kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Америка Баспасөз Қоғамы

Америка Баспасөз Қоғамы (СИП) — АҚШ-тың бастамасы бойынша 1962 жылы құрылған қоғам. . Журналистиканы пайдалы бизнес деп есептейтін Латын Америкасы континентіндегі маусымдық баспасөздердің иелерін біріктіреді. Бұл қоғамның мақсаты демократияға ұмтылушы информация және Латын Америка елдері журналистерінің ынтымағы жөніндегі комиссияға өзінің америкалық саясатын қарсы қою. АҚШ-тың Орталық барлау басқармасы қаржыландырады. Дерекөздер
Америка баспасөзі, Радио, Теледидары

Америка баспасөзі, Радио, Теледидары — АҚШ-та жалпы таралымы 60 млн-нан асатын 1749 күнделікті газет, 8136 журнал, бюллетень т.б. ақпараттық құралдардың жиынтығы.(1969). Аса ірі газеттер: "НьюЙорк Таймс" (1851), "НьюЙорк геральд трибюн" (1841), "НьюЙорк дейли ньюс" (1919), "Нью Йорк пост" (1801), "Вашингтон пост энд Тайме геральд" (1877), "Вашингтон дейли ньюс" (1921), "Вашингтон ивнингстар" (1852), "Чикаго санТаймс" (1947), "Чикаго трибюн" (1847), "ЛосАзджелес Тайме" (1881), "СанФранциско кроникл" (1865) т.б.; журналдар: "Форин афферс" (1922), "Лук" (1937), "Сатердей ивнинг поет" (1728), "Ньюсуик" (1933), "Юнайтед Стейтс ньюс энд Уорлд рипорт" (1933), "Ридерс дайджест" (1922), "Тайм (1923), "Лайф" (1936) т. б. АҚШ-та мерзімді баспасөз қуатты баспа концерндерінің, газет трестері мен баспасөз синдикаттарының қолында. Аса ірі баспасөз бірлестіктеріне Люс, Хоре, МакГроу, Скрип псГовард, "КроуэлКоллер паблишинг компани", "Кертис паблишинг компани" концерндері; Маккормик-Паттерсон, Томсон трестері т.б. жатады. Баспасөз органдарын хабармен негізінен Ассошиэйтед Пресс және Юнайтед Пресс Интернэшнл Ақпараттық агенттіктері қамтамасыз етеді. АҚШ-та "Дейли Уорлд" (Америка Компартиясының органы, "Уор кер" газетінің жалғасы, 1924), "Пиплз Уорлд" (1937), "Поли тикал афферс" (1921), "Нью Уорлд ревыо" (1932) сияқты отырады. Радиохабары. АҚШ-та 1920 жылы жұмыс істейді. Ең ірі радио бірлестіктерінің бірі Ар-Си-Эй (Радио Корпорейшн оф Америка). Шетелдерге хабар беру ісіне АҚШ информациялық агенттігі басшылық етеді. АҚШ және кейбір елдердегі американ радиостанциялары арқылы 43 тілде хабар беріледі. Телевизиясы. Елдегі барлық телевизия Эй-Би-Си (Америкэн бродкастинг компани), Си-Би-Эс (Коламбиа бродкастинг систем), Эй-Би-Си (Нейшнл бродкастинг компани) компанияларының бақылауында. Дерекөздер
Америка дауысы Американың Ақпараттық агенттігі

Америка дауысы Американың Ақпараттық агенттігі (ЮСИА) — насихатының басты жаршысы, 1942 жылдан бастап жұмыс істейді. . Бірнеше арна бойынша 41 тілде, аптасына 845 сағат хабарлар таратады. Мюнхеньде, Манилада, Танжерде, Лондонда, Салоникиде,Гонолулуда, Жапония аралы Окинавада және т.б. жерлер де 36 қысқа толқынды хабар таратқыштары бар. Дерекөздер
Америка дауысы радиостанциясы

Америка дауысы радиостанциясы — АҚШ-тың ең зор әрі қуатты радио станциясы. "Америка дауысы" арқылы жержүзіне көптеген хабарлар беріледі. . Бұл станция ЮСИА жүйесіне қосылған. Сондықтан оның мүмкіндігі мол. Вашингтондағы орталықтарында 2300 қызметкері тіркелген. 950 қызметкері шетелдерде жұмыс істейді. Аптасына 850 сағат хабар 38 тілде беріледі, оның ішінде бұрынғы Кеңес одағы халықтарының 18 тілінде хабарлар жүргізілген. "Америка дауысы" қарамағында 40 радиостанция бар. Олардың бәрі планетаның бес континентіне хабарлар береді. Уақыт өткен сайын радиостанцияның жұмыс стилі де өзгеріп отырады. Мәселен, үздіксіз хабарлар ұйымдастырумен бірге, жаңалықтар беру бұрынғыдай бір сағатта емес, енді әрбір сағат сайын беріліп тұрады. Дерекөздер
Америка қыздар скауты

Америка қыздар скауты — 5 жастан 17 жасқа дейінгі қыз балалар ұйымы. . Ұйымның мақсаты — жастарды, елдік, патриоттық рухта тәрбиелеу және олардың өмірге деген қызығушылығын ояту. Ұрандары: "Әрқашанда, даяр бол!". Ұйым жұмысына елдегі бірнеше миллиондаған қыздар мен жастар қатысады. Дерекөздер
Роберт Дюваль

Роберт Селден Дюваль (; , Сан-Диего, Калифорния) — америкалық актёр. Өмірбаяны Дюваль Сан-Диегода, бұрын адмирал болған әскери Уильям Говард Дювалдің отбасында дүниеге келген. Анасы, Милдред Вирджиния Харт, АҚШ-ғы азаматтық соғыс кезінде Конфедрацияға қолбасшылық еткен генерал Роберт Лидің тікелей ұрпағы саналады. Дювалдің әкесі Методикалық шіркеуге тиесілі болса, анасы екеуі Христиандық ғылымдар Мэри Бэйкер Эддидің ізбасарлары болған. Дюваль біраз уақыт ата-анасы мен бірге АҚШ-тың әскери-теңіз академиясынан алыс емес Аннаполисте тұрған. Ол Северна-Парктегі (Мэрилэнд штаты) Северн (ағыл. Severn School) мектебімен Сент-Луисетегі (Миссури шататы) Принципиа (ағыл. The Principia) мектептеріне барып тұрған. 1953 жылы Иллинойс шататының Элса қаласындағы Христиан ғылымдарының білім орталығындағы Принципиа (ағыл. The Principia College) колледжін тәмамдаған. Актер 1953 жылдың 19-шы тамызынан, 1954 жылдың 20 тамызына дейін АҚШ армиясында әскери борышын өтеген. 1954 жылы Роберт Дюваль Нью-Йорктегі актерлік шеберлік мектебі Neighborhood Playhouse оқуға түскен. Оқып жүріп поштада клеркші болып, қосымша табыс тапқан. Ол мектептегі кезеңде Джин Хэкмен және Дастин Хоффманмен танысқан. Кейіннен олар түсіру алаңында бірнеше мәрте қайта жолыққан. Дювальдің театр мектебіндегі жетекшісі Сэнфорд Мейснер (ағыл. IMDb) болған. Мейснер, Дювалді Хортона Фут The Midnight Caller пьесасына негізделген қойылымына қатыстырған. Роберта Дювал мен Хортон Футтың серіктестігі ұзақ жылдарға созылып, Дювалдің актерлік мансабында маңызды рөл ойнаған. 1962 жылғы «Убить пересмешника» фильміндегі «Страшилы» Рэдли рөлін сомдауға Дювальді ұсынған осы Фут болған. Фильмография * 1972 - «Өкіл әке» * 1974 - «Өкіл әке 2» Сыртқы сілтемелер * * * [http://www.hollywood-actors.ru/other/duvall.htm Роберт Дюваль Голливуд актерлері сайтында] * [http://www.peoples.ru/art/cinema/actor/duvall/index1.html Роберт Дюваль Люди сайтында] * [http://www.cinematheque.ru/post/140079 Апокалипсис бүгін Cinemateka.ru сайтында] Дереккөздер
Лолли гамбиты

Лолли гамбиты — дебют, келесі жүрістермен басталады: 1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. Kg1-f3 g7-g5 4. Cf1-c4 g5-g4 5. Cc4:f7+. ашық бастамаларға жатады. Тарихы Алғашқы кездесуі Полерио мен Греко жұмыстарында. Бұл гамбитты Д.&nbsp;Лолли 1763 жылы тиянақтап зерттеген. Қаралар басымдылығына апарады. Негізгі нұсқалар * 5…Kpe8:f7 6. Kf3-e5+ Kpf7-e8 7. Фd1:g4 Kg8-f6 8. Фg4:f4 d7-d6 9.Ke5-f3 Лh8-g8 Тағы қараңыз * Полерио гамбиты * Патшалық гамбит
Эмир Кустурица

Эмир Кустурица (; 24 қараша, 1954, Сараево, Югославия) — боснияда туылған сербиялық кинорежиссёр, сценарийші, кинопродюсер, актер және музыкант. Биографиясы Ертеректегі жылдары Кустурица 1954 жылы 24 қарашада Югославияның құрамына кіретін одақтас республикалар Босния мен Герцеговина астанасы болған Сараево қаласында дүниеге келген. Ата-аналары тәжірибесіз мұсылмандар болған. Алайда Кустурицаның дәлелі бойынша оның алыс ата-бабалары православтық сербтер болған. Әкесі Мурат Кустурица– Коммунистік партия мүшесі болып, Босния және Герцеговинаның ақпарат Министрілігінде жұмыс атқарған. Прагадан білім алу Кустурица 18 жасында білім алу үшін Сараеводан кетіп қалған. Оның оқу орны Прагадағы орындаушылық өнер Академиясының(FAMU) кино және телевидения факультеті болған. Академияның әр жылдағы түлектері: Милош Форман, Иржи Менцель және Горан Паскалевич. Кустрица алғашқы фильмін Прагада оқып жүрген уақытында жарыққа шығарған. Ол қысқаметражды ленталы «Часть правды» (1971) және «Осень» (1972). Кустрицаның дипломдық фильмі – 1930 жылдары соңындағы еврей отбасынан шыққан баланың хикаясы жайлы түсірілген жиырма бес минуттық лента. Фильм атауы–«Герника» (1978). Ұлтшылдық пен антисемитизмге қарсы бағытталған фильм Карлов Варлардағы студенттер кинофестивальінде бас жүлдені иеленген. Ол фильмнің режиссері, сценаристі және операторы Кустурица. Сыртқы сілтемелер *
Мэри Пикфорд

Мэри Пикфорд (, туған кездегі есімі — Глэдис Мэри Смит ; 8 сәуір, 1892, Торонто, Онтарио, Канада — 29 мамыр, 1979, Санта-Моника, Калифорния, АҚШ) — United Artists кинокомпаниясының негізін қалаушы, канададан шыққан танымал кино және театр актрисасы. Сілтемелер * [http://www.marypickford.com Marypickford.com] * [http://www.pbs.org/wgbh/amex/pickford/timeline/index.html Жизнь актрисы в датах] * [http://www.silentera.com/archive/photoplay/1915/1215/1215-27.html When Mary Pickford Came to Me] Дэвид Беласко о Мэри Пикфорд. Статья из журнала Photoplay (1915) * Биография актрисы на [http://www.tcmdb.com/participant/participant.jsp?participantId152222 108778&afiPersonalNameIdnull TCMDB.com] * Фотографии актрисы на [http://silentladies.com/PPickford.html Silentladies.com]
Дафна Дюморье

Дама Дафна дю Морье ( 13 мамыр 1907, Лондон — 19 сәуір 1989, Корнуолл) — психологиялық триллер жанрында жазған ағылшын жазушысы және биографы. Биографиясы Жанұясы Дафна 1907 жылы 13 мамырда актер Джеральд дю Морье және Мэриел Бомонттың отбасында дүниеге келген. Атасы әйгілі карикатурашы және жазушы - Джордж Дюморье болған. Отбасында үш қыздың екіншісі. Үлкен әпкесі - Анджела дю Морье (1904–2002), жазушы, ал сіңлісі - Жанна дю Морье (1911–1997), суретші болған. Дафнаның, әкесі жағынан, немере ағалары атақты Ллуэлин-Дэвис отбасынан шыққан, олар көбіне «Дэвис Бойз» деген атпен танылған. Дәл осылар, отбасының жақын досы Д. М. Барридің Питер Пен жайлы повесінің кейіпкерлерінің түпкі бейнелері болған. Өмірінің ерте кезеңдері Дафна да өзінің бауырлары сияқты үйден оқыған. Өзінің туған анасымен ара қатынастары суық болғандықтан, оның Мод Уоделл атты гувернанткасы оның өмірдегі үлгі алар адамы болған. Ол кішкентайынан көп оқыған, сүйікті жазушылары Вальтер Скотт, Теккерей, әпкелі-сіңлі Бронтелер және Оскар Уайльд. Сонымен қатар Дафнаның шығармашылығына Кэтрин Мэнсфилд, Ги де Мопассан және Сомерсет Моэм туындылары да айтарлықтай ықпалын тигізген. Дафны дю Морьенің алғашқы жемістерінің бірі болып 15 әңгімеден тұратын «The Seekers» («Жаждущие») атты жинағы шыққан. Ол кезде Дафна он сегіз жаста болатын. Неке мен өмірінің соңғы кезеңдері 1931 жылы Дафна өзінің алғашқы «Махаббат рухы» атты романын жарыққа шығарады. Бұл роман жазушы өмірінде маңызды рөл атқарған. Кітабының сәтті болып шығуы оған отбасынан қаржылық жағынан тәуелсіз болуына мүмкіндік берген. Кейбір мәліметтерге сәйкес Дафна осы романның арқасында өзінің болашақ күйеуімен танысқан. Дю Морьенің алғашқы романы майор Браунингке қатты ұнап, ол автормен танысу үшін арнайы Фоуиге барған. Оларды тағдыр қосқан деседі. Шығармашылығы Дафна дю Морьенің шығармаларының көбі психологиялық триллер жанрында жазылған. Сюжет құрылымының ерекшеліктеріне қарамастан көптеген баспалар мен кітап дүкендері оның романдарының жанрын мелодрама немесе махаббат тақырыбындағы романдар деп беретін. Дегенменде дю Морьенің романдарындағы махаббат желісіне қарамастан оларды жалпылай махаббат прозасы деп атауға болмайды. Дафна дю Морьені готикалық әдебиет дәстүрін жалғастырушы деп те жиі атайды. Оның шығармашылығы Стивен Кинг және Стефани Майер сияқты жазушыларға өз әсерін тигізген. Сілтемелер * * * * *
Зиткала-Ша

