kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Жем қалалық әкімдігі

Жем қалалық әкімдігі – Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жем қаласы кіреді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1355 адамды (742 ер адам және 613 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қандыағаш қалалық әкімдігі

Қандыағаш қалалық әкімдігі – Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қандыағаш қаласы кіреді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 34898 адамды (17054 ер адам және 17844 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қазақстандағы аборттар

Қазақстандағы аборттар 12 аптаға дейін таңдау рәсімі ретінде заңды, содан кейін ерекше жағдайларда ғана жасауға рұқсат етілген. Тиісті заңнама абортты контрацептив ретінде заңды түрде рұқсат еткен кеңестік заңнамадан мұраға қалған заңдарға негізделген. Заңдар Қазақстанда аборттарды реттейтін заңдар "Ұрпақты болу құқықтары туралы заң" (2004), Қылмыстық кодекс (1997) және денсаулық сақтау министрлігінің аборттардың медициналық-әлеуметтік көрсеткіштері бойынша (2008). *Сұрау бойынша, кез келген себеп бойынша, соның ішінде қан араласу қарым-қатынастардан жүкті болу сияқты себептер әлде ресми деректерге сәйкес 57 мен 55 аралығында Елде жасөспірімдер арасында аборт жасаудың жоғары деңгейі бар. Жыныстық және репродуктивтік денсаулық жөніндегі Қазақстандық қауымдастығы 2009 және 2012 жылдары Алматыда медициналық аборттарды тек жеке орталықтарда ғана қолданылатынын және мемлекеттік медициналық орталықтарда ол қызметтерді көрсету соңғы жылы ғана қаралып жатқанын мәлімдеді. Қауымдастық сондай-ақ 2007 жылы Алматы қаласында 11666 аборт жасалғанын, оның 74,3%-ы дилатация мен кюретажды пайдалана отырып орындалғанын мәлімдеді. 2010 жылғы баяндама мемлекет жыныстық және репродуктивті денсаулық, оның ішінде аборт жасау туралы ешқандай ақпарат бермегені анықталды. 2011 жылғы есепте жасөспірімдердің жүктілігі мен қауіпті аборт жасау көрсеткіштері жоғары өлімге әкелетінін көрсетті. Оның негізгі себебі ретінде елде арнайы алдын-алу бағдарламаларының болмауымен байланыстырады. Статистика Ел тарихындағы аборт жасау көрсеткіштері Кестелік мәліметтер анықтамасы : * Тірі туғандар. * Хабарланған аборттар, соның ішінде заңды түрде хабарланған жасанды аборттар саны кіреді. * Аборттар (AWR) - бұл бүкіл әлемде аборт жасау туралы есеп пен жұмыс құжаттарында тіркелген және бағаланған аборт жағдайларының жиынтығы. * Ел ішіндегі ел резиденттері арасындағы аборттар. * Шет елдеріндегі ел резиденттері арасындағы аборттар. * Ел резиденттері арасындағы аборттардың жалпы саны * Ұрық өлімдері, әдетте мұнда, ұрықтың өлімі немесе жүктіліктің кем дегенде 20 аптасында өлі туылу саны кіреді. * Түсіктер, әдетте мұнда ұрықтың өздігінен жоғалуы/аборт жасау, ұрықтың қайтыс болуы немесе жүктіліктің ұзақтығына қарамастан өлі туылу саны кіреді. * Аборттар коэффициенті - бұл 1000 тірі туғандарға шаққанда аборттардың саны. * Аборттар пайызы - бұл жүктілікте шаққанда аборттардың ((ұрықтың өлімі/түсік жағдайларын қоспағандағы) пайыздық мөлшері. * Резиденттер арасындағы аборттар коэффициенті - бұл 15-49 жас аралығындағы тұрғылықты жері бойынша 1000 әйелге шаққандағы аборттар саны. * Аборттардың жиілігі (AWR) - бұл 15-39 жас аралығындағы бүкіл әлемдегі 1000 әйелге шаққандағы аборттар саны. * Соңғы өзгерістер 2020 жылдың 14 қаңтарында енгізілген. Аймақтар бойынша аборттар саны * Дереккөздер Әдебиет * * * * * * *
Жақсымай ауылдық округі

Жақсымай ауылдық округі – Ақтөбе облысы Темір ауданындағы әкімшілік бірлік. Тарихы Ауылдық округ 2019 жылы Шұбарқұдық ауылдық округінен бөліну нәтижесінде құрылды. Әкімшілік құрамы Құрамына Жақсымай, Шұбарқұдық кәсіпшілігі ауылдары кіреді. Орталығы – Шұбарқұдық кәсіпшілігі ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1927 адамды (986 ер адам және 941 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Рұстақ

Рұстақ — орта ғасырларда парсы немесе арабтың ықпалында болған елдердегі ауылдық елді мекен. Бұл сөз орталық парсы терминінен парсы тілінде روستاق, «ростаг» («ауыл», «көрші», «қала маңы») қалыптасқан. Ортағасырлық араб және парсы жағрапиялық терминдеріндегі жағрапия туралы трактатта бұл термин негізгі мағынада («ауыл, қаладан айырмашылығы») және әкімшілік бірлікті, ауылдық округті білдіретін нақты термин ретінде қолданылады. Әдебиеттер * Н. С. Терлецкий. [http://www.kunstkamera.ru/files/lib/978-5-88431-277-7/978-5-88431-277-7_08.pdf Тәжіктер арасында ағаштарды қастерлеу мәселесі (қажылық пен ғибадаттың мұсылмандық тәжірибесі аясында кипариске табыну)]. 238 бет, 58 ескерту. Сілтемелер * [http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/rustak-SIM_6345?s.num68&s.start60 Rustāḳ]. // Ислам энциклопедиясы.
Михригул Тұрсын

Михригул Тұрсын (ұйғыр: مېھرىگۈل تۇرسۇن; 1989 ж.т.) — Шыңжаңдағы қайта тәрбиелеу лагерінің бұрынғы тұтқыны. 28 желтоқсан 1989 ж. Черчен, Шыңжаң, Қытайда туған. Тұрсын өзін бірнеше рет, оның ішінде саяси «қайта тәрбиелеу лагерлерінің» бірінде ұстағанын және оның ұлдарының бірі оны 2015 жылы Қытай билігі тұтқындаған кезде жұмбақ жағдайда қайтыс болғанын айтты. Қытай Сыртқы істер министрлігі бұл айыптауларды жоққа шығарды және болған оқиғалар туралы жеке есеп берді. 2018 жылдың 26 қарашасында Михригул Тұрсын Вашингтондағы Ұлттық Баспасөз клубында болған жағдайларды айтып берді. Клубта ол осы лагерьлердегі тұтқындарды ұрып-соғып, аштықтан өлтірілгенін, электр токтарымен тінту жүргізгенін айтты. Ол: «Менің қолым ұрып-соғудан қансырады, мені электр креслосына жатқызған кезімде, бүкіл денем қатты дірілдеп, тамырларым ауырып тұрды, мен бұл азаптан аман болғаннан гөрі мені өлтіруді өтіндім». 2018 жылғы 28 қарашада Михригул Тұрсын аудармашы арқылы сөйлеп, Қытайдағы Конгресс Атқару комитетінде үш интернирдің тәжірибесімен бөлісті. Ол: «430 шаршы футтық камерада шамамен 60 адам тұрды, сондықтан түнде 10-15 әйел тұрып, қалғандары бүйірлерінде ұйықтап жатты, содан кейін біз 2 сағат сайын бұрылдық. Бір жылдан астам уақыт бойы душ қабылдамаған адамдар болды ». 2018 жылдың желтоқсанында Тұрсын Citizen Power (Азаматтық билік) сыйлығын алды. Дереккөздер
Хромтау қалалық әкімдігі

Хромтау қалалық әкімдігі — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамында Хромтау қаласы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 29579 адамды (14532 ер адам және 15047 әйел адам) құрады. Дереккөздер
YouTube батырмалары

