kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Бауле

Бауле (боули, бауре) — акан тобының халқы, Кот-д’Ивуардың орталық және оңтүстік бөліктерінде мекендейді. Халық саны 1 550 мың адам. Шамамен барлық халық санынан 17,1% құрайды.. Субэтникалық топтарға бөлінеді: уаребо, фаафуэ, нанафуэ, сафуэ, нзипри, агба, аитуту (ату, атуту), айоло (саттикана), нгба, абэ, кодэ, бру (бро), сана, фали, айяу, юрэ және т.б. Тілі Олар бауле тілінде сөйлейді (ква отбасы, нигер-кордофан тілдері). Діні Көпшілігі дәстүрлі нанымдарды ұстанады, кейбірі католиктер, сүнниттік мұсылмандар да бар (қалаларда). Тарихы Аңыз бойынша, 17 ғасырда бауле Ганадан шығып, патшайым Покоу (Абла Покоу) басшылығымен батысқа қарай Кот-д'Ивуарға сапар шегеді. Бұл кезде адамдар әртүрлі кедергілерге тап болды, бірақ патшайым даналық танытты және барлық мәселелерді шеше алды. Алайда кому өзеніне жақындағанда, олар оны кесіп өте алмайтыны белгілі болды. Патшайым діни қызметкер мен оракулдарға бұрылды, олар өз кезегінде Комо рухымен байланысып, олардан қалай өтуге болатынын сұрады. Жауап қатыгез болды: Абла Покоу жалғыз ұлын құрбандыққа шалуы керек, сонда өзеннің рухы адамдарды өткізеді. Осы қайғылы сәтте патшайым тағдырына мойынсұнды, анасы мен қол астындағыларды құтқару үшін ұлын өзенге берді. Бегемоттар өзеннен көтеріліп, адамдар олардың арқасымен арғы жаққа қарай жүрді. Патшайым болған оқиғадан шошып, «бәулі», яғни бала өлді деп айта алды. Осы кезден бастап халық Бәуле деп атала бастады. Кәсібі Негізгі дәстүрлі кәсібі - қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, таро, банан, маниок, тары, құмай, фонио, жержаңғақ, кокос пальмасы, какао, қант қамысы, ананас, гевеа). Дәстүрлі қолөнерден – ағаш ою (мүсін, бетперде), ұсталық, тоқымашылық, т.б. дамыған. Өмір салты Дәстүрлі әлеуметтік ұйымның негізін ауылдық және үлкен отбасылық қауымдастықтар құрайды. Неке келісімі вирилокалды. Туыстық есеп матрилинейлі. Ауылдық елді мекендері жинақы, шалғай жер учаскелерінде тұрақты және уақытша болып табылады. Тұрғын үйлері негізінен төртбұрышты, қаңқалы-бағаналы құрылымды, бұтақтардан тоқылған, қабырғалары сазбен сыланған, төбесі биік, пальма жапырақтарымен жабылған. Дәстүрлі киімдері – кәдімгі әшекейлері мол кенте, бубу. Еуропалық киімдер таралуда. Тағамның негізін түйнек және тамыр дақылдары (ямс және т.б.), банан, бананнан алынған дәнді дақылдар, тары, күріш, көкөністер құрайды. Дереккөздер
Батыс Африка

Батыс Африка — Африка құрлығының бөлігі, орталық Сахараның оңтүстік жағында орналасқан және оңтүстіктен және батыстан шайып жатқан Атлант мұхитынан. Батыстағы шекарасы Камерун таулары болып есептеледі. География Батыс Африка Сахель және Судан бөліктерін толығымен алып жатыр, гвиней аймағында қамтып жатыр.Климаты желді-пассаттардың әсерінен кейде ылғалды болады құрғақшылық пен жаңбырда орын алады. Сахелда толығымен өсімдік жоқ, Суданда саванналар қоршап жатыр, жағада тропикалық орманның сызықтары да бар. Мемлекеттер Батыс Африкаға мына елдер жатады: * Бенин * Буркина-Фасо * Гамбия * Гана * Гвинея * Гвинея-Бисау * Кабо-Верде * Кот-д’Ивуар * Либерия * Мавритания * Мали * Нигер * Нигерия * Сенегал * Сьерра-Леоне * Того Кейде Сахара мен Чадты да Батыс Африкаға жатқызады. Дереккөздер
Румкин Деви

Румкин Деви Румкин Деви(29. 2. 1904 жылы-белгісіз.) – үнді бишісі, қоғам қайраткері. Еңбек жолы Өнер академиясында (Калакшетрада) білім алып, "бхрат натьям" және катакхали сияқты үндінің би стильдерін үйренді. 1944 жылы Мадрас университетінің музыка бөлімін бітірді. Румкин Девидің өшіп бара жатқан "бхарат натьям" биінің қайта жандандырудағы рөлі өте зор. Ол бхарам нәсілінен шыға тұрып, бұл биді тұңғыш рет жұршылық алдында биледі. 1926 жылы Румкин Девидің орыс балеринасы А. П. Павловичпен Австралияда кездесуді оның шығармашылығына елеулі ықпал жасады. Ол бірнеше балеттер қойды: "Кутрала Курванаджи", "Сита Сваямварам", "Гита гоинда" т.б. Румкин Үндістанреспубликасы парламентінің, ЮНЕСКО және Үндістанның ЮНЕСКО-мен қарым-қатынас жасау ұлттық комиссиясының мүшесі. 1953 жылы үндінің ұлттық билерін кең насихаттағаны үшін "Падма Бхушан" орденімен марапатталып, 1957 ж.ылы "бхарат натьям" биін үздік орындаушы деген сыйлық алды. Гострольдік сапармен АҚШ мен Еуропада өнер көрсетті. Дереккөздер
Николай Николаевич Рукавишников

Рукавишников Николай Николаевич Рукавишников Николай Николаевич(18. 9. 1932 жылы-19.10.2002 жылы) – СССР-дің ұшқыш-космонавты, Совет Одағының Батыры орденін 2 рет алған. 1970 жылдан КОКП мүшесі. Мәскеудін инженерлік физикалық институтын бітірген соң (1957) конструкторлық бюрода қызмет етті. 1967 жылы космонавттар отрядына қабылданды. 1971 ж.ылы 23 - 25 сәуірде сынаушы инженер ретінде А. С. Елисеев және В. А. Шатоловпен бірге "Союз-10" космос кораблімен ғарышқа ұшты. 1971 жылы 24 сәуір "Союз-10" космос кемесі "Солют" ғылыми станциясымен түйістірілді. Экипаж мүшелері "Салют" ғылыми ст-сында тех. және ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізді. Р. "Союз" – "Аполлон" космос корабльдерінің ұшу программасының дайындығына қатысты. 1974 жылы 2-8 желтоқасанында ол Ф. В. Филипченкомен бірге "Союз-16" кемесімен ғаршқа ұшты. Ұшу кезінде космос кораблінің өзі сыналды әрі көптеген ғыл.-зерттеулер жұмыстарын жүргізді. 4 рет Ленин орденімен т.б. медльдармен марапатталған. Дереккөздер
Ухань

(инф.) (қыт. бас. 武汉, пиньинь: Wǔhàn) — Хубэй пронвинциясының әкімшілің қала орталығы,халқы тығыз орналасқан Қытайдағы қалалардың бірі. Ухань қаласы Қытайдағы әдемі қалалардың бірі. Әкімшілік аумақтарға бөлу * Цзянъань ауданы 江岸区 * Цзянхань ауданы江汉区 *Цяокоу ауданы 硚口区 * Ханьян ауданы 汉阳区 * Учан ауданы 武昌区 *Циншань ауданы 青山区 * Хуншань ауданы 洪山区 * Цайдянь ауданы 蔡甸区 * Дунсиху ауданы 东西湖区 * Ханьнань ауданы 汉南区 * Цзянся ауданы 江夏 * Хуанпи ауданы 黄陂区 * Синьчжоу ауданы 新洲区 Білім орталықтары Уханьда ұлттық 8 және публикалық 14 колледж және университет бар. Дереккөздер Орысша уикипедия
Румпель

