kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Аққала халық театры

Аққала халық театры — селолық клуб меңгерушісі Әния Рахметова 1970 ж. ұйымдастырған драма үйірмесі негізінде қалыптасқан. Үйірме жұмысына мәдениет қызметкерлері, мектеп мұғалімдері, механизаторлар қатысқан. Шығармашылық ұжым 1981 ж. драматург-жазушы Қ.Кемеңгеровтың “Алтын сақина” пьесасын сахналап, “Халық театры” атағын жеңіп алған. Спектакльді дайындауға режиссерлік қызмет атқарған жазушы, драматург, аудан түлегі Е.Домбаев, клуб меңгерушілері Ә.Рахметова, Е.Масатов еңбек сіңірген. Театр ұжымы Қ.Мұхамеджановтың “Құдағи келіпті”, Т.Ахтановтың “Күшік күйеу” пьесаларымен 1990, 1995 жылдары байқауларға қатысып, халықтық атағын сақтап қалған. Халық театрына әр жылдары Н.Құлбаев, А.Кенжәлиев, А.Каримова, О.Мырзағалиева, М.Қосжанов режиссер, С.Мұхамеджанов, Б.Дүйсенғалиева суретші болды. Қойылымдарда -Қ.Қидашева, К.Ибрашева, Е.Есқайыров, М.Абилова, Қ.Кәрімова, А.Ізімова, М.Әділова, Ә.Халенова, А.Жанаева, А.Мұстафин, Ж.Құспанов, Б.Қамиев, Ғ.Сұлтанов, К.Құлжанова, Н.Естұрғанова, Қ.Жоңқарбаева әр түрлі рольдерді орындаған. Дереккөздер
Еркебұлан Ролланұлы Мырзабек

Еркебұлан Ролланұлы Мырзабек — қазақстандық актер, сценарийші, тележүргізуші, продюсер және шоумен. Көптеген қазақстандық телехикаялардың сценарий авторы («Бәсеке», «Өз үйім», «Абысындар» и др.), Көңілді тапқырлар алаңының (КТА) белсенді қатысушысы («Спарта» командасының құрамында КТА Жоғары лигасының жеңімпазы), «Вузеры» комедиялық телехикаясындағы рөлімен танымал. Қазақстандық телевизиядағы бірқатар танымал бағдарламалардың («Мәссаған», «Ду қол Шоколад!») жүргізушісі болды, қазіргі таңда Марат Оралғазинмен бірге «Қызық LIVE» бағдарламасын жүргізеді (бұрынғы «Қызық Times»). Өмірбаяны Еркебұлан Мырзабек 1986 жылдың 21 қыркүйегінде Қазақ КСР-ның Оңтүстік Қазақстан облысындағы Түркістан қаласында дүниеге келді. 2004—2008 жылдары Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтында (ҚМЭБИ) оқыды. 2008—2010 жылдары оқуын Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде жалғастырды. КТА Жоғары оқу орнында оқып жүрген кездері және одан кейінгі жылдары КТА-ның белсенді қатысушысы болды. 2008 жылы өзі капитан болған «Жарайсыңдар жігіттер» командасының құрамында «Жайдарман» Жоғары лигасының жеңімпазы атанды. 2009 жылы ҚМЭБИ құрама командасының құрамында КТА Еуразиялық лигасында жеңді, 2010 жылы КТА Ашық лигасының жеңімпазы атанды, 2011 жылы КТА Жоғары Қазақстандық лигасында бірінші орынды иеленді. 2015 жылы «Спарта» командасының құрамында «Голосящий КиВиН» фестивалінде «Ақшыл Үлкен КиВиН»-нің иегері атанды, 2017 жылы сол команданың құрамында «Алтын жалатылған Үлкен КиВиН»-ді алды. Сол жылы Еркебұлан Мырзабек «Спарта»-ның құрамында КТА Халықаралық одағы Жоғары лигасының жеңімпазы атанды. Кинематограф Еркебұлан Мырзабек Марат Оралғазинмен бірге НТК телеарнасында көрсетілген «Вузеры» телехикаясының сценарийін жазып, сондағы рөлдердің бірін сомдады. Оралғазинмен бірге «Бәсеке» телехикаясының сценарийін жазды. «Ауылдастар» (2—4 маусымы), «Абысындар», «Кенже», «Өз үйім» (1—2 маусымы) и «Диназаур» (1—2 маусымы) телехикаяларының түсірілімі кезінде авторлық группаларды басқарумен айналысты. 2021 жылы режиссер Ален Ниязбековтың «Без крыши» филмінде түсті. Телевизия Еркебұлан Мырзабектің телевизиядағы мансабы 2009 жылы басталды. Сол жылы ол Әділет Жұмабек және Марат Оралғазинмен бірге КТК арнасындағы «Мәссаған» бағдарламасының сценарийін жазып, жүргізушісі атанды. 2012—2013 жылдары «Еуразия» арнасындағы «Ду қол Шоколад!» бағдарламасын жүргізіп, сценарийін жазды. 2014—2019 жылдары «Хабар» телеарнасындағы «Қызық Times» ойын-сауық бағдарламасының сценарийін жазып, жіргізушісі болды. 2019 жылдан бері Еркебұлан Мырзабек Марат Оралғазинмен бірге жүргізетін бұл шоу «Еуразия» арнасында және YouTube желісінде шығады. Дереккөздер Сілтемелер *
Франсис Коклен

Франсис Коклен (; 13 мамыр 1991 жыл, Лаваль) — франциялық футболшы, "Вильярреал" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2008 жылы "Арсенал" сапында бастады. Негізгі құрамнан орын тие қоймаған соң 2010 жылы "Лорьян" клубына жалға берілді. Ол жақта бір маусымдай ойнап, Франция чемпионатында 24 кездесуде алаңға шықты да, бір гол соқты. 2013/14 жылғы маусымда "Фрайбургта" арендада өткізді. Одан қайтып келген соң азырақ уақыт "Чарльтон Атлетикке" арендаға кетті. 2018 жылы "Вильярреалға" түпкілікті ауысты. Халықаралық Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Жетістіктері «Арсенал» * Англия кубогы (2): 2014/15, 2016/17 * Англия суперкубогы (2): 2015, 2017 «Вильярреал» * Еуропа лигасы: 2020/21 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.worldfootball.net/player_summary/$1/francis-coquelin/ Профилі]
Мои Гомес

Моисес Гомес Бордонадо (; 23 маусым 1994, Рохалес) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы. Испанияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Жетістіктері Командалық *УЕФА Еуропа лигасы: 2020/21 Дереккөздер Сілтемелер
Эрон Уан-Биссака

Эрон Уан-Биссака (; 26 қараша 1997 жыл, Кройдон, Лондон) — англиялық және конголық футболшы, "Манчестер Юнайтед" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық Манчестер Юнайтед * УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2020/21 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=99993
Эрик Байи

Эрик Бертран Байи (; 12 сәуір 1994 жыл, Бинжервиль) — ивуарлық футболшы, Кот-д'Ивуар Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық ; Манчестер Юнайтед * Лига кубогы: 2017 * Англия суперкубогы: 2016 * УЕФА Еуропа лигасы: 2017 ; Кот-д’Ивуар * Африка чемпионы: 2015 Жеке * Африка жыл командасы: 2016, 2017 Дереккөздер
Алекс Теллес

Алекс Николао Теллес (; 15 желтоқсан 1992 жыл, Кашиас-ду-Сул) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Жетістіктері «Жувентуде» * ФГФ кубогы (2): 2011, 2012 «Галатасарай» * Түркия чемпионы: 2014/15 * Түркия кубогы (2): 2013/14, 2014/15 * Түркия суперкубогы: 2015 «Порту» * Португалия чемпионаты (2): 2017/18, 2019/20 * Португалия кубогы: 2019/20 * Португалия суперкубогы: 2018 «Манчестер Юнайтед» * Еуропа лигасының финалисі: 2020/21 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Аксель Туанзебе

