Табиғаттан тыс (телесериал)

Табиғаттан тыс — америкалық телехикая, оны Эрик Крипке жасаған. Алғаш рет 2005 жылы 13 қыркүйекте The WB арнасында көрсетілді, кейін The CW арнасының құрамына енді. Джаред Падалеки Сэм Винчестер рөлінде және Дженсен Эклс Дин Винчестер рөлінде басты кейіпкерлер ретінде ойнайды. Хикая екі ағайындының жындар, елестер, жалмауыздар және басқа да тылсым жаратылыстарды аулауы туралы. Табиғаттан тыс он жыл бойы әзірленген, өйткені Крипке бұл жобаны бірнеше жыл бойы сәтсіз ұсынып жүрді. Крипкемен бірге жобаның атқарушы продюсерлері McG, Роберт Сингер, Фил Сгрисча, Сера Гэмбл, Джереми Карвер, Джон Шибан, Бен Эдлунд және Адам Гласс болды. Бұрынғы атқарушы продюсер және режиссер Ким Мэннерс сериалдың төртінші маусымы түсіріліп жатқан кезде қайтыс болды. Түсірілім Канададағы Ванкувер қаласында және оның айналасындағы аймақтарда жүргізілді. Сериал Kripke Enterprises және McG компаниясы Wonderland Sound and Vision арқылы, Warner Bros. Television компаниясымен бірлесе отырып шығарылды. Пилоттық эпизодты шамамен 5,69 миллион көрермен тамашалады, ал алғашқы төрт эпизодтың рейтингі The WB арнасының сериалды толық маусымға қабылдауына себеп болды. Крипке сериалды үш маусымға жоспарлаған, бірақ кейін бес маусымға дейін кеңейтті. Бесінші маусым сериалдың негізгі хикаясын аяқтады, және осыдан кейін Крипке шоураннер ретінде жобадан кетті. Сериал одан кейін тағы 10 маусым жалғасып, Сера Гэмбл, Джереми Карвер, Роберт Сингер және Эндрю Дабб сынды жаңа шоураннерлермен түсірілді. Он бірінші маусымымен Supernatural АҚШ-тағы ең ұзақ эфирде болған фантастикалық тірі актерлік телехикая атанды. Сериал он бесінші және соңғы маусымға 20 эпизодпен жаңартылды, және 2019 жылы 10 қазанда көрсетілімін бастады. Supernatural 2020 жылы 19 қарашада 327 эпизодпен аяқталды. Продакшн Бірінші маусымның авторлар құрамына Крипке және тағы бес сценарист кірді, оларға қалалық аңыздарды зерттеумен айналысатын көмекшілер жәрдемдесті. Сценарий жазу жұмысы негізінен ұжымдық түрде жүргізілді — жазушылар жиі топтарға бөлініп жұмыс істеді. Әр маусым басында сценаристер жиналып, өз идеяларын ұсынатын, кейін бұл идеялар белгілі бір авторға толықтыруға беріледі. Әрбір оқиға идеясы тақтаға жазылады, Крипке мен Боб Сингер қажетті түзетулер енгізеді. Содан кейін сценарий жазылып, Крипке оның сериалдың басқа эпизодтарымен бірдей стилін сақтағанын тексереді. Крипке бұл жұмысты бірінші маусымда өте қиын деп санады, бірақ үшінші маусымға қарай ол жеңілдеді, өйткені команда сериалдың стилін «шын мәнінде түсіне» бастады. Supernatural хикаясының стиліне Poltergeist (1982) сияқты фильмдер үлкен әсер етті — қорқынышты оқиғалар шалғай жерде емес, отбасылық ортада болады. Сонымен қатар Evil Dead II және An American Werewolf in London фильмдеріндегі сатиралық элементтер де ықпал етті. Крипке бұл туралы: «Қорқыныш сіздің аулаңызда да бола алады. Қанша көрермен готикалық қамалдағы вампир үшін алаңдайды?» – деді. «Бұл сериал әрқашан отбасылық қарым-қатынас жайлы болған». Тағы бір әсер еткен туындылар қатарына The Two Sisters және азиялық қорқынышты фильмдер — The Eye, Ju-on және Ring жатады. Крипкенің айтуынша, бастапқыда сериал әр апта сайын жаңа жаратылысқа арналады деп жоспарланған, ал Сэм мен Дин Винчестерлер тек әртүрлі қорқынышты оқиғаларға кіру-шығуға арналған «қозғаушы күш» ретінде ғана болған. Алайда бірнеше эпизодтан кейін Крипке мен атқарушы продюсер Боб Сингер Джаред Падалеки мен Дженсен Эклстің экрандағы химиясын байқап, сериал бағытын өзгертті. Олар туындылардың орталығына монстрларды емес, ағайындылардың қарым-қатынасын қойды. Крипкенің айтуынша: «Кейде бізге керек монстр тек соңынан табылады — алдымен драма мен ішкі күйзелісті жоспарлап аламыз». Арнайы эффектілер Пилоттық эпизод үшін арнайы студиялар — мысалы, Entity FX — жұмысқа тартылғанымен, кейін эффектілер бөлімі тек сериал үшін арнайы жұмыс істей бастады. Визуалды эффектілердің жетекшісі — Иван Хайден. Ол продакшн топтарының әр деңгейімен тығыз жұмыс істейді. Алдын ала өндіріс кезеңінде Хайден сценарийлерді қарап, қай жерлерге эффект қажет екенін анықтайды. Жазушылармен кездесіп, қажетті эффектілерді жоспарлап, арнайы эффектілер және трюк мамандарымен бірігіп жұмыс жасайды. Ол түсірілім барысында да режиссермен бірге болып, актерлердің эффект қосылатын нүктеге дұрыс қарауын бақылайды. Кейін монтажшылармен кездесіп, материалды өңдеуге қатысады. Музыка Supernatural сериалы синтезделген оркестрлік музыкамен сүйемелденеді, дегенмен кейде гитара мен виолончель сияқты дәстүрлі аспаптар да қолданылады. Белгілі эпизодтарда ерекше дыбыстар да пайдаланылған, мысалы, «Faith» эпизодында ескі, бұзылған пианода орындалған блюздік госпел әуені. Сериалда әдеттегі телешоулардан ерекшелігі — екі композитор жұмыс істейді: Кристофер Леннертц пен Джей Груска. Түпнұсқа музыкамен қатар сериалдың ажырамас бөлігі — классикалық рок. Шығарушысы Эрик Крипке бұл музыканы қолдануға рұқсат берілмесе, жобадан кетем деп қорқытқан. Көптеген әндер Крипкенің жеке топтамасынан алынған, дегенмен оның сүйікті тобы — Led Zeppelin — өте қымбат болғандықтан қолданылмаған. Кейбір эпизод атаулары осы топтың әндеріне сілтеме жасайды. Сериалда Blue Öyster Cult, Bad Company, Stevie Ray Vaughan, Rush, Boston, Triumph және AC/DC сынды рок топтарының әндері жиі қолданылған. Әр эпизодта бірнеше ән пайдаланылып, алдыңғы оқиғаларды шолып көрсететін «The Road So Far» көріністерімен бірге беріледі. Крипке музыка мен фондық композиция арасында шекара болғанын қаласа да, кейде Леннертц пен Груска 15–20 секундтық рокқа ұқсас әуендер жазуға мәжбүр болады — бұл дайын әндердің құқықтарын сатып алудан арзанырақ. Бірінші маусымнан басқасының барлығында маусым финалында Kansas тобының «Carry On Wayward Son» әні ойналады. Түсірілім орындары Пилоттық эпизод Лос Анжелесте түсірілгенімен, негізгі түсірілім Ванкувер қаласында өтті. Сондықтан сериалдағы көпшілік сыртқы көріністер Лауэр-Мейнленд аймағында түсіріледі. "Dead in the