kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Вера Евстафьевна Попова

Ве́ра Евста́фьевна Попо́ва (қыз кезінде Богдано́вская) (1867—1896) — химия ғылымдарының докторы, танымал хирург, Е. И. Богдановского атындағы медициналық-хирургиялық академияның профессорының қызы. Алғашқы орыс әйел химиктерінің бірі. Өмірбаяны Евстафий Иванович пен Мария Алексеевна Богдановскийдің қызы. 1883 жылы Санкт-Петербургтегі Смольный институтын бітіріп, содан кейін 1883-1887 жылдары Бестужевте жаратылыстану ғылымдары бойынша білім алды. Ол химияны Женева университетінде оқыды, және осы университеттен 1892 жылы химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды (диссертация «Дибензил кетонды зерттеу», 1892). 1890 жылдан бастап - Жаңа Александрия ауыл және орман шаруашылығы институтында химия пәнінің оқытушысы, 1892 жылдан бастап стереохимия бойынша Санкт-Петербургтегі әйелдерге арналған жоғары курстарда дәріс оқыды. 1895 жылы Я. К. Поповаға тұрмысқа шықты. Оның күйеуі, тегі бойынша ақсүйек, әскери академияны бітіргеннен кейін ұзақ уақыт Санкт-Петербург патрон зауытында жұмыс істеді, ал үйлену тойынан бір жыл бұрын Ижевск машина жасау зауытының бастығы болып тағайындалды. Сол күзде ол жұбайымен бірге Санкт-Петербургтен кетіп, Ижевск зауыттарында, Вятка губерниясында қоныстанды. Ол жерде үй химиялық зертханасын ұйымдастырды, сонымен қатар зауытта жұмыс істеді. 1896 жылы зертханада жұмыс істей отырып, ақ фосфор мен циан қышқылы арасында реакция жасауға тырысты. Осы екі заты бар ампула жарылып, төрт сағаттан кейін жарылыс кезінде пайда болған жаралар мен фосфор сутегінен уланудан қайтыс болды. Оның денесін Александр Невский соборы, содан кейін күйеуі өзінің отбасылық үйі Чернигов провинциясына (Сосницкий ауданы, Шабалинов) алып кетті. В.Е.Богдановская-Попова жерленген жертөле (денесі Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында жойылған) қазір апатты жағдайда, ал оны безендірген ескерткіш Сосницкий тарихи-өлкетану музейінде тұр. Ғылыми қызметі Ол кетон қосылыстары химиясымен айналысты. Докторлық диссертациясында дибензилкетон сілтілік ортада және ауа ағынында қызған кезде оттегі қосып, белгілі бір мөлшерде бензой қышқылы түзетінін көрсетті және осылайша альдегидтер сияқты қышқылдар молекулалар ыдырауынсыз қышқылға айналуға қабілетті екенін анықтады. Библиография * Дибензилкетонды тығыздау және қалпына келтіру реакциясы, "орыс физика-химиялық қоғамының журналы", 1892, т. 24, № 5 шығарылым * Кетондардың окси қышқылдарға тотығуы туралы, "ЖРФХО", 1894, 26 том, вып. 4. Дереккөздер Әдебиет * "Густавсон г." Богдановская-Попова Евстафьевнаның сенімі туралы бірнеше сөз // "Орыс физика-химиялық қоғамының журналы", 1897, т.29, вып. 3 * "Ю. с. Мұсабеков" бірінші орыс әйел-химиктері // "Бүкілодақтық химиялық компания мүшелерінің ғылыми жұмыстары туралы хабарламалар. Д. И. Менделеева", 1949, вып. 4.
Лили Санелма Каэлас

Лили Санелма Каэлас, дүниеге келгендегі есімі Люйдик (; 30 қаңтар 1919, Пярну, Эстония — 9 желтоқсан 2007, Гётеборг, Швеция) — эстон тектес швед археологы. Өмірбаяны Лили Люйдик (Lüüdik) 1919 жылы Парну қаласында дүниеге келген. 1943 жылы Тарту университетін өнер тарихы бойынша бітірді. 1939 жылы Лили Люйдик Александра Каэласке тұрмысқа шықты.1943 жылы олар Финляндияға, ал 1944 жылы Швецияға қоныс аударды. Швецияда Лили Аксель Багге мұражайының сақтаушысы ретінде жұмыс істеді. Сонымен қатар ол Стокгольм Университетіне оқуға түсіп, Скандинавия елдерінің археологиясы мен салыстырмалы археологиясын зерттеді. 1953 жылы университетті бітіргеннен кейін, Лили Каэлас тарихи мұражайдың қамқоршысы болды және Аксель Баггемен бірге "Швецияның Шонен қаласындағы дольмендер мен Гангстер қабірлерінен табылған заттар" атты кітабын жазды. 1957 жылы ол Гетеборг археологиялық мұражайының қамқоршысы болып тағайындалды, ал 1968 жылы оның директоры болды. Лили Каэластың ғылыми қызығушылығының негізгі саласы неолит кезеңі болды. Ол швед және шетелдік журналдарда жарияланған бірқатар ғылыми мақалалардың авторы. Лили Каэлас кең халықаралық ғылыми байланыстарды қолдады, атап айтқанда, өзінің американдық әріптесі Мария Гимбутас мен 1967-1968 жылдары Калифорния университетінің арнайы шақыртылған оқытушы болды. Ол сонымен қатар Гетеборгтағы халықаралық археологиялық көрмелердің бастамашысы және ұйымдастырушысы болды. Сонымен қатар, Лили Эстониядағы саяси жағдайға қызығушылық танытып, кеңестік Эстония туралы жиырмаға жуық кітаптар мен брошюралар шығарды (оның ішінде "басып алынған Эстония", 1956). 1964 жылы күйеуі Александр қайтыс болды, ал 1974 жылы ол тарихшы және саясаткер Nyströmмен отбасы құрды. 1974 жылы Лили Каллас Гетеборг корольдік ғылым және өнер қоғамының құрметті мүшесі, сонымен қатар Британдық тарихқа дейінгі археология қоғамының "Қарабайыр Қоғам" құрметті мүшесі болды. 1981 жылы ол "Гетеборг Қаласы" еңбегі үшін марапатқа ие болды. 1983 жылы Лили Каэлас зейнетке шықты. 1993 жылы ол қайтадан жесір қалды. 2000 жылдардың басында ол археологиялық зерттеулерді қолдау үшін Лили Каэлас қорын құрды "Лили Каэла археологиялық зерттеулер қоры", оның атынан жас археологтарға стипендия төленді. Лили Каэлас 2007 жылы 9 желтоқсанда Гетеборгта қайтыс болды. Ол өзінің үй мұражайы ретінде бірнеше жылдар бойы жинаған өнер коллекциясы қазіргі уақытта Эстония өнер мұражайында және Таллиндегі қолданбалы өнер мұражайында сақтаулы тұр. Дереккөздер Сілтемелер * *
УЕФА Кубок иелері кубогы 1989/90

УЕФА Кубок иелері кубогы 1989/90 — турнирдің 30-шы маусымы. Италияның "Сампдория" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд Ширек финал Жартылай финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1988/89

УЕФА Кубок иелері кубогы 1988/89 — турнирдің 29-шы маусымы. Испанияның "Барселона" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
Бекешчаба 1912

«Бекешчаба 1912» — Мажарстанның Бекешчаба қаласындағы футбол клубы, қазіргі күнде Мажарстанның аймақтық әуесқой лигаларының бірінде ойнайды. 1988 жылы Мажарстан кубогында топ жарды. Клуб 80-жылдардың соңынан 90-жылдардың ортасына дейін бірнеше рет еурокубоктерде де ойнады. Сілтемелер * http://www.1912elore.hu/
Лозанна (футбол клубы)

«Лозанна» — Швейцарияның Лозанна қаласындағы футбол клубы, 1896 жылы құрылған. Қазіргі күнде Швейцария екінші лигасында (Челлендж лига) ойнайды. Жетістіктері Ұлттық * Швейцария чемпионы (7): 1912/13, 1931/32, 1934/35, 1935/36, 1943/44, 1950/51, 1964/65 * Швейцария кубогы (9): 1935, 1939, 1944, 1950, 1962, 1964, 1981, 1998, 1999 * Швейцария кубогының финалисі (8): 1937, 1946, 1947, 1957, 1967, 1984, 2000, 2010 Еурокубоктерде * Чемпиондар кубогы: 1/16 финал (1965/66) * Кубок иелері кубогы: 1/4 финал (1964/65) * УЕФА кубогы: 1/16 финал (1978/79, 2000/01) * Жәрмеңкелер кубогы: 1/2 финал (1955/58) * Интертото: Финалист (1968) Сілтемелер * http://www.lausanne-sport.ch/
Аполлон (футбол клубы, Лимасол)

«Аполлон» — Кипрдің Лимасол қаласындағы футбол клубы, 1954 жылы құрылған. Жетістіктері Дивизион А * Чемпион (3): 1990/91, 1993/94, 2005/06 * Вице-чемпион (6): 1983/84, 1988/89, 1992/93, 1996/97, 2017/18, 2020/21 * 3 орын (9): 1985/86, 1991/92, 1997/98, 2003/04, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2018/19 Екінші дивизион * Чемпион (1): 1956/57 Кипр кубогы * Жеңімпаз (9): 1965/66, 1966/67, 1985/86, 1991/92, 2000/01, 2009/10, 2012/13, 2015/16, 2016/17 * Финалист (8): 1964/65, 1981/82, 1986/87, 1992/93, 1994/95, 1997/98, 2010/11, 2017/18 Кипр суперкубогы * Жеңімпаз (3): 2006, 2016, 2017 * Финалист (11): 1966, 1967, 1982, 1986, 1991, 1992, 1994, 1998, 2001, 2010, 2013 Сілтемелер * http://www.apollon.com.cy/gr/home.php
Аполония (футбол клубы)

«Аполония» — Албанияның Фриери қаласындағы футбол клубы, 1925 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Лони Папучиу" стадионында өткізеді. Қазіргі күнде Албания бірінші дивизионында ойнайды. Жетістіктері * Албания кубогы: 1998 * Албания суперкубогының финалисі: 1998 Танымал тұлғалары Атақты ойыншылары * Анси Аголли * Одисе Роши Сілтемелер * http://kfapoloniafier.wordpress.com/
Бангор Сити

«Бангор Сити» — Уэльстің Бангор қаласындағы футбол клубы, 1876 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Феррар Роуд" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 1500 адам. 2001/02 жылғы маусымда клуб ойыншысы Марк-Лллойд Уильямс Уэльс чемпионатында 47 гол соғып сол кездегі әлемдік рекордты жасады. Бірақ "Алтын доп" алуға чемпионаттың төмен рейтингі кесірін тигізді (1.0), жүлдені Португалия чемпионатында 42 гол соқққан Марио Жардел (ол чемпионаттың рейтингі 1,5) алып кетті. 2011 жылы 19 шілдеде УЕФА Чемпиондар лигасында ХИК-тен 0:10 есебімен ұтылды, бұл турнир тарихындағы ең ірі жеңіліс. Жетістіктері * Уэльс чемпионы (3): 1993/94, 1994/95, 2010/11 * УЭЛЬС кубогы (8): 1888/89, 1895/96, 1961/62, 1997/98, 1999/00, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2011/12 Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20090122201803/http://bangorcityfc.com/index.php?p=e333d95c.0.2.1
Витебск (футбол клубы)

«Витебск» — Беларусь чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1960 жылы құрылды. Атаулары * «Красное знамя» (1960—1963) * «Двина» (1963—1985) * «Витязь» (1985—88) * «КИМ» (1989—94) * «Двина» (1994—1995) * «Локомотив-96» (1996—2002) * «Локомотив» (2003—2007) * Витебск (2007 — .) Жетістіктері * Беларусь чемпионатының күміс жүлдегері: 1993, 1995. * Беларусь чемпионатының қола жүлдегері: 1994, 1997. * 1 лига жеңімпазы: 2003. * Беларусь кубогы: 1998. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.fc.vitebsk.by/
Кеблавик (футбол клубы)

«Кеблавик» — Исландияның Кеблавик қаласындағы футбол клубы, 1929 жылы құрылған, өз алаңындағы ойындарын "Неттуветлюр" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 2554 адам. Қазіргі күнде Исландия 1 лигасында ойнайды. Жетістіктері * Исландия чемпионы (4): 1964, 1969, 1971, 1973 * Исландия кубогы (4): 1975, 1997, 2004, 2006 Танымал тұлғалары Атақты ойыншылары * Гудмундур Стейнарссон * Гюннлейфюр Вигнир Гюннлейфссон * Симун Самуэльсен * Бранислав Миличевич Сілтемелер * http://www.keflavik.is/knattspyrna/
Вараждин (футбол клубы)

«Вараждин» — Хорватияның Вараждин қаласындағы футбол клубы, 1931 жылы құрылған. Тарихы 2010 жылға дейін "Вартекс" деп аталды. Еурокубоктердің бірнеше маусымна қатысты, 1999 жылы Кубок иелері кубогының соңғы маусымында ширек финалға дейін жетті. 2011/12 жылғы маусым барысында клуб қаржы тапшылығынан екі ойынға қатыса алмады, кейінгі турларға қатысудан да бас тартты. Нәтижесінде қалған ойындарға техникалық жеңіліс жазылды. Сол себепті Хорват футбол одағының мүшелігінен шығарылып, жетінші лигаға түсіп кетті. Бірақ кейін жаза сәл жеңілдетіліп, үшінші лигаға көтерілді. 2015 жылы клуб түпкілікті жабылды да, орнына 2012 жылы құрылған "Вараждин-2012" клубы жарыстарға қатыса бастады. "Вараждин-2012" клубы 2019/20 жылғы маусымда Хорватия бірінші дивизионына көтерілді. 2011 жылы клубтың аты ауысуына наразылық бірдірген тарап "Вартекс-2011" клубын құрды. Бірақ қазір ол клуб әуесқой лигаларда ойнайды. Жетістіктері Хорватия чемпионаты * 3 орын (3): 1995/96, 2002/03, 2005/06 Хорватия кубогы * Финалист (6): 1995/96, 1997/98, 2001/02, 2003/04, 2005/06, 2010/11 Сілтемелер * http://www.nk-varteks.com/
Херенвен (футбол клубы)

«Херенвен» — Нидерландтың Херенвен қаласындағы футбол клубы, 1920 жылы 20 маусымда құрылды. Өз алаңындағы ойындарын "Абе Ленстра" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 26 800 адам. Жетістіктері Ұлттық * Нидерланд чемпионаты ** Вице-чемпион (3): 1946/47, 1947/48, 1999/00 ** 3 орын (1): 1945/46 * Нидерланд кубогы ** Жеңімпаз (1): 2008/09 ** Финалист (2): 1992/93, 1996/97 * Нидерланд суперкуббогы ** Финалист (1): 2009 * Нидерланд 1 дивизионы ** Вице-чемпион (2): 1981, 1993 Халықаралық * Интертото кубогы ** Финалист (1): 2003 Атақты ойыншылары * Абе Ленстра * Родион Кэмэтару * Ханс Вонк * Игорь Корнеев * Валерий Попович * Йоргос Самарас * Руд ван Нистелрой * Клас-Ян Хюнтелар * Бас Дост * Горан Попов * Филип Джуричич Дереккөздер Сілтемелер * http://www.sc-heerenveen.nl/
Волеренга (футбол клубы)

«Волеренга» — Норвегияның Осло қаласындағы футбол клубы. 2001 жылдан бері үздіксіз жоғары лигада ойнап келеді. Норвегияның бес дүркін чемпионы. Өз алаңындағы ойындарын "Интилити Аренада" өткізеді, сыйымдылығы 25 мың адам. Жетістіктері Ұлттық * Норвегия чемпионаты ** Чемпион (5): 1965, 1981, 1983, 1984, 2005 ** 2 орын (3): 1948/49, 2004, 2010 * Кубок: ** Жеңімпаз (4): 1980, 1997, 2002, 2008 Халықаралық * Интертото кубогы ** Финалист: 1984 Сілтемелер * http://www.vif-fotball.no/
Амика (футбол клубы)

«Амика» — 1992-2006 жылдары Польша чемпионаттарында ойнаған Вронки қаласындағы футбол клубы, 2007 жылы "Лех" клубына қосылды. Жетістіктері * Польша чемпионатының қола жүлдегері (2): 2002, 2004 * Польша кубогы (2): 1998, 1999, 2000 * Польша суперкубогы (2): 1998, 1999 Танымал тұлғалары Атақты бапкерлері * Гжегож Лято * Павел Янас Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20050203065419/http://www.amicasport.pl/
Паниониос (футбол клубы)

«Паниониос» — Грекияның Афина қаласындағы футбол клубы, 1890 жылы құрылған. Қазір Грекия суперлигасында ойнайды. Өз алаңындағы ойынддарын "Неа Смирна" стадионында өткізеді. Жетістіктері * Грекия кубогы: 1979, 1998 * Балкан кубогы: 1971 Атақты ойыншылары * Кәрім Ансарифард * Апостолос Янну ‎ * Новица Максимович * Константинос Митроглу * Панайотис Фиссас * Марио Брешка * Сито Риера * Марсель Кораш ‎ Сілтемелер * https://www.panioniosfc.gr/
Рид (футбол клубы)

«Рид» — Аустрияның Рид қаласындағы футбол клубы, 1912 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Кайн Зорген" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 7068 адам. Жетістіктері * Аустрия кубогы: 1997/98, 2010/11 * Екінші лига жеңімпазы: 2004/05, 2019/20 * Интертото кубогы: 2006 * Аустрия чемпионатының күміс жүлдегері: 2006/07 Сілтемелер * http://www.svried.at/
Лантана (футбол клубы)

«Лантана» — 1992-1999 жылдары Эстония чемпионаттарында ойнаған футбол клубы, базасы Таллинн қаласында. Эстонияның екі дүркін чемпионы атанған. Жетістіктері * Эстония чемпионы (2): 1995/96, 1996/97 * Күміс жүлдегер (1): 1994/95 * Қола жүлдегер (3): 1992/93, 1993/94, 1998 * Эстония кубогы (1): 1992/93 * Эстония суперкубогы (1): 1997 Сілтемелер
Гленторан

«Гленторан» — Солтүстік Ирландияның Бельфаст қаласындағы футбол клубы, 1882 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Овал" стадионында өткізеді. Тарихы Жетістіктері Премьер-лига * Чемпион (23): 1894, 1897, 1905, 1912, 1913, 1921, 1925, 1931, 1951, 1953, 1964, 1967, 1968, 1970, 1972, 1977, 1981, 1988, 1992, 1999, 2003, 2005, 2009 Солтүстік Ирландия кубогы * Жеңімпаз (23): 1914, 1917, 1921, 1932, 1933, 1935, 1951, 1966, 1973, 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1996, 1998, 2000, 2001, 2004, 2013, 2015, 2020 Солтүстік Ирландия суперкубогы * Жеңімпаз (2): 1992, 2015 Лига кубогы * Жеңімпаз (7): 1989, 1991, 2001, 2003, 2005, 2007, 2010 Алтын кубок * Жеңімпаз (15): 1917, 1942, 1951, 1960, 1962, 1966, 1977, 1978, 1983, 1987, 1992, 1995, 1999, 2000, 2001 Кубок иелері кубогы * 1/4 (1): 1973/74 Чемпиондар лигасы * 1/8 (2): 1977/78, 1981/82 Сілтемелер * http://www.glentoran.com/
Гревенмахер (футбол клубы)

«Гревенмахер» — Люксембургтің Гревенмахер қаласындағы футбол клубы, 1909 жылы құрылған. Тарихы 2002/03 жылы тұңғыш рет Люксеембург чемпионы атанды. 2015/16 жылғы маусым қорытындысында араға 30 жыл салып бірінші дивизионға түсіп қалды. Ал 2017/18 жылғы маусымда екінші дивизионға түсіп кетті. Жетістіктері * Люсембург чемпионы: 2002/03 * Люсембург кубогы: 1994/95, 1997/98, 2002/03, 2007/08 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.csg.lu/
Гота (футбол клубы)

«Гёта» — Фарер аралдарының Норагета қаласындағы футбол клубы. 1926 жылы құрылып, 2008 жыл жабылып қалды. Осы аратықта алты рет Фарер аралдары чемпионы атанды. 2008 жылы "Лейврик" клубымен бірігіп, "Викингур" клубы құрылды. Жетістіктері Ұлттық * Чемпион — 1983, 1986, 1993, 1994, 1995, 1996 * Кубок иегері — 1983, 1985, 1996, 1997, 2000, 2005 Дереккөздер Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20060424155154/http://www.gigotu.fo/
Кристина Пагел

Кристина Пагел — ағылшын және неміс математигі, Лондон университеттік колледжінде жедел зерттеу (operational research) ғылымының профессоры. Ол денсаулық сақтау мәселелерінде жедел зерттеулер, деректерді талдау және математикалық модельдеуді қолдану саласында Лондон университеттік колледжінің клиникалық жедел зерттеу бөлімінің (Clinical Operational Research Unit) тұңғыш әйел директоры. Пагел сонымен қатар Ұлы Ормонд Стрит (Great Ormond Street) ауруханасының құрметті зерттеушісі болып табылады. Жастық шағы және білімі Кристина Пагел 1975 жылы Лондонда неміс отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Мэнфред Пагел Рейтерде журналист, кейін аға менеджер қызметін атқарған, ал анасы Барбара Пагел мұғалім болған. Кристина алғаш білімін Сент Пол қыздар мектебінде (Saint Paul`s Girls School) алды. Пагел 1996 жылы математика саласынан Куинз-колледжінде(Оксфорд университеті) бакалавр деңгейін аяқтады. Математикалық физика ғылымынан магистр деңгейін (Master of Science) Лондон корольдік колледжінде алды. 2002 жылы Пагел Лондон империялық колледжінде планетааралық магнит өрісіндегі турбуленттілік бойынша ғарыш физикасы саласында PhD-доктор дәрежесіне ие болды. Мансабы Пагелдің алғашқы мансабы Массачусетс штатының Бостон қаласында профессор Нэнси Кроукпен бірге Бостон университетіндегі Advanced Composition Explorer ғарыш кемесінің деректерін пайдаланып планетааралық кеңістіктегі электрондардың шашырауын зерттеумен өтті. 2005 жылы Лондонға оралып, денсаулық сақтау мәселелеріне математиканы қолдану саласында Лондон университеттік колледжінің клиникалық жедел зерттеу бөліміне ауысты. 2019 жылы Пагел өзінің әріптестері доктор Соня Кроу және профессор Мартин Атлимен бірге Operational Research Society қоғамынан Lyn Thomas Impact Medal сияпатымен марапатталды. Медаль олардың «жүректің туа біткен ақауын» зерттеуіне байланысты жұмыстары үшін тағайындалды және «туа біткен жүрек ақауы бар балалардың өміріне, олардың отбасылары мен осы аурумен ауыратын ересек тұрғындардың санына айтарлықтай әсер етті» деп танылды. 2020 жылдың мамыр айында Пагел COVID-19 пандемиясы кезінде Ұлыбритания үкіметіне кеңес беру мақсаты бойынша төтенше жағдайлар жөніндегі тәуелсіз ғылыми-кеңес тобына (Independent Scientific Advisory Group for Emergencies) мүше болып сайланды. Ол ғылыми-кеңесте мүшелік уақытында ITV News, Sky News, Channel 4 News, BBC Newsnight теледидар бағдарламаларына қатысты. Дереккөздер
Элиза Леонида

Элиса Леонида Замфиреску (10 қараша 1887 — 25 қараша 1973) — румын инженері, алғашқы инженерлік дәрежеге ие болған әйелдердің бірі. Ол Румынияның Галац қаласында дүниеге келген, бірақ Берлинде білім алған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Румынияда аурухана басқармашысы болған. Өмірбаяны Элиза Леонида 1887 жылы 10 қарашада Галациде 11 баласы бар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі — Атанасе Леонида румын офицері болған, ал анасы Матилда Гилл — француз инженерінің қызы болған. Ғылым саласындағы әйелдерге деген көзқарасқа байланысты Замфирескуден Бухаресттегі көпірлер мен жолдар мектебі бас тартты. 1909 жылы ол Шарлоттенбург, Берлин Корольдік техникалық академиясына қабылданды. Ол 1912 жылы инженер мамандығы бойынша бітірді. Замфиреску әлемдегі алғашқы әйел инженері болды деген пікір айтылды, бірақ ағылшын әйел Нина Кэмерон Грэм сонымен қатар 1912 жылы Ливерпуль университетінде азаматтық құрылыс мамандығы бойынша диплом алды, ал ирланд инженері Элис Перри алты жыл бұрын: 1906 жылы бітірді. Оның барлық ағалары интеллектуалды мансапқа қол жеткізді. Олардың ішінде ең танымалдары: * Джордж Леонида — мүсінші, Рио-де-Жанейродағы Корковадо тауына орнатылған "Иса Мәсіх мүсіні|Құтқарушы Иса Мәсіх]]тің" әйгілі мүсінін жасаған Париж мүсіншісі Пол Ландовски командасындағы қызметкер. Бүгінде оның Бухарест өнер мұражайы мен Бран сарайынан кейбір жұмыстарын табуға болады; * Адела Леонида — Жарқын ошақ ауруханасының директоры, офтальмолог; * Димитри Леонида — энергетик, оның атында техникалық мұражайы бар; * Наталья Леонида — Бухарест университетінің педагогі, бірнеше мараппатармен мадақталған. Замфиреску 1963 жылы 75 жасында зейнетке шықты. Зейнетке шыққаннан кейін ол қарусыздану шараларына қатысты. Ол 1973 жылы 25 қарашада 86 жасында қайтыс болды. Оның атынан ғылым мен техника саласында жұмыс істейтін әйелдерге арналған сыйлық — "Элиса Леонида-Замфиреску" сыйлығы белгіленді. Мансап Румынияда Элиза Замфиреску Румынияның Геологиялық институтында ассистент болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Қызыл Крестке қосылып, Румынияның Мэрэшти қаласында аурухананы басқарды. 1917 жылы оның ауруханасы Германия мен Румыния әскерлері арасындағы Мэрэшти шайқасында жаралыларды қабылдады. Румыния 28 күн ішінде жеңіске жетті, оның барысында 12000-нан астам жарақаттанған румындар мен 10 000-нан астам басқыншылар емделді. Дәл сол уақытта ол химик Константин Замфирескумен, саясаткер және жазушы Дуйлиу Замфирескудің ағасымен танысып, бірнеше жылдан кейін Константин Замфирескуге тұрмысқа шықты. Соғыстан кейін Элиза Геологиялық институтқа оралды. Ол бірнеше геологиялық зертханаларды басқарды және әртүрлі далалық зерттеулерге қатысты, соның ішінде кейбір көмір, тақтатас, табиғи газ, хром, боксит және мыс қорларын анықтады. Замфиреску физика мен химиядан да сабақ берді. Марапаттар * Элиза Замфиреску - AGIR (Румыния инженерлерінің жалпы қауымдастығы) алғашқы әйел мүшесі. * Бухаресттің 1 секторындағы көше Элиза Замфиреску атымен аталды. * 2018 жылы Элиза Замфиреску туған күнінде Google Doodle марапатталды. * "Элиса Леонида-Замфиреску" сыйлығы белгіленді. Дереккөздер
УЕФА Кубок иелері кубогы 1987/88

УЕФА Кубок иелері кубогы 1987/88 — аталмыш турнирдің 27-ші маусымы. Бельгияның "Мехелен" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал Жартылай финал Финал Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [http://www.11freunde.de/artikel/die-zehn-kleinsten-europapokalsiegerstaedte "Атака малых городов"]
Мехелен (футбол клубы)

«Мехелен» — Бельгияның Мехелен қаласындағы футбол клубы, 1904 жылы құрылған. Тарихы 1904 жылы құрылды. Құрылған соң көп уақытқа дейін бірінші және екінші дивизионның арасында жүрді. Алғашқы жарқыраған жылдары 1940-жылдар (екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және кейін). Клуб содан соң 1980 жылдары жарқырады. Жетістіктері Ұлттық * Чемпионат ** Чемпион (4): 1942/43, 1945/46, 1947/48, 1988/89 ** 2 орын (5): 1930/31, 1953/54, 1986/87, 1987/88, 1990/91 ** 3 орын (3): 1946/47, 1989/90, 1992/93 * Кубок ** Жеңімпаз (2): 1987, 2019 ** Финалист (4): 1967, 1991, 1992, 2009 * Суперкубок ** Финалист (3): 1987, 1989 , 2019, 2023 Халықаралық * Кубок иелері кубогы ** Жеңімпаз: 1988 *** 1/2 финал: 1989 * УЕФА Суперкубогы ** Жеңімпаз: 1988 * Чемпиондар кубогы ** 1/4 финал: 1990 * УЕФА кубогы ** 1/8 финал: 1994 Сілтемелер * http://www.kvmechelen.be/
УЕФА Кубок иелері кубогы 1963/64

УЕФА Кубок иелері кубогы 1963/64 — аталмыш турнирдің төртінші маусымы. Бастапқы раунд 1 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал ---- ---- Қайта ойнату Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://web.archive.org/web/20141030044206/http://www.eurocups-uefa.ru/winner_cups/1963-64/ eurocups-uefa.ru]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1986/87

УЕФА Кубок иелері кубогы 1986/87 — аталмыш турнирдің 37-ші маусымы, Нидерландтың "Аякс" клубы жеңімпаз атанды. 1/16 финал 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation сайтында]
Бетти Уильямс

Бетти Уильямс (; 1943 ж. 22 мамыр — 2020 ж. 17 наурыз) — 1976 ж. Бейбіт адамдар қоғамдастығының негізін салушы, Мэйрид Корриганмен бірге Әлем бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Бұл ұйымның қызметі Солтүстік Ирландиядағы қанды қақтығысты бейбіт жолмен шешуге ықпал етті. Өмірбаяны Бетти Уильямстың әкесі Смит мырза (Mr. Smyth) — қасапшы, ал анасы — үй шаруасындағы әйел болған. Ол бастауыш білімді Әулие Тереза атындағы мектепте алды, ал орта білімді Әулие Доминиктің грамматикалық мектебінде алды. Ол 1961 жылы 14 маусымда Ральф Уильямсқа тұрмысқа шықты. Оның Пол атты ұлы дүниеге келді. Ол кәсіби ағылшын клубтары мен Солтүстік Ирландия құрамасында ойнаған футболшы болды. Кейіннен Уильямстың Дебора есімді қызы дүниеге келді. 1982 жылы ол ажырасып, Джеймс Т.Перкинске қайта тұрмысқа шықты. Бетти Уильямс отбасымен Флорида, АҚШ-қа қоныс аударды. Ол танымал дәрістерді оқумен айналысты. Австралияның Брисбен қаласында өткен осындай дәрістердің бірінде ол жазықсыз балалардың өліміне әкеп соқтыратын соғыстың басталуына кінәлі АҚШ президенті Джордж Бушты өлтіруге деген ыстық ықыласын білдірді. Бітімгершілік қызметі Ол Солтүстік Ирландия үшін сирек кездесетін аралас отбасында дүниеге келді. Оның әкесі — протестант, анасы — католик болған. 1976 жылы 10 тамызда Уильямс ИРӘ жауынгерлерінің бірі Дэнни Леннонның (Danny Lennon) машинасы үш баланы қалай жаншып өлтіргеніне кездейсоқ куә болды. Үшеуінің де анасы Анна Магуайр тірі қалды. Бірақ, 1980 жылы Жаңа Зеландияда ол өз-өзіне қол жұмсады. Осы оқиғадан екі күн өткен соң, Уильямс бұқаралық ақпарат құралдарында (БАҚ) танымал бола отырып, әлемнің пайдасына 6000 қол жинады. Анна Магуайрдың әпкесі, Мейрид Корриганмен бірге ол "Бейбіт әйелдер" (Women for Peace) ұйымын құрды. Кейін ол Бейбіт адамдар қоғамдастығына айналады. Соңғысын құруда оларға қоғамдастық декларациясының авторы және оны қолдайтын митинг ұйымдастырған журналист Кьяран Маккеон (Ciaran McKeown) көмектесті. 1977 жылы Уильямс пен Корриганға Нобель сыйлығын табыстады (1976 жыл үшін). 1978 жылы қоғамдастықтың барлық үш құрылтайшысы жаңа белсенділерге өздерін көрсетуге мүмкіндік беріп, қызметтерінен кетті. Дереккөздер
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1987

УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1987 (ағыл. 1987 European Cup Winners' Cup Final) — 1986/87 жылғы Кубок иелері кубогының финалдық ойыны. 13 мамырда Афинадағы Олимпиада стадионында өтіп, "Аякс" (Нидерланд) және "Локомотив Лейпциг" (ГДР) клубтары өзара кездесті. 21 минутта Марко ван Бастеннің соққан голы "Аяксқа" жеңіс әперді. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/index.html Турнирдің ресми сайты]
Локомотив (футбол клубы, Лейпциг)

«Локомотив» Лейпциг — Германияның Лейпциг қаласындағы футбол клубы, өз алаңындағы ойындарын "Плахе-Штадион" аренасында өткізеді, сыйымдылығы 12 321 адам. Қазіргі күнде Германияның төменгі лигаларында ойнайды. Тарихы Клуб бірнеше рет құрылып, бірнеше рет таратылды. Алғаш 1893 жылы "Лейпциг" деген атаумен құрылып, 1937 жылы жабылды. 1966 жылы "Локомотив Лейпциг" деген атаумен құрылып, 2001 жылға дейін ойнады. Осы аралықта бірнеше рет еурокубоктерге қатысты. Тіпті 1987 жылы кубок иелері кубогының финалына дейін жетіп, "Аякстен" ұтылды. 2001 жылы тағы таратылды да, екі жылдан соң әуесқой клуб ретінде тарихын қайта жаңғыртты. Жетістіктері Ұлттық * ГДР чемпионатында екінші орын 1967, 1986, 1988 * ГДР кубогы: 1957, 1976, 1981, 1986, 1987 Халықаралық * Кубок иелері кубогының финалисі: 1987 * Интертото кубогы: 1965/66 * Интертото кубогының финалисі: 1964/65 Сілтемелер * [http://www.lok-leipzig.com/ Ресми сайты]
Баник (футбол клубы, Острава)

«Баник» (аудармасы — Шахтёр) — Чехияның Острава қаласындағы футбол клубы, 1922 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Қалалық стадионда өткізеді. Сыйымдылығы 15 мың адам. Атаулары * 1922 — Слезска Острава * 1945 — Острава * 1948 — Сокол Троице Острава * 1951 — Сокол ОКД Острава * 1952 — ДСО Баник Острава * 1961 — ТЕ Баник Острава * 1970 — ТЕ Баник Острава ОКД * 1990 — Баник Острава * 1994 — Баник Острава Танго * 1995 — Баник Острава * 2003 — Баник Острава * 2005 — Баник Острава Жетістіктері Ұлттық Чехия/Чехословакия чемпионаты * Чемпион (4): 1975/76, 1979/80, 1980/81 / 2003/2004 * 2 орын (5): 1954/55, 1978/79, 1981/82, 1982/83, 1988/89, 1989/90 * 3 орын (4): 1962/63 / 1993/94, 2007/08, 2009/10 Чехия-Чехословакия кубогы * Жеңімпаз (4): 1973, 1978, 1991 / 2005 * Финалист (4): 1979, 2004, 2006, 2019 Сілтемелер * https://www.fcb.cz/
Спарта (футбол клубы, Роттердам)

«Спарта» Роттердам — Нидерландтың Роттердам қаласындағы футбол клубы, 1888 жылы құрылған. Елдегі ең байырғы клубтардың бірі. Өз алаңындағы ойындарын "Хет Кастель" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 11 026 адам. Жетістіктері Нидерланд чемпионаты * Чемпион (6): 1908/09, 1910/11, 1911/12, 1912/13, 1914/15, 1958/59 * Қола жүлдегер (2): 1962/63, 1966/67 Нидерланд кубогы * Жеңімпаз (3): 1958, 1962, 1966 Атақты ойыншалары * Дик Адвокат * Луи ван Гал * Франк Райкаард ‎ * Джорджиньо Вейналдум ‎ * Арон Винтер ‎ * Дензел Дюмфрис ‎ * Джошуа Джон ‎ * Мартен Де Рон ‎ * Кевин Стротман ‎ Дереккөздер Сілтемелер * https://www.sparta-rotterdam.nl/
Қарсақ (айрық)

Елді мекендер: * Қарсақ – Ақмола облысы Зеренді ауданындағы ауыл. * Қарсақ – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Қарсақ – иттер тұқымдасының түлкі туысына жататын жыртқыш аң.
Сяоюань Ту

Сяоюань Ту (1967 ж. туған)— қытай зерттеуші және компьютер ғалымы. Машиналық оқыту, міңез-құлық модельдеу, физикалық модельдеу, биомеханикалық модельдеу, қозғалыс басқару интерфейстері, және ақылды виртуал кейіпкер жасау салалар специалисті. Торонто Университетінің компьютер ғылым докторы (Ph.D ), қазіргі уақытта Apple Inc корпорациясының бағдарламалық қамтамасыз ету бойынша инженері және жетекші ғалымы болып табылады. Білімі Ту Цинхуа Университетінен оқу оқып, бакалавр дәрежесін алды. Одан кейін 1990-1991 жылдары Макмастер Университетіңде оқу жалғастырып, қатар есептеуге арналған алгоритмдерге фокус сақтап, магистр дәрежесін алды. Көп ұзамай Торонто Университетіңе түсіп, 1996 жылы доктор дәрежесі, және де "Компьютер Анимациясыңа арналған Жасанды Жануарлар: Боимеханика, Қозғалыс, Қабылдау, and Құлық" диссертациясы үшін ACM Doctoral Dissertation Award сыйлығына ие болды. Сяоюань Ту бұл сыйлыққа ие болған ең бірінші әйел адам және Канаданың бірінші академигі. Өнеркәсіп Доктор дәрежесін алғаннан кейін Ту Стэнфорд Университетіңде қонақ лектор болып дәріс берген. Көп ұзамай Silicon Graphics-ке зерттеуші кейін Intel-ге зерттеуші ғалым ретінде ауысып орналасты. Intel-де 3D анимацияда ақылды виртуал кейіпкер жасау үшін тест стендің зерттеу және дамыту жұмыстарың жүргізген. Соған қоса, интерактивті коммерция интерфейсінің жетекші әзірлеушісі болды. 2000 жылдың мамыр айында Вэй Йенмен бірге AiLive Inc компаниясын құру үшін Intel-дегі қызметінен кетті. Онда тең құрылтайшы, жетекші ғалым мен өнім менеджері рөлдерің атқарып, видео ойындарға машиналық оқыту алгоритмдерің аралық бағдарламалық қамтамасыз ету ретінде іске асырған. Оған қоса, ойындарға LiveMotion программасың қолдану мақсатымен жұмыс істеген. 2009 жылдың желтоқсанында AiLive Inc компаниясынан кеткеннен кейін Apple компаниясына қызметке кірді. Қазіргі кезге дейін де Apple компаниясыңда IOS құрылғылар келесі ұрпағына қозғалыс тану және басқару технологиясың шығару және дамыту үшін жұмыс істеп жүр. Сяоюань Ту маңызды рөл атқараған жобалар: * Бағдарды тану * Компас алгоритімдері * Raise to Talk * iOS-те Қозғалыс әрекеттерін жіктеу * iOS CoreMotion технологиясы Apple жұмыскері болған кезіңде AirDrop деректерді шифрлау, iOS құрылғыларда магнитометр бейнесін жақсарту, CarPlay автоматтандыру сияқты бірнеше Apple патенттерінің өнертапқышы болып есептеледі. Сыйлықақылар * ACM Doctoral Dissertation Award - [https://dl.acm.org/doi/book/10.5555/923809 "Компьютер Анимациясыңа арналған Жасанды Жануарлар: Боимеханика, Қозғалыс, Қабылдау, and Құлық"] * Technical Excellence Award, Канада Мультимедиа мен Өнер Академиясында Кітаптары * Компьютер Анимациясыңа арналған Жасанды Жануарлар (1999) Дереккөздер
Тахит Чонг

Тахит Чонг (; 4 желтоқсан 1999 жыл, Виллемстад) — нидерландтық және кюрасаолық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Клубтық "Фейеноорд" клубының түлегі. 2016 жылы "Манчестер Юнайтедтің" жастар академиясына қабылданды. 2018 жылы Премьер лигада ойнайтын тізімге қосылды. 2019 жылы 5 қаңтарда Англия кубогында "Редингке" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2020 жылы жазда клубпен келісім шартын 2022 жылға дейін ұзартты. 2020 жылы 16 тамызда "Вердерге" жалға берілді. Халықаралық Нидерландтың бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/344830 Профилі]
Дилан Левитт

Дилан Джеймс Кристофер Левитт (; 17 қараша 2000 жыл, Боделуэддан, Денбишир) — уэльстік футболшы, Уэльс Ұлттық футбол құрамасы мен "Чарльтон Атлетик" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Манчестер Юнайтедтің" түлегі. 2009 жылы клубтың академиясына қабылданды. 2018 жылы клубпен тұңғыш кәсіби келісім шартын жасасты. 2019 жылы 28 қарашада УЕФА Еуропа лигасында "Астанаға" қарсы ойында тұғыш рет алаңға шықты. Бұл ойында манчестерліктер 1:2 еебімен ұтылып қалды. 2020 жылы қыркүйекте "Чарльтон Атлетикке" жалға берілді. Құрама Уэльстің 17, 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында ойнады. Негізгі құрамада тұңғыш рет 2020 жылы 3 қыркүйекте Финляндияға қарсы Ұлттар лигасында тұңғыш рет алаңға шықты. Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/dylan-levitt Профилі]
Виллемстад

Виллемстад — Кюрасаоның әкімшілік орталығы әрі ең үлкен қаласы. Халқының саны 58 мың адам, ал қала маңындағы агломерацияларымен қосқанда 142 180 адам (2010). Сипаттамасы Кариб теңізіндегі Кюрасао аралының түстігіне жақын орналасқан. Қаланың іргесі 1634 жылы қаланған. Бұл жерге нидерландтықтар ең әуелі сауда қонысын құрды, кейін халықтың жағдайы тез жақсарды да, бұл жерде көпестер пайда болып, бекініс жылдам ұлғайды. Көп ұзамай Еуропамен тығыз байланыс орнатып кейінгі ғасырларда Виллемстад тез өркендеді. 1997 жылы қаланың ішкі бөлігі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдеріне ілінді. Демографиясы Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.boldts.net/album/CaribCur2.shtml Кюрасао]
Ада Йонат

Ада Йонат (; 22 маусым 1939, Иерусалим) — израильдік кристаллограф, химия бойынша 2009 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты, Лондон Корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (2020). Биография Болашақ ғалым Иерусалимде Лодзьдан (Польша) сол кездері көшіп келген кедей көкөніс өндіруші отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы Хиллел мен Эстер Лившиц 1933 жылы Иерусалимге қоныстанды. Аданың әкесі раввиндік мұрагер отбасынан шыққан және өзі раввин болғанымен, денсаулығының нашарлығы оның өз мамандығы бойынша жұмысқа орналасуына мүмкіндік бермеді. 1949 жылы әкесі мезгілсіз қайтыс болғаннан кейін, Ада әлі кішкентай кезінде анасымен және екі жасар сіңілісісі Нұритпен бірге Тель-Авивке көшті. Ол бакалаврды 1962 жылы, магистратураны Иерусалимдегі Еврей университетінде 1964 жылы оқыған. 1968 жылы Реховоттағы Вейцман институтында рентген құрылымдық зерттеулері бойынша докторлық дәрежеге ие болды. 1969-1970 жылдары ол АҚШ-та, оның ішінде Массачусетс технологиялық институтында жұмыс істеді. 1988 жылдан бастап Вайцман институтының құрылымдық биология кафедрасында сабақ береді. Рибосомаларды зерттеу саласындағы бастаушылардың бірі. Сондай-ақ ол бірінші болып төмен температуралы ақуызды кристаллографияның техникасын қолданды. Антибиотиктердің рибосомаға және организмнің антибиотикке төзімділік механизмдеріне әсері туралы зерттеді. Бұл зерттеу жұмысы, кейінірек, дәрілік терапияның клиникалық тиімділігін зерттеу процесінде маңызды қадам болды. НАСА басқармасымен зерттеу жұмыстарында әріптес болды. Қазіргі уақытта ол биомолекулалық құрылым орталығының жетекшісі. Саяси көзқарасы Профессор Йонат оған Нобель сыйлығын беру туралы хабарланғаннан кейін, ол Цахаль радиосында (ағылш. “Galei Tzahal”) берген сұхбатында израильдік сарбаз Гилад Шалиттің палестиналық тұтқынынан босатылуымен ешқандай байланысы жоқ, сол жерде түрмеде отырған барлық лаңкестерді Израиль түрмелерінен босатуға және олардың израильдіктерді өлтіруге себептері жоқ екеніне көз жеткізуге шақырды. 2016 жылы ол 100-ден астам Нобель сыйлығының лауреаттарымен бірге Greenpeace, Біріккен Ұлттар Ұйымына және бүкіл әлем үкіметтеріне генетикалық түрлендірілген организмдерге (ГТО) қарсы күресті тоқтатуға шақырған хатқа қол қойды. Жетістіктері * 2002 - Рибосома зерттеулері үшін химия саласындағы Израиль мемлекеттік сыйлығы. * 2002 ж. - Ф.А. Коттон медалі * 2002 - Харви сыйлығы * 2004 - Мэссри сыйлығы * 2004 ж. - Пол Каррераның алтын медалі * 2005 - Луиза Гросс Хорвиц атындағы сыйлық * 2006 - Ротшильд сыйлығы * 2006 - Химия саласындағы Вольф сыйлығы (Джордж Фехермен бірге) («рибосомалар механизмі саласындағы ерекше құрылымдық жаңалықтар үшін») * 2006 - EMET сыйлығы * 2007 - L'Oréal сыйлығы - ЮНЕСКО-ның Еуропадағы «Ғылымдағы әйелдер үшін», «ақуыз синтезінің құрылымын және антибиотиктермен басылуын зерттегені үшін». * 2007 - Пол Эрлих және Людвиг Дармштадт сыйлығы * 2008 - Альберт Эйнштейн сыйлығы * 2009 - Химия бойынша Нобель сыйлығы * 2010 - Вильгельм Экснер медалі * 2011 - Мари Кюри медалі * 2011 - Эрна Гамбургер сыйлығы * 2014 - Эрстед дәрісі Дереккөздер
Нәсен Тәлтенов

{{Тұлға - - } }} Нәсен Тәлтенов (15 қыркүйек 1924, Новобогат ауданы Гурьев облысы – 27 сәуір 1990, Атырау) — Ұлы Отан соғысы ардагері. Ішкі қызмет полковнигі. Өмірбаяны Нәсен Тәлтенов 15 қыркүйек 1924 жылы Гурьев облысы, Новобогат ауданында дүниеге келген. Руы Есентемір Әжімбет Кіші жүз. 1940 жылы аудандық орта мектептің 10 сыныбын бітірген. Білімі жоғары, заңгер. 1942 жылы әскер қатарына шақырылып Ұлы Отан соғысы кезінде 9 гвардиялық әуе — десанттық полк құрамында Отанымызды жау шапқыншыларынан азат ету соғысына қатысқан. Ұлы Отан соғысынан кейін 1949 жылдың мамыр айына дейін Гурьев облысы НКВД әскери бөлімшесінде әр түрлі қызметтер атқарған. 1949 жылдың мамыр айынан Гурьев облысы Эмба арнайы коммендатурасында ішкі істер органы қатарындағы қызметін жалғастырады. 1955 жылдан 1970 жылға дейін Гурьев облысының ІІБ арнайы бөлімше шұғыл уәкілі, отряд бастығы, еңбекпен түзету колониясы бастығының көмекшісі қызметтерін атқарған. 1973 жылдың қазан айында Маңғыстау облыстық атқару комитетінің IIБ кезекшілік бөлімі бастығының орынбасары лауазымына ауысады. Одан кейінгі жылдары ІІБ хатшылық бөлімінің бастығы, ақпарат орталығының бастығы қызметтерін атқарған. 1983 жылдың қараша айында зейнеткерлікке шыққан. Ақтауда жерленген. Отбасы Әкесі - Тәлтен, анасы - Қабира. Зайыбы - Жәмила Сисенқызы Нурумова. Отбасында ұш ұл дүниеге келген: Серік (балалары: Берік, Тимур, Данажан, Жанель, Улжан), Мұрат, Игілік. Марапаттары Ұлы Отан соғысындағы ерлігі мен еңбегі үшін "Германиядағы Жеңіс үшін", "Әскери еңбектері үшін" медальдарымен, "IIM үздік қызметі үшін" белгісімен, "Мінсіз қызметі үшін" медальдарымен марапатталған. * I дәрежелі Отан соғысы ордені * 1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі * 1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі * 1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі * Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі * КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі * КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі * КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі * Еңбек ардагері медалі (КСРО) Әдебиет * Дәлелхан Сабуров. Киелі түбек сақшылары: естеліктер / Алматы, "Ол-Жас Баспасы" ЖШС, 2007 ISBN 9965-651-60-4.
Виссел Кобе

— Жапонияның Кобе қаласындағы футбол клубы, 1966 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Кобе Уинг" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 30 мың адам. Қазіргі күнде Жапония Джей-Лигасында ойнайды. Жетістіктері * Джей-лига 2023, 2024 * Император кубогы: 2019 * Жапония суперкубогы: 2020 Атақты ойыншылары * Томас Вермален * Лукас Подольски ‎ * Дайго Ниси ‎ * Кадзуёси Миура * Ильхан Мансыз ‎ Дереккөздер Сілтемелер * http://www.vissel-kobe.co.jp/
Сувон Самсунг Блюуингз

«Сувон Самсунг Блюуингз» — Оңтүстік Кореяның Сувон қаласындағы футбол клубы, 1995 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Корея чемпионаты ** Чемпион (4): 1998, 1999, 2004, 2008. ** Вице-чемпион (2): 1996, 2006. * Корея кубогы ** Жеңімпаз (4): 2002, 2009, 2010, 2016. ** Финалист (3): 1996, 2006, 2011. * Лига кубогы ** Жеңімпаз (1): 1999. * Суперкубок ** Жеңімпаз (3): 1999, 2000, 2005. Халықаралық * АФК чемпиондар лигасы ** Жеңімпаз (2): 2001, 2002. * АФК Кубок иелері кубогы ** Финалист (1): 1998. * Азия суперкубогы ** Жеңімпаз (2): 2001, 2002. Сілтемелер * http://www.bluewings.kr//
Әл-Ахли (футбол клубы, Жидда)

«Әл-Ахли» — Сауд Арабиясының Жидда қаласындағы футбол клубы, 1937 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Сауд Арабиясы чемпионы (4): 1968/69, 1977/78, 1983/84, 2015/16 * Сауд Арабиясы кубогы (13): 1961/62, 1964/65, 1968/69, 1969/70, 1970/71, 1971/72, 1976/77, 1977/78, 1978/79, 1982/83, 2010/11, 2011/12, 2015/16 * Сауд Арабиясы футбол федерациясы кубогы (5): 2000/01, 2001/02, 2006/07, 2011/12, 2012/13 * Сауд Арабиясы суперкубогы (1): 2016 Халықаралық * АФК Чемпиондар лигасының финалисі (2): 1986, 2012
Иокогама Ф. Маринос

— Жапонияның Иокогама қаласындағы футбол клубы, 1972 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Ниссан" стадионында өткізеді. Сыйымдылығы 72 мың адам. Жетістіктері Ұлттық * Жапония чемпионы: 1989, 1990, 1995, 2003, 2004, 2019, 2022 * Император кубогы: 1983, 1985, 1988, 1989, 1991, 1992, 2013 * Лига кубогы: 2001 Халықаралық * АФК Чемпиондар лигасы: 1993 * АФК Чемпиондар лигасының финалисі: 1990. Танымал тұлғалары Атақты ойыншылар * Сюнсукэ Накамура * Ёсикацу Кавагути * Дайсукэ Саката * Жозе Оскар Бернарди * Магран * Альберто Федерико Акоста * Рамон Диас * Хулио Сесар Бальдивьесо * Андони Гойкоэчеа * Хулио Салинас * Душан Петкович * Горан Юрич * Ан Джон Хван * Ледяхов Игорь Дереккөздер Сілтемелер * http://www.f-marinos.com/
Мельбурн Виктори

«Мельбурн Виктори» — Аустралияның Мельбурн қаласындағы футбол клубы, 2004 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Марвел" стадионында өткізеді. Жетістіктері * Аустралия чемпионатының топтық кезеңінің жеңімпазы: 2006/07, 2008/09, 2014/15 * Аустралия чемпионы: 2006/07, 2008/09, 2014/15, 2017/18 * Аустралия кубогы: 2015 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.melbournevictory.com.au/
Токио (футбол клубы)

— Жапонияның Токио қаласындағы футбол клубы, 1935 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Адзиномото" стадионында өткізеді. Жетістіктері Ұлттық * Император кубогы: 2011 * Лига кубогы: 2004, 2009 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.fctokyo.co.jp/english/
Әл-Таавун (футбол клубы, Бурайда)

«Ат-Таавун» — Сауд Арабиясының Бурайда қаласындағы футбол клубы, 1956 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Падища Абдула атындағы спорт аренасында өткізеді, сыйымдылығы 25 мың адам. Жетістіктері Падища кубогы: * Финалист (1): 1989/90 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.taonclub.com/
Расинг (футбол клубы, Авельянеда)

«Расинг Клуб» — Аргентинаның Авельянеда қаласындағы футбол клубы, 1903 жылы құрылған. Аргентинаның тоғыз дүркін чемпионы, бұл жағынан тек «Ривер Плейт », «Бока Хуниорс », «Индепендьенте », «Сан-Лоренсо » және «Велес Сарсфилд » клубтарынан ғана артта. Аргентиналық клубтар арасында бірінші болып Құрлықаралық кубок жеңімпазы атанған. Жетістіктері Ұлттық * Аргентина чемпионы (9): 1949, 1950, 1951, 1958, 1961, 1966, 2001 (Ап), 2014, 2018/19 * Аргентина чемпионы (әуеқой деңгейде) (9): 1913, 1914, 1915, 1916, 1917, 1918, 1919 (AAm), 1921 (AAm), 1925 (AAm) * Коусиньер кубогы (1): 1913 * Альдао кубогы (2): 1917, 1918 Халықаралық * Либертадорес кубогы (1): 1967 * Либертадорес суперкубогы (1): 1988 * Құрлықаралық кубок (1): 1967 Атақты ойыншылары * Диего Симеоне * Габриэль Меркадо ‎ * Хосе Луис Браун * Мауро Каморанези ‎ * Эктор Язалде * Альберто Марковеккио ‎ * Марсело Диас Рохас * Педро Пабло Эрнандес ‎ * Карлос Борхес * Серхио Гойкочеа * Хосе Серрисуэла * Габриэль Кальдерон * Диего Милито ‎ * Лаутаро Мартинес * Роберто Айяла ‎ * Хулио Олартикоэчеа ‎ * Леопольдо Луке * Убальдо Фильоль * Сезар Луис Менотти ‎ Дереккөздер Сілтемелер * https://www.racingclub.com.ar/
Либертад (футбол клубы)

«Либертад» — Парагвайдың Асунсьон қаласындағы футбол клубы, 1905 жылы құрылған. Елдегі ең байырғы клубтардың бірі. Жетістіктері Ұлттық * Парагвай чемпионы (20): 1910, 1917, 1920, 1930, 1943, 1945, 1955, 1976, 2002, 2003, 2006, 2007, Ап. 2008, Кл. 2008, Кл. 2010, Кл. 2012, Ап. 2014, Кл. 2014, Ап. 2016 , Ап. 2017 * 2 дивизион жеңімпазы (1): 2000 Халықаралық * Либертадорес кубогының жартылай финалисі (2): 1977, 2006 Атақты ойыншылары * Мауро Гевгеозян * Франсиско «Чики» Арсе * Фреди Барейро * Дельфин Бенитес Касерес * Карлос Бонет * Хусто Вильяр * Пабло Гарнье * Эрнан Родриго Лопес * Эулохио Мартинес * Хуан Самудио * Эстаниславо Струве * Хуан Баутиста Торалес * Себастьян Флеитас * Эхидио Аревало Риос Атақты бапкерлері * Карлос Хара * Херардо Мартино * Серхио Маркарян Дереккөздер Сілтемелер * http://www.clublibertad.com.py/
Хорхе Вильстерманн (футбол клубы)

«Хорхе Вильстерманн» — Боливия чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1949 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Феликс Каприлес" стадионында өткізеді. Жетістіктері Ұлттық * Боливия чемпионы (14): 1958, 1959, 1960, 1967, 1972, 1973, 1980, 1981, 2000, 2006 (ЛТ), Ап. 2010, Кл. 2016, Ап. 2018, Кл. 2019 * Вице-чемпион (7): 1965, 1974, 1978, 1985, 1994, 1998, 2003 (Клаусура) * Аэросур / Сине Сентер кубогы (4): 2004, 2011, 2012, 2016 Атақты ойыншылары * Хосе Даниэль Валенсия * Хуан Хосе Урутти * Хулио Сесар Бальдивьесо * Серхио Галарса * Гонсало Галиндо * Серхио Рохельо Кастильо * Ренан Лопес * Гуальберто Мохика * Эрвин Ромеро * Маурисио Сория * Жаирзиньо * Жозимар * Тулио Коста * Владимир Марин * Иван Альварес * Николас Асенсио Дереккөздер Сілтемелер * https://wilstermann.com.bo/
Индепендьенте дель Валье

«Индепендьенте дель Валье» — Эквадордың Сангольки қаласындағы футбол клубы, 1958 жылы құрылған. Жетістіктері Ұлттық * Эквадор вице-чемпионы (1): 2013 * 2 дивизион жеңімпазы (1): 2009 Халықаралық * Оңтүстік Америка кубогы (1): 2019 * Либертадорес кубогының финалисі (1): 2016 Атақты ойыншылары * Хосе Ангуло * Либрадо Аскона * Луис Кайседо * Артуро Мина * Кристиан Нуньес * Джефферсон Орехуэла * Марио Рисотто * Хуниор Сорноса * Эмилиано Тельечеа Атақты бапкерлері * Мигель Анхель Рамирес * Пабло Репетто Дереккөздер Сілтемелер * http://independientedelvalle.com/
Дельфин (футбол клубы)

«Дельфин» — Эквадордың Манта қаласындағы футбол клубы, 1989 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Хокай" стадионында өткізеді. 2019 жылы бірінші рет Эквадор чемпионы атанды. Жетістіктері Ұлттық * Эквадор чемпионы (1): 2019 * Вице-чемпион (1): 2017 * В сериясының жеңімпазы (2): 1989, 2015 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.delfinsc.com/
Гуарани (футбол клубы, Асунсьон)

«Гуарани» — Парагвайдың Асунсьон қаласындағы футбол клубы, 1903 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Рохелио Ливьерес" стадионында өткізеді. Жетістіктері * Парагвай чемпионы (11): 1906, 1907, 1921, 1923, 1949, 1964, 1967, 1969, 1984, Апертура 2010, Клаусура 2016 * Парагвай кубогы (1): 2018 * Либертадорес кубогының жартылай финалисі (1): 1966 Атақты ойыншылары * Эвер Уго Альмейда * Дарио Верон * Эдгар Даниэль Гонсалес * Сальвадор Кабаньяс * Хуан Даниэль Касерес * Оскар Мальбернат * Хулио Сесар Мансур * Хорхе Нуньес * Эстанислао Струве * Кэндзи Фукуда * Роландо Чилаверт * Хосе Луис Чилаверт Дереккөздер Сілтемелер * http://www.clubguarani.com.py/
Каракас (футбол клубы)

«Каракас» — Венесуэланың Каракас қаласындағы футбол клубы, 1967 жылы құрылған. Венесуэладағы ең жүлделі клубтардың бірі. Чемпион атанудан да, кубокты жеңіп алудан да Венесуэла рекордшысы. Жетістіктері * Венесуэла чемпионы (11): 1991/92, 1993/94, 1994/95, 1996/97, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2009/10, 2019 * Венесуэла кубогы (6): 1987, 1993, 1994, 2000, 2009, 2013 Атақты ойыншылары * Хуан Аранго * Рональд Варгас * Ренни Вега * Хесус Гомес * Рафаэль Кастельин * Хуан Коминхес * Хосе Мануэль Рей * Мигель Анхель Ромеро * Ноэль Санвисенте * Габриэль Хосе Урданета * Дарио Фигероа Дереккөздер Сілтемелер * http://www.caracasfutbolclub.com/
Футболдан құрлықаралық кубок 2002

Футболдан құрлықаралық кубок 2002 — 3 желтоқсанда Иокогамадағы "Халықаралық" стадионда өтті. Қатысушылар Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.conmebol.com/articulos_ver.jsp?id47987&slangabS Copa Europea/Sudamericana — Toyota 2002 CONMEBOL.com]
Олимпия (футбол клубы, Асунсьон)

«Олимпия» — Парагвайдың Асунсьон қаласындағы футбол клубы, 1902 жылы құрылған. Жетістіктері * Парагвай чемпионы (44): 1912, 1914, 1916, 1925, 1927, 1928, 1929, 1931, 1936, 1937, 1938, 1947, 1948, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1965, 1968, 1971, 1975, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1988, 1989, 1993, 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, Кл. 2011, Кл. 2015, Ап. 2018, Кл. 2018, Ап. 2019, Кл. 2019 * Республика турнирі (1): 1992 * Либертадорес кубогы (3): 1979, 1990, 2002 * Либертадорес суперкубогы (1): 1990 * Оңтүстік Америка суперкубогы (1): 1990, 2002 * Америкааралық кубок (1): 1980 * Құрлықаралық кубок (1): 1979 Атақты ойыншылары * Сельсо Айяла * Эвер Уго Альмейда * Рауль Висенте Амарилья * Себастьян Ариоса * Густаво Бенитес * Мигель Анхель Бенитес * Рафаэль Бобадилья * Луис Варгас Пенья * Серхио Гойкочеа * Карлос Гамарра * Аурелио Гонсалес * Габриэль Гонсалес * Хорхе Гуаш * Хосе де Ла Крус Бенитес * Рохелио Дельгадо * Карлос Диарте Атақты бапкерлері * Эвер Уго Альмейда * Аурелио Гонсалес * Серхио Маркарян * Анибаль Руис * Луис Кубилья * Густаво Бенитес * Нери Пумпидо Дереккөздер Сілтемелер * http://www.clubolimpia.com.py/