайды. Ақша мәселесі Көптеген отбасыда асыраушы бұл-әке. Әкенің айлығы аз болса, немесе кеш берілсе, ана оған наразышылығын көрсетіп отбасыда шиеленіс пайда болады.
Аббас-Мирза Шарифзаде

Аббас-Мирза Шарифзаде (; 9 (22) наурыз 1893, Шемахы — 16 қараша 1938, Баку) - Әзірбайжанның кино және театр әртісі, режиссер, әзірбайжан халқының ең алғашқы әртістерінің бірі. 30 жыл ішінде Шарифзаде Әзірбайжан халқы мен әлемдік драматургия шығармашылығында он шақты рөлде ойнады. Шарифзаде бірінші рет әртіс-трагик ретінде танылды. Оның ең атақты шығармашылығы – Уильям Шекспирдің трагедиясында болды. Шарифзаде әзірбайжан халқының драма театрының тарихында үлкен рөлі бар. 1926 жылдан бастап, Шарифзаде әзірбайжан халқының опера театрында режиссер қызметін атқарды. Сталиннің репрессиясында айыпты болып, 1937 жылдың желтоқсан айында тұтқындалды және жарты жылдан кейін өлім жазасына кесілді. Өмірбаяны Аббас-Мирза Шарифзаде 1893 жылы 9 қаңтарда Шемахе жерінде Мирза Абдул-Расула мен Мелек-Нисаның отбасында дүниеге келді.Анасынан ерте айырылған Шарифзаде екінші рет Фаррухбегимге үйленеді. 1907-1908 оқу жылдарында Шарифзаде еркектер гимназиясына түседі.Бірақ ол аурып,оқуы аяқталмай қалады. Шарифзаденің ағасы Мирза Мамед Таги театр әлеміне жақын болды. Шарифзаденің де театрға қызығушылығын ағасы арттырды. Баку қаласында Шарифзаде 9 жасында алғаш рет спектакль сахнасына шығады.Шарифзаде мұны өзінің шығармашылығының бірінші басқышы деп есептейді. Жеке өмірі 1919 жылы 22 маусымда Аббас-Мирза Шарифзаде Ханифа-ханым Акчуринаға үйленеді. Олардың Ертоғрыл, Қаратай деген ұлдары болған. Екі ұлының аты Шарифзаденің спектакль сахнасында ойнаған рөлдері бойынша қойылды. Шарифзаденің үлкен ұлы Ертоғрыл заңгер болып,көп жылдар бойы Баку районында прокуратура болып жұмыс істейді.1951 жылы 20 қазанда кіші ұлы Каратай үлкен сержант болып тағайындалған. Шарифзаде 30 жыл бойы ұлттық және әлемдік драматургияда көптеген еңбек сіңірді. Әзірбайжан драматургиясында Шарифзаде Балаш,Айдын,Эйваз рөлдерін сомдаған. Галерея Дереккөздер
Трансген

Трансген – қасиеттерін модификациялау мақсатында белгілі бір ағзаның генін гендік-инженерлік манипуляциялауынан өткен ДНҚ бөлігі. Әдетте (бірақ барлық жағдайда емес), трансген басқа түрдің геномының бөлігі болып табылады. . Трансген биологиялық объекттен немесе жасанды синтезделеді. Трансгенді ағза деп трансген геномы енгізілген ағзаны айтады. Реципиент геномындағы трансген инкорпорациясы нәтижесінде ұрпақтарға трансгендерді беру, яғни трансгенез қабілетіне ие болады Тағы қараңыз * Гендік модификацияланған ағза‎ Cыртқы сілтемелер * [http://scepsis.ru/library/id_474.html В. Лебедев «Трансген Қауіптілігі жайлы»] * http://qamshy.kz/?p=19272 Дереккөздер
Гуандун

Гуандун (қыт. 廣東,广东, пиньинь: Guǎngdōng) —Қытай Халық Республикасының оңтүстік бөлігінде орналасқан провинция. Гуандун Оңтүстік бөлікке жақын, Наньлин тауынан Оңтүстік-Қытай өзені маңында және әкімшілік аудандарымен қиылысады Гонконг (Сянган) және Макао секілді, сонымен қатар Гуанси, Хунань, Цзянси, Фуцзянь және Хайнань. Провинцияның әкімшілік орталығы — Гуанчжоу қаласы. Гуандун првинциясының тарихы, мәдениеті және тілі басқа да аудандармен айырмашылығы өте көп. Соңғы уақытта Гуандун экономикасы қатты дамып келе жатыр. Әкімшілік бөлініс Қазіргі таңда Гуандунның 19 қалалық уезі, 2 қалалық суб-провинциялық бөлімшелері бар. Компаниялары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://www.forbes.com/global2000/list/#page:1_sort:0_direction:asc_search:_filter:All%20industries_filter:China_filter:All%20states 2000 жылғы әлемдік кампаниялар] *[http://russian.china.org.cn/russian/126194.htm Тезисті әңгімелер Шанхайға,Шэньчжэньге,Учанға ұшқанда]
Мақат (тау)

Мақат – Қызылтас тауларының солтүстігіндегі тау. Географиялық орны Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының оңтүстік-батысында орналасқан. Ең жақын елді мекен - Жаңатоған ауылы (7 км жерде). Абсолюттік биіктігі 1101 м. Ендік бағытта 14 км-ге созылып жатыр, енді жері 8 км-ге жуық. Жер бедері Негізінен төрт таудан тұратын Мақаттың төбесі тегістелген, беткейлері сай-жыралармен тілімденген. Етегі бұлаққа бай. Оңтүстігінен Тоқылдақ, солтүстігінен Бидайық өзендері ағып өтеді. Геологиялық құрылымы Тас көмір дәуірінің гранодиориттері және силур, девон дәуірлерінің эффузивтерінен түзілген. Өсімдігі Беткейлері және тауаралық аңғарларының қиыршықты қызғылт қоңыр топырағында қайыңды-көктеректі шоқ ормандар, сондай-ақ астық тұқымдас шөптесіндер өскен. Дереккөздер
Мақан өзені