Зиткала-Ша (лакота: Қызыл Құс, негізгі есімі Гертруда Симмонс Боннин, 22 ақпан 1876 — 26 қаңтар 1938) — янктон-сиу тайпасынан шыққан американдық үнді жазушысы. Солтүстік американың үнді фольклорын алғашқы жинаушылардың бірі, негізгі туындылары «Сказания американских индейцев» и «Старые индейские легенды». Ерте жылдары . Зиткала-Ша со скрипкой, 1898 ж.]] Зиткала-Ша Оңтүстік Дакотадағы Янктон резервациясында туған. Ол туған жылы Литтл-Бигхорн түбінде шайқас жүріп, американ әскерлері біріккен үнді тайпаларына жеңіліс тапқан болатын. Зиткала-Ша янктон-сиу тайпасынан шыққан Эллен Симмонстың (үнділік аты Tate Iyohiwin, «Достигающая ветра» деген мағына береді) үшінші баласы болған. Әкесі Фелкер деген ақ нәсілді адам болған, ол қызы туылмай жатып резервациядан кетіп қалған. Гертруда өгей әкесі Джон Хэйстинг Симмонстың тегін алған. Эллен қызының атын Гертруда (Герти) деп қойғанына қарамастан ол Миссури өзені бойында типиде, сиу дәстүрімен тәрбиеленген. Нәтижесінде ол өзі жайлы Сидящий Быктың шөбересі екенін, өзінің мәдени-этникалық тамырын атап айтатын болған. Шығармашылығы . Зиткала-Ша, читающая у окна.]] Гертруда «Зиткала-Ша» деген әдеби лақап атын 1900 жылы The Atlantic Monthly басылып шыққан Sketches-те («Записки») шығарып алған. Бірақ келесі шығармаларына екі атын да қолданған. The Atlantic Monthly-ға Зиткалы-Шаның үш өмірбаяндық суреттемесін жариялаған: «Воспоминания об индейском детстве», «Школьные годы индейской девочки» және «Индейская учительница среди индейцев». Азаматтық белсенділігі 1900 жылы Зиткала-Ша Harper's Bazaar журналының «Люди, которые нас заинтересовали» тізіміне енген. Келесі жылдары Американ үндістері қоғамының болашақ негізін салушы, явапаи тайпасынан шыққан Карлос Монтесумамен хат алысып отырған. Алайда 1902 жылдың 10 мамырында үндістер мәселесінің бюро қызметкері, өзінің жерлесі Рэймонд Тэйлсфэйс Боннинге тұрмысқа шығады. Бір жылдан кейін олар ұлды болады. Бірінші дүниежүзі соғысына дейін Зиткала-Ша отбасымен бірге Ютадағы Уинта және Оурэй резервацияларында тұрған. 1914 жылы ол үндістердің құқығын қорғаған белсенділердің бірі болған. 1916 жылы Зиткала-Ша Американ үндістері қоғамының хатшы қазынашысы болып, сол кезде Вашингтонға көшіп барады. 1920 Қоғам таратылғаннан кейін ол халықаралық әйелдер федерациясы клубымен жұмыс істей бастайды. 1918 жылдың күзінде American Indian Magazine журналының бас редакторы болған. Сілтемелер * [http://2ndsun.ru/translations/trix_iktomi.shtml «Иктоми и койот» («Старые индейские легенды»)]
Мирра Александровна Лохвицкая

Мария Александровна Лохвицкая (зайыбының тегі бойынша Жибер — фр. Gibert; 19 қараша [1 желтоқсан] 1869, Санкт-Петербург, Ресей империясы — 27 тамыз [9 қыркүйек ] 1905, сол жерде ) — Мирра Лохвицкая лақап атымен жазылған орыс ұлтының ақыны, Тэффи мен Н. А. Лохвицкийдің әпкесі. Биографиясы Мария Александровна Лохвицкая 1869 жылы 19 қараша күні (1 желтоқсан) Санкт-Петербург қаласы адвокаттар отбасында (1874 жылы 13 тамыз Мәскеуде қорғаушы адвокат болған Александр Владимирвич Лохвицкий және Варвара Александровна (Гойердің туған қызы, фр. Hoer), орыстанған француз, білгір, әдебиетке бас бұрған әйел) дүниеге келген. Мария 3 жасқа толғанда, дүниеге Надежда (1872—1952) келеді. Кейін ол әдебиет саласында Тэффи лақабымен танымал болады. 1874 жылы Лохвицкий отбасы Мәскеу қаласына көшеді. 1882 жылы Мария Мәскеу Александр училищесіне (кейін атауы Александров институты болып өзгертілген) түседі, ата-анасы берген қаражаттың көмегімен өмір сүріп, жоғарғы білім алады. Оған орыстың ауызша және жазбаша тілі шығармашылығын А.Н.Майков үйретеді. 15 жасар Лохвицкая өлең жаза бастайды, осындай ақындық өнерімен бірден көзге түседі. Институтты тәмамдауға аз уақыт қалған кезде басшылықтан рұқсат алып, 2 өлеңін жеке брошюраға жаздырып шығарады. Жолдасы қайтыс болған соң Варвара Александровна кіші қыздарын алып, Петербургке қайта оралады, дәл осы 1888 жылы үй мұғалімі куәлігін алып, Мария да келеді. Танымалдылық шыңы Сырқат пен қайтыс болуы 1890 жылдың соңында Лохвицкаяның денсаулығы сыр бере бастайды. Ол жүрегінің ауыратындығына, созылмалы депрессия мен ұйқысының бұзылғанына зарланған. 1904 жылы ауруы асқына бастайды, некрологта «ақын әйел өзінің жағдайына түйреуік түрде қарайды, дегенмен шыдатпайтын дерт қозбалары мен созылмалы талма аурудың қайталанып тұрғанына қарамастан, әлі де өмір сүруін жалғастыруда» деп жазылған болатын. Жаз шыққан уақытта Лохвицкая Финляндиядағы саяжайға көшіп кетеді. Саф ауаның арқасында сауыға бастағандай көрінген ақынды қалаға қайта әкеліп, тыныштық күйге ендіріп, мазаламас үшін ауруханаға жатқызады. Лохвицкая қатты қиналып дүниеден озады, тіпті оның қиналғандығы соншалық, терісінің астына морфи жіберіп отырған көрінеді. Өмірінің соңғы екі күнінде есірткінің әсерінен талықсу күйінде болып, 1905 жылы 27 тамызда ұйықтап жатып қайтыс болады. 29 тамыз күні Александр-Невск шіркеуінде ақынмен қоштасу, жақын туыстары мен достарының қатысуымен Николь зиратында жерлеу рәсімі өтеді. Жанұясы мен жеке өмірі Лақап ат тарихы К. Бальмонтпен қарым-қатынасы Мінезі мен тұлғасы .]] Шығармашылығының сараптамасы Махаббат тақырыбы Маңызы Сілтемелер * [http://www.mirrelia.ru/ www.mirrelia.ru]. — Сайт Т. Александровой, посвящённый жизни и творчеству Мирры Лохвицкой. * [http://www.stihi-rus.ru/1/Lohvickaya/ Лохвицкая Мирра стихи] в [http://www.stihi-rus.ru/page3.htm Антологии русской поэзии];
Эльдрид Лунден

Эльдрид Лунден (норв. Eldrid Lunden; 1940жылы 5 қазанда, Нёустдал, Норвегия жерінде дүниеге келді) — норвегиялық модернші-ақын және жазушылық шеберлігінің профессоры. Норвегия тілінде жазады. Балалық шағы Эльдрид Лунден 1940 жылы 5 қазанда Согн-ог-Фьюрандағы Нёустдал коммунасында дүниеге келген. Оның әкесі - Людвик Лунден (норв. Ludvik Lunden, 1897–1989) құрылыста жұмысшы болып, өзінің кішігірім шаруашылығымен айналысқан, ал анасы - Хильда Индреквам (норв. Hilda Indrekvam, 1901–1998) үй шаруасындағы адам болған. Эльдрид Лунден оқуын жалғастыру үшін үйінен 14 жасында кетіп қалады. Бірнеше жылдан кейін оқуымен жұмысын қатар алып жүріп, Восса қоғамдық гиназиясының аттестатын алып шыққан. Кейін Осло Университетінде оқып жүріп, Метеорология институтында метеорологтың көмекшісі болып қосымша табыс табады. Университеттегі жылдар Лунден Осло Университетінде «Солтүстік тілдер және әдебиет» мамандығы бойынша филолог магистрі дәрежесін алған. Оқып жүріп «Профиль» журналына негізделген «Профиль» тобына кіріп, әдебиет саласына тартыла бастаған. Оның жинағына кірген алғашқы өлеңдері 1966 жылы журналдың 4-ші санында шыққан. 1967-1968 жылдары ол журнал редакторының көмекшісі болған. Алайда 70 жылдары солшыл белсенділерінің келуіне байланысты журнал марксизмді үгіттеуге бағытталады, осыдан кейін Лунден журналдан кетіп қалады. 1973 жылы Эльдрид Лунден «Куда ушла Нора? Индивидуализм и женственность в трёх норвежских пьесах» диссертациясын жазған. Кейін ол 2004 жылы шыққан «Почему Норе пришлось уйти?» эссе жинағындағы жарияланады. Ертеректегі шығармалары Эльдрид Лунденнің әдебиеттегі дебюті 1968 жылы болған. Оның алғашқы «f.eks. juli» (қазақша шілде) атты жинағы тематикалық жағынан да, стилистикалық жағынан да біркелкі болмаған. Жинаққа кірген өлеңдерде Норвегияның батыс жағалауының табиғаты, балалық шағындағы кезеңдері бейнеленген. Келесі шыққан кішігірім жинақтары, «Inneringa» ( Избегание), «hard, mjuk» (твёрдый, мягкий) және «Mammy, blue», оның ақындық талантының айтарлықтай жақсарғанын көрсетеді. Бұл кітаптары Норвегия поэзиясында жоғарғы дәрежеде көрінген. Осы өлеңдерінде жиі кездесетін элементтердің бірі – су, ол жаңбыр, тамшы , мұз, қар, теңіз немесе өзені ретінде кездесіп отырады. «Inneringa» жинағында ауылдық жердің жер бедерін адамның санасында жаңғырған табиғат көріністерімен ұштастыра суреттеп, жаңбырды өмірдің нәрі ретінде бейнелеген. Жинақ атауы жоқ қысқа ғана өлеңдерден тұратын бес бөлімге бөлінген. Ақындық стилі алғашқы жинағына қарағанды жатық, ритмикасы байсалды. 1980 жылдардағы шығармашылығы 1990 жылдардағы шығармашылығы 2000 жылдардағы шығармашылығы БЕ-дағы жазушылық шеберліктің академиясы Жанұясы Сілтемелер * *
II Клавдий

