kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Детекторлы қабылдағыш

ға жалғанған антенна мен жерқосқыштан, детектор қызметін атқаратын VD1 диодынан, C2 коденсаторы мен BF1 құлаққабынан тұратын төменгі жиіліктер сүзгіден және құлаққаптың өзінен тұрады.]] Детекторлы қабылдағыш — радиоқабылдағыштың ең қарапайым түрі. Ол антенна және жерқосқышқа жалғанған тербелмелі контурдан, амплитуда арқылы модуляцияланған сигналды демодуляциялайтын диодты детектордан тұрады. 1920—30 жж. дейін диодты детекторлардың орнына жартылай өткізгіш кристалды детекторлар қолданылған. Дыбыс жиілігіндегі электр сигналын кедергісі бірнеше мың омды құрайтын құлаққап арқылы тыңдауға болады. Тіпті қуатты деген радиобекеттердің хабарларын қабылдау үшін детекторлы қабылдағышқа ұзындығы бірнеше метрден кем болмайтын антенна және сапалы жерқосқыш қажет. Бұндай радиоқабылдағыштың жалғыз маңызды артықшылығы —оның жұмыс істеуі үшін қуат көзі керек емес және оны дайындау оңай. Тағы қараңыз * Тікелей күшейту радиоқабылдағышы * Рефлексті радиоқабылдағыш * Тікелей түрлендіру радиоқабылдағышы * Супергетеродинді радиоқабылдағыш * Регенеративті радиоқабылдағыш
Шаһада

Шаһада — Исламда иман келтіру. Бұл Исламның бес парыздарының бірі болып, ал шаһаданы мойындайтын адам мұсылман болып саналады. *Исламдық діни нанымдағы бірінші және ең маңызды ереже. Шаһада алғашқы мұсылмандардың басқа адамдардан, ең алдымен көп Құдайға сиынатын пұтқа табынушылардан ерекшеленуі және намаздық азан шақыру түрінде пайда болды. Ұрыс кезінде шаһада жауынгерлік ұран ретінде пайдаланылды. Осыдан келіп, алғашқыда шаһада ұранын айта жүріп Ислам жауларына қарсы соғыста қаза тапқан жауынгер, кейін дін жолында азап шегуші мағынасындағы шайт (араб. шахид) болу ұғымы пайда болған. *Қандай да бір істі куәландыру үшін айтылатын куагер дәлелі. Шаһада шындыққа сай келуі үшін өте тура болуы қажет, басқаша айтқанда, егер ол біреудің тапсырмасы немесе өсиеті болмаса, басқа біреудің сөзі түрінде айтылмауы қажет. Шаһаданы толық құқылы екі еркек немесе төрт әйел ғана бере алады. Бас еркі жоқ адамның шаһадасы әйелдің шаһадасына тең деп саналады. Басқа діндегілердің шаһадасы, бір мазһабтың көзқарасы бойынша - егер ол дін мәселесіне қатыссыз болса, мұсылманның шаһадасына теңестіріледі, бірақ ол өз дінінің қағидасы бойынша ант беруі қажет. Ал басқа бір мазһабтың көзқарасы бойынша, басқа діндегілердің шаһадасы мүлде қабылданбайды. Егер алдын ала сөз байласу арқылы жалған шаһада берілсе, ондайлар ант бұзғандық болып саналып, ауыр жазаға тартылады. Шаһада тәртібін Әбу Иусуф егжей-тегжейлі түсіндіріп берді (VIII ғасыр). Шаһада ақиқатты анықтаудың маңызды тәсілдерінің бірі ретінде қазіргі кезде сот ісін шариғат жолымен жүргізетін елдерде қолданылса. *Дін үшін азап шегіп, жан қию. Шаһада өрнегі: «Ла иллаһа ил аллаһ, Мұхаммад расұлұллаһ», немесе «Аллаһдан басқа тәңір жоқ, Мұхаммед Аллаһның елшісі». Мұсылмандар Құдайдың бар екеніне сеніп, оның жалғыздығын мойындайды. Құдайдан басқа құдай жоқ және оның серіктері жоқ деп мойындайды. Мұхаммед пайғамбар — оның соңғы пайғамбары деп санайды. Шаһадат шарттары * Әл-ʿИлм : Шаһадат мағынасын түсіну және білу * Әл-Яқиин еш күдіксіз нық сеніммен сену * Әл-Ихлаас Ниеттің тазалығы, ширкке қарсы болу * Әс-Сидық Шаһадатты айтқандағы шыншылдық * Әл-Махаббат Шаһадатты айтудағы махаббат, оны айтудағы разылық * Әл-Инқиад Жалғыз Аллаһ Тағаланың ризалығы үшін деген ниет орындалу * Әл-Қабул Қабыл ету, қабыл етпеуге қарсы келу Тағы қараңыз * Кәлимә Дереккөздер
Ораза

дағы ер мұсылмандар, Ирак]] жеу — сүннет]] Ораза (, «ураза» – күндік; «ас-саум» – өз нәпсісін тыю, жаманнан алыстау) — тәуліктің күндізгі уақытында ауыз бекіту, исламның негізгі бес парызының үшіншісі. Ораза ұстаған мұсылман таң атқаннан күн батқанға дейін ниетін бекітіп, ішіп-жеуден, басқа да оразаны бұзатын нәрселерден аулақ болады. Мұсылмандар оразаны рамазан айында ұстайды. Шығу тегі Ауыз бекіту түсінігі, басқа түрде болса да, исламнан басқа дінде де, соның ішінде христиандық, конфуцишілдік, индуизм, иудаизм, даосизмде кездеседі. Құрандағы ақпаратқа сай, Алла былай деді: Құранда айтылуы Ораза ұстау Құранда айтылған. әл-Бақара сүресінің 2:184 жолында Алла сапардағы, не сырқаған мұсылманның ауызды кейін ғана бекітуге рұқсатын берді. 185 жолда Құранның адамзатқа Рамазан айында берілгені хабарланады. Жалпы шарттары Ауыз бекіткеннен бастап ауыз ашқанға дейін мұсылманның былай күндері рұқсат берілген бірнеше әрекетті істеуіне тыйым салынады, олардың қатарына ішу, жеу, жыныстық қатынасқа түсу жатады. Бұл тыйымдар мұсылманға әдетте салынатын ереже үстінен жүреді. Егер адам науқас болса, екіқабат болса, етеккірі келсе, бала емізіп жүрсе немесе саяхаттап жүрсе, оразадан босатылады. Бұзылған немесе өткізіп алынған ораза күндері мүмкіндік пайда болғанда, келесі Рамазан айына дейін өтеледі. Ораза мына бес шартқа келетін адамға міндетті саналады: #Мұсылман болса; #Өз-өзіне жауап бере алатын (яғни кәмелет жасынан асқан) болса; #Ораза тұта алатын жағдайда болса; #Тұрақты бір жерде болса (яғни саяхаттап жүрмеген болса); #Науқас, жарақаттан қатты ауыру, бала емізу немесе екіқабат болу сияқты оразаны қиындататын кедергілерсіз болса. Тағы қараңыз * Оразаның түрлері * Оразаның уақыты мен Рамазан айының анықталу жолы * Рамазан айының анықталуы * Оразаны бұзбайтын жағдайлар * Ораза ұстай алмайтындардың жағдайы * Кәффарат түрлері Дереккөздер
Электр энергетикасы

Электр энергетикасы — энергетиканың басты құрастырушысы, оның басты міндеті — электр энергиясының тұтынушыларын электрлік энергиямен жабдықтау үшін электр энергиясын тиімді жолмен өндіру, тарату және үлестіру. Бұл сала кез келген елдің әлеуметтік және эконономикалық дамуының маңызды бөлігі, себебі электр энергиясының энергияның басқа тасымалдаушыларынан көрі бірқатар ерекшеліктері бар: үлкен қашықтыққа таратудың, тұтынушылар арасында үлестірудің және энергияның басқа түрлеріне (механикалық, жылулық, химиялық, жарықтық және басқа да…) түрлендірудің салыстырмалы жеңілдігі. Электрлік энергияның маңызды өзгешілігі — оны бір уақытта өндіріп, сол уақытта тұтынуға болаты. Электр энергиясының негізгі өндірушілері I. Жылу электрлік станциясы (ЖЭС): :# Конденсациялық электрлік станциясы (КЭС); :# Жылумен жабдықтау электрлік станциясы (ЖЖЭС); :# Атомдық электрлік станциясы (АЭС). II. Су электрлік станциясы (СЭС): :# су жинаушы электрлік стансасы (СЖЭС). Электр тарату желілері (ЭТЖ) арқылы бір-бірімен және тұтынушылармен біріктірілген электрлік станциялар электрлік жүйелерді құрайды. da:Effekt (fysik)#Effekt i elektriske kredsløb de:Elektrizität et:Võimsus#Võimsus elektrotehnikas es:Sistema de suministro eléctrico fr:Puissance#En électricité id:Tenaga listrik he:הספק (חשמל) nl:Vermogen (natuurkunde) ja:電力会社 pt:Potência elétrica ru:Электроэнергетика sl:Moč#Električna moč sv:Effekt#För likström (DC) och spänning
Желілік бейімдеуіш

