kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Микмак

Микмак (Micmac, Mikmaq) — Канаданың оңтүстік-шығысындағы солтүстік-шығыс Алгонкин тобының үндіс халқы (Жаңа Шотландия, Нью-Брансуик, Квебек, Ханзада Эдуард Аралы, Ньюфаундленд және Лабрадор провинцияларындағы 28 қауымдастық). Шамамен саны 29 мың адам (2005, халық санағы). 1 мыңға жуық адам АҚШ-та (солтүстік Мэн) тұрады. Микмактардың едәуір бөлігі қалаларда (негізінен Бостонда) тұрады. Тілі Тілі - алгонкиан отбасының микмак тілі. Микмак тілі бұрын микмак иероглифтік жазуымен жазылса, қазір стандартты латын әліпбиінде жазылады. Діні Сенушілердің діни байланысы: католиктер, протестанттар. Кейбір микмактар ​​христиан дінін қабылдағанымен, дәстүрлі микмак руханияты әлі де қолданылып келеді. Тарихы Отаршылдыққа дейінгі кезеңде олар Әулие Лоренс шығанағының жағалауы мен аралдарында және Жаңа Шотландия түбегінде өмір сүрді, кейінірек Ньюфаундленд аралына қоныстанды. 19 ғасырдың басында олар Вабанаки конфедерациясында туысқан малеситтермен, пассамакуодилермен және пенобскоттармен бірікті. Олар көрші ирокездермен араздасып, бір уақытта олардың мәдениетінің кейбір элементтерін қабылдады. 16 ғасырдан бастап еуропалықтармен байланысты. 18 ғасырда олар резервацияларға қоныстанды. Кәсібі XVIII ғасырдан бастап олар ағаш өндіруге, коммерциялық балық аулауға көшті, қолөнермен, картоп өсірумен және жидектер жинаумен айналысады. Микмактар ​​аң терісі саудасына қатысып, еуропалықтар мен одан әрі батыстағы топтар арасында делдал ретінде әрекет етті, өйткені терісі бар жануарлар жоғары сұранысқа байланысты тез азайып кетті. Бұл аң аулау мен жинаудан гөрі аң терісін аулауға және саудалауға бағытталған микмактардың өмір салтын түбегейлі өзгертті. Микмак әлі күнге дейін күлден, қайың қабығынан және балқарағайдан жасалған көптеген дәстүрлі себеттер шығарады. Олар кірпі инелерімен боялған балқарағай мен қайың қораптарымен танымал. ХХ ғасырда кейбір резервациялардың мамандануы дамыды: омар мен устрицаларды аулау, ағаш өңдеу, туристерге қызмет көрсету және т.б. Тұрмыс салты Микмактар бірнеше тайпа қауымнан конфедерация құрған. Бірнеше патрилиналық топтардан тұратын жазғы ауылдарды сайланған көсем (сагама) және ақсақалдар кеңесі басқарды. Отбасы үлкен, көп әйел алу кең тараған. Микмак қоныстары шығанақ немесе өзен бойында шашыраңқы орналасқан жеке немесе бірлескен шаруашылықтармен сипатталды. Микмактар ​​вигвамдарда өмір сүрді. Олар әдетте шыршаның жас өркендерді кесіп тастап, оларды жерге сызылған шеңбер бойымен майыстырды. Жоғарғы жағынан бір-біріне байланып, содан кейін қайың қабығымен жабылды. Микмактың әртүрлі өлшемдегі екі вигвамы болды. Кіші өлшемге 10-15 адам, үлкенірекке 15-20 адам сыйды. Вигвамдар конустық немесе күмбез тәрізді болды. Дереккөздер
Ибн Касир

Исмаил Ибн Касир (1301&ndash;1373) Мұсылман мұхадиссі, факиһ және тарихшы. Биографиясы Толық аты Әбу әлФида 'Имад ад-Дин (кунясы), Исмаил бин Умар бин Касир ибн Дағу ибн Касир ибн Дир. Мидждал аулында, Дамаск қаласына жақын жерде һижраның 701 жылы дүниеге келді. Ибн Касир ибн Таимия, әл-Миззи, Ибн Қайюм, ад-Дахаби, ибн әл-Фиркаһ, Иса ибн әл-Мутим, Ахмад бин Аби-Талиб, ибн әл-Хаджар, Баха ад-Дин әл-Қасим бин Музаффар бин Асакир, ибн аш-Шарзи, Исхақ бин Яхия әл-Аммуди, Захрия Шайх және Мұхаммад бин Заррад сынды ислам ғалымдарынан білім алған. Ибн Касир 1373-жылы ақпан айында, Хижра бойынша 774-жылы Дамаскте дүниеден озды. Еңбектері ибн Касир рахимахулланың он алты еңбегі белгілі болған, олардың он бірі бүгінгі күнге дейін жетті. *Тафсир ибн Касир *әл Бидая уа әл-Нихая [http://ar.wikisource.org/wiki/%D8%AA%D8%B5%D9%86%D9%8A%D9%81:%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9 wikisource] *әл-Сира әл-Набауия * «Тафсир әл-Құр'ан әл-'Азим» , көпшілік қауым арасында «Тафсир Ибн Касир» деген атаумен танымал * «әл-Бидайа уа-н-Ниһая» * «әс-Сират ән-нәбәуиййә» * Пайғамбарлар қиссалары Дереккөздер
Малды қолда және жайылымда бағу

Малды қолда және жайылымда бағу - шаруашылық малын қыста қорада, ал жазда жайылымға шығарып ұстау әдісі. Малды қолда және жайылымда бағу, бір жағынан, мал басы жаз жайылымға шыққан кезде босаған қора-қопсыны мұқият тазартып, бүтіндеп жамап, дезинфекциялап, қысқа мал кіруіне дайындауға мүмкіндік берсе, екінші жағынан, жазғы жайылым отын молынан пайдаланып, мал басының денсаулығын нығайтып, олардан өндірілетін өнім құнын арзандатуға себептеседі. Дереккөздер
Малды қорада ұстау

Малды қорада ұстау - малды қысы-жазы қорадан шығармай сстау. Малды қорада ұстау, әдетте, мал басын жайып серуендетуге жері тар қала маңындағы шаруашылықтарда қолданылады. Таза ауаға шығып серуендемеген малды күйзелістен сақтаңдыру үшін азықтандыру құнарлылығына жете көңіл бөледі. Дереккөздер
Малды өлшеу

Малды өлшеу - малдың салмағы мен тұлғасын, дене бітімін анықтау үшін қолданылатын өлшеу әдістерінің бірі. Малды өлшеу арқылы оның өсіп-жетілуін, одан алынатын өнім мөлшерін анықтайды. Малдың салмағын түліктің түріне, жасына байланысты таразы не безбенмен, ал малдың бойын арнайы өлшеуіш таяқ, таспа және циркулмен өлшейді. Малды өлшеу түрлері, жиілігі өсіріп отырған түліктің түріне және өсіріліп отырған мақсатқа байланысты болады. Мысалы, жас төлдің, бордақыланатын малдың өсіп-жетілуін бақылау үшін айына бір рет тек салмағын өлшеу жеткілікті болса, ғылыми-зерттеу мақсатында мал салмағымен қатар денесі 28-52 жерінен өлшенеді. Асыл тұқымды мал кітабына жазылатын мал басының салмағына қоса, мүйізді ірі қара мал денесінің - 12, жылқыныкінің - 4, шошқаныкінің - 2-4 өлшемі енгізіледі. Дереккөздер
Кешен сан

Комплекс сандар - түрінде жазылатын сандар. Мұндағы және - нақты сандар, - жорамал бірлік және немесе . комплекс санның нақты бөлігі, – жорамал бөлігі. Кешен санның аргументі Кешен санның аргументі - нақты өстің оң бағыты мен аффиксі za+bi саны болатын нүктенің радиус векторы арасындағы бұрыш. Кешен санның аргументі көпмәнді шама. Ол Arg z деп белгіленеді. (-π;π] аралығында жатқан кешен санның аргументі оның бас мәні деп аталады да, arg z деп белгіленеді. Кешен санның аргументі өзінің бас мәні арқылы мына теңдік арқылы өрнектеледі: Arg z arg z + 2kπ. z=a+bi Кешен санның аргументі бас мәнін табу ережесі: ::arg z = arct b/a, егер x>0, ::arg z = arct b/a + π, егер x Комплекс сандарымен жұмыс істеу * Салыстыру *: теңдігі және дегенді білдіреді (екі комплекс сан егер олардың нақты және жорамал бөліктері тең болса ғана өзара тең болады). * Қосу *: * Алу *: * Көбейту *: * Бөлу *: Комплекс санның аргументі - жазықтықтағы комплекс санды өрнектейтін нүктенің радиус-векторы мен абцисса осінің арасындағы бұрышы Дереккөздер
Малды суретке түсіру

Малды суретке түсіру - малдың тұлғасына, дене пішіміне баға беруде қолданылатын тәсілдің бірі. Басқа тәсілдерден біршама артықшылықтары бар. Суреттерге қарап малдың сырт пішініндегі ұрпақтан-ұрпаққа берілген ұқсастықты немесе, керісінше, өзгерісті байқауға болады; суреттері бойынша малдың өзін көрмей-ақ салыстыруға болады; әр кездегі суреттері бойынша бір малдың жасына байланысты сырт пішініндегі өзгерістерді аңғарады. Сонымен қатар, малдың суреті тұқымдарын насихаттау, жарнама және оку құралдарында пайдалану үшін өте қажетті көрнекті құрал. Малды суретке түсіргенде суреттің шындыққа жақын болуына үлкен мөн беріледі. Ол үшін суретке түсіргендегі малдың тұрысы, оның табиғи жағдайына сәйкес төрт аяғы түгел көрінуі шарт. Дереккөздер
Малдың тұлғасы, сырт пішіні

Малдың тұлғасы, сырт пішіні - малдың дене пішінінің сыртқы көрінісі. Малдың тұлғасы оның өнімділік қасиеттерімен тығыз байланысты. Осыған орай мал тұқымын асылдандыру тәжірибесінде малдың тұлғасына қарап баға беруге, сұрыптауға үлкен мән беріледі. Малдың тұлғасына көзбен сипаттап, баға беру, өлшеу жөне суретке түсіру сияқты әр түрлі тәсілдермен баға беріледі. Көз мөлшерімен сипаттау әдісіне -малдың сырт пішінін, әр дене мүшесін көзбен көріп, қолмен ұстап, оның тұлға ерекшеліктерінің жақсы дамығандығына, өнімдік бағытына сәйкестігіне, жалпы дене бітімі үйлестілігіне баға беру жатады. Бұл барлық түліктер үшін кең тараған тәсіл. Ұпай санын беру арқылы бағалау мүйізді ірі қара мал, жылқы және шошқа өсіруде жиі қолданылады. Бұл әдіс бойынша, әуелі әр немесе бір топ дене мүшелері, кейін малдың толық тұлғасы, 1-ден 10-ға немесе 1-ден 100-ге дейін ұпай баллын беру арқылы бағаланады. Малдың тұлғасына қарап білікті мамандар оның тұқымын, өнім бағыты мен өнімділігін, жасын ажырата алады. Дереккөздер
Малдың күйі

Малдың күйі - малды пайдалану ретіне байланысты бағып-күту нәтижесінде қалыптасқан қондылығының көрінісі. Мал өсіру тәжірибесіңде оны пайдалану ретіне қарай малдың күйін тұқымдық, жұмыстық, көрмелік және бордақылық деп төрт түрге бөледі. Тұқымдық, малдың күйі ұрпақ беретін аталық және аналық малға тән болады. Бұл малдың күйі сапалы төл мен өнім беруді қамтамасыз ететіндей, яғни денедегі қоректік заттар қоры жеткілікті, бірақ ұлпаларды май баспаған, қоңдылық дәрежесінде болуы керек. Жұмыстық малдың күйі көлікке мініп, жегетін, жүк тасуға пайдаланылатын малда болады. Бұл малдың күйі мал денесіндегі қоректік заттар қоры қажетті жұмысты ұзақ мерзім денсаулығына зиянсыз қарқынды атқаруға жеткілікті орташа қондылықта болады. Көрмелік малдың күйі көрмеге дайындалған малға тән, көрермендерге таңғаларлық, сүйсінушілігін тудыру дәрежесінде болуы керек. Бордақылық малдың күйі семіз, еттері жақсы жетілген қондылықта болады. Қазіргі уақытта майлы етке сұраныстың аздығын ескеріп, бордақтыланған малды тым семіртіп, май бастырмай, жеуге жұғымды сапалы май қабаттары қара бұлшық ет арасында катталып, "мәрмәр" ет өндіруге бағытталады. Дереккөздер
Джеймс Гослинг

Джеймс Гослинг, (Мамыр 19, 1955 Калгари, Альберта, Канада) компьютер ғалымы, Java бағдарламалау тілінің әкесі деген атпен танымал. Білімі және мансабы 1977-жылы, компьютер ғылымының бакалавриаты дәрежесін алады. 1983-жылы Карнеги Меллон Университетінен компьютер ғылымының Философия докторы атағын иемдененді, докторлық диссертациясының аталуы "Algebraic Constraints". Академиялық жетекшісі Боб Спроул. Диссертацияға дайындалу барысында Emacs версиясын жазды. (gosmacs), Sun Microsystemsке жұмысқа тұрудың алдында Unixтің мульти-процессорлы версиясын жазып шығады. Карнеги Меллон Университетінде оқып жүргенде mail systems және компиляторлар жазып шығады. 1984 пен 2010-жылдары аралығында, Гослинг Sun Microsystemsте жұмыс істеу барысында Java бағдарламалау тілін жазуда үлкен еңбек сіңіру арқылы бұл бағдарламалау тілінің әкесі атағына ие болады. Жеке өмірі Үйленген, екі қызы бар. Кітаптары * Ken Arnold, James Gosling, David Holmes, The Java Programming Language, Fourth Edition, Addison-Wesley Professional, 2005, ISBN 0-321-34980-6 * James Gosling, Bill Joy, Guy L. Steele Jr., Gilad Bracha, The Java Language Specification, Third Edition, Addison-Wesley Professional, 2005, ISBN 0-321-24678-0 * Ken Arnold, James Gosling, David Holmes, The Java Programming Language, Third Edition, Addison-Wesley Professional, 2000, ISBN 0-201-70433-1 * James Gosling, Bill Joy, Guy L. Steele Jr., Gilad Bracha, The Java Language Specification, Second Edition, Addison-Wesley, 2000, ISBN 0-201-31008-2 * Gregory Bollella (Editor), Benjamin Brosgol, James Gosling, Peter Dibble, Steve Furr, David Hardin, Mark Turnbull, The Real-Time Specification for Java, Addison Wesley Longman, 2000, ISBN 0-201-70323-8 * Ken Arnold, James Gosling, The Java programming language Second Edition, Addison-Wesley, 1997, ISBN 0-201-31006-6 * Ken Arnold, James Gosling, The Java programming language, Addison-Wesley, 1996, ISBN 0-201-63455-4 * James Gosling, Bill Joy, Guy L. Steele Jr., The Java Language Specification, Addison Wesley Publishing Company, 1996, ISBN 0-201-63451-1 * James Gosling, Frank Yellin, The Java Team, The Java Application Programming Interface, Volume 2: Window Toolkit and Applets, Addison-Wesley, 1996, ISBN 0-201-63459-7 * James Gosling, Frank Yellin, The Java Team, The Java Application Programming Interface, Volume 1: Core Packages, Addison-Wesley, 1996, ISBN 0-201-63453-8 * James Gosling, Henry McGilton, The Java language Environment: A white paper, Sun Microsystems, 1996 * James Gosling, David S. H. Rosenthal, Michelle J. Arden, The NeWS Book : An Introduction to the Network/Extensible Window System (Sun Technical Reference Library), Springer, 1989, ISBN 0-387-96915-2 Сілттемелер * [http://nighthacks.com/roller/jag/entry/i_ve_moved_again Жеке веб-сайты] Дереккөздер
Малдың өнімділігі

Малдың өнімділігі - бір малдан белгілі бір уақытта алынатын өнім. Малдың өнімділігінің түрі малдан алынатын өнім түрімен есептелінеді. Малдың өнімділігіне - сүттілігі, еттілігі, жүн өнімділігі, жұмыс өнімділігі, жұмыртқалағыштығы, т.б. жатады. Малдың өнімділігі түліктің түріне, тұқымына, тегіне, жынысына, жасына байланысты болады. Малдың өнімділігі оны азықтандыру, бағып-күту, дұрыс пайдалану жағдайларына тәуелді көп өзгеріске ұшырайды. Сондықтан шаруашылықтағы малдың өнімділігін арттыруда осыны ескеріп, мал өсіру мен пайдалану жүйесін ғылыми тұрғыдан негіздеу қажет. Дереккөздер
Малдың өсімталдығы

Малдың өсімталдығы - малдың төл беру қабілеттілігі. Әр мал түлігінің өсімталдығы әр түрлі болады. Оған малдың жыныстық жетілуі мен буаздығының мерзімі, туған төлінің саны ықпал етеді. Мысалы, түйе екі жылда бір рет әдетте, жалқы табады, шошқа жылына екі рет тұқымына қарай 10-15, тіпті 20-30 торайдан туады. Малдың өсімталдығы мал тұқымына, күтіміне, сыртқы табиғи ортаға, тегіне байланысты өзгереді. Малдың өсімталдығын мал тұқымын асылдандыру арқылы арттыруға болады. Дереккөздер
Малдың массасы, салмағы

Малдың массасы, салмағы - малдың тірілей дене салмағы. Малдың салмағы таразыда масса бірлігімен (кг не г) өлшенеді. Мал тұқымын асылдандырудағы негізгі мақсаттың бірі - малдың салмағын өсіру. Өйткені малдың салмағы оның өнімділігіне, әсіресе еттілігіне, сүттілігіне тікелей ыкпал етеді. Малдың салмағы өлшеу жиілігі малдың жасына, пайдалану ретіне және зерттеу мақсатына байланысты. Малдың салмағы әдетте ертеменен, аш қарынға өлшейді. Дереккөздер
Малдың тұқымдылығы

Малдың тұқымдылығы - малда белгілі бір немесе бірнеше тұқымға тән тәсілдік қасиеттердін болу дәрежесі. Малдың тұқымдылығы шежіресі арқылыанықтайды. Мал шежіресінде тек белгілі бір тұқымның өкілдері ғана жазылса, ондай мал таза тұқымды деп аталады. Егер мал шежіресінде жазылған ата-ене, бабаларында әр түрлі тұқымның өкілдері болса, ондай мал будан деп аталады және онын тұқымдық құжаттарында (куәлігінде) оны алуға қатысқан әр түрлі мал тұқымдарының қан үлесі (нәсілдік қасиет үлесі) жазылады. Таза тұқымды малды нәсілдік түрғысынан таза қанды мал деп те атайды. Ондай малдың қан үлесі бүтін 1-ге тең деп есептеледі. Будан малдағы әр түрлі тұқымның қан үлесін бөлшек санмен (бүтіннің бөлшегімен немесе ондық бөлшекпен) береді. Нақтылы бір ата-тектің нәсілдік қасиеті (қан үлесі) әр келесі ұрпақ сайын 2 есе кеміп отырады. Іс жүзінде малдың тұқымдылығын анықтауды әр түрлі мал түлігі бойынша қабылданған ереже-нұсқау бойынша жүргізеді. Дереккөздер
Малдың түсі

Малдың түсі - малдың дене түгінің бояуы (түсі). Әр түрлі түсті дене түгінің ара қатынасына, бояуының анық-қанығына, денеде орналасу жері мен ретіне байланысты және түліктің түріне қарай малдың түсінің атауы өте көп. Мысалы, жылқыда қара, жирен, қаракер, құла, торы, ала, сары, көк, қара көк, қызыл көк, шұбар, бурыл, боз, шабдар, т.б. жалғаса береді. Дереккөздер
Малдың тіршілік қабілеттілігі

Малдың тіршілік қабілеттілігі - малдың қоршаған орта жағдайыңда тіршілік етуге икемділігі. Малдың тіршілік қабілеттілігі тарихи даму барысыңда табиғи және қолдан сұрыптау нәтижесінде қалыптасады. Малдың тіршілік қабілеттілігі дәрежесі түліктің түріне, тұқымына, жасына және күтіміне байланысты болады. Малдың тіршілік қабілеттілігін күшейту үшін жас ерекшеліктеріне сәйкес сыртқы ортаның қолайлы жағдайын туғызып, жақсы азықтаңдырып, шынықтырып отырады. Табындағы малды өміршеңдігі бойынша тұрақты іріктейді. Малдың тіршілік қабілеттілігін оның өсіп-жетілуіне, сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына төзімділігіне, өніміне, ауруға шалдықпауына, төлінің сақталуына қарап анықтайды. Дереккөздер
Малдың шығу тегі

Малдың шығу тегі - малдың пайда болуы жөніңдегі зоотехнияның бір саласы. Малдың шығу тегі жөніңдегі ғылым қолда өсірілетін малдың зоологиялық жіктеуде алатын орны, қолға үйрету кезінде пайда болған өзгерістері және олардың дамып жетілуі, қолға үйретілген алғашқы мекені мен уақыты, оның таралуы, белгілі бір мал түлігінің нақтылы жабайы тегін анықтау мәселелерін шешеді. Қазіргі уақыта қолда өсіретін малдың барлық түрлерінің арғы тегі жабайы хайуанаттар болғаны белгілі болды. Оларды қолға үйрету — күрделі де ұзақ үрдіс. Жабайы және үй малдарының дене құрылысын салыстыру, будандастыру, палентологиялық және археологиялық зерттеу деректері негізінде үй малының барлық түрлерінің арғы тегі толық анықталған. Мысалы, мүйізді ірі қара малдың арғы тегі - жабайы тур, қойдың арғы тегі – арқар мен муфлон, жылқының арғы тегі - тарпаң мен құлан, тауықтың арғы тегі - банкив тауығы, үйрек тұқымдарынікі - барқырауық жабайы үйрек, үй қазыныкі - жабайы сұр қаз екені көрсетілген. Малдың шығу тегін және пайда болу жолын зерттеу арқылы, олардың үйретілген жүздеген ғасырлар бойында пайда болған пайдалы өзгерістердің сырын ашып, қазіргі кездегі малдың өнімдік және тұқымдық қасиеттерін жетілдірудің нақтылы тәсілдерін білуге мүмкіншілік туғызады. Дереккөздер
Малдың ішкі құрылысы

Малдың ішкі құрылысы - зоотехния ғылымының малдың дене бітімі мен өнімінің ішкі физиологиялық, анатомиялық, гистологиялық және биохимиялық құрылыс-қызмет қасиеттерінің бірлестігін зерттейтін саласы. Малдың ішкі мүшелерінің кұрылыс-қызмет көрсеткіштері оның жас кезінде келешектегі өнім бағытын, мөлшерін болжау арқылы сұрыптау, қажет болған жағдайда шыққан тегі мен нәсілдік касиеттерінің үйлесімді анықтау үшін пайдаланылады. Бұл мал тұқымын асылдаңдыру жұмысының дәлдігін арттырып, нәтижесін жеделдетеді. Малдың ішкі құрылысы ілімінде зерттелетін мәселелердің кеңдігі мен терендігіне байланысты түрлі гистологиялық, биохимиялық, физиологиялық,, цитогенетикалық, иммуногенетикалық, ж.б. әдістемелер қолданылады. Қазіргі уақытта мал сұрыптау мен жұп тандауда терінің, зәрдің, қан мен сүттің, кариотиптің (хромосомдар саны мен түрі), ДНК-нің (дезоксирибонуклеин қышқьлының) құрылым-құрамының көрсеткіштері пайдаланылады. Мысалы, мал тұқымын асылдандыру жұмысы жоғары дәрежеде жүргізілетін елдерде асыл тұқымды айғыр мен бұқаның қан құрамы туралы куәлік болуы шартты мәселе. Сол сияқты, тұқымдық қошқарға қалдырылатын қозышар терісінің гистологиялық құрылысы бойынша іріктеледі. Дереккөздер
Малсырға

Малсырға - бір-бірінен ажырату үшін малдың құлағына тағатын нөмірленген сырға. Малсырғаны өндірістік жолмен шығару қалыптасқан. Түліктің түріне байланысты (сиырға, қойға, шошқаға) малсырға әр түрлі заттан жасалады. Малсырғаны малдың құлағына арнайы қысқаштар арқылы тағады. Малсырға тағу, яғни малды сырғалау - мал тұқымын асылдаңдыру және малдәрігерлік жұмыс жүргізу үшін міндетті шаралардың бірі. Нақтылы бір мал туралы деректер (туған жылы, ата-тегі, берген өнімі, малдәрігерлік сақтандыру-емдеу шаралары) барлық мал құжаттарында құлағындағы малсырғаның нөмірі бойынша тіркеледі. Дереккөздер
Мамық, түбіт жүні

Мамық, түбіт жүні - көбінесе ешкілерге қатысы бар, ешкі түбіті меринос жүнінен де биязы. Олардан тоқылган бұйымдар әрі жылы, әрі әдемі шығады. Түбітті ешкілердің түбіті тамызда шығып, күз айларында тез жетіледі. Өте биязылары ұсақ та майда бұйраланып, созылмалығы, мықтылығы, олардың жылу сақтау қасиетін жоғарылата түседі. Ең сапалы, жоғары технологиялық қасиеті бар түбітті Орынбор ешкілерінен тарап алады. Түбітті ешкілерді, екі рет - арасында 16-18 күн салып тарайды. Бірінші тарағанда жамбас, мойын, желкеде қалған түбіт екінші тарағанда жеңіл бөлінеді. Дереккөздер
Марал шаруашылығы

Марал шаруашылығы - мал шаруашылығының марал мен теңбіл бұғы өсіретін саласы. М.ш.-ның негізгі өнімі марал мен теңбіл бүғының жас мүйізі -пант. Бұдан Мал шаруашылығы дәрісі жасалады. Ол жүрекке, қан-тамыр жүйесіне, бұлшық етке, тыныс жолына, жыныс куаттылығына жақсы әсер ететін сергіткіш дәрі. Сонымен қатар марал шаруашылығы. ет пен былғары иленетін тері өндіреді. Марал шаруашылығымен Шығыс Қазақстан облысының Тарбағатай, Қатон Қарағай өңіріңде шұғылданады. Бұрынғы жылдары бұл өңірде марал мен теңбіл бұғы саны 10 мыңнан асып, 6-6,5 т шығыс медицинасының аса бағалы шикізаты - пант өңдірілді. Дереккөздер
Мәліш қой

Мәліш қой - Қырымда дамыған қой тұқымы. Көптеген авторлардың айтуы бойынша, олардың шығу тегі қаракөл қойларына жақын. Мәліш қойларын далалық және таулық деп бөледі. Ондағы айырмашылығы далалық қойлар біршама ірі. Далалық қой саулыктары 46-48 кг болса, тау саулықтарынікі -32-40 кг, ал қошқарлары жоғарғыға сәйкес 56-64 кг және 46-48 кг. Қозыларынан алынатын елтірі әдемі келген, дегенмен әдемілігі және сапасы жағынан қаракөл қойларынікінен төмен. Мәліш қойларының еті өте дәмді, әсіресе марқа қозыларынікі. Қырым, Евпатория және Феодосия аудандарында бұл тұқым қаракөл қойымен будандастырылған. Дереккөздер
Мегежін

Мегежін - жыныстық қабілеті жетіліп, толысқан ұрғашы шошқа. Мегежінді алғашқы рет 8-12 айлығында шағылыстырады. Буаздық мерзімі 114 күн болғандықтан, жылына әрқайсысыңда 8-12 торайдан алып, екі рет торайлатуға болады. Мегежінді 4-5 жылға дейін ұстауға болады. Дереккөздер
Мекиен

Мекиен - жұмыртқа салатын тауық. Алғашқы жұмыртқаны тауық 120-180 күндігінде сала бастайды. Бір жылда берген жұмыртқа саны мен оның орташа салмағы мекиеннің жұмыртқа өнімінің негізгі тауарлық көрсеткіші болса, тұқымдық бастарының көрсеткіштеріне салған жұмыртқасының инкубациялық қасиеттері де жатады. Әдетте, мекиен өмірінің екінші жылында ең көп жұмыртқа береді. Мекиенді 3 жылға дейін тиімді ұстауға болады. Дереккөздер
Мініс жылқысы

Мініс жылқысы - салт мінетін жылқы. Арнайы салт мініс жылқысының басы ашаң, қағылез, мойны ұзын, шоқтығы биік, арқасы түзу, жазық, кеудесі кең, қабырғалары ұзын, белі мықты, тұтас сауырлы, аяқтары түзу, аралары кең, тұяқтары берік, жалпы түр-тұлғасы көркем, жүрісі әсем келеді. (қ. Араб жылқысы, Ахалтеке жылқысы, Қостанай жылқысы. Таза қанды салт мініс жылқы, т.б.). Дереккөздер
Мүйізді ірі қара мал

Мүйізді ірі қара мал — аша тұяқты, қуыс мүйізді, күйіс қайыратын сүтқоректі жануар (мал). Қолдағы мүйізді ірі қара мал жабайы турдан тараған. Жабайы турдың Еуропалық түрінің соңғы өкілі осыдан 350 жыл бұрын кездескен. Мүйізді ірі қара мал қазіргі кезде дүние жүзінде ең көп тараған сүт пен ет өнімді түліктің бірі. Дүние жүзінде мүйізді ірі қара мал 1000 астам тұқымынан тараған басы 1 миллиардтан асады. Орта есеппен 30 жыл тіршілік етеді. Шаруашылықта 8-12 жыл пайдаланылады. Тұқымына қарай бұқасының салмағы - 300-900 кг, сиырынікі - 250-600 кг тартады. Жылдық сүттілігі - 1500-8000 кг. Жыныс қабілеті - 7-8 айлығында жетіледі, бірақ алғашқы шағылысқа шаруашылық тұрғыдан жетілген - 15-18 айлығында түсіріледі (қашырылады не ұрықтаңдырылады). 285 күнде бұзаулап, көбінесе жалқы туады. Бұзаулағаннан кейін 3-4 аптада күйті келе бастайды да, нәтижелі ұрықтанбаса осы мерзімде күйті қайталанады. Дереккөздер
Науа, ақыр, оттық

Науа, ақыр, оттық - мал азықтандыруға берілетін жемшөпті салатын қоңдырғы. Науаның құрылысы одан азықтандырылатын мал түлігіне байланысты. Ұсақ мүйізді қара мал азықтандырылатын науаның асты - 20-30 см, алдыңғы беті (жасына байланысты) - 15-25 см, қарсы беті - 30-40 см, бір басқа келетін ұзыңдығы мал бір жағынан келетін болса - 30-50 см, екі жағынан келетін болса - 25-30 см науа дайыңдалса, жылқыны жемдеуге осы параметрлері, тиісінше, 30-40 х 25-30 х40-50; 60-70; 50-60 см ақыр дайындалады. Ірі де аумақты (пішен, сабан, сүрлем, пішендеме) жемшөп салуға мал басы сиятыңдай етіп қоршалған оттық жасалады. Дереккөздер
Оңтүстік қазақ мериносы

Оңтүстік қазақ мериносы - жүн, ет өндіру бағытында өсірілетін биязы жүнді қой тұқымы. Жаңа тұқым ретінде 1970 ж. қабылданды. Қылшық жүңді казақы саулықтарды Кавказ, Ставрополь, Алтай, Совет мериносы, Грозный тұқымдарының қошқарларымен будандастыру арқылы шығарылған. Қазақстанның оңтүстік аймағында жайылымда бағып өсіруге жақсы бейімделген. Қошқарлары - 90-115 кг, саулықтары - 50-55 кг тартады. Қошқарынан - 10-12 кг, саулығынан - 4-4,5 кг жүн қырқылады. Таза жүн шығымы - 48-50 %. Жүнінің ұзындығы - 8-8,5 см, биязылығы - 64 сапа. Оңтүстік қазақ мериносының таңдаулы отарлары Оңтүстік Қазақстан облысының "Күйік", Жамбыл облысының "Мерке" асыл тұқымды қой зауыттарында өсіріледі. Дереккөздер
Оттату, шалдыру

Оттату, шалдыру - жұмыс не мініс арасыңда атты, өгізді не басқа да жұмыс малын тыныстаңдырып, жеңіл азықтандырып алу. Мінілген көліктің ауыздығын алып, жегілген көлікті босатып, шүйгін жайылым отына немесе алдын ала дайыңдалған жеммен жеңіл азықтандырып, күш жинатып алады. Жолда жемді ат дорбамен басына іліп жегізеді. Оттату арқылы жұмыс малының болдырмай жұмыстық қабілет мерзімін (өнімділігін) ұзарту көзделеді. Дереккөздер
Өгіз

Өгіз - мүйізді ірі қара малдың екі жастан асқан піштірілген еркегі. Өгізді күш-көлікке, етке өткізуге пайдаланады. Өгіздің піштірілетін уақыты мен жасына байланысты тайөгіз, өгізше, құнан өгіз, дөнен өгіз, атан өгіз, азбан өгіз, құр өгіз деген қосымша атаулары бар. Тай өгіз – бір жасар, дөнен өгіз –төрт жасар, атан егіз - бес жастан асқан, үлкен, ірі денелі, құр өгіз -піштірілгеннен кейін күш-көлікке пайдаланылмай семірген, соғымдық мал. Дереккөздер
Өлі қылшық

Өлі қылшық - қой жүні қылшықтарының бір түрі.Өлі қылшық жуан, сынғыш келеді, игеңде сынады, тартқанда тез үзіледі, бояу сіңбейді. Жүннің құрамында өлі қылшық тың болуы оның шикізаттық құңдылығын төмеңдетеді. Өлі қылшық әдетте, қылшық жүнді қой тұқымдарының жүнінде жиі кездеседі. Дереккөздер
Өндіре будандастыру

Өндіре будандастыру - тұқымы әр түрлі малды өзара шағылыстыру арқылы жана мал тұқымын өсіріп шығару әдісі. Бұл будандастыру мал өсірудің күрделі әдістерінің бірі. Өндіре шағылыстыруда екінші және үшінші ұрпақ буданының ұнамды типі алынып, кейінен олар «өзара» өсіріледі. Өндіре шағылыстыру көбінесе асыл тұқымды мал шаруашылықтарында колданылады. Өндіре шағылыстыру тәсілін қолданып, атақты қазақтың ақбас ірі қара мал тұқымы алынған. Дереккөздер
Өндірістік будандастыру

Өндірістік будандастыру - мал тұқымдарын бір-бірімен будаңдастыру әдістерінің бірі. Өндірістік будандастыру екі немесе үш тұқымның малын шағылыстыру арқылы тез жетілгіш, өміршең, жоғары өнім беретін бірінші, әрі кетсе екінші, ұрпақ будан алумен шектеледі. Будандастыруға қатынасатын мал тұқымы санына байланысты Өндірістік будандастыруды қарапайым және күрделі түрге бөледі. Қарапайым өндірістік будандастыруды қолданғанда екі тұқымның малын бір-бірімен шағылыстырып, гетерозис, яғни бірінші ұрпақ буданның жақсы жетілу қасиетіне негізделген тек нақтылы бір өнім алынатын будан алумен шектеледі. Ол будандардан төл алмайды. Мысалы, Қазақтың ақбас сиырын абердин ангусс бұқасымен шағылыстырудан алғаш барлық будан бұзауды бордақылап, 12-14 айлығында түгелімен етке өткізеді. Күрделі өндірістік будандастыруды қолданғанда әуелі екі тұқымды шағылыстырып, алынған бірінші ұрпақ ұрғашы будандардың тәуірін қайта өнімділігі көзделген тұқыммен будандастырып, үшінші тұқымның қаны бар будандардың бәрінен қарапайым өндірістік будандастырудағыдай тек өнім алумен шектеледі. Оларды төл алуға пайдаланбайды. Дереккөздер
Пұшпақ жүн

Пұшпақ жүн - ұяң және қылшық жүнді қойдың жабағысын сорттағанда оның шеттерінен (пұшпақтарынан) жұлып алынған былғаныш (қи - зәрмен, шөп - шаламмен былғанған) жүн. Пұшпақ жүн бөлек жиналып, жуылғаннан кейін қапталады. Дереккөздер
Пішендік жер

Пішендік жер - пішенге шабылатын шаруашылық жерлері. Пішендік жер жазық, шөбі бітік жерлер бөлінеді. Олардың шөбін мезгілімен шауып, кептіріп, малдың негізгі қысқы азығы ретінде пішен дайындайды. Дереккөздер
Пішен шабу, дайындау

Пішен шабу, дайындау - пішендік жерлердің жетілген шөбін шауып, пішен салу. Пішен дайындауды жазық жерде шөпшабыс машиналарымен, ал тік беткейлерде шалғымен жүргізеді. Шабылған шөпті қатты кептірмей, бөкестеп, бөкестерді шөмелелеп, ал шөмелелерді маялап не бірден пресстеп жинайды. Дереккөздер
Пішен сарай, пішенхана

Пішен сарай, пішенхана - пішен жиналатын жер. Шағын шаруашылықта пішен сарай не пішенхана салып, ондағы пішенді ұзақ мерзім сапалы сақтауға мүмкіндік болса, ірі шаруашылықтарда олардың орнына үсті жабылған, астында жиналған пішенді жауын-шашын, қар суынан сақтандыратын лапас (шатыр) тұрғызады. Дереккөздер
Пішендеме

Пішендеме - көк шөптің нәрлігін сақтауға мүмкіндік туғызатын жемшөп дайындау әдісі. Пішендемеге қиын сүрлемделетін дақылдарды, әдетте, бұршақ тұқымдастарын салады. Пішендеме дайындау үшін шабылған көкті 45-55% ылғалдылыққа дейін дегдітіп, ор не траншеяға ұсақтап салып, мұқият нығыздап, ауа кірместей қымтап жабады. Бұл ылғалдылықта «физиологиялық құрғақтық» жағдайына енетін өсімдік торшасының су, яғни нәрін, ұстау күші бактериялардың сору күшінен басым түседі, де анаэробтық жағдайда олар ұзақ мерзім сақталады. Соның нәижесінде, бір жағынан пішен секілді құрғап қатаймаған (іріленбеген), екінші жағынан сүрлем секілді бүкіл қанты ашытылып, қатты қышқылданбаған, тұщы (рН=5-5,5), мал сүйсініп жейтін хош жеміс иісті азық дайындалады. Онымен қысқы мал азығыңда пішен мен сүрлемді алмастыруға болады. Бұршақ тұқымдастар көгінен дайындалған 1 кг пішеңдеменің жалпы қоректілігі - 0,3-0,4 а.ө. құрап, 70-90 г қорытылатын протеині болады. Дереккөздер
Садыра

Садыра - малдың тезегі, зәрі мен қора ішіндегі жуынды су араласуынын пайда болған, қоймалжың тұтқыр сұйығы. Садыра, негізінен мүйізді ірі қара мал мен шошқаны қорада ұстап бакқанда жиналады. Садыра кең қоймасында белгілі мерзімде сақталғаннан кейін тыңайтқыш ретіңде пайдаланылады. Дереккөздер
Мыс кенорындарының өнеркәсіптік типтері

Мыстың өнеркәсіптік кен орындары арасында генетикалық белгілері бойынша магмалық, гидротермалық-шөгінді (стратиформдық) типтерге бөлінеді. ТМД елдерінде негізгі өнеркәсіптік типтерге жататындар: 1. гидротермалық-шөгінді (қоры 34%, өндірісі 29%) – Жезқазған (Орталық Қазақстан), Удокан (Забайкалье), ал шетелде: Предсудетское (Польша), Мансфельд (Германия), Айнақ (Ауғанстан), Роан-Антилоп, Чамбиши, Нчанга (Замбия 12.10-сурет), Камото, Мусоши (Конго) және т.б.; 2. вулканогендік-шөгінді мыс-колчедан (қоры 17,5%, өндірісі 23%) – Дегтярь, Учалы, Гай, Симбай (Оңтүстік Орал), Уруп, Алаберды, Шамлунг (Кавказ); шетелде – Рио-Тимпо (Испания), Бор (Югославия), Эргани (Түркия), Болиден (Швеция), Кидд-Крик (Канада), Юнайтед-Верде (АҚШ) және т.б. кенорындар. 3. гидротермалық мыс-порфир (қоры 18%, өндірісі 16%)– Қоңырат, Бозшакөл, Шатырқұл (Қазақстан), Қалмақыр (Орта Азия), Каджаран, Агарак (Армения). Сор (Батыс Сібір). Шетелдерде ірі кенорындар белгілі жарлер: Болгария (Медет, Асарел), Иран (Сары-Чешме), Моңғолия (Эрдене), АҚШ (Кляймакс, Бингем), Канада (Валли-Копер), Перу (Токепала), Чили (Эль-Тениете, Чукикамата); 4. магмалық мыс-никельді (қоры 18%, өндірісі 16%) – магмалық ликвациялық сульфид мыс-никель рудалар жоғарыда қарастырылған ( никель, кобальт кенорындары тарауында). ---- Шетелде гидротермалық мыс-порфир (қоры 65%, өндірісі 60%), гидротермалық-шөгінді (20% және 18%) және вулканогендік-шөгінді мыс-колчеданы (8% және 11%) кенорындар басты орын алады.
Рудаларының типтері мен кондициялары

Шикізаттың технологиялық қасиеттерін анықтайтын негізгі руда жасаушы минералына байланысты өнеркәсіптік темір рудалары мынадай типтерге бөлінеді: * магнетит; * мартит және жартылай мартит; * титанмагнетит; * гематит және гидрогематит; * қошқыл теміртас; * сидерит; * темірлі хлорит рудалар. Домнада бірден балқытуға жарамды рудалардағы темірдің мөлшері мынадай болу керек (%): * магнетит; * титанмагнетит пен гематит рудаларда -46-50; * қышқыл теміртаста-37-45; * оңай балқитын сидеритте-30-36. Құрамындағы темірдің мөлшері төмен рудалар байытуды қажет етеді. Байытуды қажет етеін магнетит рудаларда темірдің кондициялық мөлшері 14-25 %-ке дейін төмен бола алады. Рудадағы зиянды қосылыстарға күкірт, фосфорит, күшәла, қалайы, мырыш, қоғасын мен мыс жатады. Өңдеу технологиясына байланысты бұл компоненттердің рудаға максимал мөлшері мынадай болуы мүмкін (%): * күкірт-0,15-0,25; * фосфор-0,01-0,1; * күшәла-0,08; * мырыш пен қорғасын-әрқайсысы 0,05; * мыс-0,2. Руда құрамында кальций мен магний карбонаттары болса, сапасын арттырады, ал көп мөлшердегі кремийтотық керісінше руданың сапасын нашарлатады. Бай темір рудалары домна процесін айналып өтіп, бірден болат дайындауға бара алады; олар тікелей конвертер, мартен немесе бессемер өндірісіне түсуі мүмкін. Ең бай темір рудалары шекемтас алу үшін пайдаланып, содан кейін электрмен болат балқыту өндірісіне беріледі.
Джордж Майкен

Джордж Микан Лоуренс (18 маусым 1924, Джолиет, Иллинойс штаты, АҚШ - 1.06.2005, Скоттсдейл (Аризона)) – америкалық баскетболшы және спорт қайраткері. Өзі заң мамандығы бойынша білім алған Де Пол университеті командасында орталық қорғаушы ретінде ойнап, талантын байқатады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кәсіпқой баскетболда көрнекті орталық қорғаушы ретінде танылады. Бойы 2 м, 08 см болған. «Минэополис Лейкерс» (1947-56) командасының құрамында жарысқа шығып, 5 мәрте ҰБҚ-ның чемпионатында жеңіске жетуге көмектеседі. Америка баскетбол қауымдастығының жетекшілерінің бірі (1967-1969) болған. 1950 жылы «Ассошиэитед баспасөз» ақпараттық агенттігі жүргізген қоғамдық пікір сауалнамасында, Микан 20-ғасырдың І жартысындағы аса көрнекті баскетболист деп танылған. Сыртқы сілтемелер * [http://georgemikan.com/ Джордж Миканның ресми сайты] * [http://www.nba.com/history/players/mikan_bio.html NBA-дағы Джордж Микан] * [http://www.hoophall.com/halloffamers/bhof-george-mikan.html Атақтылардың қатарындағы Джордж Микан] * [http://basketball-reference.com/players/m/mikange01.html Джордж Миканның баскетболдағы статистикасы] * [http://www.lakersplayers.org/george-mikan.php Джордж Микан Lakersplayers.org] * [http://www.43drills.com/basketball/mikan-drill/ Джордж Микан жаттығуларыl] * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?pagegr&GRid11081094 Суреттері]
Әл-Фатиха сүресі

Сүре жиыны жеті аяттан тұрады. Қазақ халқы арасында айтылатын Бисміллә басы Әлхам-ды деп келетін сөз міне осы Фатиха сүресінің Құрандағы бірінші сүре екенін меңзейді. Сондықтан да Фатиха сүресі әлхам сүресі деп те аталады. Бұл сүре намаздың әр рәкәғатында оқылуы керек. Бұл Құрандағы толығымен жіберілген алғашқы сүре. Бұл сүреде монотеистерді растайтын, сенушілер үшін Ізгі хабар болып табылатын, сенушілер мен күнәһарларды жазалау туралы ескертетін, Аллаға ғибадат ету қажеттілігін, қазіргі және болашақ өмірдегі бақытқа апаратын жолды көрсететін идеялар жиынтығы мен Құранның жалпы мағынасы туралы айтылады және Аллаға мойынсұнып, бақыт тапқандар мен мойынсұнбай шығынға ұшырағандарды айтады, сондықтан сүрені "кітаптың анасы" деп атайды. Фатиха сүресінің араб тілінде жазылуы 1:1 : : Бисмил-лә һир-рахмәнир-рахим, 1:2 : : Әл-хәмду лил-лә һи роббиял-ғаләмин, 1:3 : : Әр-рахмәнир-рахим 1:4 : : Мәлики йәумид-дин, 1:5 : : Иййәкә нәғбуду уә иййәкә нәстәғин, 1:6 : : Иһдинәс-сыйроталь-мүстәкыйм, 1:7 : : Сыйроталь-ләзинә әнғамтә ғаләйһим гойриль-мәғду би ғаләйһим уә ләд-долоьлин. Жуық аудармасы Дереккөздер Түсіндіру Мұсылман теологтары "Мейірімді Алланың атымен" (бисмилля) сөздері басқа аяттармен бірге Құран сүрелерінің бір бөлігі болып табыла ма, жоқ па деген пікірге келді. Сунниттік теологтардың көпшілігі бұл солай деп санайды, бірақ сунна мен келісім адамдарының арасында мұндай көзқараспен келіспейтін ғалымдар да бар. Мысалы, Шафи аудармашыларының бір бөлігі бисмилляны "әл-Фатиха" сүресінің аяты ретінде қарастырады, бірақ ол оны бұрын болған барлық басқа сүрелердің бөлігі деп санамайды (бұл сөздер жоқ "Ат-Тауба" сүресінен басқа). Шафииттік экзегеттердің тағы бір тобы Бисмилляны Құранның аяты деп санамайды. Алайда, шиит аудармашылары бисмилля Құранның барлық сүрелерінің, тіпті "Ат-Тауба" сүрелерінің бір бөлігі екеніне сенімді. Бұған дәлел Имам Джафар ас-садиктің тиісті хадисі болып табылады. Сонымен қатар, шиит теологтары әр сүреде бисмилля сүренің семантикалық контекстіне байланысты өзінің ерекше мәніне ие болатынына сенімді. Атап айтқанда, имам Хомейни "әл-Фатиха" сүресін түсіндіруде: Фикхе егер біз бірнеше сүрені [дауыстап] оқығымыз келсе, "Алланың атымен" тек басында бір рет оқу жеткіліксіз болатынын айтады; бұл сөз тіркесі әр сүренің басында қайталануы керек. Мұның себебі-өрнектің нақты мағынасы мен қызметі жағдайларға байланысты өзгеріп отырады. Дереккөздер
Әл-Исра сүресі

111 аяттан тұрады. Бани Исраиль немесе Исраиль ұрпақтары сүресі деп-те аталынады "Біздің мұғжизалар жібермеуіміз бұрынғылардың мұғжизаны жасынға шығаруы ғана болды. Сондай-ақ Сәмүд еліне көрнеу түрде аруана жібердік. Бірақ оған зұлымдық қылып, өлтірді. Негізінде мұғжизаларымызды үрейлендіру үшін ғана жібереміз. (17:59)" Израил ұрпақтарын ескерту "Мұса (Ғ.С.) ға Кітап бердік те оны Исраил ұрпақтарына: “Менен өзгені ие тұтпаңдар!”,-деп жолбасшы қылдық. (17:2) Әй Нұх (Ғ.С.) пен бірге (кемеге) түсіргендеріміздің ұрпақтары! Күдіксіз ол, шүкір етуші бір құл еді. (17:3) Кітапта Исраил ұлдарына: “Әрине жер жүзінде екі рет бұзғыншылық қылып, өте тәкаппарланасыңдар” деп ескерттік. (17:4) Екі уәденің алғашқысы келген кезде, оларға, қатты жауынгер құлдарымды жібердік те олар үйлердің араларына дейін кірді. Бұл орындалатын уәде еді. (17:5) Сонсоң сендерді оларға үстем қылдық. Әрі сендерді малдар, балалар арқылы қуаттап, сан жағынан да молайттық. (17:6) Егер игілік істесеңдер, өздерің үшін; Жамандық істесеңдер тағы өздеріңе тән. Екінші уәделі мезгіл келген кезде; беттеріңді бұзып, қынжылту үшін және алғашқы кіргендеріндей Месжід Ақсаға кіріп, тас талқан қылулары үшін (жібердік). (17:7) Мүмкін Раббыларың мәрхамет етер. Егер қайталасаңдар, Біз де қайта жазалаймыз. Сондай-ақ жаһаннамды кәпірлерге зіндан қылдық. (17:8)" Аллаһ Тағала Дәуіт пайғамбар жайлы "Раббың көктер мен жердегі әркімді жақсы біледі. Расында пайғамбардың біреулерінен, біреулерін артық қылдық. Сондай-ақ Дәуітке Зәбүрді бердік. (17:55)" Сілтемелер * Құран * Аят * Тирмизи Дереккөздер
Шанз-Элизе

Шанз-Элизе немесе Елисей алаңдары ( немесе les Champs-Élysées, немесе тек les Champs) — Париж қаласындағы VIII округінің басты магистральдарының бірі. Шарз-Элизе даңғылы Конкорда (Келісім) алаңынан басталып Салтанат қақпасына дейін созылған. Ұзындығы - 1915 м, ені - 71 м. Сипаттама Шарль де Голль алаңынан (Салтанат қақпасына дейін, "Этуаль" алаңы) басталатын даңғылдың жоғарғы бөлігінде көптеген кинотеатрлар, сәнді бутиктер мен дүкендер орналасқан. Келісім алаңына дейін апаратын даңғылдың төменгі бөлігі бақшалармен қоршалған және бірнеше сәулетті қоғамдық ғимараттар орналасқан. Елисей алаңдары Париждің тарихи осінің бөлігі болып саналады. Ол Тюильри бақшаларынан басталып, Лувр мұражайына дейін жалғасады. Арнаулар * Шанз-Элизе көшесіне Джо Дассеннің әлемге әйгілі өлеңі арналған «Champs-Élysées»: «Шуақты күнде де, жаңбырда да, түсте де, түн ортасында да, сіз қалағаныңыздың барлығы Елисей алаңында бар». Велоспорт Елесей алаңдары Тур де Франс-тың соңғы кезеңінің мәресі болып табылады. Сонымен қатар, ақырғы марапаттау рәсімі Салтанат қақпасының жаныңда өтеді, сондықтан да Елисей алаңы әлем велоспортының әйгілі орынына айналды. Атақты тұрғындары * Сара Бернар, актриса * Томас Джефферсон, АҚШ-тың 3-ші президенті * Раймон Пуанкаре, Франция президенті
Беймәлім ұшқыш нысан

дың 31 шілдесінде АҚШ-тағы қабылданған Нью-Джерси қаласында түсірілген БҰН суреті]] Беймәлім ұшқыш нысан немесе БҰН — ең жалпы анықтамасы бойынша, белгілі нысан немесе құбылыс ретінде анықталмаған, аспанның кез келген айқын аномалиясы болып табылады. Әдетте, БҰН-ға байланысты өзге ғаламшарлардың тұрғындары немесе жатпланеталықтар деген ұғым тұспалданады. Бірақ көбіне дәлелдемелерінің төмен сапасына орай (бейресми дәлелдер және куәгер сөздері) бұл пайымдаулар мүмкін емес деп саналады. Беймәлім ұшатын нысандарын зерттеуші ғылымды уфология, яғни ғалымдарын - уфологтар деп атайды. Белгісіз ұшатын нысандар туралы алғашқы ресми деректер ІІІ Тутмос мысыр фараонының (б.з.б. 1486 - 1425 ж.) тарихи жылнамаларында жазылған. Қазіргі заманның қоғамында алғашқы рет кең таралғаны - АҚШ-тағы Нью-Мексико штатындағы Розуэлл қаласының маңында 1947 жылдың маусым айында болған Розуэллдегі оқиға туралы мәлімет. Интернетте аспан кеңістігінде еркін қалықтаған табақшаны ұялы телефондарының камерасына түсір үлгергендер де жетерлік. Бірақ олар ақиқатында жат планеталықтардың ұшатын табақшасы екенінің дәлелі жоқ. Осы саланы зерттеп, түрлі мақалалар жазып жүрген журналист Төреғали Тәшенов бізге көрініп жүрген ұшатын табақшалардың 50 пайызы адам қолымен жасалғанын айтады. Тағы қараңыз * Жатпланеталық * Уфология Дереккөздер
Хромит кенорындары

Хромит кенорындары құрамы бойынша белгілі бір дәрежеде дифференциацияланған және серпентинденген ультранегізді таужыныстар массивтерінде орналасқан. Массивтер лакколит, лополит және силл пішінді болады. Әдетте олардың төменгі жағы серпентинденген дуниттерден тұрады. Олардың құрамында желі, линза, түтікше, ұя және тұтас жолақтар мен секпілді рудалардан тұратын кен денелері орналасады. Рудалардың бітімі жолақты, таңдақ, нодульді, брекчиялы және секпілді; құрылымы ұсақ және орташа түйірлі. Руда хром шпинелидтерден, магнетитен, тальктен, карбонаттардан, кейде оливин мен пироксеннен тұрады. Хромит кенорындарының басым бөлігі геосинклиндік дамудың алғашқы сатыларындағы гипербазиттермен ассоцияланады. Титанмагнетит кенорындары көбінесе геосинклиндік дамудың алғашқы сатысындағы габбро-пироксенит-дунит массивтерімен генетикалық байланысты. Руда денелерінің орналасы протомагмалық тектоника элементтерімен және кейінгі айырылымды бұзылыстармен бақыланады да, желі, линза, ұя, шлир пішінді, ал рудалардың бітімі шомбал жолақтанған, таңдақ, секпіл болады. Оларға сидерониттік құрылым тән. Негізгі руда минералдар – титанмагнетит, ильменит пен рутил. Бейруда минералдар пироксен, амфибол, негізді плагиоклаз, хлорит, биотит пен анартастардан тұрады.
Хауа ана

Хауа ана — Ислам бойынша адамзаттың анасы, Құран Кәрім аңыздарының кейіпкері, Адам Атаның (салла-л-лаһу алейһи уаа сәллам) зайыбы. Аңыздарда Хауа ана аталуының себебін Адам Атаның қабырғасынан, тірідей жаратылуымен (хауа - тірі) байланыстырады. Хазірет Хауа ана теңдесі жоқ сұлу, көрікті болады. Адам Ата (салла-л-лаһу алейһи уаа сәллам) оған ерекше ынтызар болып, мейірім махаббаты түседі. Құтба оқылып, некесі қиылғаннан кейін екеуі ерлі-зайыпты болып, жаннатта мамыражай ғұмыр кешіп жатады. Ібілістің азғыруына ілескен Хауа ана тыйым салынған жемістен дәм татып, Адам Атаны (салла-л-лаһу алейһи уаа сәллам) да одан жеуге үгіттеп көндіреді. Осы күнәларының себебімен Құдайдың каһарына ұшырап, екеуі пейіштен шығарылған соң, күнәларына кешірім табу үшін жер бетіне жіберіледі. Араб еліндегі Джидда тауына келіп түскесін, жасаған күнәсына налып, үш жүз жылын жылаумен өткізеді. Ақырында Қағбаға келгесін Аллаһ күнәларын кешіріп, Адам Атаға қосылады. Хауа ана бір ұл, бір қыздай егіз қылып, бірнеше ұрпақ дүниеге әкелді. Дереккөздер be-x-old:Ева ar:حواء az:Həvva be:Ева bg:Ева bo:ཧ་ཝ། bs:Hava (ime) ca:Eva cy:Efa da:Eva (bibelsk person) el:Εύα en:Eve eo:Evo es:Eva et:Eeva eu:Eva fa:حوا fi:Eeva (Raamattu) fo:Eva fr:Ève gl:Eva hi:हैवा hr:Eva hy:Եվա id:Hawa it:Eva ja:イヴ ka:ევა ko:하와 la:Eva ml:ഹവ്വ mn:Ева ms:Hawa nl:Eva (persoon) oc:Èva ru:Ева scn:Eva (Bibbia) sh:Eva si:ඒව sw:Eva th:อีฟ tl:Eba tr:Havva uk:Єва vep:Eva vi:Eva (kinh thánh) wo:Awa yi:חווה zh:夏娃
Тони Бузан

Энтони Питер Бузен (; 2 маусым 1942) білім беру консультанты және бірнеше кітаптар авторы. Бузен Пальмерс Гринде, Миддлсекс, Ұлыбританияда туылып өседі. 1970-жылдары "Use Your Head" BBC кітаптары жарық көреді. Бұл кітап әр елдің шамамен 30 тілдеріне аударылады. Мазмұны Кітаптары * Spore One - Structure in Hyperspace (September 25, 1972) ISBN 0-85115-016-0 * Use Your Head (қаңтар, 1974) ISBN 0-563-10790-1 * Speed Memory (қаңтар 27, 1977) ISBN 0-7153-7365-X * Make the Most of Your Mind (ақпан, 1984) ISBN 0-671-49519-4 * Speed Reading (20 мамыр, 1971) ISBN 0-7221-2119-9 * The Mind Map Book (6 September, 1993) ISBN 0-563-36373-8 * Concordea (желтоқсан, 2006) * Requiem For Ted (желтоқсан, 2006) * Use Your Memory, (BBC Publications) * Master Your Memory, (BBC Publications) * The Memory Book, (BBC Publications, 2010) Сілттемелер Сыртқы сілттемелер * [http://www.open2.net/openminds/GRAPHIC/wk8/detail/brain.htm Biography at open2.net] BBC/Open University. * [http://www.matteosalvo.com/matteo2011/chi-e-matteo-salvo Matteo Salvo - Italian certified partner.]
Қозы Көрпеш – Баян Сұлу күні

Қозы Көрпеш – Баян Сұлу күні — Қазақстанда қазақша махаббат күні іспеттес тойланады. Яғни, 15 сәуір күнің белсенді қазақ азаматтары тойлатып жүр. Бұл мерекені атап өтуді, негізі, бірінші боп республика көлемінде Оңтүстік Қазақстан облысында 1999 жылы Дархан Мыңбай деген кісі ұсынып, жастар ұйымдарын, оқу орындарын, ақпарат құралдарын соған шақырған. Батыстағы мерекелерді ескеріп, ешқандай күнге тура келмесін деп дәл осы күнге қойылған болуы керек. Көкшетау қаласында 2012 жылы сәуірдің 15 күні Тәуелсіздік аланында ерікті жастармен бірге тойланды. Сыртқы сілтемелер * [http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_day_of_love/4745623.html| Қозы көрпеш - Баян сұлу күні] * [https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kozyi-korpesh-bayan-sulu-kun-tarihyi-bugn-jane-erten-342118/amp/ Қозы көрпеш - Баян сұлу күні]
Дариюс Мийо

Дариюс Мийо (Milhaud, Darius), (4 қыркүйек 1892, Экс-ан-Прованс, Франция – 22 маусым 1974, Женева) – Француз композиторы. Париж консерваториясында, кейін В. Д`эндидің «Схола канторумында» білім алған. Жас француз композиторларының «Алтылық» топ мүшесінің бірі ретінде беделдікке ие болады. Оның музыкасы жартылай тоналдылығымен сипатталады (бір уақытта әр түрлі тоналдылықты пайдалану), мысалы: Saudades do Brazil (1921). Оның музыка құрамында дисонанстар бар болғанына қарамастан, лирикалық болып саналады. Оның ең танымал "Сотворение мира" (1923) атты балетінде джаздың әсері нақты естіледі. 1920 жылдары Мийо бірнеше балет, опера, сонымен қатар көптеген фильмге әуен жазады. Христофор Колумб атты опера Мийо шығармашылығының шарықтау шегі болады (1928 жыл). Ұзақ уақыт бойы Мийоның есімі 1949 жылы өзінің қолдауымен ашылған Аспендегі (AҚШ) музыка фестивалімен байланыстырылған. Сыртқы сілтемелер * [http://www-scf.usc.edu/~sniles/works_lists3.htm Дариюс Мийо байсалды категориялық тізбесін жұмыстар керекті нөмірлерімен тындыруда] * [http://www.universaledition.com/Darius-Milhaud/composers-and-works/composer/Дариюс Мийо] * [http://www.milkenarchive.org/artists/artists.taf?artistid=76 Service Sacrée-дегі биография және аудио таспалар] * [http://www.musicaltimes.co.uk/archive/obits/197408milhaud.html Дариюс Мийо 1892–1974]
Людвиг фон Мизес

Людвиг фон Мизес (Ludwig von Mises), (29 қыркүйек 1881, Лемберг, Австро-Венгрия, қазіргі Львов, Украина – 10 қазан 1973, Нью-Йорк) – Австрия экономика мектебінің теория дәстүрін жалғастырған австро-американдық экономист. АҚШ-қа жер аударылғанға дейін (1913-38) Вен университетінде сабақ береді, кейін Нью-Йорк университетінде (1945-69) қызмет атқарады. АҚШ-тағы социализм идеясына арналған "Антикапиталистическая ментальность" (1956) кітабында интеллектуалдар тарапының еркін нарық оппозициясын сынға алады. Ірі кәсіпкерліктің гүлденуінің көзі болып саналатын бұқаралық сұранысқа қисынсыз жиіркеніш туғызады деген пікірде болған. Сыртқы сілтемелер * [http://www.vonmisesinstitute-europe.org/ Людвиг фон Мизес Еуропа институтында] * [http://www.mises.org/ Mises.org], Людвиг фон Мизес АҚШ институнда * [http://www.mises.de Mises.de], Людвиг фон Мизес жайлы төл неміс болжамдарда кітаптар және мақалалар.
Томас Мидлтон

Мидлтон Томас (Middleton, Thomas) (сәуір 1580, Лондон – 4 шілде 1627, Ньюингтон-Батс, Суррей, Англия) – ағылшын драматургі. Оксфорд университетінде білім алған. 1600 жылы 3 поэзия жинағының авторы болған. Продюссер Ф.Хенслоудың тапсырысы бойынша Д.Уэбстермен және басқа да драматургтармен қосылып пьеса жазады. Оның беделді трагедиялары: "Әйелдер"("Женщины"), "Әйелдерден сақтаныңдар" ("Остерегайтесь женщин", 1621), "Құпия ауыстыру" ("Тайная подмена", 1622, Уильям Роулимен бірлесе). Ақшаның артынынан қуған қоғамды "Күзгі сессия"("Осенняя сессия", 1605), "Қарты қалай тәлкек қылуға болады" ("Как надуть старика", 1608), "Ессіз дүние" ("Безумный мир"), "Мырзалар" ("Господа", 1608), "Чипсайдтан шыққан шыншыл қыз" ("Честная девушка из Чипсайда", 1613), "Шахмат партиясы" ("Шахматная партия", 1625) атты комедияларда шебер бейнелейді. Сыртқы сілтемелер *Англиядағы Кембридж тарихы және Америкалық әдебиеттер (1907–1921). Кембридж: Кембридж Университет баспасы, 1907–21. [http://www.bartleby.com/216/index.html#3 Электрондық нұсқа] *[http://thomasmiddleton.org Оксфордтағы Мидлтон жобалары] *[http://www.tech.org/~cleary/middhome.html Томас Мидлтон ойындары]