kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Kawasaki Ki-61 Hien

Ki-61 Hien (жап. 飛燕) - Екінші Дүниежүзілік Соғыста Жапон Императорлық Армиясымен қолданылған жойқын ұшақ. "Қарлығаш" атанған бұл ұшақ өзінің қатарластарына қарағанда мүлдем өзгеше болды. Әскери модельді құрастыруды өз қолына инженер - Такэо Дои алды. Алғаш рет әскери ұшақты тестілеу 1941 жылы орын алды. 1942 жылдан бастап шамамен 3100 моделі құрастырылған. Бұл Иператорлық Армиядағы маневрға қабілеттік пен жақсы қорғанысға ие болған сирек ұшақтардың бірі. Ұшақ басқалардан өзінің мықты қорғаныс қасиеттерімен, жоғары жылдамдығымен және жойқын қаруымен ерекшеленді. Сонымен қатар, оның түрінің өзгешелігі басқа елдердің ұшқыштарын таң қалдырды. Бұл жаңа қару өзін майданда керемет көрсеткендіктен оның өндірісі арта түсті. Алайда, соғыстың соңына қарай, қозғалтқыштармен байланысты қиындықтар оның құрылуын бәсеңдетті. Сипаттамасы * Ең үлкен жылдамдығы: 6 000 м үшін 610 км/сағ * Ең жоғары ұшу ұзындығы: 1 600 км * Ең жоғары биіктік: 11 000 м * Көтерілу жылдамдығы: 13,9 м/с * Көтерілу уақыты: 5 000 м 6 минутта * Қанатқа түсетін ауырлық: 189 кг/м² Қарулануы * 2 × 20 мм Ho-5 қанатта орналасқан, әр стволға 120 патрон * 2 × 12,7 мм Ho-103 в фюзеляжде, әр стволға 200 патрон Дереккөздер
Chance Vought F4U Corsair

Чанс-Воут F4U «Корсар» (ағыл. Chance Vought F4U Corsair) - Екінші Дүниежүзілік соғыстағы палубалық бір орынды жойғыш ұшақ. Ұшақты американдық Чанс-Воут фирмасы жасап шығарды. Тарихы 1938 жылы АҚШ әуе-теңіз қарулы күштері жаңа жойқын ұшақтарға арналған бәйге ашты. Соғысқа арналған ұшақтарды өндіру мәртебесін Чанс-Воут фирмасы жеңіп алды. Бұл ұшақтың негізгі ерекшелігі "Шағала" атты артқа қайырылған қанаттар болды. Сонымен қоса, оны заманауи қарулармен жабдықталған болатын. Бар-жоғы 12 500 дана шығарылған. Қолданылуы Алғаш рет "Корсарлар" Гуадалканал майданында көзге түсті. Содан бастап олар Соломон аралдарныдағы, Рабаулдағы, Лейтедегі шайқасқа, Филипинді азат ету шайқастарына және Окинава аралдарындағы шабуылдарға белсенді қатысты. Сонымен қатар, бұл ұшақтар АҚШ әуе-теңіз күштері үшін жойылған мен қаза болған ұшақтардың қатынасына байланысты жаңа рекорд орнатты. Мысалға 12 жапон "Зиросы" үшін американдықтар 1 "Корсар" жоғалтатын. Бұл ұшақтың атақты болғаны соншалық, бұны шет елдер де ала бастады.(Ленд-лиз бағдарламасы.) Одақтастардың ӘӘК-де қолданылуы Ұлыбритания шамамен екі мың «Корсарды» ленд-лиз бойынша алды. Бұл ұшақтар 1943 жылдың ортасынан бастап Тынық және Атлант мұхиттарында белсенді түрде қолданылды. Жаңа Зеландия ӘӘК алған 424 «Корсар» ұшағын жапондықтарға қарсы белсенді түрде қоланды. Бұл ұшақтар соғыстан кейін де 1949 жылға дейін қолданылды. Тактикалық-техникалық сипаттамалары Төменде F4U-4 модификациясының сипаттамалары келтірілген: Техникалық сипаттамалары * Экипаж: 1 адам * Ұзындығы: 10,26 м * Қанат жаймасы: 12,497 м * Биіктігі: 4,496 м * Қанат ауданы: 29,172 м² * Бос ұшақ массасы: 4175 кг * Жарақтанған ұшақ массасы: 5634 кг * Максимал ұшу массасы: 6654 кг * Қозғалтқыш: 1× ауамен суытылатын радиалды Пратт-Уитни R-2800-18W, қуаты 2450 а.к. (1827 кВт) Ұшу сипаттамалары * Максимал жылдамдығы: ** биіктікте: 717 км/сағ ** жерге таяуды: 595 км/сағ * Крейсерлік жылдамдығы: 346 км/сағ * Ұрыстық радиусы: 990 км * Тәжірбиелік қашықтығы: 1617 км * Аралық қашықтығы: 2510 км * Тәжірбиелік шек: 12650 м * Шапшаң ұшып көтерілушілік: 19,7 м/с Қарулануы * 6× 12,7 мм-лік (0,5 дюйм) M2 пулеметі, әрқайсысында 400 патроннан, қанатта орналасқан немесе * 4× 20 мм-лік AN/M2 зеңбіректері * 8× 127 мм-лік HVAR ракеталары немесе * 2× 454 кг бомбылар * Бомбалық жүктеме: 1820 кг (максимал) Дереккөздер Дереккөздер [http://www.planers32.ru/mc_1144.html Энциклопедия авиации Planers32.ru , F4U]
Джером Д. Сэлинджер

Джером Дэвид Сэлинджер (ағлш. Jerome David Salinger [ˈsælɪndʒər]; 1 қаңтар 1919, Нью-Йорк — 27 қаңтар, 2010, Корниш, Нью-Гэмпшир) - американдық жазушы. "The Catcher in the Rye" атты романымен оқырман қауымға белгілі. Жас кезі Сэлинджер Соломон Сэлинджер атты көтерме саудамен айналысатын саудагердің отбасында дүниеге келді. Әкесі оған жоғары сапалы оқу беру мақсатымен, оны Вэлли-Фордж қаласындағы әскери мектепке берді. Сол жерде ол алғаш шығармаларын жаза бастайды. Мектепті бітірген соң, ол Нью-Йорк университетінде, Урсинус-колледжде, Колумбиялық университетінде білім алады. Соған қарамастан, ол жоғары оқу орындарының ешқайсын толық аяқтамайды. 1942 жылы Сэлинджер армия қатарына қосылады. Кейінрек, сержант атағын алып Нормандиядағы десант операциясына қатысады. Сонымен қатар, бірнене концлагерьлердің босатылуына қатысқан. Соғыстан кейін Ең алдымен, Сэлинджердің Нью-Йорктағы журнал-газеттерде қысқаша әңгімелері жарық көре бастайды. 1940 жылы оның бірінші әңгімесі "Жастар" дүниеге шығады. Жазушының "A Perfect Day for Bananafish" деген шығармасы қаламгерді 1948 жылы атақ-даңқа ие етеді. Осы шығармадан кейін Сэлинджер тұрақты келісімшартқа ие болады. The Catcher in the Rye романы Сэлинджердің ең танымал шығармаларының бірі 1951 жылы басылды. Романдағы Холден Колфил аты жас кейіпкердің образы көптеген оқырмандардың(әсіресе жас буынның) көңілінен шықты. Бас кейіпкер өзінің ой-толғануларымен және әрекеттерімен қоршаған ортаға қарсы шыққандай болады. Әйтсе де, бірнеше елдерде және штаттарда лексиканың құрамына және т.б. себептерге байланысты кітапқа тиым салынады. Өмірінің соңына қарай Д.Сэлинджер дарашыл өмір түріне көшеді. Ол келесі жазған кітаптарын жарияламай, интервью бермей сопылықты ұстанады. Атақты жазушы 91 жасында 2010 жылы дүниеден өтеді. Дереккөздер
Мақпал Исабекова

Мақпал Әбдіманапқызы Исабекова (21 ақпан 1984, Панфилов) — қазақ эстрада әншісі. «SuperStar KZ» жобасына қатысып, танымал болды. SuperStar KZ жобасының қатысушысы, актриса, тележүргізуші, «Тарлан» сыйлығының лауреаты (2004). Өмірбаяны Мақпалдың әкесі – Әбдіманап Исабеков, суретші, ұлты жағынан қазақ, суан руынан шыққан. Шешесі – Бибінұр Сейдаханова, психолог болып жұмыс істеді, ұлты жағынан ұйғыр. Жанұясында 3 бала, Мақпал олардың арасында кішісі. Ол жасынан әнші болуды армандады. Анасы айтқанындай ол әр түрлі әндерді айтатын, мектеп арасындағы іс-шараларында ылғи ән айтуға да Мақпалды алатын. 2002 жылы Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетке финанс-экономикалық факультетке түсті. «SuperStar KZ» телевизиялық жоба басталғанда Мақпал аралас-сұрыпта қатысты және бірінші 12 қатысушыларға жеңіл кірді, бірақ 7 турдан кейін 2004 жылы қаңтар айында жобадан шықты. Осылай Мақпал музыкалық продюссер Эрик Тастамбековтың көмегімен музыкалық карьерамен шұғылданды. * 2004 жылдан бастап Мақпал Исабекова бірнеше бейнеклиптерде түсірілді, Иван Бреусовпен бірге өнернамамен шұғылданды. Тез арада жаңа дебюттық альбом (Первый поцелуй», 2005) Қазақстанда сәтті да табысты болды. Юрмалда жылда болатын музыкалық фестиваль «Новая волна 2005»арқасында шет елдерге де танымал болды. 9 орын ғана алса да, ол көрермендер көзайымынан приз алды(Стефан Ричи дизайны бойынша жасалған үлкен бриллиантпен салынған алтын сақина) өзінің туған жерінде ынтагерлікпен білдірінді. Және Алма-ата қаласында «Выбор года» фестивалінде «Алтын адам» премиясын алды. * 2006 жылдан бастап - «Новое имя - надежда» музыкалық категориясында Қазақстанның тәуелсіз жебеуші премиясы. * 2007 жылда еркектерге арналған «Esquire Казахстан» журналының болжамы бойынша ол «Певица ж.» яғни «Жылдың әншісі» болды. * 2009 жылда Рессейлің атақты продюссері Доминик Джокермен бірге жұмыс істеді. («Бесконечность» хиті - «Музыкальная фишка» призі) 2009 жылдың жазында Мәскеудегі ГИТИСтің эстрадалық факультетіне түсті. Сілтемелер * http://music.nur.kz/artist_bio-8059-makpal-isabekova
Ақбастау ауылдық округі

Ақбастау ауылдық округі: * Ақбастау ауылдық округі – Жамбыл облысы, Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік. * Ақбастау ауылдық округі – Қарағанды облысы, Абай ауданындағы әкімшілік бірлік. * Ақбастау ауылдық округі – Түркістан облысы, Бәйдібек ауданындағы әкімшілік бірлік.
Албания Ұлттық футбол құрамасы

Албания Ұлттық футбол құрама командасы —Албанияны халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Албания футбол қауымдастығының қол астында бақылауда болады. Ешқашан әлем чемпионаттарының финалдарында ойнап көрген емес. Тарихы ЕУРО-2016 2016 жылы тұңғыш рет Еуропа чемпионатына қатысты. Франция, Швейцари я, Румыния клубтарымен бір топқа түсіп, алғашқы ойында Швейцариядан ұтылып қалды. Келесі турда Франциямен 90 минут бойы тең ойнады. Бірақ төреші қосқан минуттарда екі гол жіберіп алды. Соңғы турда күтпеген жерде Румынияны 1:0 есебімен ұтып кетті. Ойын тағдырын шешкен тарихи голды 43 минутта Армандо Садику енгізді. Топта үшінші орын алғанымен, келесі турға шығуға қосымша көрсеткіштері аздық қылды. Құрамы : Ойындары мен голдары 14 қазан 2019 күнгі Сілтемелер * [http://www.albaniasoccer.com/en/ AlbaniaSoccer.com] * [http://www.staff.city.ac.uk/r.j.gerrard/cgi-bin/rdifarch_21.pl?SECONDARYany&PRIMARYalb&FROMYEAR1940&TOYEAR2001&COMP0&SUMMARYon&TABULAR0&DATAVER10.0 AIFR archive of results: 1946—2000/01] * [http://www.freewebs.com/albsoccer/ Албаниялық футбол жаңалықтары] * [http://www.tifozatkuqezi.com/ Албаниялық футбол жаңалықтары және жанкүйерлер клубы] * [https://www.youtube.com/watch?vmnz_auJErJc&listPL_j1q6IZUXZ8Gy_9eFmn7W44phJTbPsmp&index=3/ Албания ұлттық құрамасының құрамы 2013] Дереккөздер
Airbus CC-150 Polaris

Airbus CC-150 Polaris — Airbus A310-300 жолаушы ұшағының негізінде жасалған әскери ұшақ. Ұшақ A310-300-ді қайта жабдықтау арқылы Канада ӘӘК-не арналып жасалды. Барлығы 5 ұшақ жасалды. Нұсқалары CC-150 * 1 VIP-ұшақ * 2 әскери-көліктік ұшақ CC-150T * 2 жанармай құюшы/әскери-көліктік ұшақ Қолданушылары ; * Канада Корольдік әскери әуе күштері Дереккөздер Тағы қараңыз * Airbus A310 * Airbus A310 MRTT * Airbus A330 MRTT Сыртқы сілтемелер
Спагетти-вестерн

Спагетти-вестерн — 1960-шы жылдары Италияда пайда болған вестерн-фильмдерінің жанры. 1960 және 1970 жылдарының аралығында шамамен 600 спагетти-вестерн түсірілген болатын. Көптеген кинолардың ландшафттары Испанияның және Италияның шөл далаларынаң алынған. Ол жерлер Америкалық батыстың кейпіне қатты ұқсағандықтан вестерн-режисерлер үшін өте қолайлы болды. Сонымен қатар, кино түсірілетін жерлерде Батыс Американың архитектурасына тән қалашықтар орнатылған. Бір қызығы кино өнеріндегі ең таңдаулы вестерн болып "Жақсы, жаман, жауыз" (итал. Il buono, il brutto, il cattivo) саналады (IMDb сайтында 5-ші орын). Ал бұл - спагетти-вестерн. Кең-танымал спагетти-вестерндер * «Бірнеше доллар үшін» (итал. Per un pugno di dollari) (1964) * «Біршама долларға көбірек» (итал. Per qualche dollaro in più) (1965) * «Жақсы, жаман, жауыз» (итал. Il buono, il brutto, il cattivo) (1966) * «Джанго» (итал. Django) (1966) * «Қаһарлы күндер» (итал. I giorni dell’ira) (1967) * «Ат үстінде мерт болу» (итал. Da uomo a uomo, ағылш. Death Rides a Horse)(1967) * «Бетпе бет» (1967) * «Құдай кешірер, ал мен - жоқ!» (итал. Dio perdona… io no!) (1967) * «Үндемес» (итал. Il grande silenzio) (1968) * «Жабайы Батыста» (итал.C’era una volta il West) (1968) * «Азат етілген Джанго » (ағылш. Django Unchained) (2012) Сыртқы сілтемелер *[http://www.spaghetti-western.net/index.php/Main_Page http://www.spaghetti-western.net спагетти-вестерн фильмдерінің қоры] *[http://alexcox.com/freestuff.htm 10,000 WAYS TO DIE (1978) спагетти-вестерн фильмдерінің жанры туралы ақпарат көзі]
Airbus A330 MRTT

Airbus A330 MRTT (Multi Role Tanker Transport — «көпнысанды жанармай құюшы») Airbus A330-200 ұшағы негізінде жасалып шығарылған жанармай құюшы ұшақ. Ұшаққа тапсырыстар Аустралия (KC-30A атауымен), Ұлыбритания (Voyager атауымен), БАӘ және Сауд Арабиясынан түседі. Сонымен қатар АҚШ ӘӘК-не ұшақ KC-45 атауымен ұсынылған. Нұсқалары A330 MRTT Airbus Military компаниясының мамандарымен Airbus A330-200 ұшағын қайта жабдықту арқылы жасалынған жанармай құюшы ұшақ KC-30A Аустралия ӘӘК арналып жасалынған A330 MRTT ұшағының белгіленуі (атауы). Ұшақта әуеде жанармай құюға арналған 2 қанат асты жанармай құю агрегаты мен жанармай құю штангасы бар. KC-45A АҚШ ӘӘК арналып жасалынған A330 MRTT ұшағының белгіленуі (атауы). Ұшақта әуеде жанармай құюға арналған 2 қанат асты жанармай құю агрегаты мен жанармай құю штангасы бар. Voyager KC2 Ұлыбритания Корольдік ӘӘК арналып жасалынған A330 MRTT ұшағының белгіленуі (атауы). Ұшақта әуеде жанармай құюға арналған 2 қанат асты жанармай құю агрегаты бар. Voyager KC3 Ұлыбритания Корольдік ӘӘК арналып жасалынған A330 MRTT ұшағының белгіленуі (атауы). Ұшақта әуеде жанармай құюға арналған 2 қанат асты жанармай құю агрегаты мен жанармай құю штангасы бар. Қолданушылары ; * Аустралия ӘӘК: 4 қолданыста, 1 тапсырыс берілген. Басты тапсырыс беруші ; * Сауд Арабиясы ӘӘК: 6 тапсырыс берілген. ; * БАӘ ӘӘК: 3 тапсырыс берілген. ; * Ұлыбритания Корольдік ӘӘК: 14 тапсырыс берілген (7 KC2, 5 KC3 + 2 KC3-ке қайта жабдықтау үшін). Бірінші ұшақ 2012 жылы тапсырылды. Дереккөздер
Амбидекстрия

Амбидекстрия (лат. ambo --- «екеу» және лат. dextera --- «оң қол») --- табиғи немесе шынықтырып екі қолдың бірдей дамуы, екеуінің біреуі де артық дамуынсыз жұмыс істеуі және адамның козғалу күшін сол қолымен де оң қолымен де бірдей жылдамдықпен және нәтижелілікпен орындау қабілеті. Амбидекстрларда бас миының жартышарлардың екеуі де бірдей дамыған, осындай адамдар әр түрлі жағдайларды тез бағалап, шешімді тез қабылдайды. Кері жағдайда, екі қолмен бірдей жұмыс істей алмаса, оны, амбисинистрия деп атайды. Амбидекстрлер арасындағы әйгілі адамдар Никола Тесла («Кезінде мен солақай болатынмын, сәйкесінше оң қолымның күш-қуаты аз болды, ал қазір мен екі қолыммен де бірдей пайдалана аламын». «Менің өнертабыстарым». Н. Тесла). Леонардо да Винчи Ронни О’Салливан Мартина Навратилова Джими Хендрикс — Ол гитарада оң қолымен де, сол қолымен де ойнай алады. Святослав Вакарчук Владимир Сутеев Андрей Сахаров Даниил Светлов Хайден Кристенсен — оң қолымен жазады, ал хоккейде сырғытпа таяқты сол колында ұстап ойнайды. Роберт Бейден-Пауэлл Сигэру Миямото Гарри Трумэн Джеймс Вудс Пол Маккартни Ринго Старр — кейбір бейнематериалдарында хай-хэтте сол қолымен соғады (Бірақ оңақайлар оң қолымен соғады), ал жұмыс хай-хэкте оң қолымен соғады Боб Коузин Тофер Грейс Мария Шарапова Ноэль Галлахер Дик Ван Дайк Том Круз Пау Гасоль Владимир Путин Курт Кобейн —гитарада сол қолымен ойнады, ал өзі оң қолымен жазады. Хамасаки, Аюми Майкл Анджело Батио — біреге гитаршы, тэппингпен қарама-қарсы бақытта орналасқан екі грифта гитарада ойнайды. Бір грифта Майкл сол қолымен ойнаса, екіншісінде – оң қолымен ойнайды. Том Арайа —оңақай сияқты гитарада ойнаса да, өзі солақай. Матьё, Мирей — француз эстрада әншісі. Дмитрий Миллер Михаил Ломоносов Тилль Линдеманн Адам Леван Василий Уткин Дмитрий Назаров - оң қолымен жазса да, сол қолымен заттарды лақтырып, кеседі. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.voppsy.ru/issues/1983/835/835110.htm Мидың атқарымдық үйлесімсіздігі және оның балалардың сөйлеу қабілеттілігінің дамуы] // «Психология сұрақтары» журналы. — 1982. * [http://proza.ru/2008/01/25/316 Туылғанға дейінгі және кейінгі сабақтар. Амбидекстрияға жол.] * [http://www.oberuky.ru Мидың гармоникалық даму мектебі] Оберукост клубы Видео * http://www.youtube.com/watch?v=HiDaYhq47Ds
Галицино (Солтүстік Қазақстан облысы)

Галицино — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Володар ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Саумалкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 210 адам (94 ер адам және 116 әйел адам) болса, 2009 жылы 81 адамды (37 ер адам және 44 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Дене сүйектері

Дене сүйектері 1 Денеге тірек болу үшін мықты әрі қозғалысқа кедергі келтірмейтіндей жеңіл сүйектер ішкі ағзаларды қорғап, тіршілік үшін қажетті кальций, фосфор және кейбір басқа минералдар, мысалы, магний тұздарының қоры болып табылады. Біз мұражайларда көретін сүйектер құрғақ және қатты болып көрінгенімен, тірі сүйектер белсенді қызметтерді атқарып отырады. Ал жілік кемігі қанның қызыл және ақ түйіршіктерін түзеді. Қаңқа Сүйектердің саны барлық адамдарда бірдей емес, бірақ ересек адамда 206-дай пішіні мен көлемі әр түрлі сүйек болады. Қаңқада екі негізгі бөлек ажыратылады. Бассүйек, қабырға, омыртқалық бағана мен төстің орталық бөліктері біліктік қаңқаны құрайды. Қол, аяқ пен жауырын, бұғана және жамбастық астау еркін қаңқаны құрайды. Омыртқалық бағана Өзара байланысқан цилиндр тәрізді омыртқалар жұлынның мықты қоғанысы болып табылады. Бұлшық еттер және байламдармен бірге денені тік қалыпта ұстап тұрады, сонымен қатар омыртқалық бағананың жан жаққа бұрылып, иілуін қамтамасыз етеді. Жыныстық айырмашылықтар Екі жыныста да жамбастық астаудың пішіні ұқсас, бірақ әйелдерде ол дөңестеу әрі кеңдеу, яғни жүктілікке бейімделген. Дөңгеленген пішінді жамбастық сүйектер дененің жоғарғы бөлігін ұстап тұратын негіз болып табылады. Сонымен қатар жыныстық ағзаларды, ас қорыту және несепжыныстық ағзаларды қорғау қызметін атқарады. Сүйектердің пішіні Сүйектер пішінінің ерекшелігі олардың түрлі қызметтеріне байланысты. Ұзын сүйектер көтеріп алу, түсіру үшін рычаг қызметін атқарады. Қысқа сүйектер байланыстырғыш немесе көпір, ал жалпақ сүйектер қорғаныстық қалқандар қызметін атқарады. Майда дөңгелек дән тәрізді сүйектер сіңірлер немесе дәнекер тіндік қапшықтардың ішінде орналасады. Омыртқалар, мықындық сүйек және беттің кейбір сүйектеріне дұрыс емес пішін тән. Дене сүйектері 2 Кеуделік тор қаңқаның ұстап тұрушы және қорғаныстық қызмет терінің айқын дәлелі. Кеуделік торды қалыптастыратын қабырғалар мен бұлшық еттер өмір үшін өте маңызды жүрек, өкпе және бауырлы қорғайтын қалқан болып табылады.Адамның көбісінде қабырғалардың 12 "қосымша" жұп қабырғалар болады. Кейбір Даун синдромымен науқас адамдарда бір жұп қабырғалар кем болады. Кеуделік тор Қабырғаның 12 жұбы омыртқалық бағанаға бекиді. Қабырғалардың жоғары 7 жұбы қара (нағыз) қабырғалар төске тікелей қабырғалық шеміршек арқылы бекиді. Ал төменгі үш-төрт жұп қабырғалар төспен мүлде байланыспайды. Қол және аяқтың сүйектері Қол мен аяқтардың сүйектік жүйелерінің құрылысы ұқсас, бірақ кейбір елеулі айырмашылықтар да бар. Мысалы, аяқ бақайларының ұзындығы қол бунақтарының ұзындығына қарағанда әлдеқайда қысқа болып келеді. Бассүйек сүйектері Бассүйектің ішкі құрылымы екі жеке сүйектік жүйеден тұрады. Миды қорғап тұратын сегіз сүйек бассүйек күмбезін, ал қалған он төрт сүйек жақсүйектік -беттік қаңқаны түзеді. Бассүйектің бетіндегі иілген сызықтар байламдар болып табылады. Балаларда олар серпімді түзілістер болып табылады, бірақ уақыт өтісімен тұрақты пішінге ие болады. Төменгі жақсүйектің ең қозғалмалы буыны болады. Ортаңғы құлақтағы майда сүйектер бассүйектің сүйектеріне жатпайды. Олар дыбыстық толқындарды дабылдық жарғақтан ішкі құлаққа жеткізеді. Дереккөздер
Рёло үшбұрышы

Рёло үшбұрышы Рёло үшбұрышы - бірдей үш шеңбердің қиылысу аумағымен шектелген жазықтық фигура. Рёло үшбұрышын Франц Рело ойлап тапқан жоқ,бірақ осы үшбұрышты көп зертегендіктен, оның құрметтіне осы үшбұрышты оның атымен аталды. Франц Рело- атақты неміс ғалымы, инженер. Ол 1829 және 1905 жылдар аралығында өмір сүрді. Рёло үшбұрышы шеңбердің маңызды қасиеттерімен ерекшеленеді. Салу жолдары Осы үшбұрышты салу оңай.Оның 2 салу жолдары бар. 1)Қағаздың бетіне 3 бірдей қиылысатын шеңберлерін салып, олардың ортақ қиылысу жері – рёло үшбұрышы болып табылады. 2)Біріншіден, қағазға тең қабырғалы үшбұрышты саламыз. Содан кейін осы үшбұрыштың төбелерімен өтетін доғалар саламыз. Рёло үшбұрыштың қасиеттері Рёло үшбұрышы шеңбер сияқты қалай айналдырса да, оның ені бірдей болады. Осыны біз 1 суретте көре аламыз, және біз осы үшбұрыштың шаршының барлық 4 қабырғаларына жанасуын көре аламыз. Рёло үшбұрыштың тағы бір ерекшелігі – ені үнемі тең фигуралардың арасында ауданы ең кіші болады, сондықтан оны қолдануға тиімді. Рёло үшбұрыштың қолданылуы Ванкель іштен тұтанатын қозғалтқышы Рёло үшбұрышы автомобильдің іштен тұтанатын қозғалтқыштарда да қолданылады. Осы іштен тұтанатын қозғалтқышты 1957 жылы неміс инженері Ф.Ванкель ойлап тапты.Рёло үшбұрышы әрдайым іштен тұтанатын қозғалтқыштың қабырғалармен жанасады, сондықтан іштен тұтанатын қозғалтқышта 3 тұйық кеңістік пайда болады. Осы кеңістіктерде отын тұтынады.60-шы жылдардың ортасында Ванкель іштен тұтанатын қозғалтқышты алғаш рет NSU Prince Spyder-машинасында қолданылған.1974 жылы ВАЗ машиналарда Ванкель іштен тұтанатын қозғалтқышты қолданылады. Қазіргі кезде Mazda RX-8 Hydrogen RE машинасында Ванкель іштен тұтанатын қозғалтқыш қолданылады. Осы қозғалтқышы бар машиналар сутекпен де, бензинмен де жүруі мүмкін. Грейфер механизмі Рёло үшбұрышы грейфер механизмде қолданылады. Грейфер механизмі кинопроекторларда қолданылады. Ол пленканың кадрлерін ауыстырады Рёло үшбұрышының архитектурада қолданылуы Рёло үшбұрышы готикалық стильде жасалған соборларда қолданылады. Дереккөздер
2013 жылғы жазғы Универсиаданың медальдар санағы

2013 жылғы 6 - 17 шілде күндері аралығында ресейлік Қазан қаласында өткен жазғы Универсиаданың медальдар санағы. 23 олимпиадалық және 4 олимпиадалық емес спорт түрінен 351 медальдар комплекті ойнатылды. Универсиададағы алғашқы алтын медальға австралиялық Саманта Миллс 281,40 ұпаймен 1 метрлік трамплиннен суға секіруде қол жеткізді, күміс және қола медельдарға тиісінше қытайлық Цзя Дунцзинь және Ван Литин ие болды. Ұйымдастырушы елдің алғашқы медальін 3 метрлік трамплиннен суға секіруде Евгений Кузнецов Универсиада чемпионы атанып алтын медальды олжады, қытайлық Линь Цзинь және Цинь Тянь тиісінше күміс және қола медальдарына қол жеткізді. Медальдар санағы 2013 жылдың 17 шілдесіне қарай мәлімет: Тағы қараңыз * Жазғы Универсиада 2013 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kazan2013.ru 2013 жылғы Универсиаданың ресми сайты] * [http://kazan2013.com 2013 жылғы Универсиаданың ресми сайты]
Швейцария Ұлттық футбол құрамасы

Швейцария Ұлттық футбол құрама командасы (, , , бейресми лақабы Nati) — Швейцарияны халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Швейцария футбол одағы қол астында бақылауда болады. Тарихы Әлем чемпионаттарында Еуропа чемпионаттарында Құрамы ӘЧ-2018 Рекордшылары : 3 шілде 2018 Ардагерлер Мергендер Қазір де құрамада ойнайтындар жуан әріппен жазылған. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.football.ch Швейцария футбол одағының ресми сайты] * [http://www.football.ch/nm/de/A_Team-statistik.aspx Швейцария ұлттық құрамасы ойындарының статистикасы] * [http://www.ideesuisse.ch/261.0.html?&no_cache1&tx_ttnews%5Btt_news%5D679&tx_ttnews%5Blist%5D679%2C349%2C1612%2C1600%2C920%2C926%2C687%2C674&cHashc5e9b06e96 Швейцария — Германия (24.4.1941, Берн) матчының бейне кинохроникасы]
Футболдан Еуропа чемпионаты

Футболдан Еуропа чемпионаты — УЕФА басшылығымен өткізілетін ұлттық құрамалар арасындағы ең негізгі жарыс. 1960 жылдан бастап жарыс 4 жылда бір рет Футболдан әлем чемпионаттарының арасында өткізіліп тұрады. Турнир басында Еуропа ұлттарының кубогы деп аталды, ал 1968 жылы атауын Футболдан Еуропа чемпионатына ауыстырды, ал турнир болса ресми мәртебесін алды. Тарихы Алғашқы Еуропа чемпионаты 1960 жылы Францияда өткізілді. Франция - Eуропа чемпионатын үш рет өткізген жалғыз ел. 1984, 2016 жылдары да турнир осы елдe өтті. 1980 жылға дейін финалдық турнирлерге тек төрт құрама ғана қатысты. 1980-1992 жылдары сегіз құрамаға көбейтілді. Ал 1996-2012 жылдары 16 құрама қатысты. 2016 жылдан бастап 24 құрама қатысатын болды. 1980 жылға дейін үшінші орын иесін анықтау үшін матч өткізіліп тұрды. 1984 жылдан бастап үшінші орын үшін ойналмайтын болды, жартылай финалда жеңілген екі құрама да қола жүлдегер атана беретін болды. Қатысушылар Финалдық турнирлерге 38 құрама қатысты Жүлдегерлер Жалпы медальдар саны Мергендер 14 гол * Криштиану Роналду 9 гол * Мишель Платини (Франция) 7 гол * Алан Ширер (Англия) * Антуанн Гризманн (Франция) 6 гол * Антуан Гризманн (Франция) * Тьерри Анри (Франция) * Златан Ибрагимович (Швеция) * Патрик Клюйверт (Нидерланды) * Руд ван Нистелрой (Нидерланды) * Нуну Гомеш (Португалия) * Уэйн Руни (Англия) * Ромелу Лукаку (Бельгия) 5 гол * Милан Барош (Чехия) * Марко ван Бастен (Нидерланды) * Зинедин Зидан (Франция) * Юрген Клинсманн (Германия) * Саво Милошевич (Югославия) * Фернандо Торрес (Испания) * Марио Гомес (Германия) * Патрик Шик (Чехия) Дереккөздер Сілтемелер * [http://fannet.org/ Футбол жанкүерлерінің аумағындағы барлық Еуропа чемпионаттарының тарихы мен статистикасы] * [http://www.footballcity.ru/articles/worldcup/1336-chempionat-evropi.html Еуропа чемпионатының өткізілу тарихы мен ережелері] * [http://soccer-stat.ru/indexeuro1.html Еуропа чемпионаты soccer-stat.ru сайтында] * [http://goal.net.ua/news/1859.html ГОЛ! сайтындағы Еуропа чемпионаттарының тарихы]
Куаңжу

Куаңжу́ — ауқымы бойынша Оңтүстік Кореядағы 6 орынды алатын қала. Куаңжу ешбір провинция құрамына кірмейтін тікелей орталыққа бағынатын қала. Бірақ бұл жерде Чолла-Намдо провинциясының үкіметі орналасқан. Тарихы Қаланың негізі б.з.д 57 жылы салынған. Пэкче мемлекетінің әкімшілік орталықтарының бірі болған. Бұл жерде корей поэзиясының стилі — каса пайда болған. 1914 жылы қаланы Сеулмен теміржол арқылы біріктірген. Осыдан кейін бұл жердегі өнер кәсіп қарқынды дами бастады. 1929 жылы, яғни, Жапонияның отарлық саясаты кезінде, жапон және корей студенттері арасында аймақтық қақтығыстар орын алды. 1980 жылдың 18 мамыры мен 27 мамыры аралығында Куаңжу көтерілісі (кор. 광주 민주화 운동, Gwangju minjuhwa undong; "Куаңжу демократияландыру қолғалысы") өткен. Бұл көтеріліс наразылық акциясы бола, мемлекеттік күштер қатысушыларды аяусыз басып-жаншып өткен оқиға болып тарихта қалған.
Коми тілі

Коми тілі — коми-зырян және коми-пермяк халықтарыныӊ тілі. Ресей Федерациясының Коми Республикасында және Пермь өлкесінде, сондай-ақ Киров облысының солтүстік-шығысында, Кола түбегінде және Сібірдің әртүрлі аудандарында таралған. Сөйлеушілер саны 219 мың адам (2010 ж. санақ). Əліпби Дереккөздер
Big Time Rush

Big Time Rush - 2009 жылы Лос-Анжелесте құрылған америкалық бой-бэнд. Топ мүшелері - Кендалл Шмидт, Джеймс Маслоу, Карлос Пена және Логан Хендерсон. Топ мүшелері Кендалл Шмидт - 1990 жылдың 2 қарашасында туған. Американдық актер мен әнші. Джеймс Маслоу - 1990 жылдың 16 шілдесінде туған. Джеймс 6 жасында жасында өлең айта бастады. Логан Хендерсон - 1989 жылдың 14 қыркүйегінде туған. Американдық композитор, әнші, актер және продюсер. Логан өлең айтуды жақсы көрді, бірақ өзін әнші деп санамаған. Карлос Пена - 1989 жылдың 15 тамызында туған. Американдық әнші, актер және биші. Телехикая 2009 жылдың 8 қарашасында Nickelodeon телеарнасында «Big Time Rush» телехикаясы шықты. Алғашқы бөлімі «Big Time Audition» деп аталды. Ол 2011 жылы 18 қаңтарда 7 100 000 көрермен жинады. Телехикаяның идея авторы - Скотт Фэллоус. Телехикаяның жанры - комедия. Тарихы Дискография Студиялық альбомдары *«Big Time Rush» (2010) *«Elevate» (2011) *«24/seven» (2013) Бейне клиптері *«Big Time Rush» (2010) *«Any Kind of Guy» (2010) *«Halfway There» (2010) *«Famous» (2010) *«City is Ours» (2010) *«Til I Forget About You» (2010) *«Stuck» (2010) *«Big Night» (2010) *«Boyfriend» (2011) *«Worldwide» (2011) *«If I Ruled the World» (2011) *«Music Sounds Better with U» (2011) *«Time of Our Life» (2012) *«Elevate» (2012) *«Windows Down» (2012) *«Like Nobody's Around» (2013) *«Confetti Falling» (2013) *«24/seven» (2013) *«We Are» (2013) Саундтректер *«Holiday Bundle EP» (2010) *«Big Time Movie EP» (2012)
Алтыбуынды өлең

Алтыбуынды өлең – әр тармағы үш буынды екі бунақтан құралатын өлең өлшемі. Өлеңнің бір шумақтағы тармақтары бір өңкей буыннан құралады. Біздің өлең құрылыстарында негізге алатынымыз шумақ. Абай Құнанбайұлы шығармашылығынан бастап қазақ поэзиясында кең қолданылып келеді. Мысалы, Абайдың „Көзімнің қарасы “ өлеңіндегі Көзімнің қарасы Көңілімнің санасы Бітпеді іштегі Ғашықтық жарасы - деген шумақ Абай өленінің нақты үлгісі болып табылады.
Ысқыш Боб Шаршы Шалбар

Ысқыш Боб Шаршы Шалбар — Америкалық мультсериал. 1999 жылдың 17 шілдесінде шығарылған. Бұл мультсериал Тынық мұхитының астындағы Бикини Боттом атты қалада түсірілген. Қазақстанда бұл сериал NTK арнасында орыс дубляжымен, кейін КТК арнасында көрсетіліп, қазір Nickelodeon арнасында көрсетілуде. Кейіпкерлер * Ысқыш Боб (Спанч Боб) – мультсериалдың басты кейіпкері. Ананас үйде Гэрри атты ұлуымен бірге тұрады. Медуза аулағанды жақсы көреді. * Патрик Стар (Патрик Жұлдыз) – Ысқыш Бобтың көршісі және оның жан досы. * Сквидвард Тэнтаклс – Үйі Патрик пен Ысқыш Бобтың үйлерінің ортасында орналасқан. Сол екі досты жек көреді. Менмен, тәкәппар сегізаяқ. * Крабс мырза – қызыл ашкөз краб, жасөспірім Перл атты қызын жалғыз тәрбиелейді. * Сэнди Чикс – Техастан келген тиін, су астында тыныс алу үшін скафандр киіп жүреді. * Планктон - Красти Крабқа қарама қарсы Қоқыс шелегінде әйелі Каренмен тұрады. Жалғыз көзді планктон. Юджин Крабстың құпия рецептісін тауып алғысы келеді. Эпизодтар тізімі Сілтемелер * *
Зымыран-тасығыш

зымыранын Халықаралық ғарыш станциясына ұшыру сәті]] Зымыран-тасығыш (, ) — реактивті қозғалыс (зымыран) принципі бойынша әрекет ететін және пайдалы жүктемені ғарыш кеңістігіне шығаруға арналған аппарат.
Әлем елдерінің тізімі

Бұл мақалада әлемнің күллі тәуелсіз және тәуелді елдер тізімі берілген. Әлемнің жалпы елдер саны — 211. Тәуелсіз елдер * 193 тәуелсіз мемлекет — Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелері: * 2 тәуелсіз мемлекет — БҰҰ-ның мүшесі емес, бірақ тұрақты қараушылары болып саналады: Жартылай мойындалған мемлекеттер * 6 мемлекеттің тәуелсіздігін БҰҰ-ның азшылық мүшелері мойындады, олар: * 2 мемлекеттің тәуелсіздігін БҰҰ-ның мүшелері мойындамады, бірақ кейбір жартылай мойындалған мемлекеттер мойындады, олар: Сыртқы сілтемелер * [http://www.madore.org/~david/misc/countries.html How many countries are there in the world?] an article by David Madore on this unanswarable question Тағы қараңыз *Шертілетін Әлем картасы
Сапаев Ғазиз Санаев

Сапаев Ғазиз Санаев (10.10.1926 ж.т. Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы,Ақмектеп с.)– жазушы. Семей қаласындағы мұғалімдер институтын,педагогикалық университетын бітірген.Шығыс Қазақстан облысының,Зайсан ауданында,Семей облысының, Аягөз ауданында және Семей қаласында он екі жыл мектепте мұғалім, 1959-1981 ж. Семей обл. «Семей таңы» газетінде бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарған. 1981 жылдан шығарм. жұмыста. Семей обл. драма театрында қойылып жүрген пьесаллардың авторы.
Сұраншы батыр жыры

Сұраншы батыр — тарихи жыр. Қоқан хандығының Жетісу қазақтарына жасаған зорлығына қарсы бас көтерген Сұраншы батыр ерліктеріне арналған жырлар мен аңыз-әңгімелер топтамасы. Батырдың жорықтарына қатысқан атақты ақын Сүйінбай Аронұлы шығарған «Сұраншы батыр» жыры Қырғызстанда тұрған Рысбек деген қарияның айтуынан жазылып алынды. Қазіргі кезде «Сұраншы батыр» жырлары мен аңыз-әңгімелерінің және Жамбыл поэмасының қолжазба нұсқалары Орталық ғылым кітапханасының қорында және Әдебиет және Өнер институтының қолжазба және мәтінтану бөлімінде сақтаулы. Дереккөздер
Яһуда Амандықов

Яһуда Амандықов 1935 жылы Түркістан облысы, Созақ ауданында дүниеге келген. 1953 жылы Созақ орта мектебін бітірген соң, 1962 жылы Шымкент педагогикалық институтының филология факультетін бітірді. Арғын тайпасының Тарақты руынан шыққан. Филология ғылымдарының кандитаты. Жамбылтанушы ғалым. Композитор. Қаратауым және Түркістан әндерінің авторы. Шығармашылығы 1957 жылдан 1976 жылдар арасында үздіксіз облыстық, аудандық 80-150 кісілік хор-капелласын басқарды. Сол Созақ аудандық хор-капелласы 1975 жылғы Таллинде өткен халықаралық фестивальге қатысып, елге үлкен жүлдемен оралған. Яһанның әндері 1954 жылдан халық арасына кең тараған. Республикалық ұлт-аспаптар оркестрі “Отырар сазының”, Қазақ радиосының эстрадалық оркестрінің, Ішкі істер министрлігінің эстрадалық-симфониялық оркестрінің репертуарларынан Яһуда Амандықовтың әндері 1978 жылдан бері түскен емес. Сыртқы сілтемелер * [http://www.egemen.kz/indexold.php?actreadarticle&id3103] Дереккөздер
Тропикалық ормандардағы жануарлар

Тропикалық орман - Оңтүстік және Шығыс Азияда мұхиттан үздіксіз соғатын жел - пассатар мен муссондар бар. Сондықтан сол жақ үнемі ылғалды, онда қабатты батпақты ормандар кездеседі. Бұл тропикалық белдеу аймағы деп аталады. Жануарлар *Гималай Аюы - қоңыр аюға қарағанда денесі шағын, сымбаттырақ, тұмсығы да жіңішке. Жүні қара , қалың әрі үлпілдек. Шөп қоректі. Жыртқыштығын көп көрсетпейді. *Үлкен панда , немесе бамбук аюы Оңтүстік Қытайың тауларын мекендейді. Жалпақ табандарында күшті тырнағы болады. Оның аяқтарында басқаларына қарсы орналасқаналтыншы бармағы да бар. Олар бамбуктың жұмыр сабағын ұстауға көмектеседі. Олар ұзақ ұйқыға жатпайды. *Үнді тырнасы немесе антигона - өте сенгіш құс. Қолға тез үйренеді, кейде тіпті күзетші - иттің де орның жоқтатпайды. Үндістанды , Бирманы , Камбоджаны, Вьетнамды мекендейді. Өсімдіктерді , кесіркелерді , жыландар мен моюсктерді жейді. *Тауыс (павлин) үй тауығының алыстан қосылатын тұқымдасы. Тамағын жерден тауып жейді. Жұмыртқаны жарып шыққан балапандарының үсті өалың мамықты болады. *Гаур ірі , күшті бұқа. Жүні қысқа болғанмен , тығыз тұрады. Мүйізі метрден аса ұзын болады. Дереккөздер 1999Москва. РОСМЕН.Алматыкітап
Қаракемер ауылдық округі (Жамбыл ауданы)

Қаракемер ауылдық округі — Жамбыл облысы, Жамбыл ауданындағы ауылдық әкімшілік бірлік. Жер көлемі - 21295 га. Әкімшілік құрамы Құрамына Қаракемер, Құмтүйін, Сеңгірбай елді мекендері қарайды. Ауылдық округте Төле би атындағы, Ильич атындағы орта мектептер, ауылдық клуб, кітапхана, дәрігерлік амбулатория, 2 медициналық пункт бар. Ауыл маңы табиғаты Сұлукөл - су қоймасы, қолдан жасалған көл, сол кездегі аудан басшылары айналасына сәнді талдар егіп, жұрт демалатын орынға айналдырмақшы болған, кейін қараусыз қалып, келіп құятын суы болмағандықтан көлдің суы тартылып қалған, шағын көлшік. Көкіштің көлі - сол маңның иесі, шаруашылығы ерте домалаған Көкіш деген байдың жайлауы болған деседі. Ол көлге де құятын су көздері болмағандықтан тартылып кеткен, қазіргі кезде шағын көлшік. Ауылдық округта 2 Төрткүл төбешігі бар. Төрткүл кезінде бекініс болған, биіктігі 6 м, ені мен ұзындығы 120 х 30 м қорғандар қалдығы. Дереккөздер
Тастөбе (Жамбыл ауданы)

Тастөбе – ортағасырлық қала орны, Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Географиялық орны Жамбыл ауданы Көлқайнар ауылдық округіне қарасты Тастөбе ауылынан солтүстікке қарай 300 м жерде. Зерттелуі Қалашықты 1898 жылы В.А. Каллаур, 1936 жылы Жетісу археологиялық экспедициясы (жетекшісі А.Н. Бернштам), 1978 жылы Жамбыл облыстық тарихи-өлкетану мұражайының экспедициясы зерттеген. Сипаты Ескерткіш үш бөліктен тұрады. Алғашқысы – дөңгелек төбе, биіктігі 18 м, диам. 100 м-ге жуық; екіншісі – осы төбені барлық жағынан қоршаған, өлшемдері солтүстіктен оңтүстікке қарай – 130 м, шығыстан батысқа қарай – 170 м террасадан тұрады; орт. бөлігі ормен бөлінген. Негізгі төбеден оңтүстік-батысқа қарай 30 м жерде өлшемдері 80 - 50 м, биіктігі 2,5 м, шығыстан-батысқа қарай созылыңқы бекіністің қалдығы сақталған; үшіншісі – негізгі төбеден солтүстікке қарай 50 м жерде орналасқан. Оның табанының аумағы 90 - 70 м. Қалашықтың үстінен қыш ыдыстардың, күйдірілген кірпіштің сынықтары кездеседі. Археологиялық қазба барысында табылған заттарға қарағанда қалашықты тұрғындар 6 – 12 ғасырларда мекен еткен. Олар мал өсіріп, егіншілікпен айналысқан. Дереккөздер
Тастөбе (Мойынқұм ауданы)

Тастөбе қалашығы – көне қала орны, Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Мойынқұм ауданы, Ынталы ауылынан солтүстік-батысқа қарай 7 км қашықтықта, Шу өзенінің құрғап қалған арнасының оң жағында орналасқан. Сипаты 1986 жылы ҚазМУ (қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) археологиялық экспедициясы (жетекшісі М.Елеуов) тауып, алғашқы зерттеу жұмыстарын жүргізген. Төртбұрышты шеті құлап тапталған жарыққа бағытталған төбенің көлемі солтүстіктен оңтүстікке қарай 50 м, батыстан шығысқа қарай 54 м, биіктігі 4 м. Қазба жұмыстары кезінде қыштан жасалған құмыралар, табақтар табылды. Ол ыдыстардың жасалу мерзіміне орай Тастөбе қалашығы X-XII ғасырларда өмір сүрген деген болжам жасалған.С25 Қазақстан Республикасының тарих және мәдениет ескерткіштерінің жиынтығы. Жамбыл облысы. – Алматы: РМК "ММЕ ҒЖЗИ", 2002. – Т.2. – 364 б, карталар, ил. ISBN 9965-13-615-7 Дереккөздер
Шанышқы

Шанышқы — сап пен бір ұшында бірнеше жіңішке тісшелерден (әдетте екіден төртке дейін) тұратын асханалық құрал. Жеке асханалық құрал ретінде Византияда шанышқы пайда болды. Бастапқыда тек екі шұңқыры болған. Тістер тікелей болды, сондықтан оны тамақтандыруға емес, тек ішке арналған XI ғасырда Италияға әкелінді. Қасиетті Пётр Дамиани XI ғасырда Византия сарайында екі дөңгелек алтын шанышқыны қолдануды сипаттайды. Еуропада XIV ғасырда кеңінен қолданылып, XVII ғасырда асыл және саудагерлердің тағамында қажетті атрибуты болды. Тағы қараңыз * Қасық
Браззавиль

Браззавиль (; сөзбе-сөз "Браззаның қаласы") — Конго Республикасының астанасы және оның мәдениет пен қаржы орталығы. Конго Республикасының ең үлкен қаласы Конго өзенінің оң жағалауында орналасқан. Оған қарама-қарсы орналасқан Киншасамен бірге үлкен агломерацияны құрайды. Осы агломерацияда 12 миллионға жуық адам тұрады. Атауы Браззавильдің атауы екі сөзден тұрады: Бразза - Пьер Саворньян де Бразза, қаланың негізін қалаушысы; вилль - француз тілінен аударғанда қала деген мағынаны білдіреді Тарихы Браззавильді негізін қалаған француз экспедициясының қолбасшысы Пьер Саворньян де Бразза болатын. Ол 10 қыркүйек 1880 жылы Браззавильді француз күзет бекеті ретінде құрған. XIX ғасырдың сонында Конго өзенінде сауда орын ретінде қолданылған. Ал XX ғасырдың басында (яғни, 1903 жылдан, 1910 жылға дейін) Француз Конгоның әкімшілік орталығы болып саналған. 1910 жылы Француз Экваториалды Африканың және Орта Конгоның астанасы, ал 1958 жылы автономиялық Конго Республикасының орталығы болып жарияланған. Ұлы Отан соғысы кезінде қала тұрғындары Шарль де Голль бастаған «Бос Франция» қозғалысына белсене қатысқан. 1960 жылы Конго Республикасы Франциядан тәуелсіздігін алғанда, Браззавиль елдің астанасы болып сайланды. 1991 жылы Браззавильде мемлекеттік ту мен әнұранды бекітіп, жаңа конституция қабылданған. География Браззавиль Конго өзенің оң жағалауында орналасқан, ал оған қарама-қарсы орналасқан Киншаса, Конго Демократиялық Республикасының астанасы болып саналады. Бір-біріне қарама-қарсы жатқан екі астаналар бұл әлемде тек Браззавиль мен Киншаса ғана. Қаладан солтүстік-шығысқа қарай Баму аралы орналасқан Климат Браззавиль климаты субэкваториалды, ылғалды және құрғақ мезгілдерімен. Жылдың орташа ауа температурасы – 25,3 °С. Жылдың жауын-шашын мөлшері – 1388 мм. Ылғалды мезгіл қазаннан мамырға дейін, ал құрғақ мезгіл маусымнан қыркүйекке дейін жалғасады. Шілде мен тамыз айларында жауын-шашын жаумайды. Жылдың желдің қаттылығы – 2,3 м/с. Тұрғындар саны Браззавильде 2012 жылдың басында 1 557 533 адам тұрған. Тұрғындардың көбі африканың әртүрлі халық өкілдері (баконго, батеке, мбоши, санга және т.б.) болып саналады. Еуропалықтар мен американдықтар шаһарда өте аз. Қаланың ресми тілі – француз тілі, бірақ банту және т.б. тілдер қалада кеңінен таралған. Тұрғындардың көбі мұсылмандар мен христиандықтар, сондай-ақ жергілікті діңдерді ұстанатын адамдар да аз емес. Конго Республикасының үштен бір бөлігі осы Браззавиль қаласында тұрады және елдің ауыл шаруашылығында жұмыс істемейтің адамдардың 40%-ы осы шаһарда тұрады. Тұрғындар саны жылдар бойынша өзгеруі Бауырлас қалалар
Уругвай Ұлттық футбол құрамасы

Уругвай Ұлттық футбол құрама командасы — Уругвайды халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Уругвай футбол қауымдастығының қол астында бақылауда болады. Қауымдастық 1923 жылдан ФИФА мүшесі болса, 1916 жылдан бастап КОНМЕБОЛ мүшесі болып келеді. Жетістіктері *Әлем чемпионы: 1930, 1950 *Әлем чемпионатында 4-орын: 1954, 1970, 2010 *Оңтүстік Америка чемпионы: — 1916, 1917, 1920, 1923, 1924, 1926, 1935, 1942, 1956, 1959 (II), 1967, 1983, 1987, 1995, 2011 *Оңтүстік Американың күміс жүлдегері — 1919, 1927, 1939, 1941, 1989, 1999 *Оңтүстік Американың қола жүлдегері — 1921, 1922, 1929, 1947, 1953, 1957, 2004 *Олимпиада чемпионы — 1924, 1928 *Әлем чемпиондарының алтын кубогы: 1980 Ірі турнирлерде Әлем чемпионаттары Америка кубогы } 1953|| 3-орын || 3 || 6 || 3 || 1 || 2 || 15 || 6 Рекордшылар 2018 жыл, сәуір Ардагерлер Мергендер Cоңғы 20 жылдағы бапкерлері *1998—2000: Виктор Пуа *2000—2001: Даниэль Пассарелла *2001—2003: Виктор Пуа *2003—2004: Хуан Рамон Карраско *2004—2006: Хорхе Фоссати *2006—қ.д.: Оскар Вашингтон Табарес Дереккөздер Cілтемелер *[http://www.seleccionuruguayadefutbol.com/ Уругвай.футбол.ком]
Боливия Ұлттық футбол құрамасы

Боливия Ұлттық футбол құрама командасы — Боливияны халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Боливия футбол федерациясының қол астында бақылауда болады. Әлем чемпионаттарына 3 рет қатысқан: 1930, 1950, 1994 Жетістіктері *Оңтүстік Америка чемпионы: 1963 *Оңтүстік Америка күміс жүлдегері: 1997 Құрама мергендері 19 маусым 2015. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fbf.com.bo/ Боливия футбол федерациясының сайты]
Парагвай Ұлттық футбол құрамасы

Парагвай Ұлттық футбол құрама командасы — Парагвай халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Парагвай футбол қауымдастығының қол астында бақылауда болады. 2018 жылдың қаңтарында ФИФА рейтингісінде 35 орында тұрды. Әлем чемпионаттарында *1930 — топтық турнир *1934 — қатыспады *1938 — қатыспады *1950 — топтық турнир *1954 — іріктеу *1958 — топтық турнир *1962 по 1982 — іріктеу *1986 — 1/8 финал *1990 — іріктеуден өте алмады *1994 — іріктеуден өте алмады *1998 — 1/8 финал *2002 — 1/8 финал *2006 — топтық турнир *2010 — 1/4 финал *2014 — іріктеу *2018 — іріктеу Әлем чемпионаттарындағы мергендері ; Автоголдары * Карлос Гамарра (Англияға жазылған, ӘЧ-2006) Жетістіктері *Оңтүстік Америка чемпионы: 1953, 1979 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.apf.org.py/ Парагвай футбол қауымдастығы сайты] * [http://www.albirroja.com/ Жанкүйерлер сайты] * [http://www.fifa.com/associations/association=par/index.html Парагвай ұлттық құрамасы ФИФА сайтында] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/para-recintlp.html Ұлттық құрама рекордсмендері]
Футболдан Америка кубогы

Америка кубогы — КОНМЕБОЛ қамқорлағының астындағы аумақтағы ұлттық құрамалар арасында өтетін футбол турнирі. Бірінші ойын КОНМЕБОЛ негізінің қалануына дейін 1910 жылы өтті, сондықтан ресми атанған жоқ. Бірінші ресми турнир 1916 жылы өтті. Кейінірек турнир Ұлттық құрамалар арасындағы Оңтүстік Америка чемпионаты деп аталды. Америка кубогы қазіргі қолданылатын халықаралық турнирлердің арасындағы ең ескісі болып келеді. Ол өзінің еуропалық аналогынан 44 жылға үлкенірек. 1975 жылы турнир қазіргі атауын алды. 1993 жылдан бері басқа құрлықтардан да құрамалар шақыртылады. Көрсеткіштері Жүлдегерлер * Жұлдызшамен көрсетілгендер турнирді өз үйінде өткізгендер Жылдар мен жүлдегерлер Курсивпен жазылғандар — басқа конфедерациядан шақырылғандар Сілтемелер * [http://www.copa-america.ru/copa-america/ Америка кубогы тарихы ] * [http://www.conmebol.com/secciones/copa_america.html Америка кубогы КОНМЕБОЛ сайтында] * [http://www.rsssf.com/tabless/sachamp.html RSSSF сайтындағы Америка кубогы статистикасы] * [http://www.grazer-oleg.narod.ru/sudamericana/Copa_America.htm Жеке сайттағы Америка кубогы тарихы]
Ханча

Ханча́ — корей тілінің жазбаларында қолданылатын, қытайлық иероглифтер. Бұл ханьцзы деген қытай сөзінің корей тіліндегі оқылуы.. Ханча корей тілінің жарты лексикасын құрайтын, қытайлық шығу текті сөздерді жазғанда қолданылады. Оңтүстік Кореяде ханчаны өте сирек қолданады — негізінен газет журналдарда ғана. Басқа әдебиеттерде ханча мүлдем қолданылмайды. Көп жағдайда ханчаны сөздің басқада көп мағынасы бар екендігін көрсету үшін жақшаның ішінде жазады. Солтүстік Кореяда ханча мүлде қолданылмайды, қолданудан түсіріп тастаған. Дереккөздер
Жексенбі

Жексенбі – аптаның сенбі мен дүйсенбі күндерінің аралығындағы күн. ISO 8601 стандарты бойынша, жексенбі аптаның соңғы күні болып табылады. Жексенбі күні әдетте демалыс күні болады: ересек адамдар жұмыс істемейді; балалар мектепке бармайды. Жексенбі атаулары * Жексенбілік мектеп * Жексенбілік оқылым – дін мінезі бар журнал, 1837 жылдан, 1912 жылға дейін әр апта сайын Киевте шығарылған. * Көмескі жексенбі (, ) – мажар композиторы Режё Шерештің 1933 жылғы ән. Әртүрлі орындаушылар орындағаннан халықаралық хит болған. Осы әнді тыңдап кейбір адамдар өзін-өзі өлтірген болатын. Сондықтан осы әнді «мажарлық өзін-өзі өлтірушілер әні» деп те атауға болады.
Словакия әнұраны

Татра үстінде найзағай жарқ етеді — Словакияның ұлттық әнұраны. Әнұраны Сөзі Nad Tatrou sa blýska, Hromy divo bijú, Nad Tatrou sa blýska, Hromy divo bijú. Zastavme ich, bratia, Ved' sa ony stratia, Slováci ožijú. Zastavme ich, bratia, Ved' sa ony stratia, Slováci ožijú. To Slovensko naše Posial' tvrdo spalo, To Slovensko naše Posial' tvrdo spalo. Ale blesky hromu Vzbudzujú ho k tomu, Aby sa prebralo. Ale blesky hromu Vzbudzujú ho k tomu, Aby sa prebralo. Екі келесі шумақтар Už Slovensko vstáva Putá si strháva Už Slovensko vstáva Putá si strháva Hej, rodina milá Hodina odbila Žije matka Sláva Hej, rodina milá Hodina odbila Žije matka Sláva Ešte jedle rastú Na krivánskej strane Ešte jedle rastú Na krivánskej strane Kto jak Slovák cíti Nech sa šable chytí A medzi nás stane Kto jak Slovák cíti Nech sa šable chytí A medzi nás stane Түсініктемелер Cілтемелер * [http://www.navyband.navy.mil/anthems/ANTHEMS/Slovack%20Republic.mp3 Әрұран (сөзсіз)]
Электрондық теория

Электрондық теория Өткен ғасырдың жиырмасыншы жылдары қышқылдық-негіздік әрекеттесулерді түсіндіретін теорияларды екіге бөліп саралауға болатындай еді. Бір топ теориялар қышқылдық-негіздік әре-кеттесуді протонның ауысуымен, яғни қатысуымен байланыстыра қараса, енді біразы оны еске алмай жаңа үстанымдар ұсынды. Солардың қатарына коваленттік байланыс теориясының авторы америкалық ғалым Дж. Льюис ұсынған қышқылдық-негіздік әре-кеттесудің электрондық теориясы жатады. Электрондық теория бойынша негіз деп химиялық байланыс түзуге электрон жүбын беретін донор атомы бар затты, ал қышқыл деп сол электрон жұбын қабылдайтын акцептор атомы бар затты айтады. Қышқылдық-негіздік әрекеттесу, түптеп келгенде, электрон жүбының донордан акцепторға ауысып, ортақ ковалентті байланыс түзуімен түсіндіріледі. Олай болса, электрондық теория бойынша қышқылдық-негіздік реакцияларға донорлы-акцептор-лы байланыс түзетін әрекеттесулердің бәрі де жатады. Мысалы, *:NH 3 +BF 3 ↔ NH 3 :BF 3 Донор - негіз аммиакты акцептор - қышкыл бор фториді бейтараптайды. Бүл реакция протондық теория негізінде түсіндіріле алмайды. Шындығында аммиакты бор фторидімен индикатор қатысуында бейтараптауға болады. Өкінішке орай, электрондық теорияның жетімсіздіктері де, кемшіліктері де көп-ақ. Ол бүрыннан қалыптасқан НСl, H 2 S0 4 тәрізді қышқылдардың қытшқылдық қасиетін дәлелдей алмайды, үйткені олардың қүрамында электрон жүбы жетпей түрған атомдар жоқ, сондықтан олар өзіне электрон жұбын қосып ала алмайды. Электрондық теория сутекті қышқылдардың ішінен тек электрон жүбы жетімсіз аз ғана заттарды (Н 3 В0 3 , Аl(ОН) 3 ) қышқылдар қатарына жатқызады. Теория қышқыл мен негіздің күшін өлшейтін жолды да ұсынбайды, көптеген заттардыц қышқылдық-негіздік табиғатын дәл болжай алмайды. Моселен, SnBr 4 қышқылдык қасиет көрсетеді, ал қүрылысы бойынша алсақ, қалайы атомының сыртында 8 электронды октет қабаты болғандықтан ешбір қышқ-ылдық қасиет көрсететін жөні жоқ сияқты. Бүл электрондық теорияның қышқылдар мен негіздер туралы ілімге қосары аз көрінгенімен одан туындайтын ғылыми копшілікке кеңінен таныс жүмсақ және қатты қышқылдар мен негіздердің әрекеттесу теориясын қалаған канадалық ғалым Пирсон пробле-малардыц шешімін табуға қолданды. Дереккөздер 1.Нұрахметов Н.Н., Ташенов Ә.К. Бейметалдар химиясы: Оқулық. – Алматы: ЖШС РПБК “Дәуір”, 2011.–432 бет.
Сэмми (мультфильм)

"Сэмми" (Sammy's Adventures ағылш.сы: The Secret Passage) -анимациялық фильм. 2010 жылдың тамызында шыққан. Мультфильм 3D-форматта көрсетілген болды. Мазмұны Жас тасбақаларға сүңгуір әлем өте қауіпті.Бірақ та Сэмми әрқашан су астында өмір сүргісі келмейді. Тасбақада әлемге деген қызуғышылық пайда болады.Және міне бір күні Сэмми кездейсоқ сапарға шығады.Алайда оның сапары көпке ұзап кетеді. Фильмен жұмыс істегендер *Режиссёр — Бен Стассен; *Сценарист — Домоник Парис; *Продюсерлер - Жереми Бурдек, Жилль *Композитор — Рамин Джавади; *Сазгер - Рамин Джавади; *Суретші - Жереми Дегрусон. "Актерлер": *Мелани Гриффит; *Изабелль Фюрман; *Юрий Ловенталь; *Энтони Андерсон; *Сидни Хоуп баннер; *Эд Бегли-кіші; *Пэт Кэрролл; *Крис Эндрю Кулла; *Тим Карри; *Кэти Гриффин; *Стейси Кич; *Кирстен Коппел; *Дженни Маккарти; *Карлос МакКаллерс II; *Перро садыралары; *Хизер Тризна; *Билли Унгер; *Эрик Унгер.