Water" эпизоды Бантзен көлі маңында түсірілген, ал "Simon Said" эпизодының соңғы көріністері Кливленд бөгеті маңында түсірілді. Сериалда қолданылған басқа да түсірілім орындары жиі екі-үш рет қайталанып, көркемдік бөлім олардың сыртқы көрінісін өзгертіп отырады. Бернаби қаласындағы Heritage Park "Red Sky at Morning" эпизодында зират ретінде, ал "Bedtime Stories" эпизодында ертегідегі зәулім үй ретінде пайдаланылған. Кокитлам қаласындағы Ривервью ауруханасы сериалда бірнеше түрлі рөлде қолданылған: "Asylum" эпизодында — психиатриялық аурухана ретінде, "In My Time of Dying" эпизодында — жалпы аурухана ретінде, ал "Folsom Prison Blues" эпизодында — түрме ретінде түсірілген. Онлайн тарату Сериал алғашында теледидардан басталмай, The WB арнасы оны эфирге шығаруға бір апта қалғанда, Yahoo! платформасы арқылы интернетте жариялады. Бұл жарнамалық науқанның бір бөлігі болды. The CW арнасына ауысқаннан кейін, Supernatural эпизодтары 2006 жылдың желтоқсанынан бастап Apple Inc. компаниясының iTunes Store дүкеніне жүктеліп, онлайн сатылымға шыққан алғашқы CW жобаларының бірі болды. Келесі айда, арна өз сайтында сериалдың эпизодтарын аздаған жарнамамен тегін көру мүмкіндігін қосты. Олар бастапқы эфирден кейін төрт апта бойы қолжетімді болды. 2007 жылдың 11 қаңтарынан бастап Австралияның Network Ten арнасы Warner Bros. Television компаниясымен келісім бойынша өз сайтында сериалдың толық эпизодтарын жүктеуге мүмкіндік берді. Пираттық көшірмелермен күресу мақсатында, арна екінші маусымның премьерасын елде теледидардан көрсетілуден бес күн бұрын интернетте жариялады. Осылайша Supernatural Австралияда телеэфирден бұрын тегін онлайн жүктеуге болатын алғашқы ірі желілік шоуға айналды. Кейінгі эпизодтар да эфирден кейін бірнеше сағат ішінде қолжетімді болды. Сол уақыттарда сериал эпизодтары Microsoft компаниясының Xbox Live Marketplace платформасында да қолжетімді болды. 2008 жылдың қыркүйегінде Amazon.com өзінің жаңа телехабарлар дүкенін іске қосты, онда Табиғаттан тыс сатылымға шыққан бірнеше телешоудың бірі болды. Актёрлік құрам және кейіпкерлер (сол жақта) және Джаред Падалеки (оң жақта) — сериалдың басты кейіпкерлерін сомдайды.]] Сериал Дин Винчестер мен Сэм Винчестер есімді бауырлардың ел аралап, зұлым жаратылыстармен күресуі төңірегінде өрбиді. Падалеки бұл рөлге қызығушылық танытты, себебі ол The X-Files пен The Twilight Zone секілді қорқынышты сериалдарды ұнататын, ал олар Supernatural сценарийімен ұқсас болатын. Сонымен қатар, ол «еріксіз қаһарманды» ойнауға қуанды, Сэмді Матрица фильміндегі Неомен және Жұлдызды соғыстар франшизасындағы Люк Скайуокермен салыстырды. Падалеки атқарушы продюсерлер McG және Дэвид Наттермен бұрыннан жұмыс істеп келген, олардың бірі оны кастингке қатысуға көндірді. Эклс бастапқыда Сэм рөліне шақырылғанымен, сценарийді оқыған соң Дин кейіпкерін таңдады. Ол кезде Эклс WB арнасындағы Смолвиль сериалында тұрақты кейіпкер еді. Дин рөліне бекітілген соң, Smallville жобасынан шығып қалды. Сценарийді оқығанда, Дин бірден көзге түсті. Бұл кейіпкерде әрдайым әзіл мен еркіндік бар еді, бұл маған қатты ұнады. Сол себепті мен осы рөлді сұрадым. Олар "Дәл осындай кейіпкер іздеп жүрміз" деді. Бұл мен үшін үлкен мүмкіндік болды. Дженсен Эклс — Дин Винчестер рөлі туралы Сериалда басты кейіпкерлер көп болмаса да, қайталанып отыратын қосымша кейіпкерлер жеткілікті. Джеффри Дин Морган Сэм мен Диннің әкесі Джон Винчестерді сомдайды. Ол пилоттық эпизодта алғаш пайда болады, бірақ бірінші маусымның ортасына дейін қайтып келмейді. Кейін ол екінші маусымның басында қайтыс болғанға дейін бірнеше эпизодта көрінеді, ал финалда оның рухы ұлдарына көмектесу үшін қайта оралады. Кейінірек, Джонның басқа әйелден үшінші ұлы болғаны белгілі болады. Сценарист Джон Шибанның айтуынша, Джонды өлтіру шешімі ертерек қабылданған. Оның пікірінше, бауырлардың әкелерімен бөлек жүргені сериал құрылымын қиындатқан. Морган екінші маусымда оралуға бастапқыда құлықсыз болды, себебі ол Grey's Anatomy сериалында да басты рөлдердің бірін ойнап жүрген еді. Кейінгі эпизодтарға қатысуына актердің тығыз жұмыс кестесі кедергі келтірді. Сондай-ақ бірінші маусымда Азазел есімді демон және оның қызы — Мэг Мастерс есімімен танылған — таныстырылады. Азазел әуелде көлеңке кейпінде көрінеді, тек Джон Винчестердің денесін билеген кезде нақты пішінге енеді. Ал оның қызы Мэгтің денесін пайдаланады — оны Никки Эйкокс ойнайды. Екінші маусымда Азазелдің денесін Фредерик Лен сомдайды. Бастапқыда бір эпизодқа шақырылғанымен, шоу авторлары оны финалға да қосуға шешім қабылдады. Азазел өлген соң да, басқа актерлермен қайта-қайта көрініс табады. Лен де алтыншы маусымның бірінші эпизодында Азазел рөлін тағы ойнайды. Ал Азазелдің қызы Мэг экзорцизм жасалғаннан кейін де сериалға басқа бейнемен оралады. Эйкокс төртінші маусымда Мэгтің рухы ретінде қайта оралады. Екінші маусымда демон Сэмді иемденіп, Падалекидің өзі Мэг рөлін ойнайды. Бесінші маусымда Мэгті Рейчел Майнер сомдап, кейіпкер сериалда тұрақты түрде көрініс табады. Сценаристер аңшылар ұғымын кеңейтіп, көптеген жаңа кейіпкерлерді енгізгісі келді. Актер Джим Бивер бірінші маусымның соңында Винчестерлердің отбасылық досы Бобби Сингер ретінде алғаш рет көрінді. Әкелерінің өлімінен кейін ол Сэм мен Динге қамқор әке орнына айналып, Крипке бұл кейіпкердің дұрыс ойластырылмағанын және көрермендердің жағымсыз қабылдауын оның шығарылуына себеп болды деп санайды. Сондай-ақ, Эш кейіпкері екінші маусымның соңында қонақ үйдің жойылуымен бірге қаза табады. Эллен үшінші маусымда оралуы тиіс еді, бірақ бұл эпизод жазушылар ереуіліне байланысты жойылды. Сценаристер оны үшінші маусымның финалына қосуды жоспарлаған, бірақ Феррис ұсынылған келісімшартты қабылдамай қойды, себебі ол «ақша мен жұмысынан айырылуы мүмкін еді». Дегенмен, бесінші маусымда Джо мен Эллен рөліндегі актрисалар қайта оралды. Телехикаяға христиан мифологиясын енгізуді қалаған сценаристер Кастиэль періштесін ойлап тапты. Крипке періштенің пайда болуын құпия ұстағысы келгендіктен, кастинг кезінде кейіпкер жын ретінде сипатталды. Бұл рөлге Миша Коллинз бекітілді. Төртінші маусымның алғашқы эпизодында алғаш рет көрінген Кастиэль үшінші маусымда қаза тапқан Динді тозақтан тірілтіп алып шығады және Винчестерлердің одақтасына айналады. Бұл кейіпкер бастапқыда тек алты эпизодқа жоспарланған болатын, алайда кейіннен оның рөлі кеңейтілді. Коллинз бесінші және алтыншы маусымдарға тұрақты кейіпкер ретінде бекітілді, ал оның ойынша, бұл жанкүйерлер қолдауының арқасында болған. Коллинз жетінші және сегізінші маусымдарда қосалқы кейіпкер мәртебесіне түсірілді, алайда тоғызыншы және оныншы маусымдарда қайтадан тұрақты кейіпкер атанды. Кастиэльмен қатар сериалда басқа да періштелік кейіпкерлер пайда болды. Роберт Уисдом "соғысқұмар" және "догматикалық" деп сипатталған Уриелді сомдады, ол жасырын түрде Люциферді қолдады; Джули МакНивен Анна Милтон есімді құлаған періштені ойнады, ол ақыры періштелік болмысына қайта оралғанымен, Жұмақтан шеттетілген күйінде қалды; ал Курт Фуллер Кастиэльдің бастығы Захария рөлін сомдады, ол Жер бетіне Жұмақ орнату үшін ақырзаманды бастағысы келді. Уисдомның кейіпкері кейін өлтірілгенімен, МакНивен мен Фуллер бесінші маусымда да рөлдерін жалғастырды. Оларға Люцифер рөлін ойнаған Марк Пеллегрино қосылды. Люцифер азат етілгенімен, ол құлаған архангел күйінде қалды. Пеллегрино жетінші маусымда да көрінеді — бұл жолы Сэмнің санасындағы елес ретінде. Пеллегрино бастапқыда Кастиэль рөліне екінші үміткер болған және Люцифер рөлі оған кастингсіз ұсынылған. Кейінірек Фуллер мен МакНивен сомдаған кейіпкерлер де, Харвелл отбасының мүшелерімен бірге, өлтірілді. Бесінші маусымда Марк Шеппард сомдаған Кроули есімді жын енгізілді. Ол Винчестерлердің ең ұзақ қарсыласы әрі кейде антиқаһарман кейіпінде көрінеді. Кроули бесінші маусымда үш эпизодта көрініп, Винчестерлерге Люциферді қайта Қапасқа қамауға көмектеседі. Ол адамзатты жойғаннан кейін жын атаулыны да жоюға тырысады деп сенеді. Алтыншы маусымда Кроули Тозақтың патшасы атанып, Кастиэльмен бірігіп, ақырзаманды қайта бастауға тырысқан Архангел Рафаилге қарсы тұрады. Олар бірге Тазалық мекенінің жан дүниелерін пайдаланып, күш бөліседі. Жетінші маусымда Кроули антиқаһарманға айналып, Кастиэль босатып жіберген Левиафандар қаупіне қарсы Винчестерлерге көмектеседі. Сегізінші маусымда Кроули Құдай Сөздерін және олардың күшін иеленіп, Тозақты мәңгілікке жабуға тырысқан Винчестерлерді тоқтатпақ болады. Тоғызыншы маусымда Кроули Винчестерлердің еріксіз тұтқынына айналады, бірақ Тозақтың патшасы атағын иемденбек болған Абаддонмен күресуге мәжбүр болады. Шеппард оныншы маусымда негізгі актер құрамына көтерілді. Жетінші маусымда пайғамбар Кевин Тран (Озрик Чау сомдайды) енгізілді. Ол Құдай Сөзін аударып, Винчестерлерге Левиафандарды тоқтатуға көмектеседі. Бұл олардың жойылуына әкеледі. Сегізінші маусымда Кевин тағы бір Құдай Сөзін аударып, Тозақты мәңгі жабудың жолын табуға тырысады. Тоғызыншы