Желілік бейімдеуіш — компьютерді желіге қосатын құрылғы. Бұл құрылғы сондай-ақ желілік тақта немесе желілік тілдесу тақтасы (NIC) деп те аталады. Компьютерге орнатылған желілік тақта желіге қосылым орнатуға мүмкіндік береді. Басқа желілік тақталардың көмегімен басқа компьютерлермен арада бөлек, тұрақты жұмыс істейтін қосылым қамтамасыз етіледі. Желілік тақталардың көпшілігі желінің белгілі бір тұрпатына арналған, бірақ олардың кейбіреулері бірнеше желіге қызмет көрсете алады. Желінің ең кең тараған тұрпаты – Ethernet; бұл компьютерлердің өзара әрекеттесуінің желілік стандарты, онда коаксиалды сым немесе өрілген қос сым пайдаланылады.
Принтер

Принтер — мәтін мен кескіндерді қағазға немесе басқа да басып шығарылатын арқауларға шығаруға арналған құрылғы, ЭЕМ-ның ақпарат басып шығаруға арналған перифериялық құрылғыларының бір түрі. Баспа таңбаларын басу әдістеріне қарай Принтерлер матрицалық, сия құюшы ағыстық, (струйный), лазерлік, жарықаласыдиодтық, жылулық, сублимац., т.б. болып бөлінеді. Принтердің негізгі техникалық сипаттамаларына оның айыру қабілеті, басу жылдамдығы, материалдардың шығындылығы, фото басу мүмкіндігі, т.б. жатады. Айыру қабілеті бір дюймге келетін нүктелер санымен (қысқаша dpі) анықталады. Ағыстық П-лерде бұл шама 600 dpі-ден 4800 dpі-ге дейін, кейбір модельдерде одан да жоғары болады. Лазерлік, жарықаласыдиодтық принтерлердің айыру қабілеті әдетте 600 — 1200 dpі болады. Шығындылығы мен басу жылдамдығы жағынан лазерлік және жарықаласыдиодтық принтерлер ағыстық принтерлерден тиімдірек. Матрицалық принтерлердің шығындылығы аз болғанымен, басу сапасы, жылдамдығы жағынан жоғарыда айтылған принтерлерден нашар. Әдебиет * Қазақстан Республикасында ақпараттық теңсіздікті төмендету бағдарламасы бойынша халықты компьютерлік сауаттылыққа оқыту жөніндегі оқу-әдістемелік құрал 2007 ж. Дереккөздер
Уильям Гершель

Уильям Гершель (, ) (1738&nbsp;ж. қарашаның 15, Ганновер — 1822 ж. тамыздың 25, Лондон маңындағы Слау елді мекені)&nbsp;— 18 ғ. британ астрономы (жұлдызшысы), оптигі және сазгері. 1783&nbsp;ж. наурыздың 13-інде Уран ғаламшарын телескоппенен тауып ашты. 1789&nbsp;ж. қыркүйектің Қоңырқайдың Мимас деген серігін, Уранның Титания менен Оберон серіктерін ашты. Өмірбаяны Кедей сазгердың баласы. Каролина Гершельдің ағасы, Джон Гершельдің әкесі. Әскери оркестріне гобойшы болып қызметке түсті. 1755&nbsp;ж. полктың құрамында Ганноверден сол кеpде одақтас болған Ұлыбританияға жіберілді. 1757&nbsp;ж. әскери қызметінен кетіп, тек ән-күймен айналысуға басталды. Органшы болып істеген, Галифакстағы мектепте ән-күйден дәріс берген, кейін Бат деген ірі қалаға көшкен, оңда қоғамдық концерттерін жүргізген. Ән-күй теориясын зерттеп, математиканы оқуға басталды, ал математиканы оқып, өзіне оптика менен астрономиямен айналысуға жол ашты. Нәтижесінде жұлдызшы болып кетті. 1773&nbsp;ж. үлкен телескопты сатып алуға қаражаты болмағандықтан, көбейтетін айналарын өзі жасап, телескоптарды қолдан жасауға бастайды. Оларды өзі пайдаланып, сатып жүруші еді де. 1783&nbsp;ж. Уранды ашқаннан кейін, ғаламшарға Георг III-нің атын берген, бірақ ғаламшардың бұл атауы кең таратылмай, атауы Уран болып кеткен. Астрономияны сүйіп, ганноверлықтарға қамқор болушы да Ұлыбританияның патшасы Гершельге Патша Жұлдызшысы шенін беріп, оған бөлек зертханасын салуына қаржы берген. 1782 ж. бастап сіңлісі Каролинамен бірге телескоптарын жақсартып, жұлдыздарды зерттеген еді. Телескоптарын жақсартып, айналарын диаметрін көбейтіп Һершел 1789&nbsp;ж. өз кезіне сай ең үлкен телескопты жасай алды (негізгі фокустық қашықтығы 12 метр еді). Сол телескоппен жұмыс істеп, ьір ай ішінде-ақ, Гершель Қоңырқайдың Мимас пенен Энцелад деген серіктерін ашты. Кейін Гершель Уранның Титания және Оберон деген серіктерін ашты. Зерттеулер және үлесі Зерттеулерінде, Гершель ғаламшарлардың серіктерін «аққан жұлдыздар» атап, «астероид» сөзін ғылымда алғаш рет пайдаланған еді. Жұлдыздардың жүйелерін тауып ашқан да Гершель еді. Ал физикаға Гершельдің қосқан үлесі&nbsp;— инфрақызыл сәулесін ашылуы. Гершельдің есімінде Айдағы, Қызылжұлдыздағы және Мимастағы кратерлер (шұңқырлар) атаған.
Мәуереннаһр

(Transoxiana), Хорасан (Chorasа) оңтүстікте, Хорезм (Choresmien) батысында.]] не (б.з. 618-907) соғдылық монах бейнеленген керамикалық мүсінше]] Мәуереннаһр ( — Ma Wara' un-Nahr, дәлме-дәл — «өзен әр жағы»), немесе Трансоксиана немесе Фараруд (; — Farārud) — Әмудария мен Сырдария өзендерінің аралығындағы жерлер. «Мәуереннаһр» атауы 7-8 ғасырлардағы арабтардың Орталық Азияға жорықтарынан кейін пайда болды. Араб қолбасшысы Құтайба ибн Муслим 710 – 712 ж. Бұхара мен Самарқанды, 714 ж. Шаш (Ташкент) пен Фарабты (Отырар) алып, ислам дінін, араб тілін енгізді. IX-X ғасырларда Мәуереннаһр ирандық Самани әулеті (892 – 999) құрған мемлекет құрамында болды. X ғасырдың аяғынан бастап Қарахандар қолына түпкілікті көшіп, кейін мұнда Батыс Қарахан қағанаты құрылды. 12-ғасырда Хорезм шаһтарына бағынып, 13-ғасырда Моңғол империясының, 14-ғасырдың 70-жылдарынан бастап Әмір Темір мемлекетінің құрамында болды. 16-ғасырда Мұхаммед Шайбанидің Орта Азияға жорығынан кейін көшпелі өзбек мемлекетінің қол астына өтті. 16 ғасырдың аяғында қазақ ханы Тәуекел Әндіжанды, Ташкент пен Ферғананы басып алып, Мауереннаһрдың солтүстік бөлігін Қазақ хандығының құрамына қосты. 17-ғасырдың 2-жартысынан бастап мұнда Бұхара, Хиуа және Қоқан сияқты Орталық Азия хандықтары құрылды. Мәуереннаһрдың Самарқан, Бұхара, Хожант сияқты қалалары Орталық Азиядағы ірі сауда және мәдениет орталықтары болды. Мәуереннаһрдан ғылым мен мәдениетке үлкен үлес қосқан Әбу Әли ибн Сина, Бұхари, Рудаки, Ұлықбек, т.б. шықты. Қазір бұл жерлер Өзбекстан (соның ішінде Қарақалпақстан да), Қазақстан, Түрікменстан және Тәжікстанның жерлерінің бөліктеріне сәйкес. Дереккөздер
Зүлфікар Әли Бһутто

