kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Жазғы Азия ойындары 2014

Азия ойындары 2014 жылы, ресми түрде XVII Азиада ретінде белгілі — мультиспорттық іс-шара 19 қыркүйек пен 4 қазан аралығында 2014 жылы Инчхонда, Корея Республикасында өтті. Бұл Корея Республикасында Сеул (1986) және Пусан (2002) кейін өткен үшінші Жазғы Азия ойындары. Спортшылар 439 пәндер бойынша 36 түрлері бойынша жарысты. Инчхон 2007 жылғы 17 сәуірде үндістандық Делиді жеңіп Ойындарды өткізу құқығына ие болды. Өткізу орны Ойындарды өткізуге екі қала үміткер болды, Дели (Үндістан) және Инчхон (Корея Республикасы). 17 сәуір 2007 жылы кувейттік Эль-Кувейтте Азия Олимпиадалық Кеңесіндегі 45 адамнан 32 адам Инчхон үшін дауыс берді. Ұраны Ойындардың ресми ұраны таңдалды - «керемет жетістіктердің алуан түрлілігі», бұл біріктіру арқылы Азияның жарқын болашағын білдіреді. Медальдар Медальдардың дизайнын АОК 2013 жылдың 19 тамызы мақұлдады, Бұл ойындардың эмблемасы бар бес бұрыш Инчхон порттарын білдіреді. Бұл қаланы Солтүстік-Шығыс Азияның орталығы ретінде бейнелейді. Символика Инчхондағы 2014 жылғы 17-ші Азиада ойындарының тұмары үш ұсақ итбалық болды. Осы идеяны шығарушылар Пенньонгдонг аралының суларында мекендейтін итбалықтардан шабыттанды. Олар Кореяның солтүстігі мен оңтүстігімен теңіз шекарасын еркін өтіп, аймақтағы барлық азиялықтардың бейбітшілікке ұмтылуын, қақтығыстарсыз және идеологиялық қарама-қайшылықсыз өмір сүруін білдіреді. Ойындардың эмблемасы «А» әрпі - «Азия» сөзінің бірінші әрпі. Эмблеманың түсі көгілдір және жасыл, ол Инчхон халықаралық теңіз айлағын, жарқын болашақты және Азияның үмітін бейнелейді. Көлік қызметі Инчон метросының құрылысы 2018 жылға жоспарланған мерзімге қысқартылды. Жолаушылардың үлкен ағынымен күресу үшін иммиграция процедуралары жақсартылды. Азиада Алауы Ойындардың ұйымдастырушылары екі жеке алау, біреуі - 1951 жылы алғашқы ойындарды Нью-Дели үнді қалашығында, екіншісі Инчхонда жақты. Үндістанда жағылған алау Инчхон мәдени және өнер орталығында өткен салтанатты рәсімде Қытай арқылы Корея Республикасына барып, Оңтүстік Корея алауына қосылды. Күнтізбе Қатысушы елдер Төменде барлық қатысушы ҰОК тізімі бар, бір делегацияға қатысушылардың саны жақшада көрсетілген. * Ауғанстан (71) * Бангладеш (137) * Бахрейн (65) * Бруней (11) * Бутан (16) * Шығыс Тимор (33) * Вьетнам (193) * Гонконг (475) * Үндістан (535) * Индонезия (186) * Иордания (97) * Ирак (62) * Иран (281) * Йемен (34) * Қазақстан (414) * Камбоджа (20) * Катар (246) * Қырғызстан (117) * Қытай (888) * КХДР (150) * Корея Республикасы (826) * Кувейт (253) * Лаос (102) * Ливан (42) * Макао (135) * Малайзия (277) * Мальдивтер (142) * Моңғолия (234) * Мьянма (64) * Непал (204) * БАӘ (84) * Оман (93) * Пәкістан (188) * Палестина (56) * Сауд Арабиясы (199) * Сингапур (229) * Сирия (30) * Тәжікстан (91) * Тайланд (518) * Тайвань (420) * Түрікменстан (80) * Өзбекстан (290) * Филиппиндер (149) * Шри-Ланка (80) * Жапония (717) Медаль есебі Байқау қорытындысы бойынша медальдік турнирлердің көшбасшылары Қытайдан келген спортшылар болды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.incheon2014.kr/index Ресми сайты]
Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі (финал)

1994 жылғы Футболдан әлем чемпионатының шешуші матчы. 17 шілдеде Лос-Анжелестегі "Роуз Боул" стадионында өтіп, Бразилия мен Италия құрамалары күш сынасты. Матчта есеп ашылмай, Бразилия құрамасы пенальтилер арқылы 3:2 есебімен жеңіске жетіп, төртінші рет әлем чемпионы атанды. Матч Фактілер * Бірінші рет әлем чемпионы пенальтилер сериясы арқылы анықталды. * Финалға дейін керемет ойнап, Италияның финалға шығуына ғаламат үлес қосқан Роберто Баджо матчтан кейінгі пенальтилер сериясында қақпаны көздей алмады. * Екі құрама да бұған дейін үш реттен әлем чемпионы атанған болатын. Бразилия құрамасы әлемдегі тұңғыш тетракампеон атанды. * Бразилия араға 24 жыл салып, чемпион атанды. Бір қызығы, 24 жыл бұрын да финалда Италияны ұтқан еді. * Бразилия құрамасының тізімінде болашақ футбол жұлдызы Роналдо да бар еді. Бірақ ол чемпионатта бір рет те алаңға шықпады. ---------------------- Протокол Дереккөздер Сілтемелер
Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі

1982 жылы Испанияда өткізілген футболдан ерлер арасындағы 12-ші әлем чемпионаты — 13 маусым - 11 шілде аралығында Испанияның бірнеше стадионында өтті. Тарихта тұңғыш рет әлем чемпионатына 24 команда қатысып, Италия құрамасы үшінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионатқа шолу 24 құрама алты топқа бөлінді. Әр топтан екі құрамадан озып шығып, екінші кезеңде үш командадан төрт топқа бөлінді. Әр топтан бір-бір команда озып шығып, жартылай финалға жолдама алды. "А" тобындағы алты ойынның бесеуі тең аяқталды. Тек соңғы турда ғана Польша 5:1 есебімен Перуді ұтты. Италия мен Камерун құрамалары бірдей ұпай жинап, екінші орын доп айырмасы дұрыстау Италияға берілді. Ол кезде Италияны чемпион атанады деп ешкім ойлаған жоқ. Чемпионатта сенсациялар жетерлік болды. Мәселен, біріншілікке әлем чемпионы ретінде келген Аргентина бірінші кездесуде-ақ Бельгиядан 0:1 есебімен ұтылып қалды. Бұл матчта әйгілі Диего Марадона өзінің әлем чемпионаттарындағы алғашқы ойынын өткізді. Сондай-ақ, ГФР құрамасы да алғашқы матчта Алжирден ұтылып қалды. Топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- С тобы ---- ---- ---- ---- ---- Д тобы ---- ---- ---- ---- ---- Е тобы ---- ---- ---- ---- ---- Ғ тобы ---- ---- ---- ---- ---- Екінші топтық кезең Бірінші топ ---- ---- Екінші топ ---- ---- Үшінші топ ---- ---- Төртінші топ ---- ---- Плей-офф Жартылай финал Үшінші орын үшін Финал Толық мақаласы: 1982 жылғы әлем чемпионатының финалы Мергендер ;6 гол * Паоло Росси ;5 гол * Карл-Хайнц Румменигге ;4 гол * Зико * Збигнев Бонек ;3 гол * Фалькао * Ален Жиресс * Ласло Кишш * Джерри Армстронг
Польша Ұлттық футбол құрамасы

Польша Ұлттық футбол құрама командасы — Футболдан Халықаралық жарыстарда Польша мемлекетінің намысын қорғайтын құрама. УЕФА және ФИФА мүшесі. 1974, 1982 жылдары әлем чемпионатының қола жүлдегері атанған. Тарихы Алғашқы кездесуін 1921 жылы 18 желтоқсанда Венгрияға қарсы өткізіп, 0:1 есебімен жеңіліп қалды. Алғаш қатысқан ең ірі турнирі — 1938 жылғы әлем чемпионаты. Бұдан соң Звигнев Бонек, Гжегож Лято, Анджей Шармах секілді мықты футболшылары жетілгенше әлемдік немесе құрлықтық ірі додаға қатыса алмады. 1974 жылы аталған футболшылардың көмегімен бірнеше атақты құрамаларды, атап айтқанда, Италия, Аргентина, Бразилия, Швеция секілді мықтылардан басым түсіп, әлемнің қола жүлдегері атанды. 1978 жылы Аргентинада өткен әлем чемпионатында екінші кезеңнен аса алмады. Ал төрт жылдан соң тағы да керемет ойын көрсетіп, 1974 жылғы табысын қайталады. Мұнан соң алтын буынның дәуірі бітті де, құрама көп жылдарға дейін жарқырай алмады. Тек жаңа ғасырдың алғашқы он жылдығында ғана шамалы көзге түсе бастады. 2002, 2006 жылдарғы әлемдік додаға қатысқанымен, топтан шыға алған жоқ. 2008 жылғы Еуропа чемпионатында да, 2012 жылы өз елдерінде өткен бәсекеде де топтық турнирде қалып қойды. Әлем чемпионаттарындағы мергендер (сол жақта)]] Еуропа чемпионатттарындағы мергендер Атақты ойыншылары ]] ]] * Роберт Левандовский * Гжегож Лято * Збигнев Бонек * Ежи Дудек * Камиль Глик * Тиагу Ционек * Якуб Блащиковски * Ян Беднарек * Гжегож Крыховяк * Кароль Линетты * Яцек Гуральски * Аркадиуш Милик * Лукаш Пищек * Эузебиуш Смолярек * Анджей Шармах * Войцех Щенсный * Пётр Сверчевский * Эрнест Вилимовски Тағы қараңыз * Футболдан Польша чемпионаты - Экстракласса Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.90minut.pl/rep_mecze.php?id_sezon=73 Польша құрамасының статистикасы]
Хет-трик

Хет-трик (ағыл. hat-trick) — бірқатар спорттық ойындарда қолданылатын "үш" санына байланысты термин. Әсіресе футбол мен хоккейде жиі айтылып жатады. Түсініктеме Футбол мен хоккейде бір матчта үш рет қарсыластар қақпасын дәл көздеген cпортшының жетістігі осылай аталады. Кей-кейде футзал, гандбол секілді спорт түрлерінде де қолданылады. Сондай-ақ, бір мезгілде үш бірдей титулды жеңіп алған спорттық ұжымның табысы да осылай сипатталады. Мәселен, 2009 жылы Испанияның "Барселона" клубы бір маусымда үш бірдей жарыста (Испания чемпионаты, Испания кубогы және УЕФА Чемпиондар Лигасы) бас жүлдені алды да, мамандар ол жетістікті "требл" деумен қатар, "хет-трик" деп те атады. Қызықты деректер * Бельгиялық "Экерен" клубының ойыншысы Стан Ван ден Бюйс 1996 жылы "Андерхлетпен" болған ойында өз қақпасына үш рет гол соғып алған. * 1999 жылы парагвайлық атақты қақпашы Хосе Луис Чилаверт үш рет пенальтиден гол соқты. Ол хет-трик жасаған тарихтағы жалғыз қақпашы. Тағы да терминдер * Дубль — Екі санына байланысты қолданылады (бір матчта екі гол немесе бір маусымда екі жүлде) * Покер — Төрт санына байланысты дәл солай қолданылады * Пентатрик — Бес санына байланысты дәл солай қолданылады Тағы қараңыз * Футболдан әлем чемпионаның хет-триктері * Футболдан Еуропа біріншілігінің хет-триктері
Қысқы Азия ойындары 1996

3-ші қысқы Азия ойындары қытайлық Харбин қаласында 1996 жылы ақпан айында өтті. Бастапқыда ол ойын 1995 жылы КХДР-де өтеді деп жоспарланған болатын, бірақ қабылдаушы елдің міндеттемелерін орындай алмады. Нәтижесінде, спорттық іс-шара келесі жылы ҚХР-ге ауыстырылды. Ойындарда алғаш рет жаңа тәуелсіз мемлекеттер: Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан қатысты. Қатысушы елдердің жалпы саны 17 болды. Сегіз спорт түрінен жарыстар өткізілді, біреуінен — көрсетілімдік қойылымдар өтті. Алғаш рет мұндай спорт түрі фристайлдан жарыс өтті. Тұмар 1996 жылғы Азиада ойындарының ресми тұмаршысы Дуду атты кейіпкер болды, ол бұршақ бейнесінде құрылған. Қатысушы елдер * Гонконг * Үндістан * Иран * Қазақстан * Қырғызстан * Қытай * Корея Республикасы * Кувейт * Ливан * Макао * Моңғолия * Пәкістан * Тәжікстан * Тайланд * Қытайлық Тайбэй * Өзбекстан * Жапония Спорт түрлері * Биатлон * Горные лыжи * Коньки тебу спорты * Шаңғы жарысы * Мәнерлеп сырғанау * Фристайл * Хоккей * Шорт-трек Қойылымдық көрсетілімдер: * Трамплиннен секіру Медаль есебі Дереккөздер
Қысқы Азия ойындары 1986

I қысқы Азия ойындары Саппорода (Жапония) 1-і мен 8 наурыз аралығында 1986 жылы Азия ойындарының қысқы аналогы ретінде өткізілді. Оны өткізу туралы шешімді Азия Олимпиадалық Кеңесі Бас Ассамблеяда 1984 жылы Қысқы Азияны өткізу туралы идеямен сөз сөйлеген Жапония ҰОС бастамасы бойынша 1982 жылы қабылдады. Әртүрлі мемлекеттердің позицияларда өкілдік етуін арттыру үшін бір елдің өкілдері әр пәннен екі медаль ала алмайтыны туралы шешім қабылданды. Барлық жүлделерді сол команданың спортшылары алса, қола медаль, жоғары орынды иемденген басқа елдің өкіліне берілді. Спорт түрлері Қысқы Азиядада 1986 жылы 35 медальдар жиынтығы 7 әр түрлі спорт түрінен өткізілді. Төменде олардың тізімі бар. * Тау шаңғы спорты * Биатлон * Шаңғы жарысы * Мәнерлеп сырғанау * Коньки тебу спорты * Шайбалы хоккей * Шорт-трек Трамплиннен секіру қойылымдық түр ретінде ұсынылды. Қатысушы елдер Осы спорттық шарада Ұлттық Олимпиада комитеттерінің атынан 7 команда қатысты, Азия Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері (жақшаларда спортшылардың саны көрсетілген): * Гонконг (4) * Үндістан (14) * Қытай (63) * КХДР (51) * Корея Республикасы (65) * Моңғолия (4) * Жапония (92) 12 адамнан тұратын Иран командасы Ойындарға қатысуға өтініш берді, бірақ кейіннен келуден бас тартты. Награды Қайнарлары * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=22 Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтындағы Ойындардың ресми беті]
Қысқы Азия ойындары 1990

II қысқы Азия ойындары Саппорода (Жапония) 1990 жылы 9-ы мен 14-ші наурыз аралығында өтті. Саппоро екінші рет қатарынан Қысқы Азиаданы қабылдады, Үндістан 1989 жылы қаржы мәселелеріне байланысты оны өткізуден бас тартты. Алдыңғы ойындардағылар сияқты, ең көп наградаларды Жапония спортшылары алды. Бұл жағдайда конькиші Сейко Хасимото төрт алтын медаль иегері болды. Шаңғышы Фумико Аоки үш алтын медальді жеңіп алды. Спорт түрлері Қысқы Азияда 1990 жылы 33 медальдар жиынтығы 6 спорт түрінен өткізілді. Төменде олардың тізімі бар. * Тау шаңғы спорты * Биатлон * Шаңғы жарысы * Коньки тебу спорты * Шайбалы хоккей * Шорт-трек Трамплиннен секіру көрсетілімдік спорт түрі ретінде ұсынылды. Ойындар бағдарламасында, I Қысқы Азия ойындары бағдарламасына енгізілген мәнерлеп сырғанау болған жоқ. Қатысушы елдер Осы спорттық шарада Ұлттық Олимпиада комитеттерінің атынан 7 команда қатысты, Азия Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері (жақшаларда спортшылардың саны көрсетілген): * Гонконг (4) * Үндістан (12) * Иран (10) * Қытай (73) * КХДР (54) * Корея Республикасы (63) * Моңғолия (7) * Тайвань (5) * Филиппиндер (1) * Жапония (80) Иран, Тайвань және Филиппиндерде қысқы Азиадада алғаш рет қатысты. Наградалар Дереккөздер Қайнарлары * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=23 Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтындағы Ойындардың ресми беті]
Қысқы Азия ойындары 1999

IV қысқы қысқы Азия ойындары Канвондода (Корея Республикасы) 30 қаңтардан 6 ақпанға дейін 1999 жылы өтті. Корея Республикасы сол кезде алғаш рет осындай ойындарды қабылдады. Рәміздері 1999 жылғы қысқы Азиада ойындарының символы кеудесінде ай жартысы бар аю болды. Спорт түрлері Қысқы Азияда 1999 жылы 43 медальдар жиынтығы 7 әр түрлі спорт түрлері ойнатылды. Төменде олардың тізімі бар. * Тау шаңғы спорты (6) * Биатлон (6) * Шаңғы жарысы (6) * Мәнерлеп сырғанау (4) * Коньки тебу спорты (9) * Шайбалы хоккей (2) * Шорт-трек (10) Қатысушы елдер Осы спорттық шараға барлығы 14 команда, Ұлттық Олимпиада комитеттерінің атынан, Азия Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері қатысты (жақшаларда спортшылардың саны көрсетілген): * Гонконг * Үндістан * Иран * Қазақстан * Қырғызстан * Қытай * Қытайлық Тайбэй * Кувейт * Ливан * Моңғолия * Пәкістан * Өзбекстан * Корея Республикасы * Жапония Медаль есебі Күнтізбе
Қысқы Азия ойындары 2003

V қысқы Азия ойындары Аомориде (Жапония) 1 мен 8 ақпан аралығында 2003 жылы болды. Бұл Жапонияда өткен үшінші қысқы Азия ойындары (осыға дейін екі рет қысқы Азия ойындарын Саппоро қабылдады). Спорт түрлері 2003 жылы Қысқы Азия ойындарында 51 медальдар жиынтығы 10 различным спорт түрінен өткізілді. Төменде олардың тізімі (жақшада наградалар жинағы көрсетілген). * Тау шаңғы спорты (4) * Биатлон (6) * Кёрлинг (2) * Шаңғы жарысы (6) * Сноубординг (2) * Мәнерлеп сырғанау (4) * Фристайл (2) * Коньки тебу спорты (10) * Шайбалы хоккей (2) * Шорт-трек (8) Қатысушы елдер Осы спорттық шарада Ұлттық Олимпиада комитеттерінің атынан 17 команда қатысты, Азия Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері (жақшаларда спортшылардың саны көрсетілген): * Үндістан (14) * Иран (23) * Қазақстан (140) * Қырғызстан (2) * Қытай (175) * КХДР (51) * Корея Республикасы (197) * Ливан (11) * Макао (4) * Моңғолия (58) * Непал (6) * Пәкістан (10) * Палестина (2) * Тәжікстан (15) * Тайланд (42) * Өзбекстан (6) * Жапония (237) Наградалар Сілтемелер
Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі

Футболдан ерлер арасындағы әлемнің 11-ші чемпионаты — 1978 жылы Аргентина стадиондарында өтті. Турнирге 1974 жылғы секілді 16 ел қатысты. Өткізілу ережесі 1974 жылғыдан өзгерген жоқ, яғни, 16 құрама төрт топқа бөлінді де, озып шыққан сегіз құрама екінші топтық кезеңде тағы екі топқа бөлініп сынға түсті. Ол жерде бірінші орын алғандар тікелей финалға шықса, екінші орында қалғандар 3-орын үшін ойнады. Финалда Аргентина-Нидерланд құрамалары кездесіп, Аргентина 3:1 есебімен жеңіске жетті де, тарихта бірінші рет әлем чемпионы атанды. Бірінші топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- С тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- Д тобы ---- ---- ---- ---- ---- Екінші топтық кезең 1 топ ---- ---- ---- ---- ---- ---- 2 топ ---- ---- ---- ---- ---- ---- Үшінші орын үшін Финал Арнайы мақала: Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі (финал) Мергендер ;6 гол * Марио Кемпес ;5 гол * Роб Ренсенбринк * Теофило Кубильяс ;4 гол * Леопольдо Луке * Ханс Кранкль ;3 гол * Дирсеу * Роберто Динамит * Карл-Хайнц Румменигге * Паоло Росси * Джонни Реп
Футболдан 1974 жылғы әлем біріншілігі

Футболдан әлем чемпионаты 1974 — 1974 жылы бұрынғы Германия стадиондарында өткен ерлер арасындағы футболдан 10-шы чемпионаты. Чемпионатқа 16 елдің құрамасы қатысты. Чемпионатты өткізілу формасы өзгеріске ұшырады: 16 құрама бастапқы кезде бұрынғыдай 4 топқа бөлінгенімен, озып шыққан сегіз құрама тағы да екі топқа бөлінді. Ол жерде озғандар тікелей финалға өтсе, екінші орын алғандар бірден үшінші орын үшін таласа беретін болды. Финалда Нидерланд құрамасын 2:1 есебімен ұтқан Германия (ГФР) құрамасы араға 20 жыл салып, екінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионатқа шолу Бірнеше жылдардан бері әлем чемпионаты футбол королі Пелесіз өтті. Пелемен бірге бірқатар футболшылар құрамамен қоштасып, 1974 жылы Бразилия құрамасы онша жарқырай алмады. Тіпті үшінші орын үшін таласта Польшадан ұтылып қалды. Әлем футболы тарихында бірінші әрі соңғы рет финалдық турнирге қос Германия құрамалары — ГДР және ГФР құрамалары қатысты, бірге қатысып қоймай, бір топқа да түсті. Бұл екеуі "А" тобында соңғы турда өзара кездесіп, тарихи ойында демократ (ГДР) немістер 1:0 есебімен жеңске жетті. Бұл әлем чемпионатында допинг-тест жүргізіліп, алғашқы турдағы Италия-Гаити кездесуінде Гаити футболшысы Жан-Жозеф әшкереленді. Сөйтіп ол чемпионаттан мүлде аластатылды. Бірінші топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- ------ С тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- Д тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- Екінші топтық кезең 1 топ ---- ---- ---- ---- ---- ---- 2 топ ---- ---- ---- ---- ---- ---- Үшінші орын үшін Финал Мергендер 7 гол * Гжегож Лято 4 гол * Ральф Эдстрём * Герд Мюллер * Джонни Реп
Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі

Eрлер арасындағы 9-шы Футболдан әлем чемпионаты — 1970 жылы Мексика стадиондарында өтті. Турнирді өткізу форматы 1962, 1966 жылғы чемпионаттардағыдан өзгерген жоқ. Финалда Бразилия 4:1 есебімен Италияны ұтып, үшінші рет әлем чемпионы атанды. Топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- С тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- Д тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- Плей-офф 1/4 финал ---- ---- ---- Жартылай финал ---- Үшінші орын үшін Финал
Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

Ерлер арасындағы футболдан әлемнің 8-ші чемпионаты — 1966 жылы Англия стадиондарында өтті. Турнирдің өткізілу ережесі дәл 1962 жылғыдай болды. Финалда ГФР құрамасын 4:2 есебімен ұтқан Англия тұңғыш рет әлем чемпионы атанды. Чемпионатқа шолу Чемпионат басталардан үш жарым ай бұрын, 1966 жылы наурыз айында Лондондағы Вестминистер сарайында сақтаулы тұрған әлем кубогі аяқ астынан ұшты-күйлі жоғалды. Бүкіл полиция аяғынан тік тұрып іздейді. Бірақ кубокты олар емес, Лондонның 26 жасар тұрғыны Дэвид Корбеттің "пиклз" атты иті қаланың ішіндегі бұталардың арасынан тауып алады. Артынша күдікті саналған Эдвард Блетчли есімді жігіт екі жылға сотталып кетеді. Бұл чемпионат — әйгілі португалдық футболшы Эйсебио қатысқан жалғыз әлемдік біріншілік еді. Эйсебио барынша жарқырады, алты матчта тоғыз гол соғып, чемпионат сұрмергені атанды, ал Португалия құрамасы әлем чемпионатына бірінші рет қатысып отырса да, күміс жүлдені иемденді. Топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- С тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- Д тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- Плей-офф 1/4 финал ---- ---- ---- ---- 1/2 финал ---- ---- 3-орынға талас матчы ---- Финал Толық мақаласы: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі (финал) ----
Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігі

Ерлер арасындағы футболдан 7-ші әлем чемпионаты — 1962 жылы Чилиде өтті. Финалда Бразилия футболшылары Чехословакияны 3:1 есебімен ұтып, қатарынан екінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионаттың өткізілу ережесі аздап өзгеріске ұшырады. Бұрынғыдай топтық турнирде ұпай тең боп қалған командалар қосымша матч өткізбей-ақ, доп айырмасы арқылы кімнің озғанын анықтайтын болды. Топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- В тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- C тобы ---- ---- ---- ---- ---- ----- Д тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- Плей-офф ----- 1/4 финал ---- ---- ---- ------ 1/2 финал ---- ---- 3-орын үшін ----- Финал ----
Чехословакия Ұлттық футбол құрамасы

Чехословакия Ұлттық футбол құрамасы — 1920-1993 жылдары Чехословакия мемлекетінің атынан Халықаралық жарыстарда сынға түскен Ұлттық футбол құрамасы. Тарихы Алғашқы матчын 1920 жылы 28 тамызда Югославияға қарсы өткізді де, 7:0 есебімен қарсылас команданы ұтты. Ал, соңғы кездесуін 1993 жылы 17 қарашада Бельгияға қарсы өткізді. Бұл ойында есеп ашылмады. Әлем чемпионатына алғаш рет 1934 жылы қатысып, финалда алаң иелері Италиядан 1:2 есебімен ұтылып қалды. Екніші рет 1962 жылы финалға шықты, бұл жолы 1:3 есебімен Бразилияға жол берді. Бір қызығы, осы екі финалда да чехословактар бірінші боп есеп ашқан-ды. Әлем чемпионатына соңғы рет 1990 жылы қатысып, ширек финалға дейін жетті. Ширекфиналда болашақ чемпиондар ГФР-ға жол берді — 0:1. Айта кетейік, бұл ГФР-дің де әлем чемпионатына соңғы қатысуы болатын. Еуропа чемпионаттарына үш рет қатысты, 1976 жылы финалда ГФР құрамасын пенальтилер арқылы ұтып чемпион атанды. 1993 жылы 1 қаңтарда Чехословакия мемлекеті екіге (Чехия және Словакия болып) бөлініп кетті, бірақ құрама жыл соңына дейін халықаралық матчтарға қатсуын жалғастыра берді. Өйткені, ол кезде 1994 жылғы әлем чемпионатының іріктеу матчтары жүріп жатыр еді. 'Көпшілік Чехословакияның мұрагерін Чехия құрамасы деп есептейді. Жетістіктері * Әлем чемпионатының екі дүркін күміс жүлдегері — 1934, 1962 * Еуропа чемпионы — 1976 * Екі дүркін Еуропа чемпионаттарының қола жүлдегері — 1960, 1980 * Олимпиада чемпионы — 1980 Құрама тарихындағы мергендер Көп матч ойнағандар Тағы қараңыз *Футболдан Чехия құрамасы *Футболдан Словакия құрамасы
Футболдан 1960 жылғы Еуропа біріншілігі

Футболдан ерлер арасындағы Еуропаның бірінші чемпионаты. Финалдық кезеңі 1960 жылы Францияда өтті. Финалда Югославияны ұтқан КСРО футболшылары Еуропаның тұңғыш чемпиондары атанды. Финалдық турнир 1/2 финал Үшінші орын үшін Финал
Қосшығыр

Қосшығыр — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Жаңабұлақ ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2021 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 55 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 194 адам (89 ер адам және 105 әйел адам) болса, 2009 жылы 65 адамды (33 ер адам және 32 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жағалаудағы Азия ойындары 2016

V жағажай Азия ойындары Данангте (Вьетнам) 24 қыркүйек пен 3 қазан аралығында 2016 жылы өтті. Үшінші рет Вьетнам Азия деңгейіндегі көп спорттық іс-шараны өткізеді: бұрын Ханой ғимараттағы Азия ойындарын 2009 жылы және Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарын 2003 жылы қабылдады. Ханойда алғаш рет іс-шара өткізілмейді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.ocasia.org/ Olympic Council of Asia Official Site]
Оңтүстік-Шығыс Азия ойындары

Оңтүстік-Шығыс Азия ойындары — Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен келген спортшылар арасында екі жыл сайын өткізілетін спорт жарыстары. Ойындар Оңтүстік Азияның Ойын Федерациясымен Азия Олимпиадалық Кеңесінің және Халықаралық Олимпиадалық Комитеті ұйымдастырылған. Тарихы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындары «Оңтүстік-Шығыс Азия түбегінің ойындарынан» «өсті». 22 мамыр 1958 жылы 3-ші Азия ойындарына Токиода қатысқан Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен делегаттары, кездесу ұйымдастырды және жаңа спорттық ұйым құру туралы шешім қабылдады. Оңтүстік-Шығыс Азия түбегінің ойын концепциясын Лаунг Сукхумнаипрадит ұсында, кейінірек Таиланд Ұлттық Олимпиада комитетінің вице-президенті болды: аймақтық спорт жарыстары Оңтүстік-Шығыс Азия елдері арасындағы ынтымақтастықты және өзара түсінушілікті дамытуға көмектеседі.. Негізін қалаушы елдер Тайланд, Бирма, Малай Федерациясы, Лаос, Оңтүстік Вьетнам және Камбоджа (Кейінірек, Малайзиядан бөлінгеннен кейін оларға Сингапур қосылды). Бұл елдер Оңтүстік-Шығыс Азияның түбегіндегі ойындар федерациясын құрып, екі жыл сайын ойын өткізуге келісті. Бірінші Оңтүстік-Шығыс Азия түбектері ойындары 12-17 желтоқсан аралығында 1959 жылы Бангкокте өтті, Тайланд, Бирма, Малайзия, Сингапур, Оңтүстік Вьетнам мен Лаостың, 12 түрлері бойынша бәсекелескен 527 спортшы мен ресми өкілін жинады. Оңтүстік-Шығыс Азияның түбегінің 8-ші Ойындарында, 1975 жылы өткізілген, Федерацияға Индонезия және Филиппиндерді қабылдау туралы мәселе көтерілді. Ресми түрде бұл елдер Федерацияға сол жылы 1977 жылы қосылды, Оңтүстік-Шығыс Азия түбектері ойындары Оңтүстік-Шығыс Азия ойындары деп ауыстырылды, ал Оңтүстік-Шығыс Азия түбегінде Ойындар федерациясы — «Оңтүстік-Шығыс Азия ойындары федерациясына». 10-шы Ойындар кезінде Федерация Бруней және 22-ші Ойындарда — Шығыс Тимор. Қатысушы елдер Ойындар тізімі Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.internationalgames.net/seagames.htm Internationalgames.net] * [https://web.archive.org/web/20120812175037/http://www.olympic.org.my/web/gamesrecords/sea/sea_history.htm История юговосточноазиатских игр]
Біздің заман

Біздің заман/дәуір Біздің дәуіріміз/дәуір - Джулиан мен Григориан күнтізбелеріне сәйкес, қазіргі дәуірі бойынша 1 жылдан басталатын кезең. Бірінші жыл басталғанға дейін аяқталатын кезең - біздің заманымызға дейін, б.з.д. e. Атау жиі «Христостың Туған жерінен» діни формасында, яғни «Х.Х. Ұқсас жазба хронологиялық теңестіріледі (конверсия немесе нөлдік жылдық енгізу талап етілмейді). Сонымен қатар, ертерек (соның ішінде Ұлы Кеңестік энциклопедияның бірінші басылымында) христиан дәуірінің белгілері, сағ. e. және христиан дәуіріне дейін, с. e. Санақ басталуы Нөлдік жыл да, діни немесе діни белгілерде де пайдаланылмаған - бұл VIII ғасырдың басында Bada-ді құрметтеуге болатын еді (нөлден кейін мәдениетте кең тараған жоқ). Алайда нөлдік жыл астрономиялық жыл нөмірлеуінде және ISO 8601 стандартында қолданылады. Көптеген ғалымдардың пікірі бойынша, VI ғасырда Рим империясының Дониссиус Мәсіхтің Шіркеуінің кішкентайсын есептегенде, шағын қателік жасалды (бірнеше жыл) ].
Жаңабұлақ ауылдық округі

Жаңабұлақ ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаңабұлақ ауылы кіреді. Орталығы – Жаңабұлақ ауылы. Округ құрамында болған Қосшығыр ауылы 2021 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1075 адамды (570 ер адам және 505 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Мойылды (Батыс Қазақстан облысы)

Мойылды (2006 ж. дейін — Горячкино) — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл, Мерген ауылдық округі құрамында. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 386 адам (214 ер адам және 172 әйел адам) болса, 2009 жылы 367 адамды (194 ер адам және 173 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 266 адамды (138 ер адам және 128 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Томпақ

Томпақ — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Тайпақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 146 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 399 адам (203 ер адам және 196 әйел адам) болса, 2009 жылы 299 адамды (154 ер адам және 145 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 265 адамды (138 ер адам және 127 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Үшқұдық (Батыс Қазақстан облысы)

Үшқұдық — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Қабыршақты ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2011 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 64 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 162 адам (78 ер адам және 84 әйел адам) болса, 2009 жылы 9 адамды (8 ер адам және 1 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жетібай (Батыс Қазақстан облысы)

Жетібай (2018 ж. дейін — Жамбыл) — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Бисен ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 95 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 386 адам (198 ер адам және 188 әйел адам) болса, 2009 жылы 354 адамды (189 ер адам және 165 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 281 адамды (166 ер адам және 115 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Жиекқұм

Жиекқұм (1993 ж. дейін — Большевик) — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Бисен ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 80 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 590 адам (295 ер адам және 295 әйел адам) болса, 2009 жылы 547 адамды (271 ер адам және 276 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 485 адамды (262 ер адам және 223 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Көктерек (Бөкей ордасы ауданы)

Көктерек — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Бисен ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 99 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 552 адам (270 ер адам және 282 әйел адам) болса, 2009 жылы 520 адамды (266 ер адам және 254 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 453 адамды (246 ер адам және 207 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Шығыс Азия ойындары

Шығыс-Азия ойындары — әр төрт жыл сайын Шығыс Азия мен Тынық мұхитының іргелес өңірлері мен аумақтарынан келген спортшылар арасында спорт жарыстары өткізілді. Ойындар Шығыс Азия Ойындарының Федерациясы Азия Олимпиадалық Кеңесі және ХОК қамқорлығымен ұйымдастырылған. Тарих Алғашқы ойын 1993 жылы өтті. 1997 жылы және 2001 жылдары оларға Қазақстан спортшылары қатысты. Қатысушы елдер мен аумақтар * ҚХР * Гонконг * Макао * Қытайлық Тайбэй * Моңғолия * КХДР * Корея Республикасы * Жапония * Гуам Ойындар тізімі Сілтемелер * [http://www.ocasia.org/Game/GamesL1.aspx?CTueswu3duaJ2ChZBk5tvA Ресми сайты] * [http://www.olympic.kz/content.php?id=093 Шығыс Азия ойындары Қазақстан ҰОК уеб-сайтында]
Оңтүстік Азия ойындары

Оңтүстік Азия ойындары — Оңтүстік Азия елдерінің спортшылары арасында екі жыл сайын өткізілетін спорт жарыстары. Ойындарды Азия Олимпиадалық Кеңесінің және ХОК қамқорлығымен Оңтүстік Азиялық Ойындар федерациясы ұйымдастырады. Тарих «Оңтүстік Азия федерациясының ойындарын» өткізілу шешімін Бангладеш, Үндістан, Непал және Шри-Ланка делегациялары 1981 жылы Германияда өткен кездесуде қабылдады. Келесі жылы алғашқы ойындарды өткізу жоспарланған болатын, бірақ Оңтүстік Азиядағы саяси жағдай бұған жол бермеді. 1983 жылы Оңтүстік Азиялық спорт федерациясы құрылды, 1984 жылы Катмандуда алғашқы ойындар өткізілді. 2004 жылы Оңтүстік Азиялық спорт федерациясының 32-сессиясында ойындардың атауын Оңтүстік Азия ойындарына өзгерту туралы шешім қабылданды. Қатысушы елдер Қазіргі уақытта Оңтүстік Азияда ойындарында 8 ел қатысады: * Ауғанстан * Бангладеш * Бутан * Үндістан * Мальдивтер * Непал * Пәкістан * Шри-Ланка Ойындар тізімі Оңтүстік Азия жағажай ойындары Оңтүстік Азия зимние ойындары Сілтемелер * [http://www.ocasia.org/Game/GamesL1.aspx?GPCode=7 Ресми сайты] * [http://www.sports.gov.pk/Participation/SAF%20Games.htm Оңтүстік Азия ойындары Пәкістан спорт комитетінің сайтында]
Әжен

Әжен — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Мұратсай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 42 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 206 адам (97 ер адам және 109 әйел адам) болса, 2009 жылы 149 адамды (70 ер адам және 79 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 95 адамды (51 ер адам және 44 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Бескөл (Батыс Қазақстан облысы)

Бескөл — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Саралжын ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2020 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 141 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 259 адам (129 ер адам және 130 әйел адам) болса, 2009 жылы 83 адамды (39 ер адам және 44 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Тереңқұдық

Тереңқұдық — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданындағы ауыл, Темір Масин ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 139 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 192 адам (100 ер адам және 92 әйел адам) болса, 2009 жылы 94 адамды (53 ер адам және 41 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 138 адамды (81 ер адам және 57 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Батыс Азия ойындары

Батыс Азия ойындары — Батыс Азия елдерінің спорттық жарысы (Түркия мен Израильсіз). Алғашқы жарыстар 1997 жылы Тегеранда өтті. Олардың жетістіктері Батыс Азия ойындарының федерациясын құруға және осындай жарыстарды әр төрт жыл сайын өткізу ниетін тудырды. Алайда 2005 жылдан кейін бәсекелестік болмады; келесі Батыс Азиядағы ойындары 2016 жылы Киш аралында өткізілді. Қатысушы елдер * Бахрейн * Палестина * Иордания * Ирак * Иран * Йемен * Катар * Кувейт * Ливан * БАӘ * Оман * Сауд Арабиясы * Сирия Ойындар тізімі Сілтемелер * [http://www.westasiangames.com/ Батыс Азия ойындары федерациясы] * [http://www.ocasia.org/Game/GamesL1.aspx?9QoyD9QEWPdXhtRtiudAsw Батыс Азия ойындары] Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтында
Жазғы Азия ойындары 1954

Азия ойындары 1954 (II Азиада ретінде де белгілі) 1 мен 9 мамыр арасында 1954 жылы Филиппиндер астанасы Манилада өткізілді. Бұл Азия ойындары басқалардан ерекшеленді: біріншіден, ХОК талап етуімен, алау эстафетасы және Ойындардың алауын жағуы Олимпиада ойындарының рәміздері (алау эстафетасы) болғандықтан Ойындардың ашылуынан алынып тасталды, тек 1958 жылғы ойындардан бастап қайта жаға бастады); Екіншіден, медаль жүйесінің орнына, спортшылар абсолютті чемпиондарды анықтау үшін (олар кейіннен алынып тасталды, себебі ол дәстүрлі медальдарға қарағанда жақсы болмағандықтан) оларға алған орынына сәйкес балл берілді. ІІ Азиялық ойындарға 970 спортшы 19 елдер мен колониялардан қатысты. Ашылу және жабылу рәсімдері Рәсімдер Ойындардың ашылуы мен жабылуы Хосе Рисаль атындағы «Мемориал» спорт кешенінің стадионында өткізілді. Рәсімдерде ашылуына 20 мың көрермен қатысты. Ойындардың жалпы ұпайларында Филиппин тек екінші орынды иеленгендіктен, ойындардың жабылу салтанатында тек 9 мың көрермен ғана болды. Спорт түрлері II Азия ойындарында жарыстар 8 спорт түрінен өткізілді: * Жеңіл атлетика * Су спорт түрлері ** Жүзу ** Суға секіру * Баскетбол * Бокс * Футбол * Ату * Ауыр атлетика * Күрес Азия ойындарының ресми спорт түрі велоспорттан бас тартылды; Ойындар бағдарламасында алғаш рет бокс, күрес және ату енді. Қатысушы елдер * Ауғанстан (17 қатысушылар) * Бирма (34 қатысушылар) * (12 қатысушы) * Цейлон (6 қатысушы) * (140 қатысушы) * Гонконг (47 қатысушы) * (69 қатысушы) * (85 қатысушы) * (4 қатысушы) * (тек 1 спортшы) * (160 қатысушы) * (52 қатысушы) * (9 қатысушы) * Солтүстік Борнео (3 қатысушы) * (46 қатысушы) * (166 қатысушы) * (54 қатысушы) * (9 қатысушы) * (165 қатысушы) Ойындардың нәтижелері Басқа елдерден қатысушылар жүлделі орындар ала алмады. Қайнарлары * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=6 Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтындағы Ойындардың ресми беті]
Солтүстік Борнео

Солтүстік Борнео 1892 жылдан 1946 жылға дейін британдық протектораты, Британдық Солтүстік Борнео компаниясымен басқарылатын. 1946 жылдан бұл британдық коронасының колониясына Британдық Солтүстік Борнеоға айналды. 1963 жылы Малайзия құрылғаннан кейін Британдық Солтүстік Борнео Сабах штаты (Малайзия) болып қайта құрылды. Әдебиет * [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Британский%20Борнео Британдық Борнео] &#x20;&#x2F;&#x2F;&#x20;Энциклопедиялық сөздігі Брокгауз және Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.).&#x20;— СПб. , 1890-1907.
Доминион Цейлон

Цейлон — 1948-1972 жылдары Британ империясының доминионы болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, британдық Цейлон стратегиялық маңыздылыққа ие болды, және 1942 жылы Цейлон ұлттық конгресі британдық отарлық билік тарапынан соғыстан кейін Цейлон үкіметіне өзін өзін қамтамасыз етуді қарастыру уәде алуға шешім қабылдады. Цейлонның 1944 жылы қол жеткізілген келісімдерге сәйкес елдің болашақ мемлекеттік құрылымының негіздері дамыту үшін Соулбери комиссия жұмысын бастады. 1945 жылдың қазан айында, ол, алайда, аралында толық тәуелсіздігі үшін қамтамасыз ету, сондай-ақ британдық юрисдикциясын сақтайды, Цейлоннан жаңа Конституцияның мәтіні Соулбери комиссия ұсынысы негізінде «Ақ кітап» дайындалды. Бас Губернатор Цейлон қоғам өкілдеріне берілді, дегенмен заң шығарушы билігінің басшысын британдық үкімет тағайындаған. 1948 жылы 4 ақпанда, ресми Цейлон Доминионы құрылды. Сол жылы алдағы Цейлонның БҰҰ-ға қосылу әрекетін, Цейлон номиналды тәуелсіз мемлекет ғана екенін ескеріп Кеңес Одағы бұғатталды. 1972 жылы жаңа конституция қабылданды, оған сәйкес ел республикаға айналды, ал оның атауы "Цейлонның" орнына "Шри-Ланка" деп ауысты.
Мексика Ұлттық футбол құрамасы

Мексика Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Мексиканың атынан сынға түсетін ұлттық құрама команда. Солтүстік Америка құрлығындағы (КОНКАКАФ) ең жүлделі құрама. Өз тарихында ФИФА рейтингісінде 4-ші орынға дейін көтерілген кездері болған (1998, 2003. 2004. 2006). Әлем чемпионатына 15 рет қатысқан. Әзірше ең жоғарғы көрсеткіші ширек финал ғана. Оған да өз жерінде өткен турнирлерде (1970, 1986) ғана қол жеткізген. 1994 жылдан бері Әлем чемпионатына үзбей қатысып келеді. КОНКАКАФ кубогының 10 дүркін жеңімпазы. Тарихы Алғашқы матчын 1923 жылы Гватемалаға қарсы өткізіп, 2:3 есебімен жеңіліп қалған. 1930 жылғы алғашқы әлем чемпионатына қатысқан 13 құраманың бірі. Әлем Чемпионаттары тарихындағы алғашқы кездесуін Францияға қарсы өткізіп, 1:4 есебімен ұтылып қалды. 1934 жылғы турнирдің іріктеуінде АҚШ-қа жол берді — 2:4. Ал 1938 жылғы бәсекеге қатысудан өздері бас тартты. Сосын 1950, 1954, 1958, 1962, 1966 жылдары әлем чемпионаттарына үздіксіз қатысып, топтық турнирден аса алмады. Осы аталған бес чемпионаттың бесеуіне де қақпашы Антонио Карбахаль қатысып, бес бірдей әлем чемпионатында ойнаған тарихтағы тұңғыш футболшы атанды (арада 32 жыл өткен соң, бұл рекордты неміс Лотар Маттеус қайталады). Бір айта кетерлігі, 1962 жылы чемпионаттың болашақ күміс жүлдегері Чехословакияны 3:1 есебімен ұтып, ӘЧ тарихындағы алғашқы жеңістеріне қол жеткізді. 1970 жылғы чемпионат Мексикада өтті. Мексикалықтар КСРО, Бельгия, Израиль құрамаларымен "А" тобына түсті. Өз алаңдарында ерекше жігермен ойнаған ацтектер тек КСРО-ны ғана ұта алмады. Бельгияны 2:1, Сальвадорды 4:0 есебімен тізе бүктірді. Бірақ ширек финалда Италия құрамасы бұларды ойсырата ұтты, 4:1. Осылайша Мексика жарысты аяқтады. 1974 жылғы чемпионатқа қатыса алмады. 1978 жылы ең аяғы турнир дебьютанты Тунистен де ұтылып, топта соңғы орында қалды. 1986 жылғы әлем семпионаты екінші рет Мексикада өтті. Өз топтарында тек Парагваймен ғана тең түсіп, Бельгия мен Иракты тізе бүктірген "қаһармандарымыз" 1/8 финалда Болгарияны да ұта алды — 2:0. Ширек финалда тағы да 1970 жылғы секілді болашақ күміс жүлдегерден — ГФР-ден жеңілді. 1994-2014 жылдары тұрақты түрде 1/8 финалға шығып тұрды, және тұрақты түрде жеңіліп жатты. 2017 жылы Ресейде Конфедерациялар кубогінде үшінші орын үшін таласта Португалияға жол беріп, 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Әлем чемпионаттарында Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.eloratings.net/Mexico.htm Мексика құрамасының матчтары]
Хорватия Ұлттық футбол құрамасы

Хорватия Ұлттық футбол құрама командасы — Халықаралық футбол жарыстарында Хорватия мемлекетінің атынан сынға түсетін ұлттық футбол құрама командасы. Құрама 1990 жылы құрылды, 1992 жылдан бастап ФИФА және УЕФА мүшесі. Оған дейін Хорватияның қазіргі территориясында туған футболшылар Югославияның атынан сынға түсіп келді. 1998 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері. Тарихы Жалпы алғанда, Хорватияда футбол ХХ ғасырдың басында-ақ пайда болған. Югославия сапында да жарқыраған хорваттық футболшылар көп, мәселен, 1962 жылғы әлем чемпионатында үздік мерген атанған бірнеше футболшының бірі Дражан Йеркович хорват болатын. Ал, Тәуелсіздік алар тұста танымал футболшыға айналған Роберт Просинечки ӘЧ-да екі түрлі құрамада (1990 — Югославия сапында,1998 — Хорватия сапында) ойнап гол соққан тарихтағы жалғыз футболшы. Алғашқы ірі турнирге 1996 жылы қатысып, ширек финалда Германиядан ұтылып қалды. Бірақ 1998 жылғы ӘЧ-да немістерден есе қайырып, оларды ширек финалда 3:0 есебімен ойсыратты. Жартылай финалда француздарға есе жіберген хорваттар үшінші орын үшін болған матчта Нидерланд құрамасын ұтып, қола жүлдені иеленді. Тағы бір жетістік — шабуылшы Давор Шуке 6 гол соғып, чемпионат сұрмергені атанды. ӘЧ-2002, ЕУРО-2004, ӘЧ-2006 турнирлерінде құрама топтық турнирден аса алмады. Тек 2008 жылғы ЕУРО-да Германия, Аустрия, Польша құрамаларын ұтып, топтық турнирде мүмкін болған тоғыз ұпайды түгел жинады. Бірақ ширек финалда Түркиядан пенальти тебісу арқылы ұтылып қалды. ЕУРО-2012, ӘЧ-2014 турнирлерінде де топтан оза алмады. Ал ЕУРО-2016 чемпионатында 1/8 финалда болашақ чемпион Португалиядан 0:1 есебімен жеңілді. Ең жарқыраған турнирі — 2018 жылғы әлем чемпионаты болды. Топтық кезеңде Аргентинаның өзін 3:0 есебімен ұтты. Ал 1/8, 1/4, жартылай финалдарда тек пенальтилер арқылы қарсыластарынан басым түсті, осы ауыр ойындарда шаршады ма, финалда Францияға қарсылық көрсете алмай, 2:4 есебімен ұтылып қалды. Құрамы ӘЧ-2018 турниріндегі Бапкерлер * Дражан Еркович, 1990—1991 * Станко Поклепович, 1992 * Влатко Маркович, 1993 * Мирослав Блажевич, 1994—2000 * Мирко Йозич, 2000—2002 * Отто Барич, 2002—2004 * Златко Краньчар, 2004—2006 * Славен Билич, 2006—2012 * Игор Штимац, 2012—2013 * Нико Ковач, 2013—2015 * Анте Чачич, 2015—2017 * Златко Далич, 2017—қазірге дейін Мергендер * Құрамада қазір де ойнап жүргендер жуан мәтінмен жазылды. Әлем чемпионаттарында гол соққан футболшылары Форма Негізгі формасы Сақтық формасы Сілтемелер
Жазғы Азия ойындары 1958

Азия ойындары 1958 жыл (III Азиада ретінде де белгілі) 24 мамырдан 1 маусымға дейін Жапонияның астанасында Токиода өткізілді. Оған 1820 спортшы 16 елдерде және колониялардан 13 спорт түрлері бойынша қатысты. Халықаралық ірі спорт түрлерін өткізудегі тәжірибесі Токиоға Жазғы Олимпиада ойындары 1964 жылы мүмкіндік берді. Ашылу салтанаты ІІІ Азия ойындарынан бері Азиада ойындарының жаңа дәстүрі басталды - Олимпиада алауы эстафетасына ұқсас ойындар ойындарының эстафетасы. Ол Маниладан Хосе Рисаль Мемориал орталығының стадионынан басталды, онда II Азиада өткізілді, АҚШ-тың оккупацияланған Окинава арқылы өтті, және аралдағы Кагосима Кюсю префектурасынан Жапон архипелагына саяхат жасай бастады. Ашылу рәсімдерінде Қасиетті отты Азия Олимпиадасының бірінші чемпионы — Микио Ода (ол Олимпиада-1928-де үш рет секіруде алтын медальді жеңіп алды) жақты. Спорт түрлері III Азия ойындарында жарыстар 13 спорт түрінен өткізілді: * Жеңіл атлетика * Су спорт түрлері ** Жүзу ** Суға секіру * Баскетбол * Бокс * Велоспорт * Футбол * Көгалдағы хоккей * Ату * Үстел теннисі * Теннис * Волейбол * Ауыр атлетика * Күрес Волейбол, теннис, үстел теннисі және көгалдағы хоккей Азия ойындарының бағдарламасына алғаш рет кірді. Қатысушы елдер * * * * * * * * * * * * * * * * Ойындардың нәтижелері Қайнарлары * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=7 Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтындағы Ойындардың ресми беті]
Жазғы Азия ойындары 1962

Азия ойындары 1962 жыл (IV Азиада ретінде де белгілі) 24 тамыз бен 4 қыркүйек аралығында 1962 жылы Индонезия астанасы Джакарта қаласында өткізілді. Оған 1460 спортшы 12 елдерде және колониялардан 13 түрлері бойынша жарысты. 4-ші Азиаданы саяси дау-дамай бастады: Азия ойындары федерациясы Индонезиямен (мұндай елдер Израиль, Қытай Республикасы және Корея Республикасы) дипломатиялық қарым-қатынастар болмаса да, оған кіретін барлық елдердің өкілдері Ойындарға виза алады деп уәде етті. Алайда араб елдерінің және Қытай Халық Республикасының қысымымен Индонезия, Израиль мен Қытай өкілдеріне виза бермеді және олар Ойындарға қатыса алмады. Спорт түрлері IV Азия ойындарында жарыстар 13 спорт түрінен өткізілді: * Жеңіл атлетика * Бадминтон * Баскетбол * Бокс * Велоспорт * Футбол * Көгалдағы хоккей * Ату * Жүзу * Үстел теннисі * Теннис * Волейбол * Күрес Бадминтон Азия ойындарының бағдарламасына алғаш рет кірді. Қатысушы елдер * Бирма * Гонконг * * * * Малай Федерациясы * * * * * Цейлон * Ойындардың нәтижелері Қайнарлары * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=8 Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтындағы Ойындардың ресми беті]
Жазғы Азия ойындары 1966

Азия ойындары 1966 жыл (V Азиада ретінде де белгілі) 9 желтоқсан мен 20 желтоқсан аралығында 1966 жылы Тайланд астанасы Бангкок қаласында өткізілді. Оған 1945 спортшы 18 елдерде және колониялардан 14 түрлері бойынша бақ сынасты. Тайвань және Израиль өткен ойындарда болған саяси даудан кейін Азия ойындарына оралды. Осы ойындарда әйелдер арасында волейболдан жарыс өтті. Спорт түрлері V Азия ойындарында жарыстар 14 спорт түрінен өткізілді: * Жеңіл атлетика * Бадминтон * Баскетбол * Бокс * Волейбол * Велоспорт * Футбол * Көгалдағы хоккей * Ату * Жүзу * Үстел теннисі * Теннис * Күрес * Ауыр атлетика Қатысушы елдер * * Бирма * Гонконг * * * * * * * Малай Федерациясы * * * * * * Цейлон * * Ойындардың нәтижелері Қайнарлары * [http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=8 Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайтындағы Ойындардың ресми беті] * [http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article.aspx?articleid=straitstimes19661221.2.156 Кейбір нәтижелер]
Камерун Ұлттық футбол құрамасы

Камерун мемлекетінің Халықаралық футбол жарыстарында намысын қорғайтын ұлттық құрамасы. Басқарушы орган - Камерун Футбол Федерациясы. Футболдан Африка чемпионатының бес дүркін чемпионы (1984, 1988, 2000, 2002, 2017). Тарихы Алғашқы матчын тәуелсіздік алған соң ғана, 1960 жылы өткізіп, Франция Сомалиі құрамасын 9:2 есебімен ойсырата ұтты. Әлем чемпионаттарында Әлем чемпионатына алғаш рет 1982 жылы қатысып, үш матчтың біреуінде де ұтылған жоқ. Тек қосымша көрсеткіштері арқылы ғана Италия құрамасына екінші орынды беруге мәжбүр болды. Арада сегіз жыл өткен соң Италиядағы мундиалда әлемді таңғалдырып, алғашқы турда Марадона бастаған Аргентина құрамасын ұтып кетті — 1:0! Айта кетейік, бұл матчта Камерунның екі бірдей ойыншысы алаңнан қуылған-ды. Бұл табыстың кездейсоқ еместігін келесі турда да дәлелдеді: Георг Хаджи, Мариус Лэкэтуш секілді жұлдыздары бар Румыния бұлардың мықтылығын мойындады. Ал, ештеңені шешпейтін үшінші турда КСРО құрамасынан ұтыла салды (0:4). Камерун ертегісі мұнымен де бітпеді, 1/8 финалда 38 жастағы Роже Милланың шебер ойынының арқасында Колумбияны ұтты (2:1). Ширек финалда да Англияның өзімен 120 минут айқасты. Тек бұлардың қақпасына екі бірдей белгіленген 11 метрлік айып добы матч тағдырын шешті, Камерун 2:3 есебімен ұтылып, еліне қайтты. Бұл жетістік — әзірше құраманың әлемдік додалардағы жалғыз ғана мақтанышы. 1994 жылы топтан шыға алмады, тек 42 жасар Роже Милла әлем чемпионаттарында гол соққан ең қарт футболшы атанды. 1998 жылы Камерун құрамасының еншісіне екі бірдей рекорд жазылды: құрама сапындағы 17 жасар Самуэль Это'О чемпионаттың ең жас футболшысы болып жылнамаға тіркелді, ал Ригобер Сонг әлем чемпионаттарында екі рет алаңнан қуылған тұңғыш футболшы болып тарихта қалды. 2002, 2006, 2010, 2014 жылғы Әлем чемпионаттарында топтық турнирден аса алмады. Африка Ұлттары кубогында Құрлықтық турнирдің финалдық кезеңіне тұңғыш рет 1970 жылы қатысты. 1972 жылы қола жүлдегер атанды. Жалпы турнирде бес рет топ жарды, соңғы рет 2017 жылы. Жетістіктері * Афро-Азия ұлттары кубогы — Чемпион (1985) * СЕМАК кубогы (CEMAC Cup) — Чемпион (2003, 2005) * Чемпионат УДЕАК (UDEAC Championship) — Чемпион (1984, 1986, 1987, 1989) * Орт-Африка ойындары — Чемпион (1976, 1987) * Африкан ойындары — Чемпион (1991, 1999, 2003, 2007) * Африка чемпионы — 1984, 1988, 2000, 2002, 2017 Атақты футболшылары Сілтемелер * http://www.fifa.com/associations/association=cmr/index.html
Аустралия Ұлттық футбол құрамасы

Аустралия Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Аустралия мемлекетінің атынан сынға түсетін ұлттық футбол құрама командасы. Басқарушы орган - Аустралия футбол федерациясы. Тарихы Аустралия құрамасы алғашқы рет 20 жылдары құрылды. Бірақ алғашқы ресми ойынын тек 50 жылдары ғана өткізген. 2005 жылға дейін Мұхиттық аралдар ұйымына мүше болып, аталмыш жылы Азия құрамына өтті. Содан бері Әлем чемионаттарына үздіксіз қатысып келе жатыр. Әлем чемпионаттарындағы ең ұздік көрсеткіші — 1/8 финал (2006). Мұхиттық Аралдардың төрт дүркін чемпионы. 2015 жылғы Азия чемпионы. 1997 жылы Сауд Арабиясында өткен Конфедерациялар кубогының күміс жүлдегері, 2001 жылғы Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері. Әлем чемпионатына бес рет қатысқан — 1974, 2006, 2010, 2014, 2018. Тек 2006 жылы ғана топтық турнирден шығып, 1/8 финалда Италиямен кездесті. 90 минут бойы есеп ашылмай, соңғы секундтарда Аустралияның қақпасына пенальти белгіленіп, 0:1 есебімен ұтылып қалды. Екі құрлықта чемпион атанған әлемдегі (ОФК және АФК) жалғыз құрама. Құрамы 2022 жылғы әлем чемпионатыдағы құрамы квалификация Мергендер Дереккөздер Сілтемелер *[http://wildstat.ru/p/7001/ch/all/team1/AUS/ydate/1922 1922 жылдан бергі барлық матчтары]
Жәрмеңке (ауыл)

Жәрмеңке — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Сайқын ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 23 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 428 адам (220 ер адам және 208 әйел адам) болса, 2009 жылы 363 адамды (179 ер адам және 184 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 172 адамды (85 ер адам және 87 әйел адам) құрады. Дереккөздер