kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Эдуард Кендалл

Эдуард Келвин Кендалл (, 8 наурыз, 1886, Норуолк, Коннектикут, АҚШ — 4 мамыр, 1972, Принстон, Нью-Джерси АҚШ) — америкалық химик, «бүйрек үсті безінің гормондар қатысты ашылулары, олардың құрылымы және биологиялық әсерлері үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1950 жылғы лауреаты (Тадеуш Рейхштейн және Филип Хенчпен бірге). Өмірбаян Эдуард Кендалл өмірге 8 наурызда 1886 жылы Саут-Норуолкте келген. * 1910 жылы Колумбия мемлекеттік университетін бітірді. 1911-1914 жылдары Нью-Йорк клиникасында қызмет етті, ал 1914 жылы Рочестер клиникасында істеді. * 1921-1951 жылдары Миннеаполистегі Миннесота университетінде физиологиялық химия профессоры қызметінде болды. * 1952-1972 жылдары Принстон университетінде химия профессоры қызметін атқарды. Эдуард Кендалл 1972 жылы 4 мамырда Принстонде өмірден озды. Ғылыми еңбектері Негізгі ғылыми еңбектері гормондар биохимиясына арналған. * Тироксинді (1914) және кортизонды ашты (1948). * Глутатионның кристаллдануын зертеді және құрылымын анықтады. Қоғамдағы қызметі * Швец корольдік ҒА мүшесі. * Америкалық Ғылым және өнер академиясы мүшесі (1951-72). * Басқа да ғылыми академия мен ғылыми қоғамдағы қызметтері. Марапаттары * 1950 — Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1950/kendall-bio.html Эдуард Кендаллдің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1950/kendall-lecture.pdf Эдуард Кендаллдің Нобельдік дәрісі] .
Антониу Эгаш Мониш

Антониу Каэтану ди Абреу Фрейри Эгаш Мониш (; айтылуы [Эгаш Муниш], 29 қараша 1874, Аванка — 13 желтоқсан 1955, Лиссабон) — португалиялық психиатр және нейрохирург, «Лоботомиялардың кейбір психикалық аурулардағы терапиялық әсерлерін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1949 жылғы лауреаты. Сыйлықты, «Ішкі органдардың қызметін үйлестіруші ретінде аралық мидың функционалдық ұйымдастырылуын ашқаны үшін» марапатталған Уолтер Гесспен бөлісті. Өмірбаяны Антонио Эгас Мониз Эстаррежа муниципалитетіндегі Аванка қаласында дүниеге келген. Коимбра университетінде медицинада оқыды, содан кейін Бордо мен Парижде неврология бойынша оқыды. 1902 жылы неврология кафедрасының профессоры болды, бірақ 1903 жылы саяси мансаппен айналысу үшін бұл лауазымды тастады. Республикалық центристік партияны құрды және 1903 жылдан 1917 жылға дейін Португалия парламентінде оның өкілі болды. Кейін Мадридтегі Португалия елшісі (1917) және Сыртқы істер министрі (1918) қызметтерін атқарды. Осы уақытта медицинамен айналысуды және физиология мен анатомияны зерттеуді жалғастырды, ал 1911 жылы жаңадан құрылған Лиссабон университетінде неврология профессоры болды. Марапаттары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1949/moniz-bio.html Эгаш Моништың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны].
Уолтер Гесс

Уолтер Рудольф Гесс (, 17 наурыз, 1881, Фрауэнфельд, Швейцария — 12 тамыз, 1973, Локарно, Швейцария) — швейцариялық физиолог, «Ішкі органдардың қызметін үйлестіруші ретінде аралық мидың функционалдық ұйымдастырылуын ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1949 жылғы лауреаты. Сыйлықты, «Лоботомиялардың кейбір психикалық аурулардағы терапиялық әсерлерін ашқаны үшін» Эгаш Монишпен бөлісті. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1949/hess-bio.html Уолтер Гесстің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1949/hess-lecture.html Уолтер Гесстің Нобельдік дәрісі].
Пауль Герман Мюллер

Пауль Герман Мюллер (; , Ольтен, Швейцария — , Базель, Швейцария) — XX ғасырдағы швейцариялық химик, «Байланыс уы ретінде ДДТ уының жоғары тиімділігін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1948 жылғы лауреаты. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1948/muller-bio.html Пауль Мюллердің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1948/muller-lecture.pdf Пауль Мюллердің Нобельдік дәрісі].
Келімбетов

Келімбетов сөзі тегі бойынша мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: * Қайрат Нематұлы Келімбетов — Қазақстан Республикасының мемлекет қайраткері. * Немат Келімбетов – түрколог-ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор.
Бернардо Альберто Усай

Бернардо Альберто Усай (Хуссей, , 10 сәуір, 1887, Буэнос-Айрес, Аргентина — ) — аргентиналық физиолог, «Глюкоза метаболизміндегі гипофиздің алдыңғы бөлігіндегі гормондардың рөлін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын 1947 жылы алған. Сыйлықты гликогеннің каталитикалық түрленуін ашқаны үшін марапатталған жұбайы Герти Коримен және Карлмен бөліст. Ол ғылымда Аргентина және Латын Америкадан Нобель сыйлығын алған бірінші иегер. Өмірбаян Бернардо Альберто Усай Буэнос-Айресте, Франциядан келген иммигранттар Альберт мен Клара Усайдың отбасында дүниеге келген. Ол, ерте жетіліп, 14-жасында Буэнос-Айрес университеті фармацевтика мектебіне жіберілді, одан кейін тек 17 жаста болған кезде 1904 жылы 1910 жылға дейін осы университеттің медицина факультетінде оқыды. Усай үшінші жылы медицина студенті болып жүріп, физиологиялық ғылыми-зерттеу және оқу-әдістемелік бөлімінің көмекшісі ретінде қызмет атқарды. Аргентина ҒА академигі. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/houssay-bio.html Бернардо Усайдың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны] . * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/houssay-lecture.html Бернардо Усайдың Нобельдік дәрісі] .
Александр Михайлович Овечкин