Мақан, Мақанды – Қорағаты алабындағы өзен. Географиялық орны Жамбыл облысы Меркі ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 85 км, су жиналатын алабы 565 км 2 . Ең ірі салалары - Мақанды және Ермен. Бастауы Бастауын Қызылқыстақ ауылынан жоғарыда аласа тау етегіндегі бұлақтардан алып, Ленин жолы ауылынан төменде Қорағаты өзеніне оң жағынан құяды. Өзеннің бастапқы бастауы Үшемшек асуының баурайынан және Қызылсай ауылынан жоғарыда басталып, Үлкен Шу каналына құяды. Гидрологиясы Арнасының басым бөлігі көлбеулеу жазық өңірмен өтеді. Алытнарық ауылы маңында жағалауы жарлауытты келеді. Сағасында шағын жайылма түзейді. Арнасында жыл бойы су болады. Алабы толығымен дерлік егістікке игерілген. Дереккөздер
OKC-3S

]] OKC-3S — әскери суық қару болып есептелінеді. Бұл қарудың негізгі компаниясы Ontario Knife Company. Қару өзі механикалық күшін −31 дан +57 дейін жоғалтпайды. M7 найза моделі 1964 жылы үлгісі жасалған және автоматты винтовкадан М16 түрлі модификациядағы пайдалануға ауыстыру үшін әзірленген. Бірінші келісімшарт 5000 найза моделі OKC-3S жабдықтау үшін 13 желтоқсанда 2002 жылы қол қойылған. Жалпы сипаттамасы * Жалпы ұзындығы:335 мм * Жүзінің ұзындығы: 202 мм * Жүзінің ені:36 мм * Бөгет сақинаның ішкі диаметрі:22 мм Дереккөздер
Операция Ы

«Операция «Ы» и другие приключения Шурика» - кеңес, күлкілі көркем фильм. 1965 жылы Леонид Гайдай түсірген. Шығарма үлкен табыс алды. Кеңес үкіметі кезінде кинопрокаттан ең алдыңғы орындарды алып тұрды. Бұл филмді 69,3 миллион көрермендер көрді. Фильм үш бөлек новеллдан тұрады: «Напарник», «Наваждение» және «Операция Ы». Осылардың барлығы бір кейіп түрінде көрсетілген – Александр Демьяненко ойнаған кәдімгі, қамықпайтын Шурик атты студент. Осы Шуриктің қызықты оқиғалары тағы «Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика» фильмінде жалғасын алды. «Операция Ы» фильмінде тағы үш алдамшы, ұрылар болады – Қорқақ, Топас және Әккі. Олар, алғаш рет Л. Гайдайдың қысқаметражды «Пёс Барбос и необычный кросс» және «Самогонщики» Сюжет Напарник Үлкен жасты бұзақы, алқаш Федя автобуста жасаған жанжалы үшін әкімшілік тұтқынға он бес күнге алынады. Федяны тұрғын үйдің құрылыс алаңына көмек беру үшін жібереді. Сол жанжалда басты жәбірленуші болған Шурик, құрылыс алаңында ақша тауып жүрген. Бұл жағдайды білмейтін прораб екеуін жұптар дейді. Федя кегін қайтарғысы келеді. Бірақ, әлсіз студент оған күтпеген жауабын қайтарады. Дереккөздер
Шөптесін бөрітарақ

Шөптесін бөрітарақ –көктемде кештеу өсетін дала гүлі. Солай бола тұра ол тез көтеріледі. Сабағы жуан, гүлінің диаметрі 22 см. Биіктігі 1-1,5 м. Гүлдері өте сәнді, әр алуан-қызыл, сары, күлгін, сиялы көк болып кете береді. Шілде айының аяғынан бастап тамыз айының орта кезіне дейін гүл жарады. Гүлдейтін мезгілі 20-30 күн. Көбейту жолдары: Түбін бөлу арқылы көбейтеді. Мүмкіндігінше көбейту жұмысчтары көктем айларында жүргізілуі керек. Отырғызылатыне жер: Аты айтып тұрғандай , шөптесін бөрітарақ гүлін бір-бірінен алшақтау, арасын 80 см немесе бір метрдей қашақтықта отырғызған дұрыс. Кесу: Күзде гүлдің басын кескенде бірнеше бұтағын қалдырған жөн. Себебі ерте көктемде жеріңізде жұмыс істегенде, сол жерде шөптесін бөрітарақ гүлі бар екені белгілі болады. Дереккөздер Ғылыми-педагогикалық журнал. «Биология және салауаттылық журналы» №3. 2005 жыл. 76 бет
Фархадбек Равшанұлы Ырысметов

Фархадбек Равшанұлы Ырысметов (10 тамыз 1981, Шымкент, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы Клубтық Фархадбектің ұлты өзбек, Шымкентте дүниеге келген. Жастық шағында Ташкентте де тұрған, 1998 жылы "Достық/Синтез" клубында доп тепті. 1999 жылы карьерасын мәскеулік "Торпедо" клубында бастады. Екі маусым клуб футболшысы атанғанымен, негізгі құрамда ойнай алмады, тек фрам-клуб сапында алаңға шықты. 2001 жылы жазда "Маңқыстау" клубына ауысты. Маусым соңында клубтан кетті. 2002 жылы "Ертіс" футболшысы атанды. Жаңа клубы сапында екі рет Қазақстан чемпионы атанды. 2005 жылы "Қайратқа" ауысты. 2005 жылы клуб сапында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды, ал клуб Қазақстан кубогы финалында сүрінді. 2007 жылы Дмитрий Огайдың шақыруымен "Тобыл" футболшысы атанды. "Тобылға" барған алғашқы маусымда Интертото кубогы иегері атанды, ал 2010 жылы үшінші рет Қазақстан чемпиондығына қол жеткізді. Бірақ бұл кезде Огай бапкерліктен кетіп қалған болатын. 2010 жылы "Ордабасыға" ауысты. Шымкенттік клуб сапында Қазақстан суперкубогы иегері атанды. 2012 жылы бірінші лигадағы "Сұңқар" қатарын толықтырды. 2013 жылы "Ордабасыға" қайта оралып, екі маусым ойнады. 2014 жылғы маусымды тағы да "Тобыл" сапында, ал 2015 жылды "Қайсарда" өткізді. 2016-17 жылдары тағы да "Ордабасы" сапында доп тепті. 2018 жылы "Алтай" клубына ауысып, бірден команда капитаны боп тағайындалды. Сол жылы карьерасын аяқтады. Ұлттық құрамада Ұлттық құрамаға ресейлік Леонид Пахомов бас бапкер болып тұрған жылдары шақырту алған. Пахомов бапкер «Ертісте» өнер көрсетіп жүрген қорғаушыны Әзірбайжанмен өткен жолдастық кездесуде алаңға шығарады. Одан кейін Сергей Тимофеев, Арно Пайперс секілді бапкерлер де ұлттық құрама жиынына тұрақты түрде қатыстырып тұрды. Бас команда сапында жалпы 35 ойын өткізген. Бапкерлік 2019 жылы бапкерлік жолын бастап, Шымкенттің "Қыран" клубын жаттықтырды. 2020 жылы "Атырауда" бас бапкер көмекшісі боп қызметке тағайындалды. Жетістіктері *Қазақстан чемпионатының жеңімпазы: 2002, 2003, 2010 жылдары *Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2004, 2007, 2008 жылдары *Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2005 жылы *Қазақстан кубогының иегері: 2007, 2011 жылдары *Қазақстан суперкубогының иегері: 2012 жылы *Интертото кубогының иегері: 2007 жылы Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/3528.html Профилі]
Beretta M9

Beretta M9 - Өзін-өзін тиейтін, яғни өзін қуаттайтын тапанша болып есептелінеді. Beretta 92F Италиялық тапаншаға негізделген. 1978 жылдан 1984 жылға дейін италияндық фирма Beretta америкалық жарыстарға қатысқан. Жарыс барысында бірнеше нұсқасы болған — Beretta 92S-1, Beretta 92SB, Beretta 92SB-F. Beretta 92SB-F тапаншасы 1985 жылы ХМ9 жарысының жеңімпазы болған. Тапаншаның салмағы 0,952 кг, ұзындығы 217 см. 1990 жылдан бастап адамдар қолданысқа ала бастады. Ең алғаш Италия және АҚШ жерлерінде жарық көрген.
Шерил Коул

Шерил Энн Фернандес-Версини Коул (ағылшын. Cheryl Ann Fernandez-Versini); 30 маусым 1983, Ньюкасл-апон-Тайн, Ұлыбритания) — британдық әнші, биші, әртіс және модель. «Girls Aloud » тобының бұрынғы мүшесі. Шерил топпен бірге 21 хит өлең шығарды. Топта 2002 жылдан бастап 2013 жылға дейін жұмыс істеді. "UK Singles Chart" және "Brit Awards" бағдарламаларында «Үздік топ» атағын иеленген. Бірінші жеке альбомы «3 Words» 2009 жылы 3 рет әншінің мансабында платиналы атанды және 2013 жылы 1 миллионға жуық өленнің көшірмелері сатылды. «Fight for This Love» өлеңі Ұлыбритания, Дания, АҚШ, Ирландия, Норвегия және Мажарстан елдерінде 1-ші орында болды. Шерил сән белгісі ретінде танымал «Vogue », «Elle » және «Harper’s Bazaar » журналдарында шығып тұрады.. Өмірбаяны Жас кезі Шерил Энн Твиди Ньюкасл қаласында дүниеге келген. Ол 5 баланың 4-шісі болып туылды. Анасының аты – Джоан Каллахан, ал әкесінің аты – Гэри Твиди. Шерилдың ата-анасы ешқашан үйленбеген, Шерил 16 жаста болғанда ажырасты. Шерил жастайынан бастап бимен айналыса бастады. Нақтырақ айтқанда, 4 жасынан бастап. 9 жасында «The Royal Ballet» мектебіне түсті. Сонымен қатар, Шерил көптеген модельдік сайыстарды жеңген. 13 жасынан бастап танымал британ топтарында бэк-вокалда болған. Коул Ньюкаслда «Walker Comprehensive School» мектебінде оқыды. Мектепті бітіргеннен кейін, шағын дәмханаға даяшы болып орналасты. "The X Factor" шоуындағы төрелік 2005 жылы 5-ші маусымында, Шерил "The X Factor" (Ұлыбритания) шоуына әділқазы ретінде шақырылды. Шерил 5, 6, 7 және 11 маусымдарында да әділқазы болды. 2011 жылы әнші америкалық «The X Factor» шоумен келісім шартқа отырды. Бірнеше тыңдалымнан кейін Шерилді Николь Шерзингермен ауыстырды. Сосын Шерилға қайтадан британдық «The X Factor» шоуына қайтып келуін сұрады. Бірақ Шерил бас тартып, американдық қожайындарына сотқа айып жіберді. Олардан әнші 2 миллион АҚШ долларын сұрады, соңында жеңіп алды. Кітаптары 2008 жылдың қазанында, Шерил «Dreams that Glitter — Our Story» кітабын жазды. Бұл кітап «Girls Aloud» тобының мүшелерінің өмірі жайлы. 2009 жылдың сәуірінде, Шерил «HarperCollins» атты кітап шығаратын компаниямен 5 миллиондық контрактқа қол қойды. Бұл контракт компанияға 5 роман жазса орындалады. 2010 жылдың 30-шы қыркүйегінде «Through My Eyes» деген бірінші ресми кітабы шығарылды. Жарнама 2009 жылдан бастап Шерил Ұлыбританияда «L’Oréal» компаниясының басты моделі. 2012 жылы Коул өзінің жеке аяқ киімдер линиясын «Stylistpick» сайтына шығарды. 2014 жылдың тамыз айында әнші Лондон қаласында өзінің жеке «StormFlower» атты гүлді-жемісті иіс суын жарыққа шығарды. 2014 жылдың соңына таман, иіс су үлкен таралыммен сатылды. Жеке өлеңдері Альбомдары * 3 Words (2009) * Messy Little Raindrops (2010) * A Million Lights (2012) * Only Human (2014) Синглдары * «Heartbreaker» (2008) * «Fight for This Love» (2009) * «3 Words» (2009) * «Parachute» (2010) * «Promise This» (2010) * «The Flood» (2011) * «Call My Name» (2012) * «Under The Sun» (2012) * «Ghetto Baby» (2012) * «Crazy Stupid Love» (2014) * «I Don’t Care» (2014) Дереккөздер
Айно Акте

Айно Акте (Aino Ackté, Achte, 24 сәуір [1] 1876, Хельсинки, Финляндия — 8 тамыз 1944, Вихти, Финляндия) — финлияндиялық актриса (сопрано). Финлияндияда операдағы бірінші әнші болған. Өмірбаяны Айно Акте 1876 жылы Хельсинкида және әншілір отбасында туған.Ән айтуды анасынан үйренген.1894 жылы — Париждік консерваторияда болған. 1938-1939 жылдары әнші операның директоры атанады. Отбасы *Бірінші неке(1901—1917) —адвокат Хейкки Ренваллмен,некеден ұл туған.Бірақ неке бұзылған. *Екінші неке (1919) — Бруно Яландермен болған. Дереккөздер Орысша уикипедия
Юлия Владимировна Барсукова

Барсукова Юлия Владимировна - (31желтоқсан 1978жыл, Мәскеу) – көркем гимнастиканың спорт шебері (1999). Өмірбаяны Бес жасынан бастап мәнерлеп сырғанау үйірмесімен айналысатын Юлия көркем гимнастикамен айналысатын қыздардың жаттығуларын көргенде, оның қызығушылығы осы спорт түріне ауады. Әкесі 8 жасында көркем гимнастика үйірмесіне жазады (Москва). Ал, 3 жылдық жатығудан кейін, ол арнайы спорт мектебіне ауысты. 16 жасына дейін, Юлия халқаралық көркем гимнастика жаттықтырушысы – Вера Силаеваның қол астында жаттыққан. Одан кейін, ол бүкіл әлемге танымал жаттықтырушы – Ирина Винермен бірге шынықты. Алайда, Юлияны қабілетін бас жаттықтырушысы бірден бағалай алмады. Өйткені, ол Юлияның өзіндік харизмасы жоқ екенін және сахнаға шаққанда күлмей шығатындығын айтты. Бірақ, хореограф Вероника Шаткова, Юлияның пластикаға икемділігін бірден байқаған. Бірнеше уақыттан кейін, Юлия көркем гимнастика жарыстарында арнайы пластикада көптеген жетістіктерге жетті. Ол: * Ресей халқының чемпионы (1998, 1999); * Әлем және Еуропа чемпионы (1999, 2000); * Сиднейде өткен XXVII Олимпиады ойындарының жеңімпазы (2000). Сиднейдегі Олимпиада ойындарынан кейін, Юлия Барсукова спорт өмірінен кеткен болатын. Және 2006 жылдың аяғында, ол Ресейлік «Звезды на льду» атты бағдарламасының мүшесі болды. Спорттағы көрсеткіштері * Ресей чемпионаты - 3 орын, 1999 жыл * Еуропа чемпионаты - барлық көрсеткіш бойынша 4 орын; скакалкадан – 4 орын; доптан – 2 орын; шеңберден – 3 орын, 1999 жыл * Әлем чемпионаты - командалық көрсеткіш бойынша 1 орын, 1999 жыл * Ресей чемпионаты - 3 орын, 2000 жыл * Әлем кубогы – 1 орын, 2000 жыл Дереккөздер
Иван Георгиевич Магакьян

Иван Георгиевич Магакьян (06.04.1914 ж. дүниеге келген, Тбилиси)- совет геологы. Арм.КСР ғылым академиясының акадимегі. Ленинград тау-кен институтын бітірген. КСРО ғылым академиясының Тәжік-Памир экспедициясының бастығы(1934-40) Арм.КСР ғылым академиясының Геология ғылымдар институтының директоры, Арм.КСР ғылым академиясының Техника, кейіннен Жер жөніндегі ғылымдар бөлімшесінің академик-секпетары. Ленинград тау-кен институтының әне Ереван университетінің профессоры. Негізгі еңбектері рудалық кен орындарының геологиясы мен геохимиясына, металлогенияға арналған. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты, 3 орденмен марапатталды. Дереккөздер
Blur

Blur — 1988 жылы Лондонда құрылған британдық рок тобы. 90-шы жылдардың ең табысты және брит-поп жанрының көрнекті топтардың бірі. Seymour атауымен құрылған топ 1990 жылы лейблге жазылғанда атауын Blur-ге өзгертеді. 1991 жылғы "Leisure" алғашқы альбомынан сол кездегі Британияда кең таралған мәдчестер ықпалы көп байқалады. Топ репертуарындағы бритпоп трилогиясының бастауы "Modern Life Is Rubbish" шыққан кезде өз қолтаңбасын тауып бастайды, 1994 жылы шыққан "Parklife" топқа төрт Brit Awards жүлдесін және кең танымалдық әкеледі. Топ әндеріне сөз жазатын Деймон Албарн біршама әндерде ойдан шығарылған кейіпкерлерді сықақпен суреттейді. Музыкалық продюсер Стивен Стритпен тұрақты жұмыс істеп, топ "The Great Escape" альбомымен бритпоптан алыстауды бастайды. 1997 жылы шыққан "Blur" альбомында сол кезде америкалық роктың әсерімен жүрген топ гитарисі Грәм Коксонға көбірек еркіндік беріледі, альбом құрамындағы ойнап шығарылған "Song 2" америкалық және әлемдік танымал ән болды. 1999 жылы шыққан эксперименттік дауыстары көбірек "13" альбомын жазу кезінде топ жаңашылдық іздеп, продюсер Уильям Орбитпен жұмыс жасайды. Топтың мүшелері * Деймон Албарн — вокал * Грэм Коксон — гитара * Алекс Джеймс — бас-гитара * Дейв Раунтри — барабандар Дискографиясы Студиялық альбомдары * 1991 — Leisure * 1993 — Modern Life Is Rubbish * 1994 — Parklife * 1995 — The Great Escape * 1997 — Blur * 1999 — 13 * 2003 — Think Tank * 2015 — The Magic Whip * 2023 — The Ballad of Darren Концерттік альбомдары * 1996 — Live at the Budokan * 2009 — All the People: Blur Live at Hyde Park * 2009 — Live 2009 * 2012 — Parklive * 2024 — Live at Wembley Stadium Жинақ альбомдары * 2000 — Blur: The Best Of * 2009 — Midlife: A Beginner's Guide To Blur Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Альфред Джулс Айер

{{Ambox }} Сэр Альфред Джулс Айер (; 29 қазан 1910 жыл, Лондон — 27 маусым 1989 жыл, Лондон ) — ағылшын философы, неопозитивизмнің өкілі, Оксфорд университетінің логика профессоры (1959 ж.). Вена үйірмесінің идеяларын насихаттаған "Тіл, ақиқат және логика" (1936) деген кітабымен кеңінен мәшһүр болды. Неғұрлым бертінгі еңбектерінде ("Эмпирикалық танымның негіздері", 1940; Ойлау жіне мән", 1947; "Таным проблемасы", 1956 және т. б. ) Альфред Айер логикалық позитивизмнің ортодоксал формасынан біраз шегініп, лингвистикалық философияның күшті ықпалында болды. Бұл еңбектерінде ол тиісті ұғымдарға талдау жасау, оларды "логикалық жағынан айқын" терминологияға көшіру жолымен философикалық проблематиканы (білімнің дұрыстығы, материалдық объектілер мен "сезімдік деректерді" және т. б. ) позитивистік тұрғыдан зерттеді. Дереккөздер
Жұлдыздар кінәлі (роман)

Жұлдыздар кінәлі — 2012 жылы басып шағарылған америкадық жазушы Джон Гринның романы. Желісі Хейзел Грейс Ланкастер – қалқанша без қылтамағынан зардап шегіп жүрген он алты жасар қыз. Хейзел еріксіз демеу тобына әр апта сайын қатысуға міндетті. Осы кездесулердің біреуінде Хейзел он жеті жасар Огастуспен танысады. Демеу тобының кездесуінен кейін, олар Огастустың үйінде кино көруді жөн табады. Кейін олар бір-бірінің сүйікті кітаптарын оқуға келіседі. Хейзел Огастусқа Питер Ван Хутеннің “Патша сырқаты” кітабын береді. Кітапты оқып біткен соң, Огастус уайым-қайғыға салынады: роман сөз ортасында аяқталады. Огастус аяқталмаған кітап мәселесі бойынша жазушыға хат жібереді. Ван Хутен өзінің хатында кітаптың жалғасын тек бетпе-бет айта алалатынын жазады. Хейзел Грейс, оның анасы және Огастуc, Питер Ван Хутенмен кездесу үшін Амстердамға аттанады. Олар Амстердамда таңғажайып күндер өткізеді. Сапар уақытында Огастустың демі таусылып отырғаны мәлім болады. Огастус Хейзелге арналған хатты Питер Ван Хутенге жібереді. Бұл хат ақырында Хейзелге жетеді. Экрандау 2012 жылдың ақпан айында 20th Century Fox киностудиясы романның сюжет желісі бойынша аттас фильмді түсірді. Вик Годфри мен Марти Боуэн продюсерлік жұмысын атқарып, Хейзел грейстің рөлін америкалық актриса Шейлин Вудли, Огастустың рөлін Энсел Эльгорт орындады. 2014 жылдың 16 мамырында фильмнің бүкіләлемдік премьерасы өткізілді. Дереккөздер
Борыш сезімі (философия)

Борыш сезімі — жеке адамның өзгелер алдындағы жауапкершілігінің көрінісі. Борыштың өлшемі, мағынасы парызға жуық. Борыш сезімі - кәсіби негізгі категориясы: жауынгерлік борыш сезімі, дәрігерлік борыш сезімі, ұстаздық борыш сезімі, ата-аналық борыш сезімі т.б.. Бұл сезім адамның моральдық сезімдері деп аталатын сезімдердің ішіндегі өте маңызды және орталық орын алатыны. Ол әр алуан адамның әке-шеше алдындағы адамгершілік парызын өтеуіне қойылатын тарап. Жеке адамға қоғам тарапынан қойылатын талаптың қоғам мүшелерінің бәріне отрақ міндетті болуы заңды. Мысалы, әр азамат кәмелетке толған соң әскери борышын өтеуі, армия қатарына шақырылуы міндетті. Немесе "Табиғатты (өзен, су, орман-тоғайды) қорғау — әр азаматтың парызы", - деген Конституция да жазылған мемлекеттік талап бар. Ол талапты орындау - қоғам мүшелерінің бәріне ортақ, міндетті заң болып саналады. Сондай-ақ, жеке адамдардың ар алдындағы азаматтық борышы болып саналатын моралдық талап: әке-шешенің баланы асырап сақтауға міндеттілігі немесе керісінше қарт ата-аналарын балаларының бағып-күтуге міндеттілігі - заң жүзінде де, моральдық жағынан мойын ұсынып, мүлтіксіз орындауы азаматтық ар алдындағы да қалыптасқан міндеттілің борышы. Дереккөздер Тағы қараңыз * Деонтология * Дхарма
Кішілік

Кішілік — мінездегі кішіпейілділік, қайырымдылық сипаттарымен ерекшеленетін қасиет. Кішілік адамның ибалығын, әдептілігіен де білдіріетің жағымды сипат. Ауыспалы түрде кішілік біреудің айтқанын тыңдап, оның ақыл-кеңесін өмір тәжірибесінде, іс-әрекетінде қолдана білуі кіші адам қасиетіндегі мінездің ұнамды сипат-ерекшеліктерін білдіретін белгісі ретінде кімнің болса да сыйлап, құрмет тұтуына лайықты адам деп саналады. Кішілік - адамның тұлғалық қасиеті мен кісілік бейнесін орыныз кішірейту немесе адамның өз басын шамадан тым кемітіп кішіреюі ұнамсыз қасиет деп саналады. Кішілік кішірею мағынасында жасару, жақсаруды да білдіреді. "Бұл түрінде ол он бес жас кішірейіп қалған сияқты (Ә. Әбішев)". Қазақ халқында: "Ағайынның кішісі болсаң, күшігі бол" дейтін мәтел бар. Мәтел топ ішіндегі, отбасы мен жора-жолдас арасындағы жасы үлкендерді сыйлап құрмет көрсетуге тәрбиелеп, кішілерге қамқорлық жасап, өнеге, тәрбие көрсетудің, кішіпейілділік пен қамқорлық мінезге баулудың үлгісі болып табылады. . . Дереккөздер
Кросс-мәдениеттік этнопсихология

Кросс-мәдениеттік этнопсихология — әртүрлі этностар мен ұлттардың рухани өмірін бір-бірімен салыстыру арқылы адамдардың психологиялық және әлеуметтік мәдени ерекшіліктерін зерттейтін этнопсихологияның бір бағыты. Мұның кқрнекті өкілдерінің бірі, америка этнографы Мид Маргарет (1901-1978). Ол көптеген этнологиялық материалдарды талдай, табиғи және әлеуеттік факторлардың ара қатынасын салыстыра келіп, түрлі этностардың тұлғалық ерекшіліктерінің қалыптасу жолын, әсіресе баланың әлеуметтенуін зерттеу арқылы ұлттық мінез ерекшіліктерін көрсетті. Оның "Мәдениет эволюциясындағы сабақтастық" (1964) атты еңбегінде мәдениет факторының, адамның психологиялық ерекшіліктеріне елеулі әсер ететіндігі айтылған. Қазіргі зерттеу бағыттары мен әдістері Кросс-мәдениеттік этнопсихологияда аксиологиялық (құндылықтық) талдау әдісі маңызды рөл атқарады. Бұл әдіс әртүрлі этникалық топтардың құндылықтар иерархиясын салыстыру арқылы олардың әлеуметтік бейімделу (адаптация) деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Әсіресе, Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі этникалық азшылықтардың ұлттық бірегейлену үдерістерін зерттеуде бұл әдіс этносаралық коммуникацияның тұрақтылығын бағалаудың негізгі құралы болып табылады. Дереккөздер
Юньфу

Юньфу (қыт. 云浮, пиньинь: Yúnfú) — Қытай Халық Республикасының қалалық уезі. Әкімшілік-аумақтық бөлініс *Юньчэн ауданы (云城区) *Лодин қалалық уезді (罗定市) *Синьсин уезді (新兴县) *Юйнань уезді(郁南县) *Юньань уезді (云安县) Дереккөздер
Тарихи география

