kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Түрікменстан демографиясы

сы, 2020]] Түрікменстанның демографиясы Түрікменстан халқының демографиялық ерекшеліктерін, соның ішінде халықтың өсуін, халықтың тығыздығын, білім деңгейін, денсаулығын, экономикалық жағдайын, діни және этникалық құрамын және халықтың басқа аспектілерін білдіреді. Түрікменстанның ең ірі этникалық тобы түрікмендер деп аталады. Халық саны 1959 жылғы халық санағы бойынша елдің нақты халқының саны 1,516 миллион тұрғынды құрады; 1979 жылғы халық санағы бойынша – 2,759 млн; 1989 жылғы халық санағы бойынша – 3,534 млн; 1995 жылғы халық санағы бойынша – 4,481 млн. 2006–2017 жылдары халық саны бойынша еш ресми дерек жарияланбаған. БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік мәселелер бойынша департаменті Түрікменстан халқының 2008 жылы 4,936 миллион, 2012 жылы 5,268 миллион, 2017 жылы 5,758 миллион деп бағалады. 2021 жылғы санақ бойынша елдегі туу коэффициенті бір анаға 2,04 бала болды. Ұлттық құрамы жастары. Олар елдің ең ірі этникалық тобы болып келеді.]] 2015 жылдың ақпан айында оппозициялық басылымдарда 2012 жылғы халық санағының нәтижелерін бейресми дереккөздерден білдік деген жарияланымдар пайда болды. Бұл басылымдарға қарағанда, ел халқының саны 4 751 120 адам болар еді; ұлттық құрамы бойынша 85,6% түрікмендер, 5,8% өзбектер, 5,1% орыстар. Қалғандарының барлығы басқа ұлт өкілдері ретінде көрсетілген. Елде 58 ұлттың өкілдері тұрады. Түрікменстанның тәуелсіздік алған салысымен түрікмендерден басқа этностар санының күрт азаюын байқай аламыз. Діни құрамы ]] Түрікменстан халқының басым көпшілігі мұсылмандар (негізінен сунниттер) — 89-90%. Христиандар халықтың шамамен 9%, басқа конфессиялар 2% құрайды. Рұқсат етілген барлық діни конфессиялар мемлекеттік органдардың қатаң бақылауында: 1994 жылы оларды бақылау үшін мүфти, мүфтидің орынбасары, православиелік декан және бір шенеунік кіретін Дін істері жөніндегі «Генгеш» («Кеңес») құрылды. Дін істері жөніндегі генгеш мүшелері мемлекеттің зайырлылығына қарамастан, дін істері жөніндегі велаят кеңестерінің мүшелері (оларды жергілікті бас имамдар басқарады) сияқты бюджет есебінен жалақы ала бастады. Мемлекет діни білім беруді қатаң шектейді. 2016 жылы қабылданған заң дінді жеке оқытуға толығымен тыйым салды, ал балаларға діни ілімді үйрету тек жеке Комиссия келісімімен ғана рұқсат етіледі. «Open Doors» халықаралық христиандық қайырымдылық ұйымының 2015 жылғы зерттеу нәтижелері бойынша Түрікменстан христиандардың құқықтары жиі қысымға ұшырайтын елдердің тізімінде 20-шы орында тұр. Дереккөздер
Эрнест Томас Синтон Уолтон

Эрнест Томас Синтон Уолтон (; 6 қазан 1903 — 25 маусым 1995) — ирланд физигі, 1951 жылы физика бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алған (Джон Коккрофтпен бірге). Ерте жылдар Эрнест Уолтон Ирландияның Дангарван қаласында дүниеге келген. Оның әкесі әдіскер шіркеудің діни қызметкері болған. Уолтон балалық шағының көп бөлігін Ольстерде өткізді. Ол кезде діни қызметкерлердің отбасы әр 3 жыл сайын бір жерден екінші жерге көшіп тұратыны қабылданған. Нәтижесінде Эрнест Доун және Тирон графтықтарында және Дублиндегі бірнеше мектептерде оқыды. 1915 жылдан 1921 жылға дейін Белфаст методисттік колледжінде оқыды. 1922 жылы Уолтон стипендия ұтып алып, Дублиндегі Тринити колледжінде физика мен математиканы оқи бастады, онда ол 1926 жылы бакалавр, 1927 жылы магистр дәрежесін алды. Тринити колледжінде оқыған жылдары Уолтон физика және математика саласындағы жетістігі үшін жеті марапатқа ие болды. Дипломын алғаннан кейін Уолтон Эрнест Резерфордтың жетекшілігімен Кавендиш зертханасындағы Кембридж университетінің аспирантурасына қабылданды. Уолтон 1931 жылы PhD дәрежесін алды және 1934 жылға дейін Кембриджде зерттеуші болып жұмыс істеді. Тринити колледжінде Марапаттары 1951 жылы Эрнест Уолтон мен Джон Коккрофт физика бойынша Нобель сыйлығын «жасанды түрде үдетілген бөлшектердің көмегімен атом ядроларын түрлендіру жұмыстары» үшін, басқаша айтқанда, атом ядроларын бұзғаны үшін алды. Олар жасаған қондырғыда 1932 жылы әлемде алғаш рет литий ядросын протондармен бомбалау арқылы бөлініп, реакция өнімдері (гелий) зерттелді. Бір мезгілде дерлік дәл осындай тәжірибе КСРО-да алғаш рет УФТИ-де жүргізілді. Уолтон мен Коккрофт 1938 жылы Корольдік қоғамның Хьюз медалін де алды. Кейінгі жылдары, әсіресе 1974 жылы профессорлық қызметтен кеткеннен кейін, Уолтон дүние жүзіндегі көптеген университеттер мен мекемелерден құрметті дәрежелерге ие болды. Әлеуметтік белсенділік 1992 жылы «Адамзатқа ескертуге» қол қойды. Әдебиет * Cathcart, Brian, The Fly in the Cathedral, Penguin, 2005. ISBN 0-14-027906-7 * McBrierty, Vincent J., Walton, The Irish Scientist, Trinity College Dublin Press, 2003. ISBN 1-871408-22-9 Дереккөздер Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1951/walton-bio.html Эрнесттің Т. С. Уолтон өмірбаяны Нобель комитетінің веб-сайтында] * [https://web.archive.org/web/20060828132344/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FWalton%2C+Ernest Сондай-ақ ядролық зерттеулерге арналған цифрлық кітапханадан Эрнест Уолтонның еңбектерінің библиографиясы (түсіндірмесімен)]
WarnerMedia

WarnerMedia (2018 жылға дейін - Time Warner Inc.) — бұрынғы американдық медиа және ойын-сауық кангломераты. Time Warner екі компания Warner Communications Inc пен Time Inc. бірігуі арқылы құрылды. 1990 жылы және одан кейін интернет алыбы Aol Inc. 2001 жылы, ал 2009 жылы AOL Time Warner медиахолдингінен бөлініп шыққаннан кейін қайтадан тәуелсіз болды. AOL бөлімшесі ресми түрде 9 желтоқсанда аяқталды. 2016 жылдың 22 қазанында AT&T Time Warner компаниясын 108,7 миллиард долларға (Тайм Уорнердің қарызын қосқанда) сатып алу ниетін жариялады. Біріктіру жайлы келісім 2018 жылдың 21 маусымында аяқталды. Ол кино, теледидар, интернет және телекоммуникация сияқты салалардағы ең ірі компания болды. Time Warner құрамына кіретін негізгі компаниялардың арасында: Warner Bros. Cartoon Network, CNN, HBO, TBS, TNT, Max және The CW. Американдық AT&T телекоммуникациялық компаниясы 85 миллиард долларға сатып алғаннан кейін, атауы жаһандық ребрендингтің бөлігі ретінде 2018 жылы WarnerMedia болып өзгертілді . 2021 жылдың 16 мамырында AT&T Discovery Inc.- пен WarnerMedia және Discovery-дің жаңа Warner Bros-қа бірігуі жайлы келіссөздер жүргізді.Мәміле 2022 жылдың 8 сәуірінде жабылды. Тарихы Time Warner және Time Warner Entertainment (1990–2001) 1993 жылы US West компаниясы Time Warner компаниясымен біріктіріліп, TW Telecom компаниясын құрды, ол бастапқыда Time Warner Communications (сонымен қатар бұрын ATC ретінде белгілі кабельдік оператордың бренд атауы ретінде пайдаланылған) ретінде белгілі болды. US West компанияның ойын-сауық бөлімшесінің 26% үлесін алып, бөлімді Time Warner Entertainment деп атады. АҚШ-тың Батыстағы үлесі ақырында сатып алынған MediaOne кабельдік компаниясына, содан кейін 1999 жылы бұл компания MediaOne сатып алған кезде AT&T Broadband-ке және 2001 жылы бұл компания AT&T Broadband бөлімін сатып алған кезде Comcast- қа өтті. Comcast 2003 жылы компаниядағы өз үлесін сатып, оның атауын Time Warner Cable бөлімі деп өзгертті. Дереккөздер
Ланго (халық)

Ланго (ланги) — Уганданың оңтүстігіндегі халық (Кьога көлінің аймағында). 2002 жылғы халық санағы бойынша Угандадағы саны 1 485 437 болды. Тілі Тілі батыс нилот, оңтүстік луо тобының - ланго тілі Діні Дінге сенушілер: дәстүрлі нанымдар, кейбіреулері – католиктер, англикандар. Кәсібі Негізгі дәстүрлі кәсіптері – егіншілік (тары, құмай, күнжіт, бұршақ, жержаңғақ, 20 ғасырда да мақта), мал шаруашылығы (қысқа мүйізді зебу), аңшылық. Қолөнерден – былғарыдан тігу, т.б. дамыған. Өмір салты Халық дәстүрлі түрде бірнеше патрилиндік руларға бөлінді, олардың әрқайсысының өз аумағы болды. Неке айтарлықтай төлем талап етті (малмен). Басшы көсемдер туыстығына қарамастан, өздерінің рулық аймақтарының барлық тұрғындарына билік жүргізді. Олардың үстінен аға басшылар (rwot) басқарды. Ер адамдар бірнеше жас санаттарына бөлінді. Ата-баба культі, бай фольклор дамыған. Елді мекендер ықшам орналасқан, жартылай шеңберлі, 10-нан 150-ге дейін кірпіштен салынған үйлер. Мықындарына белбеу тағып, оған алжапқыш байлайды. Тағамның негізі - өсімдік тектес тағамдар. Дереккөздер
Футболдан Өзбекстан кубогы 2022

Футболдан Өзбекстан кубогының (өзб. Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Kubogi) 30-шы жарысы. Қаршының "Насаф" клубы үшінші рет жеңімпаз атанды. 1/8 финал 1/4 финал 1/2 фИнал Финал Сілтемелер * [http://int.soccerway.com/national/uzbekistan/cup/2022/ Кубок Узбекистана на сайте soccerway]
Шибөрек

Шибөрек яғни шикі бөрек — бастапқыда қырым татар тағамы, мариуполь грек тағамдарына да енгізілген (чир-чир деген атпен) және Солтүстік Кавказ халықтарының тағамы. Ол бұрынғы Кеңес Одағының басқа аймақтарында кең тараған. Бұл туралған майлы қой еті, пияз, дәмдеуіштер және аз мөлшерде су толтырылған ашытқысыз қамырдан жасалған жарты шеңбер түріндегі аспаздық өнім. Қатты қуырылған. Ыстық түрде беріледі. Дереккөздер
Андрей Викторович Ахунов

Андрей Викторович Ахунов (18 мамыр 1971 жыл) — КСРО-лық және қазақстандық футболшы, шабуылшы. Карьерасында тек алматылық клубтарда ойнады. Жүлделері Достық * Қазақстан кубогы: 1993 Сілтемелер *[https://footballfacts.ru/person/122212-ahunovandreyviktorovich Профилі]
Андрей Петрович Авдеенко

Андрей Петрович Авдеенко (3 ақпан 1967 жыл) — украиналық және қазақстандық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері Командалық * Қазақстан кубогы иегері: 1994 Сілтемелер *[https://footballfacts.ru/person/73579-avdeenkoandreypetrovich Профилі]
Хан Ахмедов

Хан Ахмедұлы Ахмедов (, 16 маусым 1936 жыл, Красноводск облысы – 6 желтоқсан 2006 жыл, Сердар) — кеңестік және түрікменстандық мемлекеттік және партиялық қайраткер, Түрікменстанның бірінші және жалғыз премьер-министрі (1989–1992). Өмірбаяны 1959 жылы Ахмедов бітіріп, Ашхабад темір жолының Ашхабад станциясында жұмыс істеді. 1962 жылы Күнгей Каспий темір жолының Шаржау бөлімшесінің бастығы болды. КСРО-дағы мансабы (1980–1991) 1980 жылы Түрікмен КСР КП ОК көлік және коммуникация бөлімінің меңгерушісі болды. 1985 жылы Сапармұрат Ниязовтың орнына ТКП Ашхабад қалалық комитетінің бірінші хатшысы (Ашхабад әкімі) болды. 1988 жылы Ахмедов Түрікмен КСР Министрлер Кеңесі төрағасының бірінші орынбасары, 1989 жылы желтоқсанда Түрікмен КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы болды. Келесі қарашада Түрікменстанда декоммунизацияланған үкіметтік институттар құрылды, және Ахмедов лауазымының атауы Түрікмен КСР Премьер-министрі болып өзгертілді. Тәуелсіз Түрікменстандағы мансабы (1991–1994) 1991 жылдың қазан айында Түрікменстан Кеңес Одағының ыдырауынан кейін өз тәуелсіздігін жариялады. Бұдан кейін Ахмедов Темір жол министрі (1991–1992), Түрікменстан Үкіметі басшысының орынбасары (1991–1992), содан кейін елдің Түркиядағы елшісі (1992–1994) болған. Тұтқындалуы және қайтыс болуы (2002–2006) 2002 жылдың қыркүйегінде ол тұтқындалып, Сердарда қуғынға жіберілді, ол 2006 жылдың аяғында жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін сонда қалды. Ахмедов туыстарының айтуынша, үкімет оған Ашхабадта емделуге рұқсат бермеген еді. Дереккөздер
Атлетик (футбол клубы, Эскальдес)

«Атлетик» — Андорраның Эскальдес қаласының футбол клубы. 2019 жылдан бері Андорра жоғары дивизионында ойнайды. 2002 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын бірнеше стадиондарда өткізеді. Жетістіктері Ұлттық * Андорра чемпионы: 2022/23 * Андорра Кубогы: 2022 * Андорра 2 дивизионының жеңімпазы (2): 2003/04, 2018/19 Дереккөздер Сілтемелер *https://atleticclubescaldes.com/
Атырау көпірі (Астана)

Атырау көпірі — Астана қаласындағы Есіл өзені арқылы өтетін жаяу жүргіншілер көпірі. Жалпы ақпарат 2018 жылдың 1 шілдесінде Астанада жаңа жүргінші «Атырау көпірі» ашылды. Жаңа көпір – бұл Атырау облысының әкімдігінің елорданың 20 жылдық мерейтойына арналған сыйлық. Инженерлер мен сәулетшілердің жоспары бойынша бұл көпір жаяу жүргіншілерге саябақ аймағының мен Есіл өзенінің оң жағалауы арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Көпір Самал шағын ауданын Орталық саябақ және Амфитеатрмен қосты. Онда алты метрлік жаяу жүргіншілер жолағы, үш метрлік веложол және жарты метрлік қауіпсіздік жолы бар. Көпірдің сыртқы көрінісі Атырау облысының символы – балықтың қабыршақтарына ұқсас, көпірдің сыртқы құрылымы 2450 алюминий жапырақтардан жасалған. Ішке кіргенде, үлкен балықтың ішіндегідей сезінесіз. Әзірлеушілердің өкілдері айтып кеткендей, көпірдің сыртқы қабығы үшбұрышты пішіндегі алюминий кассеталардан тұрады, олар жауын-шашын мен қауіпсіздіктен қорғауды қамтамасыз етеді. Көпірдің орталық бөлігінде гауһар пішінді фигуралардағы шатыр тәріздес нысанда жасалған қоғамдық кеңістіктің орналасады. Көпір биотехника стилінде жасалған – бұл органикалық табиғи нысандар сәулетте қолдану. Көпірдің қабығында «өмірдің гүлі» үлгісі Фибоначчи заңына немесе «алтын қима» деп аталатын заңға сәйкес келеді. Көпірдің парк пен амфитеатр жағалауында Атырауды бейнелейтін Каспий бекіресінің ескерткіші орналасқан. Жаяу көпірдің жалпы ұзындығы – 313,5 метр, ені – 10,5 метр. Құрылысқа алты метрлік жаяу жүргіншілер жолағы, үш метрлік велосипед жолы, ені 0,5 метрлік қауіпсіздік жолағы және әр жағынан 0,5 метр жол көпір таянышы орнату үшін кіреді. Металлдың салмағы – 1 920 тонна. Көпір литакрилмен жабылған. Көпірдің екі жағында, өзеннің әр жағалауында «Атырау көпірі» деген жазу бар стелалар орнатылды. Галерея Қызықты деректер # BI Group компаниясының қызметкерлері көпірді 181 күнде салды. # Объект архитектурасына органикалық табиғи сәулет нысандары қолданылған. Көпір жабындысы үшін литакрил пайдаланылған. # Нысанның жалпы ұзындығы – 313,5 метр, ені – 10,5 метр. # Есіл өзеніне дамба салу үшін 30 мың текше қиыршық тас әкелінген. # Көпірге өрнек ретінде «Фибоначчи » заңдылығындағы «өмір гүлі» қолданылған. Ол «алтын тоғыс» деп те аталады. # Су кедергісіз өту үшін бөгеттің ортасына 7 құбыр орнатылған. # Құрылысқа 300 жұмысшы және 100 көлік жұмылдырылды. # Өткел Самал шағын ауданын Орталық саябақ пен Амфитеатрды байланыстырады. Онда ені алты метрлік жүргіншілер жолағы, үш метрлік веложол және жарты метрлік қауіпсіздік жолы бар. # Нысан құрылысына цифрлық жобалаудың заманауи әдістері пайдаланылды. # Көпірде Атырау облысының символы саналатын «Каспий бекіресі» орнатылды. Композиция қоладан жасалған. # Көпірді ресми түрде ашуға 4 күн қалғанда елордада жаңбыр толассыз жауды. Құрылысшылар веложолдың төсенішін аяқтау үшін көпірді 6000 метрлік полиэтилен үлдірмен жауап үлгерді. # Көпір құны 6 миллиард теңге. Дереккөздер
УЕФА Суперкубогы 2023

УЕФА Суперкубогы 2023 — турнирдің 48-жарысы. Матч 2023 жылғы 16 тамызда Грекияның Пирей қаласындағы "Караискакис" стадионында өтеді. Онда УЕФА Чемпиондар лигасының 2022/23 жылғы жеңімпазы "Манчестер Сити" мен УЕФА Еуропа лигасы ның 2022/23 жылғы жеңімпазы "Севилья" кездесті. 2020 жылғы 2 наурызда УЕФА матчтың Қазандағы «Ақ Барс Арена » стадионында өтетінін хабарлады. Албания футбол қауымдастығы да матчты Тиранада өткізуге өтініш білдірді, бірақ дауыс беру алдында кандидатурасын қайтып алды. Матч Детальдар Тағы қараңыз * УЕФА Чемпиондар лигасының финалы 2023 * УЕФА Еуропа лигасының финалы 2023 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.uefa.com/uefasupercup/ Турнирдің ресми сайты]
Василий Николаевич Лагутин

, Ставрополь өлкесіндегі Лагутинге арналған мемориал]] Василий Николаевич Лагутин (1 маусым 1961 жыл, Ставрополь өлкесі – 3 қазан 1985 жыл, Шаржау) — кеңестік гвардия капитаны, 2-танк батальонының командирі және 21-гвардиялық танк бригадасының (5-гвардиялық танк корпусы) капитаны. Дереккөздер
Футболдан Италия суперкубогы 2021

Футболдан Италия суперкубогы 2021 — турнирдің 34-ші жарысы. 2021 жылғы Италия чемпионы "Интернационале" мен 2021 жылғы Италия кубогы иегері "Ювентус" клубтары кездесті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
Феликс Блох

Феликс Блох (; , Цюрих — , Цюрих) — негізінен Америка Құрама Штаттарында жұмыс істеген еврей текті швейцариялық физик. 1952 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының иегері (Эдуард Парселлмен бірге). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1948). Қысқаша өмірбаяны Цюрихте Густав пен Агнесса Блохтың еврей отбасында дүниеге келген. Жоғары білімді Цюрих жоғары техникалық мектебінде алды. Ол инженерлік факультетке түсті, бірақ көп ұзамай физикалық бөлімге ауысты. 1927 жылы диплом алып, Лейпциг университетінде оқуын жалғастырып, 1928 жылы докторлық (физика-математика ғылымдарының кандидатына тең) дәрежесін алды. Ол Гейзенберг, Паули, Бор және Фермимен бірге Германияда ғылыммен айналысуды жалғастырды. Еврей ретінде Блох 1933 жылы нацистер билікке келген бойда Германияны тастап кетті. Алдымен Цюрихке, содан кейін Парижге барып, Пуанкаре институтында біраз уақыт сабақ берді. 1934 жылы Стэнфорд университетінен теориялық физика профессоры лауазымына шақыру алды, оны қабылдап, сол жылы АҚШ-қа көшті. Блохтың бұдан былайғы барлық ғылыми қызметі Стэнфордтағы физика факультетімен байланысты – мұнда ол екі үзілісті санамағанда қайтыс болғанға дейін жұмыс істейді. Біріншісі, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, ол әскери жобалармен жұмыс істеген кезде, екіншісі, 1954—1955 жылдары Еуропалық ядролық зерттеулер зертханасының (CERN) бірінші бас директоры қызметіне шақырылған кезде. 1939 жылы ол АҚШ азаматтығын алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Лос-Аламостағы атом жобасында жұмыс істей бастады, бірақ біраз уақыттан кейін Гарвард университетіндегі радар жобасына көшті. Соғыстан кейін ол Стэнфордқа оралды және соғысқа дейінгі: ядролық индукция және ядролық магниттік резонанс, ядролық магниттік бейнелеудің негізгі принциптері тақырыптары бойынша жұмысын жалғастырды. Осы еңбектері үшін Ф. Блох Э. М. Парселлмен бірге 1952 жылы «ядролық магнитті дәл өлшеудің жаңа әдістерін және онымен байланысты ашылымдарды жасағаны үшін» физика бойынша Нобель сыйлығына ие болды. Ғылыми үлесі Оның атымен келесі физикалық ұғымдар аталған: * Бете-Блок формуласы * Блок теңдеулері * Блок қабырғалары * Блок функциясы * Блохтық толқын * Блок сферасы * Блок тербелістері * Зенер — Блох тербелістері * Блок заңы Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1952/bloch/ Нобель комитетінің сайтындағы ақпарат] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1952/bloch-bio.html Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны]
Ландума (халық)

Ландума (ландума, тиапи (коколи)) — Гвинеяның теңіз жағалауында тұратын халық. Жалпы саны 21 мың адамды құрайды. Тілі Тілі - ландума тілі. Диалектілері - ландума, тиапи. Діні Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі наным-сенімдер, бір бөлігі – сүнниттік мұсылмандар, католиктер. Кәсібі Отаршылдық дәуірде олар еуропалықтармен делдалдық саудамен айналысты. Олар қолмен атқарылатын егіншілікпен және балық аулаумен айналысады. Күріш, банан, маниок, тәтті картоп, жүгері, 19 ғасырдан – кофе ағашы, жержаңғақ, қант қамысы, көкөністер мен жемістер өсіріледі. Кокос және май пальмаларының жемістерін, кола жаңғақтарын жинайды. Қолөнердің ішінде ағаш өңдеу, әсіресе бетперде жасау дамыған. Өмір салты Отбасы үлкен, көбінесе полигинді. Туыстық есеп патрилиндік болып табылады. Неке патрилокалды. Фута-Джаллон таулы аймақтарындағы мұсылман билеушілеріне тәуелді көсемдер («патшалар») басқаратын қауымдар одақтары болды. Барлық ересектер ерлер мен әйелдер құпия одақтарға біріктірілген (ең танымал ерлер одағы - Поро). Одақтар аясында инициация жүзеге асырылды. Шоғырланып орналасқан ауылдарда әдетте 100-150 адам тұрады. Тұрғын үйлері - жапырақтардан немесе сабаннан жасалған конустық төбесі бар шағын дөңгелек үйшіктер. Еуропалық киімдер дәстүрлі талшықтардан жасалған белдемшелерді ауыстыруда. Азық-түлік негізінен көкөніс - жарма, бәліш, пюре. Дереккөздер
Мақтымқұлы Нұрбердіханов

Мақтымқұлы Нұрбердіханов (, кейде Мақтымқұлы хан немесе Мехтем Нұрберді-Ханов, 15 қаңтар 1859 жыл – 28 сәуір 1924 жыл, Байрамалы) — Ресей империясының саясаткері, Мемлекеттік Дума II-сайланымының депутаты, Ресей империясының барлық 4 сайланымында болған жалғыз түрікмен. Өмірбаяны (Орал облысы), Мақтымқұлы Нұрбердіханов (Күнгей Каспий облысы), Әбдууахит-қари Қариев (Ташкент), Тілеулі Аллабергенов (Сырдария облысы)]] 1859 жылдың 15 қаңтарында Көпеттау (қазіргі Түрікменстан) етегіндегі Ахалтеке деген жерде дүниеге келіп, медреседе білім алған. Ақсүйек текті, оның әкесі Нұрберді хан (5 мамыр 1826 – 28 сәуір 1880) 1850 жылдың қазанынан қайтыс болғанға дейін Ахалтекенің бас ханы болды және «хандардың ханы» атағын алды. Мақтымқұлы ханның үлкен ағасы Бердімұрад хан 1879 жылы тамызда орыс генералы Ломакиннің бірінші Ахал жорығы кезінде Көктөбе бекінісін қорғаған кезінде қайтыс болды. Нұрберді ханның әкесі қайтыс болғаннан кейін оның атағы ұлы Мақтымқұлыға көшті. Хан болып тағайындалғанда Мақтымқұлы хан өте жас еді. Сондықтан оның уәзірі тәжірибесі бар Оразмәммет хан, және Ахал судьясы Құрбанмұрат ишан болып тағайындалды. Бұл кезде патша үкіметі Ахалтекені басып алу үшін екінші әскери жорыққа дайындалып жатқан еді. Көк-төбе бекінісінің екінші қорғанысын Мақтымқұлы ханмен бірге атақты Құрбанмұрат ишан мен Дықма Сердар басқарды. Бекіністі орыс әскерлері 1881 жылы 12 қаңтарда алған соң, ол Мервте бір жылдан астам уақыт тұрды. Ол 1882 жылдың жазында Ашхабадқа оралды. Ол орыс армиясына қызмет етуге аттанды. Ресей азаматтығын алды. 1883 жылдың аяғында полиция майоры Мақтымқұлы ханды штаб капитаны Мақсұт Әлиханов-Аварскиймен бірге генерал Комаров Мервке оның тұрғындарына Ресей бодандығын қабылдау туралы ұсыныспен келіссөздер жүргізуге жіберілді. Бұл бұйрық жоспарланғандай орындалды және Ресейге қосылу қарсылықсыз өтті. Подполковник шеніне дейін көтерілді, кейін Тежен уезінің бастығы болды. Күнгей Каспий облысы Ашхабад ауданындағы Хан Кяриз ауылындағы Дурун полиция бөліміндегі отбасылық қожалықта тұрып, егіншілікпен айналысқан. 1907 жылы 27 ақпанда Күнгей Каспий облысының тұрғындарынан Мемлекеттік Думаның ІІ-шақырылымына депутат болып сайланды. Думаға сайланған кезде ол полиция подполковнигі, помещик, партиясыз болып жазылған, мұсылмандар фракциясының мүшесі болды, Санкт-Петербургте жалданған аудармашының қызметін пайдалануға мәжбүр болды және Дума комиссияларының мүшесі болған жоқ. Мемлекеттік Дума тарағаннан кейін ол туған жеріне оралды. 1937 жылғы Түрікмен КСР деректері бойынша «Мақтымқұлы ханның тұрақты резиденциясы Хан Қарыз ауылы болды... Орыстар Күнгей Каспий облысының жаулап алған кезде Мақтымқұлы хан тек қазіргі Бахарден аймағының ғана емес, бүкіл Ашхабад ауданы түрікмендердің жалпы танылған көсемі болып саналды.» 1924 жылдың 28 сәуірінде Байрамалы жерінде қайтыс болды. Дереккөздер
Интернет-мем

Интернет-мем, көбінесе мем (, ) — Интернет арқылы, көбінесе әлеуметтік медиа платформалары арқылы таралатын мәдениет элементі. 1972 жылы Ричард Докинз ұсынған мемдер концепциясына негізделген интернет-мемдер суреттер, бейнелер, GIF-файлдары және басқа да түрлі түрлері бар. Интернет-мемдер адамнан адамға берілетін мәдениет элементі ретіндегі мемдердің бастапқы концепциясынан шығады; біріншісі үшін бұл таралу әлеуметтік медиа сияқты желілік медиа арқылы жүреді. Терминдер бір-бірімен байланысты болса да, Интернет-мемдер көбінесе қысқа уақытқа созылатын мода болып табылады, ал дәстүрлі мемдердің табысы ұзақ «өмірлерімен» анықталады. Интернет-мемнің меммен салыстырғанда абстракттығы екеуінің айырмашылығының бірі болып келеді. Мемдердің біртұтас форматы жоқ және олардың мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, олар жай ғана жеңіл ойын-сауық ретінде қызмет етсе, сонымен бірге байланыс, әлеуметтік әсер ету және саяси диверсия үшін күшті құрал бола алады. Мысалдары Дереккөздер
Қырғызстан Сыртқы істер министрлігі

Қырғыз Республикасының Сыртқы істер, сыртқы сауда және инвестиция министрлігі — Қырғызстанның сыртқы саясатын қадағалайтын Қырғызстан үкіметінің министрлігі. 2022 жылдан бері Қырғызстанның сыртқы істер министрі — Жиенбек Молдаханұлы Құлыбаев. Департаменттері Қырғызстан сыртқы істер министрлігінің 11 департаменті бар: Дипломатиялық академиясы 2001 жылы негізі қаланған Қырғыз Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясы Қырғызстанның болашақ дипломаттарын дайындайтын министрлік жасаған оқу орны болып келеді. Дереккөздер
Жиенбек Молдаханұлы Құлыбаев

{{Мемлекеттік қайраткер және Сингапурдағы елшісі Құлыбаев бұрын Қырғызстанның Қазақстандағы (2018–2021), Моңғолиядағы (2010—2013), Сингапурдағы Өмірбаяны Құлыбаев 5 сәуір күні 1963 жылы Шырпықты ауылы, Ыстықкөл облысында дүниеге келген. ағылшын, қытай меңгерген. Дереккөздер
Футболдан Италия чемпионаты 2022/23

Футболдан Италия чемпионаты 2022/23 (итал. Serie A TIM 2022/2023) — Италия А сериясының 121-ші маусымы. 20 команда сынға түсіп, "Наполи" 3-ші рет чемпион атанды. Қорытынды Статистика Мергендер Сілтемелер * https://www.legaseriea.it/
Футболдан Италия суперкубогы 2022

Футболдан Италия суперкубогы 2022 (итал. 2022 Supercoppa Italiana) — турнирдің 35-ші жарысы. 2022 жылғы Италия чемпионы "Милан" мен 2022 жылғы Италия кубогы иегері "Интернационале" клубтары кездесті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/matches/2023/01/18/italy/super-cup/ac-milan/fc-internazionale-milano/3823882/ Соккервау]
Фриц Цернике

Фриц Цернике (; 16 шілде 1888 — 10 наурыз 1966) — голланд физигі, «фазалық контраст әдісін негіздегені үшін, әсіресе фаза-контрасттылық микроскопты ойлап тапқаны үшін» физика бойынша 1953 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. Нидерланд корольдік ғылым академиясының мүшесі (1946), Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1956). Өмірбаяны Цернике Амстердамда Карл Фридрих Август Цернике мен Антье Диперинктің отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы математика пәнінің мұғалімі болған және ол әкесінің физикаға деген құмарлығын алған. Амстердам университетінде химия (оның негіздері), математика және физиканы оқыды. 1912 жылы газдардағы опалесценция бойынша жұмысы үшін сыйлық берілді. 1913 жылы Гронинген университетінің астрономиялық зертханасында Джейкоб Корнелиус Каптейннің ассистенті болды. 1914 жылы бірге критикалық нүкте теориясы үшін Орнштейн-Цернике теңдеулерін шығарды. 1915 жылы сол университетте теориялық физика кафедрасына қызметке орналасып, 1920 жылы теориялық физика кафедрасының профессоры болып тағайындалды. Негізгі еңбектері 1930 жылы Цернике спектрлік сызықтарды зерттеу кезінде дифракциялық тор арқылы жасалған спектрлердегі әрбір негізгі сызықтың сол және оң жағында орналасқан спектрлік елестер деп аталатындар бастапқы сызықтан фазадан 90 градус тысқары екенін анықтады. 1933 жылы Санкт-Петербургтегі физикалық және медициналық конгрессте. Вагенинген қаласында Цернике алғаш рет микроскопияға қолданылатын фазалық контраст әдісін сипаттады. Ол ойыс айналардың пішінін тексеру үшін әдісті қолданды. Оның ашылуы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған бірінші фазалық контрастты микроскоптың негізі болды. Оптика саласына қосқан тағы бір үлесі микроскоптар мен телескоптар сияқты оптикалық жүйелердегі кескін ақауларын немесе аберрацияларды тиімді сипаттаумен байланысты. Аберрацияларды көрсету бастапқыда ХІХ ғасырдың ортасында Людвиг Зайдель әзірлеген теорияға негізделген. Зайдельдің ұсынуы қуат сериясының кеңеюіне негізделген және ауытқулардың әртүрлі түрлері мен тәртібін нақты ажыратуға мүмкіндік бермеді. Ортогональды Цернике көпмүшеліктері оптикалық жүйелердегі әртүрлі аберрацияларды оңтайлы «теңдестіру» туралы осы көптен бері келе жатқан мәселені шешуге мүмкіндік берді. 1960 жылдардан бастап Цернике көпмүшеліктері оптикалық дизайнда, оптикалық метрологияда және кескінді талдауда кеңінен қолданылады. Церникенің жұмысы , жартылай когерентті жарық көздерін зерттеуге деген қызығушылықты оятуға көмектесті. 1938 жылы ол (1934) қашықтағы сәулелену когеренттілігі туралы теоремасының қарапайым туындысын жариялады, қазір деп аталады. Дереккөздер Сілтемелер * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1953/ Нобель комитетінің сайтынан ақпарат]
Футболдан Италия кубогының финалы 2022

Футболдан Италия кубогының финалы 2022 — 2021/2022 жылғы Италия кубогының финалдық ойыны. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *https://www.legaseriea.it/it/sala-stampa/notizie/info/finale-coppa-italia-frecciarossa-lmvp-presented-by-socioscom-e-ivan-perisic
Ливиялықтар

Ливиялықтар (ливиялық арабтар) — Ливияның негізгі халқы. Халқы 4,7 млн ​​адам, оның ішінде Ливияда 4,5 млн адам, Мысырда 140 мың адам. (2009, бағалау). Тілі Ливиялықтар сөйлейтін негізгі тіл - араб тілі, ресми тіл болып табылады. Ливиялықтар Магриб диалектілер тобына кіретін араб тілінің Ливия диалектісінде сөйлейді. Қазір ірі қалаларда араб тілімен қатар ағылшын және итальян тілдері де кеңінен тараған. Діні Ливиялықтардың 97 пайызы мұсылмандар. Ливиялықтар арасында басым дін – ислам. Олар суннизмді ұстанады. Тарихы Ұлт ретінде ливиялықтар 7-9 ғасырларда осы аумақтарға қоныс аударған аборигендер — бербер тайпалары мен арабтардың араласуы арқылы қалыптасты. Араб әскерилері басшылардың құқықтарын жойып, артықшылықтарынан айырды. Аборигендер басқыншыларға қарсы көтерілістер ұйымдастырды, бірақ олардың әскери күштеріне қарсы тұра алмады. Бірте-бірте жергілікті халық исламды қабылдады, арабтармен ассимиляцияланды. 16 ғасырда Жерорта теңізінің суларында қарақшылықпен айналыса бастаған түріктер елді басып алды. 19 ғасырда француз үкіметінің қысымымен қарақшылық тоқтап, құл саудасына тыйым салынды. Кәсібі Жағалауда егіншілікпен (зәйтүн, цитрус жемістері, құрма, арпа, бидай), оңтүстік және орталық аймақтарда ірі қара мал шаруашылығымен (ешкі, қой, түйе, аз дәрежеде жылқы) айналысады. Кейбір ливиялықтар мұнай кен орындарында жұмыс істейді. Кілем, бедерлі және кестелі былғары бұйымдарын жасау, мыс ыдыстар жасау, пальма жапырақтарынан тоқу дамыған. Өмір салты Ливия халықтары көп жылдар бойы көшпелі өмір салтын ұстанды. Қазір, әсіресе мұнайдың ашылуына байланысты көптеген өзгерістер болды. Қазіргі ливиялықтардың көпшілігі қалалық пәтерлерде тұрады. Бірақ көшпелі өмір салтын жалғастырушы тайпалар шатырларға қоныстанады. Сондай-ақ, олар жиһазсыз балшықпен сыланған үйлер салып, төсеніштерде ұйықтайды. Киімдері араб үлгісіндегі киім. Қоғамдық орындарда қысқа, ашық әйелдер костюмдері мен ерлердің шорттарын киюге болмайды. Әйелдер үйден шыққанда бетін жауып жүреді. Негізі жұмыс істемейді, үй шаруасымен айналысады, негізінен олар көп балалы. Некеден тыс қарым-қатынасқа қатаң тыйым салынады. Дереккөздер
Өзбекстан азаматтарына қойылатын визалық талаптар

Өзбекстан азаматтарына арналған визалық талаптар бұл басқа мемлекеттердің билігі Өзбекстан азаматтарына қоятын кіруге әкімшілік шектеулер. Шығу визасы Өзбекстанның барлық азаматтары 1995 жылдан 2019 жылға дейін алыс шетелдердің барлық елдеріне бару үшін виза алуы керек еді. Саяхатшылар ТМД-дан тыс елге барғанға дейін ТМД елдеріне бару үшін шығу визасы талап етілмеді. Алыс шетелдерге сапар шегу үшін жазаларға визасыз ірі айыппұлдар мен 10 жылға дейінгі түрме мерзімдері кірді. Шығу визалары ішкі істер министрлігінің жергілікті визалар және тіркеу бөлімінен алынды және екі жылға жарамды болды. Өзбекстанның иммиграциялық билігі Өзбекстан азаматтарына баратын елге жарамды визасыз және/немесе қайту билетінсіз ұшатын рейстерге отыруға рұқсат бермеді, тіпті егер баратын ел келген кезде өзбек төлқұжаттарының иелеріне виза берсе де. Нәтижесінде Өзбекстан азаматтары Ташкент халықаралық әуежайындағы иммиграциялық стендке рұқсат алу және тіркеу үстеліне барар алдында билеттерінде мөр басу үшін жүгінуге мәжбүр болды. Шығу визасын беру туралы талап 2017 жылдың тамызында қол қойылған президенттік Жарлық күшіне енгеннен кейін 2019 жылдың 1 қаңтарында жойылды. Виза талаптарының картасы Дереккөздер
Түрікменстан азаматтарына қойылатын визалық талаптар

Түркіменстан азаматтарына арналған визалық талаптар — бұл басқа мемлекеттердің билігі Түрікменстан азаматтарына қоятын кіруге әкімшілік шектеулер. Виза талаптарының картасы Өзгерістер Түрікменстан азаматтарына визалық талаптарды Филиппин (2014 жылғы 15 сәуір) және Индонезия (2015 жылғы желтоқсан), Армения (2018 жылғы 10 шілде), Оман (2020 жылғы желтоқсан) жойды. Келесі елдер Түрікменстан азаматтары үшін визалық режимді қалпына келтірді: Эстония (1 шілде 1992 жыл), Латвия (1993 жыл), Литва (1 қараша 1993 жыл), Словакия (6 мамыр 1994 жыл), Болгария (1 қаңтар 1999 жыл), Армения (1999 жыл), Молдова (9 маусым 1999 жыл), Ресей (1999 жылғы 17 шілде), Венгрия (1999 жылғы 1 желтоқсан), Румыния (2000 жылғы 1 шілде), Беларусь (2000 жылғы 21 шілде), Чехия (2000 жылғы 22 қазан), Польша (2000 жылғы 3 қараша), Қазақстан (2001 жылғы 1 наурыз). Сондай-ақ, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркия (2022 жылғы 14 қыркүйек), Украина және Өзбекстан. Дереккөздер
КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023

2023 жылғы КОНКАКАФ алтын кубогы — 24 маусым мен 16 шілде аралығында Америка Құрама Штаттары мен Канадада өтетін Солтүстік, Орталық Америка және Кариб бассейні елдері қатысатын Футболдан Солтүстік Америка чемпионатының 27-ші жарысы. Турнирге КОНКАКАФ-тан 15 құрама қатысты. 16-шы құрама Катар қонақ ретінде шақырылды. Топтық турнир А тобы Б тобы С тобы Д тобы Плей-офф 1/4 финал Жартылай финал ---- Финал Дереккөздер
КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 (финал)

КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 (финал) — 2023 жылғы Футболдан Солтүстік Америка чемпионатының шешуші ойыны. 16 шілдеде АҚШ-тың Инглвуд қаласында "Софи" стадионында өтті. Мексика құрамасы Панама құрамасын 1:0 есебімен ұтып, тоғызыншы рет турнир жеңімпазы атанды, бұл рекордтық көрсеткіш, Ал Панама құрамасы үшінші рет финалда сүрінді. Бұған дейін 2005, 2013 жылдары финалда жеңілген болатын. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
Лимба (халық)

Лимба (йимбе) — негізінен Сьерра-Леонеде тұратын ұлт. Жалпы саны 375 мың адам. Сьерра-Леонеде 370 мың адам, Гвинеяда – 5 мың адам. Тілі Олар нигер-кордофан отбасының Батыс Атлантикалық тобының лимба (йимба) тілінде сөйлейді. Диалектілер (немесе диалектілер): бирива, камуке, келенг, сафроко, села, тонко, варавара. Жазуы 20 ғасырдың басынан латын әліпбиіне негізделген. Діні Негізінен христиандар 55%, ислам 40%, дәстүрлі нанымдар 5%. Кәсібі Лимбалар негізінен Сьерра-Леоненің Солтүстік провинциясының саванналары мен ормандарында тұратын күріш өсірушілер, саудагерлер және аңшылар. Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, тары, жержаңғақ, майлы пальма) және қолөнер (тоқымашылық, керамика, ұсталық, ағаш ою). Өмір салты Дәстүрлі әлеуметтік ұйымға үлкен отбасылық қауымдастықтар, патрилиндік ата-баба ұйымы, құпия одақтар (кпанкпания, кофунг, рагбенле), жас топтары, ерлер бірлестіктері кіреді. Неке вирилокалды. Отарлауға дейінгі кезеңде 16 көсемдік құрылды, олар XVI ғасырда Сапи конфедерациясының құрамына кірді. Олар шөппен немесе сабанмен жабылған конустық төбесі бар дөңгелек сазды үйлерде тұрады. Дәстүрлі киім — мықындарына байланған таңғыш. Тағамдары негізінен өсімдік тектес тағамдардан тұрады – ащы соусы бар түрлі бұқтырылған тағамдар мен жармалар, пальма майы қосылған қайнатылған, қуырылған және пісірілген түйнектер, пальма шарабы, сыра. Негізгі фольклорлық жанрлар - ертегілер, әндер, мақал-мәтелдер. Дереккөздер
Лоби

Лоби (ловилиси) — Лоби халқы Буркина-Фасоның оңтүстік-батыс бөлігінде, Кот-д’Ивуардың солтүстік-шығысында және Гананың солтүстік-батысында тұрады. Оның жалпы саны 760 мың адам, оның 500 мыңнан астамы Буркина-Фасода, 250 мыңға жуығы Кот-д'Ивуарда, 7 мың лоби Ганада тұрады. Лоби - қазіргі аумақтың байырғы халқы, олар дьулалардың күшті мәдени әсерін бастан кешірді. Тілі Олар гур тілдерінің орталық тармағының лоби-дьян оңтүстік тармағының лоби (лобири) тілінде сөйлейді; Дьюла және француз тілдерінде де сөйлейді. Діні Дәстүрлі наным-сенімдер (анимизм, ата-бабалар культі) кең тараған, лобилердің бір бөлігі ислам немесе христиандар дінін ұстанады. Кәсібі Негізгі кәсібі - қолмен атқарылатын егіншілік (ойпаттарда - ямс, бұршақ, тәтті, биік алқаптарда - тары, жүгері, құрғақ күріш), аң аулау, балық аулау, терушілік. Ұсақ және ірі қара мал өсіріледі. Какао плантацияларында маусымдық жұмыстар жиі кездеседі. Қолөнерден - темір ұстасы, қыш, зергерлік бұйымдар (қоладан соғу және құю), тоқу, тоқымашылық, былғары өңдеу т.б. Өмір салты Үлкен отбасының шаруашылығы мал қоралары, астық қоймалары, көмбелері бар 5-10 үйшіктерді құрайды. Бірнеше отбасы ақсақал бастаған ауыл қауымдастығына бірігеді. Матрилинальды рулық ұйым, әйелдердің құпия одағы (Добро немесе Багре), әйелдер үйлері сақталған. Елді мекендері шашыраңқы орналасқан. Дәстүрлі тұрғын үйлері - конустық саман төбесі бар дөңгелек үйлер. Дәстүрлі киімдер жоғалуда. Азық-түліктері негізінен өсімдік тектес тағамдар – жарма, бұқтырылған, қуырылған, қайнатылған және пісірілген бұршақтар мен пальма майы және ащы дәмдеуіштер қосылған түйнектер, сүтті пайдаланады. Фольклордың негізгі жанрлары - ертегілер, әндер, нақыл сөздер. Дереккөздер
Анже-Фредди Плюмейн

Анж-Фредди Плюмен (; 2 наурыз 1995, Париж, Франция) — франциялық және гваделупалық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Франция футболының түлегі. Халықаралық Францияның бірнеше жастағы құрамасында ойнады. 2022 жылдан бері Гваделупа Ұлттық футбол құрамасының ойыншысы. 2023 жылғы КОНКАКАФ Алтын Кубогына қатысты. Топтық турнирдің екінші ойынында Куба қақпасына құрамасының екінші голын соқты, бұл ойында Гваделупа 4:1 есебімен ұтты. Үшінші турда Гватемала қақпасына да гол соқты, бірақ бұл ойында Гваделупа 2:3 есебімен ұтылды да, 1/4 финалға шыға алмады. Дереккөздер Сілтемелер
Луис Парадела

Луис Хавьер Парадела Диас (; , Калимете, Матансас, Куба) — кубалық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2019 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2021 Дереккөздер Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/de/player/71590.html
Хонка (футбол клубы)

«Хонка» — финляндиялық футбол клубы, Хонка қаласынан. 1957 жылы құрылды. Достижения Ұлттық Вейккауслига * 2-орын (3): 2008, 2009, 2013 * 3-орын (1): 2019 Финляндия кубогы * Жеңімпаз (1): 2012 * Финалист (3): 1969, 2007, 2008 Лига кубогы * Жеңімпаз (2): 2010, 2011 Халықаралық Ла Манг кубогы * Жеңімпаз (1): 2009 Дереккөздер Сілтемелер * [https://fchonka.fi Ресми сайт]
Футболдан Испания кубогының финалы 2023

Футболдан Испания кубогының финалы 2023 — 2022/23 жылғы Футболдан Испания Кубогының шешуші ойыны. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *https://www.worldfootball.net/schedule/esp-copa-del-rey-2022-2023-finale/0/
Футболдан Испания кубогы 2021/22

Футболдан Испания кубогы 2021/22 (исп. Copa del Rey de fútbol 2021-22) — Футболдан Испания кубогының 120-шы жарысы. "Реал Бетис" клубы 3-ші рет жеңімпаз атанды. 1/16 финал 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Дереккөздер
Алексеев ауылдық округі

Алексеев ауылдық округі — Павлодар облысы Шарбақты ауданында болған әкімшілік бірлік. 2019 жылы Александров ауылдық округімен біріктірілген. Әкімшілік құрамы Құрамына Алексеевка, Құрқамыс ауылдары кірді. Орталығы – Алексеевка ауылы болды. Округ құрамында болған Бөріктал, Николаевка ауылдары 2017 жылы таратылған. Халқы 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1162 адамды құрады. Дереккөздер
Лози

Лози (балози, баротсе ) — Замбияның Баротселенд аймағында тұратын халық. Жалпы саны 860 мың адам, негізінен Замбия аумағында тұрады (850 мың адам). Басқа қоныстанған елдер: Ботсвана - 10 мың адам. Тілі Олар лози тілінде сөйлейді, немесе ротси (сикололо). Діні Олар дәстүрлі наным-сенімдерді ұстанады, христиандар, синкретикалық культтерді ұстанушылар бар. Тарихы Лози тайпасының құрылуы - олар қазіргі Конго Демократиялық Республикасындағы Лунда Корольдігінен шыққан және Батыс Замбияға XVII-XVIII ғасырлар арасында Мбуивамвамба есімді лунда ханшайымы әкелген. Бұл Бемба сияқты Замбияның басқа тайпалары да Замбияға көшкен Банту көші-қоны кезінде болды. Тарихи деректерге сәйкес, лозилер бастапқыда «Луи» («шетелдік» дегенді білдіреді) деп аталды және силуяна деп аталатын тілде сөйледі. Олар Жоғарғы Замбезидегі Булози жазығында тұрды. 1830 жылы луи халқын Себетване бастаған макололо тайпасы жаулап алды. Макололо Луидің атын "лози" деп өзгертті, ол "қарапайым"деп аударылады. 1864 жылы макололо құлатылғанымен, Луи өзінің жаңа есімін сақтап қалды. Кәсібі Дәстүрлі кәсіптері тропикалық егіншілік (жүгері, құмай, маниок, тәтті қамыс), мал шаруашылығы және балық аулау болып табылады. Қолөнерден – тоқу, ағаштан мүсін жасау, музыкалық аспаптар, керамика, тері өңдеу дамыған. Өмір салты Ауыл қауымдары туыстық топтарға негізделген. Туыстық есеп екі жақты, ертеде – матрилиналдық болды. Өлгеннен кейін марқұмның үйі мен мүлкі жойылады. Ерлер басын шығысқа, әйелдер батысқа қаратып жерленген. Дәстүрлі тұрғын үйлері - шатыры сабанмен жабылған дөңгелек үй. Баростеландтың (Лози патшалығы) ер адамдары сизиба киеді - қызыл, қара және ақ белдемше, хитенг (мақтадан басылған мата, әдетте қалың өрнекті). Олар кеудеше мен лишушу деп аталатын қызыл бөрік киеді. Әйелдер мусинси деп аталатын киім киеді, ол екі белдемшеден тұрады, жоғарғы бөлігі баки деп аталады және чали деп аталатын кішкентай шапаннан тұрады. Лози тайпасының әйелдері мен ерлері кейде піл сүйегінен жасалған білезіктерді тағады, олар өмірдің әртүрлі кезеңдерінде сыйлық ретінде беріледі. Дәстүрлі тағамдары – жүгері бәліштері, көкөністер, балық, тары сырасы. Лозидің таңдаулы жемістері - экзотикалық жемістер. Жақсы дәмі үшін таңдалған мумболе және намуломо сияқты жергілікті жемістерден басқа, лози халқы ең жақсы көретін жергілікті жемістерге маненде деп аталатын шелпек және сусын жасау үшін қолданылатын мубула сияқты жемістер жатады. Жаңғақтар жержаңғаққа балама ретінде қосылады. Музаули дәмдеуіштерге жержаңғаққа балама немесе өсімдік майының көзі ретінде қосылады, ал мукувадан сусын жасауға болады. Дереккөздер
Өзбекстандағы президент сайлауы (2023)

2023 жылдың 8 мамыр күні Мирзиёев елде кезектен тыс президент сайлаудың сол жылдың 9 шілде күні жүргізілетінін жариялады. Президенттің өзінің сөзі бойынша, одан әрі реформалар жүргізу үшін жаңа конституция бойынша жаңа мандат қажет болғасын сайлау кезектен тыс болды. Сол жылы жасалған реформа бойынша президенттің бір мерзімі 7 жылға созылған еді. Оппозициялық және батыстық дереккөздер «сайлауда нағыз бәсеке болмайтыны» және өзбекстандық саяси жүйеде оппозицияның жоқтығымен байланысты Мирзиёевтың жеңісі анық болды. «Мирзиёев реформасы үлкен өзгеріссіз болды, шынайы қарсыластар сайлаудан шеттетіледі» деген айыптар салынды, Мирзиёев жайлы «өзіне сын айтпайтын үш кандидатқа қарсы жеңуге дайындалып жатыр» деп те делінеді. Үміткерлері Нәтижесі Дереккөздер
Футболдан Испания кубогы 2022/23

Футболдан Испания кубогы 2022/23 — турнирдің 119-шы жарысы. "Реал Мадрид" клубы 20-шы рет жеңімпаз атанды. 1/16 финал 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Сілтемелер * [http://www.rfef.es/ www.rfef.es] * [http://www.laliga.es/en/other-competitions/copa-del-rey laliga] * [http://www.marca.com/futbol/copa_rey.html Газета Марка] * [http://futbol.as.com/futbol/copa_del_rey.html Газета Ас] * [http://int.soccerway.com/national/spain/copa-del-rey/20222023/ soccerway]
Футболдан Англия кубогының финалы 2022

Футболдан Англия кубогының финалы 2022 — 2021/22 жылғы Англия кубогының финалдық матчы. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/matches/2022/05/14/england/fa-cup/chelsea-football-club/liverpool-fc/3780687/ Матч soccerway сайтында]
Футболдан Англия кубогының финалы 2023

Футболдан Англия кубогының финалы 2023 — 2022/23 жылғы Англия кубогының финалдық ойыны. 2023 жылы 3 мамырда "Уэмбли" стадионында "Манчестер Сити" және "Манчестер Юнайтед" клубтарының арасында өтті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/03/england/fa-cup/manchester-city-football-club/manchester-united-fc/4056652/ Соккервау сайтында]
Футболдан Англия суперкубогы 2022

Футболдан Англия суперкубогы 2022 — турнирдің 100-ші жарысы. Лестер қаласындағы Кинг Павер стадионында 2021/22 жылғы Англия чемпионы "Манчестер Сити" мен 2021/22 жылғы Англия кубогы иегері "Ливерпуль" өзара ойнады. "Ливерпуль" 3:1 есебімен басым түсті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.bbc.com/sport/football/62275194 www.bbc.com]
Футболдан Англия суперкубогы 2023

Футболдан Англия суперкубогы 2023 — турнирдің 101-ші жарысы. Ойын 1:1 есебімен тең аяқталды да, пенальтилер сериясында "Арсенал" 4:1 есебімен жеңіске жетті Қатысушылар *Манчестер Сити — 2022/23 жылғы Англия чемпионы және 2022/23 жылғы Англия кубогы иегері. *Арсенал — 2022/23 жылғы Англия чемпионатының күміс жүлдегері. Матч Детальдар Тағы қараңыз *Футболдан Англия кубогы 2022/23 *Футболдан Англия чемпионаты 2022/2023 Дереккөздер
Лома (халық)

Лома — (лоома, тоома) Либерияда, сонымен қатар Гвинея Республикасында тұратын халық. Бандилермен (гбанди) бірге саны шамамен 370 мың адамды құрайды. Лома өздерінің шығу тегін солтүстіктен (Мусаду, Кония аймағы) XVI ғасырда «мани шапқыншылығы» кезінде көшіп келген жаңадан келгендермен байланыстырады. Тілі Лома тілі - манде тілдер отбасының оңтүстік тобына жатады. Діні Сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі наным-сенімдер. Гвинеядағы Ломаның 3% дейін және Либерияда 20% дейін христиандар (негізінен протестанттар), Гвинея ломасының 6% дейін сүнниттік мұсылмандар. Кәсібі Шаруашылық негізін жылжымалы егіншілік құрайды (күріш, маниок, сонымен қатар жүгері, құмай, тәтті картоп, жержаңғақ, май пальмасы, қауын, банан жемістері жиналады). Олар құстар мен ұсақ малдарды, гвинеялық ломалары - кейде сиырларды ұстайды. Дәстүрлі қолөнерден – тоқу, тоқымашылық, қыш жасау, ұсталық, ағаш ою дамыған. Өмір салты Отбасы үлкен патрилиндік, отбасы ортақ атаумен және тағамға тыйым салумен бөліседі. Жалпы тағамға тыйым салынған адамдар арасында неке қиюға әдетте тыйым салынады. Неке патрилокальды, көп әйел алу кең таралған. Поло немесе поро (ер) және санде немесе занде (әйел) құпия қоғамдары қатаң бастамашылық ғұрыптармен сипатталады. Құпия қоғамдардың рәсімдері бимен бірге жүреді және ауылдардан алыс орналасқан киелі тоғайларда өткізіледі. Елді мекендердің саны 100 адамға дейін. Тұрғын үйлер дөңгелек пішінді, шатыры рафия пальма жапырақтарынан жасалған конус тәрізді. Елді мекеннің орталығында үлкен «сұбхаттасу үйі» бар. Дәстүр бойынша ломалар жалаңаш немесе белдік жамылғымен жүрді. Қазіргі заманғы киім манинка мен американдық либериялықтардың ықпалының нәтижесі. Дәстүрлі тағамдары - ботқа, пальма майы мен дәмдеуіштер қосылған бұқтырылған тағамдар, барлық ет түрлерін, соның ішінде егеуқұйрықтарды, ұлуларды және т. б. жейді. Дереккөздер
Футболдан Украина чемпионаты 2022/23

Футболдан Украина чемпионаты 2022/23 (укр. Чемпіонат України з футболу 2022—2023: Прем'єр-ліга) — Украина Премьер лигасының 32-ші маусымы. Қорытынды Статистика Мергендер Дереккөздер Сілтемелер * http://upl.ua/
Футболдан Украина кубогы 2020/21

Футболдан Украина кубогының 30-шы жарысы. 2020 жылы 20 тамызда басталып, 2021 жылы 13 мамырда мәреге жетті. 55 команда қатысып, "Динамо" клубы 13-ші рет жеңімпаз атанды. 1/16 финал 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Дереккөздер
Футболдан Украина кубогы 2021/22

Футболдан Украина кубогының 31 жарысы 2021 жылы 4тамызда басталды. Алғашқы үш раунд ойнатылды. Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты 1/16 финалдан бастап ойнатылмай, біржола тоқтатылды. Дереккөздер
Футболдан Украина суперкубогы 2021

Футболдан Украина суперкубогы 2023 (ук. Суперкубок України з футболу 2021) — турнирдің 18-ші жарысы. 2021 жылы 22 қыркүйекте Киевтегі Олимпиада стадионында өтті. 2020/21 жылғы Украина чемпионы және кубок иегері "Динамо" мен Украина чемпиоатының күміс жүлдегері "Шахтер" өзара кездесті. "Шахтер" футболшылары 3:0 есебімен жеңіске жетіп, тоғызыншы рет жеңімпаз атанды. Матч Детальдар Құрамдар Дереккөздер Сілтемелер * [https://upl.ua/ua Турнирдің ресми сайты]
Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2021

Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2021 (өзб. Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi) — турнирдің 6-шы жарысы. 2021 жылы 6 наурызда Самарқандағы "Динамо" стадионында өтті. 2020 жылғы Өзбекстан чемпионы және кубок иегері "Пахтакор" мен 2020 жылғы Өзбекстан чемпионатының күміс жүлдегері "Насаф" өзара кездесті. "Пахтакор" 1:0 есебімен жеңіске жетті. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер
Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2022

Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2022 (өзб. Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi) — турнирдің 6-шы жарысы. 2021 жылы 6 наурызда Ферғана облысындағы Яйпан қаласында өтті. 2021 жылғы Өзбекстан чемпионы "Пахтакор" мен 2021 жылғы кубок иегері "Насаф" өзара кездесті. "Пахтакор" 1:0 есебімен жеңіске жетті. Ойын тағдырын шешкен жалғыз допты 18-минутта Драган Черан соқты. Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер