kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Тбилиси этнографиялық мұражайы

Георгий Читая атындағы ашық аспан астындағы этнографиялық мұражайы — Тбилиси қаласындағы (Грузия) ашық аспан астындағы мұражай, онда елдің әр аймағынан халықтық сәулет өнері мен қолөнер бұйымдарының үлгілері жинақталған. Мұражай 1966 жылы 27 сәуірде мұражайдың негізін қалаған грузин этнографы Георгий Читая есімімен аталады. 2004 жылдың 30 желтоқсанынан бастап ол Грузия Ұлттық Мұражайының құрамында басқарыла бастады. Көрме Вейк саябағындағы Тасбақа көлінің жанындағы Триалет жотасының баурайында ашық аспан астында орналасқан. Бұл Грузияның барлық негізгі аумақтық бөлімшелерінен көшірілген ғимараттармен қоныстанған тарихи ауыл. Мұражай 52 гектар жерді алып жатыр және он бір аймаққа бөлінген, онда 70-ке жуық ғимарат пен 8000-нан астам экспонаттар қойылған. Көрмеде Грузияның шығысындағы дәстүрлі дарбази типті және фиат төбесі бар тас үйлер; батыс Грузиядан сабаннан немесе тақтайдан жасалған шатырлы ашық ағаш үйлер; Хевсурети, Пшави және Сванети, Мегрелиан таулы провинцияларынан күзет мұнаралары және Имеретикалық жүгері қоймалары; Кахети шарап зауыттары (марани) және Картлиан су диірмендері, сондай-ақ айналдыру дөңгелектері, тоқылған жақтаулар, киім, кілемдер, керамика және жиһаз сияқты дәстүрлі тұрмыстық бұйымдар жинағы қойылған. Сондай-ақ, Тянетиден шыққан ертедегі Христиандық «Сиони» насыбайгүлі және I-VII ғасырлардағы саркофагы бар отбасылық қабір бар. 2004 жылдан бастап мұражайда грузин рок-музыканты және халық әуесқойы Заза Коринтели («Зумба») негізін қалаған және басқаратын Art-Gene жыл сайынғы жазғы халық мәдениеті фестивалі өткізіліп келеді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://museum.ge/?lang_idENGGEO&sec_id1 Грузияның ұлттық мұражайы]
Албан әйелдерінің одағы

Албан әйелдерінің одағы — 1943 жылы құрылып, 1992 жылы таратылған социалистік Албаниядағы маңызды бұқаралық ұйым болды. Сол кезеңдегі басқа бұқаралық ұйымдар мен бірлестіктер сияқты ол Демократиялық майданға қосылды. Тарихы Албан әйелдерінің одағы 1943 жылы Коммунистік партияның филиалы ретінде құрылды және Албанияның антифашист әйелдері (немесе антифашистік әйелдер одағы) деп аталды. Ол 1946 жылғы съезінде Албан әйелдерінің одағы деп өзгертілді. Оның міндеті ел әйелдерінің саяси-қоғамдық қызметін жұмылдыру, олардың идеологиялық дайындығын жүргізу, әйелдерді азат ету науқанын жүргізу болды. 1966 жылы Ходжа бастаған бұл науқан әйелдердің тең әлеуметтік және саяси құқықтарын қамтамасыз етуде айтарлықтай табысқа жетті. Акция аясында партияның әйелдер рөлі туралы бағытын түсіндіру үшін қалалардан әйелдер ауылдық аймақтарға жіберілді. 1980 жылдардың соңына қарай әйелдер жұмыс күшінің 47 пайызын және халық жиналысы депутаттарының шамамен 30 пайызын құрады. Әйелдер үкіметтің барлық деңгейлерінде жауапты қызметтерде болды және көптеген жұмыс орындарында бірдей жалақы алды. Кәсіподақты 1946 жылға дейін Ольга Плумби, 1946—1952 жылдары Некшмие Ходжа, 1952—1982 жылдары Вито Капо, 1990 жылы Албанияның Еңбек партиясы Орталық Комитетінің мүшесі Лумтурие Рекша басқарды. Албан әйелдерінің одағы 1992 жылы таратылды. Дереккөздер
Андрей Викторович Куликов

Андрей Викторович Куликов ( 27 қыркүйек 1957 жыл, Киев, Украина КСР) — украиндық журналист, редактор, теле және радиожүргізуші, актер, медиа сарапшы және медиа-тренер. Білімі 1957 жылы 27 қыркүйекте Киевте жұмысшы отбасында дүниеге келген. Т.Шевченко атындағы Киев мемлекеттік университетінің халықаралық қатынастар және халықаралық құқық факультетін «халықаралық қатынастар маманы», мамандығы бойынша бітірген: ағылшын тілінің ассистенті-аудармашысы. Мансабы 1979-1992 жж - «News from Ukraine» газетінің тілшісі, бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары (Киев). 1992-1995 жж - продюсер, BBC украин қызметінің аға продюсері (Лондон). 1996 жылы - актерлік «Інтерньюз» халықаралық медиа орталығының бас редакторының орынбасары. 1996-1998 жж - «1+1» телеарнасы студиясының Телехабарлар қызметі директорының продюсерлік редакторы, орынбасары. 1998-1999 жж - Жаңа арнаның бас редакторы. 2000 жылы СТБ арнасындағы «Түнгі драма» бағдарламасының авторы және жүргізушісі болды. 2000-2007 жж - Украинаның Би-би-си қызметінің продюсері. 2005-2007 - Еуропалық Одақ жобасының медиа-сарапшысы - ТАСІS - Би-би-си World Service Trust "ЖОРНА" (Журналистикалық білім: дағдыларды дамыту). 2007 жылдың жазында А.Куликов ICTV арнасында «Сөз бостандығы» бағдарламасын жүргізе бастады. Ол осы тележобада танымал жүргізуші Савик Шустерді ауыстырды. 2013 жылы ол Громадське радіо онлайн жобасының негізін қалаушы болды және 2015 жылдан бері оның басқармасын басқарады. Андрей Куликов "Сөз бостандығында" 2016 жылдың мамырына дейін жұмыс істеді. Осыдан кейін ол Громадське радіосының Бас редактор ретінде және Громадське теледидарымен бірлесіп жұмыс істейді. 2016 жылы 2 желтоқсанда "Журналистік этика жөніндегі Комиссия" Бүкіл Украиналық қоғамдық ұйымының жалпы жиналысының отырысында Андрей Куликовты төраға қызметіне сайлады. Андрей аударма қызметімен кәсіби түрде айналысты – украинша-орысша-ағылшынша ілеспе, дәйекті, жазбаша және көркем аудармаларды аударды. Сонымен қатар поляк, белорус және француз тілдерін де (сөздіктермен бірге) аударумен айналысты. 2019 жылдың 19 сәуірінде ол Украина президенттігіне кандидаттар Петро Порошенко мен Владимир Зеленский арасындағы дебатқа модераторлық етті. Жұбайы - Антонина, қызы Яна. Бірінші некесінен бір қызы бар. Дереккөздер
Рецепт

Рецепт Ал дәріханаларда рецептпен босату тәртібі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 17 қыркүйектегі № ҚР ДСМ-104/2020 «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды көтерме және бөлшек саудада өткізу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығымен реттеледі. Дереккөздер
Конка (өзен)

Конка — Украинаның Запорожье облысындағы өзен. Каховка су қоймасына құяды (бұрын Днепрдің сол жақ саласы болған). Гидронимі Конка атауы "жылқы" есімінен пайда болды. XVIII ғасырда бұл өзен Ресей империясының Қырым хандығымен шекарасы болған. Қырым тұрғындары бұл су қоймасын өзен жағасында кезіп жүрген жабайы жылқылардың көптігіне байланысты "Жылқы суы" («Конку Илкысу») деп атады. Кейбір ғалымдар Конка өзені аңызға айналған Калке өзені деп болжайды. Дәл Калке өзенінде моңғол-татарлардан орыс жауынгерлері ең ауыр жеңіліс тапты (Калке өзеніндегі шайқас). Осы жеңілістен кейін Ресейдің көшпенділерге қарсы тұруға мүмкіндігі болмады. Сипаттама Ұзындығы 146 км, алабы 2580 км 2 . Азов қыратынан басталып, Каховка су қоймасына құяды. Орташа биіктігі - 105 м, Минималды биіктігі - 9 м, Максималды биіктігі - 297 м. Өзеннің еңісі 1,7 м/км. Жоғарғы және орта ағысындағы аңғары тар, төменде 3,5 км-ге дейін кеңейеді. Төменгі ағысындағы арна тереңдігі 6-7 м. тармақтар мен арналар құрайды. Қар мен жаңбырмен қоректенеді. Мұз жамылғысы тұрақсыз, желтоқсаннан наурыздың басына дейін. Өзен бойында орналасқан қалалары: Пологий, Орихов. Конка өзенінің жақын орналасқан шығанақтары балыққа өте бай. Көксерке, сазан, қаракөк, алабұға бар. Әсіресе, теңіз жағалауындағы таяз жерлерден түнде қол шамымен ұсталатын шаяндар көп. Салалары Оң жақта: Сухой конь, Жеребец, Берестовая, Комышеватая. Сол жақта: Ожерельная, Токмачка, Вербова, Балка Орехова. Дереккөздер
Дарбази

грузин дворянының дарбази типіндегі үйі.]] Дарбази (; тілінен «қақпа») — Кіші Азия мен Оңтүстік Кавказдың дәстүрлі отандық сәулетінде кездесетін ерекше «қарлығаш күмбезі» типті шатыр құрылымы бар үйді сипаттау үшін қолданылатын Грузиялық термин. Орталық бөлік — пирамида іспеттес, бағандарға тірелген және кесілген бөренелер мен арқалықтардың сатылы қатарынан салынған, жоғарғы жағында терезе мен мұржа ретінде қызмет ететін орталық тесік бар. Ежелгі Рим сәулетшісі және механигі Витрувийдің (б.з.б. 1 ғасыр) De architectura кітабында дарбазидің көне прототипі Колхия тұрғын үйінің сипаттамасын көруге болады. Мұндай шамды шатырлар Арменияда харазашен немесе глхатун, Түркияда kirlangiç kubbe немесе kirlangiç ortu, Әзірбайжанда карадам деп аталады. Жергілікті нұсқалары бар дарбази үйін 20 ғасырда Грузияда салу жалғастырылды. Картли, Кахетия және Самцхе-Джавахети провинцияларында кең таралған. Бұл үйлер көбінесе жер асты түбінде жіңішке ойылған арқалықтар мен бағандармен, атап айтқанда, бодзи-ата деп аталатын үлкен ағаш тірекпен тіреледі, ол шатырдың салмағын көтереді. Дизайн ерекшеліктеріне байланысты дарбази үйі сейсмикалық апаттарға жақсы төзімді болған. Грузиядан басқа, дарбази үйі Армения мен Әзірбайжан, Тәжікстан, Түркияның солтүстік-шығысында, Феррейдан, Ауғанстан және Үндістанда кең таралған. Бұл үй түрі тіпті (ағаш, тас) ежелгі заманда, Кореядан Эгей жағалауына дейін кең таралған, бірақ Грузиядағыдай көп қырлы және көркем өңделген дарбази үйлері еш жерде кездеспеген. Иллюстрациялар * [http://bse.sci-lib.com/article019389.html Грузияның шығысындағы Дарбази (қима)] . Ұлы Совет энциклопедиясы . * [http://bse.sci-lib.com/particle005753.html Гвиргвини] . Ұлы Совет энциклопедиясы . * [http://bse.sci-lib.com/particle007301.html Деда-Бодзи] . Ұлы Совет энциклопедиясы . Дереккөздер
Дөң (фильм, 2021)

Дөң , титрда Дөң: Бірінші бөлім ( деп аталды) — 2021 жылғы режиссер Дени Вильнёвтің америкалық эпикалық ғылыми фантастика жанрындағы фильм. Бұл Фрэнк Герберттің 1965 жылғы аттас романының үлкен медиафраншизасының бөлігі болып табылатын жаңа фильмдер сериясының бірінші фильмі. Фильм бірқатар киножүлделерді (негізінен операторлық жұмыс, саундтрек және режиссура үшін) жеңіп алды, 10 Оскарға, соның ішінде «Үздік фильм» номинациясына ұсынылды және оның алтауын жеңіп алды. Сюжет Атақты Атрейдес үйінің мұрагері Пол отбасымен бірге Әлемдегі ең қауіпті планеталардың бірі — Арракиске саяхат жасайды. Мұнда құмнан, күн сәулесінен, алып құбыжықтардан және галактикааралық қақтығыстардың негізгі себебі — Меланж деп аталатын керемет құнды ресурстан басқа ештеңе жоқ. Билікті басып алу нәтижесінде Пол қашып, жасырынуға мәжбүр және бұл оның эпикалық саяхатының бастамасы болады. Арракистің дұшпандық әлемі оған көптеген қиын сынақтарды дайындады, бірақ олардың қорқынышына қарсы тұруға дайын адамдар ғана таңдалған болуға лайық. Рөлдерде Марапаттар мен номинациялар Дереккөздер
Батуми Арена (Грузия)

«Батуми Арена» — Грузия, Батумидегі спорт ғимараты, Динамо футбол клубының үй стадионы. Сыйымдылығы — 20 мың орын. Ресми түрде 2020 жылдың 27 қазанында ашылды. Тарихы Арена жобасын түрік компаниясы Bahadir kul Architects әзірледі. 20 мыңнан астам көрерменді қабылдай алатын стадион Грузия ұлттық құрамаларының футбол және регби ойындарын өткізу үшін қолданылады. Нысан екі жыл ішінде бюджет қаражатына салынды, құрылыс құны шамамен 44 млн.долларды құрады. Стадионның қасбеті түнде жарықтандырылуы мүмкін қабаттасатын таразылар түрінде орналасқан бірқатар панельдерден тұрады, дәстүрлі грузин хоруми биіне ұқсас. Ашылғаннан кейін стадион «Батуми Арена» деп аталды, бірақ кейінірек атауды сату үшін аукцион өткізілді. Жеңімпаз «Ажарбет» букмекерлік компаниясы болды. 2023 жылы аренада Грузия Румыниямен бірге өтетін Еуропа жастар чемпионатының финалдық турнирінің матчтары өтті. Дереккөздер Сілтемелер * [https://dinamo.ge/%e1%83%91%e1%83%90%e1%83%97%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%94%e1%83%9c%e1%83%90/ Стадион туралы парақша Батуми жүктерінің Динамо ФК ресми сайтында] * [http://stadiumdb.com/stadiums/geo/batumi_stadium Стадион туралы ақпарат stadiumdb.com сайтында] * [http://anagi.ge/ru/project/adjarabet-arena-batumi/149 Әзірлеушінің веб-сайтында стадион туралы ақпарат]
Яблунецкий асуы