Марк Аврелий Валерий Клавдий (лат. Marcus Aurelius Valerius Claudius), Клавдий II Готский есімінен көбірек танымал— 268—270 жылдардағы рим императоры. Өзінің басқаруы тұсында варварлық алеман тайпасымен сәтті соғыс жүргізді, сол сияқты Ниша тұсындағы шайқаста таңқаларлық жеңіске қол жеткізген готтармен соғысы оған "Готтық" деген атау берді. Алайда Клавдий Рим империясының қуаттылығы қалпына келтіру негізін қалағанымен, оның басқаруы аз уақыт қана еді: 270 жылы оба сырқатынан қайтыс болды. Клавдий келесі лауазымды иеленді: 269 жылдан бастап - "Германдық Ағзам", 269 жлдан бастап "Готтық Ағзам", 270 жылдан бастап - "Парфяндық Ағзам". Халықтық мінбе билігін 3 рет иеленді : 268 жлы (екі рет: наурызда және 10 желтоқсанда) және 269 жылы. Евтропийдің айтуы бойынша Клавдий "ұқыпты, жуас, әділ, мемлекет басқаруында абыройлы, алайда өз басқаруының екінші жылында дүние салды.". Аврелий Виктор Клавдияға өте әділ, мемлекет игілігі үшін қызмет тететін іскер адам болғанын айтты. Басқаруы Клавдий таққа отырғаннан бастап, шешімін күтіп тұрған алдында көптеген мәселенің барлығын түсінді. Соңғыға қалдыруға болмайтын мәселенің бірі Иллирк пен Паннониоға шабуыл дайындығы Несте тұсындағы шайқаста Галлиен бірнеше залал тудырған еді. Бұл уақытта Медиолана әлі де қоршауда болатын. Діни саясат Константин династиясымен туыстық Басқаруының қорытындысы Сілтемелер * [http://www.wildwinds.com/coins/ric/claudius_II/i.html Монеты Клавдия] Дереккөздер
Галерий

Гай Галерий Валерий Максимиан (лат. Gaius Galerius Valerius Maximianus), Галерий есімімен көбірек танымал — 293—311 жылдардағы рим императоры. Галерий Сердикидің (заманауи София )маңындағы жергілікті жерден шыққан тегі белгісіз адам болған. Диоклетиан императоры тұсында бас командир қызсетін атқарды. 293 жылы 1 наурзда Диоклетиан Галерияны асрап алып оны өз қызы Валерияны үйлендіре отырып цезарлық орынға отырғызды. Қатар басқарушы ретінде Галерий балқан провинциясын да алды. 293-296 жылдар аралығында Дунайда сарматтар мен готтарға қарсы әскери қимылдар жүргізді, 296-298 жылдар аралығында Арменияда, Сирияда және Месопотамиде парсылармен соғысты. Сол сияқты Галерий ұйымдасқан Диоклетиандықтармен христиандарды қудалауға белсене атсалысты. 306 жылы тамыз болғаннан кейін диоклетиандық мұрагерлік тәртіпті сақтауға тырысты. 311 жылы Галерий Никомедияда обыр дертінен қаза тапты. Фессалоникада ол салтанат аркасын және сарай тұрғызды.. Шыққан тегі мен мансабы Гарерий 250 жылы немесе 255. жылы дүниеге келген. Антикалық ауторларының айтуы бойынша болашақ императордың дүниеге келген жері жайындағы деректер әр қилы боп кетеді: Евтропий Сердика маңындағы Жағалаудағы Дакииде дүниеге келді десе, Аврелий Виктор - Иллирикте дейді. Галерий появился на свет в 250 ж. или в 255 ж.[4]. Мнения античных авторов относительно места рождения будущего императора расходятся: так, Евтропий сообщает, что он родился в Прибрежной Дакии (ағылш.)русск. неподалёку от Сердики[5], а Аврелий Виктор — в Иллирике[6]. «Извлечения о нравах и жизни римских императоров» уточняют — «на берегу Дуная в Дакии это место он назвал Ромулианским по имени своей матери — Ромулы»[7]. Ромула, мать Галерия, была ревностной приверженкой языческих культов, переселившейся с противоположного берега Дуная, спасаясь от вторжения карпов; отцом — крестьянин, имя которого неизвестно[3]. Позже Галерий утверждал, что «мать его, подобно матери Александра, Олимпиаде, зачала его от соития с драконом»[8]. Сначала он был пастухом, из-за чего получил прозвище — Арментарий[! 1][1]. При императорах Аврелиане и Пробе Галерий служил в армии простым солдатом, но в правление Диоклетиана сумел выбиться в старшие командиры[1]. Тақтың шыңа Цезарь ретінде жариялау Парсылармен соғысы ]] Империя басында , Сербия]] Екінші тетрархия Азамат соғысының басы е Флавия Севера — соправителя Галерия]] Карнунт съезі және оның салдары Никомедия жарлығы және Галерия қазасы Діни саясат Жанұясы Басқаруының қорытындысы », Венеция)]] Тұлғасы мен жеке қасиеттері Жеңіс атақтары Сілтемелер * [http://wildwinds.com/coins/ric/galerius/i.html Монеты Галерия] Дереккөздер
Генрих I (Брабант герцогы)

Генрих I Өжет [1] ( Лёвен болуы мүмкін, 1165 жыл — Кёльн, 5 қыркүйек 1235 жыл) — Брюссель графы (1179), Брабанттың бірінші герцогы (1183 жылдан бері) және Төменгі Лотарингия герцогы (заң бойынша, 1190 жылдан бастап). Лувен графы, Антверпеннің маркграфы. Биографиясы Лоон графымен және Лимбург герцогымен қақтығыс(1189—1191) Льежск эпископын сайлау (1191—1193) «Альбрехт VII Австрийский и его покровитель св. Альберт».]] Крест жорығына қатысу (1197) в 1197 году» (1842).]] Вельф пен Гогенштауфеннің аралығында ) Доруса Хермсена с изображением Генриха I на стене одного из домов в Хертогенбосе. Генрих пожаловал Хертогенбосу статус города (не позднее 1196). ]] », Париж, XIV век., Национальная библиотека Франции, хранилище манускриптов, манускрипт Fr. 2813, фолио 253 v]] Соңғы жылдар Генрих I өнердегі бейнесі Некесі мен балалары Сілтемелер *
Николай Николаевич Воронов

Николай Николаевич Воронов (23 сәуір 1899, Санкт-Петербург, Ресей империясы — 28 ақпан 1968, Мәскеу, КСРО) — кеңестік қолбасшы, артиллерияның Бас маршалы (21 ақпан 1944 жыл). Кеңес Одағының Батыры (7 мамыр1965 жыл). Ұлы Отан соғысы кезеңдерінде РККА артиллериясын басқарды. Ертеректегі өмірбаяны Николай Николаевич Воронов 1899 жылы 23 сәуірде Санкт-Петербург қаласында кеңсе қызметшісі Николай Терентьевич пен Валентина Андреевна Воронованың отбасында дүниеге келді. 1908 жылы қараша айында Валентина Андреевна өз-өзіне қол жұмсап, балалаларын әкесінің қрауына қалдырды. Воронов Жекеменші училищеде оқыған еді, алайда қаражаттың болмауы салдарынан 1914 жылы оқуды тастады, ал 1915 жылы жеке өкілдің қол астында техникалық хатшы болып қызметке орналасты. 1916 жылдың күзінде әкесі николай Терентьевич Воронов отыс әскерінің қатарына алынды да, отбасындағы барлық күш Н.Н. вороновқа жүктелді. 1917 жылы Николай Воронов кемелдік аттестатына емтихан тапсырды. Әскери қызметі Азаматтық және Кеңестік-поляк соғысына қатынасу 1922 және 1937 жылдар аралығындағы әскери қызметі РККА артиллериясының басшысы (1937 — 1940 жылдар) 1941 жыл 1942 жыл 1943—1944 жылдар Соғыстан кейін Жеке өмірі николай Вороновтың қызығушылық аясы өте кең болатын: өнер мен әдебиетттен спортқа дейін. Воронов - футболдың және шахматтың ыстық жанкүйері болатын), сол сияқты спорттық аңшылық пен балық аулаудың белсенді қатысушысы еді. Воронов футбол ойнауды Үлесті Петроград қаласында жазғы уақытта Петроградта тұратын шет ел командалары даярлық жасайтын жерінде бала жасынан үйренген. Зайыбы - Нина Сергеевна.. Олардың балалары - Владимир Воронов, әскери ғылым қандидаты.ref name="edapskov.narod.ru" />. Н.Н. Воронов туралы пікірлер Мұрасын мәңгілікке сақтау Сілтемелер * * * * Дереккөздер
Гугса Уоле

Рас Гугса Уоле (Гугса Уолле (Велле); амх. አርአያ ሥላሴ; сәуір 1877[K 1], Марто, Йеджу провинциясы, Эфиопия – 31 наурыз 1930, Дэбрэ-Зэбит (ағылш.)русск., Сымен провинциясы (ағылш.)русск., Эфиопия) — Эфиопия мемлекеттік және қоғамдық қайраткері, эфиопиялық император жанұясының мүшесі, Заудиту императрицаның зайыбы, және 1916 жылдан бері Эфиопия империясының консорты. Әлемдік тарихында Гугса Уоле Эфиопия жеңіліс тапқан регенті раса Тэфэри Мэконнынға қарсы 1930 жылдағы (ағылшын) орыс қарулы көтерілісінің көшбасшысы. Ертеректегі жылдары Жылтыр таста (1908—1915) Консорттық (1916-1930) және рас Тафари]] Консорттық бастамасы Көтеріліс Қаза болуы Тұлғасы Сілтемелер * *
Америка радио корпорациясы

Американ радио корпорациясы (АР-СИ-ЭЙ) - АҚШ-тың ең ірі радио корпорациясы, 1919 жылы негізі қаланған. . Корпорация түрлі бағыттағы зерттеу жұмыстарын жүргізетін аса қуатты лабораторияларға ие. Корпорация жанында "Техникалық" және "Модельдік" екі арнаулы орталық бар. Ар-Си-Эй аса ірі халықараралық және мұхиттағы кабельдік байланыс жүйесіне ие. Айналымдағы қаражаты 14 млрд. доллар. Радио және телестанцияларды бақылайды. Корпорацияда 60 мың қызметкер бар. Дереккөздер
Америка радио және теледидар актерлерінің федерациясы

Америка радио және теледидар актерлерінің федерациясы - хабар тарату аймағындағы кәсіподақ ұйымы.. Радио актерлерінің федерациясы 1937 жылы негізін қаласа, оған 1954 жылы теледидар актерлері де қосылды. Дереккөздер
Амеркиан журналист кадрларын даярлайтын оқу орындары

Амеркиан журналист кадрларын даярлайтын оқу орындары - арнайы факультеттерден бастап, департаменттер мен мектептер (44 штатта 164-тен асады) және әртүрлі шіркеулер, жекеменшік университеттер мен кейбір компаниялар айналысады.. Мектеп бітірушілер қандай оқу орнының тиімді екеніне алдын ала көз жеткізіп, шығар шығын мен кірер табысты әбден таразылап, қашан бітіретінің, қайда барып жұмысқа орналаса алатынын болжалдап алып қана бір шешімге келеді. Осындай биік талап-талғам деңгейінен көріну үшін журналист кадрларын даярлайтын оқу орындары да шынайы бәсекеге түсіп, жарыса дамып отырады. Әрі әрбір журналист бала кезінен- ақ өз мамандығына бейімделе тәрбиеленеді. Техникалық құрал- жабдықтармен қамтамасыз етіледі. Сондықтан америкалық журналистер болған оқиға, құбылысты бағамдап, таразылауда, талдауда шеберлік танытады. Дереккөздер
Американың композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамы

Американың композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамы - авторлық құқықты қорғау жөніндегі коммерциялық емес ұйым.. "Американ Бэндс-Тэнд" - 1950-1960 жылдардағы әйгілі телебағдарлама. Онда елге танымал оркестрлер мен әншілер, оркестрдің музыкалық сүйемелдеуімен биді орындайтын болған. Дереккөздер
Ампула

Ампула - актердің өз бойындағы табиғи ерекшелігіне қарай әртүрлі рөлдерге мамандануы. . Ампуланың алғашқы бастамалары көне заманғы театрда (актердің трагедиялық, комедиялық және рөлдердің протагонист, девтерагонист, тритагонист болып бөлінуі болған. Орта ғасыр театрында да осындай жікке бөлінуі кездеседі. Италияның "Дель арте" комедиясында белгілі бір сахналық типті (Панта- лоне,Смеральдина, Арлекин т.б.) орындауға бейімделген актерлер ампуланың онан әрі қалыптасуына ықпал жасады. Ампуланың тұрақтылығын жасаған - француздың 17 ғ-дағы юлассикалык театры. Мұнда "король", "жауыз" т.б. болып жіктеледі. Ампуланың осылай жіктелуі 18 ғ-дағы еуропалық театрларға да енеді. Ресейде ампуланың арнайы жарлықпен енгізілген. 20 ғ-дың басына дейін Ресейде ампуланың (герой, комик, фат т.б.) жікке бөлінген түрлері кең етек алған. Бірқатар шығыс елдері театрында орындаушылық дәстүрдің ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отыруы тұрақты амплуалық жүйені туғызып қалыптастырды. Ампуланы жапонның Кабуки театрында 8, Қытайдың дәстүрлі театрында 5, үнді халық театрында 12 түрге бөлінеді. Театр өнерінің белгілі бір даму кезеңінде ампулаға болу актердің қайсыбір рөлдерді ойнауға бейімделуіне, орындаушлық шеберліктің жетілуіне септігін тигізді. Бертін келе ампула актер өнерінде машықтық тудыра бастады. Реалистік драматургия мен көркем сахналық өнердің тууы ампуланың жүйелеріне мықтап соққы берді. Дереккөздер
Анадолы агенттігі

Анадолы агенттігі (Anadolu Ajansi, АА) - Түркия]ның телеграф агенттігі. . 1920 жылы Анкарада ұйымдасқан. Үкімет орнының тікелей бақылауымен орталық және аймақтық газеттерге хабар беріп тұратын акционерлік қоғам. Ел ішінде, Еуропада, Таяу Шығыс және Оңтүстік- шығыс Азияда тілшілері бар. Шетел хабарларын негізінен АҚШ, Ұлыбритания, Франция, ТМД т.б. елдердің телеграф агенттіктері мен радиохабарын тарату компанияларынан алады. Анкара мен Стамбулда күнделікті бюллетень шығарып тұрады. Hanimeli Sok. 7, Sihhuye, An¬kara; Tel: (312) 231 -70-00; Fax: (312) 2312174. Дереккөздер
Аналитикалық тәсіл

Аналитикалық тәсіл - сөз жасаудың синтаксистік амалы, яғни түбір (негізгі я туынды) сөздердің бірігуі, қосарлануы, тіркесуі арқылы жаңа сөз тудыру тәсілі.. Екі сөзден біріккен жалқы есімдер (Қажымұқан, Дүйсенәлі, Гүлайша, Көкшетау, Сырдария т.б.), терминдік атаулар (тәжікораз, бесжылдық, матанализ, аэрошана), идиомдық тіркестер (ден қою, кұлақ салу, тіс жару, тіл қату) мен кіріккен сөздер (бұл күн > бүгін, ендігіден әрі > ендігәрі, алып кел > ап кел > әкел), қос сөздер (бала-шаға, егжей-тегжей, қап- қара) т.о. Аналитикалық тәсілмен жасалған. Аналитикалық тәсіл синтетикалық тәсілге балама болып, ауысып та айтылады (аққыл >ақта; мысық мияу деді >мияулады). Сөз жасау тәсілінің бір түрін ғана қолданатын тіл кездеспейді. Дереккөздер
Анастигмат

Анастигмат - кескіннің бүлінуін, жиектерінің қисықтығын болдырмайтын күрделі фотокинообъектив.. Онда астигматизм және аберрация кемшіліктері болмайды. Сол себепті олар кескіннің барлық бөліктерін, соның ішінде жиектерін де айқын көрсете алады. Анастигмат фотография мен киноматографияда жиі қолданылады. Дереккөздер
Ангола радио, теледидары

Ангола радио, теледидары - Ангола ұлттық радиосы (Radio Nacional de Angola) - мемлекеттік радиохабар тарату қызметі.. Луанда орналасқан. Анголаның ұлттық теледидары (Televicao Popular de Angola - TPA). Мемлекеттік қызмет атқарады. 1975 жылы негізі қаланды. Луанда орналасқан. Ангола мемлекетінде радио және телевизия арқылы хабар тарату 1975 жылы өз бастауын алған. Аталған мемлекеттегі ең негізгі болып Televisao Popular de Angola (TPA) телерадиокомпаниясы болып саналады. Бұл компанияның құзырында TP 1 және ТР2 телеарналары бар. Осы арналарда спорт, мәдениет және т.б. көптеген тақырыптық бағдарламалар көп. Дереккөздер
Анкеталық сұрақ

Анкеталық сұрақ - журналистке әңгімеге қатысушының өмірбаяндық мәліметтерін әрі телехабарды даярлау барысында қажеті болып қалатын жайларды білуіне мүмкіндік туындатады. . Сауалнамалық мәліметтерді сөзсіз, құр баяндау әңгімеге қатысушы әрі аудиториямен арадағы байланысқа нұқсан келтіреді. Сондықтан әрбір сөзге, сандық көрсеткіш пен мәліметтерге жүргізушінің терең ойлылықпен қарағаны дұрыс. Дереккөздер
Анкормэн

Анкормэн - АҚШ-та ақпараттық бағдарламаларды жүргізуші, мұнда аудитория үнемі оның өз ынғайында, өз ықпалында болады. . Хабардың басынан аяғына дейін көрермендерді қызықты әрі тартымды оқиғалармен таныстыра отырып, олардын сезімдеріне психологиялық жағынан да әсер туғызушы танымал тұлға. Дереккөздер
Антигуа және Барбуда радио, теледидары

Антигуа және Барбуда радио, теледидары - "АБС-Радио" (ABC Radio) - 1956 жылы негізі қаланды.. Сент- Джонста орналасқан. "АБС- Теледидары" (ABC Television). 1964 жылы негізі қаланды. Сент- Джонста орналасқан. Дереккөздер
Антилб аралы радио теледидар басқармасы

Антилб аралы радио теледидар басқармасы (Landsradio - Telecommunis Tration Administration) - Виллемстадта (Кюрасао аралы) орналасқан.. Антил аралдарында 10 коммерциялық радиостансациясы және 2 теледидар қызметі бар. Дереккөздер
Антиципация

Антиципация 1) синтаксисте антиципция (катафора) анафоралық элементтердің әдеттегі тізбелі жүйелілігінен ауытқуы.. Есімдік орнына қолданылатын сөздін алмастыратын сөздің алдында болуы. Антиципция кездесуі заңды құбылыс, мысалы: "Кім келді?" - "Асан той". антиципация сонымен қатар құрылымдық қызмет атқарады; 2) күрделі сөйлемнің синтаксисінде антиципация бағыныңқы сөйлемнің басыңқы сөйлемнен кейін келуі; 3) стилистикада антиципация оқиға бейнелеуде мерзімдік немесе салдарлық жүйеліліктің бұзылуы; 4) фонологияда антиципация регрессивтік (кейінді ықпал) ассимиляция сипатында көрініс табады. Дереккөздер
Антономазия

Антономазия - 1) кісі есімдерін немесе белгілі бір заттың атауын басқа сөзбен айту. . Мысалы әл-Фараби деудің орнына екінші ұстаз ("мұғалім ассани") деп айтушылық. 2) Жалқы есімдердің жалпы есімге ауысуындағы құбылыс. Бұл көркем шығармаларда көбірек кездеседі. Мысалы Дон-Кихот Сервантес романындағы бастапқы ұнамды қасиетін жоғалтып, "есерсоқ", "ақымақ" мағынасында қолданылады. Дон-Жуан "әйел қауымын алдаушы" дегенді білдіреді. Отелло "қызғаншақ күйеу" символына айналған. Антономазия қазақ тіліне де тән құбылыс. Қарабай деп "дүниеқоңыз", "сараң" адамды айтады. Жантық "араға от салушы", "арандатқыш қу" бейнесін елестетеді. Қыз Жібек пен Төлеген ғашық жандардың екінші атауына айналып кеткен. Дереккөздер
Наталья Анфимова

Наталья Анфимова (1984. Семей облысы Аякөз қаласы) - тележурналист. . Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемллпекеттік университетіі бітірген (2005). 2005 ж. "Қазақстан" РТРК АҚ Ақмола филиалында редактор болып істейді. Дереккөздер
Анықтамалық баға

Анықтамалық баға - әдетте кейбір өткен кезеңде (апта, ай) жасалынған келісімдердің деңгейін көрсетеді және келісімдерге тірек баға тағайындау үшін пайдаланылады.. Бәрінен бұрын тауарлардың ұсақ партияларын жедел сатуда қолданылады, ал ірі партиялар үшін анықтамалық батаға кейбір кемітпелер беріледі. Анықтамалық баға ретті түрде БҰҰ-ның мамандандырылған баспалары, Ресейде БИКИ бюллетені жариялайды. Дереккөздер
АПН

АПН (БЖА - Баспасөз Жаңалыктарының Агенттігі) - кеңестік қоғамдық ұйымдардын ақпараттық органы. 1961 жылы ақпанда КСРО Журналистер одағы, КСРО Жазушылар одағы, шетелдермен достық және мәдени байланыстың кеңестік қоғамдары одағы, Бүкілодақтық "Білім" қоғамы өкілдерінің Мәскеуде болған конференциясында құрылды. АПН-ның жоғарғы басқару органы - құрылтай Кеңесі. Күнделікті ұйымдастыру жұмысын басқарма жүргізеді. АПН КСРО мен шетелдік баспасөз, радио, телевизия, ақпараттық агенттіктер, баспалар, қоғамдық ұйымдар үшін КСРО-ның ішкі-сыртқы саясаты, кеңес халкының қоғамдық, экономикалық, мәдени өмірі жайлы әдеби материалдар, фотосуреттер, телефильмдер, сондай-ақ ішкі және халықаралық өмірдегі маңызды оқиғаларға кеңес жұртшылығының көзқарасын бейнелейтін материалдар дайындайды; кеңес баспасөзін, радиосы мен телевизиясын шетелдердің саясаты, қоғамдық өмірі, экономикасы, ғылым және мәдениеті жайлы ақпараттық материалдармен қамтамасыз етеді. АПН 101 халықаралық және ұлттық акпараттық агенттікпен, 100-ден астам радиотелекомпаниямен, 120 баспамен байланыс жасайды. АПН материалдары 110 елде жарияланады. АПН материалы бойынша шетелдерде 52 журнал, 8 газет және 119 ақпараттық бюллетень шығады. АПН баспасы жыл сайын КСРО мен шетелде жалпы таралымы 13-15 млн. дана 300-ден астам кітап, альбом, ақпараттық материалдар т.б. шығарады. АПН басылымдары дүниежүзі халықтарының 65 тілінде шығады. АПН орыс, шетел тілдерінде одактық және халықаралық ақпарат хабаршыларын, ғылым, техника, мәдениет және өнер, спорт хабаршыларын, ағылшын тілінде кеңестік баспасөзге шолу "Дейли ревью" ("Daily review", 1963 жылы) шығарады. АПН- нің 73 елде бюро және тілші тіректері, ТМД астаналары мен еліміздің ірі қалаларында қоғамдық бөлімдері бар. АПН- ның Қазақстандағы бөлімі 1969 жылы мамырда құрылды. Ол республиканың халық шығармашылығын өркендетудегі табыстары мен ғылым, техника, мәдениетінің дамуы жайлы КСРО мен шетелдерге жьлына 300-ден астам әдеби материал, 20 мыңнан астам фотосурет жіберіп тұрады. АПН-ның жұмысына кеңес авторларымен бірге шетелдік жазушылар, публицистер және қоғам қайраткерлері қатысады.. Дереккөздер
Аппаратты студиялық кешен

Аппаратты студиялық кешен (АСК-2) - АСК-2 ғимараты (Алматы) 1983 жылы салынған ("Алматы мемлекеттік қала құрылысын жобалау" инстиутының жобасы, археолгтар A.Коржемпо, Н.Эзау, В.Панин; конструкторлар; С.Каламкаров,B. Исмаилов, А.Федорук). . Ол еліміздегі осыған ұқсас үлгідегі алғашқы кешенді құрылыс болып табылады; жоғары тиімділікті техникалық-экономикалық көрсеткіштерімен ерекшеленеді. Ғимарат 5 қабатты бас және 2 қабатты қосалқы екі жеке ғимараттан тұрады. АСК-2-нің ішкі корпусы қызмет түрлеріне қарай: технологиялық, вестибюльдік- рекреациялық, редакциялық, артистік және репетициялық залдар, институттың қызмет бөлмелері, қоймалық және асханалық жайларға бөлінеді. Бас ғимараттың көлемдік-жоспарлау құрылымы жинақылығымен және симметриялығымен ерекшеленеді, ондағы 3 жарық беру студиясының (әркайсысының ауд. 600 м2-ден) орташа көлемі блоктарға (аппаратты- студиялық, аппаратты-бағдарламалық, телекино-блоктар т.б.) біріктірілген технология. Дереккөздер
Апта-Айырық

Апта-Айырық — ақпаратты-сараптау бағдарламасы. «Қазақстан-Қызылорда» телеарнасында 1997 жылы аймақтық арналар ішінде алғаш болып тележурналист Айткүл Шалғынбаева ақпаратты-сараптау бағдарламасын ашып, оны үзбей 17 жыл бойы, 2014 жылы дейін өзі тікелей эфирде жүргізді. Әр жылдарда «Аптадағы Ақмешіт», «Ой таразы», «Апта-айырық», соңғы жылдары «Сө Анық» болып аталған сараптау бағдарламасында қазақ елінің қалыптасу кезеңдерінен бастап, бүгінгі күнге дейінгі өсу, өркендеу баспалдақтары сараланып, еліміз бен аймақтың әрбір даму қадамдарындағы жетістіктер мен түйткілді мәселелері сарапқа салынады. Байыпты ойлар айтылып, хабардың студия қонақтары ҚР Парламент, мәслихат депутаттары, билік өкілдері тақырыптың мәнін аша түсті. Авторы — А. Шалғынбаева, режиссеры — Г. Мәмбетова. Дереккөздер
Апталық жиынтық хаттама

Апталық жиынтық хаттама — ФБК үшін телестанцияның жылдық есебі қамтылған бағдарламалар тізімі.. Тізімде жыл басындағы үш күн, жыл аяғындағы үш күн және жазғы уақыттың бір күндік бағдарламасы қамтылады. Дереккөздер
Араб ақпарат агенттіктерінің Федерациясы

Араб ақпарат агенттіктерінің Федерациясы (ФАНА) (Иттихад-Викалят алб-Анба аль-Арабия Federation of Arab News Agencies en:Federation of Arab News Agencies "FANA", Federation des Agences de Presse Arabe) — араб елдерінің 16 ақпарат агенттіктерін біріктіретін ұйым.. АПС (Алжир), АМП (Мавритания), AHA (НДРЙ), ВАМ (ОАЭ), ДЖАНА (Ливия), ИНА (Ирак), КИА (Катар), КУНА (Кувейт), НИА (Ливан), МАП (Марок--ко), Петра (Иордания), Саба (ЙАР), САНА (Сирия), САП (Сауд Арабиясы), ТАП (Тунис), сонымен қатар ВАФА Палестина ақпарат агенттіктері кіреді. 1965 жылы негізі каланған. 1974 жылы сәуірінде Бағдатта өткен екінші Бас Ассамблея федерациясынан кейін қызметін бастады. Федерация мақсаты араб елдерінің ұлттық ақпарат агенттіктерімен "кәсіби байланысты күшейту", "араб елдерінің ішінде және шетелде ақпаратты кеңінен тарату және ақпаратпен қамтамасыз ету". ЮНЕСКО-да кеңесшілік дәрежесі бар ("С" категориясы), мемлекетаралық ұйым ретінде араб елдерінің ұйымдарымен және Халықаралық журналистер ұйымымен байланыста. Жоғарғы ұйымы жыл сайын шақырылатын, құрамында агенттіктің Бас директорлары мен Араб ақпарат агенттіктерінің Федерациясы мүшелері болып табылады. Атқарушы ұйым ассамблея 5 жылға сайланған, құрамында бес мүше мен бес хатшының басшылығымен жүргізілетін Бюро болып табылады. ФАНА-ның штаб-пәтері Бейрут каласында (Ливан) орналасқан. Дерекөздер
Кувейт теледидары

Кувейт теледидары — Араб әлеміндегі ең дамыған жүйе болып табылады. . Мұндағы ең басты ерекшелік, ел аумағында теледидардың жеткілікті болуы. Елде халықты теледидармен қамтамасыз ету 100%. Қонақүйлер, кафе, клуб, мектеп, дүкен сөрелері бәрі де теледидарға толы. Сонымен қатар Кувейт теледидары бүкіл мұсылман елдерін телебағдарламамен жабдықтай алады. Мұнда 1976 жылы бері телебағдарламаны бірлесіп жасау жөнінде Арабаралық институт құрылған. Елде спутниктік канал 1992 жылы 4 шілдеде өз жұмысын Парсы шығанағындағы соғыс аяқталған соң бастады, хабарларын трансляциялау үшін ARABSAT ВІ спутнигін пайдаланды. Бағдарлама бүкіл араб әлемін, Азияның бөлігін және Еуропаның оңтүстігін қамтиды. Бастапқы кезде хабарлар жеті сағат трансляцияланса, кейін тәулік бойы араб және ағылшын тілдерінде тарататын кестеге көшті. Бағдарлама саясаты Кувейттің аймақтағы және дүниежүзіндегі рөлін көрсетуте жұмылдырылған. Дерекөздер
Араб елдерінің спутниктік теледидары

Араб елдерінің спутниктік теледидары — жаңа ғасырда араб елдері спутниктік теледидар хабарларын тек өз елдерінде ғана емес, көптеген мемлекеттерге бағыттап отырады. . Спутниктік теледидар саласындағы табыс "Арабсат" спутниктік теледидар араб ұйымы арқасында мүмкін болды. Спутниктік теледидар құру идеясы 1967 жылы Тунисте өткен араб елдері Мәдениет министрлері Кеңесінде қолдау тапты. 1976 жылы араб елдері коммуникациялары министрлерінің Каирде қол қойған спутниктік коммуникациялар араб жүйесін құру жөніндегі келісімде теледидарлық трансляцияларды, ғарыштық байланыс арқылы телефонмен сөйлесуді қамтамасыз ететін және "Арабсатқа" мүше елдер арасында ақпараттық алмасулар мен коммуникацияны дамытуды жеделдететін мемлекетаралық ұйым ретінде танылды. Оның басты құрылтайшылары және негізгі акционерлері: Сауд Арабиясы, Ливия, Египет, Кувейт, Біріккен Араб Әмірлігі (БАӘ) болды. 1979 жылы бастап "Арабвижн" телебағдарламалар алмасу жүйесі тоғыз араб елінің арасында хабарларын көрсете бастады. Біртіндеп "Арабсатқа" тиесілі төрт коммуникациялық Жер серігінен тұратын жүйе іске қосылды. Оларды құруда және ғарышқа ұшыруда негізінен француз технологиясы қолданылды. 1985 жылдан бастап "Арабсат" жүйесі арқылы арабаралық телебағдарламалар алмасу қанат жайды. "Арабсат" тікелей телехабарларды қамтамасыз ететін алдыңғы қатарлы коммуникациялық жүйе болып есептеледі. Ол жер бетінде орналасқан қымбат тұратын қабылдау кешендерін кажет етпейді және шағын (арзан) жеке қабылдағыш қондырғы арқылы дабылды қабылдай алады. Диаметрі 80-90 см антенналар арқылы спутниктік телехабарларды сенімді түрде қабылдауды қамтамасыз етеді. "Арабсат" Жер серіктерінің дабылы Жерорта теңізі, Азия, Еуропа, Африка және осы құрлықтардан тыс елдерге тарайды. Мұндағы мақсат арабтардың рухани дүниесі мен өмір салтын, көп ғасырлық дәстүрі бар араб мәдениетін басқа мемлекеттердің халқына таныстыру. Ал Алжир мемлекеттік спутниктік каналы (Algerian TV) Исламның ықпалы негізінде қалыптасқан тарихи және мәдени дәстүрлерге берік ел бейнесін жасауға көп көңіл бөледі. Сонымен қатар әлемдік даму жолымен жүруге ұмтылады. Араб елдерінің мемлекеттік спутниктік каналдары өз мемлекеттерінің сыртқы саясатын насихаттауды мақсат етеді. Египеттің ESP-1 каналы шетелде тұратын арабтармен, елшіліктермен, мәдени және ақпараттық орталықтармен байланыс жасап тұруға үндейді. Қазіргі дүниежүзіне мәлім миграциялық үрдістер арабтарға да тән. Дерекөздер
Араб елдері телерадио мамандарын даярлау жөніндегі орталық

Араб елдері телерадио мамандарын даярлау жөніндегі орталық — 1978 жылы Дамаскіде ашылды.. Радио мен теледидар саласында ынтымақтастық мақсатымен, ақпарат және бағдарламалар алмасу үшін Араб радиохабары одағы 1969 жылы бері жұмыс істеп келеді. Оның құрамына 21 ел кіреді. Одақтың 5 тұрақты органы бар: бағдарлама комитеті, техникалық комитет, "Арабвижн" (арабаралық тележүйе), спорттық және космостық байланыс топтары. Одақтың секретариаты Каирде, техникалық орталығы Хартумде, оқу орталығы Дамаскіде, аудиторияны зерттеу Бағдатта орналасқан. Дерекөздер
Юрий Аравин

Юрий Аравин (2.4.1941 жылы, РКФСР. Тверь қаласы) — музыкатанушы, тележүргізуші.. Новосибирск мемлекеттік консерваториясын (1968), Алматы мемлекеттік консерваториясының аспирантурасын (проф. Б.Ерзакович) бітірді (1972). Қазақ қыздар педогогикалық университетінде (1973-78), ал 1979-88 жылдары Алматы мемлекеттік консерваториясында аға оқытушы (кейіннен доцент), Қазақ радиосында музыкалық жетекші болып қызмет істейді. "Қазақстан" ұлттық телеарнасынан "Музей звуков" телехабарын жүргізген. Хабар көрермендерді Қазақ музыкасының алуан қыры мен құпия сырларынан хабардар етті. Аравин педагогикалық қызметпен қатар ғылыми-зерттеу және музыкалық-ағартушылық жұмыспен айналысып, Қазақ, ұйғыр музыкасы жайында бірқатар мақалалар жазды. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1995). Дерекөздер
Арай (әдеби поэзия кеші)

Арай әдеби (поэзия) кеші Қазақ теледидары "Кұрдастар" редакциясының танымал топтамаларының бірі. . Хабарға Қазақстан комсомолы сыйлығының иегерлері ғана шақырылды. Кеш А. Пушкин атындағы (бүгінгі Орталық Ұлттық кітапхана) кітапхана залында өткізіліп тұрды. Алғашқы кешті ақын Қадыр Мырзалиев бастады. Ақын-жазушылар Т. Молдағалиев, О. Бөкеев, М. Шаханов, Ж. Нәжімеденов, Ф.Оңғарсынова, Р.Сейітметов тәрізді өнер тарландары сол 1970-1980 жылдары "Құрдастар" редакциясының құрметті қонақтары, жанашыр авторлары әрі бір мезгілде хабардың кейіпкерлері бола білді. Олар әрбірі отты, ойлы, сергек серпілісімен, кемеңгерлік ой кесімдерімен, тамылжыған тіл өрнектерімен, ортаға ой тастайтын дәуір дауылпаздары еді. Бұл топтама эфирде 1977 жылдан бастап, үзбестен төрт жыл бойы көрсетілді. Редакторы — Құсыман Игісінов. Дерекөздер
Георгий Аракелов

Георгий Аракелов (28.11. 1923 жылы, Әзірбайжан. Кировоабад қаласы) — байланысшы, қоғам қайраткері. . Мәскеудің электро-техникалық байланыс институтын бітірген (1952). Еңбек жолын Орал қаласындағы радиоорталықта инженерліктен бастап, сол орталықтың басшылығына дейін көтеріледі. 1956 жылы Қазақ КСР Байланыс министірлігінің радиобөлімін баскаруға шақырылды. Арaкелов Алматыда республикамызда алғашқы телевизиялық орталығын техникалық жабдықталуына атсалысты. Телевизиялық орталыққаМәскеу, Одесса және Новосібір институттарынан білімді инженерлер шақырылды. Аракелов салына бастаған Қарағанды және Өскемен телевизиялық орталықтарының тиянақты жобалануы, сәтті құрылуына да басшылықтар жасап, Ресейдің радиозауыттарына телевизиялық аппаратураларға сұраныстар берілді. Әрі қарай Қазақстанның аймақтарында студиялық телевизиялық орталықтар қаулай өсе түсті. 1964 жылы Аракелов Қазақстанның Байланыс министірлігінің бас инженері болып тағайындалды. Ол республикамызда радиобайланысын дамытуда, радиохабарын таратуда, Жер серіктік космостық жүйелерді өмірге еңгізуге, телевизияның дамуына, әрбір облыстық аймақтарда одақтық және республикалық телевизиялық бағдарламалардың кеңінен жеткізілуіне белсенді атсалысты. 1973 жылы Қазақ ССР Байланыс министірлігінің орынбасары болып тағайындалды. Республика аумағындағы радио-телевидение құрылғыларының дами түсуін жіті қадағалап, басшылық көмегін көрсетті. Еліміздегі байланыс инженерлерінің А.Попов атындағы ғылыми-техникалық ұйымын 25 жыл бойы басқарды, "Связь Казахстана" журналының бас редакторы болады. Екі "Қызыл Жұлдыз", екі рет Екінші дәрежелі Отан соғысының, екі "Құрмет Белгісі", "Парасат" ордендерімен, үш мәрте Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің Мақтау қағаздарымен марапатталды. КСРО Байланыс министірлігінің "Байланыс шебері". Дерекөздер
Аралас құқықтың әрекет ету мерзімі

Аралас құқықтың әрекет ету мерзімі — аралас құқық орындаушының бірінші орындаған уақытынан бастап, фонограмманы шығарушының фонограмманы жазуынан кейін, ал егер жариялаған жағдайда оның бірінші жариялану мерзімінен, эфир және кабель тарату ұйымының алғашқы эфир немесе кабельде берілуінен бастап 50 жыл уақытқа өзі үшін сақтайды. . Дерекөздер