kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Әл-Сәләм мешіті (Одесса)

Әл-Сәләм мешіті немесе Араб мәдени орталығы — Одесса қаласында орналасқан мешіт және мәдени орталық. Әл-Сәләм мешіті 2001 жылдың маусым айында ашылды. Тарихы Одесса қаласындағы Ислам дінінің тарихы терең. Одесса қаласы Қажыбей деп аталатын ежелгі татар қонысының орнына салынған. Елді мекенді 1240 жылы Қырым ханы I Қажы Герей құрған және бастапқыда оның атымен Қажыбей деп аталған. Әйгілі сәулетші Кәрбалай Сәфихан Қарабағы салған татар мешіті қаланың орталығында мұсылман зиратының жанында орналасқан. Кеңес үкіметінің келуімен Одесса мұсылмандарының өмірі күрт өзгерді. Татар молдасы Сабыржан Сафаров атылды; мешіт жабылып, кейін жойылды. Мұсылман зираты да қиратылды. Әл-Сәләм мешіті сириялық бизнесмен Киван Аднанның қаражатына құрылды. Мешітте жасына, ұлтына және дініне қарамастан барлығына араб тілін үйренуге арналған тегін мектеп пен кітапхана жұмыс істейді. Галерея Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20140413140743/http://www.odessatourism.in.ua/ua/kulturasobtiya/kulturnecentr/arabskiykulturnycentr/default.aspx?full=1 Әл-Сәләм мешіті Одесса қаласының ресми туристік порталында]
Jerry Heil

Jerry Heil (, шынайы есімі — Яна Александровна Шемаева, ; 21 қазан 1995, Васильков, Киев облысы, Украина) — украиналық әнші, әндер авторы және видеоблогер. Мансабын 2012 жылы өзінің YouTube арнасына видеоблог пен әлемдік және украиналық әншілердің әндеріне кавер-нұсқаларын салып бастады. Өзінің музыкалық мансабын 2017 жылы Vidlik Records лейблімен шығарған «Де мій дім» шағын альбомымен бастады. Әншіге алғашқы танымалдылықты 2019 жылы «#Я_ЯНА» алғашқы студиялық альбомының құрамындағы «#ОХРАНА, ОТМЄНА» авторлық әні алып келді. Кейнірек бұл ән Украинадағы ең танымал 5 әндердің қатарына енді. Өзінің YouTube арнасында қазіргі таңда әнші 431 мың тіркелушілерге және 211.3 миллион қаралымға ие. Әнші 2024 жылы Alyona Alyona-мен бірге «Eurovision 2024» ән байқауында «Teresa & Maria» әнімен Украина атынан өнер көрсетіп, 3-орынды иеленді. Ән байқауы 2024 жылдың мамыр айында Швецияның Мальмё қаласында орын алды. Өмірбаяны 1995 жылғы 21 қазанда Киев облысы Васильков қаласында дүниеге келді. 3 жасынан 15 жасына дейін музыкалық мектепте оқыды, кейін Рейнгольд Глиэр атындағы Киев муниципалды музыка академиясында (хор дирижері бөлімі) және Петр Чайковский атындағы Украина ұлттық музыка академиясында (екінші курстан кейін оқуды тастады) оқыды. Ата-анасы — жеке саудагерлер; анасы Людмила Шемаева да ән салып, оны желіге салады; 2022 жылдың тамыз айында #НЕСЕСТРИ ортақ әндеріне бейнеклип шықты. Музыкалық стиль Jerry Heil өзінің әндерін әлеуметтік тақырыптарда, өзінің жеке өмірлік тәжірибесі, басқа адамдардың оқиғалары және қоршаған әлем жайлы жазады. Өзінің жанрын «тұрмыстық поп» деп сипаттайды. Дискографиясы Студиялық альбомдары Шағын альбомдары Синглдері Бас әртіс ретінде Шақырылған әртіс ретінде Музыкалық видеолар Марапаттар мен номинациялар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * *
Елена Константиновна Кондратюк

Елена Константиновна Кондратюк ( 17 қараша 1970 жыл, Львов, Украина КСР) — украиндық мемлекет және саяси қайраткер. 2019 жылғы 29 тамыздан бастап IX шақырылған Украина Жоғарғы Радасы төрағасының орынбасары. «Бүкіл украиналық одақ Батькивщина» саяси партиясынан VI, VII, VIII және IX шақырылымдардағы Украина халық депутаты, Украина және Польша Республикасы Парламенттік Ассамблеясының тең төрағасы. Білімі Елена Константиновна 1970 жылы 17 қарашада Львов қаласында дүниеге келген. 1993 жылы Елена Кондратюк Иван Франко атындағы Львов ұлттық университетін бітірді. Оның тарих ғылымдарының кандидаты дәрежесі бар және Украинадағы қоғамдық қозғалыстарды зерттеген. Ол бірнеше рет Фокус журналының рейтингінде «Украинаның ең ықпалды 100 әйелі» санатында пайда болды. Отбасы Жолдасы - Александр Богуцкий. Ол ICTV арнасының бас директоры, EastOne инвестициялық консалтингтік компаниясының басқарма мүшесі және StarLight Media президенті. Отбасы Юстина атты қызын тәрбиелеп отыр. Қызметі Елена Кондратюк саяси мансабын бастамас бұрын «Советник» PR агенттігінің директоры болған, компания әлі күнге дейін коммерциялық қызмет пен менеджмент бойынша кеңестер береді. 2007 жылы Кондратюк №134 тізім бойынша «Юлия Тимошенко блогынан» VI шақырылымдағы Украина Жоғарғы Радасының халық депутаты болып сайланды және «Реформалар және тәртіп» партиясының мүшесі болды. 2011 жылдың желтоқсанында ол «Тең мүмкіндіктер» фракцияаралық парламенттік бірлестігінің негізін қалаушылардың бірі болды және сонымен бірге «Украина әйелдерінің конгресі» қоғамдық ұйымының негізін қалаушы болды. 2012 жылы Елена Кондратюк «Батькивщина» партиясынан VII- шақырылымдағы халық депутаты болып қайта сайланды, оның жетекшісі Юлия Тимошенко, партиялық емес тізімдегі 60 нөмір. Ол сонымен қатар «Тең мүмкіндіктер» МҚҰ тең төрағасы болды. 2012 жылдан 2014 жылға дейін Елена ЕКПА делегациясы мүшесінің орынбасары болды. Елена Кондратюк Майданда ұйымдастырушылық және материалдық көмек көрсетті, баспасөз орталығы мен штабтың ақпараттық орталықтарының жұмысын үйлестірді. 2014 жылғы кезектен тыс парламенттік сайлауда Кондратюк «Батькивщина» ВО тізімі бойынша №18 VIII шақырылымның халық депутаты болып сайланды. Украина Жоғарғы Радасының Сөз бостандығы және ақпарат саясаты комитетінің хатшысы болды. 2019 жылғы президенттік сайлауда Елена Кондратюк Юлия Тимошенконың сайлау науқанының технологы болды. 2019 жылғы парламенттік сайлауда партия мүшесі ретінде тізімдегі № 5" Батькивщина " ВО-дан IX шақырылымдағы халық депутаты болып таңдалды. "Батькивщина" Саяси кеңесінің мүшесі. 2019 жылғы 29 тамыздан бастап - Кондратюк Украина Жоғарғы Радасы төрағасының орынбасары болып сайланды. 2020 жылдың 13 қарашасынан 2020 жылдың 29 қарашасына дейін Елена Кондратюк Украина Жоғарғы Радасы төрағасының міндетін атқарды. Дереккөздер
Орталық таулы аймақ (Албания)

