kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Футболдан құрлықаралық кубок 1984

Футболдан құрлықаралық кубок 1984 — Құрлықаралық кубоктың 23-ші жарысы, 1984 жылы Чемпиондар кубогында озып шыққан "Ливерпуль" (Англия) мен сол жылы Либертадорес кубогында жеңімпаз атанған "Индепендьенте" (Аргентина) өзара кездесті. Ойын тағдырын алтыншы минутта "Индепендьенте" ойыншысы Хосе Перчудани соққан жалғыз гол шешті. Аргентиналық клуб тарихында екінші рет топ жарды. Сондай-ақ Перчудани матчтың үздік ойыншысы атанды. Матч Детальдар } } Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20080306222947/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/matchreport/newsid%3D512088.html FIFA Article] * [http://www.lfchistory.net/SeasonArchive/Game/1432 Match Report]
Индепендьенте

«Индепендьенте» — Аргентинаның Авельянеда қаласындағы футбол клубы. 1905 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Либертадорес де Америка" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 53 мың адам. Қазіргі күнде Аргентина Пирмерасында ойнайды. Либертадоес кубогында жеті рет топ жарған, бұл рекордтық көрсеткіш. Жетістіктері Ұлттық * Аргентина чемпионы (14): 1938, 1939, 1948, 1960, 1963, 1967 (Насьональ), 1970 (Н), 1971 (Метрополитано), 1977 (Н), 1978 (Н), 1983 (М), 1988/89, 1994 (Кл), 2002 (Ап) * Аргентина чемпионы (әуесқой дәуірде) (2): 1922 (AAmF), 1927 (AAmF) Халықаралық * Либертадорес кубогы (7): 1964, 1965, 1972, 1973, 1974, 1975, 1984 * Оңтүстік Америка кубогы (2): 2010, 2017 * Либертадорес суперкубогы (2): 1994, 1995 * Оңтүстік Америка суперкубогы (1): 1995 * Америкааралық кубок (3): 1973, 1974, 1976 * Құрлықаралық кубок (2): 1973, 1984 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.clubaindependiente.com/
Футболдан құрлықаралық кубок 2004

Футболдан құрлықаралық кубок 2004 — Турнирдің ең соңғы жарысы. 2005 жылдан Құрлықаралық кубоктың орнына бастап Клубтар арасындағы әлем чемпионаты тұрақты түрде өткізіле бастады. Ал Құрлықаралық кубок 20 жылдан соң 2024 жылы ғана жалғасты. 2005 жылғы Құрлықаралық кубокта Португалияның "Порту" клубы (2003/04 жылғы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы) мен Колумбияның "Онсе Кальдас" (2004 жылғы Либертадорес кубогының жеңімпазы) клубы өзара кездесіп, негізгі және қосымша уақыттарда есеп ашылмады. «Порту» пенальтилер сериясында 8:7 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tablest/toyota04.html 2004 Intercontinental Cup]
Онсе Кальдас

«Онсе Кальдас» — Колумбияның Манисалесс қаласындағы футбол клубы, 1930 жылы құрылған. Колумбияның төрт дүркін чемпионы. Жетістіктері Ұлттық * Колумбия чемпионы (4): 1950, Ап. 2003, Ап. 2009, Фин. 2010 * Вице-чемпион (2): 1998, Фин. 2011 Халықаралық * Либертадорес кубогы (1): 2004 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.oncecaldas.com.co/
Элькин Сото

Элькин Сото (; 4 тамыз 1980, Манисалес) — колумбиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Колумбия Ұлттық футбол құрамасы сапында 2011 жылы Америка кубогына қатысты. Карьерасы Карьерасында Колумбия, Германия, Эквадор чемпионаттарында ойнады. "Атлетико Насьонал" клубының түлегі. 1998 жылы "Онсе Кальдас" академиясына қабылданып, бір жылдан соң негізгі құрамға ілінді. 2006 жылы бір маусым "Барселона" (Гуаякиль) клубына жалға берілді. 2007 жылы "Майнц 05" клубына ауысты. 2016 жылы отанына оралып, қайтадан "Онсе Кальдеске" келді. 2019 жылы карьерасын аяқтады. Жетістіктері Онсе Кальдас * Колумбия чемпионы (1): Ап. 2003 * Колумбия екінші дивизионының жеңімпазы (1): 1998 * Либертадорес кубогы (1): 2004 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/11623.html Профилі]
Футболдан құрлықаралық кубок 1991

Футболдан құрлықаралық кубок 1991 — Құрлықаралық кубоктың 30-шы жарысы. Югославияның "Црвена Звезда" клубы (Чемпиондар кубогының 1991 жылғы жеңімпазы) мен Чилидің "Коло-Коло" клубы (Либертадорес кубогының 1991 жылғы жеңімпазы) жүлдені сарапқа салды. Еуропалықтар үзіліске дейін бір ойыншысы алаңнан қуылғанына қарамастан, 3:0 есебімен ірі жеңіске жетті. Матчта Владимир Югович дубль жасады. Үшінші голды Дарко Панчев енгізді.Бір қызығы, голдардың бәрін Деян Савичевич алаңнан қуылған соң соқты. "Црвена Звезда" клубы — бұрынғы Югославиядан бөлінген елдер клубтарының арасында атлмыш кубокты ұтқан жалғыз команда. Екі клубтың да бапкері югославиялық болды. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tablest/toyota91.html Матчтың есеп-қысабы]
Коло-Коло

«Коло-Коло» — Чилидің Сантьяго қаласындағы футбол клубы. 1925 жылы құрылған. Либертадорес кубогында жеңіске жеткен жалғыз чилилік клуб. Жетістіктері Ұлттық * Чили чемпионы (34): 1937, 1939, 1941, 1944, 1947, 1953, 1956, 1960, 1963, 1970, 1972, 1979, 1981, 1983, 1986, 1989, 1990, 1991, 1993, 1996, Кл. 1997, 1998, Кл. 2002, Ап. 2006, Кл. 2006, Ап. 2007, Кл. 2007, Кл. 2008, Кл. 2009, Кл. 2014, Ап. 2015, 2017, 2022, 2024 ** Вице-чемпион (21): 1933, 1943, 1952, 1954, 1955, 1958, 1959, 1966, 1973, 1982, 1987, 1992, Ап. 1997, Ап. 2003, Кл. 2003, Ап. 2008, 2010, Кл. 2015, Кл. 2016, Кл. 2017, 2019 * Чили кубогы (11): 1958, 1974, 1981, 1982, 1985, 1988, 1989, 1990, 1994, 1996, 2016 ** Финалист (5): 1979, 1980, 1987, 1992, 2015 Халықаралық * Либертадорес кубогы (1): 1991 ** Финалист (1): 1973 * Оңтүстік Америка кубогының финалисі (1): 2006 * Оңтүстік Америка суперкубогы (1): 1992 * Америкааралық кубок (1): 1992 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.colocolo.cl/
Футболдан құрлықаралық кубок 1980

Футболдан құрлықаралық кубок 1980 — аталмыш турнирдің 19-шы жарысы. 1980 жылғы Чемпиондар кубогының жеңімпазы "Ноттингем Форест" (Англия) пен сол жылғы Либертадорес кубогының жеңімпазы "Насьональ Монтевидео" (Уругвай) өзара кездесіп, уругвайлық клуб 1:0 есебімен жеңіске жетті. Матч тағдырын шешкен жалғыз голды 10-минутта Вальдемар Викторино соқты. Викторино матчтың үздік ойыншысы номинациясын да иеленді. 1980 жылдан бастап турнирде бір ғана ойын ойналатын болды және бейтараптықты сақтау үшін Токиода өткізілетін боп шешілді. Турнирге "Тойота" компаниясы демеушілік жасады. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * * [https://web.archive.org/web/20100407070018/http://fannet.org/eurocups/intercontinent_cup/1980/match-3350 Матч протоколы]
Хельмут Шён

Хельмут Шён (, 15 қыркүйек 1915 жыл, Дрезден — 23 ақпан 1996 жыл, Висбаден) — германиялық футболшы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы 1937-41 жылдары Германия Ұлттық футбол құрамасында ойнады. 1964-78 жылдары ГФР Ұлттық құрамасын жаттықтырып, 1972 жылы Еуропа, 1974 жылы әлем чемпионы атанды. Бұдан бөлек Шен жаттықтырған жылдары құрама әлем және Еуропа чемпионатының финалына шықты (1966 және 1976) және қола жүлдегері атанды (1970). 1978 жылы құрама әлем чемпионатында жүлдесіз қалды да, 14 жыл басқарған Шен қызметтен босады. Құрама тарихындағы үшінші бапкер. Әдебиет * Helmut Schön. Fußball. Erinnerungen. — Ullstein Verlag, 1978. — ISBN 3-550-07676-2. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.germanfootball.org/history.php?id=1191 Гельмут Шён]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1985/86

УЕФА Кубок иелері кубогы 1985/86 — аталмыш турнирдің 26-ші маусымы. Финалда "Атлетиконы" 3:0 есебімен ұтқан Киевтің "Динамо" клубы араға 11 жыл салып екінші рет турнирде топ жарды. 1 раунд 2 раунд Ширек финал Жартылай финал Финал Тағы қараңыз * Еуропа чемпиондары кубогы 1985/86 * УЕФА кубогы 1985/86 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20150904090138/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season=1985/intro.html UEFA сайтында] * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://web.archive.org/web/20130929003911/http://www.sharkscores.com/Cups/Default.aspx?id375&season1985%2F1986 Протоколдар (sharkscores.com)]
Вадим Анатольевич Евтушенко

Вадим Анатольевич Евтушенко (; 1 қаңтар 1958, Пятихатки, Днепропетровск облысы, Украин КСР, КСРО) — КСРО-лық және украиналық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы 1989 жылға дейін "Звезда Кировоград", "Динамо Киев", "Днипро" клубтарында ойнады. Осы аралықта төрт рет КСРО чемпионы атанды, 1986 жылы "Динамо" сапында УЕФА Кубок иелері кубогында топ жарды. Осы турнирдің финалында "Атлетиконың" қақпасына бір гол соқты. 1989 жылы КСРО-да футболшылардың шетелдік клубтарға ауысуына рұқсат берілді де, Швецияның АИК клубымен келісім шарт жасасты. 1992 жылы клуб араға 55 жыл салып Швеция чемпионы атанды. Кейін тағы швециялық клуб "Сириус Упсалада" доп тепті. Швецияға орнығып қалған Вадим бапкерлік жолын да Швецияда бастады. 2008 жылы елге оралып, Украина Ұлттық футбол құрамасының бапкері Алексей Михайличенконың көмекшісі қызметіне тағайындалды. Кейін бірнеше украиналық клубтарды жаттықтырды. Ұлттық құрамада 1980-87 жылдары КСРО құрамасында ойнады. 1986 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бірінші турда Мажарстанның қақпасына пенальтиді соға алмады. Соған қарамастан бұл ойында КСРО 6:0 есебімен жеңіске жетті. Жетістіктері Командалық «Динамо» (Киев) * КСРО чемпионы (4): 1980, 1981, 1985, 1986 * КСРО кубогы (3): 1982, 1985, 1987 * КСРО суперкубогы (3): 1981, 1986, 1987 * УЕФА кубок иелері кубогы: 1986 * УЕФА суперкубогының финалисі: 1986 «Днепр» * КСРО чемпионы: 1988 * КСРО кубогы: 1989 «АИК» * Швеция чемпионы: 1992 Жеке * КСРО чемпионатындағы үздік 33 (2): № 2 (1982), № 3 (1986) * Григория Федотов клубының мүшесі: 110 гол * Олега Блохин клубының мүшесі: 119 гол * "Ерен еңбегі үшін" ордені (2016) Дереккөздер Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/person/106130 Профилі]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1984/85

УЕФА Кубок иелері кубогы 1984/85 — аталмыш турнирдің 25-ші маусымы. Англияның "Эвертон" клубы жеңімпаз атанды. 1985 жылғы Эйзель трагедиясына байланысты Англия клубтары бес жыл еурокубоктерден шеттетілді. Сол себепті "Эвертон" келесі жылғы маусымға қатыса алмады. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал Жартылай финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1983/84

УЕФА Кубок иелері кубогы 1983/84 — аталмыш турнирдің 24-ші маусымы. Италияның "Ювентус" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1982/83

Аталмыш турнирдің 23-ші маусымы. Шотландияның "Авердин" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Кубок кубков 1982/83 Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
Харлем (футбол клубы)

«Харлем» — 1889-2010 жылдары Нидерландтың Харлем қаласының намысын қорғаған футбол клубы. 120 жылдық тарихында бір рет (1945/46) Нидерланд чемпионы атанды. 2009/10 жылғы маусым барысында клуб қарыздарынан құтқаратын демеуші таппай жабылып қалды. Жетістіктері * Нидерланд чемпионы (1): 1945/46 * Нидерланд кубогы (2): 1901/02, 1911/12 Танымал тұлғалары Атақты бапкерлері * Дик Адвокат Дереккөздер Сілтемелер * http://www.hfchaarlem.nl/
Көк банан

«Көгілдір банан» («Көк банан», ) — бұл Еуропаның экономикалық жағынан ең дамыған аймағын белгілеу үшін 1989 жылы француз ғалымы Роже Брюнемен ұсынылған термин. Еуропаны белсенді және пассивті аймақтарға бөлуге шешім қабылдаған Брюне Еуропаның индустриалды дамыған бөлігін «Boom Banana» («гүлденіп жатқан, өркендеуші банан») деп атады, бірақ дыбыстың шығуында қателік болғандықтан, банан «көк» атанды. Атауындағы көк түс Еуро одақтың туының түсін де білдіреді. Сипаттамасы «Көк бананмен» американдық Босваш, Чипитс, Сансан немесе Қытай мен Жапонияның азиялық мегаполистерінен асып озатын, ерекше экономикалық маңызы бар Батыс Еуропа аумағы белгіленеді. Еуропадағы ең тығыз қоныстанған аймақ (шамамен 110 миллион адам). «Көк банан» табиғи экономикалық және географиялық факторларға байланысты қалыптасқан. . «Көк бананның» бойында концентрация шамамен көрінеді.]] Көк бананның солтүстік шеті Манчестер мен Бирмингем маңындағы болат және көмір индустриясының ескі орталықтарында орналасқан. Әрі қарай, «көгілдір банан» оңтүстік бағытта Ұлыбритания мен Лондон агломерациясы арқылы өтеді. Өзінің иілуін банан Бельгияның солтүстік бөлігін (Фламандиялық ромб, Валлония жотасы), Нидерландтың оңтүстік бөлігін, Рандстадты, Рур аймағын, сондай-ақ Дюссельдорф пен Кёльн-Бонн агломерациясын қамтып жасайды. Кейін «көгілдір банан» Майндағы Франкфуртті қоса алып Рейн бойымен, одан әрі Рейн-Неккар мен Штутгарт метрополиялары арқылы, әрі қарай Швейцария арқылы Италияның солтүстік-батысына, Турин, Милан және Генуя қалаларына дейін жетеді. «Алтын банан» Осы идеяның дамуына сондай-ақ «алтын банан» деп аталатын модель де ұсынылды. «Алтын банан» «көк бананнан» түзіліп, Жерорта теңізі жағалауы бойымен (Ницца, Марсель, Монпелье және Барселона қалаларымен) Испанияның Валенсиясына дейін жалғасады. Сілтемелер * [http://www.mgm.fr/PUB/Mappemonde/M202/Brunet.pdf Роже Брюне мақаласы ]
Алтын банан

«Алтын банан» («Күнгей белдік») — Жерорта теңізінің жағалауының бойында батыстағы Картахена мен шығыстағы Генуя арасындағы халық тығыз орналасқан және урбандалған территорияны белгілейтін термин. «Алтын бананның» концепциясы 1995ж. Еуропалық комиссия сессиясында «Еуропа 2000» жобасы аясында таныстырылған болатын. «Алтын бананның» идеясы Еуропаның экономикалық жағынан ең дамыған аймағын білдіретін «көгілдір банан» терминіне ұқсас болып ұсынылған. Сипаттамасы «Алтын банан» «көк бананнан» бастау алып, Жерорта теңізі жағалауы бойымен (Ницца, Марсель, Монпелье және Барселона қалаларымен) Испанияның Валенсиясына дейін жалғасады. Көгілдір бананға қарағанда, осы облыста көбінесе жаңа технологиялар мен зерттеулермен байланысты іс дамыған. «Алтын бананның» тұрғындар санын 40-45 миллион адам құрайды. Сондай-ақ қараңыз * Көк банан Дереккөздер
Федор Дзабоевич Ногаев

Фёдор Дзабоевич Ногаев (1930 жыл, Орджоникидзе, РКФСР – 2010 жыл) — Кеңес Одағының қоғам қайраткері, «Магнит» зауытының жоңғылау білдегіші, Социалистік Еңбек Ері. Өмірбаяны 1930 жылы Солтүстік Осетин Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасының Орджоникидзе қаласында (қазіргі Владикавказ, Солтүстік Осетия) дүниеге келген. 1952 жылы Орджоникидзедегі қозғалтқыштарды жөндеу зауытында жоңғылау білдегінің операторы болып жұмыс істеді, кейін ол «Магнит» зауыты деп аталды. 55 рационализаторланған ұсыныстың авторы. 1956 және 1957 жылдары - оның енгізген өзгерістері КСРО-ның экономикалық жетістіктер көрмесінде қойылды. 1964 жылы қалалық партия комитетінің кешкі университетінің екі жылдық журналистика факультетін бітірді. Республикалық газеттерде және «Правда» газетінде жарияланған. Ол депутат болып сайланды - алдымен Өнеркәсіптік округ кеңесінің, содан кейін бірнеше шақырылымдағы Орджоникидзе қалалық кеңесінің, және ақырында Х шақырылымдағы КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1979-1984) және КОКП Солтүстік Осетин облыстық комитетінің бюро мүшесі болды. 1985 жылдан - ХІ шақырылған Солтүстік Осетия Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты атанды. Владикавказдың Красногвардейский саябағында Даңқ аллеясында жерленген. Дереккөздер
Асыл Ұланұлы Сағымбеков

Асыл Ұланұлы Сағымбеков (12.07.1967) — «Казахстанская правда» республикалық газетінің бас редакторы (2017 жылдан бастап). Еңбегі Жұмысын «Литер» республикалық қоғамдық-саяси газетінің бас редакторы ретінде бастаған. Кейін «ҚазАқпарат» ақпараттық агенттігінде, «Труд» газеттерінде жұмыс істеген. Одан кейін «Вечерний Алматы» газеті бас редакторының орынбасары болған. 2017 жылдың 1 тамызынан бастап «Казахстанская правда» газетінің бас редакторы болып тағайындалды. Басылымның бұрынғы бас редакторы Татьяна Костина зейнеткерлікке шықты. Дереккөздер
Татьяна Васильевна Костина

{{Тұлға } { style="background:transparent" } }} Татьяна Васильевна Костина (8 ақпан 1955 — 14 қазан 2022) — қазақстандық журналист, «Казахстанская правда » газетінің бас редакторы (2003—2017). Өмірбаяны 1955 жылы 8 ақпанда Волгоград облысының Новоаннинский қаласында дүниеге келген. 1972 жылы — дизайн институтында лаборант, «Строитель» газетінде әдеби қызметкер. 1978–1988 — корреспондент, жетекші. «Фройндшафт » газетінің үгіт-насихат бөлімі. 1990–1994 — «Казахстанская правда » газетінің ақпараттық қызметінің бастығы. 1994–1997 — «Караван » газетінің ақпараттық қызметінің бастығы. 1997–2000 — «Столичное обозрение» Атамұра газетінің орынбасары, бас редакторының бірінші орынбасары. 2000–2002 — мұнай мен газдың тәуелсіз талдаушысы. 2001–2002 — «Табиғат» газетінің бас редакторы. 2002–2003 — «Казахстанская правда» газеті бас редакторының бірінші орынбасары. 2003 жылдың сәуірінен 2017 жылдың тамызына дейін — «Казахстанская правда» газетінің бас редакторы. 2022 жылдың 14 қазанында қайтыс болды. Дереккөздер
УЕФА Кубок иелері кубогы 1981/82

УЕФА Кубок иелері кубогы 1982/83 — аталмыш турнирдің 22-ші маусымы. Финалда "Барселона" және "Стандард" клубтары кездесіп, өз алаңында ойнаған "Барселона" 2-1 есебімен жеңіске жетті. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1980/81

УЕФА Кубок иелері кубогы 1980/81 — аталмыш турнирдің 21-ші маусымы. Турнирде Тбилисидің "Динамосы" топ жарды. Олар финалда ГДР-дің "Карл-Цейсс" клубын 2:1 есебімен ұтты. Турнирге "Реал Мадридтің" екінші клубы "Реал Мадрид Кастилья" да қатысты. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Тағы қараңыз * Еуропа чемпиондары кубогы 1980/81 * УЕФА кубогы 1980/81 Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20101024005216/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season%3D1980/intro.html UEFA кубогы] * [http://www.rsssf.com/ec/ec198081.html#cwc Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://archive.is/20130815155537/http://www.sharkscores.com/Cups/Default.aspx?id375&season1980/1981 sharkscores.com]
Алатау ауданы

Алатау ауданы — 2008 жылы құрылған Алматы қаласының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Алматы қаласының солтүстік батыс бөлігінде орналасқан. Аудан аумағында 23 ықшамаудан орналасқан. Жалпы алаңы 104,9 км² (қала аумағындағы үлесі - 15%), халық саны 289 150 адам (қала халқындағы үлесі - 14%). Халқы Ұлттық құрамы (2019 жыл басында): * қазақтар — 195 747 адам (75,16 %) * орыстар — 24 469 адам (9.40 %) * ұйғырлар — 20 302 адам (7.80 %) * дүнгендер — 4 916 адам (1,89 %) * кәрістер — 1 975 адам (0,76 %) * қырғыздар — 1 879 адам (0,72 %) * татарлар — 1 716 адам (0,66 %) * әзірбайжандар — 1 366 адам (0,52 %) * өзбектер — 1 265 адам (0,49 %) * түріктер — 1 232 адам (0,47 %) * немістер — 616 адам (0,24 %) * күрдтер — 555 адам (0,21 %) * ингуштар — 481 адам (0,18 %) * украиндер — 460 адам (0,18 %) * шешендер — 373 адам (0,14 %) * армяндар — 99 адам (0, 04 %) * белорустар — 61 адам (0,02 %) * басқалары — 2 929 адам (1,12 %) * Барлығы — 260 441 адам (100,00 %) Әкімдері # Бағдат Сайланбайұлы Манзоров (07.2008 – 10 шілде 2017) # Шахмерден Сыртбайұлы Рыспаев (10 шілде 2017 – қаңтар 2020) # Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (17 қаңтар 2020 - 1 шілде 2024) # Талғат Жанболатұлы Малыбаев (13 қыркүйек 2024 - 2 қыркүйек 2025) # Данияр Батанұлы Қырықбаев (2 қыркүйек 2025 - қазіргі кезге дейін) Дереккөздер
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1981

Толық мақаласы: УЕФА Кубок иелері кубогы 1980/81 УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1981 — "Динамо Тбилиси" және "Карл Цейсс Йена" клубтарының арасында өтіп, динамошылар 2:1 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/index.html Турнирдің ресми сайты] * [http://www.sport-express.ru/newspaper/2005-05-16/9_2 Рамаз Шенгелия]
КСРО футбол федерациялары кубогы 1988

КСРО футбол федерациялары кубогы 1988 — аталмыш турнирдің үшінші маусымы. Алматының "Қайраты" жеңімпаз атанды. Топтық турнир А тобы Ойындар ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- Б тобы Ойындар ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- В тобы Г тобы Плей-офф 1/4 финал ----- ----- ----- 1/2 финал ----- Финал
КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1988

Толық мақаласы: КСРО футбол федерациялары кубогы 1988 КСРО футбол федерациялары кубогының 1988 жылғы финалы "Қайрат" пен "Нефтчидің" арасында өтті. 4:1 есебімен жеңіске жеткен қайраттықтар турнир жеңімпазы атанды. Фактілер * Бұл "Қайрат" клубының КСРО-ның ішкі турнирлерінде жеңген жалғыз жүлдесі. Бұл ойында Виктор Карачун төрт гол соғып, ойын тағдырын шешті және де турнирдің үздік мергені атанды. * Бұл екі клуб топтық кезеңде де бір бірімен екі рет ойнаған. Алматыдағы ойын 4:4 есебімен тең аяқталған болса, Бакудегі ойында қайраттықтар 4:3 есебімен басым түсіп, топтық кезеңді бірінші орынмен аяқтады. Бұл екі клуб та сол жылы чемпионат аутсайдерлері болғандықтан, финалдық матчқа қызығушылықтың тым төмен болғанын стадионға 900 жанкүйер ғана жиылғанынан-ақ аңғаруға болады. Оның үстіне бұл кубоктың маңызы да шамалы еді, себебі жеңімпаз атанған клуб еурокубоктерге де қатыса алмайтын. * 1988 жылғы КСРО чемпионатында "Қайрат" нашар нәтиже көрсетіп, бірінші лигаға түсіп қалды да, қайтадан оралмады. Демек бұл қайраттықтардың КСРО жоғары лигасының өкілі ретінде өткізген ең соңғы кездесуі. Айтпақшы, "Нефтчи" де сол жылы бірінші лигаға түсіп қалды. * Сол жылы жазда Олимпиада чемпионы атанған Евгений Яровенко қайраттықтар сапындағы соңғы ойынын өткізді. Келесі маусымда ол "Днипрода" ойнады. Матч Детальдар } } Дереккөздер Сілтемелер
Oh Wonder

Oh Wonder — Джосефина Вандер Гюхт мен Энтони Вест 2014 жылы құраған инди-поп дуэті. Дебюттік альбомнің жарыққа шыққаннан кейін синглдердің арқасында бүкіл дүниежүзілік аудиторияға танымал болды. 2014 жылдың қыркүйегінен бастап, Гюхт пен Вест жыл бойы біріне соң бірі шығармаларын жазып, шығарды. Барлық әндер бір уақытта дебюттік альбом ретінде дебюттік альбом ретінде 4 қыркүйекте 2015 жылы шығарылды. 2017 жылы 14 шілдеде дуэт өзінің Ultralife атты альбомын шығарды. Альбомдардың екеуі де плаьформааралық сәттілікке ие болды. Олар дебюттік альбом шыққаннан кейін бір апта өткен соң Лондонда, Парижде, Нью-Йоркта и Лос-Анджелесте толық билеттерін сатылымға шығарып, өнерін көрсетті. Бұл дуэттің гастрольдік мансабының басталуын білдірді. Дискография ; Студиялық альбомдар * Оh Wonder (2015) * Ultralife (2017) * No One Else Can Wear Your Crown (2020) Дереккөздер Сілтемелер * Oh Wonder
Вели Айдынович Касумов

Вели Айдынович Касумов (; 4 қазан 1968 жыл, Кировабад, Әзірбайжан КСР, КСРО) — КСРО-лық және әзірбайжандық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1994-98 жылдары Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Карьерасы Карьерасын Харьковтың "Маяк" клубында бастады. 16 жасында Харковтегі училищеге оқуға түскен болатын. Ұзамай 1985 жылы Харковтың бас клубы — "Металлистке" ауысты. 1987 жылы үйіне қайтып, КСРО бірінші лигасында ойнайтын "Нефтчи" футболшысы атанды. КСРО тараған соң Мәскеудің "Спартагына" шақырту алды. Бірақ сол жылы жазда мәскеулік тағы бір клуб — "Динамоға" ауысып кетті. Динамошылар сапында Ресей чемпионатының 1992 жылғы үздік мергені атанды (16 гол соқты) Кейінгі жылдары Испания, Португалия клубтарында ойнады. Жетістіктері Командалық * Жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионы: 1985 * Федерациялар кубогының финалисі: 1988 * КСРО кубогы: 1991/1992 * КСРО чемпионатының қола жүлдегері: 1992 * Испания чемпионатының қола жүлдегері: 1994/1995 Жеке * Ресей чемпионатының үздік мергені (1992 год) — 16 * Ресей чемпионатындағы үздік 33 (1): № 1 — 1992 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.national-football-teams.com/player/13455.html Профилі]
Қулыкөл (көл)

Қулыкөл – Тобыл алабындағы тұзды көл. Географиялық орны Қостанай облысы Қамысты ауданы Талдыкөл ауылынан батысқа қарай 7 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 247,7 м биіктікте. Гидрографикасы Аумағы 33,6 км 2 , суы мол жылдары оңтүстік-батысындағы шағын көлмен қосылып ауиағы 46 км 2 -ге дейін ұлғаяды. Тереңдігі 2 м, ұзындығы 10 км, енді жері 4,9 км, жағалау бойының ұзындығы 33 км. Түгелімен қамыс, құрақ өскен жағалауында су құстары ұя салады, ондатр мен балықтар тіршілік етеді. Дереккөздер
КСРО футбол федерациялары кубогы 1987

КСРО футбол федерациялары кубогы 1987 — турнирдің екінші маусымы, "Спартак" (Мәскеу) клубы чемпион атанды. Топтық турнир А тобы Ойындар Б тобы Ойындар В тобы Ойындар Г тобы Ойындар Плей-офф 1/4 финал Жартылай финал Финал
КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1986

Толық мақаласы: КСРО футбол федерациялары кубогы 1986 КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1986 — турнирдің алғашқы маусымының финалдық кездесуі. 4 қараша күні Кишиневтегі Республикалық стадионда "Днепр" және "Зенит" клубтары кездесіп, "Днепр" 2:0 есебімен жеңіске жетті де, турнирдің тұңғыш жеңімпазы атанды. Матч Шолу Ойынның 70 минутында Геннадий Литовченко есеп ашты. 87 минутта Владимир Лютый есепті еселеді. Командалар мына құрамда алаңға шықты. * «Днепр»: Городов, Башкиров, Вишневский, Пучков, Федюков (Гаврилов, 46'), Багмут (Кудрицкий, 46'), Шох, Литовченко, Лютый (Сторчак, 88'), Чередник, Таран. Бапкер: Владимир Емец * «Зенит»: Приходько (Копий, 46'), Воробьёв, Степанов (Клементьев, 76'), Тимофеев, Афанасьев, Ларионов, Кузнецов, Канищев, Саленко (Чухлов, 76'), Дмитриев, Баранник. Бапкер: Павел Садырин Дереккөздер Сілтемелер *[http://fc-dynamo.ru/fed/prot.php?id=270 Матч протоколы]
КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1987

КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1987 — турнирдің екінші маусымының финалы. "Спартак" және "Металлист" футболшылары кездесіп, "Спартак" 4:1 есебімен жеңіске жетті. Матч Шолу 32 минутта мәскеулік Евгений Кузнецов есеп ашты. Екі минуттан соң Федор Черенков есепті еселеді. 44-минутта Виктор Пасулько 3:0-ге жеткізді. Төртінші голды Валерий Шмаров 55-минутта соқты. Харковтіктер 77-минутта Александр Енейдің голымен ғана жауап бере алды. Командалар төменгі құрамда алаңға шықты: *Спартак: Дасаев, Суров, Суслопаров, Бокий, Б. Кузнецов, Мостовой (Митин, 46'), Е. Кузнецов, Пасулько, Шмаров (Родионов, 86'), Черенков, Новиков (Шикунов, 46'). Бапкер: Константин Бесков *Кутепов, Махиня, С. Кузнецов (Яловский, 38'), Деркач, Панчишин, Еней, Буряк (Баранов, 46'), Деревинский (Кислов, 77'), Якубовский, Есипов, Малышенко. Бапкер: Евгений Лемешко Дереккөздер Сілтемелер *[http://fc-dynamo.ru/fed/rezult.php?vk&vs&gd1987&ch&ms&dn&dv&zb&pr&vyon&nyon&poon Матч протоколы]
КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1990

КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1990 — турнир тарихындағы соңғы матч, Украин КСР-інің қос клубы "Черноморец" пен "Днепр" кездесіп, қара теңіздіктер 2-0 есебімен жеңіске жетті. Матч Шолу Матч "Черноморецтің" алаңында өтті. Ойынның 47-минутында Александр Спицын пенальтидің дәл орындап есеп ашты. Сегіз минуттан соң Иван Гецко екінші голды соқты. "Черноморец" турнир тарихындағы соңғы жеңімпаз болғандықтан, кубокты өздеріне мәңгі сақтап қалды. Кубок қазіргі уақытта клубтың мұражайында бар. "Днипро" сапында "Қайраттың" байырғы ойыншылары Евгений Яровенко, Александр Жидков, Эдуард Сон алаңға шықты. Командалар төменгі құрамда алаңға шықты: * Черноморец: Гришко 87' (Крапивкин 87'), Кузнецов, Шелепницкий 46' (Кулиш 46'), Ищак , Пучков, Спицын 85' (Гусев 85'), Цымбаларь 85' (Третьяк 85'), Гецко 75' (Ю. Никифоров 75'), Имреков, Кондратьев, Савельев. Бапкер: Виктор Прокопенко * Днепр: Городов, Юдин 65' (Москвин 65'), Геращенко, Сидельников, Тищенко, Кудрицкий, Багмут, Яровенко, Сон 75' (Гудименко 75'), Жидков 46' (Сасько 46'), Беженар 68' (Соловьёв 68'). Бапкер: Евгений Кучеревский Дереккөздер
КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1989

Толық мақаласы: КСРО футбол федерациялары кубогы 1989 КСРО футбол федерациялары кубогының финалы 1989 — турнирдің төртінші маусымының финалы. 5 қаңтар күні Днепропетровскідегі "Метеор" стадионында өтіп, алаң иелері "Днепр" клубы 2:1 есебімен "Динамо" Минск командасын тізе бүктіріп, екінші рет жеңімпаз атанды. Матч Шолу Ойынның 65-минутында минскілік Сергей Рассихин есеп ашқанымен, 85-минутта Николай Кудрицкий есепті теңестірді де, екі минуттан соң Эдуард Сон "Днепрді" алға шығарды. Осы есеп ойын соңына дейін өзгермеді. Командалар төмендегі құрамда алаңға шықты: * «Днепр»: С.Краковский, А.Юдин, В.Геращенко, А.Сидельников, Ю.Кулиш, Н.Кудрицкий, В.Багмут, А.Чередник (П.Буц, 28), Э.Сон, В.Москвин (А.Червоный, 69), Е.Шахов (В.Лютый, 46). * «Динамо» (Минск): А.Сацункевич, П.Роднёнок, Лухвич, С.Широкий (Э.Яхимович, 55), Павлючук, А.Зыгмантович, С.Рассихин, В.Сокол (Тайков, 63), С.Герасимец, И.Гуринович (Домашевич, 55), М.Мархель. Дереккөздер
Ең көп сатылған видео ойындар тізімі

Ең көп сатылған видео ойындар тізімі ағылшын уикипедиясында келтірілген ресми сатылымдар мөлшеріне негізделеді. Бұл тізім толық емес, оған тегін ойнауға болатын видео ойындар, сатылым мөлшері анықталмаған видео ойындар кірмеген. Бүгінгі күнге ең көп сатылған видео ойын Minecraft болып табылады. Оны Mojang швециялық компаниясы 2011 жылы жасаған, бірақ алдын ала сатуы 2009 жылы басталған болатын. Тізімге кірген видео ойындардың ішінде ең ертерек шыққаны — 1980 жылдың Pac-Man ойыны. Әртүрлі компания шығарған Тетрис ойыны тізімде жеке-жеке қарастырылады. Дереккөздер
Мыңшұңқыр жотасы

Мыңшұңқыр жотасы – Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік-батысындағы шеткі жота. Географиялық орны Жетісу облысы Ескелді және Ақсу аудандандары жерінде орналасқан. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 2829 м. Қора өзенінің оң жағалауын бойлай оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 45 км-ге созылып жатыр. Геологиялық құрылымы Палеозойдың герцин тау жасалу кезеніңде пайда болған. Геологиялық құрамы жөнінен гнейстерден, кварцтер мен әктастардан тұрады, шығысқа қарай бұларға магнит араласады. Климаты Климаты қоныржай континенттік. Жауын-шашын мөлшері қыс айларында 150-200 мм, ал жаз айларында 300-400 мм. Жел қыста негізінен солтүсітік-шығыс, ал жазда солтүстік және оңтүстік бағытқа қарай соғады. Етегіндегі шөлдің сұр топырағы биіктеген сайын таудың қызғылт қоңыр, ал 2500 м-ден жоғары таудың орманды қара қоңыр топырағына ауысады. Өсімдігі мен жануарлар дүниесі Өсімдіктерден жусан, тянь-шаньдық шалғын, селеу аралас бетеге, 2000 м-ден жоғары қарағай мен самырсын өседі. Жануарлардан борсық, түлкі, сілеусін, қоян өмір сүреді. Дереккөздер
Футболдан КСРО бірінші лигасы 1976

1976 жылғы КСРО бірінші лигасында тұңғыш рет "Қайрат" чемпион атанды да, жоғары лигаға жолдама алды. Екінші орындағы "Нефтчи" (Баку) де келесі маусымда жоғары лигада ойнайтын болды. "Кубань", "Даугава", "Эльбрус Нальчик" клубтары екінші лигаға түсіп кетті. Турнир кестесі Сілтемелер *[http://wildstat.ru/p/2092/ch/URS_2_1976 wildstat.ru]
Футболдан КСРО бірінші лигасы 1975

1975 жылғы КСРО бірінші лигасында "Қайрат" төртінші орында қалды да, жоғары лигаға орала алмады. "Крылья Советов" және "Динамо Минск" клубтары жоғары лигаға жолдама алды. Турнир кестесі Сілтемелер *http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmdtournn&langru&id=380411658883412
Футболдан КСРО бірінші лигасы 1973

1973 жылы "Шахтер" Қарағанды клубы КСРО бірінші лигасында соңғы рет ойнады. Маусым қорытындысында екінші лигаға түсіп қалды да, қайта орала алмады. Турнир кестесі Сілтемелер *http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmdtournn&langru&id=704978730912691
УЕФА Кубок иелері кубогы 1979/80

УЕФА Кубок иелері кубогы 1979/80 — турнирдің 20-шы маусымы, Испанияның "Валенсия" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1978/79

УЕФА Кубок иелері кубогы 1978/79 — турнирдің 19-шы маусымы, Испанияның "Барселона" клубы жеңімпаз атанды. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал Жартылай финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1977/78

УЕФА Кубок иелері кубогы 1977/78 — турнирдің 18-ші маусымы. Бельгияның "Андерлехт" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал Жартылай финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1976/77

УЕФА Кубок иелері кубогы 1976/77 — турнирдің 17-ші маусымы, ГФР-дің "Гамбург" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд Ширек финал Жартылай финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1966/67

УЕФА Кубок иелері кубогы 1966/67 — турнирдің жетінші маусымы, ГФР-дің "Бавария" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1967/68

УЕФА Кубок иелері кубогы 1967/68 — турнирдің тоғызыншы маусымы, Италияның "Милан" клубы жеңімпаз атанды. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1968/69

УЕФА Кубок иелері кубогы 1968/69 — турнирдің тоғызыншы маусымы, Чехословакияның "Слован Братислава" клубы жеңімпаз атанды. Бірқатар социалистік елдердің өкілдері жеребе қорытындысында бір-біріне қарсы ойнайтын болғандықтарына риза болмай, қатысудан бас тартты. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70

УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70 — турнирдің 10-шы маусымы, Англияның "Манчестер Сити" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1970/71

УЕФА Кубок иелері кубогы 1970/71 — турнирдің 11-ші маусымы, Англияның "Челси" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1/16 финал 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Қайта ойнау Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1971/72

УЕФА Кубок иелері кубогы 1971/72 — турнирдің 12-ші маусымы, Шотландияның "Рейнджерс" клубы жеңімпаз атанды. Бастапқы раунд 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://www.worldfootball.net/schedule/ec-der-pokalsieger-1971-1972-endspiel/0/ worldfootball.net]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1972/73

УЕФА Кубок иелері кубогы 1972/73 — турнирдің 13-ші маусымы, Италияның "Милан" клубы жеңімпаз атанды. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал Жартылай финал Финал Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://www.worldfootball.net/schedule/ec-der-pokalsieger-1972-1973-endspiel/0/ worldfootball.net]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1973/74

УЕФА Кубок иелері кубогы 1973/74 — турнирдің 14-ші маусымы. ГДР-дің "Магдебург" клубы жеңімпаз атанды. "Магдебург" ГДР-лік клубтар арасына осы турнирде топ жарған жалғыз клуб. 1 кезең 2 кезең 1/4 финал Жартылай финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1974/75

УЕФА Кубок иелері кубогы 1974/75 — турнирдің 15-ші маусымы. Финалда "Динамо" (Киев) және "Ференцварош" клубтары кездесіп, динамошылар 3:0 есебімен жеңіске жетті. "Динамо" украиналық ғана емес, посткеңестік елдер арасында турнирде жеңіске жеткен бірінші клуб. 1 раунд 2 раунд 1/4 финал 1/2 финал Финал Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation] * [https://web.archive.org/web/20150215002436/http://www.sharkscores.com/Cups/Default.aspx?id375&sId12371 Протоколдар]
УЕФА Кубок иелері кубогы 1975/76

УЕФА Кубок иелері кубогы 1975/76 — аталмыш турнирдің 16-шы маусымы, Бельгияның "Андерлехт" клубы жеңімпаз атанды. 1/16 Финал 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * * [http://www.rsssf.com/ec/ecomp.html Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]
Төлеу Қадырбекұлы Жандауов

{{Тұлға } }} Төлеу Қадырбекұлы Жандауов (4 каңтар 1930 Манаш аулы Новобогат ауданы Гурьев облысы – 2 мамыр 2011 Атырау) — Қазақ ССР кәсіптік-техникалық оқудың еңбек сіңірген қызметкері. Өмірбаян Төлеу Қадырбекұлы Жандауов 4 каңтарда 1930 жылы Манаш ауылында, Исатай ауданы, Гурьев облысы дүниеге келген. Руы Беріш Жанбыршы бөлімі Кіші жүз. 1936-1944 жылдары Манаштағы Андреев атындағы мектепте білім алып, 7-сыныпы бітіргеннен кейін, алғашқы еңбек жолын “Алғабас” колхозында балықшы қызметінен бастайды. 1952 жылы Гурьев оқу комбинатында тракторист мамандығын игеріп, Новобогат машина-суландыру стансасында (ММС) бригадир, одан кейн механик болған. 1958 жылы кәсіптік-техникалық білім беру жүйесіне жұмысқа ауысып, Новобогат ауылдағы алғаш РУ-15, кейіннен УМСХ-66, ГПТУ-100, СПТУ-37, соңынан Гурьевтеге №7 орта-кәсіптік техникалық училищесіне өндірістік оқу шебері болып, зейнеткерлікке шыққанға дейін ұстаздық қызмет атқарған. 1990 жылдан құрметті демалыста. 1995 жылдан бері №7 кәсіптік училищесінде жылма-жыл “Т.Жандауов атындағы атаулы байрақ” тағайындалды. Қоғамдық қызметі 1957 жылы Гурьев қалалық Советіне депутат. 1985 жылы Гурьев облыстық кеңестің депутаты. 1987 жылы VI Қазақстан мұғалімдер съезіне делегат болып сайланған. Отбасы Әкесі – Жандау Қадырбеков (1897-1971), Ұлы Отан соғысының ардагері. Анасы – Зейнеп. Дүниеге төрт бала әкелді - Төлеу, Мадеш, Нығмет, Злиха. Зайыбы – Ғайнижамал. Отбасында бес бала Өтеген, Қармыс, Фарида, Гүлшара, Сайламбек, он екі немере-жиен бар, ұш шөбере. Марапаттары Ерен енбегі үшін «Қазақ ССР-інің кәсіптік-техникалық білім беру ісінің үздігі» (1967), "Қазақ ССР-інің еңбек сіңірген мұғалімі" (1970), "Ерен еңбегі үшін. В.И.Лениннің туғанына 100 жыл толу құрметіне” (1970), В.И.Ленин Орденімен (1978), “Республикаға еңбек сіңірген еңбегі үшін үшін”, "Еңбек ардагері”, "1941-1945 Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл" (2010) медалдармен және грамоталармен марапатталған. Есімі Қазақ КСР Құрметті Алтын кітабына жазылған. Дереккөздер
Мақсот Қабышев

Мақсот Қабышев (24 желтоқсан 1940, Айбас ауылы, Новобогат ауылы Гурьев облысы – 2007, Атырау) – ішкі істер саласы қызметкері. ҚР Ішкі Істер Министрлігінің полковнигі. Өмірбаяны Мақсот Қабышев 24 желтоқсанда 1940 жылы Айбас айылында Новобогат ауданы тұған. Новобогат поселкесіндегі орта мектепте оқып білім алды. 1959. Еңбек жолын Новобогат кеңшарында көлік жүргізушісі болып бастаған. 1974-1976. Гурьев облысында ІІБ жол қадағалау дивизионы штабында аға инспектор. 1976-1982. Гурьев облысында ІІБ емтихан алу-тіркеу, жол қозғалысын ұйымдастыру бөлімдерінің бастығы. 1982-1995. Гурьев облыстық МАИ бастығының орынбасары, бастығы. Марапаттары МАИ-дың үздік қызметкері атағына ие болды. Медальдармен, ІІМ ОІІБ, облыстық атқару комитетінің құрмет грамоталармен, “Ішкі істер саласындағы үздік қызметі үшін” төс белгісімен марапатталған. Дереккөздер
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1975

УЕФА Кубок иелері кубогының 1975 жылғы финалында "Динамо" (Киев) және "Ференцварош" клубтары кездесіп, динамошылар 3:0 есебімен жеңіске жетті. "Динамо" украиналық ғана емес, посткеңестік елдер арасында турнирде жеңіске жеткен бірінші клуб. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/index.html Турнирдің ресми сайты]
Магдебург (футбол клубы)

«Магдебург» — Германияның Магдебург қаласындағы футбол клубы, 1965 жылы құрылған. ГДР дәуірінде, әсіресе 70-жылдары мықты ұжымдардың бірі болған, үш рет ГДР чемпионы атанды, 1974 жылы финалда әйгілі "Миланды" тізе бүктіріп, Кубок иелері кубогын жеңіп алды. Бірақ 80-жылдары клуб нашарлай бастады, ал қос Германия біріккен соң тіпті көрінбей кетті. Қазір Германияның аймақтық лигаларының бірінде ойнайды. Еурокубоктерде топ жарған ГДР-дегі жалғыз клуб. Жетістіктері * ГДР чемпион (3): 1972, 1974, 1975 * ГДР кубогы (7): 1964, 1965, 1969, 1973, 1978, 1979, 1983 * Кубок иелері кубогы: 1974 Сілтемелер * http://www.fc-magdeburg.de/
Қазақстан теңге сарайы

Қазақстан теңге сарайы — шақа, мемлекеттік марапаттар, ордендер, медалдар, зергерлік бұйымдар, кәдесыйлар шығаратын қазақстандық кәсіпорын. Теңге сарайы 1992 жылы құрылды; Үлбі металлургиялық зауытының аумағында орналасқан. Тарихы 1992 жылы қаңтарда Үлбі металлургия зауытында тиындар өндірісі ұйымдастырылды. Сонымен бірге, шығарылған тиындардың үлгілері төлем құралдарын өндіруді ұйымдастыру туралы шешім қабылдаған үкіметтегі отырыста ұсынылды. Сол жылдың қараша айында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бұйрығымен зауыт алғашқы айналмалы тиындардың өндірістік топтамасын шығарды. 1994 жылы Президент Әкімшілігінің мемлекеттік марапаттарды дайындауға арналған алғашқы тапсырысы аяқталды. 1995 жылы тиындар мен марапаттар шығаратын, сондай-ақ құрал-саймандар шығаратын цехтар Түсті металдар зауыты ретінде дербес заңды тұлға болып бөлінді. 1997 жылы өндіріс ішкі істер органдарына арналған аксессуарлар мен төсбелгілерді және мемлекеттік стандарт бойынша тексеру белгілерін шығарумен толықтырылды. 1998 жылы Түсті металл бұйымдары зауыты «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан теңге сарайы» республикалық мемлекеттік кәсіпорны болып қайта құрылды. Сол жылы зергерлік өндіріс құрылды. 1999 жылы алтын мен күмістен пруф сапалы тиындар шығару басталды. Тағы қараңыз * Балқаш түсті металдарды өңдеу зауыты Сілтеме * [https://kazmint.kz/ Ресми сайты] * [https://yvision.kz/post/529402 Доллардан да қымбат теңге қайда жасалады. Қазақстан теңге сарайынан эксклюзивті фоторепортаж]
Зейнолла Ғұмаров

{{Тұлға { style="background:transparent" } }} Зейнолла Ғұмаров (1912, Бегайдар ауылы, Новобогат ауданы Гурьев облысы – 1977, Гурьев) - басшы, Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1950). Өмірбаян Зейнолла Ғұмаров 1912 жылы Гурьев облысы Новобогат ауданы Бегайдар аулында дүниеге келді. Руы Есентемір, Қожамбет бөлімі Кіші жүзден тараған. Астрахань балық техникумын (1931), Гурьев педагогикалық техникумын (1939) және Жоғары партия мектебін бітірген. Доссор, Мақат, Байшонас мұнай кәсіпшіліктерінде партия жетекшісі, Гурьев облыстық кәсіподақтар кеңесінің төрағасы, Гурьев қалалық және Есбол (Индер) аудандық кеңесі атқару комитеттерінің төрағасы, осы ауданның Амангелді кеңшарының директоры, Сарайшық кәсіптік-техникалық училищесіне (бүгінде ол Махамбет аграрлық колледжі) директоры қызметтерін атқарған. Бірнеше рет аудандық, облыстық кеңесінің, ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды. Республикалық дәрежедегі зейнеткер болды. Атырау қаласының бір көшесі халық қалаулысы Зейнолла Ғұмаров есімімен аталады. Еңбек жолдары Аудан шаруашылықтары дамып жарытпаған болатын. Мал шаруашылығында қол күшімен атқарылатын жұмыстарды санап беру мүмкін емес. Жоққа алақан жаймай, бардың өзін ұқсатуға тура келді. Аудан экономикасы дегенде бар болғаны мал шаруашылығы мен егін болатын. Техникамен жарақтандырудың мардымауына байланысты мал мен егін өнімдері өнжеусіз болды. Экономикалық жағдай осындай болғандықтан халықтың мәдени өмірі, әлеуметтік деңгейі де онша емес еді. Бұл жөнінде айтуға тұрарлық мысал көп. Елді мекендерді былай қойғанда, аудан орталығының өзінде мектептер мен мекемелер, ауруханалар пештен жылытылатын. Себебі, қаржы ауыспайды. Бірақ Зинекең осыған қаржы-қаражат тапты. Бюджеттің есептеулі қаржысынан оны-мұны ығыстырып шығарды. "Бітер істің басына - иесі келер қасына" дегенің осы екен. 1962 жылы болса керек, артта қалған мал шаруашылығын басшы кадрлармен нығайту жайында Орталық Комитеттің қаулысы шықты. Сонда Зинекең осы аудандағы Аманкелді кеңшарына сұранды. Бұл кезде Зинекеңе зейнетке шығу жасы таяп қалған-ды. Соны ескерген ол көп кешікпей осы облыстың Сарайшық қалашығындағы кәсіптік-техникалық оқу орнына директор болып барды. Осы кезде ғой ол кісінің типтік жобамен оқу орнына жаңа үй салып, пайдалануға бергені. Осы оқу орынын бітірген механизаторлар обасың көптеген шаруашылықтарында еңбек етті. Оқу орыны механизатор кадрлардың, жұмысшы ізбасарларының шынайы ұстаханасына айналған кезде Зинекең зейнетке шығады. Марапаттары мен атақтары "Құрмет белгісі" орденінің, “КСРО кәсіптік-техникалық білім беру ісінің үздігі”, бірнеше медальдердің, Жоғарғы Кеңестің Құрмет грамотасының иегері. Дереккөздер
Төрт бостандық

«Төрт бостандық» — 1943 жылы америкалық суретші Норман Роквелл салған төрт суреттен тұратын серияның жалпы аты. Әр суреттің өлшемі 116×90 см. Суреттер Массачусетс штатындағы Норман Роквелл мұражайында сақтаулы тұр. Сөз бостандығын, діни сенім бостандығын, мұқтаждықтан және қорқыныштан бостандықты 1941 жылдың қаңтарында президент Франклин Делано Рузвельт бар адамға тән негізгі төрт құқық деп жариялады. Бұлар Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысына да енген. Осыған орай салынған суреттер 1943 жылы «Saturday Evening Post» журналында бірінен соң бірі шыққан нөмірлерде көшіріліп басылды, олар сол заманның ірі ойшылдарының эсселеріне қосымша ретінде болды. Суреттердің өзі мемлекет тарапынан ұйымдастырылған мобильді көрмеге негіз болды, сол көрмеде соғыс облигациялары қалың жұртқа сатылып жүрді. Бұл төрт сурет Норман Роквеллдің ең танымал жұмыстарына жатады, ал «Мұқтаждықтан бостандық» суреті Ризашылық күнінің бір жарқын нышанына айналды. Сілтемелер * [https://www.saturdayeveningpost.com/artists/norman-rockwell/ «Saturday Evening Post» журналындағы суретшінің мұрағаты]
Либертадорес кубогы 2016

Либертадорес кубогы 2016 — турнирдің 57-ші маусымы. Колумбияның "Атлетико Насьональ" клубы жеңімпаз атанды. Бірінші кезең Топтық кезең 1 топ 2 топ 3 топ 4 топ 5 топ 6 топ 7 топ 8 топ Плей-офф 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Бірінші матч ---- Қарымта матч Сілтемелер
Медғат-Қасым (поэма)

Медғат-Қасым – Мағауия Абайұлы Құнанбаевтің қазақтан жырақ жердегі, яғни Африкада мекендеген адам қауымын реалистік шындық тұрғысынан көрсететін поэмасы. Қысқаша мазмұны «Медғат-Қасым» - Мағауия поэмаларының ішіндегі көркемдік тұрғысынан биік шығарма. Оның оқиғасы қазақтың тұрмыс-салтымен байланыстырыла емес, Африка жерінде, Ніл өзені бойында өтеді. Шығарма желісі құл иеленушілер мен құлдардың арасындағы кек күресінен алынады. Шығармада Мұрат деген байдың баю мақсатымен Мысыр қаласынан Ніл өзені бойына көшіп келгені әңгімеленеді. Оның Медғат атты ұлы, Ғазиза атты қызы болады. Оларға қоса Мария атты асырап алған қызы қатысады. Поэмада жеке көріністердің өмір шындығына жанасымды суреттері бола тұрса да, шығарма негізінен романтизм үлгісінде жазылған. Оқиға желісі де, кейіпкерлерге тән іс-әрекет, сезім күйі де соған ыңғайластырылады. Кейіпкерлерді дағдыдан тыс жағдайларға тап еткен, әрекет пен мінез-құлықтағы төтенше қаһармандық ерлікке бастайтын түйін есебінде шығармада Медғат пен Қасым арасындағы кек және Ғазиза мен Сәлімнің махаббаты алынады. Дереккөздер
Томск университеті

Ұлттық зерттеу Томск мемлекеттік университеті — Ресейдің Азия аумағындағы алғашқы орыс университеті, 29 ұлттық зерттеу университеттерінің бірі. 5-100 жобасының қатысушысы (әлемнің жетекші ғылыми-білім беру орталықтары арасында жетекші ресейлік жоғары оқу орындарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру жобасы). Тарихы 1878 жылы Сібір университеті ретінде негізі құралып, 1888 жылы ашылған. Бастапқыда оның құрамына тек медициналық факультет қана кірген. Кейін заң факультеті (1898), филиология, физика математика (1917) факультеттері қосылды. 2010 жылы Ресейдің Ұлттық зерттеу университеті мәртебесін алды. 1919-1930 жылдар арасында бірқатар өзгерістер болды; университет құрамынан медициналық (1930; қазіргі Сібір медициналық университеті) және педагогикалық (1931) университеттер бөлініп шықты. 1934-1991 жылдары В.В. Куйбышевтің атымен аталды. Қазіргі таңда 23 факультет және білім беру институттары, 2 филиал, 38 жоғары оқу орнына дейінгі дайындық орталығы, 3 ғылыми-зерттеу институты, 100 ғылыми зертханалар бар. Ресей Федерациясы халықтарының мәдени мұрасының ерекше құнды объектілерінің жиынтығы болып табылады. 17 мың студент оқиды (2015). Дереккөздер
Кәсира Исрайылқызы

Кәсира Исрайылқызы (1944 жылы туған)— Исрайылдың қызы, Абайдың шөбересі. Исрайылдың кенже қызы Кәсирада апалары сияқты балалық бұла шағын Абайдың қыстауы – Жидебайда өткізген. Он жылдықты Қарауылдан тәмамдап, арман қуып, Алматы қыздар педагогикалық институтына қазақ тілі мен әдебиеті факультетіне оқуға түседі. Институтты ойдағыдай бітірген Кәсира геолог Аманжол есімді азаматқа тұрмысқа шығады. Қазір апамыз құрметті демалыста. Алматыда тұрады. Дереккөздер
Айдар Бағфурұлы

Айдар Бағфурұлы (1949 жылы туған) — Абайдың шөбересі. Абайдың баласы Ақылбайдан – Әлімқұл, Әлімқұлдан – Бағфур, Бағыфурдан Айдар туған. Алматыда Политехникалық институтты бітірген соң, Айдар жолдамамен Ақтауға қызметке барады. Сол жақта жары Светлананы (ұлты қазақ) кездестіріп шаңырақ көтереді, жалғыз ұлы Данияр 1971 жылы дүниеге келген. Алматыда тұрады. Дереккөздер
Ақыш Турағұлұлы

Ақылия (Ақыш) Турағұлұлы (1901-1990) — Турағұлдың қызы, Абайдың өз қолында өскен немересі. Абайдың өсиеті бойынша Ақылия бойжеткен соң, Оразбайдың Медеу деген баласынан туған Санияз есімді немересіне тұрмысқа шыққан. Жастардың 1917 жылы шілденің 7-сі күні Ойқұдықта өткен некелесу тойында М.Әуезовтің «Еңлік –Кебек» пьесасы қойылды. Ақылия Алматыдағы Қазақстан Республикасының опера және балет театрында ұзақ жылдар бойы апалы-сіңілі Уәсила екеуі Абай ауылы, Абай заманы, Тобықты елі киім үлгілерін тігетін бірден-бір шебер болды. Ақылияның естеліктері Абай музейінде сақтаулы. Дереккөздер
Зүбайыр Турағұл

Зүбайыр Турағұл (1907-1933) – Абайдың немересі. Зүбайырдың әйелі Қанағат (Кәкен) Жуантаяқ Тобықты Азубайдың қызы. Одан Кенесары (1928-1933) туған. Зубайырдың балалық жастық шағын Абайды көзі көрген ет жақын адамдар арасында өткізген. 1928 жылы бай-феодалдың тұқымы, әкесі алашордаға қатысы бар деген айып тағылып, әулетімен бірге жер аударылған. Ол 4-5 жылдай қырғыз елінде, Мерке (Жамбыл) маңында, Шымкент, Ташкентте тұрған. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болған. Дереккөздер