Александр Михайлович Овечкин (17 қазан 1985, Мәскеу, КСРО) — Вашингтон Кэпиталз клубында ойнайтын ресейлік кәсіби хоккейші, сол жақ шеткі шабуылшы, NHL тарихында ең көп гол соққан 2018 жылғы Стэнли кубогының иегері. Үш дүркін чемпион (2008, 2012, 2014). Алдымен Овечкин "Динамо" мәскеулік суперлига үшін ойнады. Америка клубында Александр 10 маусым өткізді, 2010 жылы команда капитаны болды. 2008 жылдың қаңтарында Овечкин "Вашингтонмен" келісімшартқа қол қойды. 13-жылдық келісімшарт сомасы 124 млн доллар болды, 100-ден астам миллион долларға келісімшарт жасасқан ең бірінші хоккейші атанды. Бір маусымда қатарынан шайба соққан ерекше ойыншылардың қатарына ілікті. 2009 жылы ол соңғы онжылдықтың ең үздік ҰХЛ ойыншыларының қатарына қосылды. Александр Овечкин Ресейден шыққан ҰХЛ чемпионатында 500 гол салған бірінші хоккейші болды. Ол ресейлік жұмыс істеп жүрген хоккейшілердің және басқа ҰХЛ хоккейшілерінің арасында саны бойынша бас чемпионаттарда бірінші орында тұр. Жас кезі Александр Овечкин 1985 жылы Мәскеуде дүниеге келген. Ол отбасында ағаларына 13-15 жас толғанда, үйіндегі үшінші бала болып дүниеге келген. Әкесі Динамо футбол клубы үшін ойнаған. Анасы КСРО-ның баскетбол құрамасына қатысып, әлем чемпионы, екі мәрте Олимпиада чемпионы атанды (1976 және 1980 жылдары). 8 жастан бастап ол хоккей секциясына бара бастады. Бірнеше жылдан соң ол Динамо хоккей клубының мектебіне жазылады. Бала кезінен бастап шайба соғудан рекордтарды орната бастады. Дереккөздер
Герти Тереза Кори

Герти Тереза Кори, Радниц (, Герти Тереза Радниц-Кори, 15 тамыз, 1896, Прага, Аустрия-Венгрия (қазір Чехия)&nbsp;— 26 қазан, 1957)&nbsp;— американдық биохимик. Карл және Герти Коридің Кори циклы ретінде белгілі көмірсулар циклын құру, глюкозо-1-фосфатты бөліп алу және фосфорилазаны және фосфоглюкомутазаны ашуы ең елеулі үлес болды. Бұл жаңалықтар гликогенолиз және гликолиздің ферментативті бағытын құрды. Күйеуі Карл Коримен бірге «Гликогеннің каталитикалық айналуын ашқаны үшін» физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1947 жылы лауреаты атанды. Гликоген метаболизмінде, Герти Кори тармақталған амило-1,6-глюкоксидазанының ферменті ашылуында және бірізді ферменттік қорыту арқылы гликоген құрылымын құруда оны қолдану ізашар болды. Бұл жаңашыл жұмыс гликоген сақтаумен байланысты аурулар кезінде ферменттік ақауларды анықталғанға алып келді. Осылайша оның клиникалық аренада өз ғылыми-зерттеулері негізгі ғылыми жаңалықтарды кеңейтті, әсіресе, оның бастапқы алаңы, клиникалық қызығушылығы және мамандандырылуы, педиатрия саласындағы. Дәрежелері * 1914—1920 − Магистратр дәрежесі, Чарльз-Фердинанд университеті, Прага, Чехословакия * 1920—1921 − Педиатриядағы клиникалық практика, Каролин балалар ауруханасы, Вена, Аустрия * 1921—1922 − Патология факультеті, Нью-Йорк институты, Малигнантты ауруларды зерттеу зерттеу (Росвелл Парк), Буффало, Нью-Йорк * 1931—1947 − Фармакология профессоры, Медицина бөлімшесі, Вашингтон университеті, Сент-Луис, Миссури * 1947—1957 − Биохимия профессоры, Медицина бөлімшесі, Вашингтон университеті, Сент-Луис, Миссури Марапаттары * 1946 − Midwest Award Американдық Химиялық Қоғам * 1947 − Squibb Award Ішкі секреция зерттеу қауымдастығы * 1947 − Карл Коримен бірге, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы * 1948 − Frances P. Garven Medal, Американдық Химиялық Қоғам * 1948 − St. Louis Award * 1950 − Sugar Prize, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі * 1951 − Borden Award, Америкалық медициналық колледждер қауымдастығы Естелік 1979 ж. Халықаралық астрономиялық одақ Герти Тереза Кори атын Айдың арғы жағындағы кратерге тағайындады. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/Cori_Gerty.pdf Джозеф Ларнердің өмірбаяндық естеліктері] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/cori-gt-bio.html Герти Коридің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/cori-lecture.pdf Герти Кори Нобельдік дәрісі]
Карл Фердинанд Кори

Карл Фердинанд Кори (, 5 желтоқсан, 1896, Прага, Аустро-Венгрия (қазір Чехия) — 20 қазан, 1984) — америкалық биохимик, «Гликоген каталитикалық айналуын ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1947 жылғы лауреаты (әйелі Герти Коримен бірге). Олар алынған бұл марапатты аргентиналық физиолог Бернардо Усаймен бірге. Марапаттары * Америкалық Қоғамдық денсаулық сақтау қауымдастығы Ласкер жүлдесі (1946). * Герти Коримен бірге, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1947). * Squibb Award Ішкі секреция зерттеу қауымдастығы (1947). * Америкалық Химия қоғамының Уиллард Гиббс медалі (1948). * Силлиман лекциясы (1952). * «Ғылым және өнер үшін» австриялық құрметті медалі (1957). Қайнар көзі Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/cori-cf-bio.html Карл Коридің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/cori-lecture.pdf Карл Коридің Нобельдік дәрісі] . * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/Cori_Carl.pdf Милдрен Конның библиографиялық естеліктері].
Герман Джозеф Меллер

Герман Джозеф Меллер (; 21 желтоқсан 1890, Нью-Йорк — 5 сәуір 1967, Индианаполис) — американдық генетик, Томас Хант Морганның шәкірті, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты (1946). Рентген сәулелерінің мутагенді әрекеттері саласындағы жұмыстарымен және радикалды саяси көзқарасымен танымал. КСРО ҒА корреспондент-мүшесі (1933—1949, с 1990). 1948 жылы 24 қыркүйекте КСРО ҒА атына атақтан бас тарта отырып, КСРО-дағы генетиканы қудалауға қарсы наразылық белгісі ретінде хат жолдады; 1949 жылы қаңтарда атақтан айырылды; 1990 жылы атағы қалпына келтірілді. Қайнар көзі Әдебиет * , Genes, radiation, and society: the life and work of H.J. Muller (Ithaca, New York : Cornell University Press, 1981). ISBN 0-8014-1304-4 Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1946/ Нобельдік комитет сайтынан ақпарат]
Говард Уолтер Флори

{{Ғалым } { style="background:transparent" Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1945) Альберт медалі (Корольдік өнер қоғамы) (1946) Корольдік медаль (1951) Копли медалі (1957) Вильгельм Экснер медалі (1960) М.&nbsp;В.&nbsp;Ломоносов атындағы үлкен алтын медаль&nbsp;(1965) Джон Скотт медалі (1965) } { style="background:transparent" } }} Говард Уолтер Флори, барон Флори (, 24 қыркүйек, 1898, Аделаида, Аустралия — ) — шығу тегі аустралиялық ағылшын фармаколог, «Пенициллинді ашқаны үшін және әр түрлі жұқпалы ауруларға емдік әсері үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1945 жылғы лауреаты (Александер Флемингпен және Эрнст Чейнмен бірге). Өмірбаян Говард Уолтер Флори 1898 жылы 24 қыркүйекте аустралиялық Аделаида қаласында өмірге келген. 1951 жылы, ғылымға елеулі үлес қосқаны үшін, Лондон корольдік қоғамы Корольдік медальмен ғалым марапатталды. Қайнар көзі Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/florey-bio.html Хоуард Флоридің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/florey-lecture.pdf Хоуард Флоридің Нобельдік дәрісі].
Эрнст Борис Чейн

{{Ғалым { style="background: transparent" - Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1945) } }} Эрнст Борис Чейн ( — Эрнст Борис Чейн, — Эрнст Борис Хаин; 19 маусым 1906, Берлин — 12 тамыз 1979, Малрени, Мейо) — шыққан тегі неміс британдық биохимик, «пенициллинді ашқаны үшін және әр түрлі жұқпалы ауруларға емдік әсері үшін»Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1945 жылғы лауреаты (Александер Флеминг және Говард Флори бірге). Сілтемелер * [http://n-t.ru/nl/mf/chain.htm Чейннің өмірбаяны] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/chain-bio.html Эрнст Чейннің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/chain-lecture.pdf Эрнст Чейннің Нобельдік дәрісі]. * [http://www.isaran.ru/?qru/person&guidEFE6B16E-6E35-B078-C876-CD950D2D6A01 Ақпарат] ИС АРАН сайты
Қайрат Теміршотұлы Нүкенов

Қайрат Теміршотұлы Нүкенов (Захаровка, Железин ауданы, Павлодар облысы, 15 қыркүйек 1970) — Екібастұз қаласының әкімі. Өмірбаяны Қыпшақ руынан шыққан. * Сібір мемлекеттік жол-көлік академиясын бітірген, экономист мамандығына ие. * П.А. Столыпин атындағы Ом мемлекеттік аграрлық университетін оқып бітірген, ғалым-агроном мамандығына ие. * Павлодар облысы Аққу қаласының әкімі қызметін атқарған. * 2016 жылғы 29 сәуірден - Екібастұз қаласының әкімі. Дереккөздер
Ажы

Ажы, Әжі — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Қойтас ауылдық округі құрамындағы ауыл. Көшелері Ажы ауылында келесі негізгі көшелер бар: * Аллажар Теміржанов атындағы көше * Зейін Шашкин атындағы көше * Қаркен Ахметов атындағы көше * Халел Анафин атындағы көше Географиялық орны Аудан орталығы — Ерейментау қаласының солтүстік-шығысында 52 км-дей жерде. Ажы ауылы — Ажытаудың етегінде орналасқан. Халқы Дереккөздер
Герберт Спенсер Гассер

Герберт Спенсер Гассер (, 5 шілде, 1888, Платтевиль, Висконсин, АҚШ — 11 мамыр, 1963) — американдық физиолог, «Жеке жүйке талшықтарының жоғары сараланған функцияларына қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1944 жылғы лауреаты (Джозеф Эрлангермен бірге). Өмірбаян Мектепті бітірген соң, мұнда ол дәрігер Эранглер бастаған (кейінірек бірге олар көп зерттеулер жүргізді), психологияны зерттеген. Бітіргеннен кейін медициналық мектепте жұмыс істеп жүріп, 1915 жылы ол өзінің докторлығын алды. 1923 жылы Гассер, Еуропаға барып оқуға грант жеңіп алды және 1931 жылы қайтып келіп ол Корнелль университетінің (Нью-Йорк) медициналық бөлімінің басшысы және психология профессоры атанды. 1935-1953 жылдары Рокфеллер медициналық зерттеулер институтын басқарды, ал кейінірек институтының құрметті мүшесі болды. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1944/gasser-bio.html Герберт Гассердің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1944/gasser-lecture.pdf Герберт Гассердің Нобельдік дәрісі].
Джозеф Эрлангер

Джозеф Эрлангер (, 5 қаңтар, 1874, Сан-Франциско, АҚШ — 5 желтоқсан, 1965, Сент-Луис, Миссури, АҚШ) — америкалық физиолог, «Жеке жүйке талшықтарының жоғары сараланған функцияларына қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1944 жылғы лауреаты (Герберт Гассермен бірге). Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1944/erlanger-bio.html Джозеф Эрлангердің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1944/erlanger-lecture.pdf Джозефа Эрлангердің Нобельдік дәрісі].
Эдуард Адальберт Дойзи

Эдуард Адальберт Дойзи (, 3 қараша, 1893, Хьюм, Иллинойс, АҚШ — 23 қазан, 1986) — америкалық биохимик, К дәрумені химиялық құрылымын ашқаны үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1943 жылғы лауреаты (сыйлықты дәруменді өзі тапқан, Хенрик Даммен бөлісті). Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1943/doisy-bio.html Эдуард Дойзидің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны].
Хенрик Карл Петер Дам

Карл Петер Хенрик Дам (, Хе́нрик Дам, 21 ақпан, 1895, Копенгаген, Дания — 17 сәуір, 1976, Копенгаген, Дания) — даниялық биохимик және физиолог, «K дәруменін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1943 жылғы лауреаты (сыйлықты дәруменнің химиялық құрылымын ашқан Эдуард Дойзимен бөлісті). Дереккөздер Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1943/dam-bio.html Хенрик Дамның Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1943/dam-lecture.pdf Хенрик Дамның Нобельдік дәрісі] .
Герхард Домагк

Герхард Йоханнес Пауль Домагк (; 30 қазан 1895, Лагов, Герман империясы, — 24 сәуір 1964, Бургберг, ГФР) — неміс патолог және бактериолог, «пронтозилдің бактерияға қарсы әсерін ашқаны үшін» тұжырымдамасын Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1939 жылғы лауреаты. Дереккөздер Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1939/domagk-bio.html Герхард Домагктың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1939/domagk-lecture.pdf Герхард Домагктың Нобельдік лекциясы].
Корней Хейманс

Корней Жан Франсуа Хейманс (; 28 наурыз 1892, Гент – 18 шілде 1968, Кнокке-Хейст) — бельгиялық физиолог, физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1938 жылғы лауреаты. Өмірбаян Өмірге медицина профессоры, кейінірек Гент университетінің ректоры болған Жан-Франсуа Хейманстың отбасында келген. Иезуит колледжін және Гент университетін бітірген. 1920 жылы ол өзінің докторлық алды. 1922 жылдан фармакодинамикадан Гент университетінде сабақ берген, 1930 жылдан бастап - профессор, фармакодинамикалық және токсикология департаментін басқарған. 1970 жылы, Хейманс құрметіне Айдағы кратер аталған. 1987 жылғы Бельгия почта маркасында бейнеленген. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1938/heymans-bio.html Корней Хейманстың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1938/heymans-lecture.pdf Корней Хейманстың Нобельдік дәрісі].
Альберт Сент-Дьерди

Альберт Сент-Дьердьи (, 16 қыркүйек 1893, Будапешт — 22 қазан 1986, Вудс-Хол) — шыққан мадиярлық американдық биохимик, алғаш рет С дәруменін сәттi бөліп алды және биологиялық тотығу және бұлшық еттің қысқаруы саласындағы іргелі зерттеулер жүргізді. 1937 жылы Сент-Дьердьи биологиялық тотығу бойынша жұмыстарды сериясы үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды, ал 1954 жылы — жүрек-қан тамырлары ауруларын зерттеуге қосқан үлесі үшін негізгі медициналық ғылымдар саласындағы іргелі зерттеулер үшін Ласкер жүлдесімен марапатталды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.nobel.se/medicine/laureates/1937/szent-gyorgyi-bio.html Biography of Albert Szent-Györgyi] — from Nobel Lectures, Physiology or Medicine 1922—1941 * [http://www.magyarorszag.hu/angol/orszaginfo/magyarok/hiresek/szent_gyorgyialbert/szentgyorgyi_a.html His biography at Hungary.hu] * [http://www.bbc.co.uk/sn/tvradio/programmes/horizon/broadband/archive/gyorgyi/ BBC Interview, 1965] * [http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/peace/people/szent-gyorgyi.html A collection] of digitized materials related to Szent-Györgyi and Linus Pauling's peace activism. * [http://profiles.nlm.nih.gov/ps/retrieve/Collection/CID/WG The Albert Szent-Gyorgyi Papers] — Profiles in Science, National Library of Medicine
Веренка (Ақмола облысы)

Веренка — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Еркіншілік ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы — Ерейментау қаласының оңтүстік-батысында 39 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Қарағайлы (Ақмола облысы)

Қарағайлы (2007 ж. дейін — Стаханово) — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Торғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы — Ерейментау қаласының солтүстік-батысында 28 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Динамо (футбол клубы, Киев)

Динамо Киев (футбол клубы) — кәсіби Украиндық футбол клубы, базасы Киев қалада орналасқан. Өз алаңындағы ойындарын өткізетін арена — жергілікті Олимпиада стадионы, 70,050 адамдық. Украина мен КСРО-ның ең титулды клубтарының бірі. КСРО чемпионатында 13 рет алтын жүлдегер атанған. КСРО футбол клубтары арасында бірінші болып еурокубоктерде жеңімпаз атанды. 1975 және 1986 жылдары УЕФА Кубок иелері кубогында топ жарды. ХХ ғасырдағы әлемдегі үздік сегіз клубтың бірі атанды. Статистикасы КСРО (1936-1991) Украина (1992-...) Жетістіктері Ұлттық * Украина чемпионы: 17 (рекорд) **1992/1993, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/2000, 2000/2001, 2002/2003, 2003/2004, 2006/2007, 2008/2009, 2014/2015, 2015/2016, 2020/2021, 2024/25 * Украина Кубогы: 12 **1993/1994, 1995/1996, 1997/1998, 1998/1999, 1999/2000, 2002/2003, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016 * Украина Суперкубогы: 8 **2004, 2006, 2007, 2009, 2011, 2016, 2018, 2019 КСРО * Чемпионат ** Чемпион (13, рекорд): 1961, 1966, 1967, 1968, 1971, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1985, 1986, 1990 ** 2-орын (11): 1936 (көктем), 1952, 1960, 1965, 1969, 1972, 1973, 1976 (күз), 1978, 1982, 1988 ** 3-орын (3): 1937, 1979, 1989 * КСРО кубогы ** Жеңімпаз (9): 1954, 1964, 1966, 1974, 1978, 1982, 1985, 1987, 1990 ** Финалист (1): 1973 * Суперкубок ** Жеңімпаз (3, рекорд): 1981, 1986, 1987 ** Финалист (1): 1977 Халықаралық * Кубок иелерінің кубогы : 2 ** 1975, 1986 * УЕФА Супер кубогы : 1 ** 1975 *УЕФА Чемпиондар лигасы (жартылай финалист) ** 1977, 1987, 1999 **УЕФА кубогы (жартылай финалист) *2009 Клубта ойнаған КСРО жыл футболшылары * Андрей Биба — 1966 * Владимир Мунтян — 1969 * Евгений Рудаков — 1971 * Олег Блохин — 1973, 1974, 1975 * Анатолий Демьяненко — 1985 * Александр Заваров — 1986 * Алексей Михайличенко — 1988 КСРО чемпионатының үздік мергендері * Макар Гончаренко — 1938 * Андрей Зазроев — 1952 * Олег Блохин — 1972, 1973, 1974, 1975, 1977 * Олег Протасов — 1990 Соңғы он жылдағы бапкерлері * 2009—2010 — Валерий Газзаев * 2010 — Олег Лужный * 2010—2012 — Юрий Семин * 2012—2014 — Олег Блохин * 2014—2017 — Сергей Ребров * 2017—2019 — Александр Хацкевич * 2019—2020 Алексей Михайличенко * 2020 – Мирча Луческу Сілтемелер * [http://www.fcdynamo.kiev.ua/ua/ Ресми сайты]
Қойтас (Ақмола облысы)

Қойтас — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы бос қалған ауыл, Қойтас ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы — Ерейментау қаласының солтүстік-шығысында 49 км-дей жерде. Қойтас ауылдық округінің және Қойтас ауылының әкімдігі — Әжі ауылында орналасқан. Халқы Дереккөздер
Нұрлан Шайхслямұлы Дүйсенбинов

Нұрлан Шайхслямұлы Дүйсенбинов (1973 жылы 4 наурызда туған) - Павлодар облысы Ақсу қаласының әкімі. Өмірбаяны * Еңбек жолын "Игілік" банктің филилаында маман ретінде бастаған. * Іле ауданы бойынша Салық комитетінің бас салық инспекторы болып қызмет істеген. * Павлодар қаласы бойынша Салық комитетінің бөлім басшысы. * Павлодар облысы бойынша Салық комитеті бөлімінің басшысы. * 2005 жылы Павлодар қаласы бойынша Салық комитетінің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. * Павлодар қаласы бойынша Салық комитетінің төрағасы. * 2008-2014 жылдары - Павлодар облысы бойынша Салық департаменті басшысының орынбасары. * 2014 жылдың тамызы - 2016 жылдың сәуірі аралығында - Павлодар облысы бойынша Тексеру комиссиясының төрағасы. * 29 сәуір 2016 — қараша 2017 — Ақсу қаласының әкімі. * 2022 жылдың 17 наурыздан бастап 2024 жылдың 21 қарашасына дейін — Ақсу қаласының әкімі. Дереккөздер
Эпидермис