маусымда Кевин құлаған періштелерді Жұмаққа қайтарудың жолын іздейді, бірақ Гадриел иеленіп алған Сэмнің қолынан қаза табады. Жетінші маусымда сондай-ақ техникалық білімді Чарли Брэдбери (Фелисия Дэй сомдайды) енгізілді. Ол Ричард Роман Энтерпрайзесте жұмыс істейді. Фрэнктің қатты дискісін бұзып, монстрлардың бар екенін білгеннен кейін, Чарли Винчестерлердің одақтасына айналып, оларға техникалық мәселелер мен аңшылықта көмектесіп отырады. Тоғызыншы маусымда періште Гадриел енгізіледі. Ол бастапқыда Езекиел болып көрінеді және Тахмо Пеникетт пен Джаред Падалеки сомдайды. Сэм Тозақты жаппауға шешім қабылдағаннан кейін ауыр жараланады, сол кезде Гадриел Диннің дұғасына жауап беріп, Сэмге еніп, оны емдейді. Бірақ кейін оның шын болмысы — Жұмақтағы күзетші болғаны, Люцифердің Едем бағысына енуіне жол бергені және содан кейін құлап, тұтқындалғаны ашылады. Гадриел Метатронмен бірігіп, өзін ақтап алуға және періштелерді қайта Жұмаққа апаруға тырысады. Ол Кевин Транды өлтіреді және кейін Сэмнің денесінен қуылады. Өз денесіне қайта енген Гадриел Метатронның жоспарларына қарсы шығып, Сам, Дин және Кастиэль жағына өтеді. Төртінші маусымда Чак Шурли Құдайдың пайғамбары ретінде енгізіледі (Роб Бенедикт сомдайды). Он бірінші маусымда Чактың шын мәнінде Құдай екені, ол періштелер мен адамдарға ерік беру үшін адам кейпінде жасырынғаны белгілі болады. Он бесінші маусымда Чак Винчестерлер мен олардың одақтастарының өмірін өз рахаты мен қызығы үшін манипуляциялап келгені анықталады. Оныншы маусымда зұлым сиқыршы Ровена МакЛеод (Рут Коннелл ойнайды) енгізіледі. Кейін ол Кроулидің, шын аты Фергус болған ұлының анасы екені белгілі болады. Ровена он бірден он бесінші маусымға дейін Винчестерлерге кейде одақтас ретінде қайта оралады, бұл оны сериалдағы ең ұзақ көрінген әйел кейіпкерлердің біріне айналдырады. Оның дұшпандық әрі болжауға келмейтін мінезі он бесінші маусымда Тозақтың Чак ашқан қақпасын жабу жолында өзін құрбан етуімен ақталады. Он бірінші маусымда Қараңғылық, яғни Амара (Эмили Суоллоу сомдайды) енгізіледі. Қайын белгісі бұзылғаннан кейін босап шыққан Қараңғылық қарсыласқа айналады. Бұл белгі Қараңғылықты тұтқында ұстап, Құдай жаратылысы мен адамзаттың өмір сүруіне мүмкіндік берген болатын. Кейінірек Қараңғылықтың Құдайдың әпкесі екені белгілі болады. Он үшінші маусымда нефилим Джек Клайн (Александр Калверт сомдайды) енгізіледі. Ол Люцифердің ұлы. Джек кейін Винчестерлер отбасының мүшесіне айналып, Ақырзаман Әлеміндегі (Винчестерлер болмаған балама әлем) адамдарды құтқару мен сол әлемнің Михаил архангелін жеңуде маңызды рөл атқарады. Джек кейін Чактың жоспары аясында Құдай қолынан қаза табады, бірақ Қайта Өлім болған Билли оны қайта тірілтеді. Сериал көбіне Винчестер ағайындыларына шоғырланғандықтан, көрермендер бұл кейіпкерлердің тұрақты түрде өлмейтінін сезіп қояды. Осыны шешу үшін авторлар эпизодтарға кернеу қосу мақсатында қонақ кейіпкерлерді жиі енгізіп, кейде оларды өлтіріп отырады. Маусымдар Дереккөздер