Яблунецкий асуы — Закарпатиядағы Прут пен Қара Тиса өзендерінің аңғарларын байланыстыратын асу. Сипаттама Асу Шығыс Карпатта, Закарпат және Ивано-Франковск облыстарының шекарасында, Яблунца ауылының маңынан өтеді. Биіктігі 921 м. Осы жерде монғол-татар әскерлері XIII ғасырда Еуропаға өткен, сондықтан асуды татар асуы деп те атайды. Мұндағы жерлер өте әдемі, табиғаты көркем. Қазір бұл аймақтың туристік орталығы, сондай-ақ, асу аумағында суретке түсуге арналған арнайы алаң бар. Асу үстінен Ясиня ауылы мен Близница тауының әдемі көрінісін тамашалауға болады. Бұл Галисия княздігі мен Венгрия арасындағы, кейінірек Польша мен Трансильвания арасындағы жолдағы асулардың бірі. Поляк-украин соғысы кезінде украин әскерлері Батыс Украина Халық Республикасынан Карпат Русіне дейін Яблуниц асуы арқылы өтті. Қазір асу арқылы Ивано-Франковск мен Надворнаны Рахов және Хустмен байланыстыратын елдегі ең биік H09 тас жолы бар. Дереккөздер
Орда үңгірі (Ресей)

Орда үңгірі (Ординская пещера) — Батыс Орал тауларының астынан табылған гипс шынылы үңгір. Өзен сағасы Кунгур өзенінің жағалауынан Орда, Пермь өлкесі, Ресей маңында орналасқан. Үңгірдің кіреберісі ені 5 м және биіктігі 2 метр Казак тауының оңтүстік тік беткейінде карст шұңқырында орналасқан. Үңгірлер жүйесі 5,1 км-ге (3,2 миль) созылады, бүкіл ұзындығы бойынша шамамен 4,8 км (3,0 миль) су астында жатады. Бүгінгі таңда Орда үңгірі —Ресейдегі ең ұзын су басқан үңгір. Үңгір әлемдегі гипс үңгірлерінің арасында ұзындығы бойынша 21-ші орында. Суда сүңгу Орда үңгірі әлемнің түкпір-түкпірінен сүңгуірлерді қызықтырады. Үңгірдегі су мөлдір, температурасы +4 °C. Үңгірдің айналасындағы минералға бай аймақ суды сүзеді және оны өте таза етеді. Сүңгуірлердің 50 ярдтан (46 м) астам жерді көруге мүмкіндіктері бар, бұл фотографиялық экспедициялар үшін тамаша орын. , журналист және су астындағы фотограф, 2011 жылдың алты айында үңгірлерге 150-ге жуық экспедиция жасады. Оның командасы түсірген фотосуреттер Orda Cave Awareness жобасында және үңгірлер жүйесіне барған басқа сүңгуірлердің әңгімелерімен бірге жарияланды. Сонымен қатар сүңгуірлер тобы үңгірдің су астындағы сфералық панорамасын алғаш рет жасады . Үңгірге сүңгу үшін Мартин Фарр, Ламар Хайрес, Паскаль Бернабе және Реджги Росс барған. Жергілікті аңыз бойынша үңгірлерде тұратын «Орда үңгірінің иесі» өмір сүреді. Дереккөздер
Джек Лондон көлі (Ресей)

Джек Лондон көлі — Ресейдің Магадан облысының Ягоднин ауданында орналасқан 14,5 км² ( 5,6 шаршы миль) тау көлі. Көл атауы Джек Лондон көлі — Қиыр Шығыстағы ең әдемі және экзотикалық көлдердің бірі. Кей адамдардың айтуынша көл өз атауын «ашушылар» тауып алған ерекше олжаның — Джек Лондонның «Мартин Эден» кітабының арқасында алған. Алайда, бұл атаудың көлде пайда болуының тағы бір нұсқасы бар. Көптеген геологтар Джек Лондонның шығармаларын жақсы көрген. Мұнда Алтын ашқан Колымадағы алғашқы геологиялық экспедицияның жетекшісі Ю. А. Билибин солтүстік-шығыстағы географиялық нысандардың бірін Лондонның атымен атау туралы ой білдірген. 1932 жылы солтүстік-шығыстағы ең әдемі көлдердің бірінде жұмыс істеген геолог П.И. Скорняков көлді Американдық жазушы, журналист және қоғамдық қайраткер Джек Лондонның құрметіне атаған. Орыс геологы П. Скорняков Колымаға алғашқы геологиялық экспедицияның жетекшісі Ю. Билибиннің өтініші бойынша келген соң, 1932 жылы көлдің аты Джек Лондон деп атаған, ол сондай-ақ жазушының атымен қиыр солтүстік-шығыстың әлі атаусыз географиялық орындарының бірін атау идеясын білдірді. География Көл теңіз деңгейінен 803 метр (2635 фут) биіктікте, батысында Ангачак жотасы мен шығысында Уаза-Ина, Колыма бассейнінің жоғарғы жағында орналасқан . Өзен саласы —Кюель-Сиен, өзен алабы — Колыма өзені. Көл төрт аралдан тұрады. Орталық Арал — ең кішісі, көлді екі бөлікке бөледі — Кіші Джек және үлкен Джек. Көлдің солтүстік бөлігінде орналасқан Вера аралында метеостанция орналасқан. Көл аймағы қорғалатын аймақ Джек Лондон табиғи саябағының (ұлттық саябақ) бөлігі болып табылады. Жағалаулары төмен, көбінесе балқарағай орманымен немесе балқарағай ағаштарымен өседі. Жағалауларда құмды жағажайлар бар. Көлге бірнеше көркем мүйістер шығады. Тар ұзартылған көл Норвегияның фордтарына ұқсайды. Шілденің аяғына дейін көлде мұздар жүзеді,бірақ жағалауларда су +10-12 °C дейін қызады. Көл қазан айының ортасында қатып қалады. Мұздың қалыңдығы мамыр айының соңына қарай 120-150 см жетеді, кейбір жылдары ол 2 м-ге жеткен. Климат Ауданның климаты күрт континенталды, қатал. Қаңтардағы ауаның орташа температурасы -33 °C дейін төмендейді. Қыс айларында қар көшкіні қаупі жоғары. Жаз аңғарларда салыстырмалы түрде жылы, тауларда салқын. Шілдедегі орташа ауа температурасы +12 °C. Жаздың басында және соңында аяз болады, тауларда қар жауады. Өзендерде су тасқынын тудыратын жаңбыр жиі кездеседі. Дереккөздер
Дуррес — Влёра темір жолы

