kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Асқар Ахметұлы Мусинов

Асқар Ахметұлы Мусинов (11 сәуір 1961, Алматы – 10 ақпан 2024) – қазақ дипломаты, 2024 жылдан бері Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі ислам ұйымының Бас директоры. Өмірбаяны 1984 жылы А.А. Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетінің "шығыстанушы-филолог" мамандығын бітірген. * 1984-1987 – Ливиядағы әскери аудармашы; * 1987-1991 – Қазақ КСР Сыртқы істер министрлігінің екінші, бірінші хатшысы; * 1991-1992 – Ресей Федерациясының Сауд Арабиясындағы Елшілігінің екінші хатшысы; * 1993 – Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасының халықаралық бөлімінің аға референті; * 1993-1996 – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Консулдық басқармасының бастығы; * 1996 – Қазақстан Республикасының Ұлыбританиядағы Елшілігінің бірінші хатшысы – консулдық бөлімнің меңгерушісі; * 1996-1997 – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Бас консулдық басқармасының бастығы, Консулдық қызмет департаментінің директоры; * 12.1997-09.1999 – Қазақстан Республикасы Президенті хаттамасының меңгерушісі; * 09.1999-06.2002 – Қазақстан Республикасының Мысырдағы Төтенше және Өкілетті Елшісі; * 07.2002-06.2006 – Қазақстан Республикасының Сауд Арабиясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі; * 06.2006-05.2008 – Қазақстан Республикасының Бахрейндегі, Кувейттегі, Омандағы, Қатардағы, БАӘ-дегі Төтенше және Өкілетті Елшісі; * 05.2008-06.2013 – Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африка Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі; * 06.2013-06.2014 – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің жауапты хатшысы; * 07.2014-03.2016 – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары; * 2016-2018 жылдары – Ислам ынтымақтастық ұйымының Бас хатшылығының Бейбітшілік, қауіпсіздік және жанжалдарды шешу бөлімінің басшысы (2016 жылдан бастап); * 2018 жылдың 6 мамырында Дакка қаласында өткен Ислам Ынтымақтастығы Ұйымы Сыртқы істер министрлері кеңесінің 45-ші сессиясында ИҰЫ Бас хатшысының ғылым және технологиялар жөніндегі орынбасары болып сайланды; * 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап – Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі ислам ұйымының Бас директоры. 2024 жылдың 10 ақпанында 62 жасында қайтыс болды. Отбасы Әкесі Ахмет Оспанұлы Мұса мен Рената Серәліқызы Қожамқұлова – тіл білімі мамандары. Әйелі – Жанар Жүсіпәліқызы Нөкетаева. Еңбектері * Мусинов А.А. Халықаралық қатынастар жүйесіндегі Таяу және Орта Шығыс: монография / А.А. Мусинов. – Алматы: Қазақ универ­ситеті, 2018. – 245 б. Марапаттары * Парасат ордені (2015) * 2-ші дәрежелі Достық ордені (2005) Дереккөздер
Хуан Пабло Сорин

Хуан Пабло Сорин ( ; 5 мамыр 1976 ж, Буэнос-Айрес, Аргентина ) - аргентиналық футболшы, сол қанатты қорғаушы. Ол Аргентина құрамасында ойнады және 2006 жылғы әлем чемпионатында команданың капитаны болды. Қазіргі уақытта комментатор 1999, 2004 жылдары Америка кубогына, 2002, 2006 жылдары әлем чемпионатына, 2005 жылы Кофедерациялар кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық * Аргентина чемпионы: 1996 (Апертура), 1997 (Клаусура), 1997 (Апертура), 1999 (Апертура) * Либертадорес кубогының жеңімпазы: 1996 * Либертадорес суперкубогының иегері: 1997 * Бразилия кубогының иегері: 1999 ж * Суль-Минас кубогының иегері: 1999, 2000 ж *Чемпиондар лигасының жеңімпазы: 1995/96 * Интертото кубогының жеңімпазы: 2004 * Интертото кубогының жеңімпазы: 2007 Халықаралық * Жастар арасындағы әлем чемпионы: 1995 * Америка кубогының финалисті: 2004 ж * Конфедерациялар кубогының финалисті: 2005 ж Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.juan-pablo.sorin.1313.en.html footballdatabase.eu сайтындағы профиль]
Ұлыбритания консервативті партиясы

Консервативті және юнионистік партия (, кейде Торилер делінеді, ) — ұлыбританиялық консервативті, 1997 жылғы сайлауда консерваторлар ірі жеңіліске жетті, лейбористер 418 мандатқа қол жеткізде, торилер 165 мандат алды. Тори қарсыластарының ең жетістіктісі болған Тони Блэрдің премьерлігі кезінде партия түрлі өзгеріс көрді. Біреулер партия ұстамды социал-либерализмге көшті десе, торилердің өздері бұл тұжырымды жоққа шығарған. Партия әкімшілігіне жас саясаткерлер тағайындалатын болды. 2008 жылғы жергілікті сайлауларда торилер лейбористерге қарсы ірі жеңіске жетті және консерватор (Борис Джонсон) тұңғыш рет Лондон мэрі болды. 2010 жылғы 6 мамырда өткен жалпы сайлауда консерваторлар 306 орынға ие болды, бұл бір партиялық үкімет құру үшін жеткіліксіз болды. Сондықтан 12 мамырда үкіметтік коалиция құрылды, оның құрамына екі партия: консерваторлар мен либералды демократтар кірді. Премьер-министр болып Дэвид Кэмерон тағайындалды. Дэвид Кэмерон Ұлыбританияның ЕО мүшелігіне референдум өткізуге шақырды. Референдум алдындағы пікірталастар кезінде ол Ұлыбританияның ЕО құрамында қалуын жақтады. 2016 жылғы 23 маусымда бұл референдум өтті. Ұлыбританияның Еуроодақ құрамына кіруі туралы референдумның қорытындысы бойынша корольдіктің Еуроодақтан шығуын жақтаушылар жеңіске жетті. Нәтижелердің жариял болғанынан кейін премьер-министр Дэвид Кэмерон халық алдында сөйлеп, отставкаға кететінін жариялады. Қазіргі Консервативті партия бұрынғыға қарағанда гей, лесбиян және бисексуал құқықтарына айтарлықтай оң көзқараспен қарайды, бірақ трансгендерлердің құқықтарына өте теріс көзқараста. Консервативті премьер-министрлер тізімі Сайлаулардағы нәтижелері Төменгі кестеде Консервативті партияның 1835 жылдан бергі әр жалпы сайлаудағы қол жеткізген нәтижесі көрсетілген. ;Қосымша ақпарат: Дереккөздер
Тышқандар мен адамдар туралы

Тышқандар мен адамдар туралы — Джон Стейнбек жазған повесть, 1937 жылы жарияланды. Бұл шығарма Америка мектептерінде кеңінен оқытылады. Автор жасөспірім болғандағы естеліктерін негізге алып, Ұлы тоқырау кезінде Калифорнияны шарлаған екі жалданушы жұмыскердің бастарынан кешкендерін баяндайды. Сюжет Болмыстары бір-біріне мүлдем ұқсамайтын екі адамның арасында достық болуы мүмкін бе? Біреуі – өмір сүруге бейімсіз, бірақ алып күштің иесі Ленни, екіншісі – ақылды бола тұра балалық бейнесінен алыстай алмаған Джордж. Оларға ортақ не бар? Бәлкім, қарапайым адами бақытқа жетуді көздеген аңсар-арманның орындаларына деген сенім шығар… Америкадағы Алапат тоқырау кезінде байлардың фермасына жұмыс іздеп барған екі кедей жігіттің өмірі қалай өзгерді? Олар еңбек етіп, тұрмыстарын түзеуді ғана армандап қоныс аударған болатын. Алайда тағдырдың әрқашан да өз жоспары бар... Дереккөздер
Меркі (айрық)