Румпель Румпель-кеменің рульдік құрылысының рычаг тәрізді бөлігі. Кеменің рулі. Румпель арқылы бұрылады. Румпель кеме рулінің жоғарғы бөлігімен жалғастырылады әрі ол сыңар иінді не қос иінді рычаг түрінде кеменің диаметрлік жазықтығына параллель не перпендикуляр болып орналасады. Румпельді бұру үшін меx.жетек(шағын кемелерде қолмен бұрылады) пайдаланылады. Меx.жетекті Румпельдің көбінің пішіні сектор тәрізді болып келеді. Дереккөздер
Кот-д’Ивуардағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Кот-д’Ивуардың 4 нысаны бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 3 нысан табиғи, 1 тарихи критерийлар бойынша іліккен Тізімі Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Дереккөздер
Румын академиясы

Румын академиясы Румын академиясы (РА)-Румын мемлекетінің жоғары ғылыми мекемесі. 1866 жылы Румын әдебиет қоғамы ретінде құрылды.1867 жылдан Румын академиялық қоғамы, 1879 жылдан Румын академиясы, ал 1948 жылы Румын Халық Республикасының, 1965 ж. Румыриянің академиясы болып қайта құрылды. Академия құрамына 12 секция кіредіғ(1975): математика; физика; xимия; теx.ғылымдар; биология, а. ш. Және орман шаруашылығы ғылымдары; геология ,геофизика және география; медицина ғылымы; экономикалық және әлеуметтік ғылымдар; философия, псиxология және заң ғылымдары; тариx; филиология; әдебиет және өнер. Клуж-Напокада, Яссыда филиалдары, Тимишоар және Тыргу-Муреште ғылыми-зерттеу. базалары бар. Академия органы-Analele Academiei Republicii Socialiste Romania" (1867). Академия 70-тен астам журнал шығарады. Дереккөздер
Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы

Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрама командасы — Кот-д’Ивуарды халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Африка Футбол Конфедерациясының қол астында бақылауда болады. Жетістіктері *Африка чемпионы: 1992, 2015 Құрама ардагерлері Әлем чемпионаттарында ӘЧ-2006 Топтық турнир *Аргентина 2—1 Кот-д’Ивуар *Нидерланд 2—1 Кот-д’Ивуар *Кот-д’Ивуар 3—2 Сербия және Черногория Топтық турнирде үшінші орын алды ӘЧ-2010 Топтық турнир *Португалия 0—0 Кот-д’Ивуар *Бразилия 3—1 Кот-д’Ивуар *Кот-д’Ивуар 3—0 Солтүстік Корея Топтық турнирде үшінші орын алды ӘЧ-2014 Топтық турнир *Кот-д’Ивуар 2—1 Жапония *Кот-д’Ивуар 1—2 Колумбия *Кот-д’Ивуар 1—2 Грекия Топтық турнирде үшінші орын алды Африкалық ұлттар кубогі Дереккөздер
Шэньчжэнь

Шенжен — Қытай Халық Республикасының қаласы.2000 жылғы санақ көрсетуі бойынша 7 008 831 адам болған,ал 2010 жылы–10 357 938 адамға жеткен.БҰҰ бойынша Шенжен алғашқы бестікке кіреді халық өсуі бойынша.Қазіргі таңда Шенжен Қытайдағы дамып келе жатқан ірі қалалардың бірі.Факт бойынша бұл қала негізі 1979 жылы қаланған Баоан уездінің орнына.2011 жылы XXVI Дүниежүзі жаздық универсиаданы қабылдады.Шенжен өзінің саябақтарымен,архитектурасымен танымды. Ең биік ғимараттары *Kingkey 100 (442 м, 100 қабат, 2011жылы ашылған) *Shun Hing Square (384 м, 69 қабат,1996 жылы ашылған) *SEG Plaza (356 м, 70қабат, 2000 жылы ашылған ) *Han Kwok City Centre (329 м, 80 қабат,2015 жылы ашылған) *East Pacific Center (306 м, 85 қабат, 2013 жылы ашылған) *Shenzhen World Finance Center (304 м, 68 қабат, 2015 жылы ашылған) *Heung Kong Tower (301 м, 70қабат, 2014жылы ашылған) *Excellence Century Plaza, Tower 1 (280 м, жылы ашылған60 қабат, 2010 жылы ашылған) *Lvgem Tower (273 м, 56 қабат, 2011 ж.) *Shenzhen Special Zone Press Tower (262 м, 48 қабат, 1998 жылы ашылған) *Excellence Century Plaza, Tower 2 (250 м, 57 қабат, 2010 жылы ашылған) *Shenzhen Broadcasting Center Building (241 м, 48 қабат, 2001 жылы ашылған) *Fortune Tower (240 м, 57 қабат, 2008 жылы ашылған) Халқы 1980 жылы қалада халық санының кобеюі байқала бастаған.70 – жылдардың соңында 314,1 халық өмір сүрген,ал 1982 жылы адам саны 351,9 мың болса,1990 жылы 1 214,8 мыңға арта түскенін байқауға болады.2000 жылдарда 7 008,4 мың адам, 2010 жылда 10 358 мың адамға жеткен.
Николай Григорьевич Очередько

Очередько Николай Григорьевич 1929 жылы Украин КСР­ інің Винницк облысындағы Писарев ауданының Сокиренцы селосында туған. Еңбек жолын 1941 жылы бастады, бұдан кейін ФЗО­-да оқып, тракторшы мамандығын алып шықты. 1955 жылдан бастап Солтүстік Қазақстан облысындағы Тимирязев ауданының Богдан Хмельницкий атындағы кеңшарда тракторшы болып істеген. 1967 жылы 19 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Николай Григорьевич Очередькоға Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Дереккөздер Айбын Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
Петр Васильевич Пономарев

Петр Васильевич Пономарев 1910 жылы Солтүстік Қазақстан облысындағы Приишим ауданының Ново­-Михайловка селосында туды. 1931 жылы жүк тасушы болып жұмыс істей бастаған, кейін Краснояр өлкесінің «Крутояр» астық кеңшарында тракторшы болды. 1936 жылдан бастап, комбайнерлер курсын бітірген соң, Солтүстік Қазақстан облысындағы Мамлют ауданының «Интернационал» МТС­-нда комбайнер болып істеді. 1958 жылдан «Дубровин» кеңшарында комбайнер болып істеген. 1952 жылы 21 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Петр Васильевич Пономаревке Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Ол Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланған. Дереккөздер Айбын Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
Қызылберік тауы

Қызылберік – Тарбағатай жотасының солтүстік-батысындағы тау. Географиялық орны Абай облысы Үржар ауданы Қарабұйрат ауылының солтүстік-шығысында 32 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1815 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 2 км. Жер бедері Беткейі тік, өзен аңғарларымен тілімденген. Таудан Аягөз өзенінің салалары бастау алады. Солтүстігінде Өкпекті, оңтүстігінде Үржар, батысында Шоңқызыл, оңтүстік-шығысында Бозарқа таулары орналасқан. Өсімдігі Таудың қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, селеу, бұта аралас өсімдіктер өседі. Етегі мал жайылымына пайдаланылады. Дереккөздер
Қызылбиік (тау, Қарағанды облысы)

Қызылбиік – Жақсытағылы тауларының шығысындағы тау массиві. Географиялық орны Қарағанды облысы Шет ауданы Жоғары Қайрақты кентінің оңтүстік-батысында 2 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1014 м. Оңтүстік-батыстан шығысқа қарай 6 км-ге созылған, енді жері 2 км. Геологиялық құрылымы Қызылбиік тауы девонның альбитофир, порфирит жыныстарынан түзілген. Граниттер де кездеседі. Жер бедері Жер бедері шоқылы, қырқалы болып келеді. Солтүстік-шығысында Манатай, оңтүстік-батысында Жаман Қарабас таулары, солтүстігінде Майбас, оңтүстігінде Шекелі қыстаулары орналасқан. Өсімдігі Қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, боз, көде, селеу, тобылғы, қараған, оңтүстік бөлігінде қалың шілік, т.б. өседі. Баурайы жайылым ретінде пайдаланылады. Дереккөздер
Қызылбиік (тау, Абай облысы)

Қызылбиік – Арқат тауларының оңтүстік-шығысындағы аласа тау. Географиялық орны Абай облысы Жарма ауданы Жарықтас ауылының оңтүстік-батысында 22 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 843 м. Батыстан шығысқа қарай 3,5 км-ге созылған, енді жері 2 км. Жер бедері Беткейі тік шатқалды. Солтүстік-шығысында Бектас бұлағы, оңтүстік-шығысында Сарыбұжыр қыстауы, батысында Құржар қонысы, солтүстік-батысында Көлденеңшоқы таулары орналасқан. Өсімдігі Таудың қоңыр топырақ жамылғысында сұлыбас, қызғылт селеу аралас бұталы өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Күнәлар қаласы

Күнәлар қаласы — Роберт Родригес 2005 жылы Фрэнк Миллердың төрт графикалық роман бойынша түсірген нуар стиліндегі қылмыстық триллер. Сюжеті Күнәлар қаласы - қылмыстың түр-түрі орнаған ордасы. Оның тұрғындарының бірі ғашығын өлтірген адамды іздеп табуды көздейді. Екіншісі полицейге жасалған қастандықтың кездейсоқ куәгеріне айналып, қылмыстың ізін жасырғысы келеді. Күнәлар қаласында сақшылар жемқорлыққа белшеден батқан, ал көшелер өте қауіпті... Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.miramax.com/movie/sin-city-frank-millers-sin-city Күнәлар қаласы. Ресми сайты] *
Ұялы телефон (роман)

'"Мобильник"' (ағыл. Cell) - америкалық жазушы Стивен Кингтің шығармасы. Постапокалипсистық ғылыми фантастика, ішінде қорқынышты фильмдердің элементтері де бар. Алғашқы рет 2006 жылы "Scribner" басылымымен шығарылған. Басты сюжеттің желісі бойынша, ұялы телефондар арасында "Импульс" желісі жүреді. Сол желі арқылы сөйлескеннен кейін адамдар тірі өлік, "мобилопсих"-қа айналады. Басты рөлді сомдаған - Клайтон Риддел. Ол тірі қалып, ұялы телефонды қолданбайтын адамдардың басшысы болды. Ол өз баласын құтқару үшін Мэн штатына бағытталған. Біраз уақыт өткеннен кейін, тірі өліктер телепатия, левитация, телекинез және гипноз секілді күштерін қолданған. Бұл ой авторға Нью-Йорк қаласында қыдырып, ұялы телефондармен сөйлесіп жүрген адамдарды бақылағанда келеді. Ұялы телефонға қарсылығын білдіру үшін ол технофобия туралы жазады. Жазушы кітаптің екінші дәрежедегі кейіпкерін бассаудаға қойды. Бұл кейіпкер 20 мың долларға сатылды. Бұл шығарма Ричард Мэтисонға және Джордж Ромероға арналып жазылған. Әдебиет сыншылардың көпшілігі шығарманы жақсы бағалады. Экранизация Алғашқы рет кітаптың экранизациясы 2009 жылы шығу керек болатын. Фильмнің режиссёры ретінде Элай Рот тағайындалды. Сценарийді Лари Каразевски мен Скот Александр жазды. Бірақ, «Хостел 2» фильмі сынға ұшырағаннан кейін, Рот енді қорқыныш фильмдерін түсірмейтін болып шешті. Дереккөздер
Төбелес клубы

Төбелес клубы — Чак Паланиктың аттас романы бойынша режиссер Дэвид Финчер 1999 жылы түсірген фильмі. Сюжеті Ұйқысыздық пен бір қалыпты өмірден шаршаған кейіпкер Тайлер Дарден деген мінез-құлқы біртүрлі сабын сатушымен танысады. Тайлердің ойынша - өз-өзін жетілдіру - әлсіздердің тірлігі, өз-өзін бұзу - өмірдің мәні. Көп кешікпей екі таныс бір-бірін еш себепсіз төмпештеп ұра бастайды. Бұндай төбелес екеуіне де ұнайды. Тәннің ауырғанынан ләззат алған екеуіне басқа да еркектер қосылады. Осыдан бастап жасырын Төбелес клубы құрылады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Әлеуметтік желі (фильм)

{{Кино Сюжеті Фильмде Интернеттегі ең танымал әлеуметтік желілердің бірі - Facebook-тің құрылуы туралы баяндалады. 2004 жылы оның негізін қалаған Гарвард университетінің студенттерінің өмірі әлеуметтік желі әлем бойынша үлкен танымалдылыққа ие болғанда түпкілікті өзгеріп сала берді. Бірнеше жылдың ішінде олар АҚШ-тың ең жас мультимиллионерлеріне айналды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Гендерлік теңсіздік

Гендерлік теңсіздік — әйелдер мен еркектер арасындағы әлеуметтік жағдайларға байланысты теңсіздік. Мысалы: әйелдер мен ерлер арасындағы еңбектің бөлінуіне, әлеуметтік функцияларға және мәдени стереотиптерге байланысты теңсіздік. Гендердің әлеуметтік этимологиясы көзқарастарды, сексистік көзқарастарды, дискриминацияны, әлеуметтік рөлдер мен нормалардың пайда болуын зерттеудің шексіз саласы болып табылады. Кез-келген алалаушылық сияқты, сексистік наным-сенімдер әлсірейді және өткенге оралады, бірақ жасырын алалаушылық қалады. Дегенмен, гендерлік топтар өкілдерінің психологиялық келбетін қалыптастыру кезінде қалыптасқан гендерлік стереотиптерді есептен шығару мүмкін емес: олар көбінесе қоғамдағы ерлер мен әйелдердің шынайы теңдігіне қол жеткізуге кедергі болып табылады. Әлеуметтік мінез-құлықтағы гендерлік айырмашылықтардың әлеуметтік-рөлдік теориясы. Оның айтуынша, әртүрлі факторлар, мысалы, биологиялық және балалық шақтағы әлеуметтену ерлер мен әйелдер арасындағы еңбек бөлінісінің себебі болып табылады. Адамның ересек өмірінде еңбектің аралық бөлінуін көрсететін рөлдер гендерлік айырмашылықтардың негізіне айналады. Әйелдер адамдарға назар аударуға және қамқорлық жасауға бағытталған рөлдерді орындауға бейім, ал ерлер өздерінің физикалық күші мен көшбасшылығын көрсете алады Негізгі ұғымдар * Гендерлік идентификация-адамның белгілі бір жыныс өкілі ретінде сезінуін бейнелейтін өзіндік сананың бір аспектісі. * Гендерлік стереотиптер-әйел адам қандай қасиеттерге ие болуы керек және еркек адам қандай қасиеттерге ие болуы керек деген түсініктер
Тізе

Тізе буыны үш сүйектен бірігіп құралады, олар : тоқпан жілік ,асықты жілік және лебіртік(тізенің артқы жағы). Тізедегі аталған үш сүйек бірігуінің соңғы жағында олар буын шеміршегімен қапталады.Буын шеміршегі - соққыны қабылдай алатын ,тізенің жеңіл жүруіне септігін тигізетін берік иілмелі құрылым. Тізе буынындағы сіңірдің атқаратын рөлі зор,себебі ол тізе буынын құрайтын сүйектерді ұстап тұрады. Тізе тобығының жалпақтығы ені - 5-7,5 см ,ұзындығы -7,5-10 см .Ол тізе буынындағы басқа сүйектердің алдынғы қатарында орналасқандықтан ,тізе қозғалғандықтан ,тізе қозғалған кезде алға жылжып отырады . Тізе денеге тұрақты қолдау беріп ,аяқтың бүгілуіне, қайта түзу қалпына келуіне мүмкіндік береді . Тізедегі бұлшық еттің екі тобы бар .Санның төртбасты бұлшық еті бүгілген тізенің түзу қалпына қайта оралуын қамтамасыз етеді . Сонымен қатар тізе буынында шеміршектен жасалынған мениск немесе мениск шеміршегі дер аталатын құрылым бар . Дереккөздер
Бёрдмэн

Бёрдмэн — режиссер Алехандро Гонсалес Иньярритуның 2014 жылы шыққын америкалық комедиялық драма жанырындағы фильм. Сюжеті Фильм кезінде суперқаһарманды сомдаған атақты актер туралы. Ұмытыла бастаған әртіс өз карьерасын жаңғыртып, Бродвейде мюзикл қоймақ болады. Рөлдерде Дереккөздер Сілтемелер *
Шарль Эдуард Жаннере-Гри

Ле Корбюзье (фр. Le Corbusier;шың аты Шарль-Эдуар Жаннере-Гри (фр. Charles-Edouard Jeanneret-Gris); 6 қазан 1887, Ла-Шо-де-Фон, Швейцария — 27 тамыз 1965, Рокебрюн — Кап-Мартен, Франция) —швейцар тұқымынан шыққан француз архитекторты, архитекторлық модернизм және функциолизм пионері,халықаралық стильдегі архитектура басшысы, суретші және дизайнер. Басты ғимараттары Парижге дейінгі уақыт: *1905 жыл — Вилла Фалле в Ла-Шо-де-Фон, Швейцария *1912 жыл— Вилла Жаннере-Перре в Ла-Шо-де-Фон, Швейцария *1916 жыл— Вилла Швоб (Вилла Турку) в Ла-Шо-де-Фон, Швейцария Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%8E%D0%B7%D1%8C%D0%B5
Көңілді қыран

Көңілді қыран — сұңқар тұқымдасқа жататын жыртқыш құс. Көңілді қырандарға жататын жалғыз құс (Herpetotheres Vieillot, 1817) Сипаттама Денесінің ұзындығы 45-50 см, қанатының ұзындығы 25-30 см, массасы 400-650 г. Басы домалақ үлкен, шынайы қырандар секілді тік қонады. Қанаты мен арқасы қоңыр түсті, жолақ құйрықты, мойны сары немесе ақсары, дененің төменгі жағы және «қалпақша». Көзі мен желкесінде "бетперде" тәрізді дақ бар. Жас құстар бозарған болып келеді. Ұзақ ырғақты құстың шиқылы адамның күлкісіне ұқсайды. Ұя салмайды, бос ағаш қуыстарын, басқа жыртқыш құстардың ұяларын паналайды. Жыландармен, оның ішінде улы жыландармен де, кейде кесірткелермен қоректенетін болғандықтан оларды – «бауырымен жорғалаушыларды жайпауыш» деп атайды. Кеңістігі Көңілді қырандардың көп таралған жері: Орталық және Оңтүстік Америка оңтүстігіндегі солтүстік Аргентинадан бастап солтүстігіндегі оңтүстік Мексикаға дейін. Орман шетінде, тоғайдағы ашық жерлерде және тропикалық алаңқайларда тіршілік етеді. Дереккөздер * Галушин В. М, Дроздов Н. Н., Ильичёв В. Д., Константинов В. М, Курочкин Е. Н., Полозов С. А., Потапов Р. Л, Флинт В. Е., Фомин В. Е. Фауна Мира: Птицы: Справочник. — М: Агропромиздат, 1991. — С. 88. — 311 с. — ISBN 5-10-001229-3.
Михаэлис — Ментен теңдеуі

Михаэлис — Ментен теңдеуі — фермент көмегімен катализ жүрген реакцияның жылдамдығының субстрат концентрациясына тәуелділігімен сипатталатын, ферментативті кинетиканың негізгі теңдеуі. Теңдеу атауы — алғаш ашушылар — Леонор Михаэлис пен Мод Леонора Ментеннің құрметіне берілген. Михаэлис теңдеуін қанағаттандыратын қарапайым теңдік: : Теңдеудің жалпы түрі: : , бұл жерде * — реакцияның максимал жылдамдығы, ол тең; * — Михаэлис тұрақтысы. Сипаттама бойынша,
Ала-құла каракаралар

Ала-құла каракаралар (лат. Milvago) - сұңқар тұқымдасына жататын жыртқыш құс. Түрлері * Milvago chimachima (VIEILLOT, 1816) — химахима * Milvago chimango (VIEILLOT, 1816) — химанго Сипаттама Денесінің ұзындығы 37-46 см, қанатының ұзындығы 27-32 см, массасы 300-400 г. Химанго сары түсті, құйрық үсті ақ, жолақ құйрықты, тұмсығы, «беті» және табаны сұр-көкшіл. Химахима ақ немесе ақсары, арқасы мен қанаты қара, жолақ құйрықты, қауырсынданбаған «бет» және табаны ашық жасыл түсті. Шөлейт, пампа, сирек орманды, сирек елді мекендерде тіршілік етеді. Толғаусыз жейтіндер: құрт-құмырсқамен, бақалармен, кесірткелермен,кішкентай жыртқыштармен, өлекселермен, жеміс-жидектермен, жүгері собығымен қоректенеді. Кейде 20-30 құс топтасып жүреді Кеңістігі Химанго Оңтүстік Американың оңтүстігін солтүстігіндегі Боливии ді мекендейді. Химахима – Оңтүстік Американың оңтүстік Аргентинадан бастап солтүстігіне дейін, және Орталық американың оңтүстік бөлігінде тіршілік етеді Сыртқы сілтемелер * Галушин В.М, Дроздов Н.Н., Ильичёв В.Д., Константинов В.М, Курочкин * Е.Н., Полозов С.А., Потапов Р.Л, Флинт В.Е., Фомин В.Е. Фауна Мира: Птицы: Справочник. — М: Агропромиздат, 1991. — С. 88. — 311 с. — ISBN 5-10-001229-3. * Бёме Р. Л., * Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общей редакцией акад. В.Е.Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 51. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
Фернандо Паченко

{{Ambox }} Фернандо Пачеко Флорес (исп. Fernando Pacheco Flores, 18 мамыр 1992) — испаниялық футболшы, «Реал Мадрид» клубының қақпашысы. Мансабы Бадахосада, Эстремадурада дүниеге келіп, Пачеко «Реал Мадрид» клубына келерден бұрын жергілікті екі клубтың даңқын корғаған. 2006 жылы 14 жасында «Реал Мадрид» клубымен келісімге отырған болатын. Ең алғаш ойынын клуб жүйесіндегі «Реал Мадрид С» командасында 2011 жылы 28 тамыз күні көрсетті. Бұл ойын «Райо Махадаонда» клубына қарсы болған кездесу еді. 2014 жылдың 11 тамыз күні «Реал Мадрид» Пачеконы УЕФА Кубогының ойынына 3-қақпашы ретінде қосты, «Севилья» клубына қарсы.
Мұздағы мотожарыс

Мұздағы мотожарыс немесе мұздағы спидвей — мұз қапталған овал тйрізді трек үстіндегі мотоциклдермен жарысу. Аса қауіпті спорт түрлерінің санатына жатпағанымен қауіпті тұстары да бар. Тарихы 1924 жылдан бастап түрлі елдерде мотоциклді мұз үстімен жылдам жүруге икемдемек болған. Норвегия, Финляндия және Швецияда қатып қалған теңіз үстімен шағын жарыстар да ұйымдастырған. Нәтижесінде скандинавиялық жарыскерлер арасында алғашқы халықаралық жарыстар да ұйымдастырыла бастады. Бастапқыда жарыс үшін тау жарысына арналған мотоциклдерді пайдаланған болатын. Артынан арнайы мұз үстінде жүруге арналған, берік бұдырлары бар мотоцикл құрылғылары шығарыла бастады. Кеңес Одағы тұсында мотоциклдің дөңгелегіне орнатуға болатын бұдырлы құрылғыларды алғаш құрап шығарған инженер-спортшы Николай Иванович Закревский болды. 1938 жылдың наурыз айында хоккей матчының үзілісі аралығында «Динамо» стадионында алғаш рет мұз үстінде дөңгелегінде бұдыры бар мотоциклмен жылдам жүру көрінісін көпшілік назарына ұсынған мотоцикл спортының спортшысы Сергей Бучин еді. Бұл ғажайып көрініс көремендердің көңілінен шықты. Мұздағы мотожарыстың арнайы жарысы КСРО-да 1939 жылы 13 наурыз айында Мәскеу мұзды ипподромында өткен болатын. Ал 1959 жылы Мәскеуде алғашқы ресми чемпионаттың бастауы болды. Мұздағы алғашқы мотожарыстың дербес чемпионаты 1966 жылы өткізілген болатын, ол уақытта жеңісті атақты совет мотогонщигі, кейіннен 6 дүркін әлем чемпионы атанған Габдрахман Қадыров өз қанжығасына байлаған болатын. 2003 жылдан бері спидвей бойынша үздік нәтижеге Ресей федерациясының командасы ие болып келе жатыр. Мұздағы мотожарысқа арналған мотоциклдер Бүкіл әлемдегі барша көрерменді мұздағы мотожарыс барысында өзіне тартатын ерекше фактор – жүргізушінің мұз бойымен стадионды бойлай ерекше құрылғыда зулауы. Ол тек қана мұздағы мотожарысқа арналған көлік. Мұз мотоциклімен супербайк немесе кростық мотоцикл тәрізді қала ішінде жүру мүмкін емес. Оның тежегіші өте ыңғайсыз, және жанармайы – спирт. Техникалық жүйеге жүгінсек, мотоциклдің құрғақ салмағы (жанармайсыз, майсыз) 110 кг. Қозғалтқыштың ең төменгі көлемі - 500 куб.см., қозғалтқыштың қуаты – секунтына 60-64 л. Тегіс жолдарда мотоцикл сағатына 100 км-мен жүреді. Трансмиссия ішіне арнайы екісатылы беріліс қорабы енеді. Мұз үстінде жүруге ыңғайлы болуы үшін мотоцикл дөңгелегі 28 мм-ге дейін жететін бұдырлармен жабдықталған. Алдыңғы дөңгелекте 130, ал артқы дөңгелекте 150-170 бұдырға дейін болуы мүмкін. Мұндай машина жол үстінде спортшыларға зақым келтірмеуі үшін арнайы түтікті бояулармен, қалқандармен жабдықталған. Әр жүргізушінің қолында сақтандыратын мұрындығы бар білте болуы тиіс. Жарыс барысында жүргізуші құлап қалған жағдайда білте тартылады да, қозғалтқыш тоқтайды. Галерея
Мартин Эдегор

Мартин Эдегор (норв. Martin Ødegaard; 17 желтоқсан 1998, Драммен) — норвегиялық футбол ойыншысы, «Арсенал (Лондон)» клубының жартылай қорғаушысы. Мансабы Клубтық 2015 жылдың 22 қаңтарында «Реал Мадрид» клубының ресми жарлығында Эдегормен келісім-шартқа отырғаны туралы айтылды. Норвегиялық жасөспірімнің жылдық ақысы 2,25 млн еуро болып табылады. «Реал Мадрид» клубының Чемпиондар Лигасының плей-офф кезеңіне өткізген іс-құжаттында Мартин Эдегор 21 нөмерімен «Реал Мадрид» сапында ойын көрсететіні туралы айтылған. 2017 жылы қаңтарда "Херенвенге" жалға берілді. 2018 жылы тамызда "Витесс" клубына жалға кетті. Бір жылдан соң "Реал Сосьедадқа" жалға берілді. 2020 жылы тамыз айында "Реалға" оралды. 2021 жылы қаңтарда "Арсеналға" жалға берілді. Ұлттық құрама 2014 жылдың 27-тамызында Мартин Норвегия елінің ұлттық құрамасының БАӘ-мен өткізген кездесуінде ең алғаш ойының өткізіп, Норвегия құрамасының ең жас ойыншысы атаңды. 2021 жылы күзде Ұлттық құраманың капитаны боп тағайындалды. Сілтемелер
Иллюминатор мырза

{{Ambox }} Иллюминатор мырза - 2013 жылы түсірілген қысқаметражды анимациялық фильм. Франция мен Люксембургтің өнімі болып табылады. Режиссерлері Лоран Уиц пен Александр Эспигарес бұл фильм үшін 3 жылдан астам уақыт еңбектенген. Сюжеті Фильмінде біздің әлемнен бөлек механика мекенінде, кішкентай үйде өмір сүріп жатқан мырза туралы айтылады. Марапаттары: * 2013 жыл. "Ең үздік анимация" үшін Керри кинофестивалінің сыйлығын жеңіп алды. * 2013 жыл. Варшава кинофестивалінде қысқаметражды фильмге қысқа Гран При берілді. * 2014 жыл. "Ең үздік анимациялық қысқаметражды фильм" атанып, "Оскар" жүлдесіне ие болды.
Юпитердің ерлігі

Юпитердің ерлігі — 2015 жылы экранға шыққан фантастика жанрында АҚШ-та түсірілген фильм. Фильмнің продюсерлері және режиссерлері — Лана және Лилли Вачовски. Басты ролдерді Мила Кунис, Ченнинг Татум, Шон Бин және Эдди Редмэйн орындаған. Сюжеті Фильм фантастика атыс-шабыс жанрында түсірілген. Сюжет желісі бойынша осыдан 100 жылдай бұрын Жер ғаламшары, осы галактиканың ең мықты династиясының өкілдерімен қоныстандырылды. Жерді үш мұрагер билейді. Осы үш мұрагерінің біреуіне - Балемге Жер ғаламшары тиесілі. Бірақ Жер ғаламшарында Юпитер атты қыз өмір сүреді. Юпитердің ДНҚ коды бойынша ол Балем ансысының реинкорнациясы болып табылады. Мұрагерлік заңдылық бойынша Жер оған тиесілі болуы керек. Осы себептен Юпитердің қайтыс болғаны Балемнің таққа отыру үшін міндетті шарт. Бас кейіпкер: қарапайым еден жуушы - Юпитер Джонс жұлдыздар астында дүниеге келді. Юпитер бой жетіп, әр түні түсінде жұлдыздарды көретін болды. Алайда, таңертең оянғанда кәдімгі өміріне қайта оралатын. Ол еден жуып ақша табатын. Өмірде ештеңе қызық болмаған. Бір күні ол Кейн есімді жігітті кездестіреді. Кейн бұрын әскери «жауынгер» болған. Ол Жерге Юпитерді тауып, оған көмек көрсетеді. Басты рөлдерді Мила Кунис пен Ченнинг Таттум сомдады. Сондай-ақ, Дуглас Бут, Шон Бин, Эдди Редмэйн, Ванесса Кирби, Терри Гиллиам, Джеймс Д’Арси, Таппенс Мидлтон, Пэ Ду На актерлер де ойнайды. Рөлдерде * Мила Кунис - Юпитер Джонс * Ченнинг Татум - Кейн Уайз * Шон Бин - Стингер * Эдди Редмэйн - Балем Абрасакс * Гугу Мбата-Роу - Фэмулус * Дуглас Бут - Тит Абрасакс * Джо Осмонд - дроид * Джеймс Д’Арси - Максимилиан Джонс * Ванесса Кирби - Кэтрин Данлеви * Кристина Коул - Джемма Чаттерджи * Пэ Ду На - Разо * Таппенс Мидлтон - Калик Абрасакс Дереккөздер
Америкалықтарша тонау

{{Ambox }} Америкалықтарша тонау — АҚШ-пен Ресейдің бірігіп „тонау“ жанрында түсірілген фильмі. Фильм Ресейде экрандарға 2015 жылы шықты. Фильмнің рессері - Сарик Андреасян. Басты рөлдерде Хейден Кристенсен, Эдриан Броуди, Джордана Брюстер, Эйкон, Тори Киттлздер ойнайды. Сюжеті Джеймс атты жігіт бұрыңғы криминалды өмірімен қоштасып, „жаңа өмір“ бастағалы аз уақыт өтті. Жаңа жұмыс тауып, жаңа мақсат қойған Джеймс өзінің бұрынғы ғашығын кездестіреді. Дәл сол уақытта оның жалғыз бауыры абақтыдан шығады. Джеймс бұрынғы әдетіне қайта салынған ағасына ақыл айтуға тырысады. Дереккөздер
Тұтқындалған 3

{{Ambox }} Тұтқындалған 3 — Франция режиссері Оливье Мегатонның Люк Бессон және Роберт Марк Кэменның сценарийі бойынша түсірілген фильм. Ең үздік атыс-шабыс фильмдердің бірі болып есептелетін бұл фильмнің осыған дейін 2 бөлімі жарық көрген («Тұтқындалған» және «Тұтқындалған 2» атты фильмдер). Оливье Мегатонның жетекшілігімен түсірілген «Тұтқындалған 3» туындысы әлемдік прокатқа 2014 жылдың 16 желтоқсанында шыққан. Фильмді түсіру үшін 48.000.000 АҚШ доллары жұмсалған. Әзірше фильм әлем бойынша 91.800.000 АҚШ долларын жинады деген ақпарат бар. Сюжеті Фильмнің сюжеті бойынша, Брайан атты басты кейіпкерге «адам өлтірді» деген айып тағылады. Оның соңына полиция қызметкері түскеніне қарамастан, Брайан нағыз өлтірушіні іздеуге кіріседі. Дереккөздер
Доминик Соланке

Доминик Айоделе Соланке-Митчелл (; 14 қыркүйек 1997 жыл, Рединг, Англия) — ағылшын футболшысы, «Тоттенхэм Хотспур » клубының және Англия құрамасының шабулшысы. 2015 жылдың 9 қаңтарда Доминик «Жылдың ең жас ойыншысы» атағын иемденген болатын. Мансабы Клубтық Доминик сегіз жасына дейін«Челси » клубына қосылып, клубтын бүкіл жүйесінен өтіп шыққан спортшы. 2013/14 маусымында 18 жасқа дейінгі команда сапында ойын көрсете отырып, 25 кездесуде 20 доп соққан еді. 2014/15 маусымында да Жозе Моуриньо жас таланттың ойының жоғары бағалап, бірінші команданың ойындарына араластыра бастады. 2014 жылдың 21 қазан күні "Челси" клубының атынан ең алғаш ойының көрсетті. 2015 жылы "Витесске" жалға берілді. 2017 жылы "Ливерпульге" ауысты. 2019 жылы қаңтарда "Борнмут" футболшысы атанды. Жетістіктері Командалық : «Челси» * Жастар кубогы (2): 2014, 2015 * УЕФА жастар лигасы: 2015 «Ливерпуль» * Чемпиондар лигасының финалисі: 2017/18 Англия * 17 жасқа дейінгі Еуропа чемпионы: 2014 * 20 жасқа дейінгі әлем чемпионы: 2017 Дереккөздер Сілтемелер
Рубен Лофтус-Чик

Рубен Ира Лофтус-Чик (ағылш. Ruben Ira Loftus-Cheek; 23 қаңтар 1996 жыл, Луишем, Лондон, Англия) — ағылшын футболшысы, «Челси» клубының және Англия Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Мансабы Рубен сегіз жасына дейін «Челси» клубына қосылып, клубтын бүкіл жүйесінен өтіп шыққан спортшы. 2013/14 маусымындағы Англия лигасының жеңімпаз команданың басты ойыншылардың бірі болды, "Ақсүйектердің" атынан ең бірінші ойыны 2014 жылы 10 желтоқсан күні "Спортинг" клубына қарсы өтті. 2013 жылдан бастап Рубен Англияның жастар құрамасының мүшесі атаңды. Жетістіктері * УЕФА Еуропа лигасы: 2018/19 * Англия чемпионы: 2016/17 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/ruben-loftus-cheek?pageTab=biography Профилі] (Chelseafc.com) * [http://www.worldfootball.net/player_summary/ruben-loftus-cheek/ Профилі] (Worldfootball.net) * [https://www.premierleague.com/players/5179/Ruben-Loftus-Cheek/overview Профилі]
Айзая Браун

Айзая Джей Браун (ағылш. Isaiah Jay Brown, МФА: [aɪˈzaɪ.ə]; 7 қаңтар 1997 жыл, Уэст-Бромидж, Англия) — ағылшын футболшысы, «Челси» футбол клубының және 19 жасқа дейінгі Англия ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы. Браун Англия елің 16 және 17 жасқа дейінгі деңгейде атағын қорғады. Мансабы 2014 жылдың 8 шілде күні «Вест Бромвич Альбион» клубы «Челси» клубына Браунды сатуға рұқсат бермеген еді. Алайда, келесі жылдың дәл сол айында «Челси» Браунды өз сапына қосқаны туралы жариялады. Айзая өзінің кәсіби мансабын «Вест Бромвич Альбион» клубында бастаған болатын. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Билік көздері

Билік көздері – билеуші топты құрайтын жекелеген адамдардың билігін тудыратын факторлар. Билік адамдардың субъективті айырмашылықтарынан олардың қоғамдағы алатын орындарының объективті әркелгілігінің нәтижесінде пайда болады. Саясаттануда әдетте билік көздеріне қара күш, байлық, білім, алатын орны және ұйымдастыру жатады. Қара күш биліктің о бастағы негізі болса керек. Б.К. өз қалауын орындатуы үшін қорқытып-үркітіп, қара күш қолдануға сүйенеді. Байлық ежелден билік көзі болып табылады. Байлар өзінен материалдық тәуелділерді өз еркіне бағындырады. Б.К. жеке адамның немесе топтың мүддесіне сүйенеді. Білім, ақпарат, тәжірибе қашан да Б.К. болып келді. Ежелгі гректің Сфинкс жайлы аңызында ол жайлы сөз етілген. Әйел басты, арыстан денелі, құс қанатты құбыжық Фива халқын жұмбақ жасырып, әбден мезі қылып бітеді. Енді халық осы жұмбақты шешкен адамға Фиваны билеу құқығын беруді ұйғарады. Жұмбақты шешу тек Эдиптің қолынан келіп, Фиваға билік құрады. Қайта Өрлеу дәуірінде ағылшын философы Ф.Бэкон (1561-1626) бұл аңызды басқа қырынан қарап, Сфинксті билікке қол жеткізетін Ғылым деп талқылайды. Дәстүрлі қоғамдарда алатын орны билікке қол жеткізудің бірден-бір жолы болды. Қазіргі қоғамда алатын орны немесе тұлғаның әлеуметтік статусы Б.К. аса маңыздыларының бірі болып отыр. Мысалы, президент немесе министр лауазымы аяқталғанға дейін белгілі бір деңгейде билікке ие. Лауазымынан айырылған сәттен билік құзыры да тыйылады. Қазіргі кезде ұйымдастыру аса күшті Б.К. болып табылады. Ұйымдастыру ежелден адамдарды жұмылдыруға ғана емес, сонымен қатар, қабылданған биліктік шешімдерін жүзеге асыру үшін қызмет етеді. Іс жүзінде лауазымды қызмет Б.К. ретінде тек ұйымдастыру элементі сипатында ғана мәні бар. Дереккөздер
Бірегейлік

Бірегейлік – [лат. identificare – ұқсастыру, барабарландыру] – біреудің бір нәрсемен барабар келуі, ұқсастығы. Жеке тұлғаның қандай да бір топқа қатысы тұрғысынан алғандағы сипаты. Психологияда Б. – жеке тұлғаның ішкі құндылықтары мен жанкештілігі сезімі. Қазіргі әлеуметтік-гуманитарлық әдебиеттерде Б. Мәселесі екі бағытта – жеке және әлеуметтік болып қарастырылады. Біріншісі, жеке тұлғаның өзін дене бітімі, зияткерлік қабілеті, өнегелік мінез-құлқы тұрғысынан сипаттауы (менің осындай қасиеттерім бар). Екіншіден, жеке тұлғаның өзін әртүрлі әлеуметтік топтар қауымдастықтар құрамына (этникалық, демографиялық, діни, саяси, кәсіби, аймақтық және т.б.) жатқызуы. Жаһандану ұлттық және мәдени бірегейленуге аса қиын сын. Ғаламданушы әлемде Б. ғылымның да, күнделікті өмірдің де негізгі өлшеуішіне айналуда. Біріншіден, көптеген қоғамдар, адамдар және жеке тұлғалар бірегейлену дағдарысына ұшырап отыр, екіншіден, жаһандану барысында бірегейлену өзгеріске ұшырауда. Жаһандану процесі барысында бірегейлену мәселесі трансұлттық экономикалық кеңістікте өз орнын белгілеуден, уайым мен үрейді жаншудан тұрады. Ұлттық мемлекет рөлінің өзгеруі мен трансұлттық кеңістіктердің пайда болуы адамдарды ұлттық сезімнен айырмайды. Бірегейлену мәселесі қоғамдардың қауымдастыққа өтуі деңгейінде, мысалы, еуропалық қауымдастық аясында зерттелген. Мұнда көпдеңгейлі плюралистік бірегейлік пайда болады. Егер еуропалық ықпалдасу ортақ ұқсастықтары бар елдер арасында жүріп жатса, онда ғаламдық деңгейде кейбір мәдени әмбебап ортақ мода, туризм, білім сияқты құбылыстарды кездестіруге болады. Еуропалық ықпалдасу жағдайындағыдай жаһандану барысында да елдердің аумақтық, мәдени, тарихи естеліктері сақталады, бірақ, өз елдерінен тыс жерлерде жұмыс істеу мүмкіндігі туады, мәдени қалыптардың ортақтығы арта түседі, біріккен жүйенің мүшесі болу мүмкіндігі туып, өзара байланыстылық кеңейеді. Сонымен қатар жеке тұлға ұлттық белгісі мен азаматтығын әртүрлі қабылдайды. Мәдениеттердің жаһандануы экономикалық қатынастардың, ақпараттардың жаһандануына қарағанда қарқынды емес. Сондықтан да барлық қарым-қатынаста мәдени ерекшелік сақталып қалады. Дереккөздер
Харбин

Харбин ( , ) — Қытайдың Солтүстік-Шығысында орналасқан қала, Провинцияның әкімшілік орталығы Хэйлунцзян. Атауы Орыс әдебиетінде осы уақытқа дейін қала тегі толық анықталмаған. Ғалымдардың сөзінше,Харбин – қытай сөзі емес. Сөздің бірнеше аудармалары бар. Оның бірі (Ха-эр-бинь), «Ұзын жаға», ал басқалары «көңілді»,«көңілді бейіт» секілді аударылады. Әкімшілік-аумақтық бөлініс Харбиннің 9 ауданы,2 қалалық уезді және 7 уезді бар. Тарихы Негізінен осы қаланың ашылуына орыстар себепкер болған.Орыстар 1898 жылы қала негізін қалаған. Халқы * 100 000 (1898) * 171 513 (1905) * 229 179 (1913) * 313 319 (1915) * 336 717 (1917) * 430 261 (1920) * 501 483 (1926) * 597 262 (1931) * 630 151 (1939) * 719 993 (1944) * 1 000 016 (1951) * 1 224 656 (1957) * 1 719 917 (1960) * 5 192 746 (1975) * 10 000 000 (2001) Климаты Харбин қаласының климаты континиентті болып келеді. Қысы өте сұрапыл өтсе,жазда ыстық және ылғалды.
Иван Реон

Иван Реон - 1985 жылы 13 мамырда Кармартенда туған әнші және жазушы, өзінің «Отбросы» телесериалындағы Саймон және «Игра престолов» телесериалындағы Рамси Сноу рөлімен танымал болған британдық әртіс. Эйнир және Томас Реон отбасысында дүниеге келді. Оның үлкен ағасы - Алед бар. Иван 5 жаста болғанда, оның отбасысы және Иван Кардиффке көшті. Он жеті жасында мектеп драма үйірмесіне қатысты. «Лондонскую академию музыкального и драматического искусства» бітірген. Оның әртіс карьерасын бірінші рөлі ол Pobol y Cwm телесериалындағы рөл. Сосын ол 2008 жылы Eight Miles High атты қойылымында Ливерпуль қаласында ойнады. 2009 жылдан Иван Spring Awakening рок-мюзикл қойылымында ойнады, бұл ойнауы үшін ол Лоуренс Оливье премиясына ие болды. Бір уақыт ол The Convictions тобының әншісі болды. 2010 жылы ол топтан шығып кетті. 2013 жылдың 7 сәуірінде ол «Bang! Bang!» атты мини-альбомын ұсынды.
Мишель Фэйрли

Мишель Фэйрли - (Michelle Fairley) 17 қаңтарда 1964 жылы туған ирландық әртіс. Колрейне, Лондондерри графтығы, Ирландия. Ол көптеген британдық телеқойылымдарды ойнады. Мысалы, «Чисто английское убийство», «Холби Сити» және ирландық телесериал The Clinic. 2010 жылдың 19 сәуірінде ол Джениффер Эльдің орнына «Игра престолов» телесериалында Кейтилин Старк рөліне алынды. «Гарри Поттер и Дары Смерти» фильмінде Мишель Фэйрли Гермиона Гренджейрдің анасының рөлін ойнаған болатын. 2014 жылы ол Игра Престолов телесериалындағы рөлі үшін Irish Film and Television Awards премиясының иегері болды.
Мицеллалар

Мицеллалар — зольдің, яғни коллоидты ерітіндінің дисперсті фазасының негізі болып есептелетін коллоидты бөлшектер, ал интермицеллярлі сұйықтық — зольдің дисперсті ортасы және оның құрамына, еріткіш пен онда еріген заттармен қатар мицелла құрамына енбейтін басқа да (электролиттер мен электролит еместер) заттардың ерітіндісі. Қоллоидты мицелланың құрылысы кәдімгі молекула құрылысынан әлдеқайда күрделі. Ондағы негізгі бөлшектер ядро деп ата-латын бейтарап ішкі және екі иондық сферадан, яғни екі қабаттан тұратын ионогенді сыртқы бөлік болып екіге бөлінеді. Ядро коллоидты мицелланың негізгі массасын құрайды және ол металл не бейметалдардың гидрозолі болған жағдайда атомдардан тұратын комплекс немесе нейтрал молекула түрінде болады. Ядро құрамына енетін атомдардың немесе молекулалардың жалпы саны өте көп және ол ядро құрамындағы атомдар мен молекулалардың өлшеміне, коллоидты системаның дисперстілік дәрежесіне байланысты. Коллоидты химиядағы бұл бағыт бірінші дами бастағанда осң коллоидты бөлшектерді ғалымдар аморфты, яғни борпылдақ, қуыс болады деп ойлаған. Бірақ кезінде И. Г. Борщов жүргізген рент-генографиялық зерттеулер мицелла ядросының құрылысы кристал’ ды екенін көрсетті. Дереккөздер
Фуцзянь

Фуцзянь (қыт. 福建; пиньинь Fújiàn) — Қытай Батыс провинциясы. Әкімшілік орталығы и үлкен қала аймағы — Фучжоу.Тұрғыны 36 894 216 адам(17-ші орын провинциялар арасында;көрсеткіш 2010 ж.). Географиясы Бұл провинцияның жер аумағы 122 919 км². Әкімшілік бөлініс Провинция 8 қалалық аймақтарға және 1 қалалық субпровинциальдық мәнге бөлінеді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://muhranoff.ru/346/ Фуцзянь на muhranoff.ru] * [http://www.fujian.gov.cn/ PRC Fujian People’s Provincial Government] (in Simplified Chinese) * [http://www.fkpg.gov.tw ROC Fukien Provincial Government] (in Traditional Chinese) * [http://www.fzu.edu.cn/fzu/f2_0.html All-text webpages] by Fuzhou University, unofficial * [http://www.infj.cn/ Fujian International] : Business website with introductions on the Province * [http://www.amoymagic.com Guide to Fujian Province] * [http://www.flickr.com/photos/tags/fujian Flickr: Photos tagged with fujian] * [https://web.archive.org/web/20051030131030/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-fujian-large.jpg Large map of Fujian]
Мақатбай Оразалыұлы

Мақатбай Оразалыұлы (1892, Баян-Өлгий аймағы, Моңғол Халық Республикасы, 1972, Баян-Өлгий аймағы) - МХР-дің батыр партизаны. Ұлты қазақ. 1921 ж. комиссар К.Байкаловтың басшылығымен Қызыл Армия бөлімдері және қолбасшы Хасбатор бастаған Халық Революциялық Армиясының бөлімдері МХР-дің батыс өлкесін, Баян-Өлгий аймағын ақ гвардияшылдардан азат ету жолында шайқасқан кезде, Мақатбай Оразалыұлы оған белсене қатысып ерлік көрсетті. Мақатбай Оразалыұлы соғыстың қиын жағдайына қарамастан комиссар Б.Байкаловтың құпия хатын Қошағаштағы совет әскерлерінің гарнизонына табыс етті. Совет әскерлерінің бөлімдері жедел жәрдемге келді. Соның нәтижесінде Байкалов пен Хасбатор бастаған әскери бөлімдер жау қоршауын бұзып, ақ гвардияшыларды тас-талқан етті. Ерлік еңбегі үшін оған МХР-дің партизаны деген құрметі атақ берілді; Мақатбай Оразалыұлы МХР-дің Алтын Жұлдыз, КСРО-ның Қызыл Жұлдыз ордендерімен және көптеген медальдармен марапатталды. Дереккөздер
Дмитрий Дмитриевич Максутов

Дмитрий Дмитриевич Максутов (11.04.1896, Одесса, - 12.08.1964, Ленинград) - совет ғалымы, астрономия оптика саласының маманы, КСРО ғылым академиясының корр мүшесі. Петербургтегі әскери-инженерлік училищені бітірген. Дәлділігі жоғарғы оптикалық айналар мен объективтер жасаған. Ленинградтағы оптикалық институтта астрономия оптика лабороториясын құрды. 1952 жылдан Пулков обсерваториясында жұмыс істеді. Ол көлеңкелі және басқа оптикалық әдістерге негізделген зерттеулерді жетілдірумен, ірі оптикалық құралдар дайындау технологиясымен, асфералллы беттерді дайындаудың теориялық және практикалық мәселелерімен айналысқан. Оптикалық құралдардың менискілі жүйесін жасады. КСРО Мемлкеттік сыйлығының лауреаты. 2 рет Ленин орденімен және басқа орден, медальдармен марапатталды. Дереккөздер
Макрофотография

Макрофотография - кішігірім көріністердің үлкен масштабқа (1-30 есе) ұлғайтып, фотоға түсіру. Макрофотография минералдың, тау жыныстарының құрылымын, машиналардың ұсақ детальдарын, ұсақ жәндіктер мен өсімдіктерді суретке түсірсу үшін пайдаланылады. Макрофотография фотоаппараттарпен немесе арнаулы объективтермен түсіріледі. Суретті өте жақын аралықтан түсіру үшін микроанастигмат деп аталатын арнаулы фотообъективтер қолданылады . Объектінің 10 есеге дейінгі ұлғайтылған суретін фотоаппаратты қолда ұстап тұрып-ақ, ал ұлғайту бұдан да артқанда, оны штативке бекітіп қойып түсіреді. Дереккөздер
Гарольд Макмиллан

Макмиллан Гарольд (10.02.1894 ж. дүниеге келген, Лондон) - Ұлыбританияның мемлкет қайраткері. Ірі баспа иесінің отбасында туған. Оксфорд университетінде оқыды. Макмиллан Гарольдтың саяси мансабы Консервативтік партиядан қауымдық палатаға сайланудан басталды. 1940-45 жылдары әртүрлі қызметте болды. 1951 жылғы сайлау нәтижесінде Консервативтік партия өкімет басына келгеннен кейін Макмиллан Гарольд үй құрылысы және жергілікті өзін-өзі басқару , қорғаныс, сыртқы істер, финанс министрлері қызметін атқарды. Египетке қарсы Англия-Франция-Израильдің сәтсіз агрессиясынан кейін және А.Иден отставкаға шыққан соң Макмиллан Гарольд премьер-министр болды. 1964 жылдан белсенді саяси жұмыстан қол үзіп, "Макмиллан энд компании" ірі баспа фирмасын басқарды. Дереккөздер
Владимир Матвеевич Маковский

Владимир Матвеевич Маковский (15.07.1870, Ейск,-03.06.1941,Харьков) - турбина жасау саласындағы совет ғалымы, совет газ турбиналарын жасау мектебін қалаушы. 1940 жылдан КОКП мүшесі. 1894 ж. Харьков технология институтын бітірген. Революциялық қозғалысқа қатысқаны үшін Грозныйға жер аударылған. 1904 жылдан Днепропетровск тау-кен институтында, 1930 жылдан Харьков механика-машина жасау институтында қызмет істеді. 1932 ж. осы институтта турбина жасау кафедрасын, 1933 ж. газ турбиналық лабороториясын ашты. Осы лабороторияда қуаты 736 квт газ турбинасын жасады. Бұл турбина Ұлы Отан соғысна байланысты сынақтан өтпеді. Дереккөздер
Василий Андреевич Окунев

Василий Андреевич Окунев (1925 жылы, Ресей, Тамбов облысы Жердев ауданы Григорьевка селосы – 1973 жылы) – Социалистік Еңбек Ері (1972). Жоғары партия мектебін бітірген (1961). Еңбек жолын ауыл мектебінде мұғалім болып бастаған (1940). Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Ұрыста жараланғаннан кейін мектепте, партия органдарында жұмыс істеген. 1961 жылы Арықбалық (қазіргі Айыртау ауданының құрамында) аудандық партия комитетінің хатшысы, 1962 жылы Қызылту (қазіргі Уәлиханов) аудандық партия комитетініОкунев Василий Андреевичң бірінші хатшысы болған. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер Орысша уикипедия Сыртқы сілтемелер [https://ru.wikipedia.org/wiki/Окунев,_Василий_Андреевич Окунев Василий Андреевич]
Dark Matter (IQ альбомы)

Dark Matter — нео-пргрессивті рок IQ тобының 29 маусым 2004 жылы шыққан тоғызыншы студиялық альбомы. Бұл ол топтың клавиші Мартин Орфордтың музыка әлемінен, соның ішінде топтан шықпай тұрған кезінде қатысқан ең соңғы альбом болып саналады. Композициялар тізімі # Sacred Sound – 11:40 # Red Dust Shadow – 5:53 # You Never Will – 4:54 # Born Brilliant – 5:20 # Harvest of Souls – 24:29 Жазбаның қатысушылары * Питер Николлс — вокал * Майк Холмс — гитара * Мартин Орфорд — клавишты * Джон Джоуитт — бас-гитара * Пол Кук — ұрмалы