Дуррес — Влёра темір жолы — Албанияның батысындағы Дуррес пен Влоре қалаларын байланыстыратын, қазір көп пайдаланылмайтын темір жол желісі. Влоре станциясы Албания рельс жүйесінің ең оңтүстік нүктесі болып табылады. Тарихы 1940 жылдардағы ұлттық желінің ашылуына дейін Дуррестің оңтүстігінде кейінірек қазіргі теміржол сіңірген бағыттар бойынша екі бөлек жүйе болған: Селенстегі шахта мен Влоре маңындағы Скеле порты арасындағы битум ағынын өткізетін 19 мильдік Дековилль жолы, және Шкозет пен Лекай арасындағы 2 мильдік жол. Қазіргі темір жол кезең-кезеңімен салынды. Ррогожинье 1968 жылға дейін Албанияның ең оңтүстік станциясы болды, ол кезде Fier кеңейтімі аяқталды. 1975 жылы Баллштың қосымша кеңейтімі ашылды. Влоре 1985 жылы тағы бір кеңейтім арқылы жетті. Шектеулі қызмет 2015 жылға дейін желіде жұмыс істеп тұрды, бірақ жолаушылар қызметтері енді Фиердің оңтүстігінде жүрмейді. Албраил жеке теміржол компаниясына 2016 жылдың ақпан айында Фиер мен Влоре арасындағы темір жол учаскесіне концессия берілді және 2018 жылдың желтоқсанында Фиерден Влореге шикі мұнай тасымалдауды бастады. Дереккөздер
Наталья Леонидовна Еремия

Наталья Леонидовна Еремия (21 қыркүйек 1948, Сороки қаласы, Молдава КСР – 26 маусым 2013, Көкшетау, Қазақстан) – кеңестік және қазақстандық филолог, лексикография саласындағы маман, филология ғылымдарының кандидаты, академиялық профессор. Жыл әйелі атағының иегері (1999) және Екінші мыңжылдықтың Құрметті Алтын медалінің иегері (2000). Л.В.Малаховский мен В.П.Берковтың шәкірті. * 1970 жылы Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университетінің Шет тілдер факультетін бітіріп, ағылшын тілі кафедрасында үш жыл ассистент болып жұмыс істеді. * 1973 жылы Н.Л.Еремия КСРО Ғылым академиясының Ленинград тіл білімі институтының аспирантурасының күндізгі бөліміне түсті. * 1980 жылы «Оқу түсіндірме сөздіктері жүйесін құру принциптері (ағылшын тіліндегі лексикография негізінде)» тақырыбындағы диссертациясын сәтті қорғап шығады. Сол жылы ағылшын филологиясы кафедрасының меңгерушісі болып сайланды. Екі кафедра біріктірілгеннен кейін 1990 жылға дейін ағылшын тілі кафедрасын басқарды. Негізгі еңбектері * Проблема создания учебных толковых словарей родного языка / к истории вопроса // Лингвистические исследования, 1975. – Москва, 1975, СС. 84–93. * Типы толкования слов в учебных толковых словарях английского языка // Лингвистические исследования, 1975. – Москва, 1975, СС. 94–108. * Система учебных толковых словарей английского языка (в соавт. c Л.В.Малаховским) // Иностранные языки в школе. – М.,1976, СС. 96–100. * Особенности использования иллюстративного материала в системе учебных толковых словарей родного языка // Современное состояние и тенденции развития отечественной лексикографии. – Москва, 1988, СС. 68–69. * Английские омонимы и 1000 английских слов, сходных с русскими. – Учебно-справочное пособие по английской лексике. – Санкт-Петербург, «Просвещение», 2004. (Соавтор: Малаховский Л.В.). * A manual of practical stylistics and stylistic analysis. – Kokshetau, 2006. * The art of public speaking. – Kokshetau, 2008. * Английский язык. – Грамматический справочник для школьников и абитуриентов. – Кокшетау, 2010. (Соавтор: Новокрещенов А.П.) . Дереккөздер
(871) Амнерида

(871) Амнерида — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 14 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Джузеппе Верди шығарған Аида операсындағы кейіпкердің есімі берілді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (861) Аида
Давид Менахемович Баазов

]] Давид Менахемович Баазов (, ; 1883 жыл, Цхинвал – 1947 жыл, Тбилиси) — грузиялық раввин, қоғам қайраткері, сионист саясаткер. Баазовтың оқытқаны қалыпты православ діндарлық, ағартушылық пен сионизмнен тұратын. Ол сол кезде Ресей империясының жері болған Цхинвал қаласындағы раввиндер отбасында дүниеге келген. Ол Слуцк пен Вильнюсте еврей философиясы мен тарихын оқып, сол жерде сионистік идеяларға жақын болды. Өмірбаяны Баазов 1903 жылы Базельдегі қатысты. Грузияға оралғасын ол Ониде раввин болып, көп ұзамай Грузиядағы сионизм қозғалысының басты тұлғасына айналды. Оның саяси көзқарасына қарсы антисионист раввиндер, грузин еврейлерін «ұлты бойынша грузиндер, діні ғана бойынша Израиль ұрпақтары» деген ассимиляцияшыл еврей зияткерлері шығатын. 1918 жылы Баазов ebraelis khma (Еврей даусы) тұңғыш грузин-еврей сионист газетін шығарды, бүкіл орыс және грузин еврейдің өкілін шақыртқан Тбилиси Бүкілеврей Конгрессінің құрылуына ат салысты. Конгресске аймақтың тек Кутаиси еврейлері қатыспады; бұл кезде қала елдің «антисионизм орталығы» еді. Осы кездері Баазов Ахалцихеде раввин қызметін атқарған еді. Жергілікті мұсылмандармен жақсы қатынас ұстаған Баазов 1918 жылғы османдар оккупациясынан біраз христиандарды сақтап та қалды. 1921 жылғы Грузияның кеңестенуінен кейін Баазов ұлы Герцельмен бірге еврей мектептерін, makaveeli (Маккабей) журналын құрды. Антикеңестік 1924 жылғы көтерілістен кейін кеңестік билік журналды жапты. Келесі жылы Баазов бірнеше еврей отбасыны Израиль жеріне сәтті қоныстады да, осылайша Грузиядан келген Алияның тұңғыш толқынын жасады. 1938 жылғы Үлкен террор кезінде Баазовтың екі ұлын НКВД қамауға алды, Герцель ату жазасына кесілді. Көп ұзамай сионист қызметі үшін Баазовтың өзі де қамауға түсті де, ату жазасына кесілді. Алайда бұл жаза жеңілдетілді де, ол Сібірге қуылды. 1945 жылы ол Грузин Кеңестік Социалистік Республикасына оралып, оқытумен айналысып кетті. Еске алу Ең көп Баазов өмірі жайлы жазған және еңбектерін жинаған оның қызы Фаина Давидовна Баазова (1912–1980) еді. Тбилисидегі Грузиялық Еврейлер Тарихының Музейі Баазовтың құрметіне аталған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://eleven.co.il/article/10365 Баазов Давид] (орысша) Еврей онлайн-энциклопедиясы.
(872) Хольда

(872) Хольда — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 21 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Америкалық астроном Эдвард Синглтон Холденнің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(873) Мечтилд

(873) Мечтилд — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 21 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(874) Ротраут

(874) Ротраут — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 25 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Неміс ақыны Эдуард Мёрике жазған балладаның бас кейіпкері есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(875) Нимфея

(875) Нимфея — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 19 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы әйелдер кейпінде бейнеленген табиғат күштерінің құдайлары, яғни нимфалар құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(876) Скотт

(876) Скотт — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 20 маусымда Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты. Астрономға демеу көрсеткен мисс Э. Скотт құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(877) Валькирия

(877) Валькирия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1915 жылы 13 қыркүйекте Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Рихард Вагнер шығарған операның атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (3992) Вагнер
(878) Милдред

(878) Милдред — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1916 жылы 6 қыркүйекте Сет Барнс Николсон мен Харлоу Шепли Маунт-Вилсон обсерваториясында ашты. Астероидқа Шеплидің туған қызының есімі берілді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (756) Лиллиана * (1123) Шеплия
(879) Рихарда

(879) Рихарда — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 22 шілдеде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Неміс ақыны Рихарда Хухтың құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (8847) Хух
(880) Герба

(880) Герба — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 22 шілдеде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы қайғы мен жоқшылықтың құдайы есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(881) Афина

(881) Афина — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 22 шілдеде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы данагөйлік құдайы Афина Палладаның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (93) Минерва * (2) Паллада
(882) Светлана

(882) Светлана — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 15 тамызда Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(883) Маттерания

(883) Маттерания — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 14 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Фотографиялық шыныларды шығарумен айналысқан Август Маттердің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(884) Приам

(884) Приам — Юпитердің троян астероиды. Оны 1917 жылы 22 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Әйгілі Трояның соңғы патшасы Приамның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (624) Гектор және (3317) Парис
(885) Ульрика

(885) Ульрика — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1917 жылы 23 қыркүйекте Сергей Иванович Белявский Симеиз обсерваториясында ашты. Гётенің қартайған шақтағы ғашық болып қалған аруы есімімен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(886) Вашингтония

(886) Вашингтония — Негізгі белдеудегі ірі астероид. Оны 1917 жылы 16 қарашада Джордж Генри Питерс АҚШ-ң Әскери теңіз обсерваториясында ашты. Американың алғашқы президенті Джордж Уошингтонның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(887) Алинда

(887) Алинда Жерге жақындайтын астероидтардың ішінде Амурлар тобына жатады. Осы астероидты 1918 жылы 3 қаңтарда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Аустралиялық аборигендердің нанымдарында Алинда — бұл Айдағы адам. Сондай-ақ Алинда — бұл қазіргі Түркияда орналасқан көне қала орны. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(888) Парисатида

(888) Парисатида — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 2 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Парсылық патшайым, Артаксеркс II патшаның шешесі құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(889) Эриния

(889) Эриния — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 5 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясындағы өшпенділік құдайлары болып саналатын кейіпкерлердің жалпы атауымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(890) Вальтраут

(890) Вальтраут — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 11 наурызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Рихард Вагнер шығарған операдағы кейіпкердің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(891) Гунхильд

(891) Гунхильд — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 17 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(892) Зелигерия

(892) Зелигерия — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 31 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Неміс астрономы Хуго фон Зелигердің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(893) Леопольдина

(893) Леопольдина — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 31 мамырда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Германиядағы академиялық ғылыми қоғамның құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(894) Эрда

(894) Эрда — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 4 маусымда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Скандинавиялық жер құдайы Ёрдтің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(895) Гелио

(895) Гелио — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 11 шілдеде Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Астероидқа химиялық элемент гелийдің аты берілді. Ол кезде неміс ғалымдары гелийдің спектрін зерттеуге көп мән берді. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(896) Сфинкс

(896) Сфинкс — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 1 тамызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі Мысыр мифологиясындағы құбыжықтың атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(897) Лисистрата

(897) Лисистрата — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 3 тамызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек драматургы Аристофан жазған комедиянің атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(898) Хильдегард

(898) Хильдегард — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 3 тамызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Неміс монах әйелі Хильдегард Бингеннің құрметіне орай аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900)
(899) Иокаста

(899) Иокаста — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 3 тамызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Ежелгі грек мифологиясынан белгілі болған Эдиптің шешесі атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * Иокасте (серік) — Юпитердің серігі
(900) Розалинда

(900) Розалинда — Негізгі белдеудегі астероид. Оны 1918 жылы 10 тамызда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Иоганн Штраус жазған операның бас кейіпкері атымен аталды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Астероидтар тізімі (801—900) * (812) Адель
Кеңес Одағы флоты адмиралы

Кеңес Одағы флоты адмиралы — КСРО Қарулы Күштері Әскери-теңіз күштерінің жеке әскери кемелік атағы. Тарихы КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 1955 жылғы 3 наурыздағы «Флот адмиралы әскери атағы туралы» Жарлығымен енгізілген. Кеңес Одағы маршалы әскери атағымен бірдей. Кеңес Одағы флоты адмиралы жеке атағы үш теңіз қолбасшысына берілді: Н.Г.Кузнецов, И.С.Исаков және С.Г.Горшков. Айырым белгілері Иық белгілерінде — астынан сәулелері шығып тұрған үлкен бес бұрышты жұлдыз және ортасында қызыл фонда қара зәкір бар және Одақ Елтаңбасы иық белгісінің тік осін бойлай орналасқан. Флот адмиралдары 1945-1955 жылдары осындай иық белгілерін киген. Жеңдерде — бес жолақ (1 жалпақ және 4 орташа) және алқагүлде жұлдыз орналасқан болатын. Кеңес Одағы флоты адмиралы кеме шенінің ерекше белгісі галстукта гауһар тасы бар алтын Кеңес Одағы маршалының «Маршал жұлдызы» тағылған болатын. Кеңес Одағы флоты адмиралдарының тізімі Әдебиет * Куценко А. Н. Маршалы и Адмиралы Флота Советского Союза: форма, награды, оружие. — Донецк: Аспект, 2001. — 375 с. Дереккөздер
Хелен Шармен

Хелен Патрисия Шармен — Ұлыбританияның алғашқы ғарышкері, Батыс Еуропа елдерінен ғарышқа ұшқан алғашқы әйел, сондай-ақ Мир станциясына ұшқан алғашқы әйел. Өмірбаяны Хелен Шармен туған қаласындағы Шеффилд университетін 1984 жылы бітіріп, химия маманы атанады. Үш жылдан соң ол Лондондағы Биркбек университетінен докторлық дәрежені алады. Жұмыс жолын Лондондағы General Electric Company мекемесінен бастайды. Кейін АҚШ-тағы Mars кондитерлік фирмасына түсіп, шоколадтың жұпарын зерттеумен айналысады. Кейін бұған байланысты оны прессада «The Girl from Mars» (Марстан келген қыз) деп атап та кеткен. 1989 жылдың маусымында ол радиодан келесі жарнаманы естиді: «Astronaut wanted — no experience necessary» (Астронавтты іздейміз — тәжірибе маңызды емес). Бұл оның ғұмырын жер мен көктей өзгертіп жіберген мезет болды. 13 мың адам ішінен таңдалған төрт тұлғаның бірі Хелен болды. Бірнеше айға созылған жаттығулардан соң бірінші британ ғарышкері болуға оны лайық деп таныды. 1991 жылдың 18 мамырында ол және Кеңестердің екі ғарышкері Союз аппаратында ғарышқа ұшырылады. Шармен Мир станциясында сегіз күндей болып, миссиясы аясында медициналық және тағамдық зерттеулерді өткізді, сондай-ақ британ оқушыларымен радиобайланысқа шықты. Ғарышқа ұшқанда Хелен Шармен 28-ге таяған еді. Ол барлық ғарышкерлердің ішінде ең жас тұлғалардың бірі болып келеді. 1992 жылы оған Британ империясының ордені табысталды, сондай-ақ Патшалық химиялық қоғамның құрметті мүшесі атағы берілді. Кейінгі жылдары Хелен Шармен ғылыми жұмыстармен айналысуды жалғастырды. Кітаптары *Seize the Moment: Autobiography of Britain's First Astronaut — Кристофер Пристпен бірге жазған автобиографиясы, алғысөз авторы Артур Чарльз Кларк (London: Gollancz, 1993 – ISBN 0-575-05819-6) *The Space Place (Making Sense of Science) — балаларға арналған кітап, суреттердің авторы Мик Рольф (Portland Press, 1997. ISBN 1-85578-092-5) Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.helensharman.com/ Хелен Шарменнің ресми сайты] *[http://www.vega.org.uk/video/programme/83 Балаларға оқыған лекциясы (видео)] *
Лариса Асатуровна Алавердян

Лариса Асатуровна Алавердян ( 21 қыркүйек 1943 жыл, Баку, Әзірбайжан КСР, КСРО — Арменияның мемлекет, қоғам және саяси қайраткері. Арменияның бірінші адам құқықтарын қорғаушысы (Омбудсмен) болған армян ағартушысы және саясаткері, 2007-2012 жылдар аралығында Ұлттық ассамблеяның депутаты және 2009-2012 жылдар аралығында Парламенттің Құрылтайшы партия фракциясының жетекшісі. Білімі 1966 жылы Әзербайжан мемлекеттік педагогикалық институтын, 2005 жылы Мәскеу мемлекеттік кәсіптік қайта даярлау және Ресей Федерациясының менеджерлердің біліктілігін арттыру академиясын бітірген. Математика және сызу пәнінің мұғалімі. Заң маманы. Өмірбаяны 1943 жылы 21 қыркүйекте Бакуде дүниеге келген. 1988-1991 жж - «Арцах» жерлестер одағының құрылтайшы мүшесі және жауапты хатшысы. 1991-1995 жылдары Армения Жоғарғы Кеңесінің Таулы Қарабақ мәселесі бойынша арнайы комиссиясының бас сарапшысы, 2006 жылдан бастап «Қылмысқа қарсы» қоғамдық ұйымының атқарушы директоры болды. 1995-2004 жж және 2006-2007 жж. – «Заңды озбырлыққа қарсы» қоғамдық ұйымының атқарушы директоры. 2004-2006 - АР құқық қорғаушысы. 2002 жылдан бері сабақ беріп келе жатқан Ресей-Армян университетінің Құқық және саясат институтының директоры. Арменияның құқық қорғаушысы немесе омбудсмені лауазымы заң бойынша 2003 жылдың қазанында құрылды, ал 2004 жылғы 19 ақпанда президент жарлығымен бұл лауазымға Лариса Алавердян тағайындалып, 2004 жылғы 1 наурызда қызметіне кірісті. Республикалық әйелдер кеңесінің мүшесі, Армения Республикасы Президенті жанындағы сыртқы байланыстар және адам құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі, АР Қорғаныс министрлігі жанындағы хабар-ошарсыз кеткендер, кепілге алынғандар және әскери тұтқындар мәселелері жөніндегі жұмыс топтарының мүшесі. Армения Республикасы, Көші-қон және босқындар ісі жөніндегі дирекция жанындағы Сараптамалық кеңес, Кедейшіліктен шығудың стратегиялық бағдарламасын әзірлеу жөніндегі кеңесінің мүшесі. 2007 жылғы 12 мамыр «Жарангутюн» (Мұра) партиясынан пропорционалды сайлау жүйесі бойынша Ұлттық жиналысқа сайланды. 2008 жылғы 24-26 қараша аралығында Еуропалық Одақ-Армения Парламенттік кооперативтік комитетінің 10-шы отырысына қатысты. Марапаттары 2-дәрежелі «Отанға сіңірген еңбегі үшін» медалімен марапатталған (2016). Дереккөздер
Мандалорлық

«Мандалорлық» — америкалық ғылыми фантастикалық телесериал. «Жұлдызды соғыстар» хронологиясына кіргізілген бірінші сериал, «Джедайдың оралуында» оқиғалардан кейін бес жыл өткенде оқиғалар көрсетіледі. Рөлдерде Басты рөлдерде * Педро Паскаль — Мандалориан / Дин Джарин, жалғыз атқыш және бас аулаушы. Оны балалық шағында мандалориандар құтқарып қалды. * Грогу — ұсақ жасыл жәндік, Күшке ие; ұлы магистр Йоданың расасына жатады. Мандалориан оны тауып, қорғайды. * Кэти Сакхофф — Бо-Катан Крайз, Мандалордың бұрынғы билеуші және «Түнгі үкілер» атты мандалориандардың топтың лидері. Көмекші рөлдерде * Карл Уэзерс — Гриф Карга, бас аулаушылар Гильдиясының лидері. * Вернер Херцог — Клиент, Мандалорианға құнды жүкті жеткізуге бұйрық береді. * Омид Абтахи — доктор Першинг, Клиентке істейтін ғалым. * Ник Нолти — угнот Куиилдің дауысы, ылғал табатын фермер. * Тайка Вайтити — дроид IG-11 дауысы. * Эмили Суоллоу — қару жасаушы, Неварродағы мандалор жауынгерлердің лидері. * Джина Карано — Карасинтия («Кара») Дюн, бұрынғы штурмовик. * Эми Седарис — Пелли Мотто, механик. * Минг-На Вен — Феннек Шэнд, жалдамалы жұмыскер. * Джанкарло Эспозито — мофф Гидеон, бұрынғы офицер. * Темуэра Моррисон — Боба Фетт. Маусымдар Дереккөздер
Экстракорпоральді ұрықтандыру

Экстракорпоральді ұрықтандыру - бедеулік кезінде тиімді және өте жиі пайдаланатын қосалқы репродуктивті технология әдісі. Кіріспе Бедеулік деп 12 ай және одан да көп уақыт бойы тұрақты қорғалмаған жыныстық қатынастан кейін жүктіліктің болмауын айтады. Бедеулік себебіне қарай ерлер бедеулігі және әйел бедеулігі болып бөлінеді. Бақытты отбасын құру мақсатын медицина саласында экстракорпоралді ұрықтандыру (ЭКҰ) жүйесі қазақ елімізге енгізілді. Сондай-ақ мемлекеттік тұрғыдан квоталар бөлініп жатыр. ЭКҰ жетісітігі– бұл түрлі мамандандыру дәрігерлер командасының бірлескен жұмыс нәтижесі, сондықтан да таңдалған клиника түрлі мамандандырылған білікті дәрігерлермен штаттың толтырылуы маңызды. Бедеулік себептері Әйел бедеулік себептері: эндокринді, генетикалық, психикалық, түтікшелік, жатырлық, иммунологиялық. Еркек бедеулік себептері: иммунды, эндокринді, обтурационды. Жұп отбасы алдын ала тексерулерден өтіп себепті нақтылап алдын ала профилактикалық емдер қабылдайды. ЭКҰ жасауға көрсеткішін анықтаған жақтайда квота кезегінде тұрып қызметті қолдана алады. ЭКҰ процедурасының жүргізу кезеңдері * ЭКҰ дайындау * аналық жасушаларды алу (пункция) * шәует жасушаларын алу * in-vitro ұрықтандыру * эмбриондарды өсіру * жатыр қуысына эмбрионды ауыстыру ЭКҰ жасау клиникалары Қазақстанның қалаларында жүргізіледі. Алыс аудан, ауылды жерлерге репродуктолог дәрігерлері келіп кеңестер жүргізумен іске асады. Жүктілік аясы ЭКҰ жасалғаннан кейінгі жүктілік пен босануды жүргізу әдетте физиологиялық жүктіліктен ерекшеленбейді. Негізінен әйелдің орташа жасының жоғарылауы және жиі көп ұрықты дамуының факторлары әсер етеді.
Вайсензее (көл)