Елді мекендер: * Меркі – Жамбыл облысы Меркі ауданындағы ауыл, аудан және Меркі ауылдық округі орталығы, темір жол бекеті * Меркі – Жамбыл облысы Меркі ауданындағы ауыл, темір жол бекеті. * Меркі шипажайы — Жамбыл облысы Меркі ауданындағы елді мекен, шипажай. Басқа мағыналар: * Меркі – көне қала орны. * Меркі – ерте темір дәуірі қорғаны. * Меркі – Шу алабындағы өзен. * Меркі – Жамбыл облысы Меркі ауданы аумағында орналасқан тау.
Зарина Болатқызы Тұрдиева

Зарина Болатқызы Тұрдиева (14 мамыр 1992 — 16 қаңтар 2016) — футболдан Қазақстан құрамасының қорғаушысы. Ол футболдағы мансабын алматылық ЖСШММ сапында бастады. 2012 жылы Талдықорған Жетісуына көшіп, онда 22-ден астам ойын өткізген. 2014-2015 жылдары көкшетаулық «Көкше» клубында өнер көрсетіп, мансабын осы клубта жалғастырмақ болған. Бірақ қаржыландырудың болмауына байланысты Көкше Әйелдер лигасының жарысына қатыспауы мүмкін (кейінірек солай болды) еді. 2016 жылдың қаңтарында Заринаны апасы үйіндегі сарайда асылып қалған күйде тауып алған. Сілтеме * * Дереккөздер
Қызыл-Тура

Қызыл-Тура (орыс. Кызыл-Тура) — Ескер жұртының, Түмен (Сібір) хандығының құрамындағы ортағасырлық қала. Қазіргі Ресей Федерациясы, Омбы облысының Усть-Ишим ауданында орналасқан. Тарихы Қалашық С.У. Ремезовтың «Сібірдің хорографиялық кітабының» 87 бетінде Ертістің оң жақ жағалауында, Есілдің сағасынан жоғары «Иртышак патшаның қаласы» ретінде бейнеленген. Қираған қалашықтың орына 1771 жылы И.П Фальк келген. Ол қираған мешіттің мұнарасы мен тас үйдің қалдықтарын көрген. Фальктың мәліметі бойынша ол уақытта қалашықта ешкім өмір сүрген жоқ. Бүгінде Қызыл-Тура қалашығының қалдықтары Омбы облысының Усть-Ишим ауданында 1961 жылы В.А. Могильников ашқан Красноярск-ІІ қалашығымен байланыстырылады. 1990-2000-шы жылдары қалашықта Е.М. Данченконың басшылығымен Омбы мемлекеттік педагогикалық университетінің археологиялық экспедициясы қазба жұмыстарын жүргізген. Қазба жұмыстары кезінде ортағасырлық қыш және металл ыдыс-аяқ, темір пышақтар, жебенің ұштары, шетелдік қола сақиналар, шыны моншақтар, қола тоғалар мен қыстырғыштар, қола мүсіншелер, сүйектен жасалған бұйымдар табылды. Әртүрлі дәуірлерге жататын ескерткіштердің арасынан Е.М. Данченко мен оның әріптестері Түмен (Сібір) хандығымен байланыстыларын анықтай алды. Әдебиет * Данченко Е.М. К изучению Кызыл-Туры // Интеграция археологических и этнографических исследований. - Омск: Изд-во ОмГПУ; Изд. дом Наука, 2008. - С. 221-224 * Матвеев А.В., Татауров С.Ф. Сибирское ханство: военно-политические аспекты истории. Казань: Фэн АН РТ, 2012. 260 с. * Тюменское и Сибирское ханства / под ред. Д. Н. Маслюженко, А. Г. Ситдикова, Р. Р. Хайрутдинова. — Казань: Издательство Казанского университета, 2018. — 560 с. — ISBN 978-5-00130-021-2.
Маржан (роман)

Маржан — Джон Стейнбек жазған повесть, 1947 жылы жарияланды. Бұл Стейнбектің ең танымал шығармаларының бірі, және оны мектептерде кеңінен оқытады. Шығармада теңіз түбінен маржан тауып жүрумен айналысатын адамның және оның жанұясының өмірі жайында баяндалады. Дереккөздер
Константин Николаевич Сафронов

Константин Николаевич Сафронов (2 қыркүйек 1987) — қазақстандық жеңіл атлетші, ұзындыққа секіру бойынша маман. 2003-2015 жылдары жеңіл атлетикадан Қазақстан ұлттық құрамасының сапында өнер көрсетті, жабық ғимараттағы Азия ойындарының қола жүлдегері, ел чемпионаттарының бірнеше дүркін жеңімпазы және жүлдегері, бірқатар ірі халықаралық жарыстарға, соның ішінде 2009 жылы Берлинде және 2013 жылы Мәскеуде өткен әлем чемпионаттарына қатысушы. Өмірбаяны Константин Сафронов 1987 жылы 2 қыркүйекте дүниеге келген. Павлодарда тұрып жаттығады. Алғаш рет 2003 жылғы маусымда жеңіл атлетикадан халықаралық деңгейде өзін танытып, Қазақстан құрамасының сапына кіре, Шербрук қаласында өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысып, ұзындыққа және үш рет қарғып секіру жарыстарына қатысты. 2005 жылы Инчхонда өткен Азия чемпионатында және Бангкокта өткен жабық ғимараттағы Азия ойындарында ұзындыққа секіруден бақ сынады. 2006 жылы Бейжіңде өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында секіріп, Дохадағы Азия ойындарында 12-орын алды. 2007 жылы Амманда өткен Азия чемпионатында бесінші, Бангкоктағы Универсиадада алтыншы орын иеленіп, Макаода өткен жабық ғимараттағы Азия ойындарында қола жүлдегер атанды. 2008 жылы Дохада өткен жабық ғимараттағы Азия чемпионатында ұзындыққа секіруден бесінші орынға қол жеткізді. 2009 жылы Берлинде өткен әлем чемпионатында, Гуанчжоуда өткен Азия чемпионатында және Ханойда өткен жабық ғимараттағы Азия ойындарында өнер көрсетті – соңғысында жетінші орын алды. 2010 жылы Гуанчжоуда өткен Азия ойындарында сегізінші болды. 2011 жылы Кобеде өткен Азия чемпионатында сегізінші нәтиже көрсетсе, Шэньчжэньдегі Универсиадада барлық мүмкіндіктерінен айырылып, нәтижесіз қалды. 2012 жылы Ханчжоуда өткен жабық ғимараттағы Азия чемпионатында алтыншы орынға ие болды. 2013 жылы маусымда Алматыда өткен жарыста ұзындыққа секіруден өзінің жеке үздік нәтижесін жаңартты — 8,10 метр. Мәскеуде өткен әлем чемпионатына қатысып, 7,47 нәтижемен финалға шыға алмады. 2014 жылы Ханчжоуда өткен жабық ғимараттағы Азия чемпионатында бесінші, Инчхондағы Азия ойындарында сегізінші орынға ие болды. 2015 жылы Уханьда өткен Азия чемпионатында сегізінші орын алып, Кванджудағы Универсиадаға қатысты. Ол 2017 жылғы маусымның соңында спорттық мансабын аяқтады. Үздік спорттық жетістіктері үшін «Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері» құрметті атағы берілді. Жұбайы Ольга Сафронова (Блудова) - қысқа қашықтыққа жүгіруден қазақстандық атақты жүгіруші. Дереккөздер
Дәрібай Ханкерейұлы

Дәрібай Ханкерейұлы Ханкереев (1890, №24 ауыл, Елек уезі, Орал облысы, Ресей империясы — 2 наурыз 1938, Алматы, Қазақ КСР) — қазақ кеңестік саясаткер, мемлекет қайраткер. Өмірбаяны 1890 жылы Ресей империясының Орал облысы Елек уезінің 24-ауылында шаруа және қызметкердің отбасында дүниеге келген. Қазақ, БОАК ұйымдастыру бөлімінің сауалнама барағында қырғыз деп көрсеткен. 1920 жылдан бастап Коммунистік партияның мүшесі. 1905 жылы Електегі 2 сыныптық мектепті бітірген. 1906-1914 жылдары таратушы, аудармашы, түптеуші, іс жүргізуші қызметтерін атқарған. 1914-1917 жылдары іс жүргізуші болып жұмыс атқарып, 1917-1919 жылдары қожалықпен айналысты. 1920 жылдың ақпан-мамыр айларында ҚАКСР ІІХК нұсқаушысы болып жұмыс істеді. 1921 жылдың қазан-қарашасы — ҚАКСР ІІХК Елек БСК басқарма бөлімінің меңгерішісі болды. 1921 жылдың қарашасы – 1922 жылдың мамыры — ҚАКСР ІІХК басқарма бөлімінің меңгерішісі және ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі болды. 1922 жылдың қыркүйегінен 1923 жылдың қыркүйегіне дейін Қырғыз (Қазақ) АКСР Қырмилициясы басшысы, ҚАКСР ІІХК алқасының мүшесі. 1923 жылдың 2 желтоқсанынан бастап Ақтөбе губерниялық атқару комитетінің төрағасы. 1925 жылдың наурызына дейін Семей губерниялық революциялық комитет-атқару комитетінің төрағасы болды. 1925 жылдың мамыр-қазан айларында ҚАКСР әлеуметтік қамсыздандыру халық комиссары болды. 1925-1927 жылдары — «Қосшы» одағының төрағасы болды. 1927-1928 жылдары — Мақат мұнай кәсіпшілігі басшысының орынбасары болды. 1928-1929 жылдары — Гурьев округіндегі Доссор мұнай кәсіпшілігі басшысының көмекшісі болды. 1929-1932 жылдары — Гурьев қаласындағы «Ембімұнай» тресі басшысының орынбасары болды. 1932 жылдың наурыз-қазан айларында ҚАКСР жеңіл өнеркәсіп халық комиссарының бірінші орынбасары болды. 1932 жылдың тамызынан 1933 жылдың шілдесіне дейін ҚАКСР жеңіл өнеркәсіп халық комиссары болды. 1934 жылы — БК(б)П Маңғыстау, Форт-Александровский аудандық комитетінің жауапты хатшысы қызметін атқарды. 1937 жылы 23 қыркүйекте Гурьев облысы бойынша ІІХКБ қызметкерлерімен тұтқынға алынды. 1938 жылы 2 наурызда КСРО Жоғарғы Сотының Әскери алқасы РКФСР Қылмыстық кодексінің 58-2, 58-7, 58-8, 58-11-баптарында көзделген қылмыстар туралы айыпты дәлелденген деп танып, оған ең қатаң жазалау шарасы жайлы үкім шығарды. Үкім шығарылған күні атылды. 1959 жылы 19 ақпанда КСРО Жоғарғы Сотының Әскери алқасы: қылмыс құрамының жоқтығы үшін ақтады. Қоғамдық жұмысы * 1920 жылы болыстық, 1920 және 1921 жылы уездік, 1921 жылы губерниялық, 1924 жылы бүкілресейлік Кеңестер съездеріне қатысушы. * 1921 жылы мамыр-шілде. Орал губерниялық атқару комитетінің хатшысы. * 1924 жылдың 13 қаңтарынан бастап Қырғыз орталық атқару комитетінің мүшесі. Сілтеме * [https://adebiportal.kz/web/viewer.php?file/upload/iblock/8e9/8e9a48b31fecc720f403bbee27ea2c01.pdf&lnru Қазақстан наркомдары, 1920—1946 жж: өмірбаяндық анықтамалық / Құрас. М. Х. Жакыпов, А. С. Зулкашева, А. Н. Ипмагамбетова, Е. В. Чиликова. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2007. — Б. 347.] Дереккөздер
Тілеужан Мұқашұлы

Тілеужан Мұқашұлы Мұқашев (1881, №1 ауыл, Ақтөбе уезі, Торғай облысы, Ресей империясы — 1937, КСРО) — кеңестік мемлекет және партия қайраткері. Өмірбаяны 1911-1917 жылдары — Ақтөбе уезінің 3-бөлімі кеңсе хатшысы, белсенді әскерге мал сатып алу жөніндегі хатшы (Ор қ.). 1917 жылдың тамызынан бастап — Ақтөбе земство басқармасының; 1918 жылдың қыркүйегінен бастап – уездік милиция іс жүргізушісы болды. * 1918-1921 жылдары — Ақтөбе атқару комитетінің бөлім меңгерушісі болды, * 1921-1923 жылдары — Ақтөбе губерниялық атқару комитеті мен қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары, кейін төрағасы болды, * 1923-1924 жылдары — Қырғыз (Қазақ) АКСР орталық атқару комитетінің бөлім меңгерушісі болды, * 1924 жылдың наурызы — 1925 жылдың маусымы — РКФСР Жоғарғы Сотының Қазақ бөлімшесі төрағасы болды, * 1925-1926 жылдары — РКФСР Жоғарғы Сотының Қазақ бөлімшесі мүшесі болды, * 1926-1928 жылдары — Орал губерниялық сотының төрағасы болды, * 1928-1930 жылдары — Орал аймақтық прокуратурасының прокуроры болды, * 1930 жылы ақпан-тамыз — РКФСР Жоғарғы Сотының Қазақ бөлімшесі мүшесі болды, * 1930 жылы — «Гигант» ұжымшарының төрағасы және бір уақытта Еңбекшіқазақ аудандық ұжымшарлар одағының төрағасы, * 1931-1932 жылдары — Еңбекшіқазақ аудандық атқару комитетінің төрағасы болды. * 1932 жылдың қазанынан 1937 жылдың қарашасына дейін — Қазақ АКСР Жоғарғы соты (1936 жылдан бастап - Қазақ КСР Жоғарғы Соты) төрағасының орынбасары болды. Сілтеме * [https://web.archive.org/web/20110424173314/http://supcourt.kz/kz/history/detail.php?ID=2343 Қазақстан ЖС сайтындағы өмірбаяндар]
Қазақ КСР және Қазақстан Жоғарғы соты төрағаларының тізімі

Қазақ КСР Жоғарғы Соты, Қазақстан және РКФСР Жоғарғы Сотының Қазақ бөлімшесі төрағаларының тізімі. Тізім хронологиялық ретпен келтірілген. Жұмыс істеген жылдары жақшада көрсетілген. РКФСР Жоғарғы Сотының Қазақ бөлімшесі төрағалары # Нығмет Нұрмақұлы (қазан 1921 — сәуір 1923) # Тілеужан Мұқашұлы (наурыз 1924 — маусым 1925) # Мырзағұл Атаниязұлы (наурыз 1925 — наурыз 1927) # Сермұхамед Бекбатырұлы (сәуір 1927 — сәуір 1929) Қазақ АКСР Жоғарғы Сотының төрағасы # Нығметулла Сырғабекұлы (мамыр 1929 — қараша 1929) # Нағима Ыдырысқызы Арықова (1929—1930) # Ғұмар Сейітәліұлы Жүнісов (шілде 1931—1932) # Қазмұхамед Кәрібұлы Күлетов (шілде 1932—1934) # Шәймерден Бейсенбайұлы Бектұрғанов (мамыр 1934—1937) Қазақ КСР Жоғарғы Сотының төрағасы # Шәймерден Бейсенбайұлы Бектұрғанов (мамыр 1934—1937) # Әбдірахман Есалыұлы Құскелдиев (желтоқсан 1937 — тамыз 1938) # Петр Иванович Громов (тамыз 1938 — сәуір 1939) # Темірғали Қожабергенов (сәуір 1939 — мамыр 1941) # Мырзақадыр Нұрбаев (1941—1942) # Тәңірберген Әділбаев (сәуір 1943 — қазан 1945) # Омадияр Байжанұлы Адамбаев (1946) # Әбидулла Үмбетжанұлы Биекенов (с 24 мая 1946) # Әбдірахман Досанов (тамыз 1946 — тамыз 1958) # Әмір Нұрышев (1958—1959) # Күнтуар Әлібайұлы Сүлейменов (1958—1962) # Бекайдар Жүсіпов (маусым 1962 — қыркүйек 1970) # Қайыр Ерденбайұлы Мыңбаев (ноябрь 1970 — мамыр 1981) # Ғалым Бәжімұлы Елемісов (маусым 1981 — қаңтар 1984) # Тамас Қалмұхаметұлы Айтмұхаметов (1984—1993) Қазақстан Жоғарғы Сотының төрағасы # Тамас Қалмұхаметұлы Айтмұхаметов (1984—1993) # Михаил Федорович Малахов (желтоқсан 1993—1996) # Мақсұт Сұлтанұлы Нәрікбаев (1996—2000) # Қайрат Әбдіразақұлы Мәми (қыркүйек 2000 — сәуір 2009) # Мұсабек Тұрғынбекұлы Әлімбеков (2009—2011) # Бектас Әбдіханұлы Бекназаров (2011—2013) # Қайрат Әбдіразақұлы Мәми (2013—2017) # Жақып Қажманұлы Асанов (2017—2022) # Асламбек Амангелдіұлы Мерғалиев (2022 жылдан бастап) Дереккөздер
Қазақстаннан шет тіліндегі үздік фильм үшін Оскар сыйлығына үміткерлердің тізімі

Қазақстаннан шет тіліндегі үздік фильм үшін «Оскар» сыйлығына үміткерлердің тізімінде 1992 жылдан бері Қазақстан түсірген, «Үздік шет тіліндегі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылған барлық фильмдер бар. Тек бір қазақстандық фильм («Моңғол») сыйлыққа ұсынылды. Екі фильм («Келін» және «Айка») тоғыз фильмнің қысқа тізіміне енді, бірақ қорытынды номинацияға жете алмады. Тізім Дереккөздер
(87) Сильвия

(87) Сильвия — Негізгі белдеудегі ірі астероидтардың бірі. Жанында екі серігі бар екені анықталған алғашқы астероид. Оны 1866 жылы 16 мамырда Норман Погсон Үндістандағы Мадрас обсерваториясында ашты. Ежелгі рим аңыздарынан белгілі болған Рем мен Ромулдың анасы Рея Сильвиянің құрметіне орай аталды. Серіктері 2001 жылдың ақпанында америкалық астрономдар астероидты айналатын серікті ашты. 2004 жылдың тамызында франциялық астрономдар астероидта тағы бір серік бар екенін анықтады. Бұл аспан денелеріне сәйкесінше Ромул және Рем деген атаулар берілді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (1—100)
(216) Клеопатра

(216) Клеопатра — Негізгі белдеудегі ірі металды астероид. Оны 1880 жылы 10 сәуірде Иоганн Пализа Пула теңіз обсерваториясында ашты. Ежелгі мысырлық патшайым Клеопатраның құрметіне орай аталды. Серіктері 2008 жылдың қыркүйегінде астрономдар тобы астероидтың екі серігі бар екенін ашты. 2011 жылы оларға Алексгелиос пен Клеоселена деген атаулар берілді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (201—300)
(279) Туле

(279) Туле — Негізгі белдеудегі ірі астероид. Оны 1888 жылы 25 қазанда Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты. Бұл 4 астрономиялық бірліктен асатын қашықтықта ашылған алғашқы астероид. Жалпы, Туле — ежелгі гректер картографиясындағы солтүстікте орналасқан ең шалғай мекен. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (201—300)
Хаумеа (ергежейлі ғаламшар)

Хаумеа — Гавай аңыздарындағы дүниеге бала келуіне көмектесетін құдайдың атымен аталған ергежейлі планета. Оның пішіні сопақша, орбитасы Күннен өте алыста, Койпер белдеуінде орналасқан. Хаумеаның Күнді бір рет айналып шығуы үшін 285 жыл кетеді. Бұл ергежейлі планетаның Хиака және Намака деген екі айы бар. Олардың екеуі де 2005 жылы ашылған. Дереккөздер Планеталар энциклопедиясы
Махмуд Әл-Марди

Махмуд Марди (; 6 қазан 1993, Акаба қаласы, Иордания) — иорданиялық футболшы, шабуылшы. 2023 жылы Азия кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық Әл-Мухарраб * АФК Кубогы: 2021 * Бахреин кубогы: 2021 Әл-Фаисали * Иордания чемпионы: 2018–19 * Иордания кубогы: 2018–19 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/373491/ Профилі]
Болат Керімжанұлы Дарбеков

{{Мемлекеттік қайраткер { } }} Болат Керімжанұлы Дарбеков (21 қазан 1957, Тоқмақ, Фрунзе облысы, Қырғыз КСР) — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы қолбасшылығының өкілі, генерал-лейтенант, «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы (2007-2008). Өмірбаяны 1957 жылы 21 қазанда Қырғыз КСР Тоқмақ қаласында дүниеге келген. 1979 жылы Алматы жоғары жалпыәскери қолбасшылық мектебі үздік бітірді. Офицерлік қызметін Германиядағы Кеңес әскерлері тобында мотоатқыштар взводының командирі болып бастады. 1979 жылдың қарашасынан бастап — ГКӘТ 35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдаушы бригадасының десанттық-шабуылдаушы взводының командирі болды. ЖДШБр құрамында командирдің орынбасары — парашютті-десанттық ротаның әуе-десанттық даярлығы бойынша нұсқаушысы, десанттық-шабуылдаушы ротасының командирі, штаб басшысы — парашютті-десанттық батальон командирінің орынбасары қызметтерін атқарған. 1988 жылы М.В.Фрунзе атындағы Әскери академияны үздік бітірді. Академияны бітіргеннен кейін ОАӘО жеке мотоатқыштар бригадасының мотоатқыштар батальоны командирі қызметін атқарды. 1992 жылы Қырғызстан Республикасы Ұлттық ұланының штаб басшысы — қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды. 1993-1995 жылдары — Қырғызстан Республикасы Ұлттық ұланы Бас штабының басшысы — қолбасшысының бірінші орынбасары болды. 1995 жылы Қырғызстаннан Қазақстанға ауысты. 1995 жылдың қарашасынан 1998 жылдың мамырына дейін мотоатқыштар дивизиясының мотоатқыштар полкінің командирі, 23260 әскери бөлімінің бөлім офицері, Алматы жоғары әскери училищесінің тактика кафедрасының оқытушысы, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Әскери академиясының оперативтік өнер және тактика кафедраның аға оқытушысы қызметтерін атқарды. 1998 жылдың мамырында армия корпусының танк дивизиясы командирінің орынбасары болып тағайындалды. 2001 жылы Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясын үздік бітіріп, Жедел жоспарлау департаментінің басшысы — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабы бастығының жедел жоспарлау жөніндегі орынбасары болып тағайындалды. 2003 жылдың қаңтарынан — Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Бас штаб басшысының бірінші орынбасары — Жедел жоспарлау жөніндегі департаменттің басшысы болды. 2003 жылы шілде Қазақстан Республикасы Президентінің № 389 Өкімімен Штабтар басшылары комитетінің төрағасы – Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары болып тағайындалды. 2007 жылдың 10 қаңтарында басқа жұмысқа ауысуына байланысты қызметінен босатылды. 2007 жылдың 17 сәуірінен 2008 жылдың 6 қарашасына дейін — «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы болды. Марапаттары * II дәрежелі Даңқ ордені (2005) * «Төтенше жағдайлардын алдын алуда және жоюда уздіқ шыққаны үшін» медалі (2008) Дереккөздер
Мұрат Қажымұратұлы Нұғманов

Мұрат Қажымұратұлы Нұғманов (30 қаңтар 1964, Орал, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы қолбасшылығының өкілі, полковник, «Батыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы (2013-2015). Өмірбаяны 1967 жылы 8 наурызда Орал қаласында дүниеге келген. 1988 жылы Челябі жоғары танк командалық училищесін бітірген. Қызметін жеке гвардиялық армия корпусының жеке гвардиялық механикаландырылған бригадасында танк взводының командирі болып бастады. 1988-2005 жылдар аралығында штаб басшысы — танк батальоны командирінің орынбасары, гвардиялық оқу танк полкі командирінің орынбасары, мотоатқыштар дивизиясы командирінің орынбасары қызметтерін атқарды. 1997 жылы құрышты танк күштері Әскери академиясын бітірген. 2005 жылдың мамырынан 2006 жылдың тамызына дейін — механикаландырылған бригада командирі болды. 2006 жылдың тамызынан 2007 жылдың тамызына дейін — ҚР ҚМ штабтар басшылары комитетінің Жедел жоспарлау департаменті Жауынгерлік дайындық басқармасы басшысының орынбасары болды. 2007 жылдың тамызынан 2008 жылдың желтоқсанына дейін — ҚР ҚМ штабтар басшылары комитетінің Жауынгерлік даярлық және әскер қызмет департаменті Жауынгерлік даярлықты есепке алу және бақылау басқармасының басшысы болды. 2008 жылдың желтоқсанынан 2009 жылдың тамызына дейін — ҚР ҚМ штабтар басшылары комитетінің Жедел жоспарлау департаменті басшысының орынбасары болды. 2009 жылдың тамызынан 2011 жылдың тамызына дейін Ресей Қарулы Күштері Бас штабы Әскери академиясының тыңдаушысы болды. 2011 жылы Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясында болды. 2011 жылдың тамызынан 2012 жылдың шілдесіне дейін — өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары – «Астана» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының Басқарма штаб басшысы болды. 2012 жылдың шілдесінен 2013 жылдың шілдесіне дейін — Бас қолбасшысы орынбасары (жауынгерлік даярлық жөніндегі) - ҚР ҚК Құрлық әскерлері Бас қолбасшысы басқармасы Бас жауынгерлік даярлық басқармасының басшысы болды. 2013 жылдың шілдесінен 2015 жылдың қазанына дейін — «Батыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы болды. 2015 жылдың желтоқсан айынан бастап — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті — Елбасы атындағы Ұлттық қорғаныс университеті басшысының орынбасары – Бас штаб факультетінің басшысы болды. Дереккөздер
Жел өтіндегі тағдырлар (айрық)

Жел өтіндегі тағдырлар бірнеше сөзге мағына беруі мүмкін: * «Жел өтіндегі тағдырлар» — американдық жазушы Маргарет Митчеллдің романы (1936). * «Жел өтіндегі тағдырлар» — Маргарет Митчеллдің романына негізделген Виктор Флемингтің фильмі, алғашқы түсті фильмдердің бірі (АҚШ, 1939).
Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)

Жел өтіндегі тағдырлар — 1939 жылы Маргарет Митчеллдің аттас романы негізінде түсірілген тарихи мелодрама жанрындағы американдық көркем фильм. Фильмнің оқиғалары азаматтық соғыс кезінде АҚШ—тың оңтүстігінде өтеді, сюжет Джорджия штатындағы плантация иесінің қызы Скарлетт О' Хараның оқиғасына негізделген. Фильм «Оскардың» 12-ші марапаттау рәсімінде 13 номинацияның ішінен 8 «Оскар» жүлдесін жеңіп алды, оның ішінде «Үздік фильм», «Үздік режиссер» (Виктор Флеминг), «Үздік бейімделген сценарий» (Сидни Ховард, қайтыс болғаннан кейін), «Үздік актриса» (Вивьен Ли) және «Үздік көмекші актриса» (Хэтти МакДэниэль, «Оскар» алған алғашқы афроамерикалық әйел). Фильм номинациялар мен жүлделер саны бойынша рекорд орнатты. «Жел өтіндегі тағдырлар» фильмі премьерасынан кейін керемет танымалдылыққа ие болды.Тарихтағы ең көп табыс әкелген фильмге айналып, 25 жылдан астам рекордты ұстады. Инфляцияны есепке алғанда, фильм тарихтағы ең жоғары табыс әкелген фильм болып қала береді, ол 3,7 миллиард доллардан астам табыс жинады. Фильм барлық уақыттағы ең керемет фильмдердің бірі деп танылды. Рөлдерде Марапаттар мен номинациялар Фильм келесі номинациялар бойынша «Оскар» сыйлығын алды: * Үздік фильм * Үздік режиссер (Виктор Флеминг) * Үздік актриса (Вивьен Ли) * Үздік көмекші актриса (Хэтти МакДаниел) * Үздік бейімделген сценарий * Үздік операторлық жұмыс (түсті фильмдер – Эрнест Халлер және Рэй Реннахан) * Үздік қоюшы суретші жұмысы * Үздік монтаж Ол тағы бес номинация бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Суретші Уильям Кэмерон Мензис түсті қолданғаны үшін «Оскар» құрмет медалін алды. 1940 жылы «Photoplay» журналынан «Құрмет» медалін алды. 1989 жылы ол АҚШ-тың ұлттық фильмдер тізіліміне енгізілді. Дереккөздер
Футболдан 2028 жылғы Еуропа біріншілігі

Футболдан Еуропа чемпионаты 2028 (, ) немесе Еуро 2028 — футболдан Еуропа чемпионатының 18-ші турнирі, УЕФА мүшелері саналатын ұлттық командалар арасында төрт жыл сайын өткізілетін футбол турнирі. Бұл 32 команда қатысатын бірінші турнир болуы керек еді, бірақ 2023 жылдың қаңтарында УЕФА турнирдің финалдық бөлігінде 24 команданы қалдыру туралы шешім қабылдады. 2023 жылдың 10 қазанында Ньондағы (Швейцария) УЕФА конгресінде турнир екі елде өтетіні жарияланды: Ұлыбритания (Англия, Шотландия, Уэльс, Солтүстік Ирландия) және Ирландия. Дереккөздер
Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов

{{Мемлекеттік қайраткер { - - } }} Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов (9 маусым 1974, Рабочий ауылы, Бұқарыслан ауданы, Орынбор облысы, РКФСР, КСРО) — қазақстандық әскери қолбасшы. 2019 жылдан бастап «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының қолбасшысы, генерал-майор (2017). 2022 жылы 15 наурызда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы қызметінен босатты. Өмірбаяны 1974 жылы 9 маусымда Орынбор облысы Бұқарыслан ауданы Рабочий ауылында дүниеге келген. 1995 жылы Алматы жоғары жалпыәскери қолбасшылық мектебін, 2005 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық қорғаныс университетін, 2012 жылы Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясының курстарын бітірген. Танк взводының командирі, мотоатқыштар ротасының командирі, мотоатқыштар батальоны командирінің орынбасары, жеке батальон командирі, бригада командирінің орынбасары, бригада командирі, «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлері командирінің жауынгерлік дайындық жөніндегі орынбасары, «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшылығы басқармасының штаб басшысының бірінші орынбасары — басшысы, «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлер қолбасшысы басқармасының штаб басшысының бірінші орынбасары — басшысы қызметтерін атқарды. Қазақстан Республикасы Президентінің 2016 жылғы 15 қарашадағы Жарлығымен «Астана» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы болып тағайындалды. 2010 жылы Мәскеудегі Қызыл алаңда өткен Жеңіс шеруіне қатысушы, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері өкілдерінің колоннасын басқарды. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы №472 өкімімен генерал-майор әскери атағы берілді. 2018 жылғы 18 сәуірде Мемлекет басшысының Өкімімен Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшысы болып тағайындалды. 2019 жылдың 4 мамырынан 2022 жылдың 15 наурызына дейін «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы болды. 2022 жылғы 19 сәуірде прокуратурамен келісе отырып, Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, Сарыкемер ауылында орын алған өрт және жарылыс фактілері бойынша қозғалған қылмыстық іс аясында ҚК-нің 453-бабы (Салақтық) бойынша күдікті деп танылып, уақытша ұстау изоляторына орналастырылды, ал 21 сәуірде қамауға алу түріндегі сайлауалды бұлтартпау шараларын қолдану қажеттілігінің болмауына байланысты босатылды. Марапаттары * 2-дәрежелі Даңқ ордені * Мерейтойлық медалдар * Ұзақ қызметі үшін медалдар Дереккөздер
Супачай Чайдед

Супачай Чайдед (; ) — тайландтық футболшы, шабуылшы. 2019, 2023 жылдары Азия кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық Бурирам * Тайланд чемпионы 1 (4): 2017, 2018, 2021–22, 2022–23 * Тайланд кубогы (2): 2021–22, 2022–23 * Лига кубогы (2): 2021–22, 2022–23 * Меконг чемпионаты: 2016 * Тайланд чемпиондары кубогы: 2019 Халықаралық Тайланд U-19 * Азия жаспөспірімдер чемпионы: 2015 Жеке * Тайланд чемпионатының үздік мергені: 2022–23 Сілтемелер
Хвича Кварацхелия

Хви́ча Кварацхе́лия (; 12 ақпан 2001, Тбилиси) — грузиялық футболшы, Грузия Ұлттық футбол құрамасы мен "Пари Сен-Жермен" клубының шабуылшысы Карьерасы Клубтық Тбилисидің «Динамо» клубының түлегі. Ол 2017 жылдың 29 қыркүйегінде «Колхети-1913» командасына қарсы өткен Грузия чемпионатындағы матчта негізгі құрам сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. Барлығы 2017 жылғы маусымда чемпионатта 4 кездесу өткізіп, 1 гол соқты. 2022 жылдың 1 шілдесінде ресми түрде италиялық «Наполи» ойыншысы болды. 2022 жылдың 15 тамызында «Наполи» сапындағы тұңғыш ойынын А сериясында "Эллада Веронаға" қарсы матчта өткізді және 37-минутта клуб сапындағы бірінші голын соқты. Халықаралық Грузия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын 2019 жылы 7 маусымда Гибралтар құрамасына қарсы 2020 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу матчында өткізді. 2020 жылдың 14 қазанында Солтүстік Македонияға қарсы матчта ұлттық құрама сапындағы тұңғыш голын соқты, ал 2021 жылы 28 наурызда Испания құрамасының қақпасына гол соғып, матчта есеп ашты. Үшінші голын 2021 жылы 31 наурызда Грекия құрамасымен ойында (1:1) соғып, матчтың 78-минутында есепті теңестірді. Жүлделері Командалық «Динамо» (Тбилиси) * Грузия чемпионатының күміс жүлдегері: 2017 «Локомотив» * Ресей кубогы: 2018/19 * Ресей чемпионатының күміс жүлдегері: 2018/19 «Наполи» * Италия чемпионы: 2022/23, 2024/25 «Пари Сен-Жермен» * Франция чемпионы: 2024/25 * Франция кубогы: 2024/25 * Чемпиондар лигасы: 2024/25 Жеке * Италия жыл футболшысы: 2022/23 * Грузия жыл футболшысы (4): 2020, 2021, 2022, 2023 Дереккөздер Сілтемелер
Өкіл әке (фильм)

Өкіл әке — Марио Пьюзоның аттас романына негізделген, режиссер Фрэнсис Форд Копполаның 1972 жылы шыққан американдық қылмыстық драмалық фильм. Бұл 1945 жылдан 1955 жылға дейін Вито Корлеоне (Брандо) кезіндегі Корлеоне әулеті туралы баяндайтын «Өкіл әке» трилогиясының бірінші бөлімі. Бөлімнің басты назарында Витоның кіші ұлы Майкл Корлеоне (Пачино) отбасының мәжбүрлі аутсайдерінен қатыгез мафия бастығына айналуы. Фильм премьерасы 1972 жылы 14 наурызда Лоу мемлекеттік театрында өтті, ал Америка Құрама Штаттарында кең прокаты 1972 жылы 24 наурызда басталды. «Өкіл әке» 1972 жылғы ең көп табыс әкелген фильм болды және біраз уақытқа дейін барлық уақыттағы ең көп ақша тапқан фильм болды (250-291 миллион доллар). Фильм сыншылар мен көрермендердің қошеметіне ие болды. Олар актерлерді (әсіресе Брандо мен Пачиноның өнерін), режиссураны, сценарийін, сюжетін, операторлық жұмысын, монтажын, музыкасын және мафияның бейнесін жоғары бағалады. Фильм «Оскардың» 45-ші марапаттау рәсімінде «Үздік фильм», «Үздік актер» (Брандо) және «Үздік бейімделген сценарий» (Марио Пьюзо мен Коппола үшін) номинацияларын жеңіп алды. Сонымен қатар Пачино, Каан және Дюваль «Үздік көмекші актер» және Коппола «Үздік режиссер» номинацияларын қоса алғанда «Оскар»дың жеті номинациясына ұсынылды. «Өкіл әке» бұрын-соңды түсірілген ең үлкен және ең ықпалды фильмдердің бірі, сонымен қатар гангстер жанрының көрнекті туындысы болып саналады. Ол 1990 жылы Ұлттық кино тізілімінде сақтау үшін таңдалды және Америка кино институтының американдық кинематографиядағы ең ұлы фильмдер тізімінде екінші орында тұр (Азамат Кейннен кейін). Кейін фильмнің жалғасы шықты: «Өкіл әке 2» (1974) және «Өкіл әке 3» (1990). Рөлдерде Музыка Коппола фильмге музыка жасау үшін итальяндық композитор Нино Ротаны жалдады. Рота фильмге жаңа музыка жазып, итальяндық сезімді қалыптастыру және фильмде трагедия тудыру үшін «Fortunella» фильміне бұрын жазған музыкасының кейбір бөліктерін алды. Копполаның әкесі Кармайн фильмге қосымша музыка жасады, әсіресе үйлену тойының алғашқы сахнасында оркестр ойнаған музыкасын. Фильмнің саундтрегі 1972 жылы «Paramount Records» винил жазбасында, CD-де 1991 жылы «Geffen Records» лейблінде шығарылды. Музыка «Оскар» жүлдесіне ұсынылды; дегенмен, Академия «Love Theme» 1958 жылғы «Фортунелла» фильміндегі Нино Рота музыкасының қайта жазылған нұсқасы екенін анықтағаннан кейін номинацияны алып тастады. Марапаттар Дереккөздер
Тон-Тура

Тон-Тура, кейде Вознесенск қалашығы (орыс. Тон-Тура, Тонтура, Тонтур, Вознесенское городище, Кузнецова гора) — Ескер жұртының, Түмен (Сібір) хандығының құрамындағы ортағасырлық қала. Қазіргі Ресей Федерациясы, Новосібір облысының Венгеров ауданында (Ом өзенінің сол жақ жағалауында) орналасқан. Тарихы Барабы даласында қалашықтың қалдықтары туралы XVIII ғасырдың екінші жартысында швед саяхатшысы, ғалымы, тарихшысы Иоганн Петер Фальк баяндаған. 1925 жылы Е.А. Клодт және А.М. Жихарев Вознесенск қалашығында алдын ала барлау жұмыстарын жүргізген. 1926 жылы П.А. Дмитриев және В.П. Левашова қалашық орнын жүйелі түрде зерттеп, оны 1928 жылы қаза бастады. 1974-1976 жылдары қалашық қалдықтарын В.И. Соболев бастаған археологиялық экспедицияның отряды зерттеген. Археологиялық ескерткіштің қазылған аумағы 800 шаршы метрге дейін жеткен. Тон-Тура мүйіс үстінде орналасып, дуалдардан тұратын үш қорғаныс сызығынан тұрған. Зерттеу кезінде ескерткіштің сақталған бөлігі 500 м құрады. Қалашық үш қорғаныс шебінен тұратын төрт бөлікке бөлінген. Бірінші және екінші бөліктердің арасында биіктігі 1,5 м-ге, ені 3 м-ге дейін жететін 2 дуал және тереңдігі 4 м-ге, ал ені 19 м-ге дейін жететін ор орналасқан. Екінші және үшінші бөліктердің арасында екінші қорғаныс сызығынан тұратын биіктігі 0,77 м дуал мен тереңдігі 0,5 м ор табылды. Үшінші қорғаныс сызығы екіншісінен 110 м алшақ орналасқан (дуалдың биіктігі 0,3 м, ордың тереңдігі 0,4 м). Төртінші бөліктің ұзындығы, шамамен, 138 м. Едәуір мөлшерде керамика, сүйектен жасалған бұйымдар, жебенің ұштары табылған. Қазба жұмыстарының барысында табылған материалдар Омбы мемлекеттік тарихи-өлкетану мұражайында, Новосібір мемлекеттік өлкетану мұражайы мен Новосібір мемлекеттік педагогикалық университетінде сақтаулы. 1996 жылы С.В. Колонцов ескерткіштің топографиялық сұлбасын дайындаған. Соболевтің зерттеу жұмыстарының арқасында бүгінгі таңда Тон-Тура Сібір хандығындағы елді-мекендердің арасында жан-жақты зерттелгені болып саналады. Әдебиет * Матвеев А.В., Татауров С.Ф. Сибирское ханство: военно-политические аспекты истории. Казань: Фэн АН РТ, 2012. 260 с. * Молодин В.И., Соболев В.И., Соловьёв А.И. Бараба в эпоху позднего средневековья.// Новосибирск: 1990. 262 c. ISBN 5-02-029366-0 * Тюменское и Сибирское ханства / под ред. Д. Н. Маслюженко, А. Г. Ситдикова, Р. Р. Хайрутдинова. — Казань: Издательство Казанского университета, 2018. — 560 с. — ISBN 978-5-00130-021-2 * Фальк И.П. Записки путешествия от С.-Петербурга до Томска // Полное собрание ученых путешествий по России. – СПб., 1824 – Т.6.
Өкіл әке 2

Өкіл әке 2 — Марио Пьюзоның аттас романына ішінара негізделген, режиссер Фрэнсис Форд Копполаның 1974 жылы шыққан американдық қылмыстық драмалық фильм. Фильм параллельді драмаларды бейнелейтін «Өкіл әке» фильмінің жалғасы да, преквелі де: жалғасы Майкл (Аль Пачино), Корлеоне отбасының жаңа доны, оның өміріне жасалған қастандық әрекеттен кейін отбасылық бизнесті қорғауы туралы әңгіме; преквел әкесінің саяхатын қамтиды, Вито Корлеоне (Роберт Де Ниро), оның сицилиялық балалық шағынан бастап Нью-Йорктегі отбасылық кәсіпорнын негізін қалауға дейін хикаясын баяндайды. Фильм «Оскар» жүлдесінің 11 номинациясыеа ұсынылды және «Үздік фильм» номинациясын жеңіп алған алғашқы фильм жалғасы болды. Ол барлық уақыттағы ең керемет фильмдердің бірі болып саналады, сонымен қатар оның алдындағыдан асып түсетін жалғасының сирек үлгісі болып саналады. Ол 1993 жылы Ұлттық кино тізілімінде сақтау үшін таңдалды және Америка кино институтының американдық кинематографтағы ең ұлы фильмдер тізімінде 32 орында тұр. Рөлдерде Дереккөздер
Марселино Фердинан

Марселино Фердинан (; 9 қыркүйек 2004) — индонезиялық футболшы, Индонезия Ұлттық футбол құрамасы мен "Персебая" клубының жартылай қорғаушысы. 2023 жылғы Азия кубогына қатысып, құраманың турнирдегі тұңғыш голын соқты. Дереккөздер
Яхья Әл-Гассани

Яхья Әли Саид Әл-Гассани (; 18 сәуір 1998) — Біріккен Араб Әмірліктері футболшысы, шабуылшы. 2023 жылғы Азия кубогына қатысты. Жүлделері ӘЛ-Уахда * БАӘ суперкубогы: 2018 Шабаб Әл-Ахли * БАӘ чемпионы: 2022–23 * БАӘ президенті кубогы: 2020–21 * БАӘ лига кубогы: 2020–21 * БАӘ суперкубогы: 2020, 2023 Дереккөздер
Хван Ин Бом

Хван Ин Бом (; , Тэджон, Оңтүстік Корея) — Кореялық футболшы, Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасы мен "Црвена Звезда" клубының жартылай қорғаушысы. 2019, 2023 жылдары Азия кубогына, 2022 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жүлделері Командалық ; Корея құрамасы * Азия ойындарының чемпионы: 2018 * Шығыс Азия чемпионы: 2019 Жеке * Кей-лига 2 символикалық құрамы: 2016, 2017, 2018 * Шығыс Азия чемпионатының ең қымбат ойыншысы: 2019 Дереккөздер
Шифер

Шифер ( — тақтатас) — жалпақ не толқынды болатын шағын көлемді табақшалар, жабындық материалдардың бір түрі. XX ғасырға дейін табиғи тақтатас кесектері шатырды құрастыру мақсатында кеңінен қолданылатын-ды. Кейін жаңа жасанды материалдардың пайда болуымен сондай шағын табақша пішіндес заттарды да шифер деп атаған. Қазіргі уақытта көбінесе асбестцементтен, пластмассалардан жасалатын шиферлер қолданылады. Сондай-ақ металдан жасалатын жабынды да кейде шифер деп атайды. Кеңес Одағында 1960-шы жылдардан бері асбестцементтен жасалған шифер негізгі жабындық материал болып келген. Ыдырауға дейін Кеңестерде 58 шифер зауыты істеген, бірақ кейін олардың жартысы жабылып қалған. Дереккөздер
Сермұхамед Бекбатырұлы

Сермұхамед Бекбатырұлы Бекбатыров (1899, Жымпиты уезі, Орал губерниясы, Ресей империясы — 1938, КСРО) — Кеңестік мемлекет және партия қайраткері, РКФСР Жоғарғы Соты Қазақ бөлімшесінің төрағасы (1927-1929). Өмірбаяны * 1920 жылы — Жымпиты уездік халық ағарту бөлімінің меңгерушісі, кейін сол жылы ЖШҚӘ саяси қызметкері, * 1921 жылы — Орал губерниялық комитетінің бөлім меңгерушісі, «Қызылту» газетінің редакторы, * 1921-1922 жылдары — Жымпиты уездік атқару комитеті және уездік комитеті төралқасының мүшесі, * 1925-1926 жылдары — РКФСР Жоғарғы Соты Қазақ бөлімшесі алқасы төрағасының орынбасары, * 1927-1929 жылдары — РКФСР Жоғарғы соты Қазақ бөлімшесінің төрағасы, 1929 жылы қазанда БК(б)П Қазақ өлкелік комитеті оны Жұмысшы-шаруа инспекциясы халық комиссариатының қарауына жіберді. * 1931 жылы — САИИНТИ директорының орынбасары – теориялық саясиэкономия доценті, Ташкент қ., * 1934-1935 жылдары — Қазақстан қой шаруашылығы институтының директоры, * 1935 ж. ақпан — Қазақ ОАК қарамағындағы Кеңестік құрылыс институтының директоры. Қазақ орталық атқару комитетінің мүшесі (1927-1931). БК(б)П Қазақ өлкелік комитеті Төралқасының мүшесі (1927-1930). 1938 жылы КСРО Жоғарғы Соты Әскери алқасының үкімімен тұтқындалып, атылды. 1961 жылы ақпанда ақталды. Источники * [http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1075213415 Өмірбаяны] * [https://web.archive.org/web/20110424173314/http://supcourt.kz/kz/history/detail.php?ID=2343 Қазақстан ЖС сайты]
Мияулаған қайсы?

