kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сохибкор

«Сохибкор» — КСРО футбол клубы, Базасы Өзбек КСР-і, Ташкент облысы, Янгиюль ауданында болған. 1981 жылы Халкабад қаласына ауысты. 1991 жылы жабылды. 1985 жылы екінші лиганың аймақтық турнирінде жеңімпаз атанды. Сілтемелер * http://footballfacts.ru/clubs/386185-sohibkor-yangiyul * http://wildstat.ru/p/2096/club/URS_Sokhibkor_Yangiyul * http://wildstat.ru/p/2096/club/URS_Sohibkor_Halkabad
Бақыт Жалғасбайұлы Қызылбаев

Бақыт Жалғасбайұлы Қызылбаев (26 желтоқсан 1976, Бестамақ, Алға ауданы, Ақтөбе облысы) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Кейін төреші болды. Бірнеше жыл Қазақстан чемпионаты ойындарына қазылық жасады. Жүлделері: Командалық * Қазақстан кубогының финалисі: 1994 Дереккөздер Сілтемелер * https://prosports.kz/kz/news/280631
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы керлинг

2017 жылғы қысқы Универсиада аясында керлинг бойынша жарыс 30 қаңтар мен 6 ақпан аралығында Алматы қаласында, "Алматы Арена" мұз сарайында өтті. 2 алтын ойнатылды. Медалистер Ерлер Құрама (Скиптер қалың қаріппен жазылған) Турнир Басталу уақыты UTC+6. Іріктеу кезеңі Турнир кестесі : плей-оффқа Плей-офф Қорытынды классификация Әйелдер Құрама (Скиптер қалың қаріппен жазылған) Турнир Басталу уақыты UTC+6. Іріктеу кезеңі Турнир кестесі : плей-оффқа тікелей : плей-оффқа тай-брейк арқылы Плей-офф Қорытынды классификация Дереккөздер
Шәріпова

Шәріпова * Зәмзәгүл Нүсіпбайқызы Шәріпова — көрнекті театр актрисасы. Қазақ КСРнің xалық артисі (1966) * Нәдия Әбдірахменқызы Шәріпова - әнші, педагог, Қазақстанның халық артисі (1997) * Фарида Шәріпова — актриса, Қазақ КСР-інің (1976) және КСРО-ның (1980) халық артісі, Қырғызстан Респупбликаның еңб. сің. мәдениет қайраткері (1996)
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы конькимен жүгіру спорты

2017 жылғы Қысқы Универсиада конькимен жүгіру спортынан жарыс 2017 жылғы 29 қаңтар мен 6 ақпан аралығында Қазақстанның Алматы қаласындағы "Медеу" биік таулы мұз айдынында өтті. 14 медаль ойнатылды. Медалистер Ерлер Әйелдер } Александра Качуркина Медаль есебі Дереккөздер
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы сноуборд

»]] »]] 2017 жылғы Қысқы Универсиада аясында сноуборд жарыстары 30 қаңтар мен 7 ақпан аралығында Алматы қаласындағы "Шымбұлақ" тау шаңғысы курорты және "Табаған"спорттық-ойын-сауық кешенінде өтті. 10 алтын жиынтығы ойналды. Медалистер Ерлер Әйелдер Медаль есебі Дереккөздер
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы фристайл мәнері

2017 жылғы Қысқы Универсиадада фристайл бойынша жарыстар 29 қаңтар мен 8 ақпан аралығында Қазақстанның Алматы қаласында өтті. 9 марапаттар жиынтығы ойналды Медалистер Ерлер Әйелдер Микст Медаль есебі Дереккөздер
Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты

Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты — 5-6 ғасырлардағы Вандал мемлекетінің флоты. Тіпті 5 ғасырдың басында Испанияда болған кезде вандалдар Жерорта теңізін айналып өтуге қызығушылық танытты. Осы кезеңде, шамамен 425 жылдан бастап, олар римдіктерден теңіз дағдыларын үйрене бастады. айтуынша, Э. Ф. Готье, ал кейіннен кемелердің экипаждары негізінен басқа ұлт өкілдерінен – пуниктер мен маврлардан тұрды, ал вандалдардың өздері тек командалық құрамды құрады. Бас қолбасшы әдетте патша болды. Әскери-теңіз флотын 435 жылы астық тасымалдайтын карфагендік кемелерді басып алғаннан кейін Гейзерих құрды. Осылайша, А. И. Корсунский мен Р. Гюнтер атап өткендей, бұл патша Батыс және Орталық Жерорта теңізі бойынша үстемдікке ие болды. 440-441 жылдары вандалдар оңтүстік Италия мен Сицилия жағалауларын тонап, содан кейін 442 жылы бүкіл аралды басып алды. 455 жылы Тибрдің сағасына келіп, Гейзерик Римді басып алып, оны екі апталық қапқа салды. Император Майорианның тұсында вандалдар Картахенадағы римдік кемелердің бір бөлігін басып алды, содан кейін Италияның жағалау аймақтарын қирату жалғасты. Олар Жерорта теңізінің шығыс бөлігінде де пайда болды. 468 жылы Вандал флоты Василисктен жеңілді, бірақ Гейзерих бес күндік бітімге қол жеткізіп, содан кейін жау кемелерін жоя алды. Г.-И. Диснер, вандал флотының күші сәйкес келмейтін сияқты. Гейзерих патшасы 477 жылы қайтыс болғаннан кейін ол төмендеді, дегенмен бұл билеушінің өзі теңізде жеткілікті сақтықпен әскери операциялар жүргізді. Вандалдардың қатысуымен белгілі ірі теңіз шайқастары жоқ; дереккөздер әртүрлі әскери айла-тәсілдерді қолдану туралы көбірек хабарлайды. Мысалы, 468 жылы отты кемелердің шабуылы. Ең көп тарағандары әдетте 40-50 адамды тасымалдай алатын шағын кемелер болды, дегенмен вандалдарда да үлкен кемелер болды. Негізгі теңіз базасы Карфаген мемлекетінің астанасы болды, онда кеме жасау зауыттары мен арсеналдар болды. Диснердің болжамы бойынша, Корсикада кемелердің құрылысы да жүргізілген. Диснер атап өткендей, жалпы вандал флоты өзінің жауынгерлік тиімділігі бойынша құрлықтағы күштерден жоғары болды, дегенмен зерттеуші Вандал патшалығының теңіз күштерін жалпы асыра бағалаудан сақтанды. Әдебиеттер ; Зерттеу * Диснер Г.-И. Вандал патшалығы: көтерілу және құлдырау / онымен бірге аударылған. Санина В. Л. және Иванова С. В. — Санкт-Петербург., 2002. ISBN 5-8071-0062-X . 150-151 беттер. * Корсунский А. Р., Гюнтер Р. Батыс Рим империясының құлдырауы мен өлуі және неміс патшалықтарының пайда болуы: (6 ғ. ортасына дейін) / одан аударған. М. И. Левина. — М., 1984 ж. 75, 78-79 беттер.
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы хоккей

2017 жылғы Қысқы Универсиадада хоккей турнирі Қазақстанның Алматы қаласында 28 қаңтар мен 8 ақпан аралығында өтті. Хоккейшілер Универсиада наградаларын тарихта 24-ші рет, ал әйел хоккейшілер бесінші рет ойнады. Турнирдің барлық матчтары "Халық Арена" сарайында және Балуан Шолақ атындағы Спорт және мәдениет сарайында өтті. Медалдар Медаль есебі Медалистер Ерлер Іріктеу кезеңі 12 команда қатысты ;A группасы ;В группасы ;С группасы ;3-ші орын алған командаларды салыстыру Плей-офф Әйелдер Іріктеу кезеңі 7 команда қатысты ;А группасы ;В группасы Плей-офф Дереккөздер
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы шаңғы қос жарысы

2017 жылғы Қысқы Универсиада шаңғы қоссайысынан жарыстар 30 қаңтар мен 5 ақпан аралығында Алматыдағы Халықаралық "Сұңқар" шаңғы трамплиндерінің кешені, "Алатау"шаңғы-биатлон кешенінде өтті. Медалистер Медаль есебі Дереккөздер
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы шаңғы жарысы

2017 жылғы Қысқы Универсиада шаңғы жарыстары 29 қаңтар мен 8 ақпан аралығында Алматы қаласында "Алатау" шаңғы-биатлон кешенінде өтті. 11 алтын ойнатылды. Медалистер Ерлер Әйелдер Микст Медаль есебі Дереккөздер
Олжас Бектенов үкіметі

пен отырысы кезіндегі Бектенов үкіметінің кейбір мүшелері, 21 маусым 2024]] Олжас Бектенов үкіметі — Қазақстан үкіметінің 15-құрылымы, басшылығында премьер-министр Олжас Бектенов. Үкімет 2024 жылғы 6 ақпанда, Екінші Смайылов үкіметінің отставкасынан кейін құрылған еді. 6 ақпан күні, Мәжіліс депутаттарының 69–7 дауыс бергенінен кейін Бектенов премьер болып тағайындалған еді. Құрылуы 2024 жылғы 5 ақпанда президент Тоқаев премьер Әлихан Смайылов пен оның үкіметін қызметінен босатқан еді. Үкімет отставкасынан кейін Премьердің Бірінші орынбасары Роман Скляр премьер-министрдің міндетін атқарушысы болып тағайындалды. Әдеттегідей, Мәжіліс депутаттары Мемлекет басшысы ұсынған жаңа үкімет басшысының кандидатурасына дауыс берді. Бектенов кандидатурасын Тоқаев та, биліктегі Аманат партиясы да қолдады. Мәжіліс дауыс беруі бойынша депутаттың 69 қолдаса, 7 дауыс беруден бас тартты. Дауыс беруден қалыс қалған депутаттар ЖСДП және ҚХП партиялардан болған. Бектеновтің Бірінші орынбасары болып Роман Скляр тағайындалды. Үкімет құрылғанынан кейін премьердің басқа тағы 4 орынбасары тағайындалды: Ғалымжан Қойшыбаев, Тамара Дүйсенова, Серік Жұманғарин және Нұрлан Байбазаров. Бектенов министрлер кабинетінің көпшілігі өзгермеген; Екінші Смайылов үкіметінен салыстырғанда ол тек 4 жаңа министрмен ерекшеленді: Премьер-министрдің орынбасары — Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров, Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова, Қаржы министрі Мәди Такиев және Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов. 2024 жылғы наурыз–сәуір аралығында Қазақстанның он облысын су басты. Сол себептен 31 наурызда Тоқаев жарлығы бойынша Қанат Бозымбаев Бектеновтің жетінші орынбасары болып тағайындалды; Бектеновтің өзі Бозымбаевтың тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және су ресурстары саласындағы өңірлік саясатты, сондай-ақ төтенше жағдайлардың алдын алу және жою мәселелерін қадағалайтын болатынын айтты. Қызметі 2025 жылғы жолдауы кезінде президент Тоқаев Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігіне ауысатынын жариялады. 2025 жылғы 18 қыркүйекте ол сәйкес жарлыққа қол қойды да, министрлік қайта құрылды. Министрінің кім болатыны әзірге жарияланбады. Құрылымы Ыдыраған министрлік Қосымша ақпарат Дереккөздер
Рататуй (мультфильм)

Рататуй — 2007 жылы шыққан американдық толықметражды мультфильм, Pixar студиясының сегізінші фильмі. «Ең жақсы мультфильм» номинациясында Оскар және Алтын глобусты жеңген. Empire журналы рейтингіде 500 үздік фильм ішінде 379 орын алған.. Дәм және иіс сезімдері ерекше дамыған Реми есімді егеуқұйрық қатаң тағам сыншысы Антон Эгоға осы тағамды дайындайды, ол кенеттен осы асты ұнап қалады. Рөл дыбыстағандар * Егеуқұйрықтар ** Пэттон Освальт — Реми ** Брайан Деннехи — Джанго, әкесі ** Питер Сонн — Эмиль ** Джейк Стайнфелд — Гит, лабораторлық егеуқұйрық * Адамдар ** Лу Романо — Альфредо Лингвини ** Джанин Гарофало — Колетт Тату ** Иэн Холм — Живодэр ** Брэд Гаррет — Огюст Гюсто ** Питер О’Тул — Антуан Эго ** Стефани Ру — кулинар каналының дәрігері ** Уилл Арнетт — Хорст ** Джулиус Каллахан — Лало/Франсуа ** Джеймс Ремар — Ларусс ** Джон Ратценбергер — Мустафа ** Тедди Ньютон — адвокат Талон Лабарте ** Тони Фучиле — Помпиду/санитарлық инспектор ** Брэд Бёрд — Эгоның көмекшісі Саундтрек Сыйлықтар мен номинациялар Дереккөздер
Әлемдік рекорд

Әлемдік рекорд — кез-келген қызмет түріндегі, ең алдымен спорттағы әлемдегі ең жоғары тіркелген және дәлелденген жетістік (рекорд). "Гиннестің рекордтар кітабы" адамзаттың ең жақсы жетістіктерінен бастап ең нашар жетістіктеріне дейін, табиғат пен қоршаған әлемдегі рекордтарға дейінгі барлық түрдегі әлемдік рекордтарды жинайды және жариялайды. Recordsetter сайты сол аумақта жұмыс істей бастады, бірақ оның саясаты кеңірек. Бірінші әлемдік сертификатталған рекорд авиацияда 1906 жылы 23 қазанда орнатылды. Алғашқы рекордсмен Альберто Сантос-Дюмонт өзінің ауадан ауыр әуе кемесінде (14 Bis) болды. Спорт Кейбір спорт түрлерінде сәйкесінше әлемдік рекордтарды спорттық басқару органдары тіркейді: * Жеңіл атлетикадан әлем рекордтарының тізімі; * Ауыр атлетикадан әлем рекордтарының тізімі * Жүзуден әлем рекордтарының тізімі * Конькимен сырғанаудан әлем рекордтарының тізімі * Каноэде есуден әлем рекордтарының тізімі * Велотректен әлем рекордтардың тізімі
Жеңіл атлетикадан әлем рекордтарының тізімі

Жеңіл атлетикадан әлем рекордтары — бұл спортшы немесе команда салыстырмалы және қайталанатын жағдайларда көрсеткен ең жоғары нәтижелер. Әлемдік рекордтар IAAF ережелері бойынша ратификацияланады және сайыстар тізіміне сәйкес IAAF ресми жарыстарында орнатылуы мүмкін. 1998 жылға дейін бірқатар сайыстар үшін ашық ауада және бөлек — шатырдың астында орнатылған әлемдік рекордтар бөлек жазылды. Алайда, 1998 жылдан бастап тұжырымдамалар өзгерді: әлемдік рекордтар (ол орнатылған спорт алаңының шатырының болуына қарамастан, ең жоғары әлемдік жетістік ретінде) және жабық әлемдік рекордтар сонымен қатар жоғары әлемдік жетістік ұғымы бар, яғни жеңіл атлетика сайыстарының тізіміне кірмейтін рекорд, мысалы, 500 метр немесе 2 миль жүгіруде IAAF мақұлдаған. 1 миль жүгіруден басқа барлық 1 миль жүгіруден басқа сайыстар рекордтар метрикалық жүйеде өлшенеді (метр, секунд). Әлем рекордтары ; ; ; ; рекордтар Ерлер Әйелдер Микст Шатырдың астындағы әлем рекордтары Ерлер Әйелдер Дереккөздер
Жыл Уикимедиашысы

Жыл Уикимедиашысы — 2011 жылы тамызда Уикипедияның негізін қалаушы Джимми Уэйлс құрған Уикимедиа қозғалысының негізгі жетістіктерін көрсету үшін Уикипедия қатысушылары мен Уикимедиа жобаларына басқа да үлес қосушыларды марапаттайтын жыл сайынғы марапат. Уэйлс алушыларды таңдайды және оларды Уикимедиа қорының жыл сайынғы конференциясы Wikimania-да құрметтейді (2020, 2021 және 2022 жылдарды қоспағанда, алушылар COVID-19 пандемиясының салдары ретінде онлайн жиналыстарда жарияланған кезден басқа. 2011—2016 жылдар аралығында бұл сыйлық «Жыл Уикипедияшысы» атанды. 2011 жылы Қазақша Уикипедиядағы еңбегі үшін бірінші атақ Рауан Кенжеханұлына берілді. Келесі жылы Нигерияда сөйлейтін йоруба тіліне 15 000 қысқа ағылшын мақаласын аударуға арналған бот жасағаны үшін «Демми» деп танылған редакторға берілді. 2013 жылы Франция Уикимедиа және Французша Уикипедиясының қатысушысы Реми Матис мақала дауындағы рөлі үшін аталды. 2014 жылы бұл марапат Украинша Уикипедияны әлеуметтік желіде белсенді түрде насихаттап, наразылық акциясы кезінде қаза тапқан украиналық журналист Игорь Костенкоға қайтыс болғаннан кейін берілді. Уэйлс 2015 жылы белгісіз алушыны атады және бір күні олардың тарихын айтып береді деп үміттенеді. 2016 жылы Уикипедиядағы қудалаумен күресу және әйелдерді қамтуды ұлғайту бойынша күш-жігерлері үшін Эмили Темпл-Вуд пен Рози Стивенсон-Гуднайтқа алғашқы бірлескен марапат берілді. Басқа алушыларға 2017 жылы Феликс Нарти, 2018 жылы Фархад Фаткуллин және 2019 жылы Эмна Мизуни кіреді. Басты марапатқа қоса, 2015 жылы бірінші болып Сусанна Мкртчян мен Сатдип Гилл құрметті марапаттарға ие болды. Содан бері басқа да құрмет грамоталары берілді. Сыйлық 2021 жылы қосымша санаттармен кеңейтілді, соның ішінде «Жылдың медиа салымшысы», «Жылдың жаңа қатысушысы», «Жылдың техникалық үлес қосушысы» және «Уикимедиа лауреаты». Алушылардың тізімі Құрметпен атап өтетіндер {| class"wikitable sortable plainrowheaders" style"width: 100%;" Дереккөздер
Дыбыс қайталама

Дыбыс қайталама — біркелкі, не үндес дыбыстарды бірнеше рет қайталау арқылы сөздердін бір-бірімен үйлесімділігін арттыру тәсілі. Әсіресе өлеңде жиі қолданылады. Өлеңдегі ұйқастың өзі де біркелкі, не ұқсас дыбыстарды қайталау негізінде пайда болатын сөз үйлестігінің бір түрі ғана. Ал дыбыс қайталама сан қилы болып келеді. Өлең ұйқасы секілді тармақтардың алдыңда ғана емес, кез-келген жерде кездесе береді және қатарынан бірнеше сөздерді қамтуы мүмкін. Мысалы: Толқыннан толқын туады, Толқынды толқын қуады. Толқынмен толқын жарысад. Күңіренісіп кеңеспен, Бітпейтін бір елеспен, Жарысып жарға барысад. Толқынмен толқын сырласып, Сырларын еппен ұрласып, Толқынға толқын еркелеп, Меруерт көбікке оранып, Жыландай жүзге бұралып, Жарға жетер ентелеп. Мағжанның «Толқын» атты өлеңінен келтірілген осы екі шумақтан дыбыс қайталау тәсілінің басты сипат-өзгешелігін айқын байқауға болады. Дыбыс қайталама кейде сөзді қайталау арқылы да жасалады. Бірақ сөзді қайталау шарт емес. Дыбыстың жағынан үйлес, үндес сөздер алынса да, жеткілікті. Дыбыс қайталама тек дыбыс үйлестігін қуалау болмай, сөздің үндестігін күшейту қажет болғанда, сол арқылы сөздің мағынасына айрықша көңіл аудару үшін қолданылады. Келтірілген мысалда өлеңнің басында-ақ толқын деген сөздің қайталанып айтылуы мағыналық жағынан да, өлеңнің үнділігін арттыру жағынан да алғанда әбден орынды. Дыбыс қайталама сөздің үйлесімділігін күшейтеді, сол арқылы үйлес сөздерді мағынасы жағынан жалғастыра қарауға, қажетті сөздерге ерекше назар аударып, ойда ұзағырақ сақтап қалуға мүмкіндік береді. Кейде сөздердің сыртқы сұлулығы, әсерлі үндестігіне де айрықша мән берілетіні байқалады. Дыбыстың қайталама үлкен талғампаздықпен мөлшерден асырмай алынып және өте шебер қолданылса, әдемі де келісті болады. Дыбыс қайталаудың ерекше келістіріліп жасалған өрнекті үлгісі ретінде Сәбит Дөнентаевтың «Қазақтарға қарал» деген өлеңін келтіруге болады: Қамалған қараңғыға, қалың қазақ, Қайратсыз, қамсыз құрып қалдың, қазақ. Қарулап, қуатсызды қуаттандыр, Құрдан-құр қампитқанша қарын, қазақ. Қулардың құлқынына құм кұйылсын, Қайдағы кұлдың қайғырт қамын, қазақ. Қайтеді қайрылыссаң қарындасқа, Қасармай, қақырайып қырын қарап... Осында «қ» дыбысының бастан-аяқ қайталанып, көптеген сөздердің басқы буыны «қа» болып, не соған үндес, үйлес келуі жәй ғана дыбыс қуалаушылық демесек керек, себебі осы өлеңдегі мағынасы жағынан ең маңызды және негізгі тақырыпта болып отырған «қазақ» деген сөздің айтылуына барлық дыбыс қайталаулар үйлес келіп отырады ғой. Әрине, мұнша мол дыбыс қайталаулар қолданылатын өлең, сирек кездеседі. Ақын әдейі сөздердің сыңғырлаған бірыңғай үйлестігін, тапқырлық танытатын ойнақылығын құнттаған. Ахметов 3. Дереккөздер Әдебиеттану. Терминдер сөздігі [Мәтін] / ; [құраст.: З. Ахметов, Т. Шаңбаев]. – 2-бас. .. – Алматы : Ана тілі, 1998. - 383 б. Тағы қараӊыз * Аллитерация * Ассонанс
Хуссейн Аммута

Хусейн Аммута (; 24 қазан 1969, Хемиссет) — марокколық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Жүлделері Футболшы * Катар чемпионы (1): 1999/00. * Марокко Кубогы (1): 1995. Бапкер * Африка ұлттары чемпионатының жеңімпазы (1): 2020. * КАФ чемпиондар лигассы (1): 2017. * КАФ Конфедерациялары Кубогы (1): 2010. * Катар чемпионы (1): 2012/13. * Чемпион Марокко чемпионы (1): 2016/2017 * Марокко кубогы (1): 2010. * Азия кубогының күміс жүлдегері: 2023 Сілтемелер * https://www.transfermarkt.com/-/profil/spieler/436818
Ихсан Хаддад

Ихсан Набиль Фархад Хаддад (, 5 ақпан 1994 жыл, Ирбид) — иорданиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2019. 2023 жылдары Азия кубогына қатысты. Жүлделері * Иордания чемпионы: 2017/18, 2018/19 * Азия кубогының финалисі: 2023 * Ирак кубогы: 2020/21 Дереккөздер
Сандистер Тей

Сандистер Тей — Ганалық БАҚ маманы, 2020 жылдың қазан айында Уикипедия негізін қалаушы Джимми Уэйлс "Жыл Уикимедиашысы" деп атады. Ол Wikimedia Ghana пайдаланушылар тобының негізін қалаушы және белсенді волонтер болып табылады. Ерте өмірі және білімі Тей Гананың Аккра қаласында дүниеге келген. мамандығы бойынша білім алды және 2013 жылы Кардифф университетінде халықаралық журналистика магистрі дәрежесін алу үшін Tullow Group стипендиясына ие болды. Басқа жұмыстары Уэльсте болған кезде оған депрессия диагнозы қойылды және оның кейінгі емі оның көңіл-күйін де, бағаларын да жақсартуға көмектесті; содан кейін депрессиямен күрескен жылдардан кейін көңіл-күйі бұзылған адамдарға арналған Purple People, психикалық денсаулықты қолдау тобын (қазір белсенді емес) құрды. Уикимедиадағы белсенділігі Тей 2012 жылы құрылған Гана Уикимедиашылары қауымдастығының Ганалық уикимедиашылардың қатысушылар тобы негізін қалаушы болып табылады. Оның ондағы ерікті жұмысы Уикипедия қатысушыларды жалдау және басқа да ақпараттандыру шараларын қамтыды. Ол сонымен қатар 2018 жылы re:publica Accra сайтында Ганадағы Панорама еркіндігі туралы петицияны бастау науқанын бастауға көмектесті. Ол Уикипедиядағы африкалық мазмұнды көбейту жолдары туралы 2012 Wikimania ұйымдастырушыларымен кеңесу үшін Вашингтондағы Уикимедиа Гана қатысуушылар тобының өкілі болды. Оны 2020 жылдың 15 қазанында Уикипедия негізін қалаушы Джимми Уэйлс YouTube және Facebook желісінде тікелей эфирде «Жыл Уикимедиашысы » деп атады. Тей Уикимедиа жобаларының Ганадағы COVID-19 пандемиясын көрсетуге қосқан үлесі үшін, ол жердегі пандемияның салдарын тұрақты түрде есепке алуға көмектескені үшін жоғары бағаланды. Саяхатқа қойылған шектеулерге байланысты Уэльс сыйлықты Тейге стандартты тәжірибеге сәйкес жеткізе алмады, оның орнына онымен таңқаларлық Zoom қоңырауында сөйлесті. Мансапы Кардифф университетінде магистратурадан кейін Тей 2014 жылы Al Jazeera сандық арнасының AJ+ арнасына қосылды. Кейінірек Joy FM-де әлеуметтік медиа менеджері ретінде қысқаша жұмыс істеді және Citi FM-ге мультимедиялық журналист ретінде ауысты. Тей кейінірек Трафик даңғылы шоуына Джессика Опаре-Сафороға көмекші ретінде қосылды. Сонымен қатар марапатқа ие болған Citi таңғы ас шоуында Техникалық және әлеуметтік медиа трендтерінің жүргізушісі болды. Citi-ден кеткенге дейін Citi FM және Citi TV бағдарламалар менеджерінің орынбасары болды. Телерадио хабарларындағы рөлдерден басқа, Тей сонымен қатар жас африкалық көшбасшылар бастамасы, Америка дауысы, Аккра мэрінің кеңсесі үшін оқытуға көмектескен цифрлық медиа жаттықтырушысы болды. Тей Уикимедиа қорында 2021 жылдан бері жұмыс істейді. Дереккөздер
Уильям Троост-Эконг

Уильям Пол Троост-Эконг (; 1 қыркүйек 1993, Харлем, Нидерланд) — нигериялық футболшы, қорғаушы. 2016 жылы Олимпиада ойындарына, 2018 жылы әлем чемпионатына, 2019, 2021, 2023 жылдары Азия кубогына қатысты. Жетістіктері Халықаралық Нигерия-23 * Олимпиада ойындарының қола жүлдегері — 2016 Нигерия * Африка Ұлттары кубогының күміс жүлдегері: 2023 * Африка Ұлттары кубогының қола жүлдегері: 2019 Дереккөздер
Семи Аджайи

Олувасемилого Адесево Ибидапо «Семи» Аджайи (; 9 қараша 1993 жыл, Крейфорд, Англия) — нигериялық футболшы, қорғаушы. 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогы на қатысты. Жетістіктері Халықаралық * Африка Ұлттары кубогының күміс жүлдегері: 2023 Дереккөздер Сілтемелер
Умар Диаките

Умар Диаките (; 20 желтоқсан 2003) — ивуарлық футболшы, Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы мен "Реймс" клубының шабуылшысы. Жүлделері Халықаралық * 2023 жылғы Африка чемпионы. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.ligue1.com/player?id=oumar-diakite Профилі]
Макс Градель

Макс-Ален Градель (; 30 қараша 1987 жыл, Абиджан) — ивуарлық футболшы, жартылай қорғаушы. Африка Ұлттары кубогының екі дүркін чемпионы (2015, 2023). 2014 жылғы әлем чемпионатына, 2020 жылғы жазғы Олимиада ойындарына қатысты. Карьерасы Макс Гредель ағылшындық «Лестер Сити» клубының түлегі. Ол 2008/09 жылғы маусымда «Лестерде» тұңғыш ойынын өткізді, 2007/08 маусымда «Борнмутқа» жалға берілген болатын. Дереккөздер
Секо Фофана

Секо Мохамед Фофана (; 7 мамыр 1995 жыл, Париж, Франция) — ивуарлық және франциялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылғы Африка Ұлттары Кубогының жеңімпазы. Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2017 жылдан бері Кот-д’Ивуар құрамасында ойнайды. Дереккөздер
Симон Адингра

Симон Адингра (; 1 қаңтар 2002) — ивуарлық футболшы, шабуылшы. 2023 жылғы Африка Ұлттары Кубогының жеңімпазы. Карьерасы 2022 жылы 24 маусымда ағылшындық «Брайтон энд Хоув Альбион» клубы Адингра клубқа 1 шілдеде қосылатынын хабарлады. Ол жаңа командамен 4 жылға келісімшартқа отырды. 2022 жылдың 4 шілдесінде ол бельгиялық "Юнион" клубына бір маусымға жалға кетті . 2023 жылдың наурыз айында Адингра Кот-д'Ивуар ұлттық құрамасына Комор аралдарына қарсы Африка Ұлттар Кубогының іріктеу турниріне шақырылды. Дереккөздер
Ибраим Сангаре

Ибраим Сангаре (; 2 желтоқсан, 1997) — ивуарлық футболшы, Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы мен "Ноттингем Форест" клубының жартылай қорғаушысы. 2023 жылғы Африка Ұлттары Кубогының жеңімпазы. Жетістіктері Командалық ПСВ * Нидерланд Кубогы (2): 2021/22, 2022/23 * Нидерланд Суперкубогы (3): 2021, 2022, 2023 Кот-д’Ивуар * Африка Ұлттары Кубогы: 2023 Дереккөздер
Ола Айна

Темитайо Олуфисайо Олаолува Айна (; 8 қазан 1996 жыл, Саутуарк, Англия) — нигериялық және англиялық футболшы, қорғаушы. Англияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2017 жылдан бері Нигерия Ұлттық футбол құрамасында ойнайды. 2019, 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Дереккөздер
Мойзес Симон

Мойзес Дадди-Ажала Симон (; 12 шілде 1995, Джос, Нигерия) — нигериялық футболшы, шабуылшы. 2015 жылдан бері Нигерия құрамасында ойнайды. 2019, 2021, 2023 жылдары Африка ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық «Гент» * Бельгия чемпионы: 2014/15 * Бельгия Суперкубогы: 2015 «Нант» * Франция кубогы: 2021/22 Халықаралық * Африка ұлттары Кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Зайду Сануси

Зайду Сануси (; 13 маусым 1997 жыл, Кебби, Нигерия) — нигериялық футболшы, қорғаушы. 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық ; «Порту» * Португалия чемпионы: 2021/22 * Португалия Кубогы: 2021/22, 2022/23 * Португалия Суперкубогы: 2020 Халықаралық Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Лукас Мендис

Лукас Мишел Мендис (; 4 шілде 1990 жыл, Куритиба) — катарлық және бразилиялық футболшы, қорғаушы. 2023 жылдан бері Катар Ұлттық футбол құрамасында ойнайды. 2023 жылғы Азия кубогының жеңімпазы. Карьерасы Клубтық Мендис бразилиялық "Коритиба" клубының түлегі. Ол ересектер командасына 2008 жылы қосылды және көп ұзамай оның негізгі ойыншыларының біріне айналды. Төрт жыл ішінде Мендис "Коритиба" сапында 139 матч өткізіп, екі гол соқты. Үш жыл қатарынан 2009-2012 жылдар аралығында Парана штатының чемпионы атанды. 2012 жылдың 29 тамызында Мендис "Олимпик Марсельге" ауысты, транфері 2 миллион еуроны құрады. 2014 жылы "Әл-Жайшке" ауысты. Жүлделері * Азия кубогының жеңімпазы: 2023 * Катар чемпионы: 2017/18 * Катар кубогы: 2018 Дереккөздер
Али Асадалла

Али Ассадалла Таймн Гамбар (; 19 қаңтар 1993, Манама) — катарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылғы Азия чемпионы. 2022 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Жүлделері «Әл-Садд» * Қатар чемпионы (2): 2012/13, 2018/19 * Катар әмірі кубогы (3): 2014, 2015, 2017 Қатар құрамасы * Азия чемпионы: 2023
Мешаал Баршим

Мешал Эсса Баршим (; 14 ақпан 1998 жыл, Доһа) — қатарлық футболшы, жартылай қорғаушы, тегі судандық. Ағасы Муртаз Баршим жеңілатлет, 2020 жылғы Олимпиада чемпионы. Мешаал Баршим 2022 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Жүлделері Командалық ; «Әл-Садд» * Катар чемпионы (3): 2018/2019, 2020/2021, 2021/2022 * Қатар Кубогы (2): 2020, 2021 Халықаралық *Азия чемпионы: 2023 Дереккөздер
Юсуф Абдурисаг

Юсуф Абдурисаг (; 6 тамыз 1999 жыл, Сомали) — қатарлық және сомалилік футболшы, шабуылшы. 2023 жылғы Азия чемпионы, және 2020 жылы КОНКАКАФ Алтын Кубогына, 2021 жылғы Азия кубогына қатысты. 2019 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. Жүлделері *Қатар чемпионы: 2020/21, 2021/22 *Қатар кубогы: 2021 *Азия чемпионы: 2023 Дереккөздер
Мохаммед Ваад

Мохаммед Ваад (18 қыркүйек 1999) — қатарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылғы Азия чемпионы. Жүлделері «Аль-Садд» * Қатар чемпионы (2): 2020/21, 2021/22 * Қатар әмірі Кубогы (2): 2020, 2021 Қатар құрамасы *Азия чемпионы: 2023 Дереккөздер
Исмаил Мохаммад

Исмаил Мохаммад (; 5 сәуір 1990 жыл, Доһа, Қатар) — қатарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылғы Азия чемпионы. Жетістіктері * Қатар чемпионы (6): 2011/12, 2013/14, 2014/15, 2016/17, 2017/18, 2019/20 * Қатар Кубогы (3): 2013, 2015, 2018 * Азия чемпионы: 2023
Абдаллах Насиб

Абдаллах Насиб (; 25 ақпан 1994) — иорданиялық футболшы, қорғаушы. 2021 жылдан бері Ұлттық құрамада ойнайды. Жетістіктері Командалық * Иордания чемпионы: 2020 * Иордания суперкубогы; 2021 Халықаралық * Азия кубогының финалисі: 2023
Салем әл-Аджалин

Салем әл-Аджалин (; 18 ақпан 1988) — иорданиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2015 жылдан бері ұлттық құрамада доп тебеді. 2019, 2023 жылдары Азия кубогына қатысты. Жетістіктері Халықаралық * Азия кубогының финалисі: 2023 Сілтемелер * https://www.goalzz.com/main.aspx?player=54160
Нур әл-Равабдех

Нур әл-Равабдех (; 24 ақпан 1997) — иорданиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2019 жылдан бері ұлттық құрамада доп тебеді. 2023 жылы Азия кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық * Иордания кубогы: 2017/18 * АФК кубогы: 2021 * Бахрейн кубогы: 2021 Халықаралық * Азия кубогының финалисі: 2023 Сілтемелер
Али Олуан

Али Олуан (; 26 наурыз 2000 жыл) — иорданиялық футболшы, шабуылшы. 2020 жылдан бері ұлттық құрамада доп тебеді. 2023 жылы Азия кубогына қатысты. Жетістіктері Халықаралық * Азия кубогының финалисі: 2023
Салех Ратеб

Салех Ратеб (; 18 желтоқсан 1994 жыл, Амман) — иорданиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2014 жылдан бері ұлттық құрамада доп тебеді. 2015, 2019, 2023 жылдары Азия кубогына қатысты. Жетістіктері Халықаралық * Азия кубогының финалисі: 2023 Сілтемелер
Аннас әл-Авадат

Аннас әл-Авадат (; 29 мамыр 1998, Иордания) — иорданиялық футболшы, шабуылшы. 2020 жылдан бері ұлттық құрамада доп тебеді. 2023 жылы Азия кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық * Иордания чемпионы: 2017–18, 2020 * Иордания кубогы: 2022 * Иордания суперкубогы: 2018, 2021 Халықаралық * Азия кубогының финалисі: 2023 Сілтемелер
Одилон Коссуну

Куаку Одилон Доржлесс Коссуну (; 4 қаңтар 2002) — ивуарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2020 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық * Бельгия чемпионы: 2019/20, 2020/21 * Бельгия суперкубогы: 2021 Халықаралық * Африка чемпионы: 2023 Сілтемелер
Гислен Конан

Гислен Нкломанд Конан (; 27 желтоқсан 1995, Абиджан) — ивуарлық футболшы, қорғаушы. 2017 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық * Африка чемпионы: 2023
Жан Сери

Жан Микаэль Сери (; 19 шілде 1991) — ивуарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2014 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2017, 2019, 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық «АСЕК Мимозас» * Кот-д’Ивуар чемпионы: 2010 * Кот-д’Ивуар кубогы: 2011 «Галатасарай» * Түркия Суперкубогы: 2019 «Фулхэм» * Чемпионшип жеңімпазы: 2021/22 Халықаралық * Африка чемпионы: 2023 Сілтемелер
Вильфрид Синго

Вильфрид Стефан Синго (; 25 желтоқсан 2000) — ивуарлық футболшы, қорғаушы. 2023 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2023 жылғы Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық * Африка чемпионы: 2023 Сілтемелер
Жан Филипп Крассо

Жан-Филипп Крассо (; 17 шілде 1997, Штутгарт) — ивуарлық футболшы, шабуылшы. 2022 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2023 жылғы Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық * Африка чемпионы: 2023 Сілтемелер
Жан Тьерри Лазар

Жан Тьерри Лазар Амани (; 7 наурыз 1998 жыл, Дьегонефла, Кот-д’Ивуар) — ивуарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2022 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2023 жылғы Африка Ұлттары Кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық * Африка чемпионы: 2023 Сілтемелер
Эмерс Фаэ

Эмерс Фаэ (; 24 қаңтар 1984, Нант) — франциялық және ивуарлық футболшы, футбол жаттықтырушысы. Жартылай қорғаушы боп ойнаған. Кот-д’Ивуар құрамасы сапында ойнаған. 2006 жылы әлем чемпионатына, 2006, 2008, 2010 жылдары Африка Ұлттары кубогыны қатысты. Жетістіктері Бапкер Халықаралық * Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2023 Сілтемелер
Франк Ониека

Огочукву Франк Ониека (; 1 қаңтар 1998 жыл, Нигерия) — нигериялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2020 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2019, 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық *Дания чемпионы: 2017/18, 2019/20 Халықаралық *Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Самуэль Чуквуезе

Самуэль Чимеренка Чуквуезе (; 22 мамыр 1999 жыл, Иквуано, Нигерия) — нигериялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2018 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Клубтық *Еуропа лигасы: 2020/21 Халықаралық *Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 *Африка Ұлттары кубогының қола жүлдегері: 2019 Дереккөздер
Адемола Лукман

Адемола Лукман Оладжаде Аладе Айлола Лукман (; 20 қазан 1997 жыл, Лондон, Англия) — нигериялық және англиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2022 жылдан бері Нигерия Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнайды. Оған дейін Англияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. 2023 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық *Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Альхассан Юсуф

Альхассан Юсуф Абдуллахи (; 18 шілде 2000, Кано, Нигерия) — нигериялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2024 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2024 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық *Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Терем Моффи

Терем Игобор Моффи (; 25 мамыр 1999) — нигериялық футболшы, шабуылшы. 2021 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2023 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жүлделері Халықаралық *Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Жозе Пезейру

Жозе Витор душ Сантуш Пезейру (; 4 сәуір 1960, Коруши) — португалиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Жүлделері Бапкер ретінде ; «Насьонал» * Португалия 1 лигасының чемпионы: 2000 ; «Аль-Хиляль» * Сауд Арабиясы чемпионы: 2006/07 ; «Спортинг Лиссабон» * УЕФА Кубогының финалисі: 2004/05 ; Сауд Арабиясы * Парсы шығанағы кубогы финалисі: 2010 Нигерия * Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Теннис бойынша Австралия ашық біріншілігі 2024

Австралия ашық біріншілігі 2024 — Австралияның Мельбурн қаласында "Мельбурн паркі" спорт кешенінің корттарында өткізілетін Үлкен Шлем сериясының жыл сайынғы теннис турнирінің 112-ші турнирі. Дәстүр бойынша жеңімпаздар ересектерде бес разрядта анықталды: екі жалғыз және үш жұпта. Іріктеу матчтары 2024 жылдың 8-12 қаңтары аралығында өтті. Негізгі торлар матчтары 14-28 қаңтар аралығында өтті. Жарыс дәстүрлі түрде күнтізбелік жыл аясында Үлкен Шлем сериясының турнирлерінің маусымын ашады. Өткен жылдардағыдай, турнирдің басты демеушісі-Kia. Турнирдің жүлде қоры A$86 500 000 құрады. 2023 жылғы ересектер арасындағы жеңімпаздар: * ерлер арасындағы жекелей сында — Новак Джокович; * әйелдер арасындағы жекелей сында — Арина Соболенко; * ерлер арасындағы жұпта — Ринки Хидзиката и Джейсон Кублер; * әйелдер арасындағы жұпта — Барбора Крейчикова и Катерина Синякова; * микст — Луиза Стефани и Рафаэл Матос. Жалпы ақпарат Рейтингтік ұпайлар Жүлдегерлердің ұтқан ақшасы Жеңімпаздар Ерлер жеке Янник Синнер — Даниил Медведев — 3-6, 3-6, 6-4, 6-4, 6-3. * Синнер 1976 жылдан бері ерлер арасындағы Үлкен Шлем турнирінде жеңіске жеткен алғашқы итальяндық болды; * Синнер-Австралияның ашық чемпионатының финалына шыққан алғашқы итальяндық; * Медведев үшін алтыншы Үлкен Шлем финалы (1 Жеңіс — 5 жеңіліс), оның ішінде Австралияда үшінші (3 жеңіліс); * Медведев ресейліктер арасында ең көп Үлкен Шлем турнирлерінің финалына шыққан; * Медведев-Үлкен Шлем турнирлерінің екі финалында 2-0 есебімен жеңіп жатырып, жеңіліп қалған алғашқы теннисші. Әйелдер жеке Арина Соболенко — Чжэн Циньвэнь — 6-3, 6-2. * Соболенко қатарынан екінші рет Австралия ашық чемпионатында жеңіске жетті; * Соболенко турнирде бірде-бір сеттен ұтылған жоқ; * Чжан Синьвэн Үлкен Шлем финалына жеткен Ли Надан кейінгі екінші қытайлық әйел болды.
Джанпьери Комби

Джанпьеро Комби (; 20 қараша 1902, Турин, Италия — 12 тамыз 1956) — италиялық футболшы, қақпашы, 1934 жылғы әлем чемпионы. 1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан. Жүлделері Клубтық Ювентус * Италия чемпионы: 1925–26, 1930–31, 1931–32, 1932–33, 1933–34 Халықаралық Италия * Әлем чемпионы: 1934 Сілтемелер
Луиджи Алламенди

Луиджи Аллеманди (; 8 қараша 1903 жыл, Сан Дамиано Макра, Италия — 25 қыркүйек 1978 жыл, Пьетра Луджуре, Италия) — италиялық футболшы, қорғаушы. 1934 жылғы әлем чемпионы. Жетістіктері Командалық * Италия чемпионы: 1926 * Әлем чемпионы: 1930 Дереккөздер Сілтемелер
Скотт Чипперфилд

Скотт Кеннет Чипперфилд (; 30 желтоқсан 1975 жыл, Сидней, Аустралия) — аустралиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Жүлделері Халықаралық * ОФК Ұлттар Кубогы — 2000 Клубтық * Аустралия чемпионы — 2000, 2001 * ОФК чемпиондар лигасы — 2001 * Швейцария чемпионы — 2002, 2004, 2005, 2008, 2012 * Швейцария Кубогы — 2002, 2003, 2007, 2008 Дереккөздер
Аала Наджар

Аала Наджар — дәрігер, уикипедияшы және интернет белсендісі, оны 2021 жылдың тамызында Уикипедияның негізін қалаушы Джимми Уэйлс араб және медициналық қауымдастықтың дамуындағы ізашарлық рөлі үшін Уикиманияда «Жыл Уикимедиашысы » деп атады. Сондай-ақ оның COVID-19 тақырыптарын әзірлеудегі рөлі үшін. Уикипедия қатысушысы аты Наджар — WikiProject Medicine бағдарламасының белсенді қатысушысы және арабша Уикипедиядағы ерікті әкімші. Ол Levant пайдаланушылар тобының Уикимедиашылар кеңесінің мүшесі және WikiJournal of Medicine редакциялық кеңесінің мүшесі. Ол қазір «өте бос емес мемлекеттік ауруханада» жұмыс істейді», - деді ол 2021 жылы The National басылымына. Уикипедия және Уикимедиадағы белсенділігі Наджар 2014 жылдан бері белсенді автор болып табылады және оның өңдеулерінің көпшілігі медицинаға қатысты мақалаларға бағытталған. Ол сондай-ақ араб тіліндегі Уикипедияда әкімші және Уикимедиа қорының түрлі жобаларында бірнеше басқа рөлдерде қызмет етеді. Ол араб энциклопедиясындағы COVID-19 жобасын басқарды және WikiProject Medicine-ге үлкен үлес қосады. Наджардың жұмысы медициналық жалған ақпаратпен күресуге және пандемияға сенімді, тексерілген ақпаратпен қарсы тұруға көмектеседі. Наджар араб және медициналық қауымдастықтың дамуындағы ізашар рөлі, сондай-ақ COVID-19 тақырыптарын әзірлеудегі рөлі үшін жоғары бағаланды. Жарияланымдар * "Sellar Xanthogranulomatosis in a Two-Year-Old Girl: A Case Report. Cureus, 2023. Тағыда қараңыз * Уикипедия тұлғаларының тізімі Дереккөздер
Артур Генри Рострон

Сэр Артур Генри Рострон ( ; 1869 ж. 14 мамыр – 1940 ж. 4 қараша) — британдық «Cunard Line» компаниясының капитаны. Ол 1912 жылы 15 сәуірде «Титаниктің» аман қалған жолаушыларын құтқарған «Карпатия» лайнерін басқарды. «Титаниктен» аман қалғандарды құтқарғаннан кейін үлкен танымалдыққа ие болды. Ол Конгрестің алтын медалімен және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Британ империясының орденімен марапатталды. 1931 жылы коммодор шенін алды. Өмірбаяны Артур Рострон Ұлыбритания, Ланкаширдегі Болтон қаласында Джеймс пен Нэнси Ростронның жанұясында дүниеге келген. 1882 жылдан 1883 жылға дейін ол Болтон мектебінде оқыды, кейінірек Корольдік әскери теңіз флотының мектебіне қосылды. 13 жасында ол алғаш рет Конвей кемесімен теңізге шықты. Екі жылдық оқудан кейін ол Waverley Line компаниясының шәкірті болды. Титаник жолаушыларын құтқару аман қалған жолаушылары атынан капитан Артур Ростронға махаббат кубогін сыйлайды.]] 1912 жылдың 15 сәуіріне қараған түні айсбергке соғылып, батып бара жатқан White Star Line компаниясының Титаник кемесінен апаттық қоңырау келіп түскен кезде Карпатия Нью-Йорк пен Фиум арасында тұрақты рейс жасады. Рострон ұйықтап жатқанда, Карпатияның радиооператоры Гарольд Коттам құлаққаптан кездейсоқ сигнал естіді. Радио оператор бұл туралы капитанға дереу хабарлады . Рострон координаттарды нақтылауды бұйырып және мұз алқаптарының айналасында маневр жасау үшін қосымша алғақараушыларды тағайындады. «Карпатия» мен «Титаник» бір-бірінен 93 км-ге алыста болды, қозғалтқыш экипажы 17,5 торап жылдамдығына жетті, негізгі максимум 14 түйін ғана болатын. Бұл қашықтықты өту үшін кемеге 3 сағат қажет болды. Рострон барлық электр құрылғылары мен жылуды өшіруді бұйырды. Аман қалғандар үшін көрпе, ыстық сусындар мен сорпалар, жаралыларға медициналық бригада дайындалды. Кейінгі өмірі Рострон «Карпатияда» «Каронияға» ауыстырылғанға дейін бір жыл бойы басқаруды жалғастырды. 1913 жылдан 1914 жылға дейін ол «Кармания», «Кампания» және «Лузитанияны» басқарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол «Ауланияны» басқарды. 1915 жылы қыркүйекте Рострон Мавританияға, 1916 жылы Ивернияға басшылық етті. 1915/1916 жылдың қысынан 1926 жылға дейін ол Аквитанияның тұрақты командоры болды. 1919 жылы Рострон Британ империясының Командоры болды . Өлім Рострон 1940 жылы 4 қарашада пневмониядан қайтыс болды. Ол Саутгемптондағы Вест-Энд шіркеуінде жерленді. Оның қасында үш жылдан кейін қайтыс болған әйелі жерленген. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.encyclopedia-titanica.org/manifest.php?q=6 Карпатия: Жолаушылар мен экипаж] * [http://www.encyclopedia-titanica.org/biography/2461/ Капитан Ростронның өмірбаяны] * веб-сайтында
Карпатия

«Карпатия» ( (Royal Mail Ship Carpathia) — 1903 жылы салынған жолаушылар бу кемесі. Британдық Cunard Line кеме компаниясына тиесілі . 1912 жылы 15 сәуірде Нью-Йорктен Генуяға, Неапольге және Триестке саяхатта Карпатия батып бара жатқан «Титаниктен» апат сигналын қабылдап, құтқаруға аттанды. Карпатия апат орнына бірінші болып жетіп, апаттан аман қалғандардың барлығын бортына қабылдады. Титаник суға батқан кезде кеменің капитаны Артур Генри Рострон болды. «Карпатия» 1918 жылы 17 шілдеде Ирландия жағалауынан оңтүстікке қарай 17 миль жерде, неміс сүңгуір қайығы атқылаған үш торпедаға соқтығысқан кезде суға батып кетті. Титаник лайнерінің жолаушыларын құтқаруға қатысу Кеме құрылысы Swan and Hunter Ltd кеме жасау компаниясының кеме жөндеу зауыттарының бірінде жүргізілді. 1901 жылдың 10 қыркүйегінде Карпатияның іргетасы қаланып, 1902 жылы 6 тамызда Карпатия деп аталатын жаңа кунардер (Кунард тектес лайнерлер осылай аталған) суға түсірілді. Титаник лайнерінің жолаушыларын құтқаруға қатысу лайнерінің аман қалған жолаушыларымен Нью-Йорктегі «Карпатия».]] Коттам бұл хабарды өзінің капитаны Артур Ростронға тез жеткізді. Рострон дереу Жерорта теңізіне бет алған кемені бұруға бұйрық берді. Қазандықтардың авариялық вентильдерін өшіріп, көмірдің максималды көлемін қамтамасыз ету үшін стокерлердің екі ауысымын орнату, сондай-ақ жолаушыларға ыстық су беруді және жылытуды өшіру арқылы ол кемені жылдамдатуға қол жеткізді, жылдамдық 17,5 түйінге жетті, негізі 14 түйін ғана болатын. Карпатия апат болған жерге үш сағаттан кейін, шамамен сағат 4:00-де жетті. Титаник бұл уақытта батып кеткен. Титаниктен түсірілген 18 (20-дан) құтқару қайықтарында - барлығы 712 адам (1500 адам қаза тапты) болды. Соғыс және қирау 1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде капитан Уильям Протеро Карпатияға тағайындалды. Солтүстік Атлант сызығында әлі де жұмыс істейтін Карпатия бірнеше рет апатты болдырмай, су астындағы шабуылдардан аман-есен құтылды. 1918 жылы 15 шілдеде ол Ливерпульден Бостонға бет алды. Бірнеше кемелерден тұратын колонаның құрамында ол эскорттың сүйемелдеуімен зигзагпен жүрді. Сәрсенбі, 17 шілде күні таңертең ерте жолсерік конвойдан шықты. «Карпатия» басқа алты кемемен бірге аға конвой ретінде батысқа қарай жылжуды жалғастырды, өйткені ол ең үлкен болды. Кеме апаты Бүгінгі күні Карпатия суға батқан орнында қалды: 49°25'N, 10°25'W - Fastnet Rock-тан шамамен 120 миль батысқа қарай. Соңғы уақытқа дейін ешқандай зерттеу жүргізілген жоқ. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20120918025540/http://www.thegreatoceanliners.com/index2.html Ұлы мұхит кемелері] * [http://www.encyclopedia-titanica.org/titanic-biography/arthur-henry-rostron.html Артур Рострон]
Автохон

Автохон (байырғы немесе жергілікті), (, , ) — осы жерді тұрғылықты мекен еткен, этногенезі осы аумақта дамыған адам, абориген. Мыс., Ванкувер аралындағы Солтүстік жəне Оңтүстік Американың байырғы халықтары вакаш-квакиютль жəне нутка; Австралияның оңтүстігіндегі пама-нюнга жəне Астралияның солтүстігі мен солтүстік-батысындағы не-пама-нюнга. Дереккөздер
Ольга Паредес

Ольга Паредес (1984 жылы туған) - боливиялық сәулетші және Уикипедия қатыушысы. 2022 жылы жыл сайынғы Wikimania 2022 іс-шарасында Уикипедия негізін қалаушы Джимми Уэйлс оны «Жыл Уикимедиашысы » деп атады. Ол бұл сыйлықты Боливия мен Латын Америкасынан алған алғашқы адам. Паредес - Сан Андрес Жоғары университетінің сәулетшісі. Ол Wikimedistas de Bolivia модераторы, сондай-ақ Wikimuheres (Wikinarii), Heochikas және OpenStreetMap өңдеулерімен байланысты. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://twitter.com/olgaviota Ольга Паредес] Twitter-де
Ұлытау техникалық университеті

Ұлытау техникалық университеті (ҰТУ) — Ұлытау облысында ашылуы жоспарланған мемлекеттік жоғары оқу орны. Тарихы "Ұлытау техникалық университеті" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорын ретінде Үкіметтің 2023 жылғы 17 тамыздағы № 702 қаулысына сәйкес құрылды. Университет құрамына Сәтбаев қаласындағы "Қазақмыс" корпорациясының технологиялық колледжі мен Жезқазғандағы жоғары политехникалық және тау-кен металлургиялық колледждері кіреді деп жоспарлануда. Дереккөздер
Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті

Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті — Шымкент қаласында орналасқан мемлекеттік жоғары оқу орны. Тарихы 1937 жылдың 19 наурызында Қазақ КСР Халық Комиссарлар Кеңесінің қаулысымен Шымкентте Мұғалімдер институты ашылған. 1954 жылы КСРО Министрлер кеңесінің өкімімен педагогикалық институт болып қайта құрылды. 1987 жылы институттың 50 жылдық мерейтойына орай оқу орнына М.Әуезов есімі берілді. 1975 жылы КСРО оқу министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталды. 1977 жылы Қазан төңкерісінің 60 жылдығына арналған социалистік жарыста Қазақстандағы педагогикалық институттар арасында бірінші орын алды. 1985 жылдың қорытындысы бойынша мұғалім кадрларын даярлаудағы жетістіктері үшін КСРО Оқу министрлігінің Ауыспалы Қызыл Туын жеңіп алды. 1988 жылы Кеңестер Одағындағы 220 педагогикалық институттың арасында өткен социалистік жарыста ІІІ орынды иеленді. 1993 жылы ҚР Үкіметінің қаулысымен Түркістан қаласында жаңадан ашылған Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті профессор-оқытушыларының ғылыми әлеуетін көтеру мақсатында М.Әуезов атындағы Шымкент педагогика институты сол оқу орнының құрамына қосылды. 1995 жылдың 9 наурызында институт өз атынан айырылып, Қ.А.Яссауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің Шымкент бөліміне ауысты. 2003 жылдың 7 наурызында ХҚТУ-дың Шымкент филиалы, 4 қыркүйекте ХҚТУ-дың Шымкент институты болды. 2011 жылғы 28 маусымдағы №722 қаулысымен Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институты болып қайта ашылды. 2017 жылдың 17 қарашасында ҚР Үкіметінің №753 Қаулысымен Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институтына университет мәртебесі берілді. 2018 жылдың 16 қазанында Үкіметтің №649 Қаулысымен «Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғам болды. 2019 жылдың 12 сәуір күні Шымкент қаласы Әл-Фараби ауданының Әділет басқармасында заңды түрде мемлекеттік тіркеуден өтті. ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің 2023 жылғы 3 қазандағы №512 бұйрығымен университетке рух сардары, мемлекет және қоғам қайраткері Өзбекәлі Жәнібековтің атауы берілді. Факультеттер # Жаратылыстану факультеті # Филология факультеті # Физика-математика факультеті # Тарих және педагогика факультеті # Өнер және білім факультеті # Дене шынықтыру және спорт факультеті Дереккөздер
Күзембаев

Күзембаев тегінде адамдар: * Валерий Әлібекұлы Күзембаев - музыкант, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері. * Қабылхан Күзембаев - ақын. * Меңдіхан Темірғалиұлы Күзембаев – полиграфист. * Нұрдәулет Күзембайұлы Күзембаев – мемлекет және қоғам қайраткері, ғалым, экономика ғылымдарының докторы (1974 ж.). * Талғат Пердебекұлы Күзембаев — опера әншісі (драмалық баритон). Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұранының ресми тұңғыш орындаушысы. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2006). Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2017). * Түсіп Күзембаев - шахтер, Социалистік Еңбек Ері (1948 ж.).
Сүлеев

Сүлеев * Біләл Сүлеев — қоғам қайраткері, ақын, ағартушы, журналист, драматург * Болат Қалиұлы Сүлеев — кинооператор, сценарийші * Досым Қасымұлы Сүлеев — кеңестік және қазақстандық ғалым, техника ғылымдарының докторы (2003), профессор (1992), Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі (2004), ХИА академигі (2003) және ҚР ЖМ (2004 жылдан) * Дүйсен Тоқбергенұлы Сүлеев — театр суретшісі, педагог * Әубәкір Қалиұлы Сүлеев — продюсер, оператор
Көлік аялдамасы

Аялдама — көпшілік пайдаланатын көліктен жолаушыларды түсіретін орын, негізінен жолаушылар демалатын құралдармен жабдықталған, маршруты туралы хабарлайтын кесте ілінеді. Негізгі мақсаты- тұрғындарға тынығып алуға арнайы орын беру болып табылады. Дереккөздер
Жандосов

Жандосов * Ақмет Жандосов - инженер-геолог, жетекші геолог * Жұманбек Кенжебайұлы Жандосов - философия ғылым доктары, профессор, Қаныш Сәтбаев білім алған Теңдік мектебінің түлегі * Ораз Әлиұлы Жандосов - мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақстан Премьер-министрінің орынбасары (1998-2001) * Оразәлі Кәкімұлы Жандосов — алғашқы қазақ геологтарының бірі * Ораз Қыйқымұлы Жандосов — мемлекет қайраткері, революционер * Санжар Оразұлы Жандосов - қоғам және мемлекеттік қайраткері, ғалым, экономика ғылымдарының кандидаты (1967), Қазақстанның еңбек сіңірген экономисті
Таксиладан келген белгісіз меридарх

Таксиладан шыққан аты белгісіз меридарх — біздің дәуірімізге дейінгі 1 ғасырдың екінші жартысында Солтүстік-Батыс Үндістандағы . Таксиладан келген белгісіз меридарх табылған жазудан белгілі, онда оның әйелі екеуі анасы мен әкесінің құрметіне ступа тұрғызғаны жазылған. Бұл құрылым Таксила қаласында орналасқан діни кешенінің бөлігі болды. А.А.Поповтың пікірінше, μερίδοφχες термині Солтүстік-Батыс Үндістанның эпиграфикалық деректерінде біздің эрамызға дейінгі 1 ғасырда пайда болған. e. Бактриядағы грек билігі құлағаннан кейін . Бұл «бірлік губернаторлары» сатраптардың әкімшілік бөліктері болып табылатын аумақтарды басқарды. бұл меридархтың билігін б. з. б. 1 ғасырдың екінші жартысына жатқызады. В. Тарнның айтуынша, аталған губернатор өз өкілеттіктерін Үндістандағы сақ билігінің алғашқы кезеңінде пайдаланған көрінеді. Ол буддизмді ұстанатын үнді болғаны сөзсіз, өйткені жазуда ана әкесінің алдында көрсетілген, бұл үнді жазбаларына тән, бірақ грекше емес. Дереккөздер Әдебиеттер Зерттеу * Попов А. А. Грек-Бактрия патшалығы. — Санкт Петербург., 2008. ISBN 978-5-288-04618-6. 106 б. * Tarn W. W. Бактрия мен Үндістандағы гректер – Кембридж, 1951 ж. P. 242, 358.
СС

СС ( — «күзету жасақтары»; 1933—1946 жылдары екі руналық ᛋᛋ типографиялық лигатура арқылы белгіленген; ) — Адольф Гитлер мен Ұлтшыл-социалистік неміс жұмысшы партиясының қарамағындағы әскери парамилитаристік ұйым. ″Партия жауларына″ қарсы күш көрсетуге, партия ұйымдары мен істерін қорғауға, әскери және идеалогиялық кадрларды дайындау және басқа істерді көздеген. Алғашқыда ұйым Ұлтшыл-социалистік неміс жұмыс партиясының жетекшісі Адольф Гитлерді қорғауға құрылған және Sturmabteilung ұйымының құрамына кірген. Дереккөздер СС — Википедия