YouTube батырмалары — (, әдетте YouTube Creator Марапаттары деп аталады) бұл YouTube-тің ең танымал арналарын тануға бағытталған марапаттар сериясы. Ол арна жазылушыларының санына негізделген, бірақ тек YouTube қалауы бойынша ұсынылады. Әрбір арна YouTube қауымдастығының ұсыныстары бар екеніне көз жеткізу үшін марапат беруден бұрын тексеріледі. YouTube әр түрлі сыншылар сияқты қорқынышты немесе саяси мазмұны бар арналарды таңдау үшін жасаған Creator марпатын беруден бас тарту құқығын өзіне қалдырады. Тарихы «VidCon» 2012 - жыл сайынғы бейнеконференциясында YouTube-тің бас директоры Тим Шэй YouTube-тегі «Алтын батырманы» ұсынды. Сол кезде 78 арна марапат алды, Тим 100000 жазылушысы бар адамдарға арналған YouTube-тің «күміс батырмасын» жариялады. Сонымен қатар, олар $ 500 долларға сыйлық картасы мен сандық айналы фотоаппарат алды. «VidCon» 2015-те - YouTube өнім менеджменті вице-президенті Мәттью Глоцбак YouTube «Гауһар батырмасы» енгізілгенін жариялады. Ол 10 000 000 жазылушысы бар арналарға арналған. Сол кезде батырмаға 35 арна ие болды. 2018 жылдың қазан айындағы деректер бойынша YouTube-те 10 000 000 астам жазылушысы бар 294 арна болды. Жәрдемақылар мен марапаттар Жәрдемақы деңгейлері Бұл деңгейлерге физикалық және жарнамалық марапаттар кірмейді, бірақ олардың орнына балама жәрдемақылар ұсынылады: * Графит, 100 жазылушыға жететін немесе асатын арналар үшін. Бұл құрушыға кездейсоқ әріптер жолы емес, channel\Example сияқты жеке пайдаланушы аты мен URL мекенжайына ие болуға мүмкіндік береді. * Опал, 1000 жазылушыға жететін немесе одан асатын арналарға арналған. Сондай-ақ, монетизация үшін YouTube серіктестік бағдарламасына жүгіну үш талаптың бірі, қалған екеуі соңғы 12 айда кемінде 4000 көрерменнің жалпы сағатына және жарамдылықты анықтау үшін арна мазмұнын қарап шығу. Монетизациясы бар арналар Super Chat функциясын қосады, ал ойын арналары арнаға қосыла алады. * Қола, 10000 жазылушыға жететін немесе одан асатын арналар үшін. Егер арна монетизацияланған болса, бұл деңгей Teespring монетизациясын қосады. Марапаттар Тексерілген YouTube арнасы белгілі бір шепке жеткенде және YouTube Creator марапаты үшін лайықты деп танылса, оларға YouTube ойнату батырмасының белгісі бар металл қорапта салыстырмалы түрде тегіс олжа беріледі. Олжалар әр түрлі өлшемде болады: әр батырма мен жақтау арна жазылушыларының санына қарай біртіндеп үлкейеді. Қазіргі уақытта YouTube батырмаларының 5 түрі және 1 марапаты бар: Батырмалар Күміс батырма Алтын батырма Гауһар батырма Лағыл батырма Қызыл гауһар батырма Марапат Ең ұнамды пікір үшін марапат. Оның иесі «Билли Айлиш — bad guy» бейнесінің астында түсініктеме үшін Сэт Эвермен болды. Марапат жақтаудағы металл фонда (Present to Seth Everman, YouTube Comment Surpassed I'm the bald guy on Billie eilish «Bad guy») жазу түрінде берілді. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.youtube.com/yt/creators/ru/rewards.html Авторларға арналған марапаттар]
Адриан Зенц

Адриан Зенц — Шыңжаңдағы қайта тәрбиелеу лагерьлеріндегі зерттеулерімен танымал неміс антропологы. Ол Еуропа мәдениеті және теология мектебінің әлеуметтік зерттеулер әдістемесінің профессоры және коммунизм құрбандарын еске алу қорында жұмыс істейтін аға ғылыми қызметкер. Ол өзінің «Қашуға лайықты» кітабында капитализмнің құлдырауын («Вавилон» деп атайды) және антихрист билігіне кейінгі келуін болжайды. Зенц гомосексуализм және зорлық-зомбылық сияқты қазіргі қоғамның басқа да аспектілерін "Антихрист үшін билікпен" байланыстырады. 2019 жылы Зенц Қытай үкіметінің құжаттары мен интернирленген лагерьлерден келгендердің фабрикалары туралы кестелері негізінде ұйғырлардың Шыңжаңдағы қайта тәрбиелеу лагерлерінде жаппай ұсталуын зерттеді. 2019 жылдың шілде айында Зенц Шыңжаңдағы қайта тәрбиелеу лагерьлеріндегі отырған адамдар санының жоғары шегі 1,5 миллион адам болатын зерттеуді жариялады. 2019 жылдың қараша айында Зенц Шыңжаңдағы интерленген лагерлердің санын 1000-нан асты деп есептеді. Мансапы Зенц Окленд университетінде даму зерттеулері бойынша магистр дәрежесін алды, содан кейін Қытайдағы даму жобаларын басқарды. Кейінірек Кембридж университетінде әлеуметтік антропология бойынша PhD дәрежесін алды, Батыс Қытайдағы азшылықтардың білімі, жұмыс мүмкіндіктері және жас тибеттіктердің этникалық сәйкестігі туралы докторлық диссертациясын қорғады. Мандарин қытай тілінде еркін сөйлейді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Human Rights Watch

Хьюман Райтс Вотч (Human Rights Watch) — бас кеңсесі Нью-Йоркте орналасқан халықаралық үкіметтік емес ұйым, ол адам құқықтары бойынша зерттеулер мен үгіт-насихат жүргізеді. Топ кейбір үкіметтерге, саясаткерлерге және адам құқықтарын бұзушыларға қысым көрсетуді айыптайды және адам құқықтарын құрметтейді және бұл топ босқындардың, балалардың, мигранттардың және саяси тұтқындардың атынан жұмыс істейді. 1997 жылы Хьюман Райтс Вотч жер үсті миналарына тыйым салу бойынша халықаралық науқанның негізін қалаушылардың бірі ретінде Нобель сыйлығымен бөлісті және кассеталық оқ-дәрілерге тыйым салу туралы 2008 жылғы шартта жетекші рөл атқарды. Ұйымның жылдық шығындары 50,6 миллион долларды құрады. 2011 жылы, 69,2 млн., 2014 ж., және 2017 ж. 75,5 млн. АҚШ доллары Дереккөздер
Ақтан батыр ауылы (Ақтөбе облысы)

Ақтан батыр — Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Ақтоғай ауылдық округі құрамында ауыл. 2012 жылы негізі қаланған. Географиялық орны Аудан орталығы — Шалқар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 75 км-дей жерде. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 63 адамды (34 ер адам және 29 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Фельдшерлік-акушерлік пункт

Фельдшерлік-акушерлік пункт — бұл ауылдық жерлерде алғашқы медициналық көмек көрсететін медициналық мекеменің құрылымдық бөлімшесі. Ауылдық жерлерде дәрігерге дейінгі медициналық көмекке деген қажеттілік халықтың тығыздығының төмендігімен анықталады (жинақы қала тұрғындарынан айырмашылығы). Ауруханадан алыс елді мекендерде орналасқан, тұрғындарға медициналық көмекті қол жетімді етеді. Фельдшерлік-акушерлік пунктті меңгеруші басқарады. Фельдшерлік-акушерлік пунктке: *халыққа дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету; *дәрігердің тағайындауларын дер кезінде және толық көлемде орындау; *балалар мен жүкті әйелдерді патронаждауды, бекітіліп берілген ауыл халқының, Отан соғысы мүгедектерінің денсаулық жағдайын жүйелі бақылау; *дәрігердің басшылығымен аурушаңдықты, алдымен жұқпалы және паразиттік аурулардың, ауылшаруашылығы және тұрмыстық жарақаттанушылықты төмендетуге бағытталған алдын алу, эпидемияға қарсы және санитарлық-гигиеналық іс-шаралар кешенін өткізу; *алдын алу іс-шараларын, оның ішінде халықты иммундау жүктеледі. *Эпидемиялық көрсеткіштері бойынша жұқпалы аурумен ауыратындарды, олармен байланыста болған адамдарды және жұқпалы ауруға күдіктілерді айқындау мақсатында түтін басы аралап шығуды жүргізу. *Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органдарын белгіленген тәртіппен жұқпалы аурулар, паразиттік және кәсіби аурулар, халықтың улануы және санитарлық-гигиеналық талаптарды бұзушылықты анықтау туралы хабардар ету. Дереккөздер
Фельдшер

Фельдшер — орта арнайы медициналық білімі бар, диагноз қоюға және тәуелсіз ем жүргізуге немесе науқасты маман дәрігерге бағыттауға құқылы. Медициналық көмектен алшақ жерлерде қызметтік міндеттері мен жұмыс нормалары тұрғысынан ол жергілікті терапевт пен жедел жәрдем дәрігерінен түбегейлі ерекшеленбейді. Фельдшер - бұл ауруханаға дейінгі ортада жұмыс жасайтын клиник. Олар медицинаның барлық саласында шұғыл көмек көрсетеді, ауруханаға жеткізеді және мүмкіндігінше денсаулық сақтау қызметін халықты ағарту және олардың күтімін тиісті жолдарға бағыттау арқылы қамтамасыз етеді. Дереккөздер
Дәрігер

Дәрігер — маман дәрігер, педиатр, гигиенист, эпидемиолог, стоматологтың жоғары біліктілігі; адам ағзасының қалыпты жұмысын сақтап, аурудың алдын-алу және емдеуде өзінің дағдылары, білімі мен тәжірибесін қолданатын адам. Онда жоғары білімнің міндетті түрде болуы және мамандандырылған жағдайда қосымша кәсіби дайындық қарастырылған. Әлемнің көптеген елдерінде жергілікті билік органдарының дәрігердің қызметіне рұқсаты немесе тиісті біліктілігі талап етіледі. Дәрiгердiң мiндеттерi Дәрiгердiң мiндеттерi: шұғыл дәрiгерлiк көмектi қамтамасыз ету, емдеу және оңалту шараларын тиiстi бiлiктiлiк талабының көлемiнде жүргiзу, пациенттердi уақытылы ауруханаға жатқызуды және мамандардың консультациясын берудi қамтамасыз ету, жалпы дәрiгерлiк практика/отбасылық медицина жағдайында пациенттердi сапалы тексеру және қажет болған жағдайда тиiстi диагностикалық зерттеуге жiберу, иммундық профилактика жұмыстарын ұйымдастыру және жүргiзу, тiркелген халықтың денсаулығының жай-күйiн динамикалық қадағалау, отбасында баланы тамақтандыру, тәрбиелеу, оларды мектепке дейiнгi балалар мекемелерiне, мектепке даярлау мәселелерi бойынша, консультативтiк көмек көрсету және бағдарлау жұмыстарын жүргiзу, үй стационарында және күндiзгi стационарда медициналық қызмет қөрсету т.б. Мамандығы бойынша дәрігер түрлері Дәрігерлер алған мамандығына қарай төмендегіше бөлінеді: *ішкі органдардың ауруын емдейтін -терапевт, *бала дәрігері -педиатор, *әйел ауруларын емдейтін -гинеколог, *тері ауруларын емдейтін -дерматолог, *түрлі ісік ауруларын емдейтін -онколог, *құлақ, мұрын, жұтқыншақ ауруларын емдейтін -отоларинголог, *туберкулез ауруын емдейтін — фтизиатор, *бүйрек, бауыр ауруының маманы — уролог, *жыныс мүшелері арқылы жұғатын ауруларды емдейтін -венеролог, *тіс, ауыздың ішін қарайтын — стоматолог, *нерв жүйесі қызметі бұзылғанда -психиатор т. б. болады. Дереккөздер
Акушер

Акушер ( - босану кезіндегі көмек) — фельдшер, жүкті әйелдер мен босанған әйелдерге (босану кезінде) көмек көрсететін акушер маманы. Акушер көмек көрсету үшін мейірбикелермен, дәрігерлермен, акушер-гинекологпен және басқа да медициналық мамандармен жұмыс істейді. Акушердің орта медициналық білімі бар. Акушер әйелдің ұрпақты болу жүйесінің денсаулығына қатысты, сондай-ақ, ұрықтың әлі де құрсағында болған кезде денсаулығы мен дамуын бақылайды. Акушер тек қалыпты физиологиялық босануды жүргізеді, оның барысында хирургиялық дағдыларға жүгінудің қажеті жоқ, босану кезінде акушер дәрігермен бірге бола алады, немесе егер пациент қаласа, асқынулар болмаса, өздігінен босандырады.
Хирург

Хирург (грек. Χερί - қол + басқа грек. Ἔργον - жұмыс, әрекет) — аурулар мен жарақаттарды диагностикалау және хирургиялық емдеу әдістерінен білім алған маман дәрігер. Ол - жоғары медициналық білімі бар, операция жасау арқылы науқасты жарақаттың салдарларынан арылтады және оларды консервативті терапиямен емдей алмайтын көптеген патологияларды жояды. Хирург өз жұмыс орнында радикалды, паллиативті және диагностикалық операциялар жасайды. Олар сонымен қатар шұғыл (науқастың жағдайы ауыр болған кезде және тез арада араласуды қажет етеді) және жоспарланған (алдын-ала дайындықтан кейін жүзеге асырылады). Хирургтер анестетиктермен, ассистенттермен (кіші әріптестермен) тығыз байланыста және медбике қызметкерлерінің жұмысын бақылайды.
Операциялық блок

Операциялық блок — зарарсыздандырылған жағдайларда операциялық араласулар жүргізілетін медициналық мекеменің (операциялық бөлімшенің) бөлімшесі. Операциялық бөлме кең, мұқият жинау үшін ыңғайлы және көлеңкесіз, шашыраңқы жарықпен жабдықталған операциялық шамдармен, түрлі медициналық жабдықтармен, атап айтқанда, медициналық мониторлармен жарақтандырылуы мүмкін. Жұмыс бөлмелері күндізгі жарықпен де, терезелерсіз де жасалады және ауа температурасы мен ылғалдылығына бақылау жасалады. Негізгі құрал-жабдық операциялық үстел және анестезияға арналған жабдық болып табылады. Бұдан басқа, медициналық құралдарға арналған үстелдер мен операциялық шамдар бар. Құрылымдық жағынан, операциялық бөлімге операциялық бөлмелер, операция алдындағы бөлмелер, жабдықты сақтау бөлмелері және қызметкерлердің демалу бөлмелері кіреді.
Шалқар қалалық әкімдігі

Шалқар қалалық әкімдігі — Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Шалқар қаласы кіреді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 27833 адамды (13981 ер адам және 13852 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жойқын сығылу

Жойқын сығылу — ғаламның түпкі тағдырына арналған гипотетикалық сценарий болып, ол бойынша жаһанның кеңеюі ақыры қайтып, ғалам қайта жеміріле сығылып, нәтижесінде ғарыштық масштаб коэффициенті нөлге жетеді, ал бұл оқиға ғаламның тағы да қайтадан Жойқын жарылыс жасауына мүмкіндік қалдырады. Дәлелдердің көпшілігі Жойқын сығылу теориясының дұрыстығын дәлелдеген жоқ. Есесіне, астрономиялық бақылаулар ғарыштың кеңею жылдамдығы үдей түскенін, әркез гравитациялық әсерден баяуламағанын растайды. Бұл Жойқын мұздау (Big Chill), немесе Жойқын сөгілудің (Big Rip) мүмкіндігі әлдеқайда зор деген сөз. Жалпы шолу Жойқын сығылу сценарийі бойынша, ғарыштағы заттардың тығыздығы жеткілікті жоғары, сондықтан гравитациялық тартылыс Жойқын жарылыстан басталған кеңею күшін ақыры жеңеді деп болжайды. FLRW (метрика, Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker metric) космологиясы орташа энергия тығыздығына - Хаббл параметріне және космологиялық тұрақты шамаға сүйене отырып ғарыштық кеңеюдің ақыры тоқтап қалатынын болжады. Егер метрикалық кеңею тоқтар болса, онда уақыт өте келе міндетті түрде жиырылу пайда болып, әрі үдеп, соңында жаһан гравитациялық күйреу күйінде аяқтайтын болады "Жойқын серпіліс" (Big Bounce) деп аталатын нақты теория жаһанның өзі басталған күйіне қайта қайтып, тағы бір Жойқын жарылысқа бастама болар жойылуға жетеді, осылай Жойқын жарылыс және Жойқын сығылу кезеңдерінен тұратын серпілістер арқылы ғалам мәңгі өмір сүреді. 90-жылдардың аяғы мен 2000-жылдардың басындағы эксперименттік дәлелдер (атап айтқанда, алыстағы ғаламатжұлдыздарды (supernova) бақылау және Ғарыш микротолқынды фонын картаға түсіру) жаһанның кеңеюі гравитациядан баяуламаған, қайта үдей түскен деген қорытынды шығарды. 2011 жылғы Физика саласындағы Нобель сыйлығы осы жаңалықты ашуға үлес қосқан зерттеушілерге берілді. Алайда, Роджер Пенроуз (Roger Penrose) Жалпы салыстырмалылық теориясына негізделген теорияны ("конформды циклдік космология" деп аталады) ұсынды. Ол бойынша ғалам барлық материя ыдырап, жарыққа айналғанша кеңейе береді. Сосын әлемде ешбір уақыт немесе қашықтық масштабы болмайтындықтан, ол да Жойқын жарылысқа ұқсас болады (нәтижесінде келесі цикл басталатын Жойқын жарылыс туғызатын Жойқын сығылу болады). Тағыда # Уақыт жебесі # Бентли парадоксы # Жойқын жыртылу, Ғалам соңы ғажайып екенін болжайтын бір модель # Ғалам хронологиясы # Циклдік ғалам моделі # Энтропия (уақыт жебесі) # Мәңгілік қайталаным # Космологиялық дәуірлер тізбегі # Алыс болашақ тізбегі Дереккөздер Сыртқы сілтеме * [https://science.howstuffworks.com/dictionary/astronomy-terms/big-crunch.htm#pt3 Ғарыштың тууы мен өлуі] * [https://www.forbes.com/sites/startswithabang/2017/05/13/ask-ethan-can-the-universe-still-end-in-a-big-crunch/#338569034347 Дүние Жойқын сығылуда аяқтай ма?] * [https://www.newscientist.com/article/dn2759-universe-might-yet-collapse-in-big-crunch/ Ғарыштың Жойқын сығылуы]
Қысқы күн тоқырауы

Қысқы күн тоқырауы – 22 желтоқсанда күннің экватордан оңгүстікке карай ең алыс болған эклиптикадағы орны; Солтүстік жарты шардағы ең қысқа күн және ең ұзақ түн. Ол – Жер­­дің өз осінен айналуы ба­ры­сында Күнге көріну мүм­кіндігінің мей­лінше азаюы есептеледі. Қысқы күн тоқырауынан кейін күн аспан күмбезі бойынша жылдық қозғалысында экваторға қарай бұрылып, оны көктемгі күн мен түннің теңесетін күні қиып өтеді. Бұл кезде Солтүстік жар­ты шарда астро­номиялық қыс басталып, Сол­түстік полюс қалың қараңғылық құшағында қалады. Күннің қыс­қы тоқы­рауынан соң күн­нің бір­тіндеп ұзаруы бас­талады. Дереккөздер
Псевдоғылым

Псевдоғылым (, жалған ғылым) — өздерін ғылыми және нақты деп мәлімдеген, бірақ ғылыми методқа сай келмейтін мәлімдемелер, нанымдар, немесе қорытындылар. Псевдоғылым көбінесе қайшылықты, әсіреленген, немесе анықтағысыз (unfalsifiable) болады; ол байсалды сынаудың орнына растау сыңаржақтылығына салынады; ол сондай-ақ сарапшылар бағасына да ашық болмайды; гипотезаларды түсіндіруде жүйелі практикалық негіз бен дәлел кем болады; сондай-ақ көптеген псевдоғылыми гипотезалар эксперименталды түрде терістелсе де, әліге дейін біреулер оны жалғастыра береді. "Псевдоғылым" терминінің кемсіту мағынасы бар, өйткені ол ғылыми деген тұжырымдар нақты, дәл және дәлелді емес, тіпті алдамшы көзқарастар болып келеді. Ғылым мен жалған ғылым арасындағы шекараны анықтаудың философиялық және ғылыми мәні бар. Ғылымды псевдоғылымнан ажыратудың денсаулық сақтау, маман сараптамасы, экология саясаты және ғылыми оқыту салаларында практикалық мәнге ие. Ғылыми фактілер мен теорияларды астрология, алхимия, балама медицина, оккультизм, діни сенім секілді псевдоғылыми сенімдерден ажыратып, таза ғылымға қол жеткізу ғылыми оқыту мен ғылыми сауаттылықтың маңызды бір саласы есептеледі. Псевдоғылым зиянды болуы мүмкін. Мысалы, псевдоғылыми есептелетін вакцинаға қарсы белсенділік пен гомеопатиялық дәрі-дәрмектерді альтернативті емдеу әдісі ретінде насихаттау жұрттың денсаулыққа пайдалы ғылыми емдеулерден бас тартуын туғызуы мүмкін. Этимология Псевдоғылым сөзі гректің "Псевдо" (, pseudḗs) - "қате", "өтірік" мағынасындағы сөзі мен қазақша "ғылым" сөзінің бірігуінен жасалған. Осы екі сөздің бірлігі ретінде бұл термин кем дегенде XIIIV ғ-дың аяғынан бері (1796 жылы Джеймс Петтит Эндрюсp pseudoscience - псевдоғылым сөзін Алхимияға қаратып қолданған) қолданылып келсе де, псевдоғылымды нақты әрі үйлесімді ғылымнан анық ажырату ХІХғ-дың ортасында кең жалпыласа бастады. «Псевдо-ғылым» ("pseudo-science") терминінің алғашқы қолданысының бірі 1844 жылғы Солтүстік Медицина журналының 387 санынан кездеседі: Бұл терминді 1843 жылы француз физиологы Франсуа Магенди қолданып, бассүйектің формасы мен көлеміне қарай оның зерделілігін анықтайтын жалған ғылым - френологияны "қазіргі заманның псевдоғылымы" деп атады. ХХ ғ-да бұл сөз ғылыми деп мәлімделген, бірақ іс жүзінде сенімді эксперименттік дәлелдермен расталмаған құбылыстарды түсіндіруді сипаттау үшін кемсіту (pejoratively ) мағынасында қолданылды. Дереккөздер
Бөгдеғаламдық тіршілік

тағы Curiosity шарлаушысы]] Бөгдеғаламдық тіршілік (, Бөгдекелімсектер) — жерден тысқары пайда болуы және өмір сүруі мүмкін делінетін гипотезалық тіршілік. Ондай тіршілік қарапайым прокариоттар болуы мүмкін, немесе тіпті адамзатқа қарағанда әлдеқайда дамыған өркениетті болуы да мүмкін деп болжанады. Дрейк теңдеуі (The Drake equation) бойынша ғаламның кез-келген нүктесі мен түкпірінде интеллектуалды тіршілік болуы мүмкін. Бөгдеғаламдық тіршілік туралы ғылым саласы тұтастай Астробиология деп аталады. ХХғ ортасынан бастап бөгдеғаламдық тіршілік белгілерін табу үшін белсенді зерттеулер жасалды. Бұл жұмыстар қазіргі және тарихтағы бөгдеғаламдық тіршілікті, әсіресе бөгдеғаламдық ақылды тіршілікті іздеуді қамтиды. Іздеу санаты бойынша, зерттеу әдісі телескоптар және үлгі деректерін анализдеуден бастап, байланыс сигналдарын анықтауға және жіберуге қолданылатын радиоларға дейін болады. Бөгдеғаламдық тіршілік және бөгдеғаламдық интеллект тұжырымдамасы әсіресе ғылыми фантастикалық шығармалар арқылы адамзат мәдениетіне ықпал етуде. Талай жылдан бері ғылыми фантастика кең түсіндіру мүмкіндігіне ие бірқатар теориялық идеялар ұсынды. Адамзаттың бөгдеғаламдық тіршілік мүмкіндігіне қызығушылығы еш суыған емес. Тіпті алаңдау туғызған мәселелердің бірі - бөгдеғаламдық интеллектпен қарым-қатынас жасау даналығы. Кейбіреулер бөгдеғаламдық тіршіліктен сақтанып, агрессивті болуды дәріптейді. Ал, басқалары бұлай істеу интеллектті бөгдеғаламдықтардың жерге басып кіруін туғызып, жер шары өркениетіне қауіп төндіреді деп есептейді. Дереккөздер
Нұрмұхан Жантөрин атындағы филармония

Атырау облыстық филармониясы Қазақ КСР министрлер Кеңесінің 1966 жылғы 15 сәуірдегі № 256 арнайы қаулысына сәйкес ашылды. Облыстық филармония 1966 жылғы маусым айында өзінің жұмысын бастады. Нұрмұхан Жантөрин атындағы облыстық филармония қырық жылдан астам уақыт халыққа қызмет көрсетіп келеді. Гастрольдік сапарлармен Қазақстан Республикасының барлық облыстарында, Ресейде, Монғолияда, Өзбекстанда, Түркіменстанда болып мыңдаған көрермендерге өнер көрсетті. Филармонияның құрамында 3 эстрадалық ансамбль, 2 қуыршақ театры және музыкалық лекторий жұмыс істейді. Олардың қатарынан «Атырау-Жайық» эстрада ансамблін ерекше атауға болады. 2001 жыл сәуір айынан бастап Атырау облыстық Нұрмұхан Жантөрин атындағы филармония жанынан құрылған 5-12 жас аралығындағы музыкаға қабілеті бар ер балалар қабылданды. «Дарын» ер балалар хоры өзінің тұсау кесер концертін 2001 жылдың қыркүйек айында және «Бөбек» қорының 10 жылдығына орай қайрымдылық концертін 2002 жылдың сәуір айында қойды. 2003 жылы Ақтөбе қаласында өткен аймақтық фестифальға қатысып, мамыр айының 18-ші мен 25-ші жұлдыз аралығында Түркияда (Анталия қаласында) өткен Халықаралық фестивальға қатысып, «Дарын» ер балалар хоры лауреат атағына ие болды. 2006 жылы Қалалық білім бөлімі ұйымдастырған «Атадан туған аруақты ер» атты қалалық білім сайысында «Дарын» ер балалар хоры өз өнерлерін көрсетті. Осы жылдың маусым айында «Аджип ККО» біріккен кәсіпорынның демеушілік көмегі негізінде «Дарын» ер балалар хоры Греция Мемлекеті Крит аралында өткен «Бегущая по волном» фестиваліне қатысып, жүлдемен оралды. Дереккөздер
Манних реакциясы

Манних реакциясы — енолданатын карбонил қосылыстарын аминометилдеудің әдісі. Реакция нәтижесінде β-аминокарбонилдік қосылыс — Манних негізі — түзіледі. Реакция 1912 жылы Карл Маннихтың формальдегид пен екінші реттік аминдердің кетондарға (алғашында — антипирин) әсерін зерттеу кезінде табылған. : Қазіргі уақытта Манних реакциясы тек карбонилді қосылыстарды аминметилдеу үшін ғана емес, сонымен қатар әр түрлі С-нуклеофилдерді — алифатты нитро қосылыстар, ацетилендер, α-алкилпиридиндер, фенолдар, электронға бай гетероциклді қосылыстарды да аминометилдеу үшін қолданылады. Сонымен қатар, аминоалкилдеу энолданбайтын алдегидтер мен екіншілік аминдердің көмегімен де, имин тұздардың әсерімен де жүреді. Механизм Классикалық нұсқада Манних реакциясы үш компоненттің — кетон, формальдегид пен екіншілік аминнің — қышқылдық ортада конденсациясы болып табылады. Формальдегид пен аминнің әрекеттесуі α-метилоламин тұзын түзеді. Ол өз кезеігінде суды депротондап, күшті электрофиль болып табылатын диалкилметиленеиминиум тұзының түзілуіне алып келеді: : Ал кетон болса қышқылды ортада енолизация арқылы нуклеофиль енол түзеді: : Кейін нуклеофиль енол электрофиль имин ионды (диалкилметиленеиминиум ион) шабуылдайды: : Дереккөздер
Атырау облыстық өнер мұражайы

Атырау облыстық Шаймардан Сариев атындағы көркемсурет және қолданбалы сәндік өнер мұражай ата-баба мұрасын бағалай білетін, Отанымыздың тарихы мен мәдениеті туралы азаматтарды тәрбиелеуде маңызды орын алады. Өнер музейінің тарихы 1977 жылдан басталады. Сол жылдары Атырау суретшілерінің туындыларын сақтайтын, кішігірім мекеме болып ашылған. Мұражай Облыс әкімдігінің 1992 жылғы шешіміне сәйкес ашылды. 1999 жылы музейге дербес ғимарат беру туралы шешім қабылданды. Ал 2005 жылы музейге Атыраулық суретші, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Ш. Сариевтың есімі берілді. Сонымен қатар, 2000 жылдардың басынан бастап мұражайда көркемсурет студиясы ашылды. Студияда ересектер де, балалар да оқиды. Көрмедегі жәдігерлер арасында көзге ерекше түскен суретші С. Кәрібайдың 1996 жылы салынған «Атырау қаласының көрінісі» туындысы. Жалпы бұл туынды авангардтық стильде орындалған. Құстың қанаттары қызыл балықтардың құйрықтарымен бірлесе көрсетіліп, тіршіліктің бір-бірімен тығыз байланыстылығын байқатады. Мұражайда Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген суретшілер: А. Қастеев, В. Антощенко-Оленев, С. Мамбеев, А. Сыдыханов, А. Жантасов және басқа да көптеген талантты авторлардың қолөнер, графика және картиналары қойылған. Халықаралық «Шабыт» фестивалінің жеңімпаздары - Р. Слекенов пен Е. Жұмабаеваның суреттерін ерекше атап өткен жөн. Дереккөздер
Деформациялық жік

Деформациялық жік — мүмкін болатын деформация орындарында конструкция бөлшектеріне түсетін жүктемені азайтуға арналған жік. Мұндай деформация ауа температурасының құбылуынан, сейсмикалық жағдайлардан, жер беткейіне түсетін жауын-шашынның ықпалынан және қауіпті салмақ түсіретін басқа да әсерлерден пайда болады. Деформациялық жік ғимаратқа, құрылысқа серпімділік қасиет береді. Бітеулеу мақсатында тығыз оқшаулау материалымен толтырылады. Мақсатына қарай келесі деформациялық жіктері қолданылады: температуралық, компенсациялық, шөгінді, антисейсмикалық және шөгу. Температуралық жіктер құрылысты жер деңгейінен шатырға дейін қоса алғанда іргетасын қозғамай бөледі. Аз деңгейде температуралық тербелісті бастан кешіреді, соның салдарынан айтарлықтай деформацияға ұшырамайды. Температуралық жіктер арасындағы қашықтық қабырға материалына және құрылыс ауданындағы есептелген қысқы температураға байланысты қабылданады. Ғимараттың жеке бөліктері әртүрлі қабат болуы мүмкін. Бұл жағдайда ғимараттың , құрылыстың әр бөлігінде орналасқан қаланған түптеріне түсетін салмақ әртүрлі болады. Топыраққа, құрылыс түбіне теңбе-тең түспеген деформация ғимараттың , құрылыстың қабырғаларына және ғимараттың, құрылыстың басқа да конструкцияларында жарықшақтардың пайда болуына әкеледі. Бірдей қабаттағы айтарлықтай ұзақтыққа созылған ғимараттарда да шөгінді жарықшақтар пайда болады. Ғимараттарда, құрылыстарда қауіпті деформация болуының алдын алу үшін құрылыста шөгінді жіктер жасалынады. Бұл жіктердің температуралық жіктерден айырмашылығы ғимараттарды олардың іргетасын есепке ала отырып биіктігі бойынша кеседі.
Қызылқоға (газет)

Қызылқоға аудандық «Қызылқоға» газетінің тарихы өткен дәуірде жатыр. Газеттің тұңғыш саны 1953 жылдың 31 қаңтарында оқырмандардың қолына тиді. «Сталин туы» деген атпен аптасына бір рет, екі бет болып шыққан газет арада өткен жылдары «Социалды еңбек», «Коммунизм туы» аталды. 1989 жылдан бері «Қызылқоға» деген атауға ие. Алғашқы редактор Әлімбай Жанғазиевтен соң Теңдік Жауыров, Төлеубай Ысқақов, Ізни Нұрқасымов, Жолдығали Бақытов, Нұрлан Қабылов, Лес Жолдиевтер редакторлық қызметті жалғастырды. Олардың барлығы да аудан басылымын жоғары деңгейге көтерді деуге толық негіз бар. Бүгінгі «Қызылқоға» газеті дарынды қаламгерлерді қанаттандырып, қияға ұшырды. Мереке Құлкенов, Мақсот Ізімов, Шолпан Ұғыбаева, Төлеген Жаңабаев, Әнуарбек Қосанов, Серік Жанғалиев, Қайрош Қабдешов, Әбілхан Төлеуішов, Мақат Хайруллин, Серік Қаражановтар «Қызылқоға» газетінен түлеп ұшқан түлектер. Нарықтың өтпелі кезеңінде газет жұмысы тоқтап қалды. Осы аралықта (1999ж-2002ж) жергілікті басылым «Таң» газеті Атырау облыстық «Полиграфия» өндірістік бірлестігінде, «Құрылысшы-А» ЖШС-нің демеушілігімен «Қызылқоға белестері» деген атпен жекеменшік үнпарақ болып «Ақ Жайық» ЖШС-нің баспаханасында басылып шықты. 2002 жылдан бастап «Қызылқоға» газеті болып қайта шыға бастады. Төрт беттік болып шыққан газет 900 данамен «Ақ Жайық» ЖШС-нің баспаханасында басылды. 2003 жылы 1700 данамен басылып шыққан аудандық газет ақпан айынан бастап сегіз беттік болып шықты. Қазіргі таңда «Атырау-Ақпарат» ЖШС-не қарасты аудандық газеттің материалдық-техникалық базасы жақсарып, басылым 16 бетпен ауданның барлық ауылдық округтеріне, өзге облыстар мен қалаларға таралады. Дереккөздер
Одаққа кіру күні бойынша АҚШ штаттарының тізімі

Штаттардың кіруі жылдарының картасы. Бұл одаққа кіру күні бойынша АҚШ штаттарының тізімі. 4 шілде 1776 жылы Он үш колониялар тәуелсіздік декларациясына қол қойып, ресми түрде Ұлыбритания билігінен шықты. Осы әрекеттерден кейін Америка Құрама Штаттары мен АҚШ тәуелсіздігі үшін соғыс пайда болды. Солтүстік және Орталық Америкадағы басқа британдық колониялар (қазіргі Канаданың аумағындағы бес колония, Кариб теңізінің аралдарында орналасқан сегіз колония және Бермуд аралдары бұл төңкеріске қатыспай, британ билігіне адалдығын сақтады. 1788 жылдың маусым айының соңында Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир штаттары тоғыз колонияны ратификациялауға қанағаттандыратын талаптарына келісімін берді. Осыдан кейін Конституциякүшіне енді. АҚШ штаттарының тізімі Тағы қараңыз * АҚШ штаттарының тізімі Дереккөздер
Мақат тынысы (газет)

Мақат ауданының «Мақат тынысы» газетінің тұңғыш нөмірі 2001 жылдың 22 маусымында жарық көрді. Аудандық қоғамдық-саяси газеті мәртебесіне ие бұл басылым сол жылдың аяғына дейін айына екі рет, 2003 жылдан бастап төрт рет шығарыла бастады. Газеттің редакторы-Гүлзада Есмырзақызы Саликова, газетке жауапты хатшы журналист Жәнібек Есқабылұлы Аманғали. Газеттің Доссордағы тілшісі Серік Жолмағамбетов. Облыс әкімінің 2001 жылдың 28 желтоқсанындағы 358-інші нөмірлі «Аудандық газеттерді «Атырау-Ақпарат» коммуналдық кәсіпорнының еншілес мемлекеттік кәсіпорындарына қайта ұйымдастыру туралы» шешіміне орай, «Мақат тынысы» 2002 жылғы наурыздан бастап аталған кәсіпорынның еншілес кәсіпорны мәртебесімен жұмыс істеуге көшті. Жаңа құрылым жағдайында редакцияның материалдық-техникалық қуаты артты. Қазір «Мақат тынысы» уақыт пен заманның талабына, үрдісіне сай творчестволық құрамда қызмет етуде. Газет - «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясының баспа және бұқаралық құралдары арасында өткізген республикалық конкурсының 1 дәрежелі диплом иегері. Газеттің бас редакторы Гүлзада Саликова Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі, ҚР байланыс және ақпарат министрлігінің Құрмет грамотасын, облыстық «Таңдаулы ауыл журналисі» атағын, Облыстық журналистер Одағы филиалының Құрмет грамотасын иеленді. Газеттің аудан оқырман қауымның талғамынан шығуына редактордың орынбасары -жауапты хатшы міндетін атқарған Лена Мыңбайқызы Нұрбаеваның, бүгінде өмірден өткен Жәнібек Аманғали Есқабылұлының қосқан үлесі ерекше. Сондай-ақ, редакцияда әр жылдары еңбек еткен журналист, ақындар Арал Байжігітов, Асантемір Қаршығаұлы, Нұрбейбіт Нұғымановтардың өзіндік ізі бар. Редакция мамандары Жаннагүл Құлыншақова, Гүлжанар Жансұлтан, Жанат Мырзағалиева әр жылдары Атырау филиалының, ішкі саясат басқармасының дипломдарымен, Құрмет грамоталарымен, серіктестік басшысының, аудан әкімінің алғыс хаттарымен марапатталды. Кейіннен редакция құрамын толықтырған Алмагүл Таумұрынова, Мөлдір Ізтұрғанова өз еңбектерін жалғастыруда. Дереккөздер
Көңілді тапқырлар алаңы

КТА (Көңілді тапқырлар алаңы; Орысша: КВН - Клуб весёлых и находчивых) — телевизиялық әзіл-сықақ ойындары, онда әр түрлі ұжымдардың командалары (оқу орындары, жоғары оқу орындары, кәсіпорындар, қалалар және т.б.) қойылған сұрақтарға әзіл-сықақ жауаптармен, берілген тақырыптарға импровизациялармен, алдын ала дайындалған сахналарды ойнаумен және т. б. жарысады. Дереккөздер Сілтемелер * *[https://archive.is/20130222155158/http://design.scroller.net/tag/kvn/ КТА парақшалары] * [http://jaidarman.kz/ Жайдарман КВН Одағы] * [http://kta-astana.kz/ КТА]
Қарабұтақ

Елді мекендер: * Қарабұтақ – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл. * Қарабұтақ – Ақтөбе облысы Қарғалы ауданы құрамында болған ауыл, 2019-жылы таратылған. Өзендер: * Қарабұтақ – Қабырға алабындағы өзен. * Қарабұтақ – Өлкейек алабындағы өзен. * Қарабұтақ – Ырғыз алабындағы өзен.
Что было дальше?