«Мияулаған қайсы?» — кеңестік қуыршақтар мультфильмі. Владимир Сутеев жазған ертегі негізінде түсірілді. Марапаттар * 1963 жыл — Аннесидегі Халықаралық анимациялық фильмдер фестивалінің балаларға арналған үздік фильм сыйлығы (Франция).
Пемзобетон

Пемзобетон — жеңіл бетон түрі. Толтырғыштары табиғи пемзалық қиыршықтас және кез келген құм (пемзалық, кварц, қождық және т. б.), ал тұтқырлығы — цемент, кейде әк (автоклавтық қатудағы бетондар үшін), гипс болып табылады. Қолданылу мақсаты бойынша жылу оқшаулайтын, құрылымдық және аралас болып бөлінеді. Пемзобетонның тығыздық көрсеткіші 500—1800 кг/м³, қысуға беріктік шегі 0,5—30 Мн/м², жылу өткізгіштік коэффициенті 0,15—0,7 Вт/(м·К). Кәдімгі (ауыр) бетонмен салыстырғанда пемзобетонның серпімділік модулі шамамен 2 есе кем болады. Дереккөздер
Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев

Аббосбек Сайджон огли Файзуллев (; 3 қазан 2003 жыл, Сырдария, Сырдария облысы, Өзбекстан) — өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "ЦСКА (Мәскеу)" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Халықаралық 2023 жылы Азия кубоғына қатысып, екінші турда Үндістанның қақпасына ұлттық құрама сапындағы тұңғыш голын соқты. Дереккөздер Сілтемелер
Шерзод Иннатилло оглы Насруллаев

Шерзод Иннатилло оглы Насруллаев (23 шілде 1998, Касан, Өзбекстан) - өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Насаф" клубының қорғаушысы. Карьерасы 2018 жылдан бері "Насаф" сапында доп тебеді. 2022 жылы 16 қарашада Суданға қарсы жолдастық ойында Өзбекстан Ұлттық құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. 2024 жылғы Азия кубогына қатысып, екінші турда Үндістан қақпасына тұңғыш голын соқты. Жүлделері Командалық Насаф * Өзбекстан кубогы: 2021, 2022, 2023 * Өзбекстан суперкубогы: 2023 Дереккөздер Cілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/85580.html Профилі]
Эмилио Нсуэ

Эмилио Нсуэ Лопес (; 30 қыркүйек 1989 жыл, Пальма, Испания) — испаниялық және гвинеялық футболшы, Экваторлық Гвинея Ұлттық футбол құрамасы мен "Интерсити" клубының қорғаушысы. 2015, 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Командалық «Мидлсбро» * Англия 2-дивизионында 2-орын: 2015/16 (2-е место) Испания жастар құрамасы * Еуропа чемпионы (19 жас): 2007 * Еуропа чемпионы (21 жас): 2011 АПОЭЛ * Кипр чемпионы: 2017/18 Дереккөздер Сілтемелер
Нығметулла Сырғабекұлы

Нығметулла Сырғабекұлы Сырғабеков (1900, №7 ауыл, Петропавл уезі, Ақмола облысы, Ресей империясы — 25 ақпан 1938) — Кеңестік мемлекет қайраткері, Қазақ АКСР Жоғарғы Сотының төрағасы (1929). Өмірбаяны Ақмола облысы, Петропавл уезінің №7 ауылында (қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Аққайың ауданы) дүниеге келді. Петропавл қаласындағы екінші үш жылдық жоғары бастауыш мектепті бітірген. 1921 жылдан бастап РК(б)П мүшесі болды. * 1921 жылы — Петропавл уездік революциялық комитетінің нұсқаушысы, * 1921—1923 жылдары — Ақмола губерниялық революциялық комитеті мен губерниялық атқару комитетінің нұсқаушысы, Ақмола губерниялық трибуналының алқа мүшесі, Ақмола губерниялық соты төрағасының орынбасары, * 1923 жылы — БК(б)П Қырғыз (Қазақ) облыстық комитетінің нұсқаушысы, * 1924—1926 жылдары — Төралқа мүшесі, РКФСР Жоғарғы соты Қазақ бөлімшесіндегі сот-қылмыстық алқасы төрағасы, * 1926—1929 жылдары — Жетісу губерниялық сотының төрағасы, * 1928—1929 жылдары — алқа мүшесі және Қазақ АКСР прокурорының көмекшісі, * 1929 ж. мамыр-қарашасы — Қазақ АКСР Жоғарғы Сотының төрағасы, * 1929—1931 жылдары — Ауыл шаруашылығы халық комиссариаты басқармасының басшысы, Қазақ АКСР Ауыл шаруашылығы халық комиссарының орынбасары, * 1931 жылы — Қазақ АКСР халық комиссарлары кеңесі қарамағындағы Қазақ халқын қоныстандыру комитеті төрағасының орынбасары, * 1932 ж. қаңтар-наурыз — Қазақ АКСР-нің қамсыздандыру халық комиссары, * 1932—1933 жылдары — Шығыс Қазақстан облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы, * 1933—1937 жылдары — Қазақ АКСР және Қазақ КСР Егін шаруашылығы халық комиссары. БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің (1929-1936), Қазақстан К(б)П ОК мен оның бюросы (1937) мүшесі, БОАК және Қазақ ОАК мүшесі болып сайланды. 1937 жылы қудаланды. 1938 жылы 25 ақпанда атылды. 1958 жылы ақпанда ақталды. Сілтеме * [https://web.archive.org/web/20110424173314/http://supcourt.kz/kz/history/detail.php?ID=2343 Қазақстан ЖС сайты]
Мирелейон

Мирелейон — Роман Лакапинның Византия императорының Константинопольдегі сарайы, одан 10 ғасырдың басынан аман қалған, жан-жағында заманауи ғимараттармен салынған және Бодрум-Жами мешіті (түрікше: Bodrum Camii) ретінде жұмыс істейтін жалғыз шіркеу. Лекапин таққа отырғанға дейін Мәрмәр теңізінің жағасынан алыс емес жерде «мирра үйін» сатып алып, осында бір шақырым жерде орналасқан Ұлы Император сарайымен сән-салтанатымен бәсекелесетін сарай салуды бастады. Лакапин сарайының негізі 5 ғасырдағы ротонда болды, диаметрі 41,8 м күмбезі бар цистернаға айналдырылды — Рим пантеонынан кейінгі екінші үлкен. Лакапин астанадан қуылғаннан кейін сарай монахханаға айналды, ал император салған сарай шіркеуінде оның өзі ғана емес, оның әйелі мен ұлы билеуші Кристофер де тыныштық тапты. Роман және Кристофер болды бірінші императорлар жерленген тыс жерде Он екі Апостолдар шіркеуі. Латын империясы кезінде Лакапиндер отбасының ғибадатханасы өртеніп, қараусыз қалды. Тек 1500 жылы II Баязиттің уәзірі бос ғибадатханаға назар аударып, монастырь католиконының ғимаратын жөндеп, оған мұнара қосып, оны мешітке айналдырды, алайда 1784 және 1900 жылдардағы жойқын өрттерден кейін бос қалған. 1964-65 жылдары өте айуандық қалпына келтіру әрекеті жасалды, оның іздері тек 1986 жылы жойылды. Мирелейонның ортағасырлық интерьері қазір қайтарымсыз жоғалған, бірақ ғибадатхананың сыртқы түрі айтарлықтай өзгерістерге ұшыраған жоқ. Төртбұрышты қабырғаның ұзындығы тоғыз метрден аспайды. Оның үстінде жарты шеңберлі терезелері бар жеңіл барабан қалқып тұр. Галерея Сілтемелер