Вайсензее — Аустриядағы көл, Гайлталь Альпі тау жотасындағы Каринтия федералдық жерінде орналасқан. Морфометрия *Ауданы - 6,5 км 2 *Тереңдігі - 97 м. *Ені - 900 м. *Ұзындығы - 11,6 км. Вайсензее көлі Австрия Каринтиясында, Галиталер Альпінің етегінде, теңіз деңгейінен 930 м биіктікте орналасқан. 23 шақырымдық жағалаудың үштен бір бөлігі ғана салынды, жағалаудың қалған бөлігі ерекше қорғалатын аумақ болып жарияланып, мемлекет қорғауында. Ең тар жерінде көлді ұзындығы 120 метрлік көпір кесіп өтеді. Сипаттама Көл құрамындағы судың ерекше түсімен танымал. Оның ортасы көгілдір болып, жағаға жақындағанда сүттей ақ түске айналады. Бұл құбылыс су түбінің жағалау қабатындағы бор шөгінділерінен туындайды. Неміс тілінен аударғанда «Weiss» «ақ» дегенді білдіргендіктен ақ көл деп атайды. Вайсензее Аустриядағы ең таза тау көлі болып саналады. Көктемде және жазда жаңбыр мен тозаңның әсерінен су аздап бұлыңғыр болады. Желтоқсан айының ортасынан наурыздың ортасына дейін Вайсензее көлі 50 сантиметрлік мұз қабатымен жабылып, оның беті үлкен мұз айдынына айналады. Жазда көлдегі су 24°C дейін қызады. Су тазалығын сақтау үшін көлде моторлы қайықтарға, серуендеу пароходтарына тыйым салынған. Таза ауа, мөлдір су (көл ішуге жарамды) отбасылық демалыс орны үшін қолайлы. Мұнда жүзуге, сүңгуге, серфингке, қалақшамен сырғанау, шаңғымен сырғанау, аквалангпен жүзуге болады. Көлде форель мен көксеркеден бастап шортан мен сазанға дейін балықтың 22 түрі белгілі. Балық аулау маусымы 10 мамырдан 20 қазанға дейін. Вайсензее көлінің көрнекі жерлері Жаяу саяхаттауды ұнататындар үшін 930-2300 м биіктікте белгіленген маршруттар бар, олардың 140 шақырымы тау арқылы өтеді. Кәдімгі немесе тау велосипедімен жүруді ұнататындар осында жақсы демалуға болады. Тау велосипедтері үшін барлық қиындықтағы 80 км жақсы белгіленген жолдар бар. Орманда және көл жағасында ұзындығы 3-тен 9 км-ге дейін әртүрлі қиындық дәрежесіндегі 12 жүгіру жолы бар. Альпі шалғындары мен ормандарында табиғи сұлулық пен ғажайыптарды кқруге болады. Мұнда балалар ойын алаңдары мен бөлмелері, қуыршақ театры және сиқырлы трюктар, ертегіге саяхат, «Kinderkapitaen» кемесімен көлді аралау мүмкіндіктері бар. 200-ден астам түрлі іс-шаралар: көл мен шалғындағы мерекелер, концерттер, балалар мен отбасылық бағдарламалар, концерттер мен ән кештері, экскурсиялар бар. Дереккөздер
Подгорица—Шкодер темір жолы

Подгорица — Шкодер темір жолы — Албания мен Черногорияны байланыстыратын темір жол, тек жүк тасымалы үшін пайдаланылады. Бұл Албанияның жалғыз халықаралық теміржол байланысы. Бастапқыда 1984—1985 жылдар аралығында салынғанымен, ол 1991 жылы қолданыстан шығып, кейін 2003 жылы толығымен қайта ашылды. Теміржол инфрақұрылымын Черногория аумағында Черногория ŽICG және Албания аумағында Hekurudha Shqiptare (Албан темір жолдары) басқарады. Соған қарамастан, пойыз қызметтерін әдетте Черногория операторы ŽPCG Подгорица мен Албанияның Байзе станциясы арасында және тек Бажзе мен Шкодер арасында Хекурудха Шкиптаре басқарады. Бұл желі Белград — Бар теміржолымен және Подгорицадағы Никшич — Подгорица теміржолымен және Шкодердегі Шкодер — Воре теміржолымен жалғасады. Шолу Подгорица — Шкодер — ұзындығы 63,5 км (39 миль) стандартты теміржол, оның 34 км (21 миль) Албания арқылы, ал қалған 29,5 км (18 миль) Черногория арқылы өтеді. Бүкіл Албаниядағы басқа темір жолдар сияқты, теміржол да электрлендірілмеген. Албаниядағы желінің соңғы станциясы - Бажзе теміржол вокзалы. Тарихы 1984—1985 жылдар аралығында салынған Подгорица — Шкодер жүк желісі Албанияның алғашқы халықаралық темір жолы болды. 1985 жылдың 11 қаңтарында жұмысын бастады, тұрақты қозғалыс 1986 жылдың 6 тамызынан басталды. Бұл желі Югославиядағы сауда санкцияларына байланысты 1991 жылы пайдаланылмай қалды. Бажзе — Шкодер желісі 1996 жылдың ақпанында пайдалану үшін қайта ашылды. Хани и Хотит — Бажзе желісін қайта ашу 1996 жылдың 15 қарашасына жоспарланған, бірақ тоқтатылды. Кейінірек 1997 жылғы азаматтық толқулар салдарынан трек қатты зақымдалды. 2002 жылдың сәуірінде Хани и Хотит — Бажзедегі Черногория шекарасы арасындағы сызықты қайта құру аяқталды. 2003 жылдың наурызында Бажзе мен Шкодер арасындағы желі Албания үкіметі қаржыландырған 365 миллион лекпен аяқталды. 2003 жылы 6 наурызда өткен салтанатты рәсім Байзе — Шкодердің ресми ашылуын атап өтті. Өзара ынтымақтастықтың белгісі ретінде сол кездегі Албанияның премьер-министрі Фатос Нано мен Черногория премьер-министрінің орынбасары осы желіде жұмыс істейтін арнайы пойызбен Черногориядағы Тузи қаласына барды. Болашақ жоспарлар Қазіргі уақытта осы теміржолда жолаушыларға қызмет көрсетуді құру және пайдалану бойынша ұзақ мерзімді жоспарлар бар. Подгорица мен Шкодер арасында жаңа жүрдек теміржол желісін салуға қатысты басқа да жоспарлар бар. Дереккөздер
Терминатор (фильм)

{{Кино 2008 жылы Конгресс кітапханасы мәдени, тарихи және эстетикалық құндылығы бар фильм ретінде Американың Ұлттық фильмдер реестріне енгізді. 2008 жылы «Empire» журналы Терминаторды барлық уақыттағы ең керемет 500 фильмнің бірі ретінде таңдады. «Empire» Сонымен қатар Т-800-ді 100 ең ұлы кино кейіпкерлерінің тізімінде 14-ші орынға қойды. 2010 жылы Independent Film & Television Alliance фильмді соңғы 30 жылдағы ең маңызды 30 тәуелсіз фильмнің бірі ретінде таңдады. 2015 жылы «Терминатор» «Өлер алдында көру керек 1001 фильм» кітабына енгізілген фильмдердің қатарында болды. Шварцнеггердің «I’ll be back» (Мен қайтып ораламын) деген сөзі таңқаларлық фразаға айналды және AFI бойынша ең ұлы фильм цитаталары рейтингінде 37-ші орынға ие болды. Музыка 1984 жылы стерео форматта фильмдер түсіру мүмкін болса да, бюджеттік шектеулерге байланысты «Терминатор» моно дыбысты қолдану арқылы түсірілді. Музыка жасау үшін Брэд Фидель 1980 жылдан кейін өндірістен шыққан он дауысты «Prophet 10» синтезаторын, сондай — ақ алғашқы сэмплеррдің бірі — Fairlight CMI музыкалық компьютерін пайдаланды. «Терминатор» саундтрегі сол жылдардағы ең озық дыбыс жазу студиясында, ардагер дыбыс инженері Глен Гленн негізін қалаған «Glen Glenn Sound»-да жазылған. Фидель музыкалық мотивті «механикалық адам және оның жүрек соғысы» туралы әңгіме ретінде сипаттады. Дереккөздер
Singin' in the Rain

дің осы әнді сол аттас фильмде орындауы]] «Singin' in the Rain» — 1929 жылы шыққан америкалық ән. Композиторы Насио Херб Браун, мәтіннің авторы Артур Фрид болып келеді. 1952 жылы сол аттас фильм-мюзикл шыққанда, бұл ән ерекше танымалдыққа ие болады. 2004 жылы Америкалық кино институты бұл әнді өзінің «100 жыл... 100 ән» тізіміне енгізіп, оны фильмдерде ойнайтын әйгілі әндердің ішінде үшінші орынға орналастырды. Ән кірістірілген фильмдер * Ажырасу (1930) * Ескі қараңғы үй (1932) * Ботақан Нелли Келли (1940) * Жаңбыр астында әндеткендер (1952) * Солтүстік-батыс арқылы солтүстікке қарай (1959) * Бұрамалы апельсин (1971) * Долтондар туралы баллада (анимациялық) (1978) * Қатты жаңғақша (1988) * Боб ше? (1991) * Дживс және Вустер (телесериал) (1991) * Леон (1994) * Годзилла (1998) * Шанхай рыцарьлары (2003) * Роботтар (мультфильм) (2005) * Хор (телесериал), эпизод The Substitute (2010) * Тағылымгер (2015) * Вавилон (2022) Дереккөздер Сілтемелер *
Червона рута

«Червона рута» — украиналық сазгер әрі ақын Владимир Ивасюк жазған эстрадалық ән. «Песня-71» атты алғаш рет өткізілген Бүкілодақтық кеңестік әннің телефестивалінде бұл туынды лауреат атанды. Ән бүкіл әлемге таралып, соңғы қырық жылда супер-хит болып айтыла берді. «Червона рута» София Ротаруның репертуарындағы таңдамалы әндердің бірі. Оның 1972 жылы шыққан тұңғыш альбомындағы алғашқы композиция. Тарихы Владимир Ивасюк бұл әнді 1970 жылы, Черновцы медициналық институтында студент болып жүрген кезінде шығарды. Өлеңде жігіт қызын аңыздық червона рута шөбін іздемеуді сұрайды, себебі оның күшінсіз-ақ ол оған ғашық болғанын айтады. Тұсаукесері «Жақсы көңіл-күйдің камертоны» деген бағдарламада өтті. Әнді автордың өзі орындады, қайырмасында музыка педагогы Елена Кузнецова қосылып айтты. Сондай-ақ студияға Валерий Громцев басқаруындағы «Карпаты» инструменталды ансамблі шақырылды. Кейін әнді ВИА «Смеричка» орындай бастады. «Песня-71» телевизиялық фестивалінің финалында оны Владимир Ивасюк және «Смеричканың» солистері Василий Зинкевич пен Назарий Яремчук орындады. Сүйемелін Юрий Силантьев басқаруындағы Бүкілодақтық радионың және КСРО Орталық телевидениесінің Эстрадалық-симфониялық оркестрі ойнап шықты. 1971 жылы «Укртелефильм» студиясы «Червона рута» атты қысқаметражды телефильм түсірді. Онда басты рөлдерде София Ротару мен Василий Зинкевич ойнады. Сол жылы Черновцы облысының филармониясы қарамағында «Червона рута» атты вокалды-инструменталдық ансамбль құрылды. Осы ансамбльмен бірге София Ротару өзінің алғашқы бүкілодақтық гастрольдерін бастады. 1972 жылы «Мелодия» бүкілодақтық күйтабақ шығаратын фирмасы Ротарудың орындауындағы 13 әнді қамтитын «Червона рута» атты альбомды шығарды. Танымал орындаушылар * Владимир Ивасюк және Е. Кузнецова һәм ВИА «Карпаты» * ВИА «Смеричка» * София Михайловна Ротару * Ярослав Александрович Евдокимов * Вахтанг Константинович Кикабидзе * Богдан Косопуд * Олег Ухналёв * Богдан Титомир «Басты нәрсе туралы ескі әндер» телефильмінде * «Танок на Майдані Конго» тобы және Ротару * Руслана «Славян базарында» * Таисия Повалий * Ани Лорак * Тарас Чубай * ВИА «Самоцветы» * Захар Май * ВИА «No-To-Co», Польша * Анна Седокова * Бьянка * «Golem» тобы, Нью-Йорк * Турецкий хоры * Тото Кутуньо Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.ivasyuk.org.ua/songs.php?languk&idchervona_ruta Ивасюк сайтындағы ақпарат]
Лаванда (ән)

«Лаванда» — София Ротаруның репертуарындағы әйгілі әндердің бірі. Ән екі орындаушыға арналып жазылған. Бастапқыда оны Ротару және Яак Йоала орындады. Тұсаукесері 1985 жылы жаңажылдық телекөрсетілімде өтті. Композиторы Владимир Матецкий, мәтіннің авторы Михаил Шабров болды. Ротаруның осы авторлармен көпжылдық сәтті әріптестігі осы әннен бастауын алады. Осы ән кірген сол аттас альбом миллионнан аса көшірмемен сатылды, бұған байланысты «Мелодия» фирмасы әншіге платиналық диск сыйлады. Негізгі дуэттер * София Ротару және Яак Йоала (1985, КСРО) * Райнер Фриман және Хирвиярви Минна (1986, Финляндия) * Milk and Coffee – Mi Manchi (1986, Италия) * София Ротару және Филипп Киркоров (2001, Ресей) * София Ротару және Николай Басков (2007, Ресей) Дереккөздер Сілтемелер *