Тарихи география әлем елдерінің тарихы және географиясымен байланысты көптеген мәселелерді қамтиды. Тарихи география –география ғылым жүйесіндегі маңызын көрсету, географиялық идеялардың дамуын қарастыру және география туралы ұғымның қалыптасуын, соның ішінде жаратылыстану мен қоғамдық пәндердің бір жүйеде өзара бірігіп жатқанын, географиялық ашылулардың тарихын зерттеу, қазіргі методологиялық негіздер және география ғылымының теориялық проблемаларын көрсету болып табылады. Дамушы елдер топтарына берілген саяси – экономикалық анықтамалықтардың мінездемелерінде – социалистік бағыттағы елдер туралы сипаттама ескерілмегенмен, жалпы салыстырмалы түрде 1970- 80 жж. олардың саны дүние жүзі бойынша 20- дан астам болатын (негізінен олар – Азия мен Африка елдері). Қазір бұл елдердің көпшілігі социалистік бағыттың болашағының жоқ екенінен, әрі өздерінің саяси - әлеуметтік дамуы мен ішкі факторлар келіспеушілігінен, социалистік бағытты ұстаудан ресми түрде бас тартты. Ал кейбір елдер ұлттық экономикасының құлдырауынан, азамат соғыстарының ұзаққа созылуынан, бүркемелі түрдегі шетелдік агрессияның өрістеуінен, бұрынғы Кеңес Одағы және социалистік жүйедегі, т.б. елдерден берілетін қаржы – экономикалық және басқадай көмектің (әскери, техникалық т.б.) қысқартылуынан, көптеген осы сынды себептерге байланысты олар да социализмнен бас тартуға мәжбүр болды. Қазіргі кезде социалистік бағытты ұстанып отырған дамушы мемлекеттер әлемнің саяси картасында іс жүзінде жоққа тән. Тарихи география – қоғамдық ғылымдар ішіндегі жас бөлімдердің бірі болып саналады. Ол бұрын тек қысқаша бір тарауға біріктіріліп, дүние жүзінің әлеуметтік- экономикалық географиясы құрамында ғана болса, қазіргі таңда еліміздің тәуелсіздік алып, бұрынғы саяси және экономикалық жүйеден бас тартып, мүлде жаңа даму жолына түсуі, жалпы дүниежүзілік адамзат қоғамының бүгінгі таңда күрделі саяси, әлеуметтік – экономикалық дамуы бүгінгі әлемдегі сан- салалы инетеграциялық байланыстар - өзге де қолға алынып, оқытыла бастаған қоғамдық ғылымдармен қатарында. Тарихи география - дүние жүзі саяси картасының қалыптасуын, яғни мемлекеттердің пайда болуы, алғашқы , орта және жаңа дәуірдегі мемлекеттердің тарих сахнасына шығып, өмір сүруін (қысқаша), олардың тарихи уақыты мен саяси – географиялық орналасуын, сонымен бірге қазіргі дүние жүзінің саяси картасын: мемлекеттердің саны, көптүрлілігі, оларды топтастыру және типке бөлу, дүние жүзі елдерінің мемлекеттік – саяси құрылысын, халықаралық қатынастар, оның дүние жүзі картасына әсерін және мемлекеттердің геосаяси жағдайларын, сондай- ақ бұл тұрғыда егемен Қазақстан Республикасының геосаяси жағдайы мен сыртқы саясаты, ұстанған бағыт- бағдарын қарастырады.
Иба

Иба (психология) - адамның мінезінің әдеп сақтап, әзет етуін, ұялу сезімін білдіретін ұнамды әрі жағымды қасиетін білдіретін ерекшілігі. Ибалы мінез көрсететін адамды халық үнемі сыйлап, құрмет тұтады. Өзгелерге үлгі-өнеге болатын адамдар. "Алғашқы кезде Роза менен иба қылып жүрді (Иманжанов). Ибалы мінез көрінісі кім-кімнің де болса да ақыл-ойы мен әдептілігін, білімділігі мен парасаттылығын, тәрбиелігі мен өнегелілігін, көрсететін қылығы болып табылады. Көпшілік аарсында әдеп сақтап, ар-ұятын сақтайтынжастрады халқымыз құрмет тұтып, оның әрбір іс-әрекетін, жүріс-тұрысындағы қимыл-қозғалысын, сөйлеген сөзін, адамдар мен қарым-қатынас жасауын үлгі тұтып, өзгелерге тағылым етіп отырған. Ізеттілік, әдептілік пен сыпайлылық кімнің болса да жеке басын, адами қасиетін асырып ондайларды өскелең ұрпаққа үлгі берерлік тұлға деп санаған". "Күліп кісі бетінен қарап көрмеген, ибалы, атақты асыл Қамарымыз жоқ жерден жалаға ұшырғанына қайғыра-қайғыра құр шыбын жаны бар еді (Торайғыров)". "Ғайшанынң апасы бір-біріне айта алмай, ибалық қылып отырған сөзі болса, сөйлесін деп, екеуін оңаша тастап, ауыз үйге шығып тұрды (С. Көбеев)". Ибалық көрсету, мінез-құлықтың ұнамсыз қасиетіне қарама-қарсы сипат болып табылады да, адамның өз басына тән қылығын неғұрлым сыйласымды өнегелік пен әдептілік көрсеті қажеттілігін дамытуға баса мән береді.
Ұлтабар тағамы

Ұлтабар — күйіс қайыратын малдың асқазанының төрт бөлігінің бірі. Қазақтардың салт-дәстүрінде кәделі асқа саналады. Келін табағының етін тураған кісі, болмаса басқа табаққа салынса да, тураушы ұлтабардың шошайған ұшын кесіп алып, келінге ұсынады. «Қыз - күтімін, ұл - түтінің» дейтін қазақ, әке ошағының отын түтетуші, тіпті отағасы ғана емес, ел панасы болады деп ұлды еркек санайтындықтан, бұл келін ұл тапсын деп ырымдаған. Ұлтабар біраз жуылып-шайылып, қажетті қосымшалармен тұтас бір мүшеге айналған кезде кейде беделді табақтарға да түсетін кәделі асқа саналады. Әбден тазартылған соң, ішіне қойдың және ақсүйек серкенің шарбы майын ащылау ғып тұздап, аздап қара бұрыш сеуіп аударады. Дереккөздер
Сүңгуір қайықтармен байланыс

