kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Сарғұл көшесі (Астана)

Сарғұл көшесі А.Тоқпанов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 363,7 м. Сарғұл - сарғалдақ түқымдасына жататын, биіктігі 15-100 ем көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның Ұлытау, Алтай, Тарбағатай, Жоңғар, Іле, Кетпенді, Қырғыз Алатау сияқты тауларында кездеседі. Сарғұл саябақтарда әсемдік үшін қолдан өсіріледі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Марат Әблахатұлы Оразаев

Марат Әблахатұлы Оразаев - 1967 жылы 3 ақпанда Семей облысы Шұбартау ауданының Қосағаш ауылында туған. Алматы халық шаруашылығы институтын бітірген (1991), инженер-экономист. 1991 жылдан - Қазақ экономика және агроөнеркәсіп кешенін ұйымдастыру ғылыми-зерттеу институтының экономисі. 1993 жылдан - ҚР Қаржы министрлігі Орталық аппараты Агроөнеркәсіптік кешендерді қаржыландыру және табиғатты қорғау басқармасының жетекші экономисі, бас экономисі, бөлім бастығы, бастықтың орынбасары, бастығы. 1997 жылдан - ҚР Қаржы министрлігі Бюджет департаменті Бюджеттің орындалуы мен есептілігін қалыптастыру мен талдау басқармасы бастығының орынбасары, Бюджет саясаты басқармасының бастығы. 1999 жылдан - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Қаржы департаменті директорының орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Қаржылық қамтамасыз ету департаментінің директоры. 2008 жылдың маусымынан бері - ҚР ауыл шаруашылығы вице-министрі. «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» медалімен (2005), ҚР Құрмет грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Саржайлау көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Степной көшесі. Саржайлау көшесі Төңкеріс, Қ.Кемеңгерұлы көшелерін және Гүлзар орамын қиып өтіп, Өндіріс көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 1333,2 м. Саржайлау - жайлау аты. «Кең жайлау» мағынасындағы атау. Бабалы, Бапалақ, Қызылтау, Үшқара, Едрей, Арқалық шоқыларының қоршауындағы көз жетпес кеңістік. «Саржайлау» атауына байланысты бірнеше музыкалық шығармалар бар. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сарқан көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №ЗЗ көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Сұлутөбе көшесінен басталып, Жанкент көшесінде аяқталады. Талғар, Обаған көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 821,5 м. Сарқан - Алматы облысындағы Сарқант ауданының орталығы. Облыс орталығы Талдықорған қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 147 шақырым жерде орналасқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сартүбек көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Павлодар көшесі. Сартүбек көшесі А.Матросов көшесінен басталып, Бектау, Шардара, Құсжолы, Үшқоңыр, Кеңшалғын көшелерін қиысп өтеді. Ұзындығы - 884,5 м. Сартүбек - түбектің түсіне, яғни «сарғайған, сарғыш түбек» деген мағынаға байланысты қойылған көне атау. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сарыағаш көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №8 көше. «Көктал» тұрғын алабы. Сарыағаш көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Тарбағатай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 149,6 м. Сарыағаш - қала, Сарыағаш ауданының орталығы. Облыс орталығы Шымкент қаласынан оңтүстікке қарай 110 шақырым жерде орналасқа Дереккөздер н. Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сарыбұлақ көшесі (Астана)

Сарыбұлақ көшесі Бөгенбай батыр даңғылынан басталып, Мәскеу көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 585,9 м. Сарыбұлақ - өзен, суға байланысты қойылатын атау. Қазақстанның бірқатар жерлерінде кездеседі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сағадат Нұрмағамбетов көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №54 және Сарыкөл көшелері. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). С.Нұрмағамбетов көшесі Балқантау көшесінен басталып, Айнакөл көшесінде аяқталады. Таскескен көшесімен, И.Панфилов көшесімен қиылысады. Үзындығы - 321,1 м. Сағадат Нұрмағамбетов (1924-2013) — әскери қайраткер, Армия генералы, Кеңес Одағының Батыры, Қазақстан Республикасының тұңғыш қорғаныс министрі, «Халық қаһарманы».. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Құдайберді Байболұлы Орақ

{{Тұлға { } }} Құдайберді Байболұлы Орақ (6 наурыз 1958 Небит-Даг, Красноводск облысы, Түркіменстан Республикасы) - геофизик Өмірбаян Құдайберді Байболұлы Орақ 1958 жылы 6 наурызда Түркіменстан Республикасы Красноводск облысының Небит-Даг қаласында туған 1984 жылы В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген, инженер-геофизик. 1974-1976 жылдары - «ММГБ» КЭ РИТС-2 бұрғылаушы көмекшісі. 1982 жылдан - «ММГБ» КЭ техник-геологы, инженер-геологы. 1984 жылдан - «ММГБ» КЭ инженер-геологы, аға геологы («Маңғыстаугеология» АҚ). 1998 жылдан - «Партекс Қазақстан Корпорэйшн» Мұнай Компаниясы» ЖШС инженер-геологы. 2001 жылдан - «Каспий-геофизсервис» ЖШС аға геологы. 2002 жылдан - «Каспий-геофизсервис» ЖШС директоры. 2004 жылдың қарашасынан - Маңғыстау облысы Геология және жер қойнауларын пайдалану аймақтық инспекциясының бастығы. 2009 жылдың наурызынан - Геология және жер қойнауларын пайдалану аумақтық инспекциясының бастығы. 2010 жылдың шілдесінен бері - ҚР Индустрия және ақпараттық технологиялар министрлігі Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті терағасының орынбасары. Марапаттары «Ерен еңбегі үшін» (2009) медалімен марапатталған. Дереккөздер
Сарықұм көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Калужский көшесі. Сарықұм көшесі Тайбурыл, Талғар көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 247 м. Сарықұм - Сарыарқаның оңтүстігіндегі құм. Балқаш көлінің жағалауынан солтүстікке қарай, Жәмші өзенін бойлай 42 шақырымға созылып жатыр, ені 17 шақырымдай. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сарыөзек көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Элеваторный көшесі. Сарыөзек көшесі И.Гете көшесі мен Республика даңғылының қиылысқан жерінен басталады. Ұзындығы - 173,6 м. «Сарыөзек» - жер атауына қатысты ұғым. Алматы облысында орналасқан өлке. Атаудың мағынасы «үлкен өзек, кең сай» деген мағынаны білдіреді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сарыөзен көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №15 көше. «Көктал» тұрғын алабы. Сарыөзен көшесі Н.Тілендиев даңғылынан басталып, Наурыз көшесінде аяқталады. Ұзындығы -1081,2 м. «Сарыөзен» - су атауына байланысты қойылады. Осы аттас Қазақстанда бірнеше өзендер бар. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сарытоғай көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Советский көшесі. Сарытоғай көшесі Ж.Жабаев көшесінен басталып, В.Маяковский көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 278,9 м. Сарытоғай - Қазақстанның түкпір-түкпіріндегі елді мекен, тоғайлы өлке атаулары. Ағаш жапырағының түсіне байланысты берілген атау. «Сарыжапырақты тоғай» деген ұғымды береді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Саумалкөл көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №35 көше. «Көктал» тұрғын алабы. Саумалкөл көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Баршын көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 292 м. Саумалкөл - «жазда жайлы, қыста құтты көл» деген мағынаны білдіреді. Осы аттас Қазақстанда бірнеше көл аттары бар. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сауран көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №78 көше (Жаңа әкімшілік орталық). Сауран көшесі Сығанақ, Алматы көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 5666,9 м. Сауран - ортағасырлық қала. Ол Түркістан облысы, Түркістан қаласынан солтүстік-батысқа қарай 35 шақырым жерде орналасқан. Биіктігі 6 м қабырғамен қоршалған қалашықтың көлемі солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай - 800 м, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай - 550 м. Сауран қаласы жазба деректерде X ғасырдан бастап кездеседі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Бескөл

Бескөл: Елді мекендер: * Бескөл — Жетісу облысы Алакөл ауданындағы ауыл. * Бескөл — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданындағы таратылған ауыл. * Бескөл — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы орталығы. Басқа: * Бескөл (станция) * Бескөл халық театры * Бескөл ауылдық округі – Қызылжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Сусамыр көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы М.Лунин көшесі. Сусамыр көшесі И.Крылов қысқа көшесінен басталып, Өзен көшесінде аяқталады. Қызылжар, Қатаркөл орамдарымен және Үстірт көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 767,6 м. «Сусамыр» - жайлау аты. Жамбыл облысында орналасқан. Атаұға байланысты қазақтың халық әні бар. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сұлукөл көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Олимпийский көшесі. Сұлукөл көшесі Болашақ көшесінен басталып, Алмалық көшесін қиып өтіп, Ардагерлер көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 828,6 м. «Сұлукөл» - көл аты. Көлдің ғажаптығына, сұлулығына байланысты қойылған атаұ. Еліміздің бірнеше жерлерінде Сұлукөл атты көлдер кездеседі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сығанақ көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №19 магистраль көшесі (Жаңа әкімшілік орталық). Сығанақ көшесі Тұран, Қабанбай батыр даңғылдарын және Сауран, Ақмешіт, Түркістан, Орынбор көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 3074,8 м. Сығанақ - ортағасырлық қала. Қызылорда облысы, Төменарық теміржол стансасының солтүстік-батыс жағында 10 шақырым жерде орналасқан. Ертедегі Сығанақ - қыпшақ мемлекетінің сауда және саяси орталығы болған. Қала туралы алғашқы дерек X ғасырдағы парсы шығармасы «Худуд әл-Әлемде» кездеседі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сырдария көшесі (Астана)

Сырдария көшесі Ж.Омаров көшесінен басталып, Күлтегін орамында аяқталады. С.Сейфуллин, Қарағанды, Ә.Жангелдин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1204,8 м. Сырдария - Орта Азиядағы ірі өзен. Қарадария мен Нарын өзенінің Ферғана қазан шұңқырының шығыс бөлігі қосылған жерінен басталып, Арал теңізіне қүяды. Бірнеше тармақтарға бөлінген, Қызылордадан ең үлкен тармағы өтеді. Өзеннің жалпы ұзындығы - 2219 шақырым. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сырымбет көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №46 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Сырымбет көшесі Б.Момышұлы даңғылынан басталып, Жанкент көшесінде аяқталады. Талғар, Обаған көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 950,1 м. Сырымбет - Көкшетау қыратының солтүстік-батыс жағындағы үстіртті жазық өңір. Солтүстік Қазақстан облысындағы Айыртау ауданының құрамына кірелі. Ұлы ғалым Ш.Уәлихановтың өмірімен байланысты тарихи жерлердің бірі. Ақан сері бұл өңірге арнап өзінің «Сырымбет» әнін шығарған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Сілеті көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №17 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Сілеті көшесі Ғ.Мұстафин көшесінен басталып, Ақарыс, Бекарыс, Жанарыс көшелерін қиып өтіп, Бурабай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 596,9 м. «Сілеті» - суға байланысты туған атау. Қазақстанның бірнеше жерінде осы аттас өзендер мен көлдер бар. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы]
Ермұханбет Омарұлы Омаров

Ермұханбет Омарұлы Омаров (1950 жылы 1 қаңтарда Алматы облысы Талғар ауданы Шеңгелді ауылында туған) - мемлекеттік қайраткер. Қазақ. Әкесі - Халықов Омар, марқұм, ҰОС қатысқан. Анасы -Халықова Жәмигүл, марқұм. Қазақ Еңбек Қызыл Ту орденді ауыл шаруашылық институтының агрономдық факультетін бітірген (1976), ғалым агроном. Ауылшаруашылық ғылымдарының кандидаты (2006). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстанның Жаркент шатқалында қант қызылшасының көшірілмейтін дәнін себудің уақыты мен тәсілдері». «Жерұйық өлке» кітабының авторы (2003). «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004-2009). 1968-1970 жылдары - Кеңес әскерінің қатарында қызметте. 1971 жылдың қаңтар айынан - Алматы автожөндеу зауытының слесарі. 1971 жылдың қыркүйек айынан - Қазақ Еңбек Қызыл Ту орденді ауыл шаруашылық институтының студенті. 1976 жылдан - Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Балтабай темекі кеңшарының бригадирі, аға агрономы, бөлім бастығы. 1981 жылдан - Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Балтабай ауылының халық депутаттары кеңесі аудандық атқару комитетінің төрағасы. 1985 жылдан - Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы «Талғар» кеңшары партия комитетінің хатшысы. 1986 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы облыстық партия комитетінің нұсқаушысы, ауылшаруашылығы және азық-түлік өндірісі бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1990 жылдан - Алматы облысы Агроөндіріс комитетінің өндіріс басқармасы төрағасының бірінші орынбасары. 1992 жылдан - Алматы облыстық әкімшілігінің жер қатынастары және жер құрылысы комитетінің төрағасы. 1996 жылдан - Алматы облысы әкімінің орынбасары. 1998 жылдан - Алматы облысы Панфилов ауданының әкімі. 2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі. «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Тыңға 50 жыл» (2006), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006), «Астанаға 10 жыл» (2008) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы подполковник. Үйленген. Жұбайы - Омарова Бижамал Асылханқызы (1955 жылы туған), инженер-технолог болып жұмыс істеген. Қызы -Динара (1979 жылы туған), қаржыгер; ұлы - Дәурен (1982 жылы туған), қаржыгер. Дереккөздер
Елубай Атағайұлы Оразалинов

Елубай Атағайұлы Оразалинов 1955 жылы 17 шілдеде Павлодар облысы Павлодар ауданының Ефремовка ауылында туған. Қазақ. Арғын тайпасы Қанжығалы руынан шыққан. Павлодар индустриалдық институтын (1978) инженер механик мамандығы бойынша; Г.В. Плеханов атындағы Ресей экономикалық академиясы жанындағы менеджер лер дайындау орталығын (1996) менеджер, экономика ғылымдарының магистрі мамандығы бойынша бітірген. 1978 жылдан - АП-162/7 мекемесінің ауысым шебері , инженер-технологы, «Павлодарсельстрой» тресті авто базасының механигі; пайдалану бойынша бастық, Ермаков АТП бастығының орынбасары. 1984 жылдан - Павлодар облысы Екібастұз турмыстық қызмет көрсету фабрикасы директорының орынбасары. 1986 жылдан - Павлодар облысы Екібастұз сыра зауытының бас инженері, директоры. 1992 жылдан - Екібастұз қалалық әкімшілігі басшысының орынбасары. 1993 жылдан - Павлодар қалалық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары. 1995 жылдан - Екібастұз қаласының әкімі. 1998 жылдан - Павлодар облысы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы бастығының орынбасары. 1999 жылдан - Солтүстік Қазақстан облыстық статистика және сараптама басқармасының бастығы. 2001 жылдан - Павлодар облысы автокөлік жолдары бас қармасының бастығы. 2003 жылдан - Павлодар облысы әкімдігінің істері жөніндегі басқарма бастығы. 2003 жылдан - Павлодар облысы Ақсу қаласының әкімі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің төрағасы. «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Ерен еңбегі үшін» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен; ҚР Үкіметінің, Павлодар облысы әкімдігінің, мәслихатының грамоталарымен марапатталған Дереккөздер
Аманғос Титауұлы Өтегенов

Аманғос Титауұлы Өтегенов 1946 жылы 1 қарашада Ақтөбе облысының Степное ауданындағы Қос-Істек кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Өтегенов Титау, марқұм, ұжымшаршы болған. Анасы - Өтегенова Аққыз, марқұм, үй шаруасымен айналысқан. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты филиалының тау-кен факультетін бітірген (Рудный қаласы, 1974), тау-кен инженері. Бірнеше авторлық куәліктер мен патенттердің авторы. Орыс және қазақ тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1974 жылдан - «Екібастүзкөмір» ӨБ жол шебері, тау-кен шебері, учаске бастығы. 1980 жылдан-«Екібастұзкөмір» ӨБ бас айырым инженері. 1983 жылдан - Екібастұз Қазақстан Компартиясы қалалық комитетінде белім меңгерушісі. 1985 жылдан - «Екібастұзкөмір» АҚ бас инженер, айырым директоры, басдиректоры, президенті. 1996 жылдан-«Богатырь Аксесс Көмір» ЖІІІС бас директоры, бас директордың орынбасары. 2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымыныңдепутаты, №54 Павлодар облысының бір мандатты округы бойынша тіркелінген, Экономикалық реформа және еңірлік даму комитетінің мүшесі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. «Қазақстанның болашағы үшін» қоғамдық қорының жетекшісі. «Құрмет» (2008), «Құрмет белгісі» ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. «Шахтер даңқы» белгісінің толық кавалері. Құрметті шахтер. Әскери атағы - сержант. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Нарықтық экономикасы мен елі қарқынды дамушы еркендеген мемлекет». Хоббиі - аңға шығу, балық аулау. Үйленген. Жұбайы - Досахметова Ағима Жапасқызы (1951 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Өтегенова Алтынай (1972 жылы туған), Досахметова Ружена (1979 жылы туған); Ұлдары - Өтегенов Жеңіс (1975 жылы туған), Өтегеноп Азамат (1989 жылы туған). Дереккөздер
Леонид Николаевич Питаленко

Леонид Николаевич Питаленко 1943 жылы 19 маусымда Беларусь КСР Витебск облысы Вишни ауылында туған. Белорус. Әкесі - Питаленко Николай Лаврентьевич, марқұм. Анасы -Питаленко Александра Евгеньевна, марқұм. С.М. Киров атындағы мемлекеттік педагогикалық институтты бітірген (Витебск қаласы, 1967), химия және биология пәндерінің мұғалімі. Орыс, белорусь және қазақ (сөздікпен) тілдерін біледі. 1961 жылдан - Витебск облысы Лиознен ауданы Украище ауылының 8-жылдық мектебінің дене тәрбиесі пәні мұғалімі. 1962 жылдан - С.М. Киров атындағы Мемлекеттік педагогикалық институттың студенті. 1967 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданының Горный садовод ауылы орта мектебінде химия және биология пәндерінің мұғалімі. 1977 жылдан - ҚазКСР Ағарту министрлігінің инспекторы. 1986 жылдан - Республикалық жас табиғаттанушылар стансасының директоры (Алматы қаласы). 2000 жылдан -Алматы қаласы «Беларусь» аймақтық ұлттық-мәдени орталығы кеңесінің төрағасы, Қазақстан Халқы ассамблеясы Кеңесінің мүшесі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының Қазақстан халқы ассамблеясының атынан депутаты, Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің мүшесі. «Тың игеру» (1964), «Еңбек ардагері» (1989), Ы. Алтынсарин атындағы (1992), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. ҚазКСР Халық ағарту ісінің үздігі (1984). Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Алдағы онжылдықта Қазақстан Еуразия құрлығындағы ең дамыған елдердің біріне айналатынына сенімдімін». Хоббиі - балық аулау, серуенге шығу. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет. Үйленген.Жұбайы-Питапенко Мария Николаевна(1947 жылы туған), зейнеткер. Қызы - Павленко Апла Леонидовна (1968 жылы туған), үй шаруасымен айналысады; ұлы - Питаленко Дмитрий Леонидович (1978 жылы туған), инженер-құрылысшы. Немерелері - Павленко Евгений (1988 жылы туған), студент; Павленко Ирина (1999 жылы туған), оқушы; Питаленко Константин (2007 жылы туған); Питаленко Елизавета (2009 жылы туған). Дереккөздер
Шавхат Әнесұлы Өтемісов

Шавхат Әнесұлы Өтемісов 1963 жылы 12 маусымда Орал облысы Чапаев ауданының Чапаев кентінде туған. Қазақ. «Құрмет белгісі» орденді А.С. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтын (1985) тарих мұғалімі мамандығы бойынша; ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясын (2000) мемлекеттік қызмет менеджері мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1985 жылдан - Орал облысының Чапаев кентінің №1 орта мектебінің тарих мұғалімі. 1985 жылдың желтоқсанынан -Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1987 жылдан - ЛКЖО Чапаев аудандық комитетінің нұқсаушысы, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі. 1991 жылдан - Қазақстан Жастар одағының Батыс Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшысы. 1992 жылдан - Жастар ісі жөніндегі комитет төрағасы, БҚО Жастар ісі, туризм және спорт жөніндегі басқармасының бастығы. 2000 жылдан - БҚО облыстық телерадио-компаниясының төрағасы. 2001 жылдан - БҚО әкімінің орынбасары. 2002 жылдан - БҚО Ақжайық ауданының әкімі. 2006 жылдан - БҚО әкімінің орынбасары. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформалар және өңірлік даму комитетінің мүшесі. Батыс Қазақстан облыстық «Отан» РПП бөлімшесінің төрағасы (2001-2002), «Отан» РПП саяси кеңесінің мүшесі (2001-2002). ҚР Еңбек сіңірген жатықтырушысы. Дереккөздер
Раиса Ивановна Полищук

Раиса Ивановна Полищук 1946 жылы 8 шілдеде Петропавл қаласында туған. Орыс. Петропавл педагогикалық училищесін (1964) бастауыш сынып мұғалімі мамандығы бойынша; Петропавл педагогикалық институтын (1971) тарих пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген. 1963 жылдан - Петропавл қаласы №4 орта мектебінің уақыты узартылған топтың тәрбиешісі, 1964 жылдан - бастауыш сынып мұғалімі. 1977 жылдан - Петропавл қаласы №35 орта мектебінің тарих пәнінің мұғалімі, 1980 жылдан - директоры. 1990 жылдан, №35 орта мектептің директоры қызметін атқара жүріп, жаңа типтегі мектеп - гимназия Құру бойынша авторлық жобасын жасай бастады. 2002 жылдан - жоба бойынша жасаған жұмысын аяқтаған соң - Петропавл қаласындағы Бірінші гимназияның директоры. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының Қазақстан Халқы ассамблеясының атынан депутаты, Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің мүшесі. Солтүстік Қазақстан облысы бойынша «Лад» славям мәдениеті қоғамы төрағасының орынбасары. ҚР Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2005). СҚО Құрметті азаматы. Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев,М. Тэтчер. Үйленген. Жұбайы - Полищук Владимир Архипович. Қыздары - Мартемьянова Оксана Владимировна (1968 жылы туған), Полищук Снежана Владимировна (1978 жылы туған). Дереккөздер
Мейрам Құдайбергенұлы Пішембаев

Мейрам Құдайбергенұлы Пішембаев 1959 жылдың 29 қазанында Павлодар қаласында туған.Қазақ. Әкесі - Пішембаев Құдайберген Бөкенұлы, зейнеткер.Анасы - Жұмағұлова Айтжамал, марқұм. Семей зоотехникалық-мал дәрігерлік институтын бітірген (1983), зооинженер. Экономика ғылымдарының докторы (2000). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық өзгеруі». Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1981 жылдан - СЭВИ комсомол комитетінің хатшысы. 1983 жылдан - ҚазКСР Павлодар облысы «Ермаковский» кеңшарының бас маманы, директоры. 1992 жылдан -«Ақсу» АҚ басқармасының төрағасы. 1996 жылдан - Қазақстандағы «Роснефть» компаниясының екілдігі басқармасының бас директоры. 1997 жылдан - «Қазмұнайком» ЖШС вице-президенті.1998 жылдан - ПМҚЗ-да «Қазақойл» ҰК ЖАҚ бас менеджері. 2000 жылдан - ҚР ҰҚК «Қазимпекс» Республикалық орталығы ЖАҚ бас директорының бірінші орынбасары. 2003 жылдан - «Siemens AG» компаниясы екілдігінің атқарушы директоры. 2004 жылдан - «Қазақсельмаш» корпорациясы ЖШС директорлар кеңесінің төрағасы. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. «Қазақстан мәшине құрылысшылары одағы» ЗТБ басқар масының бастығы (2006 жылдан), ҚР Президенті жанындағы Кәсіпкерлер кеңесінің мүшесі (2007 жылдан), Қазақстам Ұлттық экономикалық палатасының «Атамекен» одағы басқармасының мүшесі (2007 жылдан). «Құрмет» орденімен марапатталған (2005). Әскери атағы - лейтенант. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өндірістің Қазақстан». Хоббиі - саятшылық, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - А. Құнанбаев, Л.Н. Толстой, А.П. Чехов. Дереккөздер
Еркін Аманоллаұлы Рамазанов