«Что было дальше?» — бұл орыс тілді әзіл-сықақ интернет-шоу, онда әзіл-сықақшылар шақырылған қонақтың оқиғасын тыңдап, содан кейін оның қалай аяқталғанын білуге ​​тырысады. Қазіргі уақытта шоудың 2 толыққанды маусымы түсіріліп, үшіншісінің түсірілімі басталды. Шоу өндірісімен «Medium Quality» тобы айналысады, идея авторы және креативті продюсер Морозов Максим, жоба «LABELCOM» YouTube-арнасында жарияланады. Шоу мазмұны Шақырылған әйгілі қонақ оқиғаны баяндайды, ал шоу қатысушылары қонақтың оқиғасы немен аяқталғанын болжап, анықтауға тырысады. Шоу тарихы Шоу идеясының авторы – Максим Морозов. Шоудың бастапқы атауы - «И тут произошло самое смешное» (қаз. Содан кейін ең күлкілісі ). Жүргізуші ретінде Дмитрий Позов, ал қатысушылар ретінде — «Импровизация» шоуының актерлері — Сергей Матвиенко, Арсений Попов және Антон Шастун, сондай — ақ «Comedy Баттл» шоуының екі дүркін жеңімпаздары – Тамби Масаев және Рустам Рептилоид болды. Бастапқы атауы мен құрамы бар шоу шығармашылық келіспеушіліктерге байланысты одан әрі өндіріске шыққан жоқ. Шоу қонақтарының бірі қазіргі «Әрі қарай не болды?» жүргізушісі - Нұрлан Сабыров болды. Шоу өндірісімен "Medium Quality" компаниясы айналысады , оның иесі ТНТ телеарнасының бас директоры Вячеслав Досмұхаметов. Шоудың алғашқы шақырылған резиденттері Тамби Масаев пен Рустам Саидахмедов болды, сондай-ақ жүргізуші ретінде Нұрлан Сабыров, кейінірек Алексей Щербаков пен Артур Чапарян қатысушылар ретінде шақырылды."Stand Up Store Moscow" шоуын толық жасамас бұрын, бірнеше техникалық кештер өткізілді, қатысушылар жақсы болғанын түсінді және шоуды іске қосуды шешті. Алғашқы техникалық шоуға Денис Косяков, Александр Шпак, Азамат Мұсағалиев, Сергеич және басқалар қатысты. Нұрлан Сабыровтың мәлімдеуінше, шоу 100% түпнұсқа және теңдесі жоқ. 2019 жылдың 25 сәуірінде «Әрі қарай не болды?» ұшқыштық эпизод шықты, Гарик Харламов пен Мигельдің қатысуымен. Маусым барысында 2019 жылдың 1 тамызына дейін 7 бөлім шығарылды. 2019 жылы 20 қыркүйекте шоудың екінші маусымы басталды, алғашқы эпизод Гарик Мартиросян мен Олег Майамидің қатысуымен шықты. Екінші маусымда қатысушы ретінде Артур Чапарян шоудан шығып кетті, ал оны ауыстыруға ТНТ-де «Ашық микрофон» және «Stand Up» қатысушысы – Сергей Детков келді. Артурдың шоудан кетуі туралы сұрағанда, Нұрлан Сабыров «вДудь» шоуына берген сұхбатында, ол шоуға қатысуға деген ұмтылысын жоғалғанын айтты. Әзіл-сықақшылар Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.youtube.com/channel/UCNqktdxgAADBj36dC7VGOgg Labelcom] арнасы
Қарағанды (айрық)

Елді мекендер: * Қарағанды – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. * Қарағанды – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы ауыл. * Қарағанды – Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы ауыл. * Қарағанды – қала, Қарағанды облысының орталығы. Өзендер: * Қарағанды – Жаман Сарысу алабындағы өзен. * Қарағанды – Қаракеңгір алабындағы өзен. * Қарағанды – Ойыл алабындағы өзен. * Қарағанды – Ұлы Жыланшық алабындағы өзен. Басқа мағыналар: * Қарағанды – Аққұмының батысындағы төбе (тау).
Мейсон Кук

Мейсон Кук (; 25 шілде 2000; Оклахома-Сити, Оклахома, АҚШ) — америкалық актер. Ол 2011 жылы Тыңшы Балалар: Әлемдегі Барлық Уақыт фильмінде Сесил Уилсон рөлін ойнады. 2016 жылдан 2019 жылға дейін ABC-де Үнсіз ситкомында Рэй Димео рөлін сомдады. Ерте өмірі Кук Оклахома-Сити қаласынан. Ол Nichols Hills Elementary School бастауыш мектебінде оқыды. Ол велосипед пен скейтборд айдағанды жақсы көреді. Оның үш бауыры бар: Лили, Лейн және Джорджия. Оның бойы 1.85 метр. Мансабы Куктың алғашқы кәсіби жұмысы телевидениеде болды, "Джимнің айтуынша" және "Құмарлық анатомиясы" деген комедиялық сериалдарда. Кук 11 жаста болғанда ол "Тыңшы Балалар: Әлемдегі Барлық Уақыт" фильмінде Сесил Уилсон рөлін сомдады. Осы үшін 2011 жылы ол Көркем фильмдегі ең жақсы қойылым үшін Жас Әртіс марапатына номинацияланды. Ол сондай-ақ "Орташа" сериалында бірнеше жыл Кори рөлін ойнады. 2016 жылы ABC-дің "Үнсіз" сериалында Рэй Димео рөлін алды. Фильмдер тізімі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * * *
Алматы қаласы әкімдігінің ғимараты

Алматы әкімдігінің ғимараты — Алматы қаласында орналасқан әкімшілік құрылым. Іргетасы 1973 жылы қаланған ғимарат 1980 жылы аяқталған. Бұған дейін Қазақстан Коммунистік партиясы Комитетінің және Қазақстан Республикасының Президентінің резиденциясы ретінде қолданылған. Тарихы 1970 жылдары «Алма-Атагипрогор» институты Қазақ АКСР-нің астанасы Алматының жаңа жоспарын жасауға кірісті. 1999 жылдың ортасынан бері Алматы әкімдігінің ғимараты боп қолданылып келген. 2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары кезінде наразылық білдірушілер өрт салғанда ғимарат толығымен өртеніп, жарамсыз болып қалды. Ғимаратқа үлкен залал тигендіктен жөндеу жұмыстары басталды. Бастапқыда қалпына келтіру жұмыстары шамамен 5-6 айға созылады деп хабарланды. Алайда кейінірек жөндеу жұмыстары 2023 жылғы Наурыз мейрамыда аяқталады деп жарияланды. Техникалық сипаттамалар Ғимарат жеті қабаттан тұрады және кеуексаз бетон қабырғалық панельдері бар құрама темірбетоннан жасалған конструкция. Ғимараттың сырты Маңғыстаулық әктас пен мәрмәрден қаптаған. 1982 жылғы 26 қаңтарда Алматы қаласының атқару комитетінің шешіміне сәйкес ғимаратқа ескерткіш мәртебесі берілді. 2012 жылы жылу жүйесі мен электр инфрақұрылымы жаңартылды. Дереккөздер
Ғасырдың 100 кітабы (Le Monde бойынша)

дің «Бөгде» роаманы "Ғасырдың жүз кітабы" тізімінде бірінші орынға ие болды.]] "Ғасырдың 100 кітабы" - француз сатушысы Фнак (Fnac) және Париждің Le Monde газеті 1999 жылдың көктемінде жүргізген сауалнама бойынша ХХ ғасырдағы ең есте қалған жүз кітаптың тізімі. Сауалнама кітап дүкендері мен журналистер жасаған 200 кітаптың алдын-ала тізімінен басталып, 17000 француз дауыс берушілері "Сіздің есіңізде қандай кітаптар қалды?" (Quels livres sont restés dans votre mémoire?) - деген сұраққа жауап береді. Бұл тізімге классикалық романдар да, көркем әдебиет те (J Р Р Толкиен, Агата Кристи, А. С. Дойль), сонымен қатар поэзия, драма және реал әдебиет (Фрейдтің зерттеулері және Анна Франктың күнделігі) енген. Сондай-ақ, тізімде комик кітаптар да, мысалы мына бес франкофон сериясының әрқайсысынан бір альбом: Астерикс, Тинтин, Корто Мальтезе, Блейк пен Мортимер және Гастон бар. Тізімдегі француз романдарының көптігі сауалнама жүргізілген топтың демографиясына байланысты болған. (Сол секілді, ағылшын тіліндегі дереккөздермен салыстырылатын тізімдер, мысалы, 1998 жылы шыққан біріне "Замана кітапханасы" басқармасы, ал екіншісіне оқырмандар жауап берген "Замана кітапхананың 100 үздік романы" атты екі тізімде Британдық және Американдық авторлар көп кездеседі. Замана кітапхананың бұл екі тізіміне бейағылшын тіліндегі жұмыстар ұсынылмаған болатын.) Тізім Ескерту: алғашқы басылымның тілі автордың негізгі тілі болмауы да мүмкін. Қосымша мәлімет *Bokklubben әлем кітапханасы (Норвегия) *Нобель әдебиет сыйлығы лаореаттары тізімі (Швеция) – қамтыды: Камю, Steinbeck, Hemingway, Beckett, Sartre, Solzhenitsyn, Gide, García Márquez, Faulkner, Mauriac, Mann, Pirandello, Böll, Lagerlöf, Le Clézio, and Perse *Франция академиясының бас жүлдесін иелеушілер тізімі (Франция) – қамтыды: de Saint-Exupéry, Cohen, Mauriac, Bernanos, and Tournier *Prix Goncourt сыйлығын иелеушілер тізімі (Франция) – қамтыды: Proust, Malraux, de Beauvoir, Tournier, Gracq, and Duras *Prix Renaudot сыйлығын иелеушілер тізімі (Франция) – қамтыды: Céline, Perec, Aragon, Le Clézio, and Beigbeder *Prix mondial Cino Del Duca сыйлығын иелеушілер тізімі (Франция) – қамтыды: Kundera, Borges, Kadare, and Styron *Prix Médicis сыйлығын иелеушілер (Франция) – қамтыды: Eco, Perec, and Kundera *Әдебиет Pulitzer сыйлығын иелеушілер тізімі (АҚШ) – қамтыды: Steinbeck, Hemingway, Faulkner, Mitchell, and Styron *Neustadt халықаралық әдебиет сыйлығын иелеушілер тізімі (АҚШ) – қамтыды: García Márquez *Еуропалық әдебиет марапатын иелеушілер тізімі (Австрия) – қамтыды: de Beauvoir, Eco, Ionesco, Kundera, Duras, and Rushdie *Jerusalem әдебиет сыйлығын иелеушілер тізімі (Израиль) – қамтыды: de Beauvoir, Ionesco, Kundera, Borges, and Kadare *Strega сыйлығын иелеушілер тізімі (Италия) – қамтыды: Eco, Buzzati, Moravia, and Levi *Австрия Князьнің сыйлығын иелеушілер тізімі (Испания) – қамтыды: Kadare *Сервантес сыйлығын иелеушілер тізімі (Испания) – қамтыды Borges **Батыс әлемінің ұлы кітаптары *Замана кітапханасының 100 әйгілі әңгімесі (АҚШ) – ағылшынша жарияланған еңбектер *TIME'ның 100 әйгілі әңгімелер тізімі (АҚШ) – ағыдщынша жарияланған еңбектер *Жойқын оқу (Ұлыбритания) Дереккөздер
Дрейк теңдеуі

]] Дрейк теңдеуі — құс жолы галактикасындағы белсенді, коммуникативті бөгдеғаламдық өркениеттердің санын есептеу үшін қолданылатын ықтималды аргумент. Бұл теңдеуді 1961 жылы Франк Дрейк өркениеттердің санын есептеу мақсатында емес, алғашқы Бөгдеғаламдық интеллектті барлау (БИБ) ғылыми жиналысында ғылыми диалогты ынталандыру әдісі ретінде ұсынған болатын. Дрейк теңдеуі басқа радио-коммуникативті тіршілік туралы мәселе қарастырған кезде ғалымдар ескеруі керек негізгі тұжырымдамаларды жинақтайды. Дереккөздер
Чендлер Кентербери

Чендлер Кентербери (; 15 желтоқсан 1998, Хьюстон, Техас, АҚШ) — америкалық актер. Өмірбаяны Чендлер 15 желтоқсан 1998 жылы Техастағы Хьюстон қаласында, Кристина және Рассел Кентерберилардың отбасында дүниеге келді. Оның Колби есімді үлкен ағасы бар, олда актер, және оның кіші қарындасы бар, актриса. Мансабы Ол өзінің алғашқы рөлін 2007 жылы «Қылмыстық ойлар» телесериалында ойнады. Осы рөлі үшін 2008 жылы «Жас Әртіс» марапатын жеңіп алды. Ол сондай-ақ 2008 жылы «Бенджамин Баттонның Жұмбақ Оқиғасы» фильмінде басты рөлдегі кейіпкердің сегіз жасар кезін ойнады. Ол «Summit Entertainment»-тың 2009 жылғы «Білу» триллер фильмінде басты рөлдегі Калеб кейіпкерін ойнады. Осы жылы «Гари, теннис жаттықтырушысы» фильміне түсті. 2010 жылы Кристина Риччимен және Лиам Нисонмен бірге «Өмірден кейін» психологиялық триллер фильмінде түсті. Қосымша рөлдері ретінде 2009 жылғы «Көк ұнтақ», 2010 жылғы «Репо ерлер» фильмдеріне түсті. 2011 жылы «Шегі» 8 жастағы Питер Бишоп ретінде пайда болды. 2013 жылы Сирша Ронанмен бірге «Қонақ» фильмінде түсті және «Көтерілу» фильмінде басты рөлді ойнады. Фильмдер тізімі Марапаттар мен номинациялар Дереккөздер Сілтемелер * *
Хаббл ультра терең өрісі

тан кейінгі сәті.]] Хаббл ультра терең өрісі (ХУТӨ, , HUDF) — шамамен 10 000 галактиканы қамтыған Форнакс (пеш) шоқжұлдызы кеңістігіндегі кішкене аймақтың суреті. Түпнұсқасы Хаббл ғарыш телескопының 2003ж, 24 қыркүйектен 2004ж, 16 қаңтарға дейінгі деректері жинақталған. Бұл сурет шамамен Жойқын жарылыстан кейінгі 400 және 800 миллион жылдар аралығын білдіретін 13 млрд жыл бұрынғыға көз жүгіртіп, сол кездегі галактикаларды шарлайды. ХУТӨ суреті маңында жарық жұлдыздар тығыздығы төмен аспанның бөлігінде түсірілген болып, бұл неғұрлым алыс әрі күңгірт объекттерді жақсы көрсеткен. 2009ж тамыз және қыркүйек айларында ХУТӨ таяуда орнатылған Wide Field Camera 3 (WFC3) құралының инфрақызыл каналын пайданылып ұзын толқынұзындығын (1,0 - 1,6 мкм) байқады. Оны қолданыстағы ХУТӨ мәліметтерімен үйлестірген кезде астрономдар өте алыс галактикалардың жаңа тізімін анықтай алды. Галерея Дереккөздер
Әдебиет тарихы

Әдебиет тарихы — Мұхтар Әуезовтің қазақ әдебиеті тарихын зерттейтін алғашқы күрделі еңбегі. Ол кітапты 1925 жылы Ленинград университетінде оқып жүргенде жазып бітіріп, 1927 жылы Қызылордада бастырады. Оны оқу құралы ретінде мектептерде қолдануға ұсынған. Кітап кіріспе мен жеті бөлімнен тұрады: # Сыршылдық салт өлеңдері, # Батырлар әңгімесі (Қобыланды батыр, Ер Тарғын, Ер Сайын, Қамбар мен Алпамыс туралы), # Ел поэмалары (Қозы Көрпеш және Баян, Қыз Жібек туралы), # Тарихи өлеңдер (Исатай-Махамбет, Бекет батыр туралы), # Ертегі, # Айтыс өлеңдер, # XVIII-XIX ғасыр ақындары. Сілтемелер *20 томдық шығармалар жинағы: [http://auezov.kz/admin/upload/files/tom16.pdf 16-шы том]