Аксель Туанзебе (; 14 қараша 1997 жыл, Буниа, Конго Демократиялық Республикасы) — англиялық футболшы, қорғаушы, тегі конголық. Жетістіктері Командалық * УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2020/21 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/axel-tuanzebe Профилі]
Дэниел Джеймс

Дэниел Оуэн Джеймс (, 10 қараша 1997, Кингстон-апон-Халл, Англия) — уэльстік футболшы, "Манчестер Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық *Еуропа лигасының финалисі: 2020/21 Дереккөздер Сілтемелер
Эдерсон Сантана ди Мораес

Эдерсон Сантана ди Мораес (; 17 тамыз 1993 жыл, Озаску, Сан-Паулу), немесе қысқаша Эдерсон — бразилиялық футболшы, қақпашы. Жетістіктері Клубтық ; «Бенфика» (Лиссабон) * Португалия чемпионы (2): 2015/16, 2016/17 * Португалия кубогы: 2016/17 ; «Манчестер Сити» * Англия чемпионы (3): 2017/18, 2018/19, 2020/21 * Англия кубогы: 2018/19 * Лига кубогы (4): 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21 * Англия суперкубогы (2): 2018, 2019 Ұлттық ; Бразилия * Америка кубогының жеңімпазы: 2019 Дереккөздер
Эдуар Менди

Эдуар Осок Менди (фр. Édouard Osoque Mendy; 1 наурыз 1992, Монтивилье) — сенегалдық футболшы, "Әл-Ахли" клубы және Сенегал Ұлттық футбол құрамасының қақпашысы. 2019 жылғы Африка Ұлттары Кубогының күміс жүлдегері. Челси сапында 2020/21 жылғы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы. Мансабы Клубтық 13 жасында Ле Гавр академиясына түсіп, онда алты жыл бойы түрлі жастар командаларында ойнады. 2011 жылы, 19 жасында, Францияның үшінші дивизионы Насьональда «Шербург» ойыншысы болды. Ол дебютті 2012 жылдың 23 наурызында Эпиналь футбол клубымен матчта жасады. Менди алаңға 38 -ші минутта жараланған негізгі қақпашы Саймон Люджердің орнына шықты. Барлығы үш маусымда қақпашы Шербург сапында 26 матчқа қатысып, 44 гол жіберді. 2015 жылдың жазында ол Олимпик Марсель қатарына қосылды, онда Стив Манданда мен Йоанн Пеледен кейінгі үшінші қақпашы ретінде тізімге қосылды. Марсельдің негізгі командасы үшін ол бірде-бір кездесу өткізбеді, уақыт өте Насьональ 2 -де екінші команданың ойындарына қатысты. 2016/17 маусымы басталмай тұрып, ойынға көбірек уақыт алу үшін ол Реймске көшіп, Лига 2 -де ойнады. Ол 2016 жылдың 1 тамызында жаңа клубта дебют жасады. Амьенге қарсы кездесудің 5 -ші минутында команданың негізгі қақпашысы Йоанн Каррассо тікелей қызыл қағаз алып, соған байланысты Менди алаңға шығуға мәжбүр болды. Келесі маусымда ол 34 ойын өткізіп, негізгі құрамда үнемі шыға бастады. Реймс қорытынды есепте бірінші орынды иеленіп, Лига 1 -ге өтті. Менди Франция жоғарғы дивизионындағы алғашқы ойынын 2018 жылдың 11 тамызында «Ниццаға» қарсы ойында өткізіп, голын сақтап қалды. Маусым соңында таза парақтар саны 14 болды, ал 38 матчта қақпашы 42 гол жіберіп алды, нәтижесінде Менди чемпионаттың үздік қақпашыларының қатарына қосылды. 2019 жылдың 6 тамызында ол Реннмен төрт жылдық келісімшартқа отырды. Жаңа чемпионаттың үшінші турында ол алғаш рет 2: 0 есебімен қызыл-қаралардың құрғақ жеңісімен аяқталған Страсбургпен ойынға команданың бастапқы құрамына кірді. Жалпы алғанда, Менди маусым бойы 9 кездесуді «нөлге дейін» өткізіп соққылардың 76% - ын қағып жіберді. 2020 жылдың 24 қыркүйегінде Лондонның Челси клубымен бес жылдық келісімге қол қойылды. Келісімшарт сомасы 22 миллион фунт болды. Ұлттық құрама 2016 жылдың қарашасында Гвинея-Бисау құрамасы Португалияның Белененес және Эсторил клубтарымен жолдастық кездесулерге шақырылды. Сол жылдың желтоқсанында ол 2017 жылғы Африка кубогының ұлттық құрамасының кеңейтілген тізіміне енгізілді, бірақ Менди Гвинея-Бисауда ойнаудан бас тартып, Сенегал ұлттық құрамасында өнер көрсетуді жөн көрді. Ол Сенегал құрамасының дебютін 2018 жылы 17 қарашада Африка кубогы іріктеуінде Экваторлық Гвинеяға қарсы өткізді. Ұлттық құрама құрамында ол Египетте өткен Африка кубогының финалдық бөліміне қатысты. Турнирде Менди Танзания, Алжир және Кениямен үш топтық кездесулерге қатысты. Финалға шыққан Сенегал құрамасы Алжирден ұтылып, күміс медальға ие болды. Жетістіктері Реймс * 2 лига жеңімпазы: 2017/18 Челси * Чемпиондар лигасы: 2020/21 * УЕФА Суперкубогы: 2021 Сенегал * Африка Ұлттары кубогының финалисті: 2019 Дереккөздер
Рис Джеймс

Рис Джеймс (; 8 желтоқсан 1999 жыл) — ағылшын футболшысы, оң қорғаушы және Челси клубының және Англия құрамасының капитаны. Мансап Клубтық Лондонның Редбридж қаласының тумасы Джеймс алты жасынан бастап Челсидің футбол академиясында жаттығады. 2017 жылдың наурыз айында ол өзінің алғашқы кәсіби келісімшартына қол қойды. 2017/18 маусымында ол Англияның жастар кубогын жеңіп алған 18 жасқа дейінгі «Челси» командасының капитаны болды және клуб академиясының маусымдағы ең үздік ойыншысы атанды. 2018 жылдың маусымында ол Челсимен жаңа төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. 2018 жылдың жазында ол Чемпионшип клубының "Уиган Атлетикке" 2018/19 маусымының соңына дейін жалға берілді. Ол 2018 жылдың 4 тамызында Чемпионшиптың бірінші раундында «Шеффилд Уэнсдей» қарсы ойында «Латикс»үшін дебют жасады. 4 қарашада ол Лидс Юнайтедке қарсы матчта айып добынан бірінші голын соқты. Барлығы 2018/19 маусымында ол Чемпионшипта 45 матч өткізіп, 3 гол соқты және осы турнирдің символдық «маусым командасына» енді. 2019 жылдың мамыр айында ол үш клубтық марапатқа ие болды: жанкүйерлердің жылдың ойыншысы, ойыншылардың жылдың ойыншысы және маусымның ең үздік голының авторы. 2019 жылдың жазында Рис Джеймс «Челсиге» жалға алынғаннан оралды. Трансферлік тыйымды ескере отырып, «Челсидің» жаңа жаттықтырушысы Фрэнк Лэмпард жастарға толықтай сенді. Джеймс мүмкіндік алған ойыншылардың қатарында болды. Ол «Челси» негізгі командасында өзін көрсетті және бірінші маусымында 37 матч өткізді. 2020/21 маусымында УЕФА Чемпиондар лигасын жеңіп алды. Ұлттық құрамадағы мансабы Ол Англияның U18, U19, U20 және U21 командаларында ойнады. 2017 жылдың мамыр және маусым айларында ол Тулон турнирінде Англия U20 құрамасының құрамында өнер көрсетті; Оны британдықтар жеңіп, Джеймс турнирдің үздік командасына енді. 2017 жылдың шілдесінде Англия U19 құрамасының құрамында ол Еуропа чемпионатында жеңіске жетті. Клубтағы сәтті ойынының арқасында Джеймс Англияның бірінші құрамасына шақырту алды, ол үшін 2020 жылдың 8 қазанында бірінші ойынын өткізді. Ол Еуро-2020 үшін ұлттық құраманың сапына енгізілгенімен, турнирдің топтық кезеңінде бір ғана ойын өткізген. Дереккөздер
Фил Фоден

Филип Уолтер Фоден (; 28 мамыр 2000 жыл, Стокпорт) — англиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Командалық ; Манчестер Сити * Англия чемпионы (3): 2017/18, 2018/19, 2020/21 * Англия кубогы: 2019 * Лига кубогы (4): 2018, 2019, 2020, 2021 * Англия суперкубогы (2): 2018, 2019 * Чемпиондар лигасының финалисі: 2021 ; Англия--17 * Әлем чемпионы: 2017 Жеке * Жастар арасындағы әлем чемпионатының "алтын добы": 2017 * Англия чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2020/21 Дереккөздер
Ваут Вегхорст

Ваут Вегхорст (; 7 тамыз 1992 жыл, Борне, Нидерланд) — нидерландтық футболшы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "Вольфсбург" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық 2012 жылы карьерасын "Эммен" клубы сапында бастады. 10 тамызда "Дордехтке" қарсы чемпионат кездесуінде тұңғыш рет алаңға шықты. 21 қыркүйекте "Вендам" қақпасына тұңғыш голын соқты. 2014 жылы жазда "Хераклеске" ауысты. 2016 жылы жазда "Аз Алкмаар" клубымен төрт жылдық келісім шарт жасасты. Ұлттық 2018 жылдан бері Ұлттық құрама сапында ойнайды. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. Дереккөздер
Марко Арнаутович

Марко Арнаутович (; 19 ақпан 1989 жыл, ) — аустриялық футболшы, шабуылшы. 2016, 2020, 2024 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. Карьерасы Клубтық Балалық шағында бірнеше аустриялық клубтың академиясынан өтті. "Аустрия", "Рапид", "Ферст", "Флоридсдорфер" клубтарында ойнап, 2006 жылы "Твенте" сапында кәсіпқой карьреасын бастады. 2009-10 жылғы маусымды "Интернационале" сапында өткізіп, табысты болды, Чемпиондар лигасы мен Италия чемпионатын ұтып алды. Бірақ маусым біткесін "Вердерге" ауысып кетті. 2013 жылы "Сток Ситиге" ауысты. 2017 жылы "Вест Хэм" футболшысы атанды. Ұлттық 2020 жылғы Еуропа чемпионатының бірінші турында Солтүстік Македонияға қарсы ойында матч барысында алаңға шығып, 89-минутта есепті 3:1-ге жеткізді. Гол соққан соң македониялықтар тарапына ауыр, кекесін сөздер айтып, сол жерде құрама капитаны Давид Алабадан ескерту алды, соңыңнда осы қылығы үшін бір ойыннан шеттетілді. Жетістіктері Командалық ; «Интернационале» * Италия чемпионы: 2009/2010 * Чемпиондар лигасы: 2009/2010 Жеке * Аустриядағы жыл футболшысы: 2018 Дереккөздер
Эзган Алиоский

Эзджан Алиоски (; 12 ақпан 1992 жыл, Прилеп, Македония) — македониялық футболшы, Солтүстік Македония Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл Ахли" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2010 жылы Швейцарияның "Янг Бойз" клубында бастады. Бірақ негізгі құрамда ойнай алмай, фарм-клубта өнер көрсетті. Үш маусымда 57 кездесуде алаңға шықты. 2013 жылы "Шаффхаузен" клубына ауысты. 2016 жылы "Луганода" азырақ уақыт арендада ойнады, сол жылы жазда "Луганоға" түпкілікті ауыстын. 2017 жылы "Лидс Юнайтед" футболшысы атанды. Төрт маусым ойнап, Англия чемпионатында 154 кездесуге қатысты. 2021 жылы "Әл-Ахли" сапына қосылды. Ұлттық құрама 2013 жылдан бері Солтүстік Македония құрамасының ойыншысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/ezgjan-alioski/ Профилі]
Ұлттық стадион (Бухарест)

Бухарест Ұлттық стадионы — Румыния астанасы Бухарестегі футбол аренасы, 2011 жылы пайдалануға берілді. Румыния Ұлттық футбол құрамасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Стадионның құрылысына 234 млн еуро қаржы жұмсалды. ЕУРО-2020 турнирінің төрт кездесуі ойналды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20120605050850/http://nationalarenabucuresti.ro/ СТАДИОННЫҢ РЕСМИ САЙТЫ]
Шеген (қора, аула)

Шеген (қора, аула) — қыс айларында мал байланатын жылы қора, аула. Мал тұрағының бұл түрі Қазақстанның жекелеген аймақтарында, әсіресе батыс өңірінде, Жайықтың сол жақ бетін жайлаған қазақтардың шаруашылығында көп ұшырасады. Ұзақ уақыт бойы мал көңін, шөп сабаны мен қоқымын нығыздап үю арқылы салынады. Қабырғасының қалыңдығы - 1,5-2 м. Жылы әрі құрғақ болады, көбінесе мұндай қораларға жас төл қамалады. Арал өңірінің, Атырау облысының кейбір аудандарының тұрғындары дәстүрлі бейіт қоршауларын солай атаған. Дереккөздер
Робин Госенс

Робин Госенс (; 5 шілде 1994 жыл, Эммерих-ам-Райн, Германия) — германиялық футболшы, "Унион (Берлин)" клубы мен Германия Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Робиннің әкесі нидерланд, анасы неміс. Екі азаматтығы бар. Жетістіктері Командалық «Интернационале» * Италия Кубогы: 2021/22, 2022/23 * Италия Суперкубогы: 2022 Жеке * А сериясының символикалық құрамы: 2019/20 Дереккөздер Сілтемелер
Аттила Фиола

Аттила Фиола (; 17 ақпан 1990, Сексард, Мажарстан) — мажарстандық футболшы, Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Фехервар" клубының қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. Жетістіктері Командалық Пакш * Мажарстан лига кубогы: 2010/11 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.paksifc.hu/e107_plugins/lique/profil.php?player_id=2046 Профилі]
Кристоф Баумгартнер

Кристоф Баумгартнер (; 1 тамыз 1999 жыл, Хорн, Аустрия) — аустриялық футболшы, Аустрия Ұлттық футбол құрамасы мен "Хоффенхайм" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Балалық шағында Аустрияның «Хорн» және «Санкт-Пёльтен» клубтарының мектебінен өтті. 2017 жылы "Хоффенхаймға" ауысты. 2019 жылы 11 мамырда "Вердерге" қарсы ойында тұңғыш рет Бундеслигада алаңға шықты. Құрама 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Топтық кезеңнің соңғы турында Украина қақпасына матч тағдырын шешкен жалғыз голды соқты. Осы гол Аустрияның 1/8 финалға алып шықты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/79230.html National-football-teams.com]
Штефан Лайнер

Штефан Лайнер (; 27 тамыз 1992 жыл, Зекирхен-ам-Валлерзе, Зальцбург) — аустриялық футболшы, Аустрия Ұлттық футбол құрамасы мен "Боруссия" (Менхенгладбах) клубының қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/stefan-lainer/ Профилі] (Уордфутбол.нет)
Лукаш Градецкий

Лукаш Градецкий (; 24 қараша 1989, Братислава, Чехословакия) — финляндиялық футболшы, Финляндия Ұлттық футбол құрамасы мен "Байер 04" клубының қақпашысы. Жетістіктері Командалық * Дания кубогы: 2013 * Германия кубогының финалисі (2): 2016/17, 2019/20 * Германия кубогы (1): 2017/18 Жеке * Финляндияның үздік жас қақпашысы: 2010 * Финляндия жыл спортшысы: 2018 Дереккөздер
Йоэль Похьянпало

Йоэль Юлиус Ильмари Похьянпало (; 13 қыркүйек 1994, Хельсинки, Финляндия) — финляндиялық футболшы, Финляндия Ұлттық футбол құрамасы мен "Байер" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық Йоэль Похянпало-Хиктің тәрбиеленушісі. Финляндия чемпионатында негізгі құрамда ол 2011 жылдың 26 қазанында "РоПС"командасымен матчқа бастапқы құрамда шығып, дебют жасады. 63-минутта Йоэль Александр рингке ауыстырылды. Вейккауслиигадағы келесі матч Похянпало үшін мансаптағы ең жақсы матч болды. 2012 жылдың 15 сәуірінде ол 2,7 минут ішінде "Марихамна" қақпасына соққы беріп, хет-трик жасады. 2013/14 Маусымда "Аален" екінші Бундеслига командасында өнер көрсетті. 2014 жылдың жазында Дюссельдорфтың "Фортуну" екінші Бундеслига клубына 2 жылға жалға берілді. Жалға қайтарылғаннан кейін, Похянпалоны "Байер" 2016/17 Бундеслигаға өтінімге енгізді. Похянпалоның дебюті 1-ші турда өтті, ол матчтың 78-ші минутына ауыстырылды және бір минуттан кейін Байер үшін алғашқы голын соқты. 2016 жылдың 10 қыркүйегінде Бундеслиганың "Гамбургпен" матчында 72-минутта ауыстырылып, хет-трик жасап, өз командасына 3-1 Ерікті жеңіс әкелді. 2020 жылдың 24 қаңтарында жалдау құқығымен екінші Бундеслигадан Гамбургке ауысып, ол үшін 14 матч өткізіп, 9 гол соқты. 2020 жылдың 30 қыркүйегінде бундеслигадан Берлин "Одағы" жалға алды. 2020/21 маусымының 19 матчында 6 гол соқты. Ұлттық 2011 жылдан бастап Йоэль өз елінің әртүрлі жасөспірімдер құрамаларында өнер көрсетеді. 17 жасқа дейінгі командада ол 1 матч өткізді, 19 жасқа дейінгі жасөспірімдерде 4 матч өткізіп, 1 гол соқты. Ұлттық құрамада 2012 жылдың 14 қарашасында 18 жас 2 ай жасында Кипрге қарсы жолдастық ойында дебют жасады (3:0). 2014 жылдың 5 наурызында жолдастық кездесуде (2:1) Венгрия қақпасына құрама үшін бірінші гол соқты. 2015 жылдың күзінде Еуро-2016 іріктеу турнирінде Греция, Фарер және Румыния құрамаларының қақпасына гол соқты. 2018 жылғы әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Украина (1:2) және Түркия (2:2) құрамалары допты соқты. 2021 жылы 31 Наурызда жолдастық кездесуде Швейцария құрамасының екі голын соқты (2:3). 2021 жылы 12 маусымда Еуропа чемпионатында Дания құрамасының қақпасына (1:0) жеңіс добын соқты. Бұл Финляндия құрамасының Еуропа және әлем чемпионаттарындағы алғашқы голы болды, бұл турнирде финдердің жалғыз голы болды. Дереккөздер Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/player/49378.html
Йоаким Мехле

Йоаким Мехле (; 20 мамыр 1997, Остервро, Дания) — даниялық футболшы, Дания Ұлттық футбол құрамасы мен "Аталанта" клубының қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Топтық кезеңнің үшінші турында Ресей қақпасына бір гол соқты (4:1). Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/79257.html Профилі]
Миккель Дамсгор

Миккель Крогх Дамсгор (; 3 шілде 2000) — даниялық футболшы, Дания Ұлттық футбол құрамасы мен "Сампдория" клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/player/80302.html
Маттео Пессина

Маттео Пессина (; 21 сәуір 1997 жыл, Монца) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Халықаралық * Жастар арасындағы әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2017 *Еуропа чемпионы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=106436 Профилі]
Ирфан Кахведжи

Ирфан Джан Кахведжи (; 15 шілде 1995 жыл, Баят) — түркиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Командалық ; «Ыстанбұл Башакшехир» * Түркия чемпионы: 2019/20 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.mackolik.com/Futbolcu/166876/Irfan-Can-Kahveci
Патрик Шик

Патрик Шик (; 24 қаңтар 1996, , Чехия) — чехиялық футболшы, Чехия Ұлттық футбол құрамасы мен "Байер 04" клубының шабуылшысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Турнирде 5 ойында алаңға шығып, бес гол соқты да, чемпионаттың үздік мергендерінің бірі болды. Жетістіктері Командалық ; «Спарта» Прага * Чехия чемпионы: 2013/14 * Чехия кубогы: 2013/14 * Чехия суперкубогы: 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.bayer04.de/en-us/player/werkself/bayer-04-leverkusen/patrik-schick Профилі]
Кароль Линетты

Карол Линетты (; 2 ақпан 1995 жыл, Жнин, Польша) — польшалық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан Еуропа чемпионаты: 2016 * Футболдан әлем чемпионаты 2018 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2020 Жетістіктері Командалық «Лех» * Польша чемпионы — 2014/2015 * Польша суперкубогы — 2015 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.90minut.pl/kariera.php?id=21696 90minut.pl] *[https://int.soccerway.com/players/-/213909/ Профилі]
Милан Шкриньяр

Милан Шкриньяр (; 11 ақпан 1995, Жьяр-над-Гроном, Словакия) — словакиялық футболшы, Словакия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фенербахче" клубының қорғаушысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан Еуропа чемпионаты 2016 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2020 * Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі Жетістіктері Командалық «Интернационале» * Италия чемпионы: 2020/21 * Италия Кубогы (2): 2021/22, 2022/23 * Италия Суперкубогы (2): 2021, 2022 «Пари Сен-Жермен» * Франция чемпионы (2): 2023/24, 2024/25 * Франция Кубогы: 2023/24 * Франция Суперкубогы: 2023 * Чемпиондар лигасы: 2024/2025 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/64384.html Профилі]
Олимпиада стадионы (Севилья)

Севилья Олимпиада стадионы (исп. Estadio Olímpico de la Cartuja) — Испанияның Севилья қаласындағы көпфункционалды стадион. Сыйымдылығы 60 мың адам. Тарихы 1999 жылы құрылысы аяқталды. 2004 және 2008 жылдары Жазғы Олимпиада ойындарын өткізуге ұсыныс тастаған. 2003 жылы УЕФА кубогының финалы өткізіліп, "Порту" 3:2 есебімен "Селтикті" ұтты. 2020 жылғы Еуропа чемпионатының бірнеше ойыны осында өтті. Дереккөздер Сілтемелер * [http://estadiocartuja.es/ Стадионның ресми сайты]
Ұлы Отан соғысы жауынгерлеріне ескерткіш (Астана)

Ұлы Отан соғысы жауынгерлеріне ескерткіш — Астана қаласындағы монументалды кешен. Ұлы Отан соғысына қатысқан ақмолалық жауынгерлердің бейнесін сомдайтын мүсіндік композиция авторлары — мүсінші Валерий Пирожков, сәулетші Василий Тоскин. Қоладан жасалған мүсіндердің артындағы гранит қабырғада жан-жағынан «Айбынды жауынгер жерлестеріміздің ерлігіне арналады 1941 1945 Мужеству и доблести воинов-земляков посвящается», ал ортада «Майданға аттанған 9783 әскерилердің 7414-і Отан үшін жан қиды» жазулары жазылған. Соғыс кезінде бұл өңірде 310-шы, 387-шы және 29-шы (кейіннен 72-шы гвардиялық) атқыш дивизиялары құрылған болатын. Жергілікті тарихи-мәдени маңызы бар ескерткіш Жеңіс даңғылы бойында, Қазақ ұлттық өнер университеті жанында орналасқан. Дереккөздер
Данни Маккели

Данни Десмонд Маккели (; 28 қаңтар 1983 жыл, Оңтүстік Голландия) — нидерландтық футбол төрешісі. Қазір Нидерланд жоғары дивизионында қазылық жасайды. 2020 жылғы Еуропа чемпионатының матчтарына төрелік етті. Дереккөздер
Милан Ристовски

Милан Ристовский (; 8 сәуір 1998 жыл, Скопье) — македониялық футболшы, Солтүстік Македония Ұлттық футбол құрамасы мен "Спартак" (Трнава) клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер
Дарко Чурлинов

Дарко Чурлинов (; 11 шілде 2000 жыл, Скопье, Македония) — македониялық футболшы, Солтүстік Македония Ұлттық футбол құрамасы мен "Штутгарт" клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/darko-churlinov/467565/ Профилі]
Иван Тричковски

Иван Тричковский (; 18 сәуір 1987, Скопье, Македония) — македониялық футболшы, Солтүстік Македония Ұлттық футбол құрамасы мен АЕК клубының шабуылшысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/47178/ Профилі]
Сылдырмақ (аспап)

Сылдырмақ — сілкімелі аспаптардың қатарына жататын қазақ халқының көне музыкалық аспабы. Шулы-сілкемелі сылдырмақ аспабы тұтасымен қола, мыс, жез секілді металлдар мен шырша, емен, үйеңкі сияқты ағаштардан жасалады. Үн-үйлесіміне байланысты «күлдіреуікті», «сәлпеншекті» деген түрлері бар. Сыртқы келбеті ұстауға ыңғайлы әрі жеңіл болады. Cылдырмақ ауылдың алты ауызы айтылған кезде, әуен ырғағын ұстап тұрып, бірте-бірте музыкалық аспаптардың қатарынан орын алды. Шеберлер аспаптың сыртқы жағын алтын я күміспен қаптаған.
Никола Влашич

Никола Влашич (; 4 қазан 1997, ) — хорватиялық футболшы, Хорватия Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Карьерасы Туған қаласындағы "Хайдук" клубының түлегі. 2013 жылы 16 жасында карьерасын осы клубта бастады. 2014 жылы 17 шілдеде Еуропа Лигасында "Дандолкқа" қарсы ойында тұңғыш рет кәсіби футболшы ретінде алаңға шықты. 16 жас 9 айлық футболшы осылайша еурокубоктер тарихындағы ең жас футболшы боп жылнамаға тіркелді. 2017 жылы 31 тамызда "Эвертонға" ауысты. Трансфер құны 10 млн еуроны құрады да, клубпен бес жылдық контркт жасады. 2018 жылы 15 тамызда ЦСКА-ға жалға берілді. 2019 жылы жазда мәскеулік клуб оны түпкілікті сатып алды да, бес жылдық келісім шарт жасасты. 2021 жылы 31 тамызда "Вест Хэм Юнайтед" клубына ауысты. Трансфер құры 25 млн еуроны құрады. Жетістіктері Жеке * Ресей чемпионатының үздік футболшысы (3): қыркүйек 2018, желтоқсан 2018, шілде 2020 * Ресей чемпионатындағы үздік 33 (2): № 2 — 2018/19, 2019/20 Дереккөздер Сілтемелер * [https://fbref.com/en/players/aa8e289e/ Профилі]
Артур Суареш Диаш

Артур Суареш Диаш (порт. Artur Soares Dias; 14 шілде 1979 жыл) — португалиялық футбол төрешісі. 2010 жылдан бері ФИФА санатындағы төреші. 2012 жылдан бері Еурокубок ойындарына қазылық жасайды. 2020 жылғы Еуропа чемпионатының матчтарына төрелік етті. Дереккөздер
Сергей Геннадьевич Карасёв

Сергей Геннадьевич Карасёв (12 маусым 1979, Мәскеу) — ресейлік футбол төрешісі. 2010 жылдан бері ФИФА санатындағы қазы. Заңгерлікті бітірген. Қазылық еткен турнирлері * Футболдан Еуропа чемпионаты 2016 * Жазғы Олимпиада ойындары 2016 * Футболдан әлем чемпионаты 2018 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2020 Дереккөздер
Славко Винчич

Славко Винчич (слов. Slavko Vinčić; 25 қараша 1979) — словениялық төреші, ФИФА санатындағы қазы. 2012 жылғы Еуропа чемпионатына Дамир Скоминаның көмекшісі ретінде барды. 2020 жылғы Еуропа чемпионатының бірнеше кездесуіне төрелік етті. Дереккөздер
Сақпан (аспап)

Сақпан — ежелден келе жатқан қазақтың сілкімелі музыкалық аспабы. Бұл аспап өзге аспаптардан өзіне ғана тән үнімен ерекшеленеді. Ені 2-3 см, ал ұзындығы 10-15 см болады. Жұқа ағаштар кесіліп, бір жіпке я сымға тізіледі. Жұқа ағаштар бір-бірімен беттескен кезде араларында саңылау болуы керек. Бұл дыбыс жаңғырығының жақсы болуына ықпал етеді. Сақпан тасжарған, ырғай, сондай-ақ, жеміс ағашынан жасалады. Сақпан аспабы арқылы ән-жырды сүйемелдеген. Бертін келе сақпан аспабы музыкалық аспаптар қатарына енді. Тағы қараңыз * Зырылдауық
Әлібек Бекбайұлы Қасым

Әлібек Бекбайұлы Қасым (27 мамыр 1998, Іле ауданы, Алматы облысы, Қазақстан) — қазақ футболшысы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Ақтөбе" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Қайрат" клубының түлегі. 2017 жылы кәсіпқой карьерасын бастады. 2019 жылдың басында "Қыран" сапында ойнады. 2019 жылы жазда "Қызылжарға" ауысты. Маусым соңында бірінші лига жеңімпазы атанды. Ұлттық Қазақстанның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. 2021 жылы 4 маусымда сырт алаңда Солтүстік Македонияға қарсы ойында тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Жүлделері ; «Қызыл-Жар» * Бірінші лига жеңімпазы: 2019 ; «Ақтөбе» * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2022 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегер: 2023 Дереккөздер Сілтемелер
Бекхан Шайзадаұлы Шайзада

Бекхан Шайзадаұлы Шайзада (28 ақпан 1998, Мақтаарал ауданы, Оңтүстік Қазақстан облысы, Қазақстан) — қазақ футболшысы, "Ордабасы" клубының қақпашысы. Қазақстанның 18, 19 жастағы құрамаларында ойнады. Карьерасы Клубтық "Ордабасы" клубының түлегі. 2018 жылы 6 қазанда "Қайратпен" ойына тұңғыш рет Қазақстан чемпионатында алаңға шықты. Бұл ойында шымкенттіктер 2:0 есебімен жеңіске жетті. Екі аптадан соң "Астанаға" қарсы ойында екінші матчын өткізді, бұл ойын тең аяқталды (1:1) Ордабасы * Қазақстан чемпионы: 2023 Халықаралық 2020 жылы Қазақстан жастар құрамасы сапында екі ойын өткізді (Испания және Фарер аралдарына қарсы). 2020 жылы Талғат Байсуфинов ұлттық құраманың оқу-жаттығу жиынына шақырдды, бірақ алаңға шықпады. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/464998/ Профилі]
Мұхаммеджан Мұратұлы Сейсен

Мұхаммеджан Мұратұлы Сейсен (14 ақпан 1999, ) — қазақ футболшысы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Тараз" клубының қақпашысы. "Тараз" клубының түлегі. Карьерасын 2018 жылы осы клубта бастады. Қазақстанның жастар құрамасында ойнады. Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2021 жылы 4 маусымда Солтүстік Македонияға қарсы өткізді. Жетістіктері «Тараз» * Бірінші лиганың күміс жүлдегері: 2018 Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/346387 Профилі]
Мартин Дубравка

Мартин Дубравка (; 15 қаңтар 1989, Жилина, Чехословакия) — словакиялық футболшы, Словакия Ұлттық футбол құрамасы мен "Ньюкасл Юнайтед" клубының қақпашысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық ; «Жилина» * Словакия чемпионы (2): 2009/10, 2011/12 * Словакия Суперкубогы: 2010 Дереккөздер Сілтемелер * [http://fcslovanliberec.cz/hrac.asp?idMartin-Dubravka-1089&sezona2017&kategorie=MUZ Профилі]
Юрай Куцка

Юрай Куцка (; 26 ақпан 1987, Бойнице, Чехословакия) — Словакиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * ӘЧ-2010 * ЕУРО-2016 * ЕУРО-2020 Жетістіктері ; «Спарта» * Чехия чемпионы: 2009/10 * Чехия суперкубогы: 2010 ; «Милан» * Италия суперкубогы: 2016 Дереккөздер Сілтемелер * https://eu-football.info/_player.php?id=24862
Виктор Классон

Виктор Юхан Антон Классон (; 2 қаңтар 1992, Вернаму, Швеция) — швециялық футболшы, Швеция Ұлттық футбол құрамасы мен "Краснодар" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан әлем чемпионаты 2018 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2020 Жетістіктері Командалық ; «Эльфсборг» * Швеция чемпионы: 2012 * Швеция кубогы: 2013/14 Жеке * Ресей чемпионатындағы үздік 33: № 1 — 2018/19 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/46290.html Профилі]
Андраш Шафер

Андраш Шафер (13 сәуір 1999, Сомбатхей, Мажарстан) — мажарстандық футболшы, Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы мен ДАК 1904 клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/479546/ Профилі]
Даниэль Зиберт

Даниэль Зиберт (нем. Daniel Sieber; 4 мамыр 1984 жыл) — германиялық футбол төрешісі, 2015 жылдан бері ФИФА дәрежесіндегі рефери, 2012 жылдан бері Германия чемпионаты ойындарына қазылық жасайды. 2020 жылы Еуропа чемпионаты ойындарына төрелік етті. Дереккөздер
Даниэле Орсато

Даниэле Орсато (итал. Daniele Orsato; 23 қараша 1975 жыл, Виченца, Италия) — италиялық футбол қазысы, Италия А сериясы, УЕФА Чемпиондар лигасы, Еуропа лигасы ойындарына төрелік еткен. 2010 жылы ФИФА дәрежесіндегі төреші мандатын алды. 2020 жылғы Еуропа чемпионаты ойындарында төреші болды. Дереккөздер
Антонио Матеу Лаос

Антони Матеу Лопес (исп. Antonio Miguel Mateu Lahoz; 12 наурыз 1977) — испаниялық футбол төрешісі, 2011 жылдан бері ФИФА арбитрі. 2018 жылы әлем чемпионатына, 2021 жылы Еуропа чемпионатына барды. Дереккөздер
Абан Әл-Лахиқи

Абан ибн Абд әл-Хамид әл-Лахиқи, Әр-Ракаши деп те аталады (араб. ﺍﺑﺎﻥ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﻤﻴﺪ اللاﺣﻛﻲ‎; парс. ابان لاحقی‎.) — Бағдад тағы Бармакидтер сотында парсы ақыны. Ол араб өлеңдерінде Үнді және Парсы тектес танымал оқиғаларды жазды. Көзі тірісінде манихейлікке күдіктенген. Өмірбаяны Парсы отбасында Басрада дүниеге келген, бастапқыда Фасадан шыққан. Оның ата-бабасы Лахиқ ибн Уфайр Бану Ракаш тайпасының хадис пен Маул таратушысы болған. Ол математика, грамматика, риторика, әдебиет, мәдениет және басқа ғылымдарды оқыды. Оның жерлесі Джахиз оны байланыста болған Басрадағы зиялы қауымнан ерекшелейтін оның сараңдығын жоғары бағалады. Бұл байланыстар мен бақталастықтар бидғатшыл көзқарастар мен манихейлікке айыптаулар тудыруы мүмкін. Шамамен 792 жылы әл-Лахиқи Басрадан Бағдатқа көшті. Бағдадта ол белгісіз провинциялық ақын әдебиетті қолдаған Бармакидтер әулетінің сот ақыны болды. Ол белгілі бір Ахмад ибн Сайяр Джурджаниді Бармакидтер сотында ақындардың ресми төрешісі ретінде алмастырды. Ол Панегирик терді Бармакидтерге (Яхья, Фадль және Джафар) және Һарун әр-Рашид ке жазды. Кейбір өлеңдерде ол Аббасидтерді Алидтердің шағымдарына қарсы қорғады. Оның кезінде әдеттегідей, ол памфлетті басқа араб ақындарымен алмастырды. Әбу Нувасқа қарсы сатиралар жазып, оны еретик деп атады. Мысалы, оның отбасының көптеген мүшелері, ұлы Хамдан да танымал ақындар болған. Дереккөздер
Асылбек Сақтапбергенұлы Қилымов

Асылбек Сақтапбергенұлы Қилымов — 1964 жылы 26 сәуірде Ресейде дүниеге келген, қазақ. Боксшы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері, еңбек сіңірген жаттықтырушысы. Жетістіктері КСРО бойынша жасөспірімдер арасындағы бокста чемпион атағын жеңіп алған. Атап айтсақ: * - 1979 жылы Бельцы қаласында (Молдавия) * - 1980 жылы Қарағандыда * - 1981 жылы Харьковте * - 1981 жылы Каунаста (КСРО оқушыларының спартакиадасы) Юниор: * - 1982 жылы Пенза қаласында өткен КСРО жасөспірімдері арасынан чемпион болады. * - 1982 жылы бүкіл Еуропа аралық чемпионатта қола жүлдені жеңіп алады, Шверин қаласы (Германия) * - 1984 жылы Мәскеу қаласында өткен АҚШ-КСРО кездесулерінің чемпионы * - 1984 жылы КСРО чемпионы, Ташкент қаласы * - 1984 жылы Ярославльде өткен КСРО кубогының жеңімпазы * - Екі рет күміс жүлде алған. Біріншісі Ереванда (1985ж), екіншісі Алматыда (1986 ж) өткен чемпионаттар Асылбектің бір соқ­қысы 724 кило салмақпен жұм­салған. Әрі біздің жігіт рингте өткізген жалпы есеппен 216 жекпе-жегінің 82 пайызын нокаутпен аяқтаған. Асылбек Сақтапбергенұлы боксқа он жылын арнаған (1977-1987 жж). Осы жылдар аралығында 216 кездесу өткізіп оның 186-ын жеңімпаз болып аяқтаған. 1982 жылы Англия тәжірибе алмасу мақсатында өздеріне шақыртады, контрактінің құны 1.5 млн(фунт.стерл). 1984 жылдың көрсеткіші бойынша Асылбек Қилымов Еуропаның ең үздік боксшысы, 75 келі салмақ дәрежесіне дейінгі ӘЛЕМ БОЙЫНША үшінші боксшысы атағына ие болған тұлға. "Менің қауқарлы һәм қарым­ды болуыма жастай жегілген қара жұмыстың пайдасы көп ти­ді" депті Асылбек өзінің бір сұқбатында. Жеке өмірі Асылбек Сақтапбергенұлының отбасы 1977 жы­лы Ақтауға қоныс аударған. Ол қазір Алматы қаласында тұрады, жеке кәсіпкер. Сыртқы сілтемелер * https://www.facebook.com/qazaqtyn.bari.batyr/posts/1075193609583684/ * https://alashainasy.kz/omir/asyilbek-saktapbergenulyi-kilyimov--50568/ * https://egemen.kz/article/156545-shoyyn-dgudyryq
Түрксіб ауданы

Түрксіб ауданы (1995 жылға дейін — Октябрь ауданы) — Алматы қаласының солтүстік бөлігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлігі. Қазақ АКСР ОАК Президиумы шешімімен 1936 жылы 12 қыркүйекте Алматыда аудан шекарасы бекітіледі. 1938 жылы 8 сәуірде Қазақстан ОК КП (б) бюросының отырысында "жаңа Каганович ауданының құрылуы туралы" шешім қабылданады.1938 жылы 19 сәуірде қала кеңесінің президиумында ауданның шекаралары белгіленіп, орталығы Алматы І стансасында орналасқан Каганович ауданы ұйымдастырылады. 1957 жылдың шілдесінде Каганович ауданы Октябрь ауданы болып қайта аталады. 1995 жылы 12 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігі мерекесін тойлаумен әрі алдағы Түркістан-Сібір темір жолының салынуының 70 жылдығымен байланысты Түрксіб ауданы болып атауы өзгереді. Аудан қаланың өнеркәсіп орталығы, әуе және теміржол қақпасы болып табылады. Халқы Ауданның ұлттық құрамы (2019 жылдың басына қарай) төмендегідей: * қазақтар — 107 422 ад. (45,64 %) * орыстар — 89 160 ад. (37,88 %) * ұйғырлар — 18 392 ад. (7,81 %) * корейлер — 3 583 ад. (1,52 %) * татарлар — 3 018 ад. (1,28 %) * әзербайжандар — 2 454 ад. (1,04 %) * украиндар — 1 435 ад. (0,61 %) * немістер — 1 320 ад. (0,56 %) * түріктер — 1 289 ад. (0,55 %) * өзбектер — 1 223 ад. (0,52 %) * басқалары — 6 061 ад. (2,58 %) * Барлығы — 235 357 ад. (100,00 %) Дереккөздер
Сауап

Сауап немесе Саваб, Фауаб (араб. ثواب) ‎— "марапат" дегенді білдіретін араб термині. Бұл бір жақсылық үшін, яғни Аллаһ Тағаланың разылығына лайықты жұмыс үшін Аллаһтың берген сыйы. Сауапқа қарама - қарсы «күнә» және «жазалау». Атап айтқанда, исламдық дүниетаным тұрғысынан, сауап игі істер мен тақуалық жасау нәтижесінде пайда болатын рухани еңбектерге немесе марапаттарға жатады. Айтылым Сауап сөзі бүкіл ислам әлемінде қолданылады, сондықтан әр түрлі аймақтарда емле мен айтылуы сәл өзгеше. Иранда "саваб", Араб аймақтарында "тхаваб" немесе "фаваб", "фауаб", ал Үндістан, Бангладеш және Пәкістанда "сауаб" ретінде. Босния және түрік тілдерінде бұл сөз "Севап" деп айтылады. Сондай-ақ, бенгал тілінде "Суаб" деп айтылады. Сауаптың алу әдістері Әнәс ибн Мәликтің сөздерінен былай делінген: Құранда Сауап туралы айтылған Дереккөздер
Қазақ-Башқұрт Кеңес Республикасы

Қазақ-Башқұрт Кеңес Республикасы — РКФСР құрамындағы башқұрттар мен қазақтардың ұлттық мемлекеттілігінің жобасы. Жобаның тарихы Қазақ-Башқұрт Кеңес Республикасын құру жобасын Башқұрт ұлттық қозғалысының жетекшілері - А.К. Адигамов, А.А. Бикбавов, А.А. Валидов және Х.Ю. Юмагулов РКФСР ХКК төрағасы В.И. Ленин мен РКФСР ұлттары жөніндегі 1-халық комиссары И.В. Сталинге 1919 жылдың 4 маусымында жазған хатында, сондай-ақ А.-З. Валидов (басқа мәліметтер бойынша - А.К. Адигамов) - В.И. Ленинге 1919 жылы 13 желтоқсанда жазған мәлімдеме жазбасында ұсынған. Соңғысына «Башқұрт және Қазақ Кеңестік республикаларын біріктіру жобасы» қоса берілді. Дереккөздер
Қараөткел зираты

сарбазының бейіті]] жырлаған Ғалияның бейіті]] Қараөткел (Көкбел) мұсылман зираты — Астана қаласындағы көне зират, жергілікті тарихи-мәдени маңызы бар ескерткіш. Жалпы ауданы — 17 125 шаршы метр. Жәнібек тархан, Асан қайғы, А. Кравцов көшелері мен «Целинный» шағын ауданы аралығында орналасқан. Зерттеушілер Қараөткел зиратының 1609–1962 жылдар аралығын қамтитынын анықтады. Бұл қорымда Тәуке ханның ұлы Сәмеке хан, Ақмоланың негізін қалаушы аға сұлтан Қоңырқұлжа Құдаймендеұлы, Бөгенбай, Қабанбай, Кенеса­ры, Амангелді батырлардың сарбаздары, көпес Баймұхамед Қосшығұлов, діні мұсылман халыққа белгілі Самарқан, Бұхар, Қазан қалаларында туған қайраткерлер жерлен­ген деген деректер бар. Араб, парсы, төте жазумен жазылған құлпытастар белгілі. Қазіргі таңда 2169 құлпытас сақталған екен. 2011 жылы Халық ағарту комиссары Смағұл Сәдуақасовтың сүйегі Ресейден жеткізіліп, бұл зиратқа қойылды. Балуан Шолақ өзінің «Ғалия» әнінде жырлап кеткен ғашығы Ғалия Тілеуқызы да осында жерленген. Жалпы бұл қорымда 10000-ға жуық адам жерленгені анықталды. 2012 жылы Акмолинскіде туған ресейлік бизнесмен Михаил Гуцериев Қараөткелде жерленген атасының және басқа да тарихи тұлғалардың рухына арнап, зиратқа қоршау салғызды, жолаушылар жолдарын қалатқызды, бейнебақылау орнатты. Дереккөздер
1992 жылдың жазы

1992 жылдың жазы (дат. Sommeren 92) — режиссер Каспер Барфоедтің 2015 жылы түсірілген фильмі. Сюжет 90-жылдары Дания құрамасының бапкері боп Рихард Меллер-Нильсен тағайындалады. Меллер-Нильсенге құраманы жаттықтыру оңайға соқпайды. Құраманың Ян Хайнце, Микаэль Лаудруп секілді белді футболшылары бұны мойындамайды да, Еуропа чемпионатына қатысудан бас тартады. Бапкер оған мойымай, өз жоспары бойынша жұмыс жасауын тоқтатпайды. Дания чемпионаты нашар бастайды. Соңғы турдың 78-минутына дейін оларды ешкім жартылай финалға шығады деп ойламайды. Осы уақытта күтпеген жерде Франция қақпасына гол соғып, жартылай финал жолдамасын жұлып әкетеді. Жартылай финалда Нидерланд құрамасын қапы қалдырып, финалға шығады. Финалдан алдын футболшылар радио тыңдап отырады, радиода әлдебіреу «Дания финалға шықты, бірақ бәрібір 80-жылдардағыдай күшті емес» деп жатқанын естиді де, бапкер: — Өшіріңдер! — дейді. Радио өшеді. Сонда бапкер былай дейді. Дания финалда Германияны 2:0 есебімен ұтып, Еуропа чемпионы атанады. Футболшылар өз бапкерінің мықтылығын амалсыз мойындайды. Актерлер * Ульрих Томсен — Рихард Меллер Нильсен * Хеннинг Енсен — Ка Иохансеен * Миккель Боэ Фёльсгор — Ким Вильфорд * Сирон Бьёрн Мелвиль — Бриан Лаудруп * Эсбен Смед — Ион Йенсен Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.kinopoisk.ru/film/706020/ Кино поиск сайтында]
Мартин Брейтуэйт

Мартин Брейтуэйт Кристенсен (; 1991 жылы 5 маусымда туған, Эсьберг, Дания) — даниялық футболшы, Дания Ұлттық футбол құрамасы мен "Барселона" клубының шабуылшысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан әлем чемпионаты 2018 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2021 Жетістіктері Командалық «Эсбьерг» * Дания 1 дивизонының жеңімпазы: 2011/12 * Дания кубогы: 2012/13 «Барселона» * Испания кубогы: 2020/21 Дания * Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2020 Дереккөздер Сілтемелер * [https://fbref.com/en/players/fd771f95/ Профилі]
Саша Калайджич

Саша Калайджич (; 7 шілде 1997 жыл, Хорн, Аустрия) — аустриялық футболшы, Аустрия Ұлттық футбол құрамасы мен "Штутгарт" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық Аустрияның "Фач-Донфильд" клубының түлегі. 2014-16 жылдар аралығында ойнап, 2016 жылы "Адмира Ваккер" клубына ауысты. 2019 жылы "Штутгарт" футболшысы атанды. Құрама 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. 1/8 финалда Италия қақпасына бір гол соқты, бірақ Аустрия 1:2 есебім ен ұтылып қалды. Дереккөздер Сілтемелер * https://srbin.info/sport/srpski-dzin-u-dresu-austrije-sasa-kalajdzic-na-meti-kelna-stutgarta-lidsa/?lang=lat
Зормата (ауыл)

Зормата ауылы — Атырау облысы, Құрманғазы ауданы жеріндегі ежелгі қоныс. Бөкей хан заманында ең шұрайлы, ырысы мол, құнарлы жайлауы, өрісі малға толы аймақ болған. Мерәлі (Мұхит әншінің әкесі) хакім еліне кетіп, билік Биляшқа көшкеннен кейін ол Дархан ауылындағы орданы (ставканы) бірден Зорматаға көшіртеді. Ол жерден Шора өзенінің жағасынан еңселі биік кеңсе салдырады. Екінші Примор округының соңғы басқару орталығы осы жаңа үйге орналасады. Бұл ғимарат кеңес үкіметі орнағаннан кейін мектепке айналдырылып, Сталин атындағы орта мектебі аталады. Зормата 2008 жылдан бастап Жыланды ауылының құрамына енгізілді. Дереккөздер
Уильям Каллен Брайант

Уильям Каллен Брайант (3.11.1794 — 12.06.1878) — XIX ғасырдың АҚШ әдебиетіндегі бас ақындардың бірі. Өз мансабын заңгер жұмысынан бастаған Брайант поэзияға жастайынан құмар болады. Массачусетстен Нью-Йоркке көшіп, ол әртүрлі газеттерге мақалалар мен өлеңдерін жаза бастайды. Кейін көп жылдар бойы New York Evening Post газетінде редакторлық жұмысын атқарады. Оның аса танымал поэмасы Thanatopsis 1816 жылы басылып шығады. 1832 жылы Брайанттың Поэмалар атты жинағы АҚШ пен Ұлыбританияда басылып, оған Американың қатар алды ақыны атағын әкеледі. 1855 жылы ол Америкалық өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланады. 1856 жылы ол жаңа құрылған Республикалық партияның мүшесі ретінде соның президентікке алғашқы үміткерін Джон Фримонтты қолдап, қарқынды үгіт жүргізді. Төрт жылдан кейін Авраам Линкольнның президент болып сайлануына зор үлес қосты. Суретші Томас Коулдың жақын досы болған Брайант кескіндемедегі Гудзон өзені мектебінің қалыптасуына да сеп тигізді. Брайант Гомерді ағылшыншаға аударумен де белгілі болды. Нью-Йорктың қоғамдық кітапханасы жанындағы саябаққа Брайант есімі берілді. Сонда ақынның ескерткіші де бар. Галерея Сілтемелер * [https://www.britannica.com/biography/William-Cullen-Bryant Британика энциклопедиясындағы мақала] * [http://www.mccunecollection.org/Odyssey%20of%20Homer.html Брайант аударған Одиссея]
Томаш Голеш

Томаш Голеш (; 31 наурыз 1993, Нове-Место-на-Мораве) — чехиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық Славия Прага * Чехия чемпионы (2): 2019/20, 2020/21 * Чехия кубогы: 2020/21 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/toma-hole/230375/ Профилі]
Нилтон Сантос (стадион)

Нилтон Сантос атындағы Олимпиада стадионы (порт. Estádio Olímpico Nilton Santos) — Рио-де-Жанейродағы футбол стадионы. 2015 жылға дейін "Жоао Авеланж атындағы стадион" деп аталды. Әйгілі футболшы Нилтон Сантостың құрметіне қойылған. 2003-07 жылдары салынды. Сыййымдылығы 60 мың адам. "Ботафого" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. 2007 жылы Панамерика ойындары өтті. 2021 жылы Америка кубогы ойындары өтті. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.saopaulofc.net/spfc_ingles/morumbi.asp
Николас Кастильо

Николас Игнасио Кастильо Мора (; , Сантьяго, Чили) — чилилік футболшы, Чили Ұлттық футбол құрамасы мен "Америка Мехико" клубының шабуылшысы. Жетістіктері Клубтық ; «Универсидад Католика» * Чили чемпионы: 2010 * Чили кубогы: 2011 ; Чили * Америка кубогының жеңімпазы: 2016 Жеке * «Универсидад Католик»-17 кубогының үздік мергені: 2011 Дереккөздер
Шара (ыдыс)

Шара — қымыз құюға арналған ыдыс. Кей жерлерде тегене деп те атайды. Қымызды дастарқанға апарғанда сабадан осы шараға құйып апарады. Оның ішіне 10-15 литр қымыз сияды. Шараны емен, қайың сияқты қатты, кепкен ағаштардан ойып жасайды. Оның іші шұңғыл, өзі дөңгелек, жиегі тік болып келеді, шара сыртынан ою-өрнектермен, күміс немесе сүйек әшекейлермен көркем безендіріледі. Өзіне лайық ағаш қақпағы болады, ол да әшекейленіп жасалады. Сары қымыз, әсем шара ыдысты дастарқан сәні, үйдің көркі, қолы берекелі әйелдің мәртебесі десе де болады.
Томас Коул

Томас Коул (1 ақпан 1801 — 11 ақпан 1848) — америкалық кескіндемеші, Гудзон өзені мектебінің қалаушысы. Коулдың жанұясы 1818 жылы Англиядан АҚШ-қа көшеді және Огайо штатының Стьюбенвилл қаласына орналасады. Мұнда Томас өздігінен сурет салуды үйрене бастайды. 1825 жылы Коул Нью-Йоркке көшеді. Өзінің бес суретін Джордж Брюнге сатып жіберіп, одан Гудзон аңғарына серуендеп қайтуына қаржылай көмек алады. Сонда Коул Катскилл тауларының, Каатерскил сарқырамасының, Форт Путнамның суреттерін салады. Бұл еңбектерін әріптестері Джон Трамбулл мен Ашер Браун Дюран жоғары бағалап, жас суретшімен жақсы қарым-қатынас орнатады. Коул көбінесе пейзаждарды салған, бірақ кейбір туындылары аллегориялық мазмұнға негізделген. Бұған оның әйгілі Империяның бағдары атты бес суреттен тұратын топтамасын, Өмір сапары топтамасына жататын төрт суретті және Титанның тостағаны суретін жатқызуға болады. 1829-1832 және 1841-1842 жылдары ол Еуропаға сапар шегеді. Оның Италияға байланысты көп суреттері сақталған. 1836 жылы Томас Коул Катскилл қалашығында Мария Бартоуға үйленеді. Оларда бес бала туады. Суретшінің қарындасы Сара Коул да пейзаждарды салумен айналысқан. Катскилл тауларындағы ең биік шыңдардың бірі Томас Коулдың атымен аталған. Галерея Дереккөздер