Бһутто, Зүлфікар-Әли(05.01.1928 - 04.04.1978), - Пәкістанның саясатшысы, премьер-министрі және президенті болған. Өмірбаяны 1928 жылы қантардың 5-ші жұлдызынды Ларнакада (сол кезде Ұлыбританияға қараған Үндістан еді, қазір - Пәкістанның жері) бай мұсылман отбасында туған. Үндістанда, АҚШ-та менен Ұлыбританияда білім алған, Калифорниядағы менен Оксфордтағы университеттерін тамамдаған. 1957 жылында БҰҰ-дағы Пәкістанның өкілдігінде істеді, 1963 жылында Пәкістанның сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Осы орында Кашмир жөнінде үнді-пәкістандық дауын шешкісі келді, бірақ бұл ісі сәтсіз өтті. Президент Айюб-ханды 1965 жылында Ташкент декларациясына қол қойғаны үшін сынады. 1966 жылы сыртқы істер министрі орнынан кетіп, 1967 жылында оппозициялық Пәкістан халық партиясын құрды. Бһуттоның ұраны: «Ислам — дініміз, демократия — биліктің қалпымыз, социализм — экономикалық жүйеміз». Бһутто батыл өзгерістерінің жақтанушысы еді, демократияны қалпына келтіріп, ислам социализмді орнатқысы келді. 1968–1969 жылдары абақтыға қамалаған еді. 1970 жылы Пәкістан халық партиясы мемлекеттің батыс бөлігінде дауыстарының көпшілігін алды, бірақ шығыс бөлігінде Авами лиг партиясы дауыстарын көпшілігін алып, жалпы мемлекетте сайлауын жеңді. Авами лиг Шығыс Пәкістанның аутономиясы үшін күрескен. Нәтижесінде сол кездегі Пәкістанның президенті Аға Мұхаммад Яхья-хан сайлауларын ақиқат еместігін жарияланды. Бұл себептен азаматтық соғыс басталды. Ақырында Шығыс Пәкістанда тәуелсіз Бангладеш мемлекеті ұйымдастырылды. Яхья-хан орнынан кетті. 1971 жылы желтоқсанның 21-інде Бһутто президент болып кетті. Яхья-ханмен күресінде көмегі үшін генерал Зия үл-Хақ құрғақ әскерлерін штабының басшысының орнын алады. Британ Достастығының Бангладештың тәуелсіздігін мойындады. Бһутто Пәкістанның Достастығынан шыққаны туралы жарияланды. 1972 жылының шілде айында Бһутто Индира Гандименен келісті. Келісім бойынша, Үндістан өз әскерлерін шекарадан бұрып жіберетін болды. 1973 жылында Пәкістанның Атазаңы өзгертілді. Өзгерістен кейін, мемлекетте жоғарғы билігі премьер-министрдың қолына түсетін болды. 1973 - 1977 жылдары Бһутто премьер-министр болып істеді. Осы орында Бһутто әлеуметтік өзгерістерін жүргізіп, байлар мен кедейлердің арасындағы айырмашылығын кішейтуін тырысқан, мемлекетте демократиялық тәртібін орнатқан еді. 1977 жылының төңкерісінен кейін, орнынан кетіп, абақтыға түсті. Билікке Зия-үл-Хақ келді. Бһуттоны соттап, 1979 жылы сәуірдің 4-інде өлтіріп жазаланды. Бһуттоның жазалануына қарсы дүниежүзілік қоғам шықты, мысалы АҚШ-тың басшысы Джимми Картер, КСРО-ның басшылары, БҰҰ, тағы басқа мемлекеттер менен ұйымдар Пәкістанның жаңа орнатылған үкіметін Бһуттоны өлтіріп жазаламауға өтінген еді. Бірақ өтініштері сәтсіз қалды. Дереккөздер
Адыр қазқанаты

Адыр қазқанаты – сұңғыла тұқымдасына жататын көп жылдық шөп тамырлы өсімдік. Құнарлы топырақ пен күн нұры жеткілікті болғанда ғана қаулап өседі. Сондықтан көбіндe күнгей беттерде болады, сабақ биіктігі 20—35 см, гүлі сабақтың екі жағына алмакезек орналасады да, тізіліп ұшқан қаздың қанатындай көрінеді. Бұл өсімдікті дүниежүзілік өсімдік деуге болады, негізінен адырлы жердің бәрінде болады. Мамыр, маусым айларында қызыл немесе қызыл күлгін реңді гүл ашады, шілде, тамыз айларында жемістенеді. Емдік ролы Cуықты айдайды, құрт өлтіреді. Ревматизімге, несеп жолына тас байлануға, несеп қысылғанға пайдалы. Шиқанға сырттай да істетіледі.
Антифриз

Антифриз ( – қарсы, – қату) – автомобильдің салқындау жүйесіне құйылатын арнайы сұйық. Ол этиленгликольдің сумен қоспасы, аса төмен температура болмайынша қатпайды. 40 және 65 маркалы (қату температурасы тиісінше— 40оС және — 650С) антифризді «Жигули», «Нива» және «Москвич — 2140» автомобильдерінен басқа барлық автомобильдерге жылдың суық мерзімдерінде пайдалануға болады. «Жигули», «Нива » және «Москвич-2140» автомобильдерінде ТОСОЛ-А қойытылған сұйығын сумен араластыру нә тижесінде алынатын ТОСОЛ-А40 және ТОСОЛ-А65 антифриздері (40 және 65 маркалы антифриздерді ығыстырып келеді) пайдаланылады. Олардың қату температура сұйық пен судың проценттік (көлемі бойынша) қатынасына (650С температура үшін — 65:35 және 40оС температура үшін— 56:44) байланысты. Заводта «Жигули», «Нива» және «Москвич-2140» автомобильдерінің салқындату жүйесіне.— 40оС-қа дейінгі температурада двигательдің қалыпты жұмысын қамтамасыз ететін ТОСОЛ-А40 антифризі құрылады. Еліміздің солтүстік аудандарында ТОСОЛ-А65 антифризін қолдануға болады. ТОС ОЛ антифриздерін, 40 және 65 маркалы антифриздері сияқты жазда сумен араластырмай-ақ, жыл бойы пайдаланады. Жаз мезгілінде булану салдарынан сұйық мөлшері азаяды. Дистилляцияланған суды қосу арқылы оны бұрынғы деңгейге дейін көтереді. Екі жылда бір рет немесе 60.000 км жүргеннен кейін суыту жүйесіндегі ТОС ОЛ жаңасымен алмастырыл ады. Антифриздер улы, сондықтан олармен жұмыс барысында мұқият болу қажет. Тағы қараңыз * Тосол Дереккөздер
Аплит

Аплит (грекше – қарапайым, жай) лейкократты (ашық түсті) шомбал, ұсақ түйірлі дайкалық жыныс. Түсі қызғылттан аққа дейін болады. Аплиттер, негізінен, сиалдық минералдардан (калишпаттан, плагиоклаздан, кварцтан, нефилиннен) тұрады. Олар құрамына қарай габбо-аплит, диорит-аплит, гранит-аплит, сиенит-аплит болып ажыратылады. Олардың ішінде ең кең тарағаны – гранит-аплит аплит ұшпалы құраушыларынан айырылған қалдық магмалардың кристалдануынан түзіледі. Ол керамика өндірісінде қолданылады.
Болатбек Баянұлы Қуандықов

Болатбек Баянұлы Қуандықов (14 сәуір 1969, Қызылорда облысы Қармақшы ауданы «III Интернационал» ұжымшары) - Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі Тұтынушылар құқығын қорғау агенттігінің басшысы. Экономика ғылымдарының кандидаты (2004). Өмірбаяны * Қазақ мемлекеттік басқару академиясының экономикалық жоспарлау факультетін бітірген (1994), экономист. * 1986-1987 жылдары - ҚЖБ ағаш шебері. * 1992 жылдан «Адам-Ата» АҚ, «Лидер» кооперативтік бірлестігінде бухгалтер-ревизор. * 1993 жылдан - ҚР Ұлттық банкінің Қызылорда облыстық басқармасының экономисі, аға экономисі, бөлім бастығы, басқарма бастығы. * 1996 жылдан - ҚР Ұлттық банкі Қызылорда облыстық басқармасында бастық. * 1999 жылдан - Қызылорда облысы әкімінің орынбасары. * 2000 жылдан - бірінші орынбасары. * 2004 жылдың ақпан айынан - ҚР Бюджеттік жоспарлау және экономика департаментінің директоры. * 2004 жылдың қараша айынан - ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі вице-министрі. * 2008 жылдың наурыз айынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы. * 2008 жылдың мамыр айынан бері - Қызылорда облысының әкімі. * 2013 жылдың 13 қарашасынан Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі Тұтынушылар құқығын қорғау агенттігінің басшысы. Ғылыми еңбектері * Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Аймақтық агроөнеркәсіп өндірісін дамытуды басқару». * «Агроөнеркәсіптік өндірісін дамытуды басқару» монографиясының авторы. Марапаттары * Құрмет ордені * «Астанаға 10 жыл» медалі * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі (2011) Отбасы * Үйленген. Жұбайы - Қуандықова Анар (1971 ж.т.), «ИЦА» АҚ маманы. * Қыздары - Қуандықова Гүлсара (1992 ж.т.), Қуандықова Айсара (2001 ж.т.); * ұлы - Қуандықов Самат (1994 ж.т.), Қуандықов Нұрсат (2007 ж.т.). Дереккөздер
Мұхаммед Зия-үл-Хақ

Зия-үл-Хақ, Мұхаммед (1924 - 1988), - Пәкістанның әскери және саяси қайраткері, Пәкістанның президенті болған, генерал. 1924 жылы тамыздың 12-ісінде Джаланджар қаласында туған (қазір бұл қала Үндістанға қарайды). 1955 жылы Кветтадағы штаб колледжін бітірген. 1964 жылы подполковник атағына жетіп, Кветтаға штаб инструкторы болып тағайындалып жіберіледі. Шығыс Пәкістанның бөлініп, Бангладеш тәуелсіз мемлекеті құрылғаннан кейін, президент Яхья-хан орнынан кетеді. Оның билігін құлатуында Зия-үл-Хақ та қатысады. Зүлфікар-Әли Бһутто премьер-министр болған кезінде, Зия-үл-Хақ құрғақ әскерлерін штабының басшысы еді. 1977 жылы шілденің 5-інде Зүлфікар-Әли Бһуттоны билігінен құлатты. Қазанның 1-інде генерал қазанның 18-інде өтетін парламентқа сайлауын болдырмады. Зия-уль-Хақтың айтуынша оның төңкерістің мақсаты - "еркін және әділ сайлауын өткізу еді", ал шынында генерал Пәкістанның Атазаңының күшін жойды. Зия-уль-Хақ Исламшіл саясатшы болып, мемлекеттің қылмыс құқығын шариғат жолына аудару тырысты. Салық алыну және банк ісі салаларында Ислам тәртіптерін орнатты. Қиын ішкі және сыртқы саяси жағдайына түсіп, Зия-уль-Хақ жергілікті сүнни мұсылмандарының қолдауына сүйінді. 1977 - 1979 жылдары "шариғаттандыру" үдерісі басталды. Шиға мұсылмандар президенттің саясатына қарсы шыққан. Осындай жағдайда Зия-уль-Хақ басқарған үкімет шиға мұсылмандарға қарсы қысым бастады. Шиғаларды "мұсылмандар емес" деп, олардың құқтарын бұзуы басталды. Енді оппозицияда жүрген шиғаларды Иранның үкіметі қолдай бастады. 1984 жылының желтоқсан айында Зия-уль-Хақ мемлекетті Ислам республикасына айналдыру жөнінде референдум өткізді. 1985 жылының желтоқсанның 30-ында Зия-уль-Хақ әскери жағдайын болдырмап, кейбір түзетулермен 1973 жылындағы Атазаңын қайтарды. Түзетулер президенттің билігін кеңейткен. Оппозиция Зия-уль-Хаққа күрес ашты. Оппозицияны Зүлфікар-Әли Бһутто ұйымдастырған Пәкістан халық партиясы жетелеген. Ал бұл партияның жетекшісі Зүлфікар-Әлидің қызы - Бенәзир Бһутто еді. Келесі екі жылдың ішінде Зия-уль-Хақ пен премьер-министр Жүнежо арасында қайшылықтар туды. 1988 жылы мамырдың 29-ында Зия-уль-Хақ парламент пен министрлер кабинетін тарқатты, Жүнежоны орнынан алып тастады. 1988 жылы тамыздың17-сінде Зия-уль-Хак Тейпур Тамевали полигонына ұшты. Полигонда американдық М-1 «Абрамс» танкінің сынауы өткен. Сынаудан кейін президент С - 130 - "Геркулес" ұшағымен Исламабадқа ұшып қайтты. Ұшағының артында пәкістандық генерал Аслам Бегтың ұшағы ұшты. Жолда ұшақ апатқа ұшырап, жерге құлады. "Геркулес"-тың бортында болған бар 37 адам, соның ішінде Зия-уль-Хақ та қаза тапты. Он күндік азалау жарияланды. Сенат басшысы Гүләм Ысқақ Хан уақытша президент болып кетті. Ол Зия-уль-Хақты өлтіргендерді тауып, жазалануы туралы айтты. Сол үшін арнайы комиссия ұйымдастырылды. Комиссияның басшысы Аббас Мирза болып кетті. Бірақ Зия-уль-Хақтың өлімі апат па еді, лаңкестік акт па еді, саяси өлтіруі ма еді әлі анық емес. Зия-уль-Хақты біреу өлтірген болса, олар әлі де табыла алмаған. Дереккөздер
Мұхаммед Хан Жүнежо

Жүнежо, Мұхаммед Хан (урду/синдше:محمد خان جونیجو ) ( 18 тамыз, 1932, Синд провинциясы, Тарпаркар, Синдри - 16 наурыз, 1993, Исламабад) - Пәкістанның саясатшысы, Пәкістанның он бірінші премьер-министрі. Өмірбаяны * Карачидағы Saint Patrick's жоғарғы мектебін бітірген. * Ұлыбританияда Кембриджде ауыл шаруашылығы бойынша дипломын алды. * 1953 жылы жасы жиырма бірден бастап, саяси қайраткер болып істеген. * 1962 жылы Сандгхардың өкілі ретінде Батыс Пәкістан Провинциялар Ассамблеясының мүшесі болып сайланады. * 1963 жылының шілде айында Батыс Пәкістанның Денсаулық, Байланыс, Теміржол салаларының бақылаушы министрі ретінде тағайындалады. * 1985 жылында генерал Мұхаммед Зия-үл-Хақтың бұйрығымен премьер-министр болып тағайындалды. Премьер-министр ретінде, Жүнежо Ауғанстанның Кеңес оккупациясын бітістіру жөнінде Женева келісіміне қол қойған. Өзінің Судзуки мәшинесін өзі айдаған еді және өзі басқарған министрлерді шетелде өңдейтін Мерседестерден Пәкістанда жиналатын Судзукиларға отырғызды. * 1988 жылының сәуір айында Жүнежоның Зия-үл-Хақпен арасында қайшылықтар туылып, мамырдың 29-ында Жүнежо орнынан алынған. * 1990 жылы Жүнежо Ұлттық Ассамблеясының мүшесі болып тағайындалды. * Бірақ үш жылдан кейін қатты ауырып, қайтыс болды. 1993 жылында қайтыс болған Мұхаммед Хан Жүнежоны Хан Сахаб Дін Мұхаммад деген жерде жерленген, бұл Синдриге жақын жер. Дереккөздер
Гүләм Ысқақ Хан

Гүләм Ысқақ Хан (1915 қаңтардың 20-сы&nbsp;— 2006 қазанның 27-сі) — 1988 жылы тамыздың 17-інен бастап 1993 жылы шілденің 18-іне дейін Пәкістанның президенті болған. Өмірбаяны Гүләм Ысқақ Хан 1915 жылы қаңтардың 20-сы Ысмайыл Һел деген жерінде Банну ауданында Солтүстік-Батыс провинциясында туған. Ұлты&nbsp;— пұштун. Пәкістанның тәуелсіздігіне дейін суару жобаларында жұмыс істеген, кейін Батыс Пәкістанның қаржы министрлігінде жұмыс істеп, қаржы министрі болып кетті. 1985 жылында Пәкістанның Сенатының төрағасы болып тағайындалды. Мұхаммед Зия-үл-Хақтың өлімінен кейін президент болып кетті, ал 1988 жылының желтоқсан айында президент болып ресми сайланған. 1993 жылына дейін Пәкістанның мемлекет басшысы еді. Гүләм Ысқақ Хан президент болған кезінде, Пәкістанның үкіметін Бенәзир Бһутто және Наваз Шариф басқарған еді. Екеуінің де басқарған министрлер кабинеті Гүләм Ысқақ Ханмен тарқатып кетті. 1993 жылында президенттік сайлауында Фарух Легариге жеңілді. Демалысқа кеткеннен кейін, Гүләм Ысқақ Хан саясаттан бет бұрды және Гүләм Ысқақ Ханның БАҚ-пен қатынастары болмаған. 2006 қазанның 27-сінде өкпенің қабынуынан қайтыс болды. Дереккөздер
Яхья-хан

Аға Мұхаммед Яхья-хан(1917, қаңтардың 4-і – 1980, тамыздың 10-ы) - Пәкістанның үшінші президенті. Президент Аюб-ханнан кейін, 1969 мен 1971 жылдары арасында Пәкістанның президенті болып істеген. Әли Яхья деген бір ұлы және Ясмин Хан деген бір қызы бар. 1917 жылы Чакуа деген жерінде Шиға мұсылмандар отбасында дүниеге келген. Ұлты - қызылбаш, ата-бабалары Иранның Нәдір шаһ кезіндегі әскери басшылары еді, Нәдір шаһтың жақын туыстары еді. Нәдір шаһ өлтірілгеннен кейін, оның отбасы мүшелері әр тарапқа қашқан. Солардың арасында Яхья-ханның ата-бабалары да еді. Мүмкін, Яхья-хан Нәдір шаһтың тікелей ұрпағы деген болжам бар. Яхья-хан Пенджаб универститетін бітірген. Кейін, британ әскеріне аттанып, ң-ші дивизиясында Үндістанда, Ирақта, Италияда, Солтүстік Африкада қызмет етті. Әскер басшысы еді. 1951-52 жылдары Кашмирде қызмет етті. 1954-57 жылдарында Пәкістан әскерін жақсарту жұмысын жүргізеді. 1958 - 1962жылдары Әскердің Бас Штабының башысының қызметкері атқарды, 1962 - 1965 жылдары дивизияның басшысы еді. 1965 жылы үнді-пәкістан соғысына қолбасшы ретінде қатысқан. Әйгілі болып, әскердің де, жұрттың қолдауымен президент болып сайланды. 1969 жылының наурыз айның 26-сында, президент Аюб-хан кетіп, орнына Яхья-хан келді. Бірақ Шығыс Пәкістанның мәселесін шеше алмай, бенгалдар арасында Пәкістан үкіметіне наразыны туғызды. Нәтижесінде, 1971 жылы Үндістанмен соғысында жеңіліп, Пәкістан бенгалдармен де қақтығыстарда жеңілді. Шығыс Пәкістанда Бангладеш деген мемлекет пайда болды. Сол себептен Яхья-хан орнынан кетті. 1980 жылының тамыздың 10-ында шаһтың тұқымы Яхья-хан дүние салды.
Пәкістан халық партиясы

Пәкістан халық партиясы (урду پاکستان پیپلز پارٹی; ағылшын Pakistan Peoples Party) — Пәкістанның саяси партияларының бірі. Тарихы мен мақсаты Пәкістан халық партиясыны 1967 жылында Зүлфікар Әли Бһутто ұйымдастырды. Партияның үраны: «Ислам — дініміз, демократия — биліктің қалпымыз, социализм — экономикалық жүйеміз». Мақсаты - Пәкістанда демократиялық және әлеуметтік өзгерістерін жүргізу, байлар менен кедейлердің арасында айырмашылығын кішейту, исләмнан бет бұрмай оны дін ретінде сақтау, бірақ мемлекетті зайырлы жолымен жүргізіп, Батыстан да, КСРО-дан да елге пайдалы болатын кейбір тәртіптерін орнату, Пәкістанды дамытып, қарапайым халқын қамын ойлайтын экономикалық саясатын жүргізу. Пәкістан халық партиясы әлеуметтік әділетінде негізденген тапсыз қоғамын орнатқысы келді. Сыртқы саясатында партия бейтарап саясатын таңдап, негізінде діндес мұсылман елдерімен тығыз байланыстары үшін шыққан. 1970 жылындағы сайлауында Пәкістан халық партиясы жеңеді, ал 1971 жылында билікке келеді. 1977 жылындағы әскери төңкерісінен кейін, оппозициялық партиясы болып, Зия-үл-Хаққа қарсы шыққаны үшін Пәкістанда нақты заңсыз болып табылады. 1988 жылында Пәкістан халық партиясы қайтадан билігіне келеді. Екі жылдан кейін Пәкістан халық партиясы құрастырған министрлер кабинеті Гүләм Ысқақ Ханмен тарқайды. 1996 жылындағы сайлауында тағы жеңіп, жаңадан билікке келеді. Қазір Пәкістан халық партиясы демократиялық оппозициялық саяси күш болып табылады, Первез Мұшаррафқа оппозициясында тұр. Жетекшілері * 1967—1979 Зүлфікар Әли Бһутто * 1979—1983 Нусрат Бегум Бһутто * 1983—2007 Бенәзир Бһутто * с 2007 Билауал Бһутто Зардари мен Әсіф Әлі Бһутто Зүлфікар Әли Бһутто - Пәкістанның президенті, премьер-министрі болған. 1977 жылында тұтқынға алынып, 1979 жылында өлтіріп жазаланған еді. Бенәзир Бһутто - екі рет премьер-министр болған. 2007 жылы желтоқсанның 27-інде саяси өлтіруінің - лаңкестік актінің құрбаны болған.
Авами лиг партиясы

Бангладеш Авами лиг (&nbsp;— Бангладеш Халық партиясы; )&nbsp;— Бангладештің саяси партияларының бірі, Бас пәтері — Бангладештің елордасы Дакка қаласында, Бонгобонду даңғылында (Bongobondhu Avenue) орналасқан. Авами лиг партиясының қазіргі жетекшісі — Муджибур Рахманның қызы, Хасина Шайһ Уазед. Идеологиясы — орташыл, сол саяси күштеріне жақын, либерал партиясы, секуляристтер (дінді мемлекеттен айыртып, діншілдіктен қашықтанып, зайырлы мемлекет үшін шығады). Ресми түсі&nbsp;— жасыл. Тарихы 1949 ж. маусымның 23-інде All Pakistan Awami Muslim League деген атымен ұйымдастырылған. Бангладештің тәуелсіздігі жариялағаннан дейін Пәкістанның Шығыс Пәкістанда бөліну үшін күрес өткізетін қозғалыс, кейін партия еді. Партияның негізін қалаған — шайһ Муджибур Рахман, кейін ол Бангладеш Халық Республикасының бірінші президенті болып кетеді. Партия баңла халқының азаты үшін шығып, Бангладештің Пәкістаннан тәуелсіздігі үшін күрескен, Пәкістанда күшті болып саналайтын Ислам діншілдерден бас тартып, ұлттық тәуелсіз зайырлы мемлекетті құру. Негізгі мақсаттары Авами лигтің тағы бір мақсаты — елде социализмге жақын ұстанымдарының негізінде әлеуметтік әділ қоғамын орнату еді. Әрине, 1949 жылынан бастап, партияның кейбір мақсаттары заманға қарай өзгерген, бірақ негізгі ұстанымдары әлі күнге сақтаған. Одан қарамастан, қазір Авами лиг партиясы, сол күштерге жақын болса да, социализмге жақын ұстанымдарына емес, либерализмге жақын ұстанымдарына сүйінеді. Қалай болса да, партия Бангладеште демократиялық өзгерістер үшін шығады және өзіні халықтың қамын ойлайтын саяси күш ретінде саналайды.
Халықаралық ана тіл күні

университеті кампусындағы 1952 ж. ақпанның 21 баңла тілі құрбандарына қойылған Шәһит күмбезі (не Құрбандар ескерткіші)]] Ана тілінің халықаралық күні (; ; ) — әр алуан тіл мен мәдениетті сақтау үшін ақпанның 21 өткізіледі. UNESCO Бас ассамблеясының 30-шы сессиясінің шешімімен 1999 ж. қараша айында ұйымдастырылған. Ақпанның 21 Баңладеште Тіл қозғалысы күні не Тіл құрбандары күні деп өткізіледі. Бұл күнде 1952 ж. Шығыс Пәкістанда баңла тілін ресми деңгейге көтеруді жақтаушылар мен пәкістан полициясы арасындағы арпалыс қантөгіске ұшырады.
Шейх Хасина

Хасина Шайһ Уазед(1947ж.), — Бангладештің премьер-министрі (1996 - 2001 жж.), "Авами лиг" партиясының жетекшісі. Гопалгонж деген жерде дүниеге келген. Бангладештің бірінші президенті, "ұлттың атасы" саналанатын Шайһ Муджибур Рахманның қызы. 1969 жылында Даккада болған студенттердің наразы білдіретін көтерілісте қатысқан. Бангладештің тәуелсіздігі үшін соғыс кезінде1971 жылында Пәкістан оккупациялық әскерімен тұтқынға алынған еді. 1975 жылында әкесі Муджибур Рахманды және оның 20 туысқандарын өлтірген кезінде, Хасина Германияда жүрген еді. 1981 жылында "Авами лиг" партиясының жетекшісі болып кетті. Баңладешке оралып, сол кезде мемлекетті билеген Эршадқа оппозициясында болды. 1991 жылы Эршадтың кеткеннен кейін өткен сайлауда Халеда Зия Бегумның партиясына жеңілді. 1996 жылында сайлауын "Авами лиг" партиясы жеңді, Хасина Шайһ Уазед Бангладештің премьер-министрі болып кетті. Хасина Шайһ Уазед премьер-министр болған кезде Үндістанмен қарым-қатынастарын жақсартып, Ганг суларын бөліну мәселесін шешілген. Бірақ экономикалық дамытуының темпі төмендеп кеткен. 2001 жылында өткен сайлауда жеңіліп, орнынан кетті. Дереккөздер
Халеда Зия Бегум

Халеда Зия Бегум(бенгалша খালেদা জিয়া; 1945 ж. тамыздың 15-інде), - Баңладеш премьер-министрі (1991 - 1996; 2001 - 2006 жж.), ұлтшылдар партиясының жетекшісі. президенті Билл Клинтонмен]] президенті Лула да Силвамен.]] Баңладештің солтүстік-батыс бөлігінде Динаджпур деген жерінде кәсіпкердің отбасында дүниеге келген. 1960 жылы генерал Зияур Рахманға тұрмысқа шықты. Кейін Зияур Рахман Баңладештің президенті болып кетті және Баңладеш Ұлтшыл партиясын ұйымдастырды. Зияур Рахманды 1981 жылында өлтірді. 1983 жылы Халеда Зия Бегум күйеуі негізін қалаған партиясын жетекшісі болып кетті. "Авами лиг" партиясымен бірге, Хуссейн Мұхаммед Эршадқа қарсы күрескен. 1991 жылында сайлауында жеңіп, Баңладештің премьер-министрі болып кетті. Үндістанмен қарым-қатынастарын бұзып, Ганг суының бөліну мәселесін туғызды. Керісінше, Пәкістанмен қарым-қатынастарын жақсартты. Білім беру саласына көбірек қаржыны беріп, міндетті бастауыш білім алу туралы заң қабылданып, қыздарға арналған 10-сынып мектептерін ашылуына үлес қосты. Эршадтың диктатурасынан кейін демократиялық өзгерістерін өткізді. 1996 жылында "Авами лиг" партиясына жеңіліп, орнынан кетті. 1999 жылында "Авами лиг" құрастырған үкіметіне қарсы саяси ереуілін ұйымдастырды. 2001 жылы өткен сайлауында жеңіп, қайтадын премьер-министр болып кетті.
Зияур Рахман

Зияур Рахман (1931 қаңтардың 19-ы - 1981 мамырдың 30-ы) - Баңладеш президенті (1977 - 1981). *Генерал-майор. *1931 жылы қаңтардың 19-ында Богра қаласында дүниеге келген. *1953 - 1971 жылдарында Пәкістан әскерінде қызмет етті. *Тәуелсіздік үшін күресіне қатысқан. *1977 жылының сәуірінде президент Сайемның кеткеннен кейін Зияур Рахман Бангладештің президенті болып кетті, біржолы Қарулы күштердің штабының бас басшысы, құрғақ әскерінің штабының басшысы және қаржы мен ішкі істер министрі болып кетті. *1978 жылында президент болып сайланып, үкімет басшысы болып кетті. Генерал Мансұрды орнынан алып, төменірек орнына ауыстырды. *1981 жылының мамырдың 29-ында Зияур Рахман Читтагонг қаласына барған еді. *Мамырдың 30-ына қарағанда, түнде Мансұр өзіне қарайтын күштерін көтеріп, президент қонған резиденциясына шабуыл жасап, Зияур Рахманды өлтірді. Дереккөздер
Әбу Садат Мұхаммед Сайем

Әбу Садат Мұхаммед Сайем, - (1916 наурыздың 29-і – 1997 шілденің 8-і) - Баңладештің бірінші әділет министрі және бесінші президенті (1975 қарашаның 6-сы - 1977 сәуірдің 21-і) Әбу Садат Мұхаммед Сайем Рангпур деген жерінде туған. Рангпурдағы Зилла мектебінде, кейін Carmichaelin колледжінде оқыған. Калькуттаның Presidency колледжінде және заң университетінде оқыған. Калькуттада заңгер, кейін сотшы болып істеген. 1947 жылы Пәкістанның тәуелсіздігі жариялағаннан кейін, Даккаға кетті. Шығыс Пәкістанда Жоғарғы Сотында істеген. 1962 жылының шілде айының 3-інде жоғары соттың басшысы болып тпғайындалды. 1970 жылында сайлау комиссисында істеген. 1972 жылының желтоқсанның 12-сінде Баңладештің бірінші әділет министрі болып тағайындалды. 1975 жылының қараша айының 6-ншы жұлдызында болған әскери төңкерістен кейін президент болып кетті. 1977 жылы орнынан кетіп, билігін Зияур Рахманға берді. 1997 шілденің 8-інде Даккада қайтыс болған.
Отто Шкорзень

Отто Скорцени (Отто Шкорзень) (1908 жылғы маусымның 12-сі&nbsp;— 1975 жылғы шілденің 6-сы)&nbsp;— Екінші Дүниежүзілік соғыс кезеңінде Германияның Ваффен-СС-інде штандартенфюрер шенінде қызмет еткен әскери. Шығыс майданда әскери қызмет атқарған соң ол арнайы күштерде қызмет етті. Тұтқынға алынған италиялық диктатор Бенито Муссолиниді азат ету операциясын жүргізді. Ол Гриф операциясына да маңызды үлес қосты, сол операциясы үшін ол соғыстан кейін сотталды да. Бұл арнайы операцияда дұшпанды шатастыру үшін оның әскери киімін киіп, оның қатарына ену тактикасы қолданылды. Сонымен бірге ол Вервольф атты нацистік астыртын ұйым ұйымдастырып, соғыс біткеннен кейін де одақтастарға қарсы партизандық күресті жалғастыра бермек болды. Ол нацистік қылмыскерлерді Испанияға және басқа да елдерге (әсіресе Оңтүстік Америкаға) қашып барып бас сауғалауға көмектесетін ODESSA атты астыртын ұйым да құрды. 1970 жылы Паладин тобын құрды. Ол 1975 жылғы шілденің 6-сында испан диктаторы Франкодан бірнеше ай бұрын қайтыс болды. Соғыстан бұрынғы өмірі Отто Скорцени Венада көптеген өкілдері әскери қызмет атқарған аустриялық орта класс отбасында дүниеге келді. Неміс тілін ана тілі ретінде біліп, француз және ағылшын тілдерін жетік меңгерген. Бірінші Дүнипежүзілік соғыстан кейінгі Аустрия зор экономикалық қиындықтарға ұшырап, Скорценидің отбасы да жоқшылықта өмір сүрді. Жасөспірім Скорцени бір күні әкесіне өзінің ешқашан нағыз сары май жемегенін айтып шағымданыпты. Сонда әкесі: «Бұдан сен ешқандай зиян шеккен жоқсың. Керісінше, үлде мен бүлдеге оранған өмірге жаман үйренбеу саған пайдалы болады»&nbsp;— деп жауап берді. Яғни оның балалық шағында көрген жоқтығы оны шыңдап, оның кейінгі өміріне қатты әсер етті деген сөз [http://homepages.ius.edu/RVEST/SkorzenyDr2.htm] . Ол Венада 1920 жылдары студент болып жүрген кезінде сайысқа қатты әуестенген. Ол өзі 13 рет жекпе-жекке шыққан, соның 10-шысынан оның сол жақ бетінде терең тыртық қалған. 1931 жылы нацистік партияға мүше болып қабылданып, көп ұзамай нацистердің шабуыл отрядтарына қосылды. Адамдарды тез баурап алатын өте ықпалды тұлға болып, 1938 жылғы наурыздың 12-сіндегі Аустрияның Германияға қосылуын («Аншлүсс») жүзеге асыруға қатысты. Соның кезінде ол Аустрия президенті Микласты бұзақы нацистерден аман алып қалды. Шығыс майдан 1939 жылғы Польшаны жаулап алудан кейін сол кездері құрылысшы инженер болып істеп жүрген Скорцени өз еркімен Германияның Әскери Әуе күштеріне қызметке кіруге тілек білдірді, бірақ жасы 30-дан асып кеткендіктен қабылданбады. Содан соң ол «Ваффен-СС» құрамасына өтініш жасады. 1940 жылғы ақпанның 21-інде ол «Лейбштандарте СС Адолф Һитлер» танк құрамасына қабылданып, 1941-42 жылдары Шығыс майданда соғысып, көзге түсті. 1942 жылғы желтоқсанда жараланып, Германияға қайтып оралды. Атқылаудың астында көрсеткен ерлігі үшін Темір айқышпен марапатталды. Сыртқы сілтемелер * * [http://www.volk59.narod.ru/skorzeny.htm Статья г-на Старостина «„Супердиверсант“ Отто Скорцени»]
Хуссейн Мұхаммед Эршад

Хуссейн Мұхаммед Эршад(бенгалша: হুসেইন মুহাম্মাদ এরশাদ ) (1 ақпан, 1930, Рангпур) - Бангладештің әскери басшысы (1978-82) және президенті (1982-90). Jatiya Партиясын ұйымдастырып, оның басшысы болды. Өмірбаяны * 1950 жылы Дакка Университетін бітірген. * 1952 жылы Пәкістан әскеріне аттанған. * 1960 - 1962 жылдардың арасында Читтагонгта Шығыс Бенгал полкының депосының адъютанты. * 1966 жылы Кветтада (Пәкістан) Басшылар және Қызметкерлер Колледжының курстарын бітірді. * 1969 жылы 3-ші Бенгал полкының басшысы. * 1971 жылы 7-ші Бенгал полкының басшысы. Тәуелсіздік үшін соғыс басталғанда, Батыс Пәкістан әскерінде қалады. * 1973 жылы Бангладештің тәуелсіздігін мойындап, Бангладешке келді. Осында, Эршад Бангладеш Әскерінің Адъютант Генералы болып тағайындалады. * Муджибур Рахманның өлтірілуінен кейін, Зияур Рахманға бір кезде сеніп, оны қолдап, Зияур Рахманға қарсы болған наразылықтарды басқан. Зияур Рахманның өлтірілуінен кейін, Эршад Зияурды өлтірген Абул Мансурды, содаң кейін Зияур Рахманның орнына келген Абдус Саттарды қолдап, әскер басшысы болып қалған. * 1982 жылының наурыздың 24-інде Эршад Абдус Саттарды құлатып, өзі билікке келді. Эршад кезінде Ислам Бангладештің ресми діні болып жарияланған. 1987 жылында жерді бөлу жөнінде өзгерістер өткізілген. Эршадқа қарсы "Авами лиг" және ұлтшылдар партиялары шығады. Кейін басқа саяси күштер де Эршадпен күресіне қосылады. 1990 жылының желтоқсанның 6-сында студенттердің наразы көрсетуі басталды. Бұл оқиға - оппозицияның күресінің жеңісі ретінде саналады. * 1990 жылы желтоқсанның 6-сында Эршад орнынан кетіп абақтыға отырғызылды. * Эршад абақтыда отырып 1991 және 1996 жылдарында өткен сайлауларын әділетсіз өтті деп санаған. * 1997 жылының қаңтар айының 10-ында Эршад абақтыдан босатылды. * Эршадтың Jatiya партиясы үш фракцияға бөлініп кетті. Бірінің басшысы Эршад болып қалды. 2000 жылғы маусымның 30-ында Эршад өзі басқарған фракцияның басшылығынан кетіп, саясатпен айналысуын доғарды. Дереккөздер
Абдус Саттар

Абдус Саттар (1906, Бирбхум аумағының Дарака ауылы — 5 қазан, 1985, Дакка) - Бангладештің заңгері және саясаткері, Зияур Рахманды өлтірілуінен кейін президент болып істеген. Зияурдың президент болған кезінде, Абдус Саттар вице-президент болып жүрген. Ұлтшылдардың партиясының ұйымдастырушыларының бірі еді. Өмірбаяны * 1906 жылы Бирбум аумағының Дарака ауылында туған (қазір бұл Үндістанға қарайтын жер). * Калькутта университетінде саяси ғылымдар және заң бойынша білім алған. * Фазлул Хұқ басқарған Krishak Praja Партиясының мүшесі. * 1941 жылында Калькуттаның сотында істеген. * Пәкістанның тәуелсіздігі үшін күресіп, Пәкістан Мұсылман Лигасына мүше болып кірді. * 1950 жылында Даккаға келіп, «Авами лиг» партиясына кірді. * 1970 жылында парламент сайлауы өтті. Зия-үл-Хақ, Пәкістан Халық Партиясы (жетекшісі — Бһутто) және «Авами лиг» арасында жанжал басталады. Соғыс ашылады. 1971 жылының мамыр айында, Абдус Саттар Исламабадқа шақырылып, үйінде тұтқынылады. * 1973 жылы Саттар Ауғанстан арқылы Бангладешке қашады. * Муджибур Рахман кезінде үкіметте жұмыс істейді * Сайем кезінде президенттің кеңесшісі * Зияур Рахман кезінде вице-президент болып істейді. * Зия Зияур Рахман қаза тапқаннан соң, Абдус Саттар ұлтшылдар партиясының жетекшісі және Бангладештің президенті болып істейді. * 1982 жылында оны Эршад құлатады. Абдус Саттар абақтыға түседі, бірақ бірнеше айынан кейін босатылады. Партияның жетекшісі — Зияур Рахманның әйелі, Халеда Зия Бегум болып кетеді, президент — Хуссейн Мұхаммед Эршад болып кетеді. * Саясатпен айналысуға тоқтаған Саттар 1985 жылының қазанның 5-інде Даккада қайтыс болады. Дереккөздер
Сычуань жер сілкінісі (2008)

2008 жылғы Сычуань жер сілкінісі — мамырдың 12-ші күні таңғы сағат 7-де Қытайдың Сычуань өлкесінде болған жер сілкінісі кезінде он мыңнан астам адам қаза болды, деп хабарлаған болатын Қытай Халық Республикасының азаматтық әкімшілік министрлігінен. Келесі күні «Синьхуа» агенттігі, жергілікті уақыт бойынша 15:10-да 6,1 ұпайлық жер сілкінісі осы өлкеде тағы да қайталанғанын хабарлады. Эпиорталығы Зілзаланың эпиорталығы Алматы қаласының оңтүстік-шығысына қарай 3 мың км қашықтықта, 104° шығыс бойлық пен 30° солтүстік ендікте болған. Алматы қаласындағы Орталық сейсмикалық обсерваторияның кезекші операторы жер асты дүмпуінің күштілігі Рихтер бағанасы бойынша 8.0 балды көрсеткен. Салдары Сілкініс зардабынан құрбан және жарақатталған ресми түрде расталған. Жер сілкінісі жұрт енді ұйқыдан оянып, жұмысқа жиналып жатқан уақытта болған. Зілзаладан Сычуань тұрғындары ғана емес, Гансу, Шенси, Юннан, Шанси, Гуйчжоу, Хубейдің өлкелері да қатты зардап шеккен. «Чайна дейли» үнжариясының хабарына қарағанда, құтқару жұмыстарына ҚХР Мемлекеттік кеңесінің премьері Вын Зәбау басшылық жасап отыр. Құрбан болғандар туралы нақты деректер жоқ, өйткені жер сілкінісінің эпиорталығына жақын орналасқан елді мекендерге баратын жолдарды үйінді басып қалған, өту мүмкін емес көрінеді. Электр желілерінің, байланыс құралдарының істен шығуына байланысты бұл аудандармен байланыс жасау мүмкін емес. «Чайна дейлидің» мәліметіне қарағанда, құтқарушылардан және медицина қызметкерлерінен құрылған жедел жәрдем топтары зардап шегушілерге көмек көрсету үшін кейбір аудандарға парашютпен түсірілмек. Құтқару жұмыстарына әскери тікұшақтар да жұмылдырылған. Қытайдағы ең күшті жер сілкінісі 1976 жылы Таңшан қаласында болды. Ол кезде 240 мың адам қаза тапқан екен. Адам өлімі жағынан одан кейінгі орынды Сычуань өлкесіндегі зілзала алады. Қазақстанда Сычуань өлкесінде болған осы жолғы жер асты дүмпулері Қазақстан жерінде сезілген жоқ.
Бангладеш президенттерінің тізімі

Бангладеш президенттерінің толық тізімі Бангладеш президенті ретінде Бангладештің Тәуелсіздік Декларациясын қабылдағаннан кейін 1971 жылы кеңсеге ант берген адамдарды қамтиды. Нөмірлеу Бангладештің бірінші президенті Шейх Муджибур Рахманнан кейін үкімет өкілдері тарапынан кеңінен танылған және кейінгі президенттер үшін бірыңғай нөмірлеу жүйесі жоқ. Әртүрлі дереккөздер сандарды әртүрлі тәсілдермен есептей алады, олардың саны Президенттің міндеттерін атқару санына қарамастан, , бірнеше терминдер қарастырылғанына, саны санмен немесе жеке тұлғалар санымен саналғандығына қарамастан және басқа да факторлармен есептелуі мүмкін. Мысалы, А.М. Бадруддоза Чоудхури, ол бір ғана мерзімге қызмет еткен болса да, үкіметтің басылымында және баспасөзде Бангладештің 16-шы Президенті, сондай-ақ 15-ші, 13-ші және 11-ші кезектерде сипатталған. and the 11th. 2017 жылы Bdnews24.com жариялаған тізім елдегі сайлау комиссиясының мәлімдемесіне сәйкес келеді және 2013 жылы алғаш рет сайланған президент Абдул Хамидті 2016 жылы президенттің ресми сайтында жарияланған тізімге қайшы келеді. Бангладештегі жоғары комиссия, Сингапур, 2018 жылы оны 22-ші президент ретінде тізеді. Бұрынғы Президенттер туралы, соның ішінде Бангладеш газетінің «Күнделікті жұлдыз» туралы басқа есептері де басқа тізімге сәйкес келмейді. ;Саяси партиясы Тағы қараңыз Дереккөздер
Яджуддин Ахмед

Яджуддин Ахмед(бенгалша: ইয়াজউদ্দিন আহম্মেদ)(1931 ж. ақпанның 1-і) - 2002 жылынан бастап Бангладеш президенті. Мушигандж аумағында 1931 жылында туған. Мулви Ибраһимның баласы. 1952 жылы Дакка университетінің бакалавриатын, ал 1954 жылы магистратурасын бітірді.Кейін Висконсин-Мэдисон университетінде (АҚШ) M.S. және Ph.D. (доктор) деңгейлеріне ие болды. Дакка университетінде Биологиялық Ғылымдарының Факультетінде дәріс берген. 1984 жылында Корнэлл университетінде (АҚШ), Техникалық Университетінде(Германия) және Готтинген Университетінде жұмыс істеген (Германия). Яджуддин Ахмедтың екі әйелден үш баласы бар. Бірінші әйелден - Сьюзен деген қыз және Адам деген ұл бар. Қазіргі әйелден, Әнуара Бегумнан бір Имтаз деген ұл бар. 1991 жылында Яджуддин Ахмед үкіметте кеңесші болып істеген. 90-ыншы жылдарында саясатпен айналысады. 2002 жылында Бангладештің президенті болып кетті. 2006 жылының мамыр айында Сингапурда Яджуддин Ахмедтің жүрегіне операция жасалынған еді. Дереккөздер
Фарух Легари

Фарух Легари(Сардар Фарук Ахмед Хан Легари, урду: سردار فاروق احمد خان لغاری) (1940 ж. мамырдың 29-ы), - Пәкістанның президенті (1993 - 1997). Пенджабтың Дера Гази Хан аумағының Чот Зарин ауылында дүниеге келген. Саясаткерлердің отбасынан шыққан. Әкесі Сардар Мұхаммед Хан Легари және атасы Науаб Сир Мұхаммед Жамал Хан Легари министрлер еді. Лахордағы Aitchison College мектебін және Forman Christian College бітіріп Оксфорд университетіне түседі. Пәкістанға оралғаннан кейін Шығыс Пәкістанда (қазір Баңладеш) қызмет етеді. Әкесі өлгеннен кейін, тайпасының сардары болып кетті. Зия-үл-Хақтың кезінде бірнеше рет үйінде тұтқындалған еді. 1993 жылының қараша айның 14-інде Пәкістанның президенті болып кетті. 1997 жылының желтоқсан айының 2-сінде орнынан кетті. 70-ыншы жылдардан бастап, Пәкістан халық партиясының мүшесі еді. 2004 жылынан бастап Пәкістан Мұсылман Лигасына көшті. Оның басшысы болып кетті, ұлы - Ауаис оның орынбасары болып кетті. Оның үлкен баласы Жамал Легари Сенатқа сайланған еді. Оның қызы - Фарьял Легари Дубайда Шығанақ Болжау Орталығында зерттеуші болым істейді.
Абдур Рахман Бисуас

Абдур Рахман Бисуас (, 1 қыркүйек, 1926, Барисал) — Бангладештің 13-ші президенті. Өмірбаяны * 1991 жылының қазанның 10-ында президент болып сайланды. Ұлтшылдар партиясының мүшесі. Сол кезде үкіметті Ұлтшылдар партиясы құрастырып, мемлекеттің премьер-министрі — партия жетекшісі Халеда Зия Бегум еді. * 1996 жылының сайлауында партия парламенттік сайлауында жеңіліп, билікке Авами лиг партиясы келді. 1996 жылының қазанның 9-ында орнынан кетті. Дереккөздер
Мұхаммед Айюб-хан

Аюб-хан, Мұхаммед (урду/пұшту:محمد ايوب خان) (1907 мамырдың 14-і&nbsp;— 1974 сәуірдің 19-ы)&nbsp;— фельдмаршал, Пәкістанның президенті. 1907 жылы Рианна ауылында Харипур аумағында үнді тілінде сөйлейтін отбасында дүниеге келген. Мир Дад Ханның екінші әйелінен туған баласы еді. Әкесі Үндістандағы Патшаның атшы әскерінде майор еді. Ауылынан 4 миль қашықтығында орналасқан Сарай Салех мектебін бітірді, содаң кейін Харипур мектебінде оқыған. 1922 жылы Алигарх университетіне түсті, бірақ оны бітірмей-ақ Сандхурст Патшалық Әскери Академиясына түсті. Оны бітіріп британ офицері болып кетті. 14-ші Пенджаб полкының 1-ші батальонында қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғысында Бирма майданында қызмет етті. Кейін Пәкістанның тәуелсіздігі үшін соғысып, әскер басшысы болып кетті. 1951 жылынан бастап Пәкістанның бас әскербасшысы болып істейді. Кейін Қорғаныс министрі болып кетеді. 1958&nbsp;— 1969 жылдарында Пәкістанның президенті болып істейді. 1965 жылында Үндістанмен Ташкент келісіміне қол қойған. Осы оқиғадан кейін Бһутто Аюб-ханға оппозициясына кетті. 1969 жылы орнынан кетеді, орнына Яхья-хан келеді. 1971 жылы соғыс бастағанда, Аюб-хан бұл оқиға жөнінде ешқандай пікірін білдірмеді. 1974 жылы қайтыс болған. Баласы&nbsp;— Гоһар Аюб-хан Наваз Шарифтың үкіметінде Сыртқы істер министрі болып жүрді, немересі&nbsp;— Омар Аюб-хан қазіргі қаржы министрі болып жүр.