Адам баласы бүкіл жер жүзінде байланысудың түрлі тәсілдерін ойлап тапты, тіпті ғарыш кеңістігіндегі кемелермен де байланыс бар. Дегенмен оңайшылықпен іске аспайтын баланыс та болады. Мәселен хабарды мұхит тереңдігіне, сүңгуір қайықтарға жеткізу қиын. Мұхиттағы тұз концентрациясы келіп түсетін толқындардың энергиясын жұтып қояды немесе шағылыстырады. Сол себепті теңіз базалары сүңгуір қайықтарға хабарлама жіберу үшін электромагниттік спектрдегі ең ұзын толқындарды қолданады. Радиотолқындар. Байланыс мақсатында құрлықтағы радиотолқындар әдетте 30 килогерц пен 300 мегагерц аралығындағы диапазонда жұмыс істейді. Алайда бұл төмен жиілікті ұзын толқындар су астымен байланысу үшін тым қысқа. Оның орнына, сүңгуір қайықтармен байланысу үшін өте төмен жиілікті немесе аса төмен жиілікті радиотолқындар қолданылады. ӨТЖ – Өте Төмен Жиілік Өте төмен жиілікті радиотолқындарға жиілігі 3 пен 30 килогерц аралығында болатын толқындар жатады. Өте төмен жиілікті радиотолқындар 20 метр мұхит тереңдігіне ене алады, сол себепті сүңгуір қайықтар су бетіне жақын жүзгенде ғана осы толқындар арқылы хабарламаны жіберіп, қабылдай алады. Сүңгуір қайыққа үлкен тереңдікте аса төмен жиіліктегі радиотолқындарды қолдану керек. АТЖ – Аса Төмен Жиілік Олардың жиілігі 3 пен 3000 герц аралығында болады. Алайда сүңгуір қайықтар 40 пен 80 герц аралығындағы жиіліктерді жиі қолданады. Аса төмен жиіліктегі радиотолқындардың толқын ұзындығы өте үлкен. Ауада жиілігі 50 герц болатын радиотолқынны # Бөлім тақырыбы * ң ұзындығы 6000 километрге тең. Олар тіпті су астында да мыңдаған километрге жетеді. Бірақ толқындар ұзын болған сайын, радиотолқын таратқыш құрылғы да үлкен болу керек. Аса төмен жиіліктегі радиотолқындарды таратқыш құрылғылар жүздеген метрді қамтуы қажет, ал мұндай құрылғыны алып жүру сүңгуір қайықтар үшін өте қиын. Сондықтан аса төмен жиілік байланысы – бір бағытты. Яғни базадан сүңгуір қайыққа ғана бағытталады. Аса төмен жиіліктегі радиотолқындардың жиіліктері өте төмен болғандықтан, олар өте аз ақпарат жібере алады, сондықтан хабарламалар көбінесе қысқа болады. Әдетте толық ақпарат алу үшін су бетіне шық деген сияқты қарапайым бұйрықтар жіберіледі.
Ричмонд (Квинсленд)

Ричмонд — Квинсленд штатының орталығында орналасқан кішігірім қала. 2006 жылғы есептеулер бойынша қала тұрғындарының саны 550-ге жуық, ал бүкіл облыс тұрғыны 950 адам (2008 жыл). Ең жақын ірі қала — Маунт-Айза (шығысқа қарай 380 км-де орналасқан). Географиясы Ричмонд жартылай шөлді елді мекен. Ең басты өзені Флиндерс болып табылады. Өзен жағалауында облыстағы ағаш өсетін жерлер бар. Облыстың басқа жерлерінде өсімдіктер өседі. Қала бойында Таунсвилл жағалауы мен Маунт-Айза қаласын қосатын теміржол орналасқан. Қала қасында кішігірім аэропорт орналасқан. Сипаттама Европалықтардың келуінің алдында Ричмонд жерінде австралиялық унумурра тайпасы өмір сүрді. Бұл қала өз атауын «Ричмонд Даунс» фермасынан алған. Бұл ферма 1860 жылы осы аймақта ашылған. Қазіргі таңда бұл жерде қой және ірі-қара мал асыраумен айналысады. Тағы бұл аймақта сирек кездесетін сандалы ағашын өсірумен айналысады. Ричмондта сандалы ағашынан май және ағаштар өндіретін бірнеше зауыты бар. Бұл тауарлардан мүсінше, желпуіш, қобдиша, кәдесый және т.б. заттар жасау үшін Қытайға экспорт жасайды. Климаты Кёппен сыныптамасы бойынша Ричмонд аудынында климат жартылай-шөлейт болып табылады. Жауын-шашын аз болғандықтан өсімдіктер қысқалау болып келеді. Бір жылда бұл аймақта екі кезең бар. Біріншісі қарашадан бастап наурыз аралығында болатын маусым - «Жауын-шашын маусымы», ал екіншісі сәуірден бастап қазанға дейінгі маусым - «Құрғақшылық маусымы», бұл кезеңде жауын-шашын өте аз болады. Жазда күндіз температура 37°С-қа дейін көтерілуі мүмкін, ал түнде 22°С-қа дейін түсіп кетуі мүмкін. Қыста температура 26°С-қа дейін көтерілуі мүмкін. Орташа түнгі температура 10°С құрайды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.richmond.qld.gov.au/ ] — Ричмонд советі * [http://www.outbacknow.com.au/index.php?modulepagesetter&tid31&filtercategory^sub^793&cv793 ] — Облыс сипаттамасы * [http://www-cluster.bom.gov.au/climate/environ/other/kpn_group.shtml ] — Австралияның климаттық зоналары
Ирландиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Ирландияның 2 нысаны бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысанның екуі де тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Ирландия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 7 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/ie ЮНЕСКО-ның ресми сайты. Ирландиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-ireland.html Ирландиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар каталогы] * * Andrew Halpin, Conor Newman, «Ireland: An Oxford Archaeological Guide to Sites from Earliest Times to AD 1600» [http://books.google.com/books?idLAvsu0vr-vMC],Oxford University Press,2006, 556бет,isbn 0192806718
Люксембургтағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Люксембургтың 1 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/lu Люксембургтағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-luxembourg.html Люксембургтағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар каталогы]