Леон (фильм)

«Леон» (, Солтүстік Америкада «The Professional» деген атпен белгілі) — француз режиссері Люк Бессонның 1994 жылы жарық көрген криминалдық драмасы. Бұл туынды режиссердің ең танымал жұмыстарының бірі саналады және әлемдік кино өнеріндегі нео-нуар элементтері бар экшн-драманың озық үлгісі болып табылады. Фильм желісі Нью-Йорктегі Кіші Италия ауданында тұратын кәсіби жалдамалы өлтіруші Леонның (Жан Рено) айналасында өрбиді. Ол өте тұйық, сауатсыз және жалғыздықта өмір сүреді, оның жалғыз «досы» — бөлме гүлі. Леонның өмірі көрші тұратын 12 жасар Матильданың (Натали Портман) бүкіл отбасын жемқор полиция қызметкерлері өлтіріп кеткенде түбегейлі өзгереді. Леон қызды құтқарып, өз қамқорлығына алады. Матильда кек алу үшін Леоннан кәсіби өлтіруші өнерін үйретуді сұрайды. Осылайша, қатыгез кәсіпқой мен жетім қыздың арасында өзгеше достық пен адалдыққа негізделген байланыс орнайды. Түсірілім жұмыстары негізінен Нью-Йоркте, сондай-ақ Париждегі студияларда өтті. Режиссер Люк Бессон бұл фильмде адамның ішкі жалғыздығы мен жауапкершілік сезімін ашып қана қоймай, зұлымдық пен мейірімнің аражігін шебер бейнелейді. Әсіресе, антагонист Норман Стэнсфилдтің (Гэри Олдман) рөлі кино тарихындағы ең есте қаларлық зұлым кейіпкерлердің біріне айналды. «Леон» фильмі жарыққа шыққаннан кейін көрермендер мен киносыншылардың жоғары бағасын алды. Фильм 7 номинация бойынша Францияның «Сезар» сыйлығына ұсынылды. Композитор Эрик Серраның музыкасы мен Стингтің орындауындағы «Shape of My Heart» саундтрегі фильмнің атмосферасын толықтырып, оны мәдени феноменге айналдырды. Сондай-ақ, бұл фильм Натали Портманның үлкен экрандағы жарқын дебюті болып саналады. Туынды өзінің эмоционалдық тереңдігімен, динамикалық сюжетімен және кейіпкерлердің психологиялық дамуымен ерекшеленеді. Фильм соңындағы құрбандық пен «тазару» тақырыбы көрермендерге қатты әсер етіп, оны барлық уақыттағы ең үздік фильмдердің тізіміне енгізді. «Леон» әлемдік кино тарихындағы ең танымал культтік фильмдердің бірі. Ол бүгінгі күнге дейін IMDb және басқа да беделді кинорейтингтерде ең жоғарғы сатыларда тұрақты түрде орын алып келеді. Сюжеті Фильм желісі Нью-Йоркте, Кіші Италия ауданында өрбиді. Басты кейіпкер Леон — итальяндық мафияның қамқорлығындағы кәсіби жалдамалы өлтіруші («тазалаушы»). Ол өте тұйық өмір сүреді: бос уақытында дене жаттығуларымен айналысады, сүт ішеді және жалғыз сүйікті досы — бөлме гүліне күтім жасайды. Леонның көршісі, 12 жасар Матильда Ландо, қолайсыз отбасында тұрады. Оның әкесі есірткі тасымалымен айналысатын жемқор полиция қызметкерлерінің тауарын ұрлап, үлкен қауіпке бас тігеді. Бір күні есірткімен күрес бөлімінің (DEA) сатқын қызметкері Норман Стэнсфилд бастаған топ Матильданың бүкіл отбасын аяусыз қырып салады. Осы қанды оқиға кезінде Матильда дүкеннен үйіне қайтып келе жатады. Өлімнен аман қалу үшін ол амалсыз көршісі Леонның есігін қағады. Леон ұзақ ойланып, қызды ішке кіргізіп, өлімнен құтқарып қалады. Көп ұзамай Матильда Леонның кім екенін біліп, оған мәміле жасауды ұсынады: ол Леонға оқу-жазуды үйретеді және үй шаруасына көмектеседі, ал Леон оған кәсіби өлтіруші өнерін үйретуі тиіс. Матильданың мақсаты — төрт жасар інісінің өлімі үшін Стэнсфилдтен кек алу. Леон бастапқыда қарсы болғанымен, бірте-бірте қызға бауыр басып, оған қару ұстауды үйрете бастайды. Матильда өз бетінше кек алғысы келіп, Стэнсфилдтің кеңсесіне барады, бірақ қолға түсіп қалады. Леон оны құтқарып, Стэнсфилдтің бірнеше адамын өлтіреді. Бұған ашуланған Стэнсфилд бүкіл полиция жасағын жинап, Леон тұратын үйді қоршауға алады. Фильмнің соңында Леон Матильданы желдеткіш шахтасы арқылы құтқарып, өзі полиция киімін киіп, ғимараттан шығуға тырысады. Алайда оны Стэнсфилд танып қойып, арқасынан атады. Өлер алдында Леон Стэнсфилдке Матильданың «сәлемдемесін» (гранатаның сақинасын) ұстатып, өзімен бірге жарып жібереді. Матильда тірі қалып, Леонның ақшасын иеленеді және оның сүйікті гүлін мектеп ауласына отырғызады, бұл Леонның рухының еркіндік пен тыныштық тапқанын бейнелейді. Рөлдерде * Жан Рено — Леон * Натали Портман — Матильда Ландо * Гэри Олдман — Норман Стэнсфилд * Дэнни Айелло — Тони * Майкл Бадалукко — Мистер Ландо, Матильданың әкесі * Эллен Грин — Марджи Ландо, Матильданың өгей шешесі * Питер Аппел — Малки * Адам Буш — Маноло * Джозеф Малерба — Арнайы жасақ сарбазы * Майвенн — Сары шашты қыз * Джордж Мартин — Қонақ үй қызметкері * Жан-Юг Англад — Камео * Кит А. Гласко — Бенни * Вилли Ван Блад — Стэнсфилдтің бірінші көмекшісі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *