kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Фернандо Кирарте

Фернандо Кирарте Гутьеррес (; 17 мамыр 1956 жыл, Гвадалахара, Мексика) — мексикалық футболшы, қорғаушы. Мексика Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Ұлттық құрамадағы алғашқы ойынын 1981 жылы 15 қарашада Канадаға қарсы өткізді. Алғашқы голын 1984 жылы 11 тамызда ГДР қақпасына соқты. 1986 жылғы әлем чемпионатында екі гол соқты. 1999 жылдан бері бапкерлікпен айналысады. Жетістіктері * Мексика чемпионы — 1986/87 Ұлттық құрамадағы голдары Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/17223.html Футболшының профилі]
Әлкей Марғұлан ауылы

Әлкей Марғұлан (2006 жылға дейін – Көктөбе) — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Әлкей Марғұлан ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Екібастұз қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 104 км-дей жерде, Шідерті өзенінің (Ертіс-Қарағанды каналының) оң жағасында орналасқан. Халқы Тарихы Іргесі 1962 жылы тың жерлерді игеруге байланысты құрылған “Степной” қой кеңшарын құруға сәйкес қаланды. Оның негізінде Көктөбеде шаруа қожалықтары құрылды. Инфрақұрылымы Ауылда байланыс бөлімшесі, орта мектеп, клуб, фельдшерлік-акушерлік пункт бар. Батысынан Ерейментау тауларын бойлай Павлодар–Қарағанды автомобиль жолы өтеді. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады. Дереккөздер
Уго Санчес

Уго Санчес Маркес (; 11 шілде, 1958, Мехико) — мексикалық футболшы, шабуыл шебінде ойнаған. Мексика Ұлттық құрамасының шабуылшысы, кейін бапкерлікпен айналысқан. Карьерасы "УНАМ Пумас" футбол клубының түлегі. Кәсіпқой карьерасын 1976 жылы бастады. Келесі жылы ұлттық құрамадағы алғашқы ойынын өткізді. Сол жылы тұңғыш голын да соқты, 1977 жылы 9 қазан күні Гаитидің қақпасын дәл көздеді. Бұл — КОНКАКАФ Кубогының іріктеу кездесуі болатын. Уго Санчес 1986 жылы Мексикада өткен әлем біріншілігінде Ұлттық құраманың негізгі ойыншыларының бірі болды. Бірақ шабуылшы тек бір рет қана, Бельгиямен ойында көзге түсті. Ал екінші турда Парагваймен ойынның 85-минутында пенальтиді соға алмады. Уго 1994 жылғы әлем чемпионатына да қатысты. 40 жасқа дейін футбол ойнаған әлемдегі санаулы футболшылардың бірі. Жетістіктері Ойыншы ретінде * Мексика чемпионы (1977, 1981) * Испания чемпионы (1986, 1987, 1988, 1989, 1990) * Испания кубогы (1985, 1989) * Испания суперкубогы (1985, 1988, 1989, 1990) * КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының жеңімпазы (1980, 1992) * Копа Интерамерикан жеңімпазы (1981) * УЕФА Кубогы (1986) * КОНКАКАФ чемпионы (1977) Жеке жетістіктері * Алтын бутцы иегері (1990 жылы Христо Стоичковпен бірге) * Испания чемпионатының үздік мергені (1985, 1986, 1987, 1988, 1990) * Мексика чемпионатының мергені (1978) * ХХ ғасырдағы Мексиканың үздік спортшысы * ХХ ғасырдағы Мексиканың үздік футболшысы * ФИФА 100 тізімінде бар Бапкер ретінде * Мексика чемпионы (2004, Апертура и Клаусура) Сілтемелер * [http://nasljerseys.com/Players/S/Sanchez.Hugo.htm Уго Санчес ]
Эрвин Ванденберг

Эрвин Ванденберг (; 25 қаңтар 1959 жыл, Рамсел) — бельгиялық футболшы, шабуылшы. Бельгия құрамасында 10 жылдан аса уақыт доп теуіп, 1980 жылы Еуропа чемпионатының финалына дейін жетті. 1986 жылғы әлем чемпионатында жартылай финалға дейін барған. Алты маусымда Бельгия чемпионатында үздік мерген атанды. Жетістіктері Командалық * 1986 жылғы әлем чемпионатында 4-орын * 1980 жылғы Еуропаның күміс жүлдегері * Бельгия чемпионы: 1985, 86 * УЕФА Кубогының жеңімпазы: 1983 * Бельгия суперкубогы: 1985 Жеке * Бельгияның үздік футболшысы: 1981 * Бельгия чемпионатының үздік мергені: 1980, 1981, 1982, 1983, 1986, 1991 * Алтын бутсы иегері: 1980 Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/16881.html Футболшының профилі]
Домен (облыс)

Домен (лат. dominium — иелену) — Орта ғасырларда патшаның иелігі немесе өз қожалығын жүргізген қандайда бір феодалдың иелігі. Әдетте, доменде түрлі елді мекендер, қорғаныс, егістік жерлер, жайылымдар мен ормандар болды. Елде доменнің жеке облыстары әртүрлі өңірлерінде, мүліктің аумақтық бытыраңқылық ерекшелік болған жоқ. Домендер герцогтарда, графтарда, барондарда және басқа да феодалдарда болды. Патшаның домені елдегі ең үлкен феодалдық иелік болмауы да мүмкін еді. Доминия Доминия — ірі феодалға, шіркеу мен мемлекетке тиесі қалалар мен ауылдардан тұратын маңызды жер. Ірі магнаттардың доминияларының (алпауыт қожалық) құрамына фольварктердің тұтас бір жүйесі, бірнеше фольварктер, волостей немесе графтықтар кірді. Доминия қожалығын басқару, егер иесі оны өзі басқармаса және оны жалға берсе немесе поссесия, бұл онда сенімді басқарушылардың (губернаторлар немесе экономдар) қолында болды.
Куаутемок Бланко

Куаутемок Бланко Браво (; 17 қаңтар 1973 жыл, Тепито, Мехико) — мексикалық футболшы, ұзақ жылдар бойы Мексика құрамасы сапында ойнаған шабуылшы. Жартылай қорғаныста да ойнай береді. Карьерасы Клубтық деңгейде "Америка" командасы сапында 15 маусымдай ойнап танымал болды. Өткен ғасырдың соңы мен жаңа ғасырдың басындағы ең танымал мексикалық футболшы. Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 1995 жылы 1 қаңтарда Уругвайға қарсы өткізді. Құрамада ойнап жүріп үш бірдей әлем чемпионатына (1998, 2002, 2010) қатысты және үшеуінде де гол соқты. 2010 жылғы әлем чемпионатында Бланко ең жасы үлкен алаңдағы ойыншы боп тарихта қалды. Соған қарамастан екінші турда Францияның қақпасына пенальтиден гол соқты. Бұл ойында Мексика 2:0 есебімен жеңіске жетті. Құрамадағы соңғы матчын 2014 жылы 28 мамыр күні 41 жасында Канадаға қарсы өткізді. Бұл — Бланконың футболмен қоштасуы үшін арнайы ұйымдастырылған жолдастық кездесу еді. Бланко негізгі құрамда капитан ретінде 10 номермен алаңға шығып, 38-минутта алмастырылды. Оның орнына Хавьер Эрнандес алаңға шықты. Құрама сапында 1995-2014 жылдар аралығында 122 ойында алаңға шығып, 39 гол соқты. 2015 жылы қаңтарда Бланко Мексикадағы Социал-демократиялық партияға кандидат ретінде тіркеліп, саяси карьерасын бастады. 2015 жылғы маусым айында сайлауда жеңіп шығып, Куэрнавака қаласының мэрі боп сайланды. Жетістіктері Командалық ; «Америка» * Мексика чемпионы: Клаусура 2005 * Мексика суперкубогы: 2005 * КОНКАКАФ чемпиондар кубогы: 2006 ; «Ирапуато» * Лиги де Ассенсо (2 дивизион) чемпионы: Клаусура 2011 ; «Дорадос де Синалоа» * Мексика кубогы: 2012 ; «Пуэбла» * Мексика кубогы: Клаусура 2015 Құрама сапында * Конфедерациялар кубогы жеңімпазы: 1999 * КОНКАКАФ кубогы жеңімпазы (2): 1996, 1998 Жеке * Мексикадағы жыл футболшысы: 2001/02 Дереккөздер Сілтемелер * [http://es.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=162580/index.html FIFA сайтындағы статистикасы] * [http://www.cuauhtemocblanco.info/ Куаутемок Бланко жайлы блог: www.cuauhtemocblanco.info] * [https://web.archive.org/web/20120329143119/http://www.esmas.com/deportes/biografias/304230.html Куаутемок Бланко жайлы мақала]
Роберто Баджо

Роберто Баджо (; 18 ақпан, 1967, Кальдоньо, Венеция, Италия) — Италия футболшысы, шабуылшы. Италия құрамасы тарихындағы ең мықты спортшылардың бірі. Үш әлем чемпионатына қатысқан (1990, 1994, 1998). Карьерасы Ұлттық құрамада Баджо 1990 жылғы әлем чемпионатына қосалқы құрам ойыншысы ретінде барды. Бірақ топтық турнир аяқталмай жатып-ақ Сальваотре Скиллачи екеуі Джанлука Виалли мен Андре Карневалені шетке ығыстырып, негізгі құрамға орнығып үлгерді. Баджо Чехословакияның қақпасына чемпионаттағы ең таңдаулы индивидуалды голдың бірін енгізді, алаңның ортасына жақын жерден доп алды да, алдынан шыққан барлық қарсылас ойыншыларды қапы қалдырып, жақын жерден қақпаға енгізді. Баджо мұнан соң үшінші орын үшін ойында Англияның да қақпасына да гол соқты. 1994 жылғы әлем чемпионатында Баджо сөз жоқ, құрама жетекшілерінің бірі ретінде барып, онысын дәлелдеді де. Италия плей-офф кезеңдеріндегі барлық ойындарында бірдей есеппен (2:1) жеңіске жетті. 1/8 финалда Нигериямен кездесуде бір ойыншысы кем болып, оның үстіне 0:1 есебімен ұтылып тұрып, 88 минутта Баджо құраманы жеңілістен құтқарып қалды. Қосымша таймдарда Баджо пенальтиден гол соқты. Ширек финалда Испанияның қақпасына соңғы минуттарда жеңіс голын соқты. Жартылай финалда Болгариямен ойында дубль жасады. Осылайша құраманың финалға шығуына өлшеусіз үлес қосты. Бірақ финалда Бразилияның қақпасына матчтан соңғы пенальтилер сериясында гол соға алмай қателесіп, күміс жүлдені қанағат тұтты. 1998 жылғы әлемдік додада Баджо мен Кристиан Вьери жұбы Италияны ширек финалға дейін сүйреді. Алайда бұл жолы да Франциядан пенальтилер сериясы арқылы сүрініп, жарыстан шығып қалды. Бұл Баджо қатысқан ең соңғы ірі турнир еді. Құрама бапкері Джовани Трапаттони оны 2002 жылғы әлем чемпионатына баратын футболшылар тізіміне қоспады. Бір айта кетерлігі, соншалық нәтижелі шабуылшы бола тұра, бір де-бір рет Еуропа чемпионатының финалдық турниріне қатыспапты. Жетістіктері «Ювентус» * Италия чемпионы: 1994/95 * Италия кубогы: 1995 * УЕФА кубогы: 1993 «Милан» * Италия чемпионы: 1995/96 «Болонья» * Интертото кубогы: 1998 Италиия құрамасы * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1990 * Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 1994 Ұлттық құрамадағы матчтары Сілтемелер *[http://footanal.ru/2011/11/13/roberto-badzho.html Роберто Баджо — романтик мерген]
Теофило Кубильяс

Теофило Хуан Кубильяс Арисага (; 8 наурыз 1949 жыл, Пуэнте-Пьедра) — перулік футболшы, жартылай қорғаушы. Перу Ұлттық құрамасы сапында ойнаған. Карьерасы Кубильяс үш бірдей әлем чемпионатына қатысты. 1970 жылғы әлем біріншілігінде құраманың топтын шығуына көмектесті. Бұл турнирде Кубильяс бес гол соқты. 1978 жылы да осынша гол соғып, әлем чемпионаттарында енгізген голдар санын 10-ға жеткізіп, мергендер көшінде бірнеше футболшымен 7-орынды бөлісіп тұр. 1985 жылы карьерасын аяқтады. Бірақ кезінде өзі бірнеше жыл доп тепкен "Альянс" командасы әуе апаты кезінде көптеген футболшыларын жоғалтып алды да, командағы жәрдем беру үшін футболшылық мансабын қайта жаңғыртты. Перу құрамасы тарихындағы ең үздік футболшы атанған. Құрама сапындағы голдары ЖО — Жолдастық ойын Жетістіктері Командалық ; Перу құрамасы * Америка кубогы жеңімпазы: 1975 ; «Альянса Лима» * Перу чемпионы (2): 1977, 1978 ; «Порту» * Португалия кубогы: 1977 Жеке * Оңтүстік Американың үздік футболшысы: 1972 * Америка кубогының үздік футболшысы: 1975 * Әлем чемпионатындағы үздік жас футболшы: 1970 * ХХ ғасырдағы Перудің үздік футболшысы * Либертадорес кубогының үздік мергені: 1972 (6 гол) * Перу чемпионатының үздік мергені (2): 1966 (19 гол), 1970 (22 гол) * Перу құрамасының үздік мергені: 26 гол * ФИФА 100 тізіміне енген * Үш бірдей әлем чемпионатына қатысқан жалғыз Перу футболшысы Сілтемелер * [http://www.worldfootball.net/spieler_profil/teofilo-cubillas/ worldfootball.net сайтындағы профилі]
Фернандо Йерро

Фернандо Руис Йерро (; 23 наурыз 1968, Велес-Малага, Испания) — испан футболшысы, Испания құрамасының футбол шебінде ойнаған, "Реал Мадрид" клубының капитаны болған. Қазір бапкер. Карьерасы Велес-Малагадағы осы аттас клубтың түлегі, кәсіпқой карьерасын "Вальядолид" клубында бастаған. 1989 жылы "Реалға" ауысып, 2003 жылға дейін тұрақты ойнады да, клубтық деңгейдегі мүмкін болған жүлделердің барлығына қол жеткізді. "Реал" сапында барлығы 16 жүлде ұтып алды. 2003 жылы Катар клубтарына ауысты, бір жылдан соң Англияның "Болтон" клубына өтіп, 2005 жылы 37 жасында карьерасын аяқтады. Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 1989 жылы 20 қыркүйекте Польша құрамасымен болған жолдастық кездесуде алаңға шықты. Алғашқы голын 1990 жылы 19 желтоқсанда ЕУРО-92 іріктеуіндегі Албанияға қарсы ойында соқты. Бұл кездесуде испандар 9:0 есебімен жеңіске жетті. Үш әлем чемпионатына қатысып, 5 гол соқты. Қорғаушы болса да, құрама сапында барлығы 29 гол соқты, бұл кез-келген шабуылшы қызығарлықтай көрсеткіш. ӘЧ-2018 2018 жылы 13 маусымда, Ресейдегі әлем чемпионатына бір тәулік қалғанда Фернандо Йерро Испания құрамасының бапкері боп сайланды. Бұдан алдыңғы бапкері Хулен Лопетеги федерациямен келісім шартты ешкімге айтпай бұзып, әлем чемпионатынан кейін "Реал Мадрид" клубына бас бапкер болып тағайындалатындығын соңғы сәтте ғана білген Испан футбол басшылығы оны орнынан босатты. Енді әлем чемпионаты күндері құраманы Йерро жаттықтыратын болды. Чемпионатта құрама 1/8 финалда Ресейден пенальтилер арқылы сүрінді. Оның үстіне құраманың мағынасыз көрсетті де, чемпионаттан соң Йерро ол қызметтен кетті. Жетістіктері Реал Мадрид *Чемпиондар Лигасы (1998, 2000, 2002) *УЕФА Суперкубогы (2002) *Құрлықаралық кубок (1998, 2002) *Испания чемпионы (1990, 1995, 1997, 2001, 2003) *Испания кубогы (1993) *Испания суперкубогы (1990, 1993, 1997, 2001) Аль-Райян *Катар Әмірлік кубогы: 2004 Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/hierro-intlg.html Йерроның құрама сапындағы барлық ойындары] * [http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/142422 2004 жылы «Советский спорт» газетіне берген сұқбаты]
Ифтитах тәкбірі

Намазда тік тұру (қиям) – парыз. Алла тағала Құран кәрімде: «Аллаға бой ұсынған күйде тұрыңдар», – деген. Ықылас білдіріп, ниет еткеннен кейін тік тұрып «Аллаһу әкбәр» деп тәкбір алады. Бұны «Ифтитах тәкбірі» дейміз. Ифтитах – бастау, жабық нәрсені ашу, ену деген мағынаға саяды. Ифтитах тәкбірі – намазға бастарда алынатын тәкбір, яғни ниет ете салысымен тіке тұрып, «Аллаһу әкбар» сөзін айтып, құлақ қағу. Әрі бұны «тахрима тәкбірі» деп те атайды. Тахрима тәкбірі – харам етуші, тыйым салушы тәкбір дегенді білдіреді. Бұл дегеніміз — намаздан тыс уақыттағы рұқсат етілген іс-әрекеттеріміз «Аллаһу әкбар» деп намазды бастай салысымен тыйым салынады деген сөз. Бұлай намазды бастау – парыз, онсыз намаз болмайды. Хазірет Әлидің риуаят етуі бойынша, Пайғамбарымыз (с.а.у.): «Намаздың кілті — дәрет; Тахримі (намазға бастағанда, одан тыс әрекеттерден тыйылу) — «Аллаһу әкбар» деумен басталады; Намаз (екі жаққа) сәлем берумен бітеді», — деген. (Сахих)
Эрнест Вилимовски

Эрнест Оттон Вилимовский (, ; 23 маусым 1916 жыл, Катовице — 30 тамыз 1997 жыл, Карлсруэ) — Польша және Германия ұлттық құрамаларының футболшысы. Шаубыл шебінде ойнаған. Карьерасы 1938 жылғы әлем чемпионатында Бразилияның қақпасына төрт гол соқты. Бірақ бұл ерлігі құраманың жеңіске жетуіне аздық қылды: Бразилия 6:5 есебімен жеңіске жетті. Польша құрамасы сапында 22 ойында 21 гол соққан. Польша құрамасы сапында соңғы рет 1939 жылы 27 тамызда Мажарстан құрамасына қарсы ойнады. Бірнеше күннен соң Гитлер әскерлері Польшаны жаулап алды да, Эрнест Германия азаматтығын қабылдады. Кейін Германия құрамасы (дәлірек айтқанда, Үшінші Рейх құрамасы) сапында да ойнап, сегіз ойында 13 гол соқты. 1940 жылдан бастап Германия клубтары сапында ойнады да, өмірінің соңына дейін Германияда тұрақтап қалды. 1997 жылы 30 тамыз күні 81 жасында қайтыс болды. Жетістіктері Командалық * Польша чемпионы: 1934, 1935, 1936, 1938, 1939 * ӘЧ-1938 және 1936 жылғы Олимпиада ойындарының қатысушысы * Германия кубогы: 1942 Жеке * Польша чемпионатының мергені: 1934, 1936, 1939 Дереккөздер Сілтемелер *[https://es.fifa.com/worldcup/players/player/44754/ Ficha oficial de Ernest Wilimowski en la FIFA]
Енді ешкім де қалған жоқ

«Енді ешкім де қалған жоқ» (ағыл. And Then There Were None) — америкалық кинорежиссер Рене Клердің 1945 жылы жарыққа шыққан фильмі. Агата Кристидің "Он қара домалақ" романының желісімен жазылған. Бұл — аталмыш романның тұңғыш экрандалуы. Сюжеті А. Н. Оним мырзаның шақыртуымен бір-бірін мүлде танымайтын он адам Британ жағалауындағы аралға барады. Оларды ерлі-зайыпты қызметшілер — Роджерстер күтіп алады. Бірақ бұлардың бәрін осында шақыртушы А. Н. Онимді оның ешқайсысы көрмеген болып шығады. Сондай-ақ әр бөлмеде он негр баласы жайлы санамақ тақпақ жазылған қатқыл қағаз ілулі тұрады. Одан бөлек үстел үстінде он негр баласының кішірек мүсіні қойылған екен. Олардың алғашқы тамақтануынан соң грамофонның құдіретті даусы естіліп қоя береді де, сол жердегі он кісінің қылмыстарын тізіп шығады. Зәресі ұшқан қонақтар мұның бәрін кім жасап жатқанын анықтамақ болады, бірақ олары бос әурешіліктен өзге еш нәрсе бермейді. А. Н. Онимнің кім екені жұмбақ күйі қалады. Аралдан кетейін десе, қайық бұларды тастап кетіп қалған, енді қайықтың қашан оралатыны да белгісіз. Көп ұзамай қонақтардың бірі Никита Старлофф шашалып өледі. Оның өлімінен соң үстелдегі он негр баласының мүсіндерінің бірі өз өзінен жоғалып кетеді. Кейін де санамақ бойынша қонақтардың барлығы біртіндеп жан тәсілім етеді. Әр адам өлген сайын үстелдегі нерлер мүсіні біреуге азая береді. Ең соңында осының бәрі шебер түрде ұйымдастырған сол он қонақтың бірі сот Фрэнсис Куинкэннонның ісі болып шығады. Рөлдерде * Барри Фицджеральд — судья Фрэнсис Куинкэннон * Уолтер Хьюстон — доктор Эдвард Армстронг * Луис Хейуорд — Филип Ломбард * Роланд Янг — детектив Уильям Генри Блор * Джун Дюпре — Вера Клэйторн * Миша Ауэр — князь Никита Старлофф * Обри Смит — генерал Джон Мандрейк * Джудит Андерсон — Эмили Брент * Ричард Хэйдн — Томас Роджерс * Куини Леонард — Этель Роджерс * Гарри Тёрстон — Фред Нарракотт Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.imdb.com/title/tt0037515/ Енді ешкім де қалған жоқ] * [https://archive.org/details/AndThenThereWereNone Енді ешкім де қалған жоқ]
Қарасор (Павлодар облысы)

Қарасор — Павлодар облысы, Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Теміржол ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Екібастұз қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Теміржол ауылдық округі (Павлодар облысы)

Теміржол ауылдық округі – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қарасор, Құдайкөл, Құлакөл, №3-бөлімше ауылдары кіреді. Орталығы – Құлакөл ауылы. 2017 жылы округ құрамына қысқартылған Құдайкөл ауылдық округінен Құдайкөл (орталығы), Қарасор ауылдары қосылды. Дереккөздер
Теміржол ауылдық округі (Алматы облысы)

Теміржол ауылдық округі — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына кіретін жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Қазыбек бек ауылы Ауылдық округ әкімінің 2012 жылғы есебі Жер көлемі 114 341 га, оның ішінде, елді мекен аумағы - 463 га, ауылшаруашылық жерлері – 113 878 га құрайды. Округтегі 902 отбасында 6012 адам тұрады. Олар 11 ұлт өкілдерін құрайды. Барлығы 348 зейнеткер, І,ІІ және ІІІ топтағы 148 мүгедек, 103 «Алтын алқа» және «Күміс алқа» иелері, 4 Ауған соғысы ардагерлері бар. Округ аумағындағы 35 мекеме ұжымдарында 1300 ауыл тұрғындары жұмыспен қамтылған. Қазыбек бек бекетінде 1176 орындық Ұзынағаш орта мектебінде 71 мұғалім жұмыс істеп, 790 оқушы білім алуда. 2011-2012 оқу жылында біріңғай ұлттық тестілеуге мектеп бітіруші 60 баланың 51-і қатысып, 9 оқушы мемлекеттік емтихан тапсырды. Тестілеу нәтижесінде орташа баға 82 пайызды құрап, аудан бойынша 43 мектеп ішінде 13-ші орынды иеленді. Оқу бітірген 60 баланың 23-і жоғарғы оқу орындарына, 15-і колледжге оқуға түсті. 2012 жылы мектеп ғимаратына 283 млн. теңгеге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Мұғалімдердің орташа айлығы - 60 000 теңгені құрады. Денсаулық саласы бойынша халыққа қызмет көрсететін 1 ауылдық ауруханада 15 төсек орындық стационар бөлімі, 6 орындық күндізгі стационар, күніне 75 адам қабылдауға мүмкіндігі бар амбулатория бөлімі қызмет атқарады. Бүгінгі күнде ауылдық ауруханада 4 жоғары дәрежелі дәрігерлер және 13 орта буынды медициналық қызметкерлер жұмыс істейді. Жыл басынан бері 160 адам емделіп шықты, тегін дәрі-дәрмек 920 адамға берілді. Дәрігерлердің орташа айлығы – 86,0 мың теңге, медбикелердің орташа айлығы – 60,0-65,0 мың теңге құрады. 2012 жылы 128 бала туылып, 34 адам қайтыс болды. Округ аумағындағы 75 орындық «Балауса» балабақшасында 25 бала тәрбиеленуде, 23 ауыл тұрғыны жұмыспен қамтылған, орташа айлық еңбекақылары 41,7 мың теңгені құрайды. Ауылдық пошта бөлімінде 4 адам, мәдениет үйінде 9 адам, 8100 кітап қоры бар ауылдық кітапханада 2 адам жұмыспен қамтылған. Ауылшаруашылығы саласы бойынша Теміржол ауылдық округі аумағындағы мал шаруашылығымен айналысатын ең ірі «Р-Күрті» ЖШС және шағын 26 шаруа қожалықтары бар. Бұл шаруа қожалықтарында барлығы 140 жуық ауыл тұрғындары жұмыс қамтылған. Ауылдық округ әкімінің 2012 жылғы есеп беру кездесулерінде 3 ұсыныс түсіп, барлығы орындалды. Дереккөздер
Құдайкөл (палеолит дәуірі ескерткіші)

Құдайкөл – Павлодар облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген палеолит дәуірінің ескерткіші. Географиялық орны Павлодар облысы Екібастұз қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 58 км жердегі Құдайкөл ауылының оңтүстік-батысынан 14 км жерде орналасқан. Сипаты 1963–66 жылдары геолог Б. Әубекеров тапқан. Табылған бұйымдар леваллуа-ашель, кейінгі палеолит, голоцен дәуіріндегі тас ғасырына жатады. Палеолитке жататын Құдайкөл материалдары көл маңындағы 14 қазба орнынан жиналған. Жалпы саны – 351 дана. Құралдар бір-біріне өте ұқсас. Оларды жасағанда леваллуа техникасы пайдаланылған. Құдайкөл өндірісі тех. және типол. жағынан леваллуа-ашель мәдениетіне жатады. Сарыарқаның солтүстік-шығысындағы кейінгі палеолит осы мәдениеттен бастау алған. Құдайкөл – республиканың орталық бөлігін адамзат баласы ежелгі тас дәуірінде мекен еткендігін, оның мәдениеті үздіксіз дамуда болғанын көрсететін маңызды кешендердің бірі. Дереккөздер
№3-бөлімше (Жетісу облысы)

№3-бөлімше — Жетісу облысы Талдықорған қалалық әкімдігіне қарасты Еркін ауылдық округі құрамындағы елді мекен. Географиялық орны Облыс орталығы – Талдықорған қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 7 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Ескі одақ

Ескі одақ (Auld Alliance) — әскери-саяси, сондай-ақ ортағасырлық Франция мен Шотландияның мәдени бірлестігі, негізінен Англияның сыртқы саяси амбицияларын тоқтатуға бағытталған. Одақты 1295 жылы франциялық Филипп пен Джон Баллиоль патшалары жасаған және 265 жыл өмір сүрді. Шотландық күзетшілер француз королінің бөлмелерін орта ғасырдан бастап 1830 жылы тақтан бас тартқан соңғы Бурбондарға дейін күзетті. Бастапқыда одақ I Эдуардтың агрессиялық ұмтылысын болдырмауға бағытталған. Жүзжылдық соғыс кезінде Англия Франция мен Шотландияға бірдей қауіп төндірді, сондықтан альянстың қарым-қатынастары екі елдегі монархтардың өзгеруімен дәстүрлі түрде жаңартылып отырды. Франция, Шотландия және Норвегия үкіметтері Англияға қарсы өздерінің іс-әрекеттерін және ресми түрде тіркеуден бұрын үйлестірді. 1173 жылы Англия королі Генри Плантагенетке қарсы қару ұстап әйелі мен үш ұлы шыққанда, Франция мен Шотландия көтерілгендерге қолдау білдіріп, елшіліктермен алмасты. Француздардың Креси түбіндегі шайқаста (1346) жеңіліске ұшырағаннан кейін, олардың сұрауы бойынша, шотланд патшасы II Дәуіт Англияның құрлықтан ағылшындық күштерін шығарып тастау үшін асыға шабуыл жасады. Дегенмен, Невиллс-Кросс түбінде ол ағылшындардан жеңіліске ұшырап, тұтқынға түсті. 1421 жылы бірлескен франко-шотландық күштер Боже түбіндегі шайқаста ағылшындарды жеңді. Танымал Орлеан қоршауында француздар тарапынан шотландықтарда шайқасты. Флодден түбіндегі шайқас ағылшын-француз қарым-қатынастарының кезекті шиеленіске алып келді. мен Шотландық Мария]] Француз королі II Франсуа мен шотландық королева Мария Стюарттың үйленуіне қарамастан, Франция мен Шотландияның мүдделері XVI ғасырдың ортасында объективті түрде бөлінді. Шотландық реформация француздыққа қарағанда әлдеқайда сәтті болды. Францияда католик үкіметінің соғыстары протестанттық азшылыққа қарсы тұрды, ал Шотландияда керісінше, халқының көпшілігі протестант болды. 1560 жылы Англия мен Шотландия Эдинбург шартына қол қойды, оған сәйкес проағылшын бағдары шотланд үкіметінің француздық бағдарын алмастырды. Стюарттардың 1603 жылы ағылшын тағына отырғаннан кейін, екі мемлекет жеке унияға бірікті. Осы күнге дейін шотланд билігі француз гугеноттарына көмектесу үшін бірнеше рет азғантай жасақтар жіберді. Жаңғырту әрекеттері XVIII ғасырда Якобит көтерілісіне байланысты Франция бейресми түрде шотланд әулетінің сепаратистік көзқарасты бөлігімен байланысты жандандырды. Француз билігі Стюарттарды Шотландияға қоныс аудару әрекеттерін қолдады және өз жерін тастап кетуге мәжбүр болған якобиттерге баспана берді (оның ішінде маршал Макдональдтың отбасымен қоса). Екінші дүниежүзілік соғыстың қызған уақытында 1942 жылы Эдинбургте Шарль де Голль Франция мен Шотландия арасындағы одақты әлемдегі ең ескі одақ деп сөз сөйледі, ал 1995 жылы екі елде одақтық қарым-қатынастың 700 жылдығы аталып өтті. Тағы қараңыз *«Квентин Дорвард» — француз королі Людовик XI-нің қызметіндегі шотланд туралы тарихи роман *Франко-түріктік альянс *Ағылшын-португалдық одақ Әдебиет *Norman Macdougall. An Antidote to the English: The Auld Alliance, 1295—1560. Tuckwell Press, 2001.
Джовани дос Сантос

Джовани дос Сантос Рамирес (; 11 мамыр 1989 жыл, Монтеррей) — мексикалық футболшы, "Лос-Анжелес Гэлакси" клубы мен Мексика құрамасының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Бразилиялық танымал футболшы Зизиньоның ұлы. Испандық "Барселона" клубының футбол мектебінде тәлім алған. 2007 жылдан бастап осы клубта ойнады. 2007 жылы 2 қыркүйекте "Атлетик Билбаоға" қарсы матчта тұңғыш рет Тьерри Анридың орнына алаңға шықты. Бір маусымнан соң "Тоттенхемге" ауысты. "Тоттенхэмде" көбіне қосалқы құрамда отырды, оның үстіне "Испвич", "Галатасарай", "Расинг" секілді клубтарға жалға беріліп, лондондық жанкүйерлердің жүрегін жаулай алмады. Кейін Испанияның "Мальорка", "Вильярреал" клубтарына ауысып, соңында Американың "Лос-Анжелес Гэлакси" клубына келіп тұрақтап қалды. Ұлттық құрамада 2007 жылдан бері ойнап келеді. 2014 жылы топтық турнирде Хорватияның қақпасына бір гол енгізді. Бұл кездесуде мексикалықтар 3:1 есебімен жеңіске жетті. Туған бауыры Джонатан Дос Сантос та кәсіпқой футолшы. Жетістіктері Командалық ;Мексика * Әлем чемпионы (17 жасқа дейін): 2005 * КОНКАКАФ Алтны кубогы (3): 2009, 2011, 2015 * Олимпиада чемпионы: 2012 ; «Барселона» * Испания суперкубогы: 2006 Жеке * КОНКАКАФ Алтын кубогының символикалық құрамына енген: 2009 Статистикасы Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/23457.html Футболшының профилі]
Британдық Вирджин аралдары Ұлттық футбол құрамасы

Британдық Вирджин аралдары Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Британ Вирджин аралдарының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган — Британ Вирджиндері футбол федерациясы. Ірі турнирлерде ФИФА және КОНКАКАФ мүшесі. Екі рет әлем чемпионаттарының іріктеулеріне қатысқан. Екеуінде алғашқы раундта-ақ жеңіліс тауып, жарыстан шығып қалды. КОНКАКАФ Алтын кубогының финалдық турниріне қатыспаған. Кариб елдері кубогыне бір рет, 2008 жылы қатысып, топтық турнирден аса алмады. Дереккөздер Сілтемелер * [http://bvifootball.com/ Қауымдастық сайты] * [https://www.fifa.com/associations/association=vgb/index.html Ұлттық құрама жайлы ФИФА сайтында] * [http://www.rsssf.com/tablesb/brmaagd-intres.html Құрама ойындары]
Түлембай Дүйсебаев

Түлембай Дүйсебаев - Жетісу уәләяты - Алаш кеңесінің мүшесі, Жетісу облыстық қазақ сиезіне қатысушы. Үлкен Алматы болысында туған. Руы - Дулат Қасқарау жаныс, оның ішінде Жолсейіт тармағынан. Түлембайдың әкесі Дүйсебай қажы Шоманақұлы Алматы өңіріне танымал би және дінбасы болған. Дүйсебай қажының Верныйда арабша жазумен басылған "Қажылық сапар" атты қисса дастаны қалған. Мұнда ол ата тегін, Түлембай Верный ерлер гимназиясын бітіріп губернатор канцеляриясында аудармашылық қызметте істеген. Жетісудағы Алаштың арыстары Ғали Ордабаев, Ыбырайым Жайнақовтардың жақын жолдасы. Жетісудағы алашордашы дәрігер Нүсіпбек Жақыпбаевтың немере ағасы. Түлембай Дүйсебаевтың бірінші жары Шамалған болысының болысы Мәңке Исмаиловтың қызы. Қазақстан Республикасы Орталық Мемлекеттік Архивында мен Алматы облысының Мемлекеттік Архивындағы қорларда Түлембай Дүйсебаев туралы көптеген деректер кездеседі.
Гайана Ұлттық футбол құрамасы

Гайана Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Гайананың намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Гайана Футбол федерациясы. Тарихы 1970 жылы ФИФА-ға, 1961 жылы КОНКАКАФ-қа мүше болды. Одан бөлек Кариб Футбол одағына тіркелген. Терииториялық жағынан Оңтүстік Америкада орналасқан. 1966 жылға дейін Британ Гвианасы деп аталған. Әлем чемпионаты мен КОНКАКАФ кубогының финалдық турниріне қатыспаған. Кариб кубогындағы ең үлкен жерістігі 4-орын (1991). Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.guyanaff.com/ Құраманың ресми сайты] * [https://www.fifa.com/associations/association=guy/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында] * [http://www.rsssf.com/tablesg/guyana-intres.html RSSSF.com сайтындағы құраманың статистикасы]
Гваделупа Ұлттық футбол құрамасы

Гваделупа ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Гваделупаның намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Гваделупа футбол лигасы. Бұл ұйым Франция футбол федерациясының бір бөлімі болып саналады. Тарихы Гваделупа ФИФА-ға тіркелмеген, бірақ КОНКАКАФ құрамында бар. Сондықтан әлем чемпионатының іріктеулеріне қатыса алмайды. КОНКАКАФ турниріне бірінші рет 2007 жылы қатысты. Сенсециялы түрде топтан шығып, 1/4 финалда Коста-Риканы ұтып кетті. Бірақ жартылай финалда Мексикаға қарсы тұра алмады (0:1). Екі жыл өткен соң, 2009 жылы КОНКАКАФ турнирінің ширек финалына шықты. Ал 2011 жылы топтан шыға алмады. Кариб кубогінде 2007 жылы 4-ші, 208 жылы 3-ші, 2010 жылы 2-ші орынға табан тіреді. Сілтемелер *[http://wildstat.ru/p/1/cht/113/team1/GLP/stat/chtype Нәтижелері]
Гватемала Ұлттық футбол құрамасы

Гватемала Ұлттық құрамасы — Халықаралық футбол турнирлерінде Гватемаланың атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы ұйым — Гватемала Ұлттық футбол федерациясы. Тарихы 1919 жылы құрылған. 19476 жылы ФИФА-ға, 1961 жылы КОНКАКАФ ұйымына мүше болды. Үш рет Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан — 1968, 1976, 1988. Бірақ әлем чемпионатының финалдық турниріне қатыспаған. 1967 жылы КОНКАКАФ Ұлттар чемпионатының жеңімпазы атанды. Екі жылдан соң осы турнирде күміс жүлдені иеленді. 1983 жылы Панамерикан ойындарында күміс жүлдені иеленді. КОНКАКАФ Кубогы-1967. Турнир кестесі Жетістіктері * КОНКАКАФ Кубогының жеңімпазы: 1967 * КОНКАКАФ Кубогыныің күміс жүлдегері: 1969 * Панамерка ойындарының күміс жүлдегері: 1983 * Орталық Америка чемпионы: 2001 Сілтемелер * [http://www.fedefutguate.com/ Ұлттық футбол федерациясының ресми сайты] * [https://www.fifa.com/associations/association=gua/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Өлеңті (өзен, Ертіс алабы)

Өлеңті – Ертіс алабындағы өзен. Географиялық орны Ақмола, Қарағанды, Павлодар облыстары жерімен ағады. Ұзындығы 273 км, су жиналатын алабы 4230 км 2 . Бастауы Өлеңті Ерейментаудың 500 – 550 м биіктіктегі бұлақтарынан басталып, таудың шығыс беткейінен ағып, Қаражар ауылының тұсында Әулиекөлге құяды. Гидрологиясы Аңғары мен арнасы таулы жерде тар шатқал (120 м) жасап ағады. Жазықта аңғары 1 – 1,5 км-ге кеңейеді. Жер асты, жауын-шашын суымен толығады. Суы тұщы. Жылдық орташа су ағымы өзеннің сағасында 0,60 м³/с. Өзен бойында бөген (Лиманное), су құбыры бар. Жайылмасы шабындық, суымен жайылым суарылады және елді мекендер пайдаланады. Дереккөздер
Кристиан Вьери

Кристиан Вьери (; 12 шілде 1973, Болонья) — италиялық футболшы, шабуылшы. Италия Ұлттық құрамасында ойнаған. Карьерасы Көптеген Италияның клубтарында ойнаған. Ең ұзақ ойнаған клубы - "Интер" (Милан). Алты жылдай доп теуіп, 2005 жылы клуб басшыларымен кикілжіңге келді де, "Интердің" бітіспес қарсыласы "Миланға" ауысты. Интерден кеткен соң тұрақты ойнау практикасын жоғалтып алып, 2009 жылға дейін тағы бірнеше клуб ауыстырып үлгерді. 2009 жылы карьерасын аяқтады. Ұлттық құрама сапында 49 ойын өткізіп, 23 гол соқты. Әлем чемпионаттарында нәтижелі ойын көрсеткен италиялық үздік шабуылшылардың бірі. 1998, 2002 жылдарғы әлем біріншіліктерінде 9 гол енгізді. Жетістіктері Командалық «Торино» * Италия кубогы: 1992/93 «Ювентус» * Италия чемпионы: 1996/97 * Континетаралық кубок: 1996 * УЕФА Суперкубогы: 1996 «Лацио» * Италия суперкубогы: 1998 * Кубок иелері кубогы: 1998/99 «Интернационале» * Италия кубогы: 2004/05 Италия құрамасы * Еуропа чемпионы U-21: 1994, 1996 Жеке * Италияның жыл футболшысы: 2002 * Испания чемпионатының үздік мергені: 1998 * Италия чемпионатының үздік мергені: 2003 * Италияның жыл футболшысы (2): 1999, 2002 * ФИФА 100 * Италияның үздік футболшысы: 1999 Дереккөздер Сілтемелер * [http://calcionews.net/?p=62343 Биографиясынан үзінді] * [https://web.archive.org/web/20120908063616/http://soccerpress.ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D0%B8/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8/%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%82%D1%8B%D0%B9-%D0%91%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD-%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD-%D0%92%D1%8C%D0%B5%D1%80%D0%B8.html Сердитый Бизон (Кристиан Вьери)] * [http://calcionews.net/?p=3309 Алексей Малиновскийдің мақаласы] * [https://web.archive.org/web/20080128072001/http://www.championat.ru/football/article-18018.html Вьери: мені саптан ертерек шығарып тастады] * [https://web.archive.org/web/20090210184903/http://interbelarus.com/publ/2-1-0-17 Биографиясы] * [http://www.day.kiev.ua/99724/ Кристиан Виери — әлемнің ең қымбат футболшысы] * [https://web.archive.org/web/20110108185018/http://www.championat.ru/football/article-74944.html Бобоның оралуы…]
Суқұйғыш (зодиак белгісі)

Суқұйғыш — көктемгі күн теңелу нүктесінен бастап есептегенде эклиптиканың 300°-330° аралығындағы бөлігіне сәйкес келетін он бірінші зодиак белгісі. Батыс астрологиясында Күн Суқұйғыш белгісінде 20 қаңтардан 19 ақпанға дейін болады деп есептеледі. Ал Суқұйғыш шоқжұлдызында Күн 16 ақпаннан 11 наурызға дейін болады. Дереккөздер
Француз Гвианасы Ұлттық футбол құрамасы

Француз Гвианасы — халықаралық футбол жарыстарында Француз Гвианасының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы оран - Гвиана футбол лигасы. Тарихы Гвиана футбол лигасы Француз Футбол федерациясының қарамағында болғандықтан ФИФА-ға мүше емес. Сол себепті де әлем чемпионатына қатысуға құқы жоқ. Құрама қатысатын негізгі турнир екеу — КОНКАКАФ Алтын кубогы мен Кариб елдері кубогы. КОНКАКАФ Алтын кубогына тұңғыш рет 2017 жылы қатысты. Коста-Рика, Канада, Гондурас құрамаларымен бір топқа түсіп, үш матчта да ұтылып соңғы орында қалды. Алғашқы ойында Канадамен кездесті, 3:0 есебімен жеңіліп тұрып екі гол соқты (авторлары Руа Конту мен Слоан Прива). Бірақ 85 минутта тағы бір гол жіберді де, 2:4 есебімен тізе бүкті. Қалған екі қарсыласынан бірдей есеппен ұтылды — 0:3 А тобының қорытынды кестесі Кариб елдері кубогы * 1989 — іріктеуден өте алмады * 1990 — чемпионат соңына дейін ойналмады * 1991 — 1994 — іріктеуден өте алмады * 1995 — топтық турнир * 1996 — 1999 — іріктеуден өте алмады * 2001 — қатыспады * 2005 — іріктеуден өте алмады * 2007 — қатыспады * 2008 — қатыспады Сілтемелер * [http://guyane-foot.fff.fr/cgi-bin/general/accueil.pl Құраманың ресми сайты] * [http://www.rsssf.com/tablesf/frguy-intres.html RSSSF.com сайтындағы статистикасы]
Доминика Ұлттық футбол құрамасы

Доминика Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Доминиканың намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым - Доминика Футбол қауымдастығы. ФИФА және КОНКАКАФ мүшесі. Әлем чемпионаты мен КОНКАКАФ Алтын кубогінің финалдық турнирлеріне қатыспаған. Әлем чемпионаттарында * 1930—1994 — Қатыспады * 1998—2018 — Іріктеуден өте алмады КОНКАКАФ Алтын Кубогы * 1991 — қатыспады * 1993—2002 — іріктеуден өте алмады * 2003 — Жарыстан шеттетілді * 2005—2017 — Іріктеуден өте алмады Атақты ойыншылары * А. Келли * Э. Доминик * Ш. Маршалл * Д. Данглер Сілтемелер * [http://slovari.yandex.ru/dict/football-planet/article/074.htm?textДоминика&encidfootball-planet Травкин Н.И.] * [http://www.fifa.com/associations/association=dma/index.html ФИФА сайтында]
Доминикан Республикасы Ұлттық футбол құрамасы

Доминика Республикасы Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Доминикан Республикасының атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы ұйым - Доминикан Республикасы Футбол қауымдастығы. Әлем чемпионаттары * 1930 — 1974 — қатыспады * 1978 — іріктеу * 1982 — 1990 — қатыспады * 1994 —2018 — іріктеу КОНКАКАФ кубогы * 1991 — 2007 — іріктеу * 2009 — қатыспады * 2011 — 2017 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.fifa.com/associations/association=dom/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Кейкі үңгірі

Кейкі үңгірі – 1916 жылғы Торғайдағы Ұлт-азаттық көтерілісінің қаһармандардың бірі Кейкі мерген паналаған орын. Батыр қуғынға ұшыраған жылдарында Ұлытау, Сарлық, Жетіқыз, Сарыторғай, Қараторғай өзендері маңында жасырынған үңгір биіктігі 30 м қатпар жартасының орта деңгейінде. Ішіне 7-8 адам еркін сияды, төбесі биік. Оң жақ бұрышында ішке кіретін қаға-беріс қуыс бар. Үңгірден көз көрім жер анық бақыланады. Етегіне қалың тал, қайың өскен. Батыр осы аймақтағы 1919-1923 ж. паналанған. Кейкі үңгірі Шеңбер ауылынан Сарыторғайға қарай Қараторғайға өзенінің солтүстік беткейіндегі биік жартаста, төлек Махат кесенесінен 2 км шығысқа қарай, өзен иірімінде орналасқан. Дереккөздер Сілтемелер * [http://e-history.kz/kz/publications/view/2824 КЕЙКІ БАТЫР: ТАҒДЫРЫ, ТАРИХЫ, ТАҒЫЛЫМЫ]
Чемпионат

Чемпионат — спорттың әр түрінен жыл сайын өткізілетін республикалық, еуропалық, азиялық, әлемдік, т.б. біріншіліктер. Чемпионаттың командалық, жекелей-командалық, жекелей түрлері бар. Командалық чемпионатта жеңіс тұғырына команда құрамы түгел көтеріліп, барлық мүшелері чемпион атағына ие болады, мыс., футбол, баскетбол, волейбол, т.б. Жекелей-командалық чемпионатта командамен қатар спорт түрінің жеке бағдарламасын орындаушылар жеңімпаз аталады, мыс., бокс, күрес, т.б. спорт түрлерінде салмақ дәрежелері бойынша чемпиондық атақ сарапқа салынады. Жекелей чемпионатта спортшылар көп сайыста, жеке қашықтықтарда, т.б. жарыс бағдарламасында жеңімпаздарды анықтайды.
Жаирзиньо

Жаир Вентура Фильо (25 желтоқсан 1944, Дуки-ди-Кашиас, Бразилия), Жаирзиньо ( ретінде жақсы танымал ) — бразилиялық футболшы. Жартылай қорғаныста ойнаған. Ұлттық құрамада 1964 жылы 7 маусымда тұңғыш рет Бразилия Ұлттық құрамасы сапында алаңға шықты. Бұл ойында Бразилия 4:1 есебімен Португалияны ұтты. 1966 жылғы әлем чемпионатына барды, бірақ құрама топтан шыға алмады. 1970 жылғы әлемдік дода Жаирзиньо үшін өте сәтті болды. Ол алты ойынның алтауында да гол соқты (барлығы 7 гол). Бұл да бір — өзіндік рекорд. Бұл турнирде Бразилия үшінші рет әлем чемпионы атанды. 1974 жылғы әлем чемпионатында жеті ойынның бәрінде де алаңға шығып, 2 гол соқты. Жаирзиньо құрама сапындағы соңғы ойынын 1982 жылы 3 наурызда Сан-Паулуда Чехословакияға қарсы өткізді. Бұл кезде футболшылық ғұмырына нұкте қойған-ды. Чехослвактармен ойында 11 минуттай алаңда ойнады. Матч 1:1 есебімен тең аяқталды. Жетістіктері Командалық ; Бразилия құрамасы * Әлем чемпионы: 1970 * Рио-Бранко Кубогы: 1968 * Бразилия тәуелсіздігінің кубогы: 1972 ; «Ботафого» * Бразилия кубогы: 1968 * Бразилия чемпионатының күміс жүлдегері: 1971 * Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (3): 1962, 1967, 1968 * Рио-де-Жанейро штатының күміс жүлдегері (2): 1969, 1971 * Сан-Паулу турнирінің чемпионы (3): 1962, 1964, 1966 ; «Олимпик» (Марсель) * Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1975 ; «Крузейро» * Минас-Жерайс штатының чемпионы: 1975 * Минас-Жерайс штатының күміс жүлдегері: 1976 * Либертадорес кубогы 1976 ; «Португеса» * Венесуэла чемпионы: 1977 ; «Хорхе Вильстерманн» * Боливия чемпионы: 1980 Жеке * Әлем чемпионатының алты матчында қатарынан гол соққан жалғыз футболшы (1970) * Либертадорес Кубогының үздік мергені 1976 (14 гол). Дереккөздер Сілтемелер * [http://futpedia.globo.com/jogadores/jairzinho Ұлттық құрамадағы матчтары] * [http://torcida.com.ru/stars/jairz/ Жаирзиньо на сайте «Бразилия футболы» сайтында] * [http://www.championat.ru/football/article-45991.html Бразилияның жаңа жылдық сыйы]
Карл-Хайнц Румменигге

Карл-Хайнц Румменигге (; 25 қыркүйек 1955, Липпштадт, Солт. Рейн-Вестфалия) — неміс футболшысы, шабуылшы. Карьерасы Карьерасының басым бөлігін "Баварияда" өткізді. Он маусым ойнап, екі рет Германия чемпионы, екі рет УЕФА Чемпиондар кубогын ұтып алды. 1984 жылы "Интерге" ауысып, үш жылдай ойнады. Карьерасының соңында Швейцарияның "Серветт" клубында доп тепті. ГФР құрамасында он жылдай ойнап, 1980 жылы Еуропа чемпионы, 1982, 86 жылдары әлем чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 1986 жылы финалда Аргентинаның қақпасына гол соқты. Бірақ ГФР бұл матчта 2:3 есебімен ұтылып қалды. Бұл оның құрама сапындағы соңғы голы еді. Сол жылы жарақаттың кесірінен ұлттық құрамадағы карьерасына нүкте қойды. Жетістіктері Командалық ; Бавария * Германия чемпионы: 1980, 1981 * Германия кубогы: 1982, 1984 * УЕФА Чемпиондар кубогы: 1975, 1976 * Құрлықаралық кубок: 1976 ; ГФР құрамасы * Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 1982, 1986 * Еуропа чемпионы: 1980 Жеке * Германия чемпионатының мергені: 1980, 1981, 1984 * Швейцария чемпионатының мергені: 1989 * Германияның үздік футболшысы: 1980 * «Алтын доп» (France Football) иегері: 1980, 1981 * «Күміс бутсы» иегері: ӘЧ-1982 * «ФИФА 100» Сілтемелер * [http://www.fcbayern.t-com.de/en/company/company/00282.php?fcb_sid=d2e0af420517584081b7c30ed42b7697 «Бавария» сайтындағы парақшасы] * [http://www.fussballdaten.de/spieler/rummeniggekarlheinz/ fussballdaten.de сайтындағы статистикасы] * [http://www.soccer-europe.com/Biographies/Rummenigge.html soccer-europe.com сайтындағы статистикасы] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/rummenigge-intlg.html rsssf.com сайтындағы құрамадағы статистикасы] * [http://football.ua/unicredit-top50/news/162022.html Красные щёки: Карл-Хайнц Румменигге] * [http://www.bavaria-munchen.ru/index.php?sectiondetail&methodplayer&id=535 Биографиясы]
Оскар Мигес

Оскар Омар Мигес (; 5 желтоқсан 1927, Пайсанду, Уругвай — 19 тамыз 2006) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. 1950 жылғы әлем чемпионы. Ұлттық құрама сапында 1950-58 жылдар аралығында ойнады. Осы аралықта 39 ойында алаңға шығып, 27 гол соққан. Соның сегізін әлем чемпионаттарында енгізді. Жетістіктері Командалық Әлем чемпионы: (1) * 1950 КОНМЕБОЛ чемпионы: (1) * 1956 Уругвай чемпионы: (4) * 1949, 1951, 1953, 1954 Жеке * Уругвай чемпионатының мергені (2): 1948, 1949 * Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан Уругвай құрамасының футболшысы: 8 гол Сілтемелер * [https://archive.is/20121225040637/www.celesta-urus.narod.ru/Players/Miguez.htm Celesta-urus.narod.ru сайтындағы профилі] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/omiguez-intlg.html Rsssf.com сайтындағы статистикасы]
Ласло Кишш

{{Футболшы Құрама сапындағы соңғы ойынын 1984 жылы 31 мамыр күні Испанияға қарсы өткізді. Клубтық карьерасы Бапкер болған клубтары Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=69419/index.html ФИФА сайтындағы статистикасы]
Кюрасао Ұлттық футбол құрамасы

Кюрасао Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық жарыстарда Кюрасаоның намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган - Кюрасао Футбол Федерациясы. Тарихы 1934-50 жылдары Кюрасао Территориясы Ұлттық футбол құрамасы ретінде сынға түскен. 50 жылдары бұл аймақ Нидерланд Антиль аралдары құрамына өтті. 2011 жылы Нидерланд Антиль аралдарынан Кюрасао өз алдына бөлінді де, жаңа тарихын бастады. Құрама ФИФА-ға тіркелмеген, сондықтан әлем чемпионатына қатыса алмайды. Кюрасао құрамасы 2017 жылғы КОНКАКАФ кубогына қатысып, Мексика, Сальвадор, Ямайка құрамаларымен бір топқа түсті. Үш қарсыласынан да бірдей есеппен (0:2) есебімен ұтылып, топта соңғы орында қалды. Кариб елдері кубогының тұрақты қатысушысы. КОНКАКАФ Алтын кубогы-2017. С тобы. КОНКАКАФ Алтын кубогы * 2013 — 2015 — іріктеуден өте алмады * 2017 — топтық турнир Жетістіктері * Кариб кубогы: ** Жеңімпаз (1): 2017 * Пабло Бир кубогы: ** Жеңімпаз (1): 2004 Тағы қараңыз * Нидерланд Антиль аралдары ұлттық футбол құрамасы Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20110722194944/http://www.cura.net/ffk/ Федерация сайты] * [https://www.fifa.com/associations/association=cuw/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында] * [http://wildstat.ru/p/1/ch/all/team1/CUR/ydate/2011 Құраманың барлық матчы]
Фишт Олимпиада стадионы

Фишт Олимпиада стадионы — Сочи қаласындағы арена. 2014 жылғы қысқы Олимпиада ойындарына арнап салынған спорттық ғимарат. Ірі турнирлер 2014 жылы 7 ақпан күні қысқы Олимпиаданың ашылу салтанаты болды. Және 16 күннен жабылу салтанаты ұйымдастырылды. 2018 жылғы әлем чемпионатының бірнеше ойындары осы стадионда өтті. * 15.06 / 21:00 Португалия — Испания — 3:3 * 18.06 / 18:00 Бельгия — Панама — 3:0 * 23.06 / 18:00 Германия — Швеция — 2:1 * 26.06 / 17:00 Аустралия — Перу — 0:2 * 30.06 / 19:00 1/8 финал. Португалия — Уругвай — 1:2 * 07.07 / 19:00 1/4 финал. Дереккөздер Сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20141219085831/http://sc-os.ru/ru/press/foto/#sport_objects/central_stadium Стадион жайлы Ресей сайттарында]
Екатеринбург Арена

Орталық стадион (ӘЧ-2018 күндері Екатеринбург Арена) — Екатеринбургтегі ірі спорттық кешен. Тарихы Стадионның іргесі 50-жылдары қаланды. Бұған дейін де бұл жерде спорттық алаңдар болған, 1900 жылы "Велодром" атты әмбебап алаң тұрғызылды. Онда спорттың бірнеше түрінен түрлі жарыстар өткізіліп тұрды. 1925 жылы бұл арена жабылды да, 1928 жылы В. И. Ленин атындағы жүгіру жолдары бар жаңа футбол стадионы салынды. Бұл стадионды Свердлов облысының футбол клубтары 50-жылдарға дейін пайдаланды. "Ескіріп кетті, адамдар өміріне қауіп төндіреді" деген себеппен ол стадион бұзылып, 1953 жылы қазіргі Орталық стадионның құрылысы басталды. ӘЧ-2018 матчтары Сілтемелер *[https://ru2018.org/stadiony/12-stadion-centralnyi-ekaterinburg.html Стадиондағы әлем чемпионатына дайындық]
Қоянды ауылдық округі (Павлодар облысы)

Қоянды ауылдық округі – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Бесқауға, Қоянды, Құрылысшы, Теміртас ауылдары кіреді. Орталығы – Бесқауға ауылы. 2008 жылы Қоянды, Құрылысшы, Теміртас ауылдарымен бірге жаңадан Қоянды ауылдық округі құрылып, Қоянды ауылы орталығы болып белгіленді. 2012 жылы Қарасу ауылдық округі Бесқауға ауылдық әкімдігі болып қайта құрылды. 2017 жылы Бесқауға ауылы Қоянды ауылдық округіне қосылып, округтің жаңа орталығы болып белгіленді. Дереккөздер
Юрий Александрович Газинский

}} Юрий Александрович Газинский (20 шілде 1989 жыл, Амурдағы Комсомольск, Хабаровск өлкесі, КСРО) — ресейлік футболшы. Краснодар және Ресей құрамасының жартылай қорғаушысы. Ұлттық құрамада Ұлттық құрамада алғаш рет 2016 жылы 31 тамыз күні Түркияға қарсы ойында алаңға шықты. Газинский 2017 жылы Ресейде өткен Конфедерациялар кубогында құрама сапына ілікті. Бірақ бір ойында да алаңға шықпай, қосалқы құрамда қалып қойды. 2018 жылы әлем чемпионатында да құрама сапына қосылды. Алғашқы голын 2018 жылғы әлем чемпионатының топтық турнирінде Сауд Арабиясының қақпасына енгізді. Бұл Газинскийдің ғана емес, 2018 жылғы мундиальдың бірінші голы еді. Жетістіктері ; «Смена» (Амурдағы Комсомольск) * Екінші лигадағы «Восток» аймағының күміс жүлдегері: 2008 ; «Краснодар» * Ресейдің қола жүлдегері: 2014/15 * Ресей кубогының финалисі: 2013/14 Дереккөздер Сілтемелер *[http://rfpl.org/players/Gazinskiy-Yuriy Футболшының профилі]
Қарақұрт (шоқжұлдыз)

Қарақұрт – батпайтын шоқжұлдыздардың бірі. Оның аспандағы көрінісі – тарбиып тұрған, нақ қарақұрттың өзі. 1948 жылы шоқжұлдыздан өте жарық кеңістік радиосәулесі табылды. Оның атауы - «Кассиопея А». 1951 жылы осы аумақтан өзі әлсіз ғана жарық шашып, секундына 8 км жылдамдықпен ұлғайып бара жатқан шүйке-талшықты тұмандық ашылған. Жұлдыздар Шоқжұлдыз құрамындағы γ және ρ жұлдыздарының табиғаты ерекше. γ жұлдызы 1937 жылда, Қарақұрттағы ең жарық жұлдыз саналған болатын. Алайда, оның өзгеруін ғалымдар, осы жұлдыздың ішінде жарылыс болып, атмосферасы жайылып, бір бөлігі кеңістікке таралғанымен түсіндіреді. Ал ρ жұлдызының жарығы құбылмалы: негізінен жұлдыз сияқты жарқырап, кенеттен күрт әлсіреп, көмескіленіп барып, көрінбей кетеді. Сонымен қатар, η жұлдызы әп-әдемі қос жұлдыз болып көз тартады. Түсі – алып жұлдызға жататын, сарғыш. Серігі – қызыл түсті кішкене жұлдыз. Жұлдыздың беткі температурасы 3000 градус. Айта кетсек, μ жұлдызы бізден 1 секундта 100 км жылдамдықпен алыстап кетеді. γ, ρ , η , μ , жұлдыздарын байқау үшін телескопты қолданады. Дереккөздер
Саид Әл-Овайран

Саид Әл-Овайран (; 19 тамыз 1967 жыл, Сауд Арабиясы) — араб футболшысы, Сауд Арабиясы ұлттық құрамасында ойнаған, жартылай қорғаушы. Қызықты мәліметтер 1994 жылғы әлем біріншілігінің топтық турниріндегі Бельгиямен ойында Овайран алаң ортасынан доп алып, алдынан шыққан футболшылардың бәрін алдап өтіп гол соқты. Осы керемет голынан соң оны "Араб Марадонасы" деп атай бастады. Осы жылы Азияның үздік футболшысы атанды. Карьерасы Бүкіл футболшылық ғұмырында тек Аль-Шабаб клубында ғана ойнап, 600-ге тарта ойын өткізді. Ұлттық құрама сапында 1991-98 жылдары өнер көрсетіп, 1996 жылы Азия чемпионы атанды. Ұлттық құрама сапында 24 гол соққан. Жетістіктері * Азия чемпионы: 1996 * Азияның күміс жүлдегері: 1992 * Фахда Королдың кубогының күміс жүлдегері: 1992 * Араб Ұлттары кубогының жеңімпазы: 1994 * Сауд Арабия чемпионы: 1991, 1992, 1993 * АФК Кубок иелері кубогының жеңімпазы: 2001 Сілтемелер * [http://ogogol.net/blog/Maradona-iz-Saudovskoy-Aravii-/ Арабиядан шыққан Марадона]