kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Рүстем Русланұлы Есіркенов

Рүстем Русланұлы Есіркенов (28 маусым 1980, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық хоккейші. Мансабы Өскемендік хоккей мектебінің түлегі. Ресей чемпионатының жоғарғы лигасында (екінші күшті дивизион) гол+пас жүйесі бойынша 47+49 ұпай жинап, 248 ойын өткізген. Ресей бірінші лигасында 87 ойында 40 гол соғып, 30 нәтижелі пас берді. Қазақстан чемпионатында 193 ойын өткізіп, 67+60 ұпай жинаған. Ұлттық құраманың тұрақты ойыншысы болды. 1997 және 1998 жылдары жасөспірімдер құрамасында өнер көрсетті. 1999 және 2000 жылдары жастар құрамасында өнер көрсетті. Ол негізгі құрамда төрт чемпионатта (2001, 2002, 2003, 2004) ойнады.
Симоне Франчози

Симоне Франчози (; 3 қыркүйек 2001) — сан-маринолық футболшы, қорғаушы. Карьерасы Халықаралық Ол жастар құрамасындағы тұңғыш ойынын 2019 жылы 5 қыркүйекте Шотландияға қарсы матчта өткізді. 2022 жылдың наурыз айында футболшы Сан-Марино ұлттық құрамасына шақырту алды. Ал ұлттық құрамадағы бірінші ойынын 2022 жылы 26 қыркүйекте Эстония құрамасына қарсы матчта өткізді. Футболшы ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын 2023 жылы 17 қарашада Қазақстан құрамасына қарсы ойында соқты. Бұл ойында Сан-Марино 1:3 есебімен ұтылды. Дереккөздер
Ербол Абылайұлы Оспанов

{{Тұлға - } }} Ербол Абылайұлы Оспанов (9 маусым 1955, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық ұшқыш, әуе кемесінің командирі. Қазақстан Республикасы Президенті флотының бас ұшқышы (1992-2009). Өмірбаяны 1955 жылы 9 маусымда Өскемен қаласында дүниеге келген. Ұшқыш мансабын 1972 жылы Ресейдегі Краснокутск ұшу мектебінде кадет офицері ретінде бастады. 1985 жылы инженер-ұшқыш біліктілігін алып, Ленинградтағы Азаматтық авиация академиясының командалық бөлімін бітірді. 2002 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ заң факультетінің заңгер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Еңбек жолын 1974 жылы Өскемен Біріккен авиациялық жасағының Ан-2 ұшағында екінші ұшқыш болып бастады. 1992-2009 жылдары — Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Ту-154, Боинг-747, Боинг-767 ұшақтарында экипажының бас ұшқышы, директордың ұшуға қызмет көрсету жөніндегі орынбасары, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Басқармасы «Бүркіт» мемлекеттік әуе компаниясының Боинг-757, 767 командирі, бас ұшқышы, «Orient Eagle Airways» АҚ ұшу қауіпсіздігі инспекциясының басшысы. 2005-2018 жылдары — «Air Astana» АҚ вице-президенті болды. 2018-2020 жылдары — Boeing 757/767 «Air Astana» ұшағының командирі болды. Марапаттары * Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 13 тамыздағы Жарлығымен мемлекет алдындағы ерекше қызметі және кәсіби шеберлігінің жоғары деңгейі үшін 2-дәрежелі «Барыс» орденімен марапатталды. * Құрмет ордені (2006) * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі (2001) * Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Алғыс хатымен марапатталған. * Қазақстан Республикасының үкіметтік пен мерейтойлық медальдары және т.б. Дереккөздер
Беньямин Шешко

Беньямин Шешко (; 31 мамыр 2003) — словениялық футболшы, Словения Ұлттық футбол құрамасы мен "РБ Лейпциг" клубының шабуылшысы. 2022 жылы "Словения жыл футболшысы" атанды. Карьерасы Халықаралық Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2021 жылы 1 маусымда Солтүстік Македонияға қарсы ойында алаңға шықты. 2023 жылы 20 қарашада ЕУРО-2024 іріктеу ойынында Қазақстан қақпасына пенальтиден құрама сапындағы 9-шы голын соғып, құраманың ЕУРО-2024 турниріне жолдама алуына көмектесті. Бұл ойында Словения 2:1 есебімен жеңіске жетті. Жүлделері Командалық «Ред Булл Зальцбург» * Аустрия чемпионы (3): 2020/21, 2021/22, 2022/23 * Аустрия Кубогы: 2021/22 Дереккөздер
Роберт Тейлор (футболшы)

Роберт Томас Тейлор (; 21 қазан 1994, Куопио, Финляндия) — финляндиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Халықаралық 2017 жылы 9 қаңтарда Марокко құрамасымен жолдастық кездесуде Тейлор Финляндия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. 2020 жылдың 11 қазанында УЕФА Ұлттар лигасының 2020/21 маусымында Болгария құрамасына қарсы ойында ол Финляндия құрамасының сапындағы алғашқы голын соқты. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысатын ұлттық құрама футболшыларының сапына енді. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/175267/ Профилі]
Аслан Фархадұлы Жанұзақов

Аслан Фархадұлы Жанұзақов (6 қаңтар 1993, Өскемен) — қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының жартылай қорғаушысы. Мансабы Футболдық мансабын 2012 жылы «Восток» клубының құрамында бастады. 2013 жылдың 30 наурызында «Жетісу» клубына қарсы матчта, 79-минутта Бағдат Нұрлыбаевты алмастыра шығып, Қазақстан Премьер-Лигасындағы дебютін өткізді (1:1). 2016 жылдың қаңтар айында «Қызылжар» клубымен келісімшартқа отырды. Жетістіктері ;«Восток» * Бірінші лиганың күміс жүлдегері: 2015 ;«Қызылжар» * Бірінші лига жеңімпазы: 2019 * Бірінші лиганың күміс жүлдегері: 2017 * Бірінші лиганың қола жүлдегері: 2016 Клубтық статистикасы
Әлихан Әсетов

Әлихан Әсетұлы Әсетов (26 қыркүйек 1996, Өскемен) —— қазақстандық хоккейші, шеткі шабуылдаушы. Қазіргі уақытта Астананың «Барыс» ҚХЛ клубының ойыншысы. Өмірбаяны Әлихан хоккейді туған жері Өскеменде, жергілікті «Торпедо» мектебінде бастады. 2012/2013 жылғы маусымда ол жасөспірімдер құрамасы сапында Ресей чемпионаты деңгейінде, Сібір-Қиыр Шығыс аймағында дебют жасады, сондай-ақ «Қазмырыш-Торпедо-2» ересектер командасында Қазақстан чемпионаты деңгейінде бір матч өткізіп, осылайша кәсіби деңгейде дебют жасайды. 2013 жылдан бастап Әлихан астаналық «Барыс» жүйесінде өнер көрсетіп келеді. Алғашында ЖХЛ чемпионаты деңгейінде «Қар барыстары» командасында тұрақты ойнады, кейін Қазақстан чемпионаты деңгейінде өнер көрсететін «Номад» командасына және 2015 жылдың 10 қазанында «Барыстың» өз алаңында жаңасібірдің «Сібір» командасына қарсы ойынына қатысып, ҚХЛ-да дебют жасады. 2016/2017 маусымында Номад құрамында Әсетов Қазақстан чемпионы атанды. 2018 жылдан бастап Әлихан Әсетов «Барыстың» негізгі ойыншысы атанды, тек мезгіл-мезгіл фарм-клубына күшейту үшін шақырылады. 23/24 маусымының басынан бері ол ҚХЛ титулдық серіктесі Фонбеттің Қазақстандағы амбассадоры болды. Құрамада Әлихан кіші жастан бастап, Қазақстанның негізгі құрамасына қосылғанға дейін дамудың барлық таптарынан өтті. 2017 жылы Алматыда өткен өз алаңындағы Универсиадада ұлттық құрамамен бірге жарыста күміс жүлдегер атанды. 2021 жылы алғаш рет 2021 жылдың 21 мамыры мен 6 маусымы аралығында Латвияда өткен әлем чемпионатына қатысып, осы турнирде Қазақстан құрамасының капитаны болды. 2023 жылы әлем чемпионатының ашылу матчында оның оң қолы сынып, жарыстағы өнерін мерзімінен бұрын аяқтады. Жетістіктері * 2013 жылғы U-18 әлем чемпионы (1 дивизион В тобы) * 2014 жылғы U-18 әлем чемпионатының қола жүлдегері (1 дивизион А тобы) * 2015 жылғы U-20 әлем чемпионы (1 дивизион В тобы) * 2016 жылғы U-20 әлем чемпионатының қола жүлдегері (1 дивизион А тобы) * 2017 жылғы Қазақстан чемпионы * 2017 жылғы Универсиаданың күміс жүлдегері * 2018 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері (1 дивизион А тобы) * 2019 жылғы әлем чемпионы (1 дивизион А тобы) Дереккөздер
Азамат Несіпбайұлы Есқараев

{{Мемлекеттік қайраткер Жастық шағы және білімі Азамат Есқараев 1979 жылғы 7 қазанда Алматыда дүниеге келген. Жоғары білімін Қазақ гуманитарлық заң университетінде алды. 2003–2005 жылдары аралығында Есқараев Заңға тәуелді актілер департаментіндегі бөлімді басқарып кетсе, одан кейін, 2006 жылға дейін Алматы қалалық әкімдігінің бас инспекторы болды. Астанаға көшкесін Сол жылғы 4 сәуірде ол сол лауазымына қайта тағайындалды. Смайылов үкіметінің отставкасына қарамастан, 2024 жылғы 6 ақпанда Есқараев өз лауазымына қайта тағайындалды. 2025 жылғы 9 қаңтарда Президент Жарлығымен Әділет министрі лауазымынан босатылды. 2025 жылғы 7 сәуірде Қазақстанның Үндістандағы Төтенше және өкілетті елшісі болып тағайындалды. Дереккөздер
Оңдасын Абдуллаұлы Абдуллаев

Оңдасын (Оқан) Абдуллаұлы Абдуллаев (13 қыркүйек 1948, Еңбекшіқазақ ауданы, Алматы облысы — 8 қыркүйек 2023, Алматы) — кеңестік және қазақстандық баяншы, музыка педагогы, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1996). Өмірбаяны 1948 жылы 13 қыркүйекте Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Киров атындағы колхозда дүниеге келген. 1968 жылы П. И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық училищесін, ал 1980 жылы Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. Еңбек жолын 1968 жылы Есік педагогикалық училищесінде музыка және ән мұғалімі болып бастаған. 1968–1970 жылдары дейін Есік педагогикалық училищесінде баян сыныбы бойынша педагог. 1971–1978 жылдары Есік қаласындағы Балалар музыка мектебінің баян сыныбы бойынша педагог. 1979–1980 жылдары ҚазКСР Халық Ағарту министрлігінің Музыкалық білім беру және эстетикалық тәрбие зертханасының әдіскері. 1980–1982 жылдары Күләш Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған республикалық мамандандырылған музыка мектебінің баян сыныбы және оркестрлік дирижерлық бойынша педагог. 1982–1984 жылдары ҚазКСР Халық Ағарту министрлігінің тәрбие бөлімінің инспекторы. 1984 жылдың қарашасынан 2020 жылдың тамызына дейін Күләш Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған республикалық мамандандырылған музыка мектебінің директоры (36 жыл). Директор қызметінен кеткеннен кейін осы лауазымдағы өзінің мұрагері Бақтияр Әбдірашевтің ұсынысы бойынша ҚР Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлованың келісімімен Күләш Байсейітова атындағы РММӨМ директорының кеңесшісі болып тағайындалды. Қобыз және баян кафедрасының аға оқытушысы және Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының құрметті профессоры. 2023 жылы 8 қыркүйек күні кешке 75 жасқа толуына 5 күн қалғанда Алматыда үйінде қайтыс болды. Марапаттары мен атақтары * 1988 — «Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі» төс белгісі; * 1990 — «КСРО мәдениет үздігі» төсбелгісі; * 1996 (24 қазан) — «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері » — қазақ музыка педагогикасын дамытудағы және қоғамдық қызметі үшін; * 2002 — «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері » төс белгісі; * 2008 — «Ыбырай Алтынсарин » төсбелгісі — білім және педагогика ғылымындағы ерекше еңбегі үшін; * 2008 (7 желтоқсан) — «Парасат » ордені — қазақ музыка педагогикасының дамуына қосқан зор үлесі мен қоғамдық қызметі үшін; * 2011 — «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл » медалі; * 2018 (2 шілде) — «Астанаға 20 жыл » медалі; * 2020 — «Қазақстан Республикасының Конституциясына 25 жыл » медалі; Дереккөздер
Алеш Саньел

Алеш Саньел (; 8 қараша 1996 жыл, Порт-Вила, Вануату) — вануатулық футболшы, шабуылшы. 2017 жылдан бері Вануату Ұлттық футбол құрамасында ойнайды. Ойнаған клубтары Жетістіктері * ОФК чемпиондар лигасының финалисі: 2023 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Хаябуса-2

Хаябуса-2 ( лашын) — жапондық ғарыш кемесі, ізашар миссия сияқты астероидтардан тозаң үлгісін Жерге жеткізуге арналған. Аппарат ғарышқа 2014 жылы ұшырылды. Ол Жерге жақын ұшатын (162173) Рюгу астероидының жанынан ұшып, оны жақын қашықтықтан зерттеді және реголит үлгісін жинап алды. 2020 жылы 5 желтоқсанда аппарат аспан денесінен жинаған үлгілерді Жерге жеткізді. Галерея Дереккөздер Сілтемелер * [https://global.jaxa.jp/projects/sas/hayabusa2/ Hayabusa 2]
Виталий Афанасьевич Шевелев

Виталий Афанасьевич Шевелев (1 тамыз 1939, Черная Курья ауылы, Алтай өлкесі — 12 наурыз 2023) — кеңестік және қазақстандық футболшы, футбол жаттықтырушысы, Семей қаласының құрметті азаматы. Өмірбаяны 1939 жылы 1 тамызда Алтай өлкесі, Мамонтов ауданы, Черная Куря ауылында дүниеге келген. Басқа деректер бойынша туған жері Мамонтово ауылы. 1959 жылы Қазақ КСР қола жүлдегері атанды. Бұл футболшының дебюті болды. Жазда футбол, қыста хоккей ойнады. Омбыда жаттықтырушылар мектебінде білім алған. 1963 жылы Қазақ КСР чемпионы атанды. Турнир финалының өтетін орны ретінде Семей таңдалды. Осыдан кейін жаттықтырушы жұмысымен айналыса бастады. «Цементник» ФК цемент зауытында, «Спартак» стадионының №5 автобазасында, мемлекеттік жасөспірімдер спорт мектебінің №4 жасөспірімдер спорт мектебінде жұмыс істеген. Бұл ретте 1967 жылғы республикалық біріншілікте жеңімпаз атанған «Еңбек» командасының жаттықтырушысы болды. Виталий Шевелев көптеген футболшылардың алғашқы жаттықтырушысы бола білді. Ол 1969 жылы «Қайрат » сапында ойнауға шақырту алған Равиль Абдувалиевті және Өскеменнің «Восток » командасының қақпашысы Жорж Родионовты жаттықтырды. Ол Александр Гончаренко, Сергей Егуданов, Александр Борисов, Сергей Проскурин, Андрей Пинчуков, Серкали Мусалимов, Сергазы Рымбаев, Сергей Цареградскийдің жаттықтырушысы болды. 2013 жылы 21 тамызда «Семей қаласының құрметті азаматы» атағы берілді. Виталий Шевелевтің шәкірттері жиі жарыстардың чемпиондары мен жүлдегерлері атанды. Ұлы Виктор Витальевич Шевелев Семей қаласында балалар футболының жаттықтырушысы болып жұмыс істейді. 2023 жылы 12 наурызда дүниеден өтті. Марапаттары * Қазақстан футбол федерациясының құрмет белгісі * «Қазақстанның тәуелсіздігіне 10 жыл » медалі * Семей қаласының құрметті азаматы (2013) Дереккөздер Сілтемелер
Роберт Сков

Роберт Сков (; 20 мамыр 1996, Копенгаген) — даниялық футболшы, Дания Ұлттық футбол құрамасы мен "Хоффенхайм" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына, 2020 жылғы Еуропа чемпионатына, 2022 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Копенгаген» * Дания чемпионы — 2018/2019 Дания құрамасы * Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2021 Жеке * Дания чемпионатының үздік мергені — 2018/2019 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/robert-skov/ Профилі]
Стожице (стадион)

«Стожице» стадионы — Словенияның Любляна қаласындағы футбол алаңы, Сыйымдылығы 16000 адам. Іргесі 2009 жылы қаланған. Тарихы 2010 жылы 11 тамызда ашылды. Ашылау салтанатында Словения және Аустралия құрамалары жолдастық кездесу өткізді. Фактілер * Координаты: * "Олимпия" клубы мен Словения құрамасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. * 2012 жылы 17 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатының 6 ойыны өткізілді. * 2021 жылы 21 жасқа дейінгі Еуропа чемпионаты өтті. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20130501025020/http://www.grep.si/ Стожице комплексі]
Византиялық ғибадатханасы (Судак)

Византиялық ғибадатханасы — Қырымдағы Судак қаласының маңындағы тарихи православие шіркеуі, оның қирандылары 2016 жылы табылған. Болжам бойынша, ол Иоанн Хризостомға арналған монастырь кешенінің бөлігі болып табылады. Қырым аумағында өз уақытындағы ең үлкен христиан ғибадатханасы. Ғибадатхананың тарихы Бүгінде ғибадатхана 12 ғасырдың екінші жартысы — 13 ғасырдың бірінші жартысында салынған деп болжауға болады. 1475 жылға дейін (Осман империясы Қырымды жаулап алған жыл) православиелік ғибадат орны ретінде пайдаланылды. Содан кейін ол 17 ғасырдың аяғына дейін болған сарайға айналды, содан кейін 18 ғасырдың аяғында жердің қалыңдығының астында толығымен дерлік көмілді. Ашылу тарихы 2016 жылы Қырым Республикасының Судак аймағындағы Килиса-Кая тауының етегінде үш апсистік крест күмбезді ғибадатхана табылып, зерттелді. Қазір ғибадатхананың іші толығымен қазылған. Сыртынан батыс және жартылай оңтүстік және шығыс қабырғалары толығымен тазартылған. Әсіресе, діни ғимараттың бірегей сақталуын атап өтуге болады. Неліктен мұндай сақтаудағы ескерткіштің жақында табылғаны парадоксальды сияқты. Сонымен қатар, дәл осы жер астындағы құрылымның жасырындығы мен оның шалғайлығының арқасында қазіргі заманғы зерттеушілер оны толығымен дерлік тапты. Жазбаша деректерде бұл жерде ортағасырлық ғибадатхананың бар екені айтылмаған. Бұрынғы уақытта мұнда христиан культі орнының болғанының бірден-бір белгісі — ол орналасқан таудың аты. Татар тілінен аударғанда «Килиса-Кая» «Шіркеу тауы» дегенді білдіреді. Тағы қараңыз * Салоникадағы Әулие Димитрий шіркеуі (Феодосия) * Шомылдыру рәсімін жасаушы Иоанн шіркеуі (Ескі Қырым) * Шомылдыру рәсімін жасаушы Иоанн шіркеуі (Керчь) * Фунадағы Феодор Стратилат ғибадатханасы Дереккөздер Сілтемелер *
Глобал (футбол клубы)

Глобал — Филиппиннің Себу қаласындағы футбол клубы. 2000 жылы құрылған. Жүлделері Ұлттық Лига * Филиппин футбол лигасы: ** 2 орын: 2017 * 1 дивизион: ** Жеңімпаз: 2012, 2014, 2016 ** 2 орын: 2011, 2013, 2015 * 2 дивизион: ** Жеңімпаз: 2010 Кубок * Ұлттық кубок: ** Жеңімпаз: 2011 ** 2 орын: 2013–14, 2014–15 Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20180506035308/https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/global-cebu-management-breaks-silence-club-affairs/115708 https://web.archive.org/web]
Футболдан Азия Кубогы 2023 (финал)

Футболдан 2023 жылғы Азия Кубогының финалы — 2024 жылғы 10 ақпанда Катардың Лусаил қаласында өтті. Қатарынан екінші рет финалға шыққан алаң иелері Иордания құрамасымен кездесті. Иордания тарихында бірінші рет финалға шықты. Финалға дейінгі жол Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.the-afc.com/en/national/afc_asian_cup/home.html Футболдан Азия чемпионаты]
Нұржан Молдиярұлы Нұржігітов

{{Мемлекеттік қайраткер Жастық шағы және білімі Нұржан Нұржігітов 1967 жылғы 31 наурызда, Нұржігітов әкімдігі тұсында Жамбыл облысында су жетіспеушілігі себебінен бірнеше ауданда төтенше жағдай жарияланып, дағдарыс орын алды. Су ресурстары және ирригация министрі лауазымына тағайындалды да, бұрынғы барлық лауазымынан босатылды. 2023 жылғы 6 ақпан сол лауазымына қайта тағайындалды. Жеке өмірі Нұржан Нұржігітов үйленген, 6 баласы бар. Дереккөздер
Аркадаг (футбол клубы)

«Аркадаг» — Түрікменстанның Аркадаг қаласындағы футбол клубы. Тарихы 2023 жылы елдің бұрынғы президенті Құрбанқұлы Бердімұхамедов басшылығымен құрылды. Клуб құрыла сала Түрікменстан жоғары лигасында өнер көрсетті. 2023 жылғы маусымда 24 ойынның барлығында да жеңіске жетіп, чемпион атанды. Сондай-ақ Түрікменстан кубогында да жеңімпаз атанды. 2024 жылы да 16 ойынның бәрінде жеңіске жетті. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.championat.com/football/article-5347578-chempionom-turkmenistana-stal-klub-arkadag-ego-osnoval-byvshij-prezident-gurbanguly-berdymuhamedov-podrobnosti.html https://www.championat.com]
Энергетик (футбол клубы)

«Энергетик» — Түрікменстан ның Мары вилоятындағы футбол клубы. Базасы Түрікменбасы кентінде орналасқан. 1991 жылы таратылған "Шаттық Мары" клубының орнына 2010 жылы "Кувват" деген атаумен қайта құрылды. Тарихы Атаулары * 1946—1975 — «Энергостроитель» Мары * 1976 — «Энергетик» Мары * 1977 — «Шатлык» Мары * 2010—2013 — «Кувват» * 2014 — «Мары ГЭС» Түрікменбасы * с 2015 — «Энергетик» Түрікменбасы Жүлделері * Жоғары лига ** 3 орын (2): 2016, 2018 * Түрікмен КСР чемпионаты ** Чемпион (3): 1972, 1976, 1977 * Түрікмен КСР Кубоғы ** жеңімпаз (4): 1972, 1977, 1978, 1979 Дереккөздер
Африка Ұлттары Кубогы 2023

Африка Ұлттары Кубогы 2023 — Футболдан Африка чемпионатының 34-ші жарысы, 2024 жылы 13 қаңтар мен 11 ақпан аралығында Кот-д’Ивуар стадиондарында өтті. Ұйымдастырушы * Мысыр * Гвинея * Кот-д'Ивуар * Алжир * Марокко Қабылданбаған өтініштер * Уганда * Судан * Сенегал * Камерун Стадиондар Топтық турнир А тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- B тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- C тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- D тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- E тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- F тобы ---- ---- ---- ---- ---- ---- 3 орын алған құрамалар Плей-офф 1/8 финал ---- ---- ---- ---- ---- ---- ---- 1/4 финал -------------- ---------- -------------- Жартылай финал ----------- 3-орын Финал
Африка Ұлттары Кубогы 2023 (финал)

2023 жылғы Футболдан Африка чемпионатының — финалдық ойыны. 2024 жылы 11 ақпанда Кот-д’Ивуар астанасы Абиджан қаласындағы Ұлттық стадионда өтеді. Финалға дейінгі жол Матч Детальдар Дереккөздер Сілтемелер *https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/
Иван Николаевич Свиридов

Иван Николаевич Свиридов (28 маусым 2002 жыл, Теміртау, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Елімай" клубының шабуылшысы. Жетістіктері Командалық ; «Шахтёр» * Қазақстан Кубогының финалисі: 2021 Дереккөздер Сілтемелер *[https://footballfacts.ru/person/566730 Профилі]
Шәмші Қалдаяқов ауылдық әкімдігі

Шәмші Қалдаяқов ауылдық әкімдігі – Ақтөбе облысы Қарғалы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Шәмші Қалдаяқов ауылы. Тарихы 2023 жылы Желтау ауылдық округінен жеке әкімшілік бірлік болып бөлініп шықты. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1407 адамды (724 ер адам және 683 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2024

2024 жылы Қазақстан құрамасы УЕФА Ұлттар лигасының плей-офф кезеңіне қатысып, ЕУРО-2024 жолдамасын сарапқа салып, сәтсіз өнер көрсетті. Көктемгі матчтар сериясынан соң Магомед Адиев өз еркімен қызметтен кетті. Оның орнына екі ойында құрманы Руслан Балтиев баптады. Күзгі матчтарда бас жаттықтырушы боп Станислав Черчесов баптады. Бірақ Черчесов баптаған алты ойында бір ғана ұпай жинады. Бір гол да соға алмады. Нәтижесінде Ұлттар лигасының С лигасына қайта түсіп қалды. Матчтар Жолдастық ойын №239 УЕФА Ұлттар лигасы 2022/23 Жартылай финал № 240 Үшінші орын Жолдастық кездесулер УЕФА ұлттар лигасы 2024/25 Футболшылар * Жұлдызшамен белгіленгендер — Дебьютанттар Дереккөздер Сілтемелер
Pfizer

Pfizer, Inc. (айтылуы: «Файзер» ) — америкалық трансұлттық компания, әлемдегі ең ірі фармацевтикалық өндірушілердің бірі. Компанияны 1849 жылы Нью-Йоркте екі неміс кәсіпкері Чарльз Файзер (1824–1906) және оның немере ағасы Чарльз Ф. Эрхарт (1821–1891) құрды. Pfizer 2004 жылдан 2020 жылдың тамызына дейін Dow Jones Industrial Average қор нарығының индексіне кірді. Компания Fortune 500 және Forbes Global 2000 тізімдерінде сәйкесінше 38-ші мен 39-шы орын алды. Дереккөздер
Николас Рэй

Николас Рэй (; туған кездегі есімі — Реймонд Николас Кинцле ; , Гейлсвилл, Висконсин — , Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр, сценарийші және актер. Гарвард кино мұрағаты оны «Голливудтың соңғы романтигі» Рэй сол кездегі Голливудтың студиялық жүйесімен жиі қайшылыққа түскен, қалыптасқан қағидаларға бағынбайтын еркін автор-режиссер ретінде танылды. Соған қарамастан, оның шығармашылығы болашақ режиссерлер буынына зор ықпал етті. Оның ең танымал туындысы — басты рөлді Джеймс Дин сомдаған 1955 жылғы «Себепсіз бүлікші» (Rebel Without a Cause) фильмі. Сонымен қатар, ол 1947–1963 жылдар аралығында жарық көрген көптеген сюжеттік фильмдерімен жоғары бағаланады. Олардың қатарында «Олар түнде өмір сүреді» (They Live By Night, 1948), «Жалғыздықта» (In a Lonely Place, 1950), «Джонни Гитара» (Johnny Guitar, 1954), «Өмірден де артық» (Bigger Than Life, 1956) және «Патшалардың Патшасы» (King of Kings, 1961) туындылары бар. Бұдан бөлек, ол 1970-жылдары «Біз қайтадан үйге қайта алмаймыз» (We Can't Go Home Again) атты эксперименттік жұмыспен айналысты, бірақ бұл туынды Рэй қайтыс болған кезде аяқталмай қалған болатын. Рэйдің CinemaScope (кең экранды) кадр ішіндегі композициялары мен түсті қолдану шеберлігі өте жоғары бағаланады. Ол «франциялық жаңа толқынына» айтарлықтай ықпал етті. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Льюис Майлстоун

Льюис Майлстоун (, туған кездегі есімі — Лейб Менделевич Мильштейн; , Кишинев, Ресей империясы — , Лос Анжелес, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер. Американдық киноның классигі, екі «Оскар» сыйлығының алғашқы иегері. Өмірбаяны Кишиневте дүниеге келген Лейб Милштейн бай еврей отбасындағы алты баланың үшіншісі болды. Оның әкесі Менахем-Мендл Монисович (Мендель Манусович) Милштейн (1864-1939) тоқыма өндірісімен айналысқан; анасы Ципа Иосифовна Талал (1872—?), үй шаруасымен айналысқан. Атасы, Монис Лейбович Милштейн (?-1904), 2-ші гильдияның саудагері болды. Ол еврей мектебінде және Кишинев нағыз мектебінде оқыды, 1912 жылдан бастап Бельгиядағы Гент университетінде және Германиядағы Митвайда қаласындағы Инженерлік мектепте оқыды. 1913 жылы АҚШ — қа қоныс аударып, фотографтың көмекшісі болып жұмыс істеді. 1917 жылы ол ерікті ретінде Америка армиясына жазылды және Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Францияда қызмет етті. Әскери қызметінде ол алғаш рет әскери іс-қимылдар мен оқу-жаттығу таспаларының деректі хроникаларын түсіруге қатысты (АҚШ армиясының сигналдық корпусының фотосурет бөлімі ішінде) және киноға қызығушылық танытты. 1919 жылы ол Америка азаматтығын алып, тегін Майлстоун деп американдандырды. Сол жылы Майлстоун Голливудқа қоныстанып, Генри Кинг пен Уильям Сатирдің көмекшісі, содан кейін әртүрлі студияларда редактор болып жұмыс істеді. Режиссер ретінде алғаш рет 1925 жылы «Жеті күнәкар» комедиясында жұмыс атқарды. Екі жылдан кейін ол әскери материалға негізделген «Екі араб рыцарлары» фильмін қойды. Фильм көрермендер мен киносыншылар арасында үлкен жетістікке жетті және 1929 жылы алғашқы «Оскар» марапаттау рәсімінде «Үздік режиссер (комедия)» номинациясында Майлстоун өзінің алғашқы Оскарына ие болды. 1930 жылы Майлстоунның әскери тақырыбындағы екінші жұмысы Э.М. Ремарктың аттас романы бойынша «Батыс майданда өзгеріс жоқ» фильмі үлкен жетістікке жетіп, «Үздік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» алды. Осылайша, Майлстоун екі Оскар жүлдесіның алғашқы лауреаты атанды. Сонымен қатар, ол көптеген фильмдерінің сценарийшісі және продюсері болып, кейін тағы екі рет «Оскарға» ұсынылды (1931 және 1940). Одан кейінгі шығармалар, әсіресе, «Алдыңғы бет» (1931) және «Күндегі серуен» (1945) бірқатар стильдік және технологиялық жаңалықтармен ерекшеленді, әсіресе дыбыстық эффектілер саласында дыбыстық киноның одан әрі дамуына айтарлықтай әсер етті. Мысалы, «Күнмен серуендеу» шығармасында дауысты баяндау қайталанатын музыкалық лейтмотивпен ұштасып, жекелеген сарбаздардың ойлары мен монологтарын ұштастырып, грек трагедиясындағы хорға ұқсас рөл атқарады. Жалпы алғанда, Майлстоунның ең маңызды жетістіктері комедия және соғыс туралы кинофильмдер салаларында болған. 1946 жылы Майлстоун Сенаттың Америкаға қарсы әрекеттер жөніндегі комитетінің алдында жауап берді және 1954 жылға дейін Франция мен Италияда жұмыс істеді. 1950 жылдардың аяғы мен 1960 жылдардың басында ол 1964 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін негізінен телехикаялардың эпизодтарын түсірді. 1980 жылдың қыркүйек айында 85 жасқа толуына бес күн қалғанда Лос Анжелесте қайтыс болды. Фильмография Дереккөздер
Әміреш Дәрменов

{{Әскери қайраткер - - - } }} Әміреш Дәрменов (10 мамыр 1922, Жалтырша ауылы, Ақмола облысы, Ресей империясы — 12 желтоқсан 2002, Жалтырша ауылы, Жамбыл ауданы, Солтүстік Қазақстан облысы, Қазақстан) — атқыш; барлаушы; 139-атқыштар Суворов дивизиясының Рославль Қызыл Ту орденді 609-атқыштар полкінің жаяу барлау взводының барлау бөлімі командирі, сержант, «Даңқ» орденінің толық иегері. Өмірбаяны 1922 жылы 10 мамырда қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Жалтырша ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. 6 сыныпты бітірген. Ұжымшарда есепші, есеп жүргізуші болып істеген. 1941 жылдың желтоқсанынан бастап Қызыл Әскер қатарына және Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қатысты. 1944 жылдан бастап БК(б)П/КОКП мүшесі болды. 609-атқыштар полкінің (139-атқыштар дивизиясы, 10-армия, 1-Беларусь майданы) атқышы, Қызыл Әскер жауынгері Әміреш Дәрменов 1944 жылы 8 наурызда Беларустың Могилев облысы Чаусск ауданындағы тактикалық маңызды биіктікке шабуыл жасағанда, жау орларына алғашқылардың бірі болып жетіп, автоматтан оқ жаудырып жеті нацисті өлтірді, содан кейін жараланған кеңес жауынгерлеріне алғашқы медициналық көмек көрсетті. Ұрыста көрсеткен ерлігі мен батылдығы үшін 1944 жылы 22 сәуірде Қызыл Әскер жауынгері Дәрменов Әміреш 3-дәрежелі Даңқ орденімен (№509751) марапатталды. Қазіргі Беларустың Могилев облысы Горбачи ауылы үшін болған шайқаста 609-атқыштар полкінің (139-атқыштар дивизиясы, 50-армия, 2-Беларусь майданы) жаяу барлау взводының барлаушысы, Қызыл Әскер жауынгері Әміреш Дәрменов бір топ батылдардың қатарында бірінші болып ауылға басып кіріп, бір нацисті тұтқынға алды. 1944 жылы 28 маусымда Могилев қаласы үшін болған шайқаста Дәрменов 8 нацистік жауынгерді жойып, бесеуін тұтқынға алды. Ұрыста көрсеткен ерлігі мен батылдығы үшін 1944 жылы 10 тамызда Қызыл Әскер жауынгері Дәрменов Әміреш 2-дәрежелі Даңқ орденімен (№13493) марапатталды. 1945 жылы 24-25 наурызда Данциг қаласына (Гданьск, Польша) жақындаған кезде 609-шы атқыштар полкінің (139-шы атқыштар дивизиясы, 49-армия, 2-ші майдан) жаяу барлау взводының барлау бөлімі командирі , сержант Әміреш Дәрменов жау орныққан орнына басып өтіп, танкке қарсы гранаталармен үш пулеметпен бірге олардың тобын жарып жіберді. Жауды қуып жүріп, ол басқа жауынгерлермен бірге он бестен астам нацисті тұтқынға алды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1945 жылғы 29 маусымдағы Жарлығымен сержант Дәрменов Әміреш неміс-нацистік басқыншылармен шайқастарда командалық тапсырмаларды үлгілі орындағаны үшін 1-дәрежелі Даңқ орденімен (№ 1285) марапатталып, «Даңқ» орденінің толық иегері атанды. 1946 жылы Ә.Дәрменов әскерден қайтты. Отанына оралды. Зейнеткерлікке шыққанға дейін қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Озерное ауылындағы кеңшарда еңбек етті. Дереккөздер
Джим Джармуш

Джеймс Роберт Джармуш (; , Куахога Фолс, Огайо, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр және сценарийші. Канн кинофестивалінің бірнеше дүркін жүлдегері (1984, 1989, 1993, 2005). Американдық тәуелсіз кинематографың негізгі өкілдерінің бірі. Музыкант ретінде ол фильмдеріне музыка жазды және Джозеф ван Виссеммен бірге үш альбом шығарды. Фильмография Сыртқы сілтемелер * [http://www.sensesofcinema.com/2003/great-directors/jarmusch/ Режиссердің толық өмірбаяны және фильмографиясы]
Кэри Фукунага

Кэри Джоджи Фукунага (; , Окленд, Калифорния, АҚШ — америкалық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер. «HBO» арнасының 2014 жылғы «Нағыз детектив» (ол үшін ол 2014 жылы драмалық сериалдың үздік режиссері номинациясында «Эмми» жүлдесін жеңіп алды) телехикая режиссері және атқарушы продюсері ретінде танымал. Фильмография Дереккөздер
Фрэнк Ллойд

Фрэнк Ллойд (; , Глазго, Шотландия, Ұлыбритания — , Лос Анжелес, Калифорния, АҚШ) — британияда туылған америкалық кинорежиссёр, сценарийші және актер. Ол Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының негізін қалаушылардың бірі болды және 1934 жылдан 1935 жылға дейін оның президенті болды. Шотландияның алғашқы «Оскар» сыйлығының иегері. Өмірбаяны Фрэнк Ллойд 1886 жылы Шотландияда дүниеге келген. Жас кезінде ол Англияда театр сахнасында өнер көрсете бастады. Кейін АҚШ-қа қоныс аударды. Кинодағы мансабын 1913 жылдан бастап актер ретінде бастады, жыл сайын ондаған фильмдерде ойнады. 1914 жылдан бастап ол өзін режиссер ретінде сынап көрді және 1920 жылдардың басында кем дегенде 50 картинаны шығарды, олардың көпшілігі (кинематографияның осы кезеңінің стандарттары бойынша) қысқаметражды. 1922 жылы ол Чарльз Диккенстің «Оливер Твисттің басынан кешкендері» романының толықметражды бейімделуін шығарды, ол Лон Чейниді жұлдызға айналдырды және Джеки Куганның танымалдылығын арттырды. 1923 жылы ол жас актриса Клара Боумен бірге «Қара өгіздер» (ағылш. Black Oxen) фильмін шығарды. 1926 жылы оның «Теңіз қыраны» (The Eagle of the Sea) фильмі шықты, ол бүгінгі күнге дейін жақсы шытырман оқиғалы киноның үлгісі ретінде болып қала береді. 1929 жылы Фрэнк Ллойд Үздік режиссер номинациясында бірден үш фильм (дыбыссыз фильм — «Құдайдың ханымы», жартылай дыбысты — «Шаршаған Өзен» және толық дыбысты — «Сүйреу») үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылған Американдық кино тарихындағы жалғыз режиссер атанды. Іс жүзінде Лионель Берримор мен Эрнст Любичпен ғана емес, өз-өзімен де бәсекелескен Ллойд, «Құдайдың ханымы» (ағылш. The Divine Lady) фильммен жеңіске жетті. 1933 жылы режиссер "Кавалкада" фильмін түсірді, ол "Үздік фильм", "Үздік режиссер" және "Үздік қоюшы-суретші" номинациялары бойынша Академия сыйлығын жеңіп алды. 1935 жылы Фрэнк Ллойдтың ең жақсы шытырман оқиғалы фильмдерінің бірі "Бауннтидегі бүлік" шықты. 1955 жылы Фрэнк Ллойд «Соңғы бұйрық» символдық атауы бар фильм түсіріп, шығармашылық қызметін тоқтатты. Ұзақ мансабында режиссер 130-дан астам фильм түсірді. Дереккөздер
Luxottica

{{Компания 2017 жылдың қаңтарында Luxottica Essilor-мен біріккені туралы жариялады. Біріккен компания көзілдірік нарығында жаһандық сатылымның төрттен бірінен астамын бақылайды. 2018 жылдың 1 қазанында жаңа EssilorLuxottica холдингі құрылды, нәтижесінде жиынтық нарықтық капиталдандыруы шамамен 70 миллиард долларды құрады. Дереккөздер
Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы

Үздік фильм үшін «Оскар» сыйлығы — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1929 жылдан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Бұл номинация ең беделді болып саналады, ол фильмнің продюсеріне немесе продюсерлеріне беріледі. Оның жеңімпазы, әдетте, марапаттау рәсімінің соңында жарияланады. 1999 жылдан бастап марапатталушылар саны өндірістік студияны ұсынатын үш негізгі продюсермен шектелді. Бұл ереже «Ғашық Шекспир» фильмі үшін марапатты бес продюсер алғаннан кейін енгізілді. Алайда кейіннен академия бұл ережеден шегінді. 2009 жылдан бастап бұл сыйлыққа өткен жылдардағы әдеттегі 5 фильмнің орнына 8-10 фильм үміткер болды. Бұл өте үлкен кассасы бар блокбастерлік фильмдерді де атап өту және сол арқылы марапаттау рәсіміне көбірек көрермендерді тарту үшін жасалады. Үздік фильм сыйлығына әдетте ағылшын тілінде 40 минут немесе одан да көп уақытқа созылатын көркем фильмдер ұсынылады. Дегенмен, басқа тілдердегі он төрт фильм негізгі сыйлыққа ұсынылды (оның ішінде тек «Паразиттер» фильмі жеңіске жетті) 2023 жылы жаңа талап енгізілді — 2025 жылдан бастап «Үздік фильм» номинациясында «Оскар» жүлдесіне үміткер болу үшін үміткер фильмдер жеті күннен астам прокатта болуы керек. Лауреаттар және номинанттар тізімі 1929—1930 1931—1940 1941—1950 1951—1960 1961—1970 1971—1980 1981—1990 1991—2000 2001—2010 2011—2020 2021—2030 Дереккөздер Дереккөздер 2 Сілтемелер *
Алтын глобус (2024)

2023 жыл бойынша «Алтын глобус» сыйлығының 81-марапаттау рәсімі 2024 жылғы 7 қаңтарда Калифорния штатының Беверли-Хиллз қаласындағы «The Beverly Hilton» қонақүйінде өтті. Үміткерлерді 2023 жылғы 11 желтоқсанда Седрик Антонио Кайлс және Уилмер Вальдеррама жариялады. Салтанатты рәсім 1982 жылдан бері алғаш рет CBS арнасының тікелей эфирінде көрсетілді. Үміткерлер тізімі Кино Номинациялар саны: * 5/8: «Оппенхеймер» * 2/7: «Байғұс жандар» * 2/4: «Құлау анатомиясы» * 2/3: «Қалғандар» * 2/9: «Барби» * 1/7: «Гүлді айын өлтіргендер» * 1/2: «Бала және құтан» * 0/5: «Өткен өмірлер» * 0/4: «Маэстро», «Мамыр, желтоқсан» * 0/3: «Қызығушылық аймағы», «Ағайынды Супер Марио кинода», «Өрмекші-адам: Ғаламдар торы» * 0/2: «Америкалық шығарма», «Air», «Күлгін түс», «Құлаған жапырақтар», «Дайана Найэд», «Растин», «Солтберн» Теледидар Тағы қараңыз * Оскар 2024 Дереккөздер
Том Хупер

Томас (Том) Джордж Хупер (; , Лондон, Ұлыбритания) — британдық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер. «Патшаның сөзі» фильмі үшін Үздік режиссер номинациясы бойынша «Оскар» лауреаты (2011). Өмірбаяны Том Хупер 1972 жылы Лондонда Мередит пен Ричард Хупердің отбасында дүниеге келген. Мередит аустралиялық жазушы және мұғалім, ал Ричард ағылшын кәсіпкері болды. Хупер Хайгейт (Highgate School) және Вестминстер (Westminster School) мектептерінде білім алған. 13 жасында ол ағасы сыйға тартқан 16 мм «Bolex» камерасына өзінің «Боялған беттер» атты алғашқы қысқаметражды фильмін түсірді. Фильм 1992 жылы «Channel 4» арнасыда көрсетілді. Фильмнің өндірісін кинорежиссёр Пол Уайланд жартылай қаржыландырды. 2009 жылы «Лидс Юнайтед» футбол клубының тарихын баяндайтын «Қарғыс Юнайтед» фильмі шықты. 2010 жылы Хупер «Патшаның сөзі» фильмін басқарды, ол төрт «Оскар», соның ішінде «Үздік фильм» жүлдесін жеңіп алды. Хупердің өзі «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» алды. Фильмография толықметражды фильмдер Дереккөздер
Джонатан Демми

Роберт Джонатан Демми (; , Болдуин, Нью-Йорк — , Нью-Йорк, АҚШ} — америкалық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер. «Қозылардың үнсіздігі» (The Silence of the Lambs) фильмі үшін Үздік режиссер номинациясы бойынша «Оскар» лауреаты (1991). Өмірбаяны Демми 1944 жылы 22 ақпанда Нью-Йорктегі Болдуин қаласында Дороти Луиза (Роджерс) және қоғаммен байланыс жөніндегі менеджер Роберт Юджин Демми отбасында дүниеге келді. Ол Роквилл Сентер, Нью-Йоркте және Майамиде өсті. Флорида университетіне түспес бұрын Оңтүстік-Батыс Майами орта мектебін бітірді. Демме өзінің мансабының басында 1971 жылдан 1976 жылға дейін продюсер және бірлескен жазушы ретінде эксплуатациялық фильмнің продюсері Роджер Корман үшін жұмыс істеген. Кейін ол Корманның «New World» студиясы үшін үш фильмге режиссерлік етті. Оның 1980 жылы түсірілген «Мелвин мен Ховард» фильмі көпшілікке көрсетілмеді, бірақ ол сыншылардың жоғары бағасына ие болды және режиссерге «Extra Shift» фильміне Голди Хоун мен Курт Расселге қосылуына жол берді. «Extra Shift» фильмінен кейін Демми «үлкен» кинодан біраз уақытқа кетті. 1992 жылы Демми «Қозылардың үнсіздігі» фильмі үшін «Оскар» жүлдесін жеңіп алды, бүл барлық бес негізгі номинацияда («Үздік фильм», «Үздік режиссер», «Үздік бейімделген сценарий», «Үздік актер» және «Үздік актриса») жеңіске жеткен тарихтағы үшінші фильм («Бір түні болған оқиға» және «One Flew Over the Cuckoo’s Nest» кейін). 1993 жылы досы Хуан Суарес Ботастың ЖИТС-пен ауырғанынан шабыттанып және өзінің моральдық сеніміне сүйеніп, Демми өзінің ықпалын «Филадельфия» (1993) фильмін жасау үшін пайдаланды. «Филадельфия» ЖИТС дағдарысын шешуге арналған алғашқы ірі фильмдердің бірі болды. Содан бері Демми екі ремейкті түсірді: «Шарада» фильмнің ремейкі «Чарли туралы шындық», басты рөлде Марк Уолберг (бұрын Кэри Грант ойнаған) және Дензел Вашингтон мен Мерил Стрип ойнаған «Манчжуриялық кандидат». Деммидің продюсерлер Эдвард Саксон мен Питер Сараф кіретін «Clinca Estetico» атты жеке продюсерлік компаниясы болды. Фильмдерден бөлек, қырық жыл бойы бірқатар телехикаяларда жүмыс істеген, әсіресе, өмірінің соңғы жылдарында жекелеген эпизодтарды түсірді. Ол сондай-ақ жиырмаға жуық деректі фильмдерді түсірді, олардың біріншісі 1984 жылы «Stop Making Sense» Talking Heads рок тобынын концерттік фильмі болды; және үш музыкалық бейнебаяндар: «The Perfect Kiss» (New Order, 1985), «Away» (The Feelies, 1988) және «Murder Incorporated» (Брюс Спрингстин, 1995). 2017 жылы 26 сәуірде өңеш ісігі мен жүрек ауруының асқынуларынан қайтыс болды. Дереккөздер
Майкл Чимино

Майкл Антонио Чимино (; , Нью-Йорк, АҚШ — , Лос Анжелес, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр, сценарийші және кинопродюсер. «Бұғы аңшысы» (The Deer Hunter) фильмі үшін Үздік режиссер номинациясы бойынша «Оскар» лауреаты (1979).
Энтони Мингелла

Энтони Мингелла (; , Райд, Ұлыбритания — , Лондон, Ұлыбритания) — британдық кинорежиссёр, сценарийші және драматург. «Ағылшын пациенті» фильмі үшін Үздік режиссер номинациясы бойынша «Оскар» лауреаты (1997). Фильмография
Фрэнк Борзейги

Фрэнк Борзейги (; , Солт-Лейк-Сити, Юта — , Голливуд, Калифорния, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр және актер. «Оскар»дың екі дүркін иегері (1929, 1932). Ол тарихтағы алғашқы америкалық киноакадемияның жүлдесін тапсыру рәсімінде «Жетінші аспан» (1927) фильмі үшін «Үздік режиссер» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы адам болды. Өмірбаяны Болашақ режиссердің әкесі Луиджи Бордзага 1859 жылы Ронцонеде (сол кездегі Аустрия-Мажарстан, қазіргі Италия) дүниеге келген. Швейцарияда тас қалаушы болып жұмыс істеп жүргенде ол жібек фабрикасының жұмысшысы, болашақ жары Мария Рюггпен (1860–1947) танысады. 1880 жылдардың басында Борзага Пенсильвания штатындағы Хэзлетон қаласына қоныс аударып, онда кенші болып жұмыс істеді. Көп ұзамай ол қалыңдығын Хазлетонға әкеліп, олар 1883 жылы үйленді. 1885 жылы олардың тұңғышы Генри дүниеге келді. Содан кейін отбасы Солт-Лейк-Ситиге көшіп, 1919 жылға дейін сонда қалды. Барлығы ерлі-зайыптылардың 14 баласы болды, оның 8-і аман қалды. Луиджи Борзага 1934 жылы жол апатынан қайтыс болды. 1912 жылы Борзейги Голливудта актер болып жұмысқа орналасты; ол 1917 жылға дейін актер ретінде жұмысын жалғастырды. Ол өзінің режиссерлік дебютін 1915 жылы жасады. Оның мансабының шыңы 1920 жылдардың екінші жартысына келді. Сол кезде Фокста жұмыс істеген неміс режиссері Фридрих Вильгельм Мурнауың көрнекі әсерін сіңіре отырып, ол Джанет Гейнор мен Чарльз Фаррелл ойнаған өте сәтті фильмдер сериясында өзінің көрнекі романтизм стилін дамытты. Бұған Борзейги «Үздік режиссер» номинациясында тұңғыш рет «Оскар» алған «Жетінші аспан» фильмі кіреді. Ол бұл сыйлықты 1932 жылы «Жаман қыз» фильмі үшін тағы да алды. 1940 жылдары Борзейгеның жоғары беделі өшті. Оның кейінгі туындыларының ішінде тек «Айдың шығуы» (1948) фильмі ғана сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Осыдан кейін ол іс жүзінде фильмдердегі жұмысын тоқтатты. 1955 және 1957 жылдары Борзейги кинофильмдер өнеріне қосқан көрнекті үлесі үшін Джордж Истман Хаус берген Джордж Истман сыйлығымен марапатталды. 1962 жылы қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. Фрэнктің інісі Дэнни (Даниэль) Борзейги (1896-1975), Джон Фордпен үнемі жұмыс істеген актер. Фильмография Дереккөздер
Норман Таурог

Норман Таурог (; , Чикаго, Иллинойс — , Ранчо-Мираж, Калифорния) — америкалық кинорежиссёр және сценарийші. 1920 жылдан 1968 жылға дейін Таурог 180 фильм түсірді. Ол 1931 жылы «Скиппи» фильмі үшін «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» алды (сол кезде жүлде тарихындағы осы санаттағы ең жас иегер болды). Элвис Преслимен көптеген жұмыстармен танымал (9 бірлескен фильм). Дереккөздер
Джордж Стивенс

Джордж Стивенс (; , Окленд, Калифорния — , Ланкастер, Калифорния) — америкалық кинорежиссёр, сценарийші, кинопродюсер және кинооператор. 1941 жылдан 1943 жылға дейін - Америка режиссёрлер гильдиясының президенті. «Оскардың» екі дүркін лауреаты. Стивенс мансабын кинооператор ретінде бастады, Лорел мен Харди ойнаған қысқа комедияларда жұмыс істеді. Оның алғашқы көркем фильмі «Коэн пен Келлис қиыншылықта» (1933) сериялық комедиясы болды. Оның нағыз режиссерлік серпілісі Кэтрин Хепбёрнмен бірге «Элис Адамс» (1935) фильмі болды. 1930 жылдардың аяғында Джинжер Роджерс пен Фред Астермен бірге бірнеше фильм түсірді, ал 1940 жылы Кэрол Ломбардпен бірге «Түнгі бақылау» (1940) фильмін қойды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде байланыс күштерінде қызмет етті, 1943-1946 жылдары кино бөлімін басқарды. Ол кинохрониканы түсірді: «Нептун операциясы», «Парижді босату», «Эльбадағы кездесу», Дубен мен Дахау лагерлерінен тұтқындарды босату. Стивенс Нюрнберг процесінде көрсету үшін лагерь хроникасын дайындауға көмектесті. 2008 жылы Стивенстің кинохроникасы ұлттық фильмдер тізіліміне енгізілді. Дереккөздер
Сатоси Кон

Сатоси Кон (; , Саппоро, Хоккайдо — , Токио, Жапония) — Жапон режиссері, аниматор, сценарийші және мангака. Өмірбаяны Кон жас кезінен бастап манга мен анимеге, атап айтқанда «Mobile Suit Gundam» франшизасына, сондай-ақ Алан Мур мен Фрэнк Миллердің батыстық комикстеріне қызығушылық танытты. Бұл, сондай-ақ ағасының үлгісі оны сурет салуға итермеледі. 1990 жылы оның «Теңізге оралу» атты алғашқы кәсіби жұмысы жарық көрді. Сатоши Кон суретші болу үшін Мусасино өнер университетінде оқыды, содан кейін Кацухиро Отомомен бірге «World Apartment Horror» мангасында жұмыс істеді, ал 1991 жылы Отомо сценарийі бойынша «Roujin Z» анимесінің режиссері болды. Сатоши Кон өзінің анимациялық көркем фильмдерімен танымал. Алғашқы екі фильм – «Мінсіз мұң» (Perfect Blue 1998) және «Мыңжылдық актриса» (2001) актрисаның мансабы туралы баяндайды - бірінші жағдайда қиын мансап, ал екіншісінде бақытты. «Токио өкіл әкелері» (2003) - жапондық қаңғыбастар мен көшедегі сәби ойнайтын Рождестволық ертегісі. «Паприка» (2006) ғылыми фантастикалық фильмі адамдардың армандарын басқаруға мүмкіндік беретін құрылғы туралы айтады. Сатоши Конның фильмдері гиперреалистік графикамен, психологиялық сюжетімен және иллюзия мен шындықтың араласуымен ерекшеленеді. Ол Токиода 46 жасында ұйқы безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Өлім алдында ол «Dreaming Machine» жұмыс атауы бар жаңа толықметражды аниме бойынша жұмыс істеді. Фильмография Дереккөздер
Кенен

Тұлға: * Кенен Әзірбаев – қазақтың әйгілі халық ақыны, жырау, сал-серілік дәстүрдің соңы, әнші және композитор. Елді мекен: * Кенен – Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Кенен – 2011 жылы Астана қаласы «Шаңырақ Медиа» баспасында басылып шыққан кітап. * Кенен – Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау. * Кенен – Теңіз көлінің батысындағы шоқы.
Михаэль Ханеке

Михаэль Ханеке (; , Мюнхен, Бавария, Германия) — аустриялық кинорежиссёр және сценарийші. Канн кинофестивалінде «Алтын пальма бұтағының» екі дүркін иегері, сондай-ақ Еуропалық киноакадемия сыйлығының жеті дүркін иегері (1993, 2005, 2009 - үш рет, 2012 - екі рет). «Махаббат» (2012) драмасы үшін «Шетел тіліндегі үздік фильм» үшін «Оскар» және BAFTA жүлделерімен марапатталды. Ханеке француз, неміс және ағылшын тілдерінде фильмдер түсірді, теледидар мен театрда, сондай-ақ кинода жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Вена киноакадемиясында режиссурадан сабақ береді. Дереккөздер
Гас Ван Сент

Гас Грин Ван Сент-кіші (; , Луисвилл, Кентукки, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр, сценарийші, кинопродюсер, суретші, фотограф және музыкант. «Піл» (2003) фильмі үшін Канн кинофестиваліндегі «Алтын пальма бұтағы» жүлдесінің иегері. «Ақылды Уилл Хантинг» және «Милк» фильмдері үшін «Үздік режиссер» номинациясында екі мәрте «Оскар» сыйлығына үміткер. Фильмография * 1985 — Жаман түн / Mala Noche * 1989 — Дәріханадан шыққан Ковбой / Drugstore Cowboy * 1991 — Менің Айдахо / My Own Private Idaho * 1993 — Тіпті ковбой қыздары кейде қайғылы болады / Even Cowgirls Get the Blues * 1995 — Үшін өлу / To Die for * 1997 — Ақылды Уилл Хантинг / Good Will Hunting * 1998 — Психо / Psycho * 2000 — Форрестерді іздеу / Finding Forrester * 2002 — Джерри / Gerry * 2003 — Піл / Elephant * 2005 — Соңғы күндер / Last Days * 2007 — Параноид-парк / Paranoid Park * 2008 — Милк / Milk * 2011 — Мазасыз / Restless * 2012 — Жерұйық / Promised Land * 2015 — Ағаштар теңізі / Sea of Trees * 2017 — Когда мы восстанем / When We Rise * 2018 — Уайымдама, ол жаяу алысқа бармайды / Don’t Worry, He Won’t Get Far on Foot
Роберт Уайз

Роберт Эрл Уайз (; , Винчестер, Индиана — , Лос Анжелес, Калифорния, АҚШ) — американдық кинорежиссёр, кинопродюсер және монтажёр. Уайз «Вестсайд хикаясы» (1961) және «Музыка дыбысы» (1965) үшін төрт «Оскар» алды, бұл фильмдердің әрқайсысы оған «Үздік режиссер» және «Үздік фильм» номинациялар бойынша екі сыйлықтан әкелді. Сонымен қатар, Уайз монтажёр ретінде «Азамат Кейн» (1941) фильмі үшін «Оскардың» «үздік монтаж» номинациясына ие болды,. Уайз өз жұмысында тыңғылықты дайындықпен, қатаң тәртіппен, ұйымшылдығымен және белгіленген бюджет аясында ең жақсы нәтижеге жетуге ұмтылуымен ерекшеленді. Уайз жұмысының ерекшелігі оның табысқа жеткен жанрларының алуан түрлілігі болды; оның ең жақсы фильмдерінің ішінде қорқынышты фильмдер, нуар фильмдер, вестерн, әскери фильмдер, ғылыми-фантастикалық фильмдер, мюзиклдер мен мелодрамалар бар. Оның кейбір картиналары өзекті әлеуметтік-саяси мәселелерді, соның ішінде соғысқа және отаршылдыққа қарсы тақырыптарды, нәсілдік қатынастар тақырыптарын, босқындар проблемаларын, көшедегі қылмысты, әйелдердің қоғамдағы жағдайын, сондай-ақ өлім жазасына деген көзқарасты қарастырады. 1971 жылдан 1975 жылға дейін Уайз Америка режиссерлер гильдиясының президенті және 1985 жылдан 1988 жылға дейін Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының президенті қызметін атқарды. Дереккөздер