Орталық таулы аймақ — Албанияның орталық және шығыс шеттерін қамтитын физикалық география аймақ. Дрин аңғарынан және Шарр, Скандербег, Кораб және Шебеник-Яблланиче тауларынан Охрид пен Преспа көлдері арқылы Эрсеке ауылына және жақын Пинд тауларына дейін созылатын ішкі таулы аумақты қамтиды және Грекия арасындағы шекараға дейін. Орталық таулы аймақты шартты түрде бірнеше субрегиондарға бөлуге болады. Солтүстік Мирдите және Пуке таулы аудандарын қамтиды. Орталықта Мартанеш пен Черменике аймақтарымен қатар Луре және Кораб таулары басым. Оңтүстігінде Шкумбин аңғары, сондай-ақ Мокер және Валамара таулары, Корче жазығы, Деволль және Колонже жоғарғы аудандары бар. Орталық тау жотасының рельефі алуан түрлі және биік тау асуларымен, каньон және шатқалдармен, тығыз ормандармен және мұздық көлдермен көмкерілген альпілік ландшафттармен қамтамасыз етілген, бұл өз кезегінде үлкен биологиялық әртүрлілік үшін тамаша жағдайларды қамтамасыз етеді. Жер бедерінің көп бөлігі Жер мантиясынан пайда болған ультрамафикалық жыныстардан құралған, ол негізінен серпентинитке айналған. Аймақтың ерекше қорғалатын табиғи аумақтарында елдің ең көрікті көріністері мен ландшафттары орналасқан. Аймақта алты ұлттық парк, рамсар алаңы, биосфералық резерват және Әлемдік мұра нысаны орналасқан. Аумағы бойынша өлшенетін ең үлкен қорғалатын аумақтар Кораб-Коритник табиғи саябағы және Шебеник-Яблланиче ұлттық саябағы болуы мүмкін. Тағыда қараңыз * Кораб-Коритник табиғи саябағы Дереккөздер
Мали және Лопес

Мали және Лопес (; 'Сиыр тауы') — Албанияның шығыс-орталық бөлігінде, Дибер және Мат муниципалитеттерінің шекарасында орналасқан тау. Оның ең биік шыңы Маджа-е Дхоксит биіктігі 2012 м жетеді. Ол солтүстігінде Залли және Булкизес, шығысында Залли және Окштунит, оңтүстігінде Каптина е Мартанешит, батысында Маттың жоғарғы аңғарларымен қоршалған. Геологиясы Тау массасы негізінен ультранегізді магмалық тау жыныстардан және ішінара мезозойдың жұмсақ рельефті әктастарынан тұрады. Солтүстік және солтүстік-шығыс беткейлер мұздық цирктермен ерекшеленеді, олардың кейбіреулері мұздық көлдерге айналды, соның ішінде елдегі ең ірілері болып табылатын Ликени және Цзы және Сопа көлі. Бұл аймақ өсімдіктерге бай, соның ішінде емен, бук, альпілік жайылымдар. Булқиза массивінде хром кендерінің маңызды көздері (Булькизе, Батер және Текен) кездеседі. Дереккөздер
Мали-ме-Гропа-Бизье-Мартанеш табиғи саябағы

Мали-ме-Гропа-Бизье-Мартанеш табиғи саябағы — Албанияның орталығындағы Дайти-Маунтин ұлттық саябағымен шекаралас жатқан мекендеу ортасы немесе түрлерді басқару аймағы (IUCN IV санаты). Ол 25266,42 га жер бетін алып жатыр. Дибер және Тирана округінде орналасқан, үш муниципалитет, Хибер, Мартанеш және Шенгжергж және оның аумағында бірнеше ауылдар бар. Халықаралық табиғат қорғау одағы (ХТҚО) ландшафтты V санатқа жатқызды. Өсімдіктер әлемі бойынша аймақ халықаралық маңызы бар маңызды өсімдіктер аймағы ретінде танылды. Ландшафт флора мен фаунаның алуан түрлілігін сақтайды. Биогеографиялық тұрғыдан ландшафт палеарктикалық қоңыржай кең жапырақты және аралас ормандар биомының Динар альпі аралас ормандарының құрлықтық экорегионына жатады. Ормандар ландшафттың жалпы аумағының 68%-ын алып жатыр, қалың қылқан жапырақты және жапырақты ормандар. Ландшафттың омыртқалы фаунасы 209 түрден тұрады және сүтқоректілердің 44 түрі, құстардың 130 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 23 түрі және қосмекенділердің 12 түрімен ұсынылған. Орманды аймақтарды қоңыр аю, сұр қасқыр және сілеусін мекендейді. Қызыл түлкі, елік, жабайы қабан, қызыл тиін, еуропалық құмырсқа, жаңғақ тышқан және жерорта теңізінің тақа жарғанағы негізгі жыртқыш сүтқоректілерге жатады. Ландшафтта құстардың барлығы 130 түрі байқалды, оның ішінде бүркіт, торғай, қаршыға, солтүстік қаршыға, египет лашын, кәдімгі қарақұйрық, балқұйрық, альпі жүйрік, альпі шоқы және т.б. Сондай-ақ бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділердің көптеген түрлері бар. Олардың ішінде ең көп таралған альпілік тритон, еуропалық егеуқұйрық жылан, еуропалық батпақ тасбақасы және герман тасбақасы. Климаттың, жер бедерінің көптеген тау массивтерімен, тау жыныстарымен, топырақ типтерімен және гидрологиялық жағдайлармен үйлесуі, сондай-ақ күшті антропогендік әсердің болмауы әртүрлі тіршілік ету ортасының қалыптасуына ықпал етті. Тамырлы өсімдіктердің 450 түрі бар, олар Албаниядағы түрлердің жалпы санының 12% құрайды. Мали мен Гропа-Бизье-Мартанеш өсімдіктері тігінен бірнеше ерекше аймақтарға бөлінген. Жерорта теңізі белдеуінің ішінде қылқан жапырақты аймақта қара қарағай, еуропалық бук, күміс шырша, австриялық емен, венгр емені, еуропалық түтін ағаштары басым. Жапырақты аймақ еуропалық қораппен, кадпен және Иерусалим тікенімен жабылған. Альпі зонасы негізінен шөптен, мүктен, қыналардан тұрады, сонымен қатар қаражидек пен сирек гүлдерде көп. Ең көп таралған түрлерге көктемгі гентиан, рок раушан, альпі қашқаргүлі, қосүйлі мысықтабан, еуропалық көкжидек және примула жатады. Тағыда қараңыз * Орталық таулы аймақ (Албания) Дереккөздер
Томори (ұлттық саябақ)

Томорр таулы ұлттық саябағы — 1956 жылы негізі қаланған ұлттық сааябақ, Албанияның оңтүстігінде орналасқан, Томор тау тізбегінің орталық және жоғары бөліктерінде орналасқан, 261,06 км2 (100,80 шаршы миль) аумақты алып жатыр. ) 2012 жылдан бастап және 2019 жылдан бастап оның карьерлік аумақтарын қоса кеңейтті. Саябақ 26 106 га (64 510 акр) аумақты қамтиды. Бұл аймақ Берат округіне жатады және Эльбасан округінің ішінде небәрі 1278 га (3160 акр). Саябақ 1956 жылы құрылған және ұлттық деңгейде таулы биологиялық әралуандылық пен экологиялық жүйенің тұтастығын сақтау үшін маңызды қорғалатын аумақтардың бірі болып саналады. Планлайф саябағы халықаралық маңызы бар маңызды өсімдіктер аймағы ретінде танылды. Томор – әктастар мен карсттардан тұратын антиклиналь. Тау Албанияның оңтүстігіндегі ең биік табиғи нүктелердің бірі болып табылады, шығыста Бератқа жақын Осум және Томоррика өзендерінің аңғарлары арасында көтеріледі. Палеарктикалық саябақ Жерорта теңізінің ормандарының, орманды алқаптардың және скраб биомасының аралас ормандар құрлықтық экорегионының Пиндус тауларына жатады. Оның әртүрлі геологиясы мен топографиясы флора мен фаунаның ерекше әртүрлілігін тудырды. Томорри ұлттық саябағының ормандары жапырақты және қылқан жапырақты ағаштардың алуан түрлерінен және көптеген гүлдерден тұрады. Парк ормандарында еуропалық бук, босниялық қарағай, түрік жаңғағы, линария, үлкен сары гентиан, күзгі крокус, грек ақбұғасы, еуропалық омела, кентавр және басқа да көптеген түрлер бар. Ұлттық саябақта қасқыр, түлкі, жабайы шошқа, елік, тауешкі, қоян, бүркіт, үкі, қырғи сияқты ірі сүтқоректілердің көптеген түрлері кездеседі. Ұсақ сүтқоректілерге орман қарақасы мен ағаш тышқандары жатады. Ұлттық саябақтың көрнекті жерлеріне Осум каньоны, Осум өзені және Томор массиві жатады, ол христиандар мен Бекаташиялердің қасиетті орны болып табылады. Дереккөздер
Албанияның қорғалатын аймақтары

Албанияның қорғалатын аймақтары — салыстырмалы түрде шағын ел болғанымен, Албания биологиялық әралуандылыққа өте бай. Оның экожүйелері мен мекендейтін жерлері тамырлы және тамырсыз өсімдіктердің 5550-ден астам түрін және қылқан жапырақты және қылқан жапырақты емес мәңгі жасыл өсімдіктердің 15600-ден астам түрін қолдайды, олардың көпшілігіне жаһандық және еуропалық деңгейде қауіп төніп тұр. Ел соңғы уақытта ерекше қорғалатын табиғи аумақтар желісін кеңейтуге күш салды, олар қазіргі уақытта: 11 ұлттық саябақ, 1 теңіз саябағы, 718 табиғат ескерткіші, 23 басқарылатын табиғи қорық, 11 қорғалатын ландшафт, 4 Әлемдік мұра нысаны, 4 Рамсар нысаны және басқа да ерекше қорғалатын аумақтарды қамтиды. әртүрлі санаттар, олар біріктірілгенде аумақтың 21,36% құрайды. Сонымен қатар, елде биосфералық резерват, 45 маңызды өсімдік аймағы және 16 маңызды құс аймағы бар. Бұл ретте орталық үкімет жағалау сызығы мен Тирана жасыл белдеуін ұлттық маңызы бар аймақтар деп жариялады. Қазіргі уақытта ерекше қорғалатын аумақтар тұрақты түрде заңсыз ағаш кесу, орман өрттері және су электр станцияларының құрылысының қаупіне ұшырап отыр, бұл экологтар мен азаматтық қоғамның үздіксіз наразылығын тудырды. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды басқару және басқару жөніндегі ұлттық саясатты Қоршаған орта және туризм министрлігі Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұлттық агенттігі (АҚЗМ) арқылы жүзеге асырады. Дереккөздер
Боговье табиғи саябағы

Боговье табиғи саябағы — Албанияның оңтүстігіндегі табиғи саябақ, ауданы 330 га (1,3 шаршы миль). Ол 1977 жылы ұлттық маңызы бар бірнеше экологиялық жүйелер мен биоәртүрлілікті қорғау үшін құрылған. Боговье табиғи саябағы Палеарктикалық Жерорта теңізінің ормандарының, орманды алқаптардың және скраб биомасының Пиндус тауларының аралас ормандарының құрлықтық экорегионының ішіне кіреді. Тағыда қараңыз * Албанияның қорғалатын аймақтары * Албания фаунасы Дереккөздер
Led Zeppelin

Led Zeppelin — 1968 жылы Лондонда құрылған британдық рок-топ. Заманауи тарихтағы ең табысты, жаңашыл және ықпалды топтардың бірі ретінде танылды. Топтың құрамына вокалист Роберт Плант, гитарист Джимми Пейдж, басист және пернелі аспапшы Джон Пол Джонс және барабаншы Джон Бонэм кірді. Гитараның ауыр дыбысымен олар Хард-рок пен Хеви-металдың бастаушыларының бірі болып саналады, дегенмен олардың стилі әртүрлі әсерлерге, соның ішінде Блюз мен Халық әндеріне негізделген. Рок-музыкадағы ең сәтті топтардың бірі: олардың альбомдарының бүкіл әлем бойынша таралымы 300 миллион данадан асады, АҚШ-та 112 миллион дана сатылды (төртінші орын). Топтың жеті альбомы Billboard 200 шыңына көтерілді. VH1 арнасының «Хард-роктың ең ұлы 100 әртісі» тізімінде №1 орында. Rolling Stone журналы ұжымды «ең ауыр топ» және «70-ші жылдардағы ең үздік топ» деп таныды. 1995 жылы Led Zeppelin Рок-н-ролл даңқ залына енгізілді, ал 2005 жылы олар бүкіл мансабындағы үлестері үшін «Грэмми» сыйлығын алды (Grammy Lifetime Achievement Award). Дискография * 1969 — Led Zeppelin * 1969 — Led Zeppelin II * 1970 — Led Zeppelin III * 1971 — Led Zeppelin IV * 1973 — Houses of the Holy * 1975 — Physical Graffiti * 1976 — Presence * 1979 — In Through the Out Door * 1982 — Coda Дереккөздер
Албаниядағы қаржылық пирамида

Албаниядағы қаржылық пирамида — 1997 жылғы Албаниядағы көтеріліс көптеген қаржылық пирамидалардың сәтсіздігінен айтарлықтай туындады. Ел экономикасына қатысты бұрын-соңды болмаған ауқымға дейін өскен бұл схемалар көптеген албандардың ақшасы мен мүлкінен айырылып қалуына әкеліп соқты, нәтижесінде бүкіл Албанияда кең таралған наразылықтар аяқталды, ақыры бүкілхалықтық көтеріліске ұласты. Фирмалар банкроты 1997 жылғы тәртіпсіздік 25-ке жуық фирманың банкротқа ұшырауынан туындады. Схемалар міндеттемелерінің номиналды құны 1,2 миллиард долларды құрады, бұл сол кездегі Албанияның ЖІӨ жартысына жуығы. Схемалар ел халқының үштен екісіне жуығын сенімді қаржылық табысқа уәде беріп, посткоммунистік Албаниядағы терең қаржылық сауатсыздық пен әлсіз реттеуші ортаны ашты. Суджаны 1993 жылы аяқ киім фабрикасында жұмыс істеген Суджа деген атпен белгілі Максуде Кадена құрды. Суджа тұтқындалған кезде, ол осы схемаларға тән алдауды суреттейтін тозған тұрғын үй кешенінде тұрған. Кредиторларға қатысты тоғыз негізгі пирамида фирмалары: Дереккөздер
Хотан жібек фабрикасы

, Шыңжаң, Қытай]] Хотан жібек фабрикасы (, пінин: Hétián Sīchóu Chǎng) — Қытайдың Шыңжаңдағы Хотан қаласындағы жібек фабрикасы. Ол Хотан қаласының солтүстік-шығысында орналасқан және базарда сатылатын көптеген түрлі-түсті жібектерді шығарады. Фабрика піллә қайнатудан бастап жібекті басып шығаруға дейін қытай тілінде жібек өндірісі бойынша экскурсиялар ұсынады. Дереккөздер
Мұқанна

Мұқанна ( яғни «жабықпен жабылған») – хорасандық уағызшы, секталық қозғалыс пен Аббасидтерге қарсы көтерілістің басшысы, халифа әл-Махди (775-785) тұсында бүкіл Трансоксиананы қамтыған. Шын есімі Хашим ибн Хаким деп есептеледі. Мұқанна туралы мәлімет Мұқанна көтерілісі туралы мәліметтер аз, ол туралы тарихи деректер аңыз-әңгімелермен араласып, бір-біріне қайшы келеді. Ең маңыздысы әл-Бирунидің «Ақ киімділер мен карматтардың жаңалықтары» атты еңбегінде жинаған аңыздар. Уағызшының Мерв тумасы болғаны, Әбу Муслим көтерілісіне қатысқаны және кейіннен оның рухын қасиетті түрде құрметтегені белгілі. Ол жандардың ауысуына сеніп, ізбасарларын сиқырлы әрекеттерімен таң қалдырды. «Пайғамбар» Құдай Адамды өз бейнесінде жаратты, содан кейін Нұх, Ыбырайым, Мұса, Иса, Мұхаммед, Әли, оның ұлы Мұхаммед, Әбу Мүслім және ең соңында жаратылыстың тәжін бейнелейтін Мұқаннада дүниеге келген). Аббасилер «пайғамбардың» таз, бір көзі қисық болғаны үшін бетін жасырып жүр деген қауесет таратқан. Көтеріліс Көтеріліс тез тарады бүкіл Трансоксиана, басып алды Бұхара мен Самарқанд. «Мұқанна» Бағдадтан Хорасан губернаторына көмектесу үшін жіберілген халифа жасақтарын тойтарып үлгерді. Шамамен 783 жылы оны халифаның жақтастары Кешке жақын Санам бекінісіне қамап тастады. Одан әрі қарсылық көрсетудің түкке тұрғысыз екенін көрген жақтастар Мұқаннадан кете бастады. Ол Исламның көптеген тыйымдарын сақтамады, бұл оған бидғатшы деген атаққа ие болды. Оның өлімі туралы мәліметтер қарама-қайшы. Кейбір авторлар оның уланғанын, басқалары оның жанұясымен және айналасындағылармен бірге оның рухы ирандық дәстүр бойынша көкке көтерілуі үшін жаназаға көтерілгенін жазады. Мұқаннаның даңқы ғасырлар бойы сақталды. 12 ғасырға дейін «ақ халаттылар» өздерінің «Мәһдидің» жаңа пішінде оралуын күтті. Шамасы, «Мұқаннаның жеңілуі Орталық Азияда исламның түпкілікті орнығуын білдірсе керек, одан кейінгі барлық көтерілістер енді мұсылмандарға қарсы бағытқа ие болмады». «Бұхара тарихының» авторы ан-Наршахи (10 ғ.) Мұқанна жақтастары әдетте әйелдермен еркін қарым-қатынаста болғанын атап көрсетеді: «олардың әйелдері... олардың арасындағы барлық еркектерге рұқсат етілген». Кейінгі мәдениеттегі Мұқанна Мұқанна туралы хикая Еуропада 19 ғасырдың басында, ағылшын-ирланд романтик ақыны Томас Мурдың «Хорасанның жамылған пайғамбары» (1817) поэмасында сипатталған кезде белгілі болды. X. Л. Борхес Бұл сюжетті «Мервтік Хакім, бетперде киген бояушы» (1934) ертедегі әңгімесінде айтқан. Нью-Йоркте 1889 жылдан бері «Жабық пайғамбарлар» масондық қоғамы жұмыс істейді. Садриддин Айнидің [http://netnado.ru/sadriddin-ajni-vosstanie-mukanni-istoricheskij-ocherk/page-1.html «Мұқанна көтерілісі»] (1944) атты тарихи очеркі көтеріліске арналған. Дереккөздер
Pink Floyd

Pink Floyd — 1965 жылы Лондонда құрылған британдық рок-топ. Алғашқы британдық психоделикалық топтардың бірі ретінде ізбасарларын жинай отырып, олар кеңейтілген композицияларымен, дыбыстық эксперименттерімен, философиялық лирикаларымен және күрделі жанды шоуларымен ерекшеленді. Олар прогрессивті рок жанрының жетекші топтарының бірі. Pink Floyd тобын 1965 жылы Сид Баррет (гитара, вокал), Ник Мейсон (барабандар), Роджер Уотерс (бас-гитара, вокал) және Ричард Райт (пернетақта, вокал) құрған. Барреттің жетекшілігімен олар «Arnold Layne» және «See Emily Play» деген екі хит синглін және сәтті дебюттік «The Piper at the Gates of Dawn» альбомын шығарды (1967). Дэвид Гилмор (гитара, вокал) топқа 1967 жылдың желтоқсанында қосылды, ал Баррет 1968 жылдың сәуірінде психикалық денсаулығының нашарлауына байланысты кетті. Рок-музыкадағы ең сәтті топтардың бірі: олардың альбомдарының бүкіл әлем бойынша таралымы 250 миллион данадан асады,оның ішінде 75 млн — АҚШ-та. Дискография * The Piper at the Gates of Dawn (1967) * A Saucerful of Secrets (1968) * Music from the Film More (1969) * Ummagumma (1969) * Atom Heart Mother (1970) * Meddle (1971) * Obscured by Clouds (1972) * The Dark Side of the Moon (1973) * Wish You Were Here (1975) * Animals (1977) * The Wall (1979) * The Final Cut (1983) * A Momentary Lapse of Reason (1987) * The Division Bell (1994) * The Endless River (2014) Дереккөздер
Дмитрий Борисович Тымчук

Дмитрий Борисович Тымчук ( 27 маусым 1972 жыл, Чита РКФСР — 19 маусым 2019 жыл, Киев, Украина) — украиндық әскери және саяси журналист. Украина Қарулы Күштерінің запастағы подполковнигі. «Ақпараттық қарсыласу» тобының үйлестірушісі, «Әскери-саяси зерттеулер орталығы» қоғамдық ұйымының жетекшісі, 2008 жылдан - «Флот-2017» интернет-басылымының бас редакторы. Украина Жоғарғы Радасының VIII шақырылымдағы Халық майданынан депутаты. Білімі, жастық шағы Дмитрий Тимчук 1972 жылы 27 маусымда Чита қаласында дүниеге келген. Балалық шағы әскери офицер болған әкесі қызмет еткен Германияның шығысында, жастық шағы Житомир облысының Бердичев қаласында өтті. Бердичев политехникалық колледжін, ал 1995 жылы Львов жоғары әскери-саяси училищесінің журналистика факультетін бітірген. Дмитрий Тымчук БҰҰ бітімгершілік миссияларына қатысты. 1990-2012 жылдары әскери борышын өтеп, оны запастағы подполковник шенімен аяқтады. Әуе қорғанысы күштері мен Украина Ұлттық ұланының штаб-пәтерінде қызмет еткен. Сонымен қатар, ол Ирак пен Косоводағы украиналық бітімгершілік контингентінің құрамында болды. Тымчук блогер Донбасста соғыстың басталуымен Тымчуктың Facebook-тегі парақшасына АТО штаб-пәтеріндегі хабарламалардан гөрі жиі сілтемелер жасала бастады. Ол бірден «Ақпараттық қарсылық» жобасын іске қосты, оның атынан майдандағы жағдай туралы ақпаратты жариялады. Тымчуктың ақпараты шындықтың украиндық нұсқасы болды. Ол негізінен ресми спикерлердің есептерін түрлі-түсті мәліметтермен толықтырды, оларға қайшы келмей және жиі ATO (антитерролық операция) командасына негізделді. 2014 жылдың 2 наурызынан бастап Тымчук басында әскери шлемі бар аватарды қолданды. Бұл "ақпараттық қарсылық" тарауының ақпаратты тікелей майданнан жеткізетінін білдіреді. Блогердің өзі бұл фотосуреттің 2003-2005 жылдары украин контингенті орналасқан Иракта түсірілгенін жасырмады. Тымчук блогер ретінде тез танымал болды. Оның танымалдылығының толқынында 2014 жылдың күзінде ол парламентке келді, онда ол "Народный фронт" тізімінің "Сұңқар" фракциясынан өтті. Ол тәуелсіз ақпарат жеткізушісі ретіндегі позициясын жоғалтып, биліктің спикері ретінде ашық болғанына қарамастан, Тымчук жаппай жарияланымдарын жалғастырып ол 200 мыңнан астам жазылушысы бар танымал блогер болып қала берді. Тымчуктың депутаттық қызметі 2014 жылы Украинада өткен кезектен тыс парламенттік сайлауда «Украина халық майданы» партиясынан 8-ші шақырылымдағы Украина халық депутаты болып сайланды. Партиялық тізім бойынша ол 13-ші нөмірде болған. Ол Жоғарғы Раданың Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс комитетінің мүшесі болған. Жоғарғы Кеңестің жалпы отырыстарында депутатты электронды жүйе арқылы тіркеу деректері бойынша Тымчук 519 рет (91%) қатысқан, 50 (9%) қатысқан жоқ. Жазбаша тіркеу деректері бойынша отырыстарға 474 рет қатысқан, дәлелді себептермен – 6 рет, белгісіз себептермен келмеген – 84 рет. Ол барлығы 70-ке жуық заң жобасы мен 66 депутаттық сауал жолдаған. Өлімі Дмитрий Тымчук 19 маусымда 46 жасында басына тиген оқ жарақаты салдарынан қайтыс болды. Марапаты *Fort-17R травматикалық тапаншасы. *III дәрежелі «Ерлігі үшін» ордені (27.06.2019 ж., қайтыс болғаннан кейін). Дереккөздер
Deep Purple

Deep Purple — 1968 жылы Лондон қаласында құрылған және 1970-ші жылдардағы хард-роктағы ең көрнекті және ықпалдылардың бірі болып саналатын британдық рок тобы. Музыка сыншылары Deep Purple-ді хард-роктың негізін қалаушылардың бірі деп санайды және жанрдың дамуына қосқан үлесін жоғары бағалайды. Deep Purple тобын, Led Zeppelin және Black Sabbath-пен бірге "жетпісінші жылдардың басынан ортасына дейін Британдық хард-рок пен хэви-металдың қасиетті үштігі" деп атайды. Әлемде олардың альбомдарының 100 миллионнан астам данасы сатылды. 1995 жылы Deep Purple Рок-н-ролл даңқ залына енгізілді. Дискография *Shades of Deep Purple (1968) *The Book of Taliesyn (1968) *Deep Purple (1969) *Deep Purple in Rock (1970) *Fireball (1971) *Machine Head (1972) *Who Do We Think We Are (1973) *Burn (1974) *Stormbringer (1974) *Come Taste the Band (1975) *Perfect Strangers (1984) *The House of Blue Light (1987) *Slaves and Masters (1990) *The Battle Rages On... (1993) *Purpendicular (1996) *Abandon (1998) *Bananas (2003) *Rapture of the Deep (2005) *Now What?! (2013) *Infinite (2017) *Whoosh! (2020) *Turning to Crime (2021) *=1 (2024) Дереккөздер
Қазақстанда уран өндіру

Қазақстанда уран өндіру Ұлттық экономика үшін маңызды болып табылады. 2011 жылға қарай Қазақстан әлемдегі ең ірі уран өндіруші болып саналды. Тарихы Қазақстанда уранды барлау 1943 жылы басталды. Кейінірек, 1970 жылы тау-кен жұмыстары оң нәтижелермен басталды, нәтижесінде барлау көбейді. 1950 жылдардағы кейбір жерасты шахталары сақталған, бірақ сарқылуға жақын. Соңғы жарты ғасырда Қазақстан әлемдік ядролық бағдарламалар үшін уранның негізгі көзі болды. 2001 жылдан 2011 жылға дейінгі онжылдықта Қазақстанда уран өндіру 17 428 тоннаға ұлғайды. Қазақстан уранның әлемдік қорының 15% - на ие, ал 2011 жылы Қазақстан әлемдік өндірістің 35% - ға көбеюін құрады. Елімізде 17 уран кеніші бар, алайда максималды өндіру жылына 20 мың тоннамен шектеледі. Қазіргі уақытта алты аужанда 50 кен орны бар. Уранды барлау үшін жауапкершілік геология министрлігінің екі еншілес ұйымына жүктеледі: Қазақстанның солтүстігіндегі "Степгеология" және елдің оңтүстігіндегі "Волковгеология" кеніштері. Ұлттық электр желісінің жоқтығына қарамастан, Қазақстанның солтүстік аймақтарында электр энергиясы Ресейден, ал оңтүстігінде – Өзбекстан мен Қырғызстаннан келеді. Компаниялары "Қазатомөнеркәсіп" ұлттық атом энергетикалық компаниясы 1997 жылы құрылды. Ол тау-кен, барлау және импорт/экспортты қоса алғанда, барлық ядролық әрекеттерді қадағалайды. Компания сонымен қатар шетелдік ядролық державалармен және Westinghouse компаниясымен берік байланыс орнатты. Ресей, Жапония, Қытай, Канада, Үндістан және Франция үкіметтерімен келісімдерге тұрды. 2010 жылды 2009 жылмен салыстыра отырып, ол уран өндірісінің қырық пайыздан астам өскенін және уран өндірудің жалпы көлемінің 30 % - ға өскенін хабарлады. Шахталары * Инкай уран жобасы – 1976 жылы ашылған. 2010 жылғы өнім: 1637 тонна; * Оңтүстік Инкай кеніші - 2007 жылы өндірісті бастады. 2011 жылы күтілетін өнім: 1900 тонна; * Ақдала кеніші – өндірісті бастады: 2006 ж. 2009 жылғы өнім: 1046 тонна; * Орталық Мыңқұдық кеніші - өндірісті бастады: 2007 ж.; * Батыс Мыңқұдық кеніші – өндірісті бастады: 2006 ж.; * Шығыс Мыңқұдық кеніші - өндірісті бастады: 2006 ж.; * Қаратау кеніші - өндірісті бастады: 2008 ж.; * Ақбастау кеніші – өндірісті бастады: 2009ж.; * Жалпақ кеніші – өндірісті бастады: 2012 ж.; * Мойынқұм кеніші – өндірісті бастады: 2004 ж.; * Төртқұдық кеніші - өндірісті бастады: 2008 ж.; * Харасан кеніші - өндірісті бастады: 2005 ж.; * Іркөл кеніші – өндірісті бастады: 2008 ж.; * Заречное кеніші - өндірісті бастады: 2006 ж.; * Семейбай кеніші - өндірісті бастады: 2009 ж. Сондай-ақ қараңыз * Қазақстанның энергетикалық саясаты * Семей полигоны * Қазақстандағы антиядролық қозғалыс Дереккөздер
Дендера шамы

Дендера шамы, кейде Дендераның жарығы деп те аталады, Дендера қаласындағы Мысырдың Хатхор ғибадатханасынан алынған барельефтердің фрагменттері. Олар газ разрядты лампалармен, мысалы, Крукс электронды түтігімен сыртқы ұқсастығы үшін өз атауларын алды. Барельефтердің орналасуы Барельефтер Құс жолы және аспан, махаббат, әйелдік, сұлулық, көңілді және би ғибадатханасының ғибадатханасының қабырғалық бейнелерінің бөлігі болып табылады — Хаттор, Мысырдың Дендера қаласы. Олар сол жақ бөлмеде, дерлік төбенің астында және қол жеткізу қиын ғибадатхананың еден деңгейінен төмен тар жерлерде орналасқан. Египтологтардың пікірі Сарапшылардың пікірінше, Дендера қаласының барельефтері джедтің (Осирис құдайының жотасы) және лотос гүлінен туған жыланның , бұл Египет мифологиясының символдық бейнелерінің типтік жиынтығы. Лотостан шыққан жылан Ніл өзенінің жыл сайынғы тасқынымен байланысты молшылықты білдіреді. Барельефтердің Египет мифологиясымен байланысы олардың айналасындағы мәтіндерден де туындайды. Вольфганг Вайткус , бұл бейнелерді бірқатар мерекелер мен құдайларға арнау туралы айтады (мысалы, Тот немесе Айхи). Альтернативті ұсыну Египетологтардың басым пікірінен айырмашылығы, барельефте ежелгі электрлік жарықтандыру құрылғысы көрсетілген нұсқа бар. Идея ұқсас заманауи құрылғылармен кескіннің сыртқы ұқсастығына негізделген, мысалы, Heusler немесе Крукс түтіктері. Альтернативті көзқарасқа сын Ежелгі Египетте газ разрядты шамдардың болуы мүмкін еместігі туралы мәлімдеме онда қажетті технологиялардың жоқтығына негізделген, атап айтқанда: * шыны үрлеу өндірісі, * вакуумдық сорғылар, * өткізгіш және оқшаулағыш материалдарды өндіру, * жоғары кернеулі ток көздері. Тағы қараңыз * Кейбір орынсыз артефактілер * Абидос иероглифтері * Бағдат батареясы * Анахронизм * Псевдоархеология Дереккөздер Әдебиеттер * Cauville, Sylvie. Les statues cultuelles de Dendera d’après les inscriptions pariétales // Bulletin de l'Institut Français d'Archéologie Orientale. — 1987. — Т. 87. — P. 73—117. * * Kees, Hermann. Die Schlangensteine und ihre Beziehungen zu den Reichsheiligtümern // Zeitschrift Für Ägyptische Sprache und Altertumskunde. — 1922. — Bd. 57. — S. 120—136. * El-Kordy, Zeinab. Deux études sur Harsomtous [I. - Le lever d’Harsomtous à Dendara. II. - Harsomtous, dieu solaire, primordial et créateur. [avec 3 planches]] // Bulletin de l’Institut français d’archéologie orientale. — 1982. — Т. 82. — P. 171—186. * * Waitkus, Wolfgang. Die Geburt des Harsomtus aus der Blüte Zur Bedeutung und Funktion einiger Kultgegenstände des Tempels von Dendera // Studien zur Altägyptischen Kultur. — 2002. — Bd. 30. — S. 373—394.
Физули халықаралық әуежайы

Физули халықаралық әуежайы — Әзербайжанның Физули қаласындағы әуежайы. Елдегі жеті халықаралық әуежайлардың бірі. Әуежай 30 жылға жуық уақыт бойы қараусыз қалған және бұрынғы мина алаңдарымен қоршалған аэродромда салынған. Құны 75 миллион манат (44 миллион доллар) құрады. Тарихы 1980 жылдардың аяғында Физули қаласында 17000-ға жуық тұрғын болды. Бірінші Таулы Қарабақ соғысы кезінде 1993 жылы 24 тамызда Әзірбайжан қарулы күштері Физулиден кетуге мәжбүр болды. Қалаға Арцах Республикасы және Армения қарулы күштері иелік етті. 28 жылдан кейін, 2020 жылдың 17 қазанында оны Әзірбайжан қарулы күштері қайта басып алды. Осыдан кейін Әзірбайжан үкіметі қаланы және оның айналасын миналардан тазарту процесін бастады. 2020 жылдың 26 қарашасында Әзірбайжан көлік, коммуникация және жоғары технологиялар министрлігі халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) мемлекеттік азаматтық авиация әкімшілігінің алты әуежайын, оның ішінде Физулидегі аэродромды өзінің каталогына қосу туралы өтінішін қабылдағанын хабарлады. 2021 жылдың қаңтарында президент Ильхам Әлиев Физулиде халықаралық әуежай салу туралы жарлық шығарды. 14 қаңтарда болашақ әуежайдың іргетасын қалау рәсімі өтті. Әуежайдың құрылысына Түркия компаниялары тартылды. Аяқталған ұшу-қону жолағы алғаш рет 2021 жылдың 5 қыркүйегінде Әзірбайжан әуекомпаниясы басқаратын Airbus A340-500 ұшағы мен Silk Way Airlines әуекомпаниясы басқаратын Boeing 747-400 жүк ұшағы әуежайға қонған кезде пайдаланылды. Әуежайдың алжапқышы 60,000 м² аумақты алып жатыр, бұл сегіз ұшаққа дейін тұрақ қоюға мүмкіндік береді. Ұшу-қону жолағының ұзындығы 3000 метр, ені 60 метр. Әуежай терминалы сағатына 200 жолаушыға қызмет көрсете алады. Әуежайды 2021 жылдың 26 қазанында Әзірбайжан (Ильхам Әлиев) және Түркия (Режеп Тайып Ердоған) президенттері салтанатты түрде ашты. Дереккөздер
Анатолий Максимович Зленко

Анатолий Максимович Зленко ( 2 маусым 1938 жыл, Ставище ауылы, Ставищенск ауданы, Киев облысы, Украин КСР - 1 наурыз 2021 жыл) — Украинаның мемлекет қайраткері, дипломат, 1990 жылғы шілдеден 1994 жылғы тамызға дейін және 2000 жылғы қазаннан 2003 жылғы қыркүйекке дейін екі рет Украинаның Сыртқы істер министрі. Білімі *Киев тау-кен колледжі; *Т.Г. Шевченко атындағы Киев мемлекеттік университеті (аудармашы-референт). Анатолий Зленко ағылшын, испан, португал және француз тілдерін меңгерген. Қызметі Анатолий Зленко дипломатиялық қызметін 1967 жылы Украина КСР Сыртқы істер министрлігі халықаралық ұйымдар бөлімінің атташе және екінші хатшысы болып жұмыс істеуден бастады. 1973-1979 жылдары Париждегі ЮНЕСКО хатшылығының мүшесі болды. 1979 жылы Зленко Украина КСР Сыртқы істер министрлігінің халықаралық ұйымдар бөлімінің кеңесшісі, ал 1979-1983 жылдары Украина КСР ЮНЕСКО істері жөніндегі комиссиясының жауапты хатшысы қызметін атқарды. Одан кейін 1983-1987 жылдары Украина КСР-нің ЮНЕСКО жанындағы тұрақты өкілі болды. 1989-1990 жылдары Зленко Украина Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары, 1990-1994 жылдары Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 1994-1997 жылдары Украинаның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы тұрақты өкілі болды. 1997-2000 жылдары Зленко Украинаның Франция мен Португалиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, сондай-ақ Украинаның ЮНЕСКО жанындағы Тұрақты өкілі қызметін атқарды. 2000 жылдың қазанынан 2003 жылға дейін екінші рет Украинаның Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 2003 жылдың қазан айынан бастап Зленко Украина президентінің арнайы халықаралық мәселелер бойынша кеңесшісі қызметін атқарды. 2004-2005 жылдар аралығында БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі комиссиясында Украина атынан өкілдік етті. 2006 жылы Зленко Украина премьер-министрі В.Ф.Януковичтің арнайы халықаралық мәселелер жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды. Марапаттары *Кінәз Дана Ярослав ордені - IV дәрежелі (2011 жылғы 23 тамыз), V дәрежелі (2008 жылғы 30 мамыр) *"Қызметі үшін" ордені - I дәрежелі (2003 жылғы 2 маусым), II дәрежелі (1999 жылғы 12 шілде), III дәрежелі (1997 жылғы 14 ақпан) *Украина КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Құрмет грамотасы *Құрмет легионының ордені (Франция, 1998 ж.) *Құрмет орденінің Үлкен Кресі (Португалия, 1998 ж. 16 сәуір) *Құрмет ордені (Грузия, 2003) Дипломатиялық дәрежесі 1990 жылғы 14 қыркүйек — Төтенше және Өкілетті Елші Дереккөздер
Заң және әділет

«Заң және әділет» — Қазақстан, Астана қаласында орналасқан қазақ және орыс тілдерінде басылып шығарылатын апталық Республикалық құқықтық газет. Газет Қазақстанның құқығы мен саясатына, елдегі сыбайлас жемқорлық фактілерін тергеуге және жариялауға қатысты мәселелерді қарауға және жариялауға маманданған. Бас редакторы: Мұхамеджанова Гүлжан. Газетте жұмыс істейтін кейбір журналисттер сыбайлас жемқорлыққа қатысты жарияланымдардан кейін өздерінің қол сұғылмаушылық құқықтары үшін қорқады. Олардың қатарында Оралғайша Омаршанова және Тоқберген Әбиев бар. Редакцияның мекенжайы: Астана қ., Манас к., 206 офис. Басылымның қызметінде оны тіркеу кезінде заң бұзушылық орын алған. Бұзушылыққа ЖШС «ATS.KZ» газетінің иесі және мәдениет және ақпарат министрлігінің ақпарат және мұрағаттар комитеті жол берді. Газеттің алғашқы нөмірі 2005 жылы шыққан. 2008 жылы Астананың мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының шешімімен газет жабылды. 2011 жылы «Заң және әділет» газетінің бұрынғы бас редакторы, үш жылдық қорытындыдан кейін бостандыққа шыққан Тоқберген Әбиев ҚР Байланыс және ақпарат министрлігіне «Заң және әділет» «Қазақстандық БАҚ Альянсы» газетін тіркеуге құжаттар тапсырды, одан бас тартылды. Сондай-ақ қараңыз * Қазақстанның бұқаралық ақпарат құралдары Сілтемелер * http://www.gorodpavlodar.kz/News_9875_4.html Дереккөздер
Қазақстандағы украиндар

Украиналық Қазақстандықтар — бірнеше тарихи кезеңдерде қалыптасқан Қазақстан аумағындағы ұлттық қауымдастықтардың бірі. Украиндықтар елдегі ең ірі этникалық топтардың бірі. 2021 жылғы Қазақстан халық санағының қорытындысы бойынша украиндықтардың саны 387 327 адамды құрайды. Алайда, украин тектес барлық Қазақстан Республикасының азаматтарын ескере отырып (оның ішінде ішінара ұлтаралық отбасыларда), бұл сан ресми мәліметтерден едәуір асып, 1 миллионнан астам адамға жетеді. Солтүстік Қазақстан мен Батыс Сібірдегі украиндық қоныстанушылар кейде бұл аймақты «Сұр Сына» деп атайтын. Тарихы XVIII ғасырдың аяғынан бастап Қазақстанға ерікті және мәжбүрлі украин қоныстанушыларының бірнеше толқыны келді. Алғашқы келген украиндар жер аударылған гайдамактар, Ресей үкіметі 1768 жылы сәтсіз көтерілістен кейін Қазақстанға жіберген әскерилендірілген украиндық шаруалар мен казактар бандаларының мүшелері болды. Алғашқы Батыс украиндары 1939-1940 жылдары Кеңес Одағы Батыс Украинаны қосып алған кезде Қазақстанға Галиция мен Волыннан күштеп жер аударылды. Олардың артынан Батыс Украинадан депортацияланған, украин ұлтшылдары ұйымына айыпталған немесе мүше болған адамдар келді. Олардың 8000-ға жуығы «Карлаг» гулагына жіберілді және олардың көпшілігі жазасын өтегеннен кейін сол жерде қалды. Қоғам және мәдениет дағы Украинлық грек-католик шіркеуі]] Қазақстандағы украин және орыс қауымдастықтарын саралауға ұмтыла отырып, Қазақстан Үкіметі украин мәдени ұмтылыстарын белсенді қолдайды. Кеңес өкіметінің қолынан қазақ және украин халқының ортақ азаптарын қазақ-украин белсенділері ерекше атап өтеді Демографиялық статистика 1989 жылғы халық санағы бойынша 896 000 адамды немесе халықтың 5,4 % - ын құрайтын. Кейіннен Ресей мен Украинаға қоныс аударуына байланысты бұл сан 1998 жылға қарай 796 000-ға және 2009 жылғы халық санағы бойынша 456 997-ге дейін азайды. 2021 жылғы Қазақстан халық санағының қорытындысы бойынша украиндықтардың саны 387 327 адамды құрайды. Тағы қараңыз * Қазақстан-Украина қатынастары * Қазақстандағы орыстар Дереккөздер
Қазақстандағы болгарлар

Қазақстандағы болгарлар — Қазақстанның шағын ұлттық азшылықтарының бірі. 2021 жылғы санақ бойынша Қазақстанда 5 778 адам өздерін болгар деп атады. Болгарлар негізінен Ақтөбе және Павлодар облыстарында тұрады. Тарихы Қазақстанға алғаш болгарлардың Украина мен Бессарабиядан қоныс аударуы 20 ғасыр басындағы Столыпин реформасынан бастау алды. 1907 жылы Қазақстанда алғашқы Болгар қоныстанушылары пайда болды. Олар Павлодар облысында Разумовка және Андриановка, Ақтөбе облысында Болгарка ауылдарын құрды. Ұлы Отан соғысы жылдарында Қазақстанға Болгар қоныстанушыларының екінші толқыны келді. 1942 жылы болгарлар Қырымнан қуғын-сүргінге ұшырап, Атырау облысына келген Болгарлар Қазақстанның барлық аумағында қоныстанған, бірақ Ақтөбе және Павлодар облыстарында олардың үлесі ел бойынша орташадан жоғары. Қазақстанда Болгарияның Қазақстандағы елшілігімен байланысы бар болгар мәдени орталығы жұмыс істейді. Болгар диаспорасының пайда болуының ғасырлық мерейтойына орай Болгарка ауылында жаңа мектеп ашылды. Мерекелік іс-шараға облыстың 15 этномәдени бірлестігінің өкілдері қатысты. Павлодар радиосында «Българский хоризонти» бағдарламасы бар. Болгар тілі мен халық дәстүрлерін сақтау үшін Павлодар облыстық тілдерді дамыту департаментінің қолдауымен «Обичам България» оқу құралы шығарылды. Қазақстанда «Мартеница» және «Вяра» фольклорлық ансамбльдері, «Роксолана» этникалық сән театры, Ақсақалдар кеңесі және «Славяндар» жастар бірлестігі жұмыс істейді. Диаспора жастарды тарихи отанындағы жоғары оқу орындарына оқуға жіберу үшін шаралар қабылдауда. Саны мен үлесі Халық санағы Осы жылдардағы халық санағы деректері бойынша, облыстар мен Республикалық маңызы бар қалалар бойынша болгарлардың саны мен үлесі: Ұйымдар Болгариядағы шетелдегі болгарлар мемлекеттік агенттігінің сайты бойынша Қазақстанда 5 болгар ұйымы бар, оның ішінде — үш қауымдастық және екі мектеп. Тұлғалар Қазақстанда туылған, Болгар этникалық тегі бар тұлғалар: * Олег Димов (1946—2016), саясаткер Сондай-ақ қараңыз * Болгария — Қазақстан қатынастары Сілтемелер * Дереккөздер
Қазақстандағы беларустар

Қазақстан белорустары (Белор. Беларусы Казахстана) — Қазақстандағы Беларусь диаспорасы. Статистика 2012 жылғы 12 қаңтардағы ресми деректер бойынша Қазақстан Республикасының азаматтары 63 694 белорустар болып табылады. Беларуссиядан келгендердің ең көп саны Қостанай (21 мың), Қарағанды (18 мың), Ақмола (16 мың), Солтүстік Қазақстан (9 мың) облыстарында тұрады. Қазақстандағы белорустар санағының динамикасы: 1926 жыл — 25584, 1939 жыл — 31 614, 1959 жыл — 107 309, 1970 жыл — 198 430, 1979 жыл — 181 821, 1989 жыл — 178 325, 1999 жыл — 111 924, 2009 жыл — 66 476 адам. Тарихы Алғашқы белорустар қазіргі Қазақстан аумағында Кастус Калиновскийдің (Бронислав Залесский және т.б.) көтерілісінен кейін пайда болды. ХХ ғасырдың басында Столыпин аграрлық реформасы кезінде Беларусь шаруалары Қазақстанға қоныс аударды. Сталиндік қуғын-сүргін кезінде Беларусь мәдениет қайраткерлері (Владимир Дудецкий, Петро Битель, Симон Хурсик және т.б.) Қазақстанға жер аударылды. Ұлы Отан соғысының басталуымен Беларуссиядан 10,7 мың жұмысшы мен қызметкер, олардың отбасы мүшелері эвакуацияланды. Мұнда Беларусь опера және балет театрының, Якуб Колас атындағы драма театрының ұжымдары шығарылды. 1941 жылдың 4 қыркүйегі мен 1942 жылдың сәуірі аралығында колосовтықтар әскери госпитальдарда 8 шеф концерті, 12 қойылым және 21 концерт берді. Алматыда Беларусь опера және балет театрының әншісі Лариса Помпеевна Александровская да болды. Ол қазақ әртісі Күләш Байсейітовамен бірге Алматы және Қарағанды жұмыс клубтарында өнер көрсетті. Алматы киностудиясында Беларусь режиссері Владимир Корш-Саблин 1942 жылы Ұлы Отан соғысы кезеңіндегі алғашқы Беларусь фильмдерін — «Беларусь новеллаларын» («Пчелка» және «Жауынгерлік достар») жасады. Тың игерудің басталуымен көптеген белорустар республиканың солтүстігіне қоныс аударды. 1974 жылы Қазақстанда Беларусь әдебиетінің апталығы өтті. Тәуелсіз Қазақстандағы белорустар ХХ ғасырдың тоқсаныншы жылдарының аяғында Павлодар, Өскемен, Астана, Қостанай, Қарағанды, Көкшетау, Петропавл қалаларында белорустардың ұлттық мәдени орталықтары құрылды. Бүгінде республикада 10-нан астамы тіркелген. Ұлттық-мәдени бірлестіктердің жақсы ұйымдастырылған жұмысының мысалы ретінде Алматы өңірлік ҰБО — басшысы Л. М. Питаленко, Павлодар ҰБО — басшысы Л. И. Богнат, Қарағанды «Беларусь мәдениеті қоры» «Мұра» — басшысы А. А. Хука, Солтүстік Қазақстан облыстық ҰБО-басшысы Р.В. Солапава болып табылады. Қостанай ҰБО-басшысы Л.В. Шевченко, Астана қ. «Беларусь» ҰБО — басшысы А.Ф. Романова Қазақстан Беларусь қауымдастығы 2002 жылы құрылтай конференциясында ресми атауын тіркеді. Ол кезде 10 жыл бойы «Беларусь» ұлттық мәдени орталығы жұмыс істеді. Оның негізін қалаушы және бірінші басшысы — сенатор Павел Атрушкевич. Әдебиет * Беларусь алмасуы // Энциклопедия. - Минск : П.Бруки атындағы Беларусь энциклопедиясы, 2010 ж. — 480 с. : науқас. Қатты қойынды. Беларусь және орыс тілдерінде. ISBN 978-985-11-0534-8 Сілтемелер * Қазақстан халықтары ассамблеясының сайтында [https://web.archive.org/web/20180629130936/http://www.assembly.kz/ru/ethnoses/63 белорустар туралы ақпарат]
Қазақстандағы түріктер

Қазақстандағы түріктер —Қазақстанда тұратын этникалық түріктер, негізінен месхет түріктері депортацияланғаннан кейін Месхетиден шыққан. Тарихы Османлы көші-қоны 1926 жылы Кеңес Одағының алғашқы Бүкілодақтық халық санағы Кеңес Одағында тұратын 8570 Османлы түріктерін тіркеді. Османлы түріктері бұдан былай санақта бөлек есепке алынбайды, Қазақстанда тұратындар не қазақ қоғамымен сіңісіп кеткен немесе елден кеткен деп болжанады. Месхет түріктерінің көші-қоны {| class"wikitable" style"float:right; font-size:100%;" Осылайша, Түркияға қарсы соғыс ашуға мүмкін болды және Иосиф Сталин түрік-грузин шекарасына жақын Месхети қаласында орналасқан стратегиялық жолмен түрік халқын тазартқысы келді. Сол кездегі ұлтшыл саясат «грузиндер үшін Грузия» және «месхетилік түріктер Түркияға», «олар орындары қайда болса сонда жіберілуі керек» деген ұранды көтермеледі. 1944 жылға қарай месхетилік түріктер Месхетиден күштеп шығарылып, түрік шекарасы арқылы туыстарымен бірлесе отырып контрабанда, бандитизм және тыңшылық жасады деп айыпталды. Осылайша, Қазақстанда Месхети түріктерінің ірі елді мекендері құрылды және оларға Грузия Үкіметі Звиад Гамсахурдия өз отанына оралуына рұқсат бермеді. Демография Соңғы Кеңестік халық санағында шамамен 207 269 түріктің төмен көрсеткіші тіркелгенімен, бұл барлық этникалық түріктерді есептемеген болуы мүмкін, өйткені көптеген жылдар бойы түріктерге өз ұлтын заңды құжаттарда тіркеу құқығынан айырды. Осылайша, Қазақстанда олардың үштен бір бөлігі ғана төлқұжаттарына түрік ретінде тіркелді. Қалғандары ерікті түрде басқа этникалық топтардың өкілдері деп тіркелді және жарияланды. Ғалымдардың санағы бойынша Қазақстанда 150 000 түрік тұрады: 45 000 -ы Алматы облысында; 40 000 -ы Оңтүстік Қазақстан облысында; 36 000 -ы Жамбыл облысында; 10 000 -ы Қызылорда қаласында. Білім Түрік және қазақ халқының тарихи байланыстарының арқасында Қазақстанда тұратын түріктердің жағдайы жақсы қамтамасыз етілген. Қожа Ахмет Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті 1993 жылы Қазақстанның Түркістан қаласында құрылған және 20000-ға жуық студенттері бар. Қожа Ахмет Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университет і — елдегі жетекші университеттердің бірі. Сондай-ақ, жеке түрік қорлары басқаратын 28 қазақ-түрік орта мектебі, бір университет және бір бастауыш мектеп бар. Сондай-ақ Алматыда бір түрік тілін оқыту орталығы бар. Атақты адамдар * Тевфик Ариф, кәсіпкер; Байрок тобының негізін қалаушы (месхети түрік ) * Мұхтар Мұхтаров, футболшы * Фатих Османлы, «Күрылым» түрік тарихи драмасының актері: Осман ( месхети түрік ) * Равиль Тагир, футболшы (месхети түрік ) Сондай-ақ қараңыз * Қазақстан-Түркия қатынастары * Түркі кеңесі * Бұрынғы Кеңес Одағындағы түріктер Библиография Дереккөздер Сыртқы сілтемелер