Эпидермис — терінің сыртқы қабаты. Эпителийдің көп қабатты құрылымы. Құрылысы Терінің сыртқы (эпидермис) қабаты эпитерлийдің үздіксіз жаңарып отыратын өлі жасушаларынан тұрады. Олардан шаш пен тырнақтар пайда болады. Оның ішкі қабатында меланин пигменті орналасқан. Қызметі Эпидермис қабаты ағзаны түрлі ауру туғызушы бактериялардан, механикалық және химиялық әсерлерден қорғап, D дәруменін өндіреді. Сонымен қатар, бұл қабатта орналасқан меланин организмді ультракүлгін сәулелерден қорғап, терінің түсіне әсер етеді. Эпидермистің туындысы Тырнақ — эпидермистің туындысы және тығыз мүйізді пластинка. Тырнақ саусақтың сезімтал бөлігін механикалық зақымданудан сақтайды және ол өз түбіріндегі жасушалардың көбеюінің нәтижесінде өседі. Әдебиет * "Биология". Назарбаев Зияткерлік мектептерінің 8-сыныбына арналған оқулық. Нұр-Сұлтан, 2019 ж.
Рагнар Фриш

Рагнар Антон Киттил Фриш (3 наурыз 1895 жыл, Осло, Норвегия - 31 қаңтар 1973 жыл, Осло ), норвег экономисті. 1969 жылы бірінші рет Экономика саласында Нобель сыйлығы берілді, атап айтқанда эконометрика ғылымын негізін салғаны үшін алды. Өмірбаяны Рагнар Фриш орта мектепті бітірген соң әкесінің зергерлік бизнесінде шәкірті ретінде өзінің кәсіби өмірін бастады. Ұсталық белгісін жеткенге дейін Осло университетінде қысқа әрі жеңіл экономика бөлімінде оқуын жалғастырды. 1919 жылы, университет экономика магистрі дипломын алды. Келесі жылы әкесінің серіктес ретінде фирмасында шеберлік атағын алды. 1920-1923 жылдары Осло университетінен экономика және математика зерттеулері стипендиясы үшін Франция мен Англияға аттанды. 1923 жылы маңызды академиялық мансабы басталды және 1925 жылы Осло университетінен математика статистика докторы атанды. Академиялық мансабы үшін Америка Құрама Штаттарына 1927 жылы Рокфеллер стипендияна аттанды. 1931 жылы ол университет Осло қаласында профессор атанды. 1932 жылы Рокфеллер қаржыландыруымен сол университетте экономика институтын құрды және ғылыми-зерттеу мекемесінің бірінші директоры болып тағайындалды. Бұл қызметі зейнеткерлікке шыққанға дейін жалғасын тапты. Зерттеулері Фриш экономиканың қазіргі заманғы ғылым ретінде пайда болуында негіз қалаушылардың бірі деп айтуға болады. Математикалық экономика саласындағы біраз жеке өте құнды іргелі үлес қосты және жаңа экономикалық ұғымдарға арнайы аттар берді. 1926 жылы Фриш тұтыну нео-вальрас математикалық базасының теориясын ұсынды. 1965 жылы өндіріс теориясын тұжырымдады. 1927 жылы уақыттар сериясымен жұмыс істеді, 1934 жылдан сызықтық регрессияның талдауы туралы 1930 жылы, Фриш Эконометрика қоғамын (Эконометрика органы) құрды және осы мекеменің Эконометрика журналының редакторы ретінде 20 жыл жұмыс жасады. Макроэкономикадағы осы атаудың терминін 1933 жылы Фриш берді. 1933 жылы оның импульс-тарату бизнес циклдары бойынша жұмыстары экономикалық ауытқудың Жаңа Классикалық бизнес циклдар теориясы үшін негіз болды. Фриш қазіргі заманғы әлеуметтік есепке алуды жетекші рөл ойнайды және экономикадағы жоспарлауда эконометрикалық модельдеуді мемлекетке ұсынуда рөлі өте үлкен. 1993 жылы, Фредерик Уомен бірге белгілі Фриша-Уо, теоремасын анықтады. Маңызды жарияланымдары * 1932: New Methods of Measuring Marginal Utility * 1951: Mixed Linear and Quadratic Programing by the Multiplex Method * 1956: Macroeconomics and Linear Programing * 1970: Econometrics in the World of Today Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1969/frisch-autobio.html Nobel e-müzesinde otobiyografisi] * [http://www.nobel-winners.com/Economics/ragnar_frisch.html Рагнар Фришке Нобель сыйлығының ұсыну рәсімі - Nobel-winners.com websitesinde]
Отан-ана шақырады!

"Жер-ана шақырады!" (Родина-мать зовёт!) — Ираклий Тоидзенің 1941 жылдың маусымының соңында салған суреті. Бұл сурет Ұлы Отан соғысы уақытындағы әйгілі плакат болып есептеледі&nbsp;. Жер-ананың бейнесі Ресей-анасының бейнесімен байланысты. Ресей анасының образын адамдар Бірінші Дүниежүзілік соғыста және Ұлы Отан Соғысының уақытында көп насихаттаған.&nbsp; Тоидзенің ұлының естеліктері бойынша, суретші Андрей Белыйдың шығармасын сүйген. Бұл жазушының&nbsp;«Позволь же, о родина-мать, в сырое, пустое раздолье, в раздолье твоё прорыдать…» &nbsp;деген өлең қатары бар. Суретшінің осы суретті салуға осы жазушы түрткі болуы мүмкін . Суреттегі әйелдің ұзақта орналасқан қолы Бірінші дүниежүзілік соғыстағы француздардың агтитациондық плакатынан қайталанып салынған деген болжам бар. [неавторитетный көзі? ] Уақыт өткеннен кейін "Жер-ана" образы Кеңес одағының кең таралған образдарының бірі саналды. Онымен қоса осы суретке байланысты көптеген пародиялар, скульптуралар, жарнамалар, халық өнері бар. Плакаттың көркем композициясы мынадай шығармалармен ұқсас: "Сен ерікті болып жазылдың ба? (Ты записался добровольцем?)" (Дмитрий Моор, 1920), американдық плакат "I want you for U. S. Army" (Джеймс Флагг, 1917), сондай-ақ француз картинасы "Бостандық, жүргізуші халық &nbsp;(Свобода, ведущая народ)&nbsp;" (Эжен Делакруа, 1830), онда автор Францияның ұлттық символы&nbsp;— Марианна-&nbsp;ны бейнелеген. Дереккөздер
Сен ерікті болып жазылдың ба?

"Сен ерікті болып жазылдың ба?" — Ресейдегі азаматтық соғыс кезінде Дмитрий Моор салған агитационды плакаттардың бірі. Плакаттың сипаттамасы Сол жақ жоғарғы бұрышында төсеміде орналасады Р. С. Ф. С. Р. аббревиатурасы — Ресей Социалистік Федеративтік Кеңестік Республикасы деген жазу бар, жоғарғы оң жақ бұрышында "Барлық елдің пролетариаттары жиналыңдар" деген ұран бар. Плакат мөлшері: 106×71 см. Тарихы Плакат қатарға ерікті түрде кіруге шақырады. Бұл туралы суретші өзі де айтқан болатын: Плакат Бірінші дүниежүзілік соғыстың «I want you for U.S. army» деп аталатын америкалық агитациондық постері бойынша салынған. Бұл суретші де Джеймс Монтгомери Флэгг сияқты өз суретінде өз-өзін салды деген ойлар бар. Бұдан бөлек плакаттың 1919 жылы салынған Деникиннің ақгвардиялық әскеріне ұқсатып салынған деген ой бар. Тіпті 1919 жылы салынған плакаттың өзі 1917 жылы " Барлығың өз міндеттеріңді орындаңдар" деп аталатын итальяндық плакаттан көшірілініп салынған. Артемий Лебедев екі плакатты салыстыра отыра ақ әскерлердің плакат дизайнері жаман болғандықтан ғана қызыл әскердің жеңіске жетуі таңқалдырады . Ақ Армия (Деникин) (жоғарғы оң жақ бұрышында шеврон түсті ұлттық туы Ресей), 1919 жыл.]]Плакат, сондай-ақ &nbsp;Ұлы Отан соғысы&nbsp;уақытында қолданылған. Тағы қараңыз * Отан-ана шақырады! Дереккөздер
Дзюцу

Дзюцу (術, "Техники") – Наруто әлеміндегі барлық шинобилардың ортақ техникаларының жиынтығы. Бұл техникаларды қарапайым адамдар қолдана алмайды. Чакра Чакра дегеніміз шинобидің денесіндегі өзі бөліп шығара алатын ішкі энергиясы.Чакраның қолданып дзюцу техникаларын жасайды. Мысалы:судың беткі бетінде аяқпен жүру. Чакралар табиғатына байланысты бес түрге бөлінеді.Олар:жер،от،найзағай،жел және су элементтері. Әр шинобиге 1-2 элемент тән, 3 элементке ие болу өте сирек кездеседі. Қосалқы элементтер бірнеше негізгі элементтердің қосындысы. Мысалы лава, бу, ағаш стихиялары. Қосалқы элементтер негізінен мұрагерлік жолмен беріледі. Дзюцу түрлері Гендзюцу Гендзюцу (幻術, "Иллюзия техникасы") - шинобидің чакрасын тікелей қарсыласының миына қолдана алатын техника түрі. Мұндай техника қарсыласының сезім мүшелерін жалған иллюзияға сендіріп, психолигиялық шабуыл жасайды.Наруто әлемінде бұл дзюцумен Учиха кланы әйглі. Ниндзюцу Ниндзюцу (忍術, "Ниндзя техникасы") - Чакраны қолданатын барлық техникалардың ортақ атауы. Ниндзюцу адамға мүмкін емес заттарды істеуге мүмкіндік береді. Бұл техниканың Гендзюцудан айырмашылығы адамның іс-әрекеттері ойында, қиялында емес шын өмірде болады. Бұл техниканы орындау үшін адам қолымен арнайы іс-қимылдарды жасауы тиіс. Бірақ, кейбір техника түрлері қолдың көмегінсіз жасалына алады. Тайдзюцу Тайдзюцу (体術, "Дене техникасы" немесе "Жақын ұрыс") Бұл техниканы қолданушылар қарсыласын жарақаттау үшін денесін қолданады немесе дене күшін пайдаланады. Бұл техника ұшін қолдың іс-әрекеттері қажет емес, бірақ шиноби өз дененің чакрасын басқарып отыруы қажет. Дереккөздер
Тонгипара

Тонгипара (, ) — Бангладештегі қала. Қаланың аумағы 30,39 км². 2001 жылғы санақ бойынша қалада 30 747 адам тұрып жатқан, оның ішінде ерлер 51,09 %-ды, әйелдер — тиісінше 48,91 %-ды құраған. Халықтың тығыздығы 1 км²-ге 1012 адам. Халықтың сауаттылық деңгейі 36,1 % (Бангладештің орташа есебі бойынша 43,1 %). Тонгипарада тәуелсіз Бангладеш Республикасының бірінші билеушісі Муджибур Рахман туған. Қала осы арқылы әйгілі. Сілтемелер * [http://www.banglapedia.org/httpdocs/HT/T_0242.HTM Тонгипара]
Тонгибари

Тонгибари (, ) — Бангладештің орталығындағы қала. Қаланың аумағы 6,61 км²-ге тең&#x20;. 2001 жылы санақ бойынша қалада 13&#x20;148 адам ьұрып жатқан, оның ішінде ерлер 53,49 %-ды, әйелдер — тиісінше 46,51 %-ды құраған. Халықтың сауаттылық деңгейі көрсеткіші 42,4 % (Бангладештің орташа көрсеткіші бойынша 43,1 %). Сілтемелер * [http://www.banglapedia.org/httpdocs/HT/T_0191.HTM Тонгибари] " Банглапедии
Ең жарық жұлдыздардың тізімі

Тізімде Жерден бақыланатын ең жарық жұлдыздар келтірілген. Олар оптикалық диапазондағы көрінерлік жұлдыздық шама бойынша берілген. Қосаржұлдыз және еселік жұлдыздар үшін жиынтық жұлдыздық шама берілген. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.atlasoftheuniverse.com/stars.html Ең жарқын 300 жұлдыз тізімі] («Hipparcos» каталогінің алғашқы нұсқасындағы мәліметтер бойынша) * [http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/extra/brightest.html Ең жарқын 26 жұлдыз] (1989 жылдың мәлеметтері)
Ханық сұлтан ханым

Ханық Сұлтан Ханым Қасым ханның бәйбішесі яғни заңды түрде әйелі жане оның Мамаш, Хақназар деген ұлдарының анасы. Өмірбаяны Ханық Сұлтан Ханым Қасым ханның заңды әйелі. Қасым ханнан соң 1521 жылы Қасым хан дүниеден өткен соң қазақ тағына оның ұлы Мамаш отырады. Хақназардың бортында 1538 жылы Ноғай мырзаларының шешімі бойынша Хақназар ноғайдың қазақ жеріндегі иеліктерінің билеушісі ретінде тағайындалды. Әйтсе де сол жылдары қазақтың тағы бір тәуелсіз ханы Бұйдаш хан ел билеп тұрған болатын. Хақназар хан Ноғай ордасынан егемендік алып, Бұйдаш ханды жеңіп, бүкіл қазақтың ханы деңгейіне тек 1550 -1560 жылдары ғана қол жеткізді. Сыртқы сілтемелер * [http://www.iie.kz/?p4716&langru/ iie.kz] * [http://m.caravan.kz/news/uchjonye-ozvuchili-imena-vosmi-samykh-znamenitykh-materejj-kazakhskogo-khanstva-article418362]
Санта-Клара (округ)

Санта-Клара (ағылш.&nbsp; Santa Clara County ) — Сан-Франциско шығанағының облысында орналасқан, Калифорния штатындағы округ. Округтің аумағында Силикон алқабы орналасқан. Округтің әкімшілік орталығы — Сан-Хосе қаласы. Сондай-ақ округте Санта-Клара аттас қаласы орналасқан — Сан-Хоседен батысқа қарай орналасып, онымен шектеседі. Географиялық жағдайы Округ солтүстік-батысында Сан-Матео округімен шектеседі. Оңтүстігінде Санта-Крус таулары арқылы Сан-Андреас жарығы өтеді. Тарихы Санта-Клара округі — Калифорнияның ең алғашқы округтерінің бірі, ол 1850 жылы құрылған. Округ өз атауын мұнда 1777 жылы туындаған Қасиетті Клара католик миссиясының атауы бойынша алған. Өнеркәсіп Бастапқыда округтің тұрғындары екі ғасыр бойы ауыл шаруашылығымен айналысқан. Содан кейін орнына технологиялар келген. 1971 жылы Силикон алқабы пайда болған, округте Apple, Hewlett Packard, Google, Yahoo, eBay, Intel, Nvidia секілді ірі технологиялық компаниялардың штаб-пәтері орналасқан. Әкімшілік бөлінісі Округтің аумағында 15 қала орналасқан: * Сан-Хосе * Кэмпбелл * Купертино * Гилрой * Лос-Алтос * Лос-Алтос-Хиллз * Лос-Гатос * Милпитас * Монте-Серено * Морган-Хилл * Маунтин-Вью * Пало-Альто * Санта-Клара * Саратога * Саннивейл Сілтемелер * [http://www.valleywater.org/tapvbottle Santa Clara Valley Water District — Drinking Water] * [http://www.sccgov.org Santa Clara County official website] * [http://www.sccgov.org/portal/site/scc/bosagendalist/?agendaType=Committee%20Agenda Santa Clara County governmental committee agendas] * [http://www.sccgov.org/portal/site/planning Santa Clara County Planning Office] * [http://www.santaclara.lafco.ca.gov/specialdistricts.html List of special districts in Santa Clara County (LAFCo)] * [http://www.santaclaracountylib.org/ Santa Clara County Library] * [http://www.nps.gov/history/nr/travel/santaclara/ Santa Clara County: California’s Historic Silicon Valley, a National Park Service Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary]
Отто Леви

Отто Леви (, 3 маусым, 1873, Франкфурт, Германия — 25 желтоқсан, 1961, Нью-Йорк) — аустриялық-неміс және американдық фармаколог, «Жүйке импульстерінің химиялық берілуіне қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1936 жылғы лауреаты (сэр Генри Дейлмен бірге). Өмірбаян Нобель сыйлығын алғаннан кейін нацистер оның барлық ақшасын беруге мәжбүрледі, тек сонда ғана олар балаларын және өзін жіберуші еді. 1938 жылы қыркүйек айында Англияға көшіп келіп, 1940 жылы АҚШ-қа шықты. 1946 жылдан АҚШ азаматы. 1973 жылғы аустриялық пошта маркасында бейнеленген. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1936/loewi-bio.html Отто Левидің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1936/loewi-lecture.html Отто Левидің Нобельдік дәрісі].
Генри Дейл

Сэр Генри Халлет Дейл (, 9 маусым, 1875 жыл, Лондон, Англия — 23 шілде, 1968 жыл) — англиялық нейробиолог, «жүйке импульстерінің химиялық берілуіне қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1936 жылғы лауреаты (Отто Левимен бірге). Өмірбаян Генри Халлет Дейл өмірге 1875 жылы 9 маусымда Лондон қаласында туған. Химик мен бірге , одан әрі β-имидазолил-этиламин ретінде идентификацияланған бұрын белгісіз биологиялық белсенді зат тапты кейін гистамин деген атауы алған. Через несколько лет, в опытах на животных, Дейл установил, что введение гистамина жануарларға бірнеше жыл жасалған тәжірибелерден соң, Дейл, асқазан ойық жара ауруын дамуына ықпал ететін асқазан секрециясын арттыра отырып, бұл гистаминнің кіріспесін орнатты. КСРО ҒА құрметті мүшесі (8 мамыр 1942 жылдан). 1948 жылғы 27 қарашада The Times КСРО ҒА президенті С. И. Вавиловке ашық хат жазып, КСРО-дағы генетикадағы зерттеу және оқытушылық жұмыстағы шектеулерге қарсылық белгісі ретінде атақтан бас тарту туралы жариялады. Ғылым академиясының мүшелері қатарынан 1949 жылғы 10 қаңтардағы Жалпы жиналыстың шешімімен шығарылды. Сэр Генри Халлет Дейл 1968 жылы 23 шілдеде Кембриджде қайтыс болды. Естелік 1976 жылы Халықаралық астрономиялық одақ Генри Дейл есімін Айдың көрінетін жағындағы кратерге берді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1936/dale-bio.html Генри Дейлдің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1936/dale-lecture.html Генри Дейлдің Нобельдік дәрісі].
Ханс Шпеман

Ханс Шпеман (, 27 маусым, 1869, Штутгарт, Герман империясы — 9 қыркүйек, 1941, Фрайбург, Үшінші рейх) — неміс эмбриолог, «Эмбриональдық даму ұйымдастырылу әсерлерін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1935 жылғы лауреаты. Марапаттары * Силлиманов лекциясы (1934) * Нобель жүлдесі (1935) * Котениус медалі (1935) Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1935/spemann-bio.html Ханс Шпеманның] Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1935/spemann-lecture.html Ханс Шпеманның Нобельдік дәрісі]
Ынтымақ (Ерейментау ауданы)

Ынтымақ (2018 жылға дейін — Новокаменка) — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Олжабай батыр ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Ерейментау қаласының оңтүстігінде 50 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Уильям Мерфи

Уильям Парри Мерфи (, 6 ақпан 1892, Стоутон, Висконсин — 9 қазан 1987) — америкалық дәрігер, «бауырды қолдану арқылы пернициоздық анемияны емдеуге қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1934 жылғы лауреаты (Джордж Уиплмен және Джордж Майнотпен бірге). Тағы қараңыз * Пернициоздық анемия Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1934/murphy-bio.html Уильям Мерфидің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны].
Джордж Майнот

Джордж Ричардс Майнот (2 желтоқсан 1885, Бостон, Массачусетс (АҚШ) — 25 ақпан 1950) — америкалық физиолог және гематолог, «бауырды қолдану арқылы пернициоздық анемияны емдеуге қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1934 жылғы лауреаты (Джордж Уиплмен және Уильям Мерфимен бірге). Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1934/minot-bio.html Джордж Майноттың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]
Джордж Уиппл

Джордж Хойт Уиппл (28 тамыз 1878, Эшленд — 1 ақпан 1976) — америкалық дәрігер, биомедициналық зерттеулер саласындағы ғалым, медициналық мектеп администраторы және оқытушысы. «Бауырды қолдану арқылы пернициоздық анемияны емдеуге қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1934 жылғы лауреаты (Джордж Майнотпен және Уильям Мерфимен бірге). Өмірбаян 1900 жылы Йель университетін бітірді. 1905 жылы Джон Хопкинс университеті бітірді. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1934/whipple-bio.html Джордж Уиплдың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны].
Эдгар Дуглас Эдриан

Эдгар Дуглас Эдриан , бірінші барон Эдриан (30 қараша 1889, Лондон, Ұлыбритания — 4 тамыз 1977) — британдық физиолог, жүйке жүйесін зерттеуші, «нейрондар функциясына қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1932 жылғы лауреаты (Чарлз Шеррингтонмен бірге). Лондон корольдік қоғамының мүшесі (1923) және президенті (1950—1955). Негізгі еңбектері сезім мүшелері және жүйке жасушаларының электрофизиологиясына арналған. Физиологиялық зерттеулерде электроника қолдануға жол салған тамаша зерттеуші ретінде белгілі. Алғаш рет жалғыз жүйке талшықтарына және жүйке ұштарынан эксперименттер өткізді. 1934 жылдан ми электрофизиологиялық зерттеумен және бұзылған функцияларын зерттеумен айналысты. Жекелеген жүйке жасушаларындағы электр белсенділігін тіркеді. Қызықты жәйттер Автомобильді жылдам жүргізумен және альпинизмен айналысқан. Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1932/adrian-bio.html Эдгар Эдрианның Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]. ]
Чарльз Скотт Шеррингтон

{{Ғалым { style="background:transparent" } }} Сэр Чарльз Скотт Шеррингтон (; 27 қараша 1857, Лондон — 4 наурыз 1952, Истборн) — британдық физиология және Нейробиология салаларын зерттеуші ғалым. «Нейрондардың функциясына қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1932 жылғы лауреаты (Эдгар Эдрианмен бірге). Қайнар көзі Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1932/sherrington-bio.html Чарлз Шеррингтонның Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны] * [http://www.isaran.ru/?qru/person&guid53A71496-3173-B421-7D0A-398FF921E9B8 АЖ АРАН] сайтында ақпарат
Шон Мендес

Шон Мендес (; 8 тамыз 1998, Торонто) — канадалық поп-әнші, автор, орындаушы. Ең танымал альбомы Handwritten, 2015 жылдың 14 сәуірінде шыққан. Өмірбаяны Шонның әке-шешесі — Карен мен Мануэль Мендес. Анасы жылжымайтын мүлік агенті, әкесі бизнеспен айналысады. Анасы ағылшын, ал әкесінің әке-шешесі Португалиядан Канадаға көшіп келген. Ең басында Мендес әйгілі өлендерге кавер жасап, Vine-ге орналастырған. Оны Эд Ширанмен және Джастин Бибермен салыстырады. 2014 жылы Island Records лейблымен келісімшартқа отырады. Сыртқы сілтемелер * [https://www.shawnmendesofficial.com/#/ Ресми сайты] * * * [https://vine.co/u/937830842749816832/ vine парақшасында]
Карл Ландштейнер

Карл Ландштейнер (; 14 маусым 1868, Вена — 26 маусым 1943, Нью-Йорк) — аустриялық дәрігер, химик, иммунолог, инфекционист. Иммуногематология және иммунохимия саласында бірінші зерттеуші, молекулалық және клеткалық физиологиядағы шайылып кеткен антиденелерге ағзаның реакциясының және бұл ретте туындайтын спецификалық және спецификалық емес құбылыстарға қатысты еңбектердің авторы. Адамның қан тобын ашқаны үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты (1930). клиникалық медициналық зерттеу саласында Альберт Ласкер жүлдесінің иегері (1946) — қайтыс болғаннан кейін. Естелік * 1968 жылғы Аустрия және Неміс Демократиялық Республикасының пошта маркаларында бейнеленген. * 1976 ж. Халықаралық астрономиялық одақ Айдың көрінетін жағындағы кратерге Карл Ландштейнер есімін берді. Еңбектері * «Специфичность серологических реакций» (1936); * «Группы крови человека (Human Blood Groups); Этиология пароксизмальной гемоглобинурии (Etiology of Paroxysmal Hemoglobinuria); Этиология полиомиелита (Etiology of Poliomyelitis); Химия антигенов (Chemistry of Antigens); Изучение сифилиса (Studies on Syphilis)». Бұл қызық * Замандастарының айтуынша, Ландштейнер өмірінің соңына дейін әулие ретінде өлгеннен кейін өз анасының қолының сүйегінен құйылған көшірме бедерді сақтаған. Қайнар көзі Тағы қараңыз * Трансфузиология * Иммунология Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1930/landsteiner-bio.html Нобельдік сыйлық сайтындағы нақтырақ өмірбаяны]
Фредерик Гоуленд Хопкинс

{{Ғалым { style="background:transparent" } }} Сэр Фредерик Гоуленд Хопкинс (20 маусым 1861, Истборн, Сассекс (Англия) — 16 мамыр 1947, Кембридж) — ағылшын XIX ғасыр медигі және биохимик, «Өсу процестерін ынталандыратын дәрумендерді ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1929 жылғы лауреаты (Христиан Эйкманмен бірге). Өмірбаян Фредерик Гоуленд Хопкинс өмірге 20 маусымда 1861 жылы Истборнде келген (Сассекс, Англия). 1905 жылы ол Лондон корольдік қоғамы мүшесі болды, содан кейін оның 1930—1935 жылдарғы президенті. КСРО Ғылым академиясы құрметті мүшесі(1934), АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (1924). Сэр Фредерик Гоуленд Хопкинс 1947 жылы 16 мамырда Кембриджде қайтыс болды. Марапаттары * Корольдік медаль (1918) * Копли медалі (1926) * Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1929) * Альберт медалі (Корольдік өнер қоғамы) (1934) * Құрмет ордені (Ұлыбритания) (1935) Қайнар көзі Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1929/hopkins-bio.html Фредерик Хопкинстың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]
Христиан Эйкман

Христиан Эйкман (11 тамыз 1858, Нейкерк, Нидерланд — 5 қараша 1930, Утрехт, Нидерланд) — нидерландтық дәрігер-патолог. Бери-бери ауруы рационның дұрыс болмауынан екенін көрсетті, бұл дәрумендер ашылуына әкелді. 1929 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды (Фредерик Хопкинспен бірге). Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1929/eijkman-bio.html Христиан Эйкманның Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны].
Шарль Николь

{{Ғалым { style="background: transparent" } }} Шарль Жюль Анри Николь (21 қыркүйек 1866, Руан — 28 ақпан 1936, Тунис) — француз бактериолог, сүзек безгегін таратқыш - дене масаларын бекіткені үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1928 жылғы лауреаты. Ғылыми жұмыс Николь сондай-ақ мынадай инфекциялық аурулардың зерттеуге елеулі үлес қосты: * бруцеллез (осы ауруға қарсы бірінші рет екпе қолданды) * жерортатеңіздік қызба кенесі (оның тасымалдаушысын анықтаған) * скарлатиндар (стрептококктарды пайдаланып эксперименталды шақырды) * лейшманиоз (жасанды мәдениеті ортада өсірілген Leishmania donovani және Leishmania tropica) * тұмау және қызылша (болдырмау үшін реконвалесцент сарысуын тиімділігін растады) * ірі қара мал обасы, туберкулез және трахома Қайнар көзі Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1928/nicolle-bio.html Шарль Никольдің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]