kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қарасусай (өзен)

Қарасусай — Ойыл алабындағы өзен. «Қара сумен толығатын сайдағы өзен» мағынасындағы атау. Қара (сын есім)+су (зат есім) +сай (зат есім). Атырау облысы Қызылқоға ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 60 км, ені 5-20 м. Дереккөздер
Футболдан Франция суперкубогы 2021

Футболдан Франция суперкубогы 2021 — 2021 жылы 1 тамыз күні Израильдің Тель-Авив қаласында өтті. Франция чемпионы "Лилль" клубы мен кубок иегері "Пари Сен-Жермен" өзара кездесті. Матч Детальдар Тағы қараңыз * Футболдан Франция чемпионаты 2020/21 * Футболдан Франция кубогының финалы 2021 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.lfp.fr/tropheeChampions/ Турнирдің ресми сайты]
Егіз (құдық)

Егіз — Атырау облысы Махамбет ауданындағы құдық. «Егіз» алдымен жер атауы, кейіннен осы жерден қазылған құдық та осылай аталып кеткен. Алға ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 19 шақырым қашықтықта орналасқан. Дереккөздер
Жаманқұдық (құдық)

Жаманқұдық — Атырау облысы Жылыой ауданындағы құдық. Жаман (сын есім)+құдық (зат есім. географиялык термин) сөздерінен жасалған біріккен тұлғалы атау. Құдық суының дәмсіз болуына байланысты қалыптасқан болу керек. Құдық аты кейіннен сол маңдағы сайға да қолданылып кеткен. Биікжал ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 23 шақырым қашықтықта орналасқан. Дереккөздер
Италия провинциясы

Италия провинциясы — Италиядағы екінші деңгейдегі аумақтық-әкімшілік бірліктің атауы. Италияда барлығы 93 провинция бар (2014-2016 жылдарға дейін олардың 107-сі болған, оның 14-і жойылып, елордалық қалаларға айналды). Провинциялар аймақтарға кіреді және коммуналардан тұрады. Провинциялар мен коммуналар, итальяндық заңдарға сәйкес, бір мезгілде штаттың да, аймақтың да аумақтық бірліктері болып табылады. Олардың функциялары мен өкілеттіктері 1990 жылғы 17 мамырдағы № 11 Заңының негізінде жалпымемлекеттік тәртіпте реттеледі. Провинция халқының төменгі шегі 200 мың тұрғын болып белгіленді. Әкімшілік функцияларды тиімдірек жүзеге асыру үшін провинцияларда әкімшілік округтер құру мүмкіндігін қарастырады. Аймақтарды дамыту бағдарламаларына сәйкес облыс өзінің көпжылдық бағдарламалары мен аумақтық даму жоспарларын қабылдайды. Тиісті бағдарлама негізінде губерния коммуналардың қызметін үйлестіреді және экономика, өндіріс, сауда, туризм, сондай-ақ әлеуметтік салада дербес әрекет етеді. Италия провинциялары Провинциялар Италияның аймақтары бойынша бөлінген Дереккөздер
Футболдан Қырғызстан чемпионаты 2021

Футболдан Қырғызстан чемпионаты 2021 — Қырғыз премьер лигасының 30 маусымы. 16 наурыз бен 6 қараша аралығында өтіп, сегіз команда қатысты. Турнир төрт айналымға созылды. "Дордой" клубы чемпион атанды. Қорытынды Турнир кестесі Мергендер Дереккөздер Сілтемелер * [https://kpfl.kg/ Ресми вебсайты]
Лайт Хайруб

Лайи Хайруб (; 11 шілде 1991 жыл) — палестиналық футболшы, Палестина Ұлттық футбол құрамасы мен "Марказ Балата" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық 2017 жылдың 15 қаңтарында Харуб "Ахли әл-Халилге" клубына ауысты. 2017 жылдың жазында "Шабаб әл-Захирияға" футболшысы атанды. Харуб сол жылдың 27 желтоқсанында "Сақафи Тулкаремге" оралды. Халықаралық Палестина құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын 2020 жылы 15 қаңтарда Бангладеш құрамасына қарсы өткізді, бұл ойында 2:0 есебімен жеңіске жетті. Құрама сапындағы тұңғыш голын 25 қаңтарда Бурунди қақпасына соқты. Дереккөздер Сілтемелер * https://globalsportsarchive.com/people/soccer/layth-kharoub/191596/
Мичицунаның анасы

Мичицунаның анасы (кейде Мичицуна но Хаха, кейде Удайсё Мичицуна но Хаха, ; , немесе Томоясу-но Мусумэ, яғни Томоясудың қызы атымен танымал, 935–995 жж. өмір сүрген,) — Жапонияның Хэйан дәуірінде (794 – 1185 жж.) жасаған ақын қызы. Өкінішке орай өзінің есімі сақталмаған. Ортағасырдағы жапон поэзиясындағы «Отыз алты мәңгілік сарын» ақындарының қатарына енген даңқты ақын қыз. 954 жылы Мичицуна-но Хаха мемлекеттік билікті жүргізуші Фудзивара әулетінің екінші – Сэкканэ тармағына (Регенттер мен канцлерлер әулеті) жататын Фудзивара-но Канэнэға (929 – 990), тұрмысқа шығады. Ол ханзада Канэнэның екінші әйелі болған. 955 жылы оның тұңғыш перзенті Фудзивара-но Мичицуна туылады. Ол баласы болашақ генерал Фудзивара-но Мичицунаның құрметіне өзіне қосалқы әдеби есім - «Мичицунаның анасы» деген ат алады. Осы поэтикалық қосалқы «Хаха» – «Ана» есіммен кеңінен танымал болды. Оның сондай-ақ, қосалқы «Удайсё» - «Оң қол министрі» есімі де кеңінен танымал болған, десек те министр ол емес, оның күйеуі Фудзивара-но Канэнэ (929 – 980жж.) еді. Ол өз дәуіріндегі Жапония үкіметінде беделі жөнінен үшінші министр болатын. Оның әкесі Фудзивара-но Томоясу кезек-кезегімен Жапонияның алты аймағын басқарған губернатор болды. Томаясу-но Мусумэ сондай-ақ, өз заманында Жапонияның ең көрікті үщ аруының бірі еді. Ол өзін «Жиһанкез ару» деп те атайтын. Отбасылық өмірі бастапқы кезде бақытты болса да, күйеуінің көп әйел алуы олардың арасын суытып жібереді. 964 жылдан олардың ара-қатынасы мүлдем суып, ажырасып кетуіне себеп болады. Қалған ғұмырын ол баласына арнайды. Алпыстан асқан шағында өзінің әулетінің қамалдарының бірінде жалғыздықта қайтыс болады. Ол ең алғашқы әйел қаламынан туған әдеби күнделіктің авторы, сонымен бірге жапон әдебиетіндегі ең алғашқы психологиялық повесть – «Кагэро никки» – «Жалған дүние жазбалары» (974 жыл, ) оның қаламынан туған. Осынау шығармада ақынның жүздеген өлеңдері де болғандықтан оны кейде поэтикалық туынды ретінде де қабылдайды. Ақынның отыз алты туындысы империялық жыр антологияларына енгендігі айтылады. Өлеңі Мичицуна но Хаханың сондай-ақ, бір өлеңі «Хякунин иссю» жинағына №53 реттік белгісімен енген. 歎きつつ ひとり寝（ぬ）る夜の 明くる間は いかに久しき ものとかは知る Nageki tsutsu Hitori nuru yo no Akuru ma wa Ikani hisashiki Mono to ka wa shiru Жанарым жасқа толып, Толғанам ай астында Жалғыздық сыңарым ба? Не деймін енді саған, Жауаптың бар ма мәні? Дереккөздер
Саканоуэ но Корэнори

Саканоуэ но Корэнори (, , IX ғасырдың аяғы — X ғасырдың басында өмір сүрген) — Хэйан дәуіріндегі вака жанрында жазған Жапония ақыны. Ол орта ғасырлардағы «Отыз алты мәңгілік сарын» ақындарының бірі. Көне әскери әулеттің өкілі. Ол Хэйан дәуірінің бас кезеңінде генерал һәм сегун болған Саканоуэ но Тамурамароның (, 758 - 17 маусым 811 ж.) төртінші ұрпағы, яғни шөпшегі еді дейді деректер. Дегенмен Корэнори заманында бұл әулеттің ер кісілері Императордың сарай қызметі «Накацукаса»-да, құпия қызмет атқарған деседі. 887-ші – 897-ші жылдар аралығындағы император Уда (867-931) тұсында Саканоуэ-но Корэнори император сарайында ұйымдастырылған сан-алуан ақындар сайысына Ки-но Сурайуки, Осикоти-но Мицунэ, Мибу-но Тадаминэ және басқалармен белсене қатысқан. Оның өлеңдері өз заманындағы «Кикинвакасю»-дан бастап барша танымал антологиялық жинақтарға енген. Саканоуэ-но Корэноридің өзінің қаламынан шыққан «Корэнори-сю» антологиялық жинағы сақталған. Оның ақындық иірімі Ки-но Сурайукидің өлең жазу мәнерімен үндес еді дейді мамандар. Саканоуэ-но Корэноридің өлеңдерінің бірі Огура Хиакунин Иссюдің антологиялық жинағына № 31 реттік белгісімен енген. Жалпы оның қырық бір өлеңі империяның антологиялық жинақтарына енген. Саканоуэ-но Корэнори сондай-ақ, өз заманының танымал ақыны, «Отыз алты мәңгілік сарын» ақындарының бірі Саканоуэ но Мочикидің (, ум. 975) әкесі. Алайда, Саканоуэ-но Корэноридің ақындығына қарағанда спорттағы беделі тым жоғары болған. Ол қазіргі футболдың бастауындағы ойындардан саналатын «кемари» ойыны бойынша империя чемпионы болған. 905 жылы 2-ші наурызда Император сарайының алдында өткен «кемари» оиынында Саканоуэ-но Корэнори командалас жолдастарымен бірге допты үздіксіз 206 алты рет соққандығы және Императордың жоғары бағасын алғандығы айтылады. Өлеңі 朝 ぼ ら け 有 明 の 月 と み るま で に 吉野 の 里 に ふ れ る 白雪 Asaborake Ariake no tsuki to Miru made ni Yoshino no sato ni Fureru shirayuki *** Рауан Ёшино көгінде - Қалықтап ақша қар Ақ ұлпа, тым тылсым Теңеуге жоқ сөзім Ай нұры бозарған тек қана *** Ол бірде өлеңді пердеге жазылған сурет ретінде жазады да оны пердеге іліп қойған екен ... Қуарған күріш сабағы Дәннен шашу шашады Таудағы егін алқапта. Жанары қаздың мөлдірер, Тым мұңлы күздің сол әні... Дереккөздер
Apologize

«Apologize» — OneRepublic тобының алғашқы синглі. Бұл ән топтың бірінші альбомы құрамында және ремикс түрінде Тимбалэндтің екінші альбомында шыққан. Ән көптеген чарттарда топ жарып, халықаралық хитке айналды. Billboard Hot 100 чартында ән үздік ондықтың ішінде үзбей 25 апта бойы болды. 2009 жылы ән Грэмми сыйлығының бір номинациясына ілікті. Чарттар Апталық чарттар Онжылдық чарттары Дереккөздер Сілтемелер *
Ясер Хамид

Ясер Хамид (; 9 желтоқсан 1997 жыл, Лехона, Испания) — палестиналық футболшы, Палестина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.bdfutbol.com/en/j/jj21716.html Футболшының профилі]
Омикрон

Ο, ο ( омикро́н) — грек әліпбиінің 15-ші әрпі. Әріптің атауы көне грекше ὄ μικρόν — "кіші о" деген сөзден шыққан. Өйткені көне грек тілінде омикронмен қысқа [o] дыбысы таңбаланған, ал ұзақ [oː] дыбысын жазуға Ωω (омега, ὦ μέγα — "мега о") әрпі қолданылған. Қазіргі грек тілінде екі әріп те бірдей, [o̞] болып оқылады. Омикрон "көз" деп аталатын финикиялық 𐤏 (аин) әрпінен шыққан, ал ол өз кезегінде — көнемысырлық "көз" иероглифінің оңайлатылған нұсқасы. Ал омикроннан латынның O және кирилдің О әріптері, демек қазіргі қазақ әліпбиінің О, сондай-ақ Ө әріптері туындаған. Қарашаның 26, 2021, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы COVID-19-дың ашылған B.1.1.529 штаммына "омикрон" деген айдар тақты. Бұл штамм 24 қараша, 2021 жылы алғаш Оңтүстік Африка Республикасында тіркелген еді. Астрономияда омикрон әрпі шоқжұлдыздағы жарықтығы 15-ші жұлдызды белгілеуге қолданылады, мысалы, Персейдің омикроны, Андромеданың омикроны, Кита омикроны. Бірақ негізінен бұл әріп, латынның O-сына және 0 араб цифрына ұқсас болғандықтан, ғылым мен техникада қолданылмайды десе де болады. Қосымша айта кететін жәйт, омикрон кіші болса да "о", сондықтан оны "амикрон" деп дыбыстау дұрыс емес, қазақ тілінде "о" деп жазып, "а" деп оқуға міндеттейтін ереже жоқ. Дереккөздер
Рохит Чанд

Рохит Чанд (; 1 наурыз 1992 жыл; Непал) — непалдық футболшы, Непал Ұлттық футбол құрамасы мен "Персиджа" (Индонезия) клубының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Клубтық ; Персиджа ;* Индонезия чемпионы: 2018 ;* Индонезия президенті кубогы: 2018 ;* Менпора кубогы 2021 Халықаралық Непал * Үш Ұлттың кубогы: 2021 (Непал) * Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/30761/Rohit_Chand.html Профилі]
Крейг Берли

Крейг Уильям Берли (; , Эр, Шотландия, Ұлыбритания) — шотландиялық футболшы, жартылай қорғаушы, Шотландия Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған. Карьерасы Англия және Шотландия клубтарында ойнаған. Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 1995 жылы ойнады. Бір жылдан соң 1996 жылғы Еуропа чемпионатына қатысып, топтық кезеңнін үш ойынында да алаңға шықты. 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде 9 кездесуде алаңға шықты. Финалдық турнирге қатысып, екінші турда Норвегиямен ойында гол соқты, бұл ойында Шотландия чемпионаттағы жалғыз ұпайын еншіледі. 2003 жылы 30 сәуірде құрама жейдесін соңғы рет киді. Аустриямен жолдастық кездесуде алаңға шығып, 63-минутта алмастырылды. Жетістіктері Командалық ; Шотландия-21 * Еуропа чемпионатында 3-орын (1): 1992 ; Челси * Англия кубогы (1): 1996/97 ; Селтик * Шотландия чемпионы (1): 1997/98 * Лига кубогы (2): 1997, 2000 Жеке * Шотландия жыл футболшысы (1): 1997/98 Дереккөздер
Алли Маккойст

Алистер Мердок Маккойст (; 24 қыркүйек 1962, Беллсхилл), қысқаша Алли Маккойст — шотландиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1990 жылы әлем чемпионатына, 1992, 1996 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. "Рейнджерс" сапында 15 жыл ойнап, 362 голдың авторы атанды, бұл әлі күнге дейін үздік нәтиже. Жетістіктері Командалық Ойыншы Рейнджерс * Шотландия чемпионы (10): 1986/87, 1988/89, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97 * Шотландия кубогы (3): 1991/92, 1992/93, 1995/96 * Лига кубогы (9): 1983/84 ,1984/85, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1990/91, 1992/93, 1993/94, 1996/97 Бапкер Рейнджерс * Шотландия 1 лигасының жеңімпазы: 2013/14 * 3 дивизион жеңімпазы: 2012/13 Жеке * Шотландия жыл ойыншысы: 1992 * Шотландия құрамасының құрметті футболшылары тізімі: 1996 * Шотландия футболының құрмет залы: 2007 * Шотландия чемпионатының үздік мергені (3): 1986, 1992, 1993 * Чемпиондар лигасының үздік мергені (2): 1988, 1997 * Алтын бутса (2): 1992, 1993 * «Рейнджерс» тарихындағы үздік мерген: 362 гол * «Рейнджерс» клубының еурокубоктердегі үздік мергені:: 21 гол Дереккөздер Сілтемелер
Гари Макаллистер

Гари Макаллистер (; 25 желтоқсан 1964) — шотландиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы, 2018 жылдан бері "Рейнджерс" клубының бапкерлер алқасында қызмет етеді. Карьерасы Клубтық Карерасын 1981 жылы туған қаласындағы "Мотеруэлл" клубында бастады. Клуб сапында бірнеше маусымды сәтті өткізді. 1980 жылдардың ортасында оған англиялық клубтардың көзі түсе бастады да, 1985 жылы Гари "Лестер Ситиді" таңдады. 1990 жылы "Лидс Юнайтед" футболшысы атанды. "Лидс" сапында да жақсы ойнады, сол себепті Ұлттық құрамаға да жиі шақырту ала бастады. 1992 жылы Англия чемпионы атанды. 1992-96 жылдары клуб капитаны ретінде ойнады. 1996 жылы "Ковентри Ситиге" ауысты. 2000 жылы 35 жастағы Макаллистер күтпеген жерде "Ливерпуль" клубына ауысты. Жасы кеп қалған футболшының бұл қадамын мерсиайдтық жанкүйерлер қолдай қоймады. Бірақ көп ұзамай Гари клубқа пайдалы ойыншыға айналды. Оның ұзақтан дәл тебетін соққылар, айып добын сәтті орындауы клубқа пайда әкелмей тұрмады, әсіресе 2001 жылы УЕФА кубогын ұтуына көп үлес қосты. Финалда "Алавеспен" болған кездесуде матчтың үздік ойыншысы атанды. "Ливерпульде" ойнаған екі маусымда көпшіліктің бойтұмарына айналып үлгерді. 2002 жылы "Ковентриге" қайтып оралып, бір маусымнан соң карьерасын аяқтады. Халықаралық Ұлттық құрамаға тұңғыш рет 1990 жылы шақырту алды. 1990 жылғы әлем чемпионатына, 1992 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. 1992 жылғы Еуропа чемпионатының топтық кезеңінің соңғы турында ТМД қақпасына бір гол соқты, бұл ойында Шотландия 3:0 есебімен жеңіске жетті. 1996 жылғы Еуропа чемпионатына құрама капитаны ретінде қатысты. Жетістіктері Мотеруэлл * 1 дивизион: 1985 Лидс Юнайтед * 1 дивизион: 1992 * Англия суперкубогы: 1992 Ливерпуль * Лига кубогы: 2001 * Англия кубогы: 2001 * УЕФА кубогы: 2001 * Англия суперкубогы: 2001 * УЕФА суперкубогы: 2001 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.liverbird.ru/player/139 Профилі] * [https://web.archive.org/web/20080328021037/http://www.liverpoolfc.tv/team/past_players/players/mcallister/ Профилі] * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=367 Профилі мен статистикасы]
Иван Глинка

Иван Глинка (; 26 қаңтар 1950 жыл, Мост, Чехословакия — 16 тамыз 2004 жыл, Карловы Вары, Чехия) — чехиялық және чехословакиялық шайбалы хоккейші, Бапкер ретінде 1998 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы атанған. Карьерасы Статистикасы * Чехословакия чемпионаты: 522 матч, 342 гол * ҰХЛ: 137 матч, 42 гол * Стэнли кубогы: 16 матч, 3 гол * Швейцария чемпионаты: 80 матч, 76 гол * Әлем және Еуропа чемпионаты, Олимпиада, Канада кубогы: 110 матч, 52 гол Жетістіктері * Әлем чемпионы: 1972, 1976, 1977 * Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері: 1972 * Олимпиада ойындарының қола жүлдегері: 1972 Сілтемелер
Қаратақыр (тау)

Қаратақыр – Қалба жотасының оңтүстік-батысындағы тау. Географиялық орны Абай облысы Жарма ауданы Жаңғызтөбе кентінің оңтүстігінде 20 км жерде орналасқан. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 758 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 3 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км шамасында. Беткейлері көлбеу, бірнеше ірілі-ұсақты шоқылардан тұрады. Солтүстігінде Желдіқара, шығысында Жұмағұл, оңтүстігінде Қандығатай таулары орналасқан. Батысынан Терісайрық өзені ағып өтеді. Өсімдігі Таудың қоңыр топырағында боз, селеу, бетеге аралас астық тұқымдастар, өсімдіктер, бұталар өседі. Дереккөздер
Қаратақыр (көл)

Қаратақыр – Торғай алабындағы көл. Татыр көлінің оңтүстік-шығыс бөлігінде. Географиялық орны Қостанай облысы Жангелді ауданы Тәуіш ауылының оңтүстік-батысында 5 км жерде орналасқан. Гидрографикасы Теңіз деңгейінен 97 м биіктікте жатыр. Аумағы 7,3 км 2 , ұзындығы 6,5 км, енді жері 1,5 км, жағалау бойының ұзындығы 14,7 км. Жауын-шашын аз жылдары аумағы кішірейіп тартылып қалады. Жазда батпақты қамысқа айналып, қоныс ретінде қалады. Дереккөздер
Лариса Семеновна Латынина

Лариса Семеновна Латынина (27 желтоқсан 1934, Херсон, Одесса облысы) — кеңестік гимнасшы, тоғыз дүркін Олимпиада чемпионы (1956, 1960, 1964), КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1956), жеке және командалық жарыстарда бірнеше дүркін әлем және Еуропа чемпионы (1957-1962), КСРО (1956-1964), КСРО-ның еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1972), Ресей Федерациясының еңбек сіңірген дене шынықтыру қызметкері. Рекордтары 2012 жылға дейін әлемдегі ең көп Олимпиада жүлдесі бар спортшы болып тұрды (9 алтын, 5 күміс, төрт қола). тек 2012 жылы оның рекордын Майкл Фелпс жаңартты. Латынина сонымен қатар 1957 жылғы көркем гимнастикадан Еуропа чемпионатында барлық алтын медальдарды жеңіп алғанымен танымал. Жаттықтырушы 1966 жылдан 1977 жылға дейін Лариса Латынина КСРО әйелдер ұлттық көркем гимнастика құрамасының бас жаттықтырушысы болды. Оның жетекшілігімен команда үш рет (1968, 1972, 1976) Олимпиада ойындарының алтын жүлдегері атанды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://biograph.ru/index.php/whoiswho/2/649-latynina http://biograph.ru]
Раймон Копа

Раймон Копа (, туғанда Копашевский , 1931 жыл 13 қазан, Не-ле-Мин, Франция — 2017 жыл 3 наурыз, Анже, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. "Анже" (1949-1951), "Реймс" (1951-1956; 1959-1967), "Реал Мадрид" (1956-1959) клубтарында ойнады. Франция құрамасы үшін 1952-1962 жылдары 45 ойын өткізді. 1958 жылғы "Алтын доп" иегері. Сауалнама бойынша Халықаралық футбол тарихы мен статистикасы федерациясы ХХ ғасырдағы әлемнің үздік футболшыларының арасында 43-ші орынды, World Soccer журналының нұсқасы бойынша XX ғасырдың үздік ойыншыларының арасында 92-орынды, Placar журналының нұсқасы бойынша футбол тарихындағы үздік ойыншылар арасында 50-ші орынды иеленеді. Өмірбаяны Францияда Польшадан келген эмигрант отбасында дүниеге келген. Ол мансабын оң жақтағы шабуылшы ретінде бастады, бірақ содан кейін орталық шабуылшыға ауысты. 1958 жылғы әлем чемпионатының ең үздік ойыншыларының бірі болды, онда Франция қола медаль жеңіп алды, сол жылы "Алтын допқа" ие болды. Аяқ сынуының салдары және осыған байланысты жүргізілген операциялар кесірінен мансабын 1967 жылы аяқтауға мәжбүр болды. 1970 жылдардың басында Копа "Анже" клубының құрметті президенті болып сайланды. 1972 жылы оның "Менің футболым" атты кітабы жарық көрді. Жетістіктері Командалық «Реймс» * Франция чемпионы (4): 1952/53, 1954/55, 1959/60, 1961/62 * Латын кубогының иегері: 1953 «Реал Мадрид» * Испания чемпионы (2): 1956/57, 1957/58 * Еуропа чемпиондары Кубогының иегері (3): 1956/57, 1957/58, 1958/59 * Латын кубогының иегері: 1957 Франция құрамасы * 1958 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері Жеке * 1958 жылғы Еуропаның үздік футболшысының "Алтын доп" иегері ("France-Football" журналының нұсқасы бойынша) * 1959 жылғы Еуропаның екінші футболшысының "Күміс доп" иегері ("France-Football" журналының нұсқасы бойынша) * 1956, 1957 жылдардағы Еуропаның үшінші футболшысының "Қола доп" иегері ("France-Football" журналының нұсқасы бойынша) * 1970 жылы 30 қарашада құрметті легион орденімен марапатталды (осы марапатқа ие болған алғашқы футболшы) * ФИФА 100 тізіміне кіреді Сілтемелер * [http://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur13179.html "L’Equipe" газеті сайтындағы профилі]
Дмитрий Анатольевич Маликов

Дмитрий Анатольевич Малмков (10 сәуір 1970, ) — қазақстандық футболшы, шабуылшы. "Қайрат", "Ертіс", "Достық", "Ұлытау", "Қайсар", "Спартак Семей" клубтарында доп тепкен. Жетістіктері Командалық * Қазақстан кубогы 1993 Дереккөздер Сілтемелер * [https://footballfacts.ru/person/28791-malikovdmitriyanatolevich Профилі мен статистикасы]
Локомотив (футбол клубы, Алматы)

Локомотив Алматы футбол клубы — 1969 жылғы Қазақ КСР чемпионаты мен 1998 жылғы Қазақстан бірінші лигасында ойнаған алматылық футбол клубы. 1969 жылы Қазақ КСР чемпионы атанды. 1998 жылы демеушілердің арқасында клуб тарихы қайта жаңғыртылды. Бірінші лигада бес клубтың ішінде соңғы орын алды. Бес ойыннан бір ғана ұпай жинады. Содан кейін ешқандай турнирге қатыспады. Дереккөздер
All the Right Moves

«All the Right Moves» — OneRepublic тобының екінші альбомындағы бірінші сингл. Райан Теддердің айтуынша, бұл әнді топтың ең көңілді әрі екпінді туындысы ретінде қарастыруға болады. Әнге бейнеклиптің тұсаукесері 2009 жылдың 8 қазанда өтті, режиссёрі Уэйн Айшем болды. Чарттар Дереккөздер Сілтемелер *
Хорст Эккель

Хорст Эккель (; 8 ақпан 1932 — 3 желтоқсан 2021) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы, 1954 жылғы әлем чемпионы. Өмірбаяны Карьерасын 1947 жылы "Кайзерслаутернде" бастады. Бұл командада 13 маусым ойнады. Осы аралықта құрама сапында 1954, 1958 жылғы әлем чемпионаттарына қатысты. 1960 жылы "Рохлинг" клубына ауысып, 1966 жылға дейін өнер көрсетті. 2003 жылы түсірілген режиссер Зонке Вортманның "Берндегі ғажайып" фильмінің кеңесшісі болды. Бұл фильмде Эккельдің рөлінде Хольгер Дене (нем. Holger Dexne) ойнады. 2021 жылы 3 желтоқсанда 1954 жылы әлем чемпионы атанғандардың соңғысы боп өмірден өтті. Жетістіктері Халықаралық * Әлем чемпионы: 1954 Дереккөздер Сілтемелер
Құмбасы

Құмбасы – Ақдала даласының оңтүстік-шығысындағы құмды алқап. Географиялық орны Алматы облысы Балқаш, Жетісу облысы Кербұлақ, Көксу аудандары аралығында, Іле өзенінің аңғарында ораналсқан. Геологиялық құырылымы Төрттік кезеңінің аллювийлі шөгінділерінен түзілген. Жер бедері Ең биік жері 503 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 30 км-ге созылған, енді жері 7 км шамасында. Жер бедері жонды-белесті, төбешікті келген. Оңтүстігінде Құланбасы тауы, шығысында Жуанқұм, Мойынқұм құмдары бар. Өсімдігі Эолды жазықтағы құмда жусан, теріскен, еркек шөп, т.б. өсімдіктер өседі. Батыс бөлігін қалың сексеуіл тоғайы қоршап жатыр. Жыл бойы мал жайылымына пайдаланылады. Дереккөздер
Лидия Павловна Скобликова

Лидия Павловна Скобликова (8 наурыз 1939) — кеңестік конькиші, 1964 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының абсолютті чемпионы. Жетістіктері * Екі дүркім Олимпиада чемпионы: 1960 (1500 және 3000 м). * Төрт дүркін Олимпиада чемпионы: 1964 (500, 1000, 1500 және 3000 м) * Әлем чемпионатының абсолютті чемпионы (1963, 1964). * 1000 метрге жүгіруден рекордшы (1963—1968), 1500 м (1960—1962) және 3000 м (1967). Дереккөздер
Торальф Энган

Торальф Энган (, 1 қазан 1936 жыл, Мельдал) — норвегиялық шаңғышы, трамплиннен секіруден 1964 жылғы Олимпиада чемпионы және қола жүлдегері. 1961 жылы Норвегия чемпионы атанды. Бір жылдан соң әлем чемпиондығына қол жеткізді. 1967-69 жылдары спорттың осы түрінен Норвегия құрамасының бапкері болды. Карьерасы 1955 жылы Торалф Энган он сегіз жасында Холменколлен ойындарында жасөспірімдер арасындағы секіру жарысында жеңіске жетті. Ол Скво-Валли ойындарына олимпиадалық құраманы құра алмады, бірақ Ойындардан кейін бірден Холменколленде ересектер арасындағы жарыста екінші болды. 1961 жылы спорттық мансабында жалғыз рет Норвегия чемпионы атанды. Дереккөздер
Якоб Туллин Тамс

Якоб Туллин Тамс (, , Осло, Норвегия — , сонда) — норвегиялық трамплиннен секіруші, яхташы. Карьерасы Трамплинннен секіруден 1924 жылғы қысқы Олимпиада чемпионы. Желкенді спорттан 1936 жылғы Қысқы Олимпиада күміс жүлдегері атанған. Трамплиннен секіруден 1928 жылғы Олимпиадаға да қатысты, бірақ 28-орында қап кетті. Дереккөздер
Бернт Эвенсен

Бернт Эвенсен ; (8 сәуір 1905 жыл Христиания (қазіргі Осло), Норвегия — 24 тамыз 1979 жыл сонда) — норвегиялық конькиші, велошабандоз. 1928 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында конькимен жүгіруде бір алтын, бір қола, бір күміс олжалады. 1932 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Конькиден Норвегияның төрт дүркін чемпионы. Влоспорттан 11 дүркін Еуропа чемпионы. Дереккөздер
Жоэль Ваканумуне

Жоэль Ваканумуне (ағыл. Joël Wakanumuné; 30 қыркүйек 1986 жыл, Нумеа, Жаңа Каледония) — жаңа каледониялық футболшы, жартылай қорғаушы, Жаңа Каледония Ұлттық футбол құрамасы сапында 2012 жылғы ОФК Ұлттары кубогының финалисі. 2014 жылғы Әлем чемпионатының іріктеуіне, 2016 жылғы ОФК Ұлттары кубогына қатысты. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.joel.wakanumune.128753.fr.html Профилі]
Гүлзира Убайділдәқызы Ысқақова

Гүлзира Ысқақова (4 қараша 1988 жыл, Қызылорда) — қазақстандық гандболшы, 2010 жылғы Азия чемпионы. 2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына, 2011 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Қызылорданың "Сейхун-КАМҚМУ" клубында ойнайды.
Мақпал Ибрахимқызы Қаппарова

Мақпал Қаппарова (12 сәуір 1993 жыл, ) — қазақстандық гандболшы, Қазақстан гандбол қыздар құрамасы мен "Астана" клубының ойыншысы. 2010 жылғы Қазақстан чемпионы. 2013 жылы Универсиаданың қола жүлдегері атанды. Сілтемелер * http://handball-astana.kz/rus/m1/about/history/
Астана (қыздар гандбол клубы)

Астана — Қазақстанның Астана қаласындағы қыздар гандбол клубы. 2009 жылы 28 желтоқсанда құрылды. Тарихы 2010 жылы тұңғыш Қазақстан жоғары лигасында ойнады. 2012 жылы Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://handball-astana.kz/rus/m1/about/history/ Астана ҚГК]
Фудзивара но Окикадзэ

Фудзивара-но Окикадзэ (, өмір сүрген жылдары белгісіз, дегенмен деректер оны шамамен 900 – ші жылдарда өмір сүргендігін айтады) — Хэйан дәуірінде вака жанрында кеңінен танымал болған Жапония ақыны және сазгер, сондай-ақ, Фудзивара-но Окикадзэнің Фудзивара әулетінен шыққан ақсүйек екендігі айтылады. Ол ақсүйек Фудзивара но Митинаридің баласы еді дейді деректер. Фудзивара но Окикадзэнің императордың антологиялық «Кокинавакасю» жинағына он жеті өлеңі енген. Олар: №№101, 102, 131, 178, 301, 310, 326, 351, 567-569, 745, 814, 909, 1031, 1053, 1064 -ші реттік сандарымен белгіленген. Фудзивара-но Окикадзэнің сондай-ақ, бір өлеңі «Хякунин иссю» жинағына №34 реттік белгісімен енген. Фудзивара но Окикадзэнің өзінің «Окикадзэ сю»-атты жинағы да заманында кеңінен танымал болған. Ол өлең иірімін терең меңгерген ақын болатын, дегенмен оқырман қауым оның өлеңдерінің астарына үңіле алмай қиналатын. Ақынның шығармашылық жемісті жылдары Энги дәуіріне тұспа-тұс келді де 901-922 жылдар аралығын қамтыған... Ол жапонның әйгілі «Отыз алты мәңгілік сарын» ақындарының қатарына енген ақындардың бірі. Өлеңі 小倉百人一首 番 誰をかも 知る人にせむ 高砂の 松も昔の 友ならなくに Огура Хякунин Ишшу Тарэ о ка мо Сиру хито ни сен Такасаго но Мацу мо мукаси но Томо нара наку ни *** ‎ Таңдаймын қалай, Досым деп кімді айта алам? Тіршілік мынау, Такасаго қарағайы да, Дос емес маған!... *** Бірде патшайым Фудзивара-но Такайконың елу жасқа толу мерей тойына патшазада Садаясу сыйлық алып келеді. Сыйлық «Қалықтаған гүлдері шие ағаштың, Адамдар қарап оған тамсанатын...» деп жазылған пердемен көмкерілген екен... Мен соған қарамаппын, Ай мен Күн өткен екен, Сандалып тым. Десек те мен гүлзардан көз алмадым, Көктеменің өткенін байқамаппын... Дереккөздер
Легион-2 (баскетбол клубы)

Легион-2 баскетбол клубы — Қазақстанның Алматы қаласындағы ерлер баскетбол клубы. Қазіргі күнде Қазақстан жоғары лигасында ойнайды. 1978 жылы СКА спорт қоғамында СКА деген атаумен құрылды. 1985 жылы КСРО бірінші лигасының жеңімпазы атанып, жоғары лигаға жолдама алды. 1989, 1990 жылдары КСРО чемпионатында төртінші орынға табан тіреді. 1992 жылы атауы "Жұлдыз" боп өзгерді. Сол жылы ТМД чемпионатында күміс жүлде алды. Көп ұзамай базасы Самара қаласына ауысып, ЦСК ВВС деген атаумен Ресей чемпионатында ойнады. Кейін Қазақстанға оралып, атауы енді ЦСКА болды. 2014 жылдан бері "Легион-2" деп аталады. 2009/10 жылғы маусымда Қазақстан чемпионы атанды. Атақты ойыншылары * Валерий Тихоненко * Олег Мелещенко * Юрий Жуканенко * Игорь Тихоненко
Уолден

«Уолден, немесе тоғайдағы өмір» — америкалық ақын әрі ойшыл Генри Дэвид Торо жазған кітап. Мұнда автобиографиялық мәліметтермен қоса, автордың қоғам құрылысына және мәдени үрдістерге деген сыни көзқарасы беріледі. Шығармада табиғатқа пайымдап қарау, жалғыздық, төзімділік, прогресстің адамға әсері, рухани ізденістер және басқа да тақырыптар көтеріледі. Генри Дэвид Торо өз шығармасын келесідей бастайды: Бұл беттерді жазғанда, мен орманда, Массачусетс штатының Конкорд қаласына жақын орналасқан Уолден тоғаны жағалауында, өзім салған үйде жалғыз тұрдым. Ең жақын тұрақ бір миля қашықтықта болды, сөйтіп күнкөрісімді өз күшімен қамтамасыз етіп жүрдім. Былай екі жыл және екі ай өмір сүрдім. Ал қазір мен қайтадан өркениетіміздің қалыпты тұрғынына айналдым. Автор тоғайдағы осындай өмірін өз басынан 1845 жылдың шілдесінен 1847 жылдың қыркүйегіне дейін өткерген. Кітап 18 бөлімнен тұрады. Сілтемелер * [https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/single-page Walden]
Лело-Сарацины

Лело-Сарацины — Грузияның Тбилиси қаласындағы регби клубы. 1969 жылы құрылған. Қазір Грузия Биг-10 лигасында ойнайды. Жетістіктері Ұлттық Грузия чемпионы * 2004, 2009, 2013, 2014, 2015, 2016 Тұлғалары Атақты ойыншылары * Горгодзе, Мамука * Квирикашвили, Мераб * Тодуа, Александр Дереккөздер Сілтемелер * http://lelorugby.ge/
Олимп (регби клубы)

Олимп — Украинаның Харьков қаласындағы регби клубы, 2005 жылы құрылған. Жетістіктері * Украина чемпионы — 15 (2005, 2006, 2007-08, 2008-09, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019) ** Күміс жүлдегер — 1 (2007) * Украина кубогы — 9 (2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2015, 2016, 2017) * Регби-7 бойынша Украина чемпионы — 10 (2008, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019) * Регби-7 бойынша Украина кубогы — 7 (2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ) Атақты тұлғалары Ойыншылары * Владислав Адажиник * Вячеслав Красильник * Олег Косарев * Сергей Церковный Сілтемелер * http://rcolimp.com.ua/
Динамо (ватерпол клубы, Алматы)

Динамо Алматы ВТК — Қазақстанның Алматы қаласындағы ватерпол клубы. 1954 жылы құрылған. Тарихы 1968 жылы бірінші рет КСРО чемпионатының жоғары лигасында ойнады. 1993-2003 жылдары Ресей чемпионатында ойнады. Жетістіктері 1981, 1982 жылдары КСРО чемпионы атанды. 1984, 1985 жылдары КСРО күміс жүлдесін, 1978, 1980, 1982, 1986, 1987 жылдары қола жүлдені иеленді. 1982 жылы Еуропа чемпиондар кубогының финалына шықты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20141223072415/http://wpastana.kz/index.php?optioncom_content&viewarticle&id64&Itemid192&lang=en Қазақстандағы су добы]
Динамо (ватерпол клубы, Мәскеу)

Динамо — Ресейдің Мәскеу қаласындағы ватерпол клубы. 1923 жылы құрылған. Жетістіктері * КСРО чемпионатының 11 дүркін жеңімпазы (1955, 1957, 1958, 1960, 1961, 1962, 1968, 1969, 1985, 1986, 1987) * КСРО кубогының 6 дүркін иегері (1949, 1986, 1988, 1990, 1991). * Ресейдің 9 дүркін чемпионы (1994, 1995, 1996, 1998, 2000, 2001, 2002, 2018, 2019). * Екі рет Чемпиондар лигасында топ жарған (1969, 1986). * Екі рет Еуропа кубок иелері кубогының жеңімпазы атанды: 1985, 2000 жылдары Сілтемелер * [https://wp-dynamo.ru/history Тарихы]
Алина Илназқызы Заһитова

Алина Илназқызы Заһитова (, 18 мамыр 2002, Ижевск) — ресейлік мәнерлеп сырғанаушы, 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы және күміс жүлдегері. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2018 * Күміс жүлдегер: 2018 Әлем чемпионаты * Чемпион: 2019 Еуропа чемпионаты * Чемпион: 2018 * Күміс жүлдегер: 2019 Дереккөздер
Тайво Авоньи

Тайво Майкл Авоньи (; 1997 жылы 12 тамызда туған) — нигериялық футболшы, "Унион" клубының шабуылшысы. Мансап Клубтық Тайво Нигерияның "Империал Академи" футбол мектебінің түлегі. 2014 жылдың жазында ол Швецияның "Калмар" жастар командасына жалға берілді. 2015 жылы оның "Ливерпульге" ауысуы болды. 2015/16 маусымында Тайво Германияның "Франкфурт" сапында жалда ойнады. 2018 жылдың шілдесінде "Ливерпульмен" бес жылға жаңа келісімшарт жасады. Сол айда ол командамен бірге АҚШ-қа төлем жасауға бармады, бірақ бұл жолы 2018/19 маусымының соңына дейін "Гентке" кезекті жалға берілді. Ұлттық құрамада 2013 жылы Тайво футболдан жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты. Турнирде ол барлық матчтарды өткізді, ал оның құрамасы әлем чемпионы атағына қол жеткізді. Тайво чемпионатты ауыстыруға шығудан бастады, бірақ плей-офф негізгі шабуылшылардың бірі болды және төрт гол соқты. 2015 жылы Тайво Нигерия жастар құрамасының құрамында Африка жастар чемпионатында, сондай-ақ жастар әлем чемпионатында чемпион атанды. Жетістіктері Әлем чемпионы (17-ге дейін): 2013 Дереккөздер
Олимпик Ташкент

Олимпик футбол клубы — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы футбол клубы. 2021 жылы құрылды. Тарихы Клубтың мақсаты — Өзбекстан Олимпиадалық құрамасына кадрлар дайындау және құрамаға 2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына жолдама әперу. 2021 жылы Өзбекстан бірінші лигасында ойнап, 4-орынға табан тіреді. Бұл көрсеткіш плей-оффқа шығуға мүмкіндік берді де, "Машал" клубын 3:1 есебімен ұтып, 2022 жылғы маусымда Өзбекстан жоғары лигасында ойнайтын болды. 2021 жылғы Өзбекстан кубогының топтық кезеңінде Пахтакордан кейін екінші орын алды. Дереккөздер
Қарақұм (құм, Алакөл ауданы)

Қарақұм – Балқаш және Сасықкөл көлдері аралығындағы құм. Географиялық орны Жетісу облысының Алакөл ауданы жерінде, теңіз деңгейінен 350 – 450 м биіктікте орналасқан. Жер бедері Ұзындығы 120 км, ені 30 км, ауданы 1600 км 2 . Оңтүстігінде Арқарлы тауы және Сарықұм мен Тасқарақұм құмды алқаптары орналасқан. Қарақұмның басым бөлігі қырқалы, төбелі (биіктігі 5 – 30 м, әсіресе солтүсік-батыс жағында) келеді; бұта аралас жусан, еркекшөп, т.б. сораң шөптермен бекіген. Айнала етегі тақыр, тақырлы сораңдарға ұласады. Тұщы грунт сулы құм қабаты жер бетіне жақын жатыр. Қарақұм – қысқы мал жайылымы. Дереккөздер
Университет (қыздар баскетбол клубы, Алматы)

Университет ВК — Қазақстанның Алматы қаласындағы қыздар баскетбол клубы. Тарихы 1960 жылдары құрылып, 1990 жылдардың ортасында жабылып қалды. КСРО чемпионаттарындағы ең жоғары нәтижесі 5 орын (1986). КСРО тараған соң ТМД чемпионатында ойнады. 1988 жылы клуб ойыншысы Ирина Герлиц Олимпиада чемпионы атанды. Атақты ойыншылары В.Ивкина, Галина Урывская, Н.Подковырова, Т.Ильченко, Вера Гришина, Нина Пузанова, Антонина Тарасенкова, Ирина Жұмабекова, И.Чикилева, О.Апатаева, Таисия Ануфриева, Әлбике Жексенбаева, Валентина Малярчук, Наталья Пшесмыцкая, Галина Кудреватова, Галина Быняева, Ольга Деева. Дереккөздер
Қарақұм (құм, Панфилов ауданы)

Қарақұм – Іле өзенінің оң жағалауындағы құмды алқап. Географиялық орны Жетісу облысы Панфилов ауданы жерінде. Қытаймен шекаралас орналасқан. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 540 – 880 м. Оңтүстіктен солтүстікке 50 км-ге созылып жатыр. Ені 34 км-ге жетеді. Қарақұмның батысында Бурақожыр (Борохудзир), шығысында Қорғас өзендері, солтүстігінде Тоқсанбай жотасы, оңтүстігінде Іле өзені аңғары жатыр. Құм Үсек (Өсек), Бурақожыр, Қорғас және Іле өзендері алып келген аллювий жыныстарынан пайда болған. Төбелі, қырқалы құмдардың биіктігі 20 – 25 м-ге жетеді. Мұнда ақ сексеуіл, жүзгін, жыңғыл, етегінде тораңғы өседі. Шағын көлдер кездеседі. Дереккөздер
Тобыл (баскетбол клубы)

Тобыл — Қазақстанның Қостанай қаласындағы ерлер баскетбол клубы. 2003 жылы құрылған. Қазіргі күнде Қазақстан Ұлттық лигасында ойнайды. Жетістіктері Ұлттық Қазақстан чемпионаты * Чемпион (1): 2003/2004 * Финалист (6): 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011 * 3 орын (2): 2017/2018, 2019/2020 Қазақстан жоғары лигасы * Чемпион (3): 2013/2014, 2015/2016, 2016/2017 * Финалист (1): 2010/2011 Қазақстан кубогы * Жеңімпаз (1): 2005 * Финалист (7): 2003, 2006, 2008, 2009, 2012, 2015, 2020 * 3 орын (1): 2018 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.bctobol.kz/
Қарақұм (құм, Каспий маңы ойпаты)

Қарақұм – Каспий теңізінің солтүстік-шығысында орналасқан құмды алқап. Географиялық орны Құм Атырау облысының Жылыой және Маңғыстау облысының Бейнеу аудандары жерін қамтиды. Жер бедері Теңіз жағасынан 10 – 20 км жерде. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 150 – 160 км-ге созылған. Батысы теңіз деңгейінен 19 м, шығысы 9 м төмен жатыр. Минералдылығы әр түрлі, грунт сулары 2 – 6 м тереңдікте жатыр. Қарақұм өңірінде мұнай кен орындары бар. Өсімдігі Қарақұмда теріскен аралас ақ жусан, еркекшөп, изен, т.б. сораң шөптер өскен. Дереккөздер
Жальгирис (баскетбол клубы)

«Жальгирис» (лит. Kauno Žalgiris) — Литваның Каунас қаласындағы баскетбол клубы. Литваның ең байырғы, жүлделі клубтарының бірі. 1944 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Жальгирис Арена" спорт сарайында өткізеді. 1986 жылы Құрлықаралық кубок иесі атанды. Атаулары * АСК (1945, 1947) * СКИФ (1947-49) * Жальгирис (1946, 1947, 1950 жылдан бері) Жетістіктері Ұлттық КСРО * КСРО чемпионы (5): 1947, 1951, 1985, 1986, 1987. ** 2 орын: 1949, 1952, 1980, 1983, 1984, 1988, 1989. ** 3 орын: 1953, 1954, 1955, 1971, 1972, 1978. * КСРО кубогы: 1953. Литва * Литва чемпионы (34): 1946, 1950, 1952, 1953, 1954, 1955, 1958, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2003, 2004, 2005, 2007, 2008, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 * Литва кубогы: 1990, 2007, 2008, 2011, 2012, 2015, 2017 Халықаралық * Еуролига чемпионы: 1999. * Кубок иелері кубогының финалисі: 1985 * Чемпиондар кубогының финалисі: 1986. * Құрлықаралық кубок: 1986 * Еуропа куогы: 1998 * Балтық лигасы: 2005, 2008, 2010, 2011, 2012 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.zalgiris.lt/
Жальгирис (шайбалы хоккей)

Жальгирис — Литваның Электреная қаласындағы шайбалы хоккей клубы. 2011 жылы құрылған. 2012 жылға дейін базасы Вилньюсте болған. Қазіргі күнде Ұлттық жастар хоккей лигасында ойнайды. Екі рет осы турнирдің 1/4 финалына дейін жетті. Басшылары Жетекшілері * Президент: Ромуальдас Жадейка * Вице-президент: Валентин Китов * Вице-президент: Каспарас Юргеленис * Вице-президент: Сергей Рыбаков * Бас директор: Андреюс Силинас * Бас менеджер: Павел Попов Бапкерлері * Бас бапкер: Айгарс Ципрусс * Тренер: Андрейс Игнатовичс * Клуб басшысы: Гинтаутас Кунейкис Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20130108102418/http://hcbaltica.eu/ru
ЦСКА (қыздар гандбол клубы, Мәскеу)

ЦСКА — 2019 жылы Ресей астанасы Мәскеуде құрылған гандбол клубы. Қазіргі күнде Ресей жоғары лигасында ойнайды. Бұрынғы ЦСКА МО клубының орнына құрылды. Жетістіктері Ресей чемпионаты * Чемпион — 2021 * 3 орын — 2020 Ресей кубогы * 2 орын — 2020 Ресей суперкубогы * Финалист — 2020, 2021 УЕФА Қыздар Чемпиондар лигасы * Жартылай финалист: 2020/21 Сілтемелер * https://whccska.ru/
Қызылорда (қыздар футбол клубы)

«Қызылорда» — 2020 жылы құрылған Қызылорда қаласындағы қыздар футбол клубы. Тарихы 2020 жылы Қазақстан әйелдер чемпионатына қатысып, сегіз ойынның бәрінде де ұтылды. 2021 жылы 20 кездесудің бәрінде де ұтылды. Дереккөздер Сілтемелер * https://vesti.kz/team/kyizyil-orda-5051/
Алтай (атлетика клубы)

Altay Athletics Club — 2017 жылы құрылған қазақстандың жеңіл атлетика клубы. Тарихы Клуб 2017 жылы маусым айында Өскеменде құрылды. Бұл Қазақстанда құрылған тұңғыш жеңіл атлетикалық клуб. Клубқа ең әуелі қазақстандық танымал атлет Ольга Рыпакова мүше болды. Жетекшілері * Бас менеджер — Гвидо Тоньони * Спорт директоры — Асхат Сейсембеков * Промоутер — Джанни Демадонна Мүшелері * Ольга Рыпакова — үшқарғу * Гүлжанат Жанатбек — марафон * Дэйзи Джепкемей — 5000 м/3000 м стиплчейз * Нора Джеруто — 3000 м/3000 м стиплчейз * Шэдрак Кимутаи Коеч — орта және ұзақ қашықтыққа жүгіру * Кэролин Чепкоеч Кипкируи — орта және ұзақ қашықтыққа жүгіру * Ефим Тарасов - спринт * Элина Михина — спринт/эстафета * Кристина Овчинникова — биіктікке секіру * Елизавета Матвеева — биіктікке секіру * Назарова Варвара — балға лақтыру * Андрей Соколов — спринт * Галина Якушева — спорттық жүріс * Рүстем Алмағамбетов — спринт/эстафета * Жанна Мамажанова — марафон * Надежда Дубовицкая — биіктікке секіру * Сафронова Ольга — спринт/эстафета Сілтемелер * https://altayproteam.kz/
Петру Атлетику (баскетбол клубы)

Петро Атлетико — Анголаның Луанда қаласындағы баскетбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын «Павильян да Силадела» аренасында өткізеді. Тарихы мен жетістіктері 1980 жылы 14 қаңтарда құрылған. Анголаның 12 дүркін чемпионы (1989, 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1998, 1999, 2006, 2007, 2011, 2015), Анголаның 12 дүркін кубок иегері (1990, 1991, 1994, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2004, 2007, 2013, 2014). Алты рет Ангола суперкубогын иеленді (1994, 1995, 1996, 1997, 2006, 2015). 2006, 2015 жылдары Африка чемпиондар кубогында топ жарды. Дереккөздер
Загреб (шайбалы хоккей клубы)

«Загреб» (хорв. Klub hokeja na ledu Zagreb) — Хорватияның Загреб қаласындағы баскетбол клубы. 1982 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Дворяна Вельесьям" аренасында өткізеді. Жетістіктері * Хорват хоккей лигасы (4) : 1991, 1992, 1993, 1995 Атақты ойыншылары * Ваня Белич * Марко Ловренчич * Мислав Благус Дереккөздер Сілтемелер * http://www.eurohockey.com/club/814-khl-zagreb.html/
Ванувер Кэнакс

Ванкувер Кэнакс (ағыл. Vancouver Canucks) — Канаданың Ванкувер қаласындағы хоккей клубы, 1970 жылы құрылған. Өз алаңындағы матчтарын "Роджерс Аренада" өткізеді. Қазіргі күнде Тынық мұхит дивизионының Батыс конференциясында ойнайды. 1982, 1994, 2011 жылдары осы конференция жеңімпазы атанды. 1974-75, 1991-92, 1992-93, 2003-04, 2006-07, 2008-09, 2009-10, 2010-11 жылдары Ұлттық хоккей лигасында озып шықты. Атақты ойыншылары * Павел Буре * Стэн Смил * Тревор Линден * Маркус Неслунд * Хенрик Седин Ресми сайты * https://www.nhl.com/canucks/
Астана (қыздар волейбол клубы)

Астана — Қазақстан астанасы Астана қаласындағы қыздар волейбол клубы. 1999 жылы құрылған. 2000 жылғы Қазақстан чемпионы. Қазіргі күнде Қазақстан қыздар чемпионатында ойнайды. Жетістіктері * Қазақстан чемпионы (1) — 2000 * Қазақстан кубогы (1) — 2000 * Қазақстан күміс жүлдегері (2) — 2012, 2013 * Қазақстан қола жүлдегері (3) — 2012, 2013, 2016 * Қазақстан кубогының қола жүлдегері (3) — 2010, 2011, 2012 Профилі * http://www.volley.kz/rus/clubs/197
Манстер (регби клубы)

«Манстер Рагби» (ағыл. Munster Rugby) — Ирландияның Манстер провинциясындағы регби клубы. 1995 жылы клуб ретінде құрылды. Өз алаңындағы ойындарын «Томонд Парк» (Лимерик) және «Айриш Индепендент Парк» (Корк) стадиондарында өткізеді. Қазіргі күнде Кельт Пролигасында ойнайды. Жетістіктері Кельт лигасы/Про14 * Жеңімпаз (3): 2002/03, 2008/09, 2010/11 * Вице-чемпион (4): 2001/02, 2004/05, 2014/15, 2016/17 Еуропа чемпиондары кубогы * Жеңімпаз (2): 2005/06, 2007/08 * Финалист (2): 1999/2000, 2001/02 Сілтемелер * http://www.munsterrugby.ie/
Эрон Рамздейл

Эрон Кристофер Рамздейл (; 14 мамыр 1998 жыл, Стаффордшир) — ағылшын футболшысы, «Арсенал» клубының қақпашысы. Карьерасы Клуб Рамсдейл "Шеффилд Юнайтед" футбол клубының түлегі. 2016 жылдың 6 қарашасында ол Англия кубогында "Лейтон Ориентке" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2017 жылдың 31 қаңтарында Борнмутпен келісімшартқа отырды. Трансфер құны 800 мың фунтты құрады. Үш жылдан кейін Рамсдейл "Шеффилд Юнайтедке" оралды. Трансфер үшін Борнмут 18,5 миллион фунт алады. Құрама Ол Англия құрамасының Еуро-2020 және әлем чемпионатының іріктеу матчтарына шақырылды және 2021 жылы 15 қарашада 2022 жылғы әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Сан-Мариноға қарсы ойында тұңғыш ойынын өткізді (0:10). Жетістіктері * Еуропа чемпионатының финалисі: 2021 * 2017 жылғы 19 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатының жеңімпазы Дереккөздер
Құзғын (поэма)

«Құзғын» — америкалық жазушы Эдгар Аллан Поның ең танымал поэмасы. Алғаш рет 1845 жылы Нью-Йорктің Evening Mirror атты күн сайын шығатын газетінде жарияланды. Шығарма әлемдiк поэзияның үздiк жауһарларының бiрi болып саналады. Поэмада мистикалық сарын басым келеді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.cordula.ws/poems/ravenen.html Поэма және аудармалары]
Колорадо Рокиз

Колорадо Рокиз — АҚШ-тың Денвер қаласындағы хоккей клубы. Ұлттық хоккей лигасында ойнаған. 1982 жылы базасын басқа қалаға ауыстырды да, атауы «Нью-Джерси Девилз» боп ауысты. Капитандары * Симон Ноле 1976–77 * Уилф Пеймент 1977–79 * Гари Крото 1979–80 * Майк Кристи 1980 * Рене Робер 1980–81 * Лэнни МакДоналд 1981 * Роб Рэмедж 1981–82
Эдди Иган

Эдвард Патрик Фрэнсис «Эдди» Иган (, , Денвер, Колорадо, АҚШ — , Рай, Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық спортшы, тарихтағы әртүрлі спорт түрлерінен жазғы және қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы атанған тұңғыш спортшы (бокстан және бобслейден). 1920 жылы тамызда Антверпен Олимпиадасында бокстан 79,4 кг салмақ дәрежесінде финалда норвегиялық Сверре Сорсдальді ұтып, алтын медальді жеңіп алды. 1924 жылы Париж Олимпиадасында ол 79,4 келіден жоғары салмақтағы бірінші жекпе-жегінде Артур Клифтоннан ұпай санымен жеңіліп қалды. 8 жылдан кейін Эган Олимпиадаға қайта оралды, бұл жолы бобслейші ретінде. 1932 жылдың ақпанында Лейк-Плэсид Олимпиадасында 34 жастағы Эдди Эган американдық Билли Фискпен (бестікте 1928 жылғы Олимпиада чемпионы) екінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Осылайша, Эдди әртүрлі спорт түрлерінен жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында жеңіске жеткен алғашқы спортшы болды. Дереккөздер
Роботтар (мультфильм)

«Роботтар» — 2005 жылы жарық көрген режиссер Крис Ведждің анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. «Blue Sky Studios » студиясымен жасалып, «20th Century Fox » кинокомпаниясымен шықты. Әлемдік премьерасы 2005 жылы 11 наурызда, ал Қазақстанда 18 наурызды көрсетілді. Рөлдерде * Эван МакГрегор — Родни Копперботтом * Хэлли Берри — Каппй * Робин Уильямс— Фендер Пинвилер * Мел Брукс — Бигвелд * Грег Киннер — Финеас Т. Рэтчет * Джим Бродбент — Гаскет ханым * Аманда Байнс — Пипер Пинвилер * Дрю Кэри — Крэнк Кейси * Дженнифер Кулидж — Фанни апай * Харланд Уильямс — Лугнай * Стэнли Туччи — ХербКопперботтом * Дайан Уист — Лидия Копперботтом Дереккөздер Сілтемелер * * * * *
Кучино-Лубе

«Кучине-Лубе» (итал. «Cucine Lube») — Италияның Чивитанова-Марке қаласындағы воглейбол клубы. Италия А1 сериясында өнер көрсетеді. 1990 жылы құрылған. 2014 жылға дейін базасы Мачерата қаласында болған, ал 2014/15 жылы Трее қаласында. Жетістіктері * Италия чемпионы — 2006, 2012, 2014, 2017, 2019, 2021; ** Күміс (2018) және қола жүлдегер (2003, 2004, 2009, 2011, 2013, 2016) * Италия кубогы — 2001, 2003, 2008, 2009, 2017, 2020, 2021; ** Финалист — 2012, 2013, 2018, 2019. * Италия суперкубогы — 2006, 2008, 2012, 2014. * Чемпиондар лигасы — 2002, 2019; ** 2 орын (2018) және 3 орын (2016, 2017) * Клубтар әлем чемпионаты — 2019 Сілтемелер * https://www.lubevolley.it/
Эра-Пак

Эра-Пак (чех. Futsal Klub Era-Pack Chrudim) — Чехияның Хрудим қаласындағы мини-футбол клубы. 1991 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Сокол" спорт аренасында өткізеді. Жетістіктері Ұлттық * Чехия чемпионы (7) : 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 * Чехия кубогы (5) : 2005, 2008, 2009, 2010, 2011 Сілтемелер * http://www.fkerapack.cz/
Биарриц Олимпик

«Биарриц Олимпик Пей Баск» , немесе «Биарриц Олимпик», «Биарриц» — Францияның Биарриц қаласындағы регби клубы. 1913 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын «Парк де Спорт Агилера» стадионында өткізеді, сыйымдылығы 15 мың адам. Қазіргі күнде ФРАНЦИЯ ЕКІНШІ ДИВИЗИОНЫНДА ОЙНАЙДЫ. Жетістіктері * Топ 14 ** Чемпион: 1935, 1939, 2002, 2005, 2006 ** Финалист: 1934, 1938, 1992 * Хейнекен кубогы ** Финалист: 2006, 2010 * Еуропа ынталандыру кубогы ** Жеңімпаз: 2012 * Шалёнж Ив дю Мануа ** Жеңімпаз: 1937, 2000 ** Финалист: 1989 * Франция кубогы ** Финалист: 2002 Дереккөздер Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20000302040909/http://www.bo-pb.com/
Автомобилист (волейбол клубы, Ташкент)

«Автомобилист» (1969 жылға дейін — «Спартак») — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы волейбол клубы, 1960 жылы құрылған. 1992 жылы таратылды. Жетістіктері * КСРО чемпионатында 4-орын: 1977. * КСРО кубогы: 1978; ** Финалист (1972) жәнежартылай финалист (1976) Ойыншылары * Вера Дуюнова (Галушка) — Олимпиада чемпиоы (1968, 1972), әлем чемпионы 1970 * Ольга Белова — Еуропа чемпионы 1977 * Елена Петрунина — Еуропа чемпионы 1977; * Лариса Павлова — Олимпиада чемпионы 1980; * Светлана Слепакова * Ольга Дубяга * Людмила Сулейкина Дереккөздер * Волейбол: Энциклопедия / В. Л. Свиридов, О. С. Чехов. — Томск: Компания «Янсон», 2001. * Волейбол: Анықтама / А. Эдельман и др. — М.: ФиС, 1984.
Ардус

«Ардус» (өзбек. «Ardus» futzal (mini-futbol) klubi) — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы мини-футбол клубы, 1998 жылы құрылып, 2018 жылы жабылып қалды. Өзбектан мини-футбол тарихындағы ең күшті клубтардың бірі, алты дүркін Өзбекстан чемпионы атанған. Өз алаңындағы ойындарын Өзбекстан спорт комплексінде өткізді. Жетістіктері Өзбекстан чемпионаты: : Чемпион: 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2009/10, 2010/11, 2011/12 : Вице-чемпион: 2008/09, 2012/13 : 3-орын: 2007/08 Өзбекстан кубогы: : Жеңімпаз: 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2009/10 : Финалист: 2004/05, 2007/08, 2012/13 Өзбекстан футбол қауымдастығы кубогы : Жеңімпаз: 2010, 2014 : Финалист: 2012, 2013 Азия клубтар чемпионаты: : Финалист: 2006, 2012 Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20140203173244/http://www.ardusfc.uz/
Салам-Алик (волейбол клубы)

Салам-Алик — Қырғызстанның Бішкек қаласындағы әйелдер волейбол клубы. 2009 жылдан бері Қырғызстан чемпионатында ойнайды. Қазақстан ашық чемпионатына да қатысқан. Жетістіктері Ұлттық * Қырғызстан чемпионы (10) : 2009-2017, 2019 Дереккөздер Сілтемелер