Еркін Аманоллаұлы Рамазанов 1955 жылы 10 маусымда Павлодар облысының Павлодар ауданындағы Ақкөл ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Рамазанов Аманолла Габдолқайұлы, одақтық дәрежедегі зейнеткер, Қазақстан Компартиясының Шымкент және Семей облыстық комитеттерінде бірінші хатшы, ҚР ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары, ҚР дайындамалар министрінің орынбасары болған. Анасы - Сәрсенова Гүлназ Жанақметқызы (1926-1990), педагог болып жұмыс істеген. Қазақ химия-технология институтының инженерлік-Құрылыс факультетін (Шымкент қаласы, 1977) инженер-құрылысшы мамандығы бойынша; В.В. Куйбышев атындағы Мәскеу Еңбек Қызыл Ту орденді инженерлік-құрылыс институтының аспирантурасын (1983) бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты (1984). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Өздігінен тығыздалатын массалардан жасалған монолиттік футировка». Доцент. «Өздігінен тығыздалатын массалардан жасалған монолиттік жылу жібермейтін футировкалар» кітабының (1983), сондай-ақ 29 мақаланың тең авторы. Өнер табыстарға 4 авторлық куәлігі бар. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1977 жылдан - Қазақ химия-технология институтының тәжірибе жинаушы-зерттеушісі. 1979 жылдан - В.В. Куйбышев атындағы Мәскеу Еңбек Қызыл Ту орденді инженерлік-Құрылыс институтының аспиранты. 1983 жылдан- Алматы сәулет-құрылыс институты арнаұлы материалдар салааралық зертханасының меңгерушісі, технология факультетінің деканы. 1992 жылдан - «ЮРСК Лтд.» ОҚБ директоры. 1992 жылдан - «Қазэкспортастық» АҚ бас директоры (Алматы қаласы). 1997 жылдан - «Экспортастық» АҚ президенті, «Экспортастық» АҚ Қадағалау кеңесінің төрағасы. 1998 жылдан - «Қазэкспортастық» ЖАҚ Қадағалау кеңесінің төрағасы, «Қазэкспортастық» ЖАҚ Директорлар кеңесінің төрағасы (Алматы қаласы). 1999 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 2-ші шақырылымының депутаты, ҚР Парламенті Мәжілісінің Аграрлық мәселелер комитетінің төрағасы. 2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі. «Құрмет» орденімен (2005); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Тыңға 50 жыл» (2004), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы подполковник. Діни көзқарасы - атеист. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жақсы». Хоббиі - жұмыс және спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер. Дереккөздер
Ержан Оразұлы Рахметов

Ержан Оразұлы Рахметов (3.04.1961 жыл, Семей облысы, Үржар ауданы, Науалы ауылы) - . Қазақ. Білімі * Алматы темір жол транспорты инженерлері институтын (1983) электрик-инженер мамандығы бойынша бітірген. * Қазақ мемлекеттік басқару академиясының қаржы және несие факультетін (2001) экономист мамандығы бойынша бітірген. Өнертабыс патенттеріне ие. Еңбек жолы * 1983 жылдың тамыз айынан - 11 дабыл беру арақашықтығының Семей стансасы Ленин орденді Алматы темір жолы байланысының электромеханигі. * 1983 жылдың қараша айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. * 1985 жылдың маусым айынан - «Металлист» Алматы зауытының бас энергетик, 1987 жылдың қаңтар айынан - бастығының орынбасары, 1989 жылдың қыркүйек айынан - №1 цехында бастығы. * 1992 жылдың ақпан айынан - «Сонар» шағын ғылыми-өндірістік кәсіпшілігінің техникалық директоры. * 1995 жылдың қыркүйек айынан - «Сонар» ЖШС Орталық Азия және Қазақстан бойынша мұнайөнімдері басқармасының бастығы. 1997 жылдың қараша айынан - «Сонар» ЖШС мұнай өнімдері басқармасының вице-президенті. * 1998 жылдың қыркүйек айынан - «Сонар-мұнай-өнімдері» ЖШС директордың орынбасары, 1999 жылдың маусым айынан - бас директор. * 1999 жылдың қыркүйек айынан - ҚР Парламенті Мәжілісі 2-ші шақырылымының депутаты (№16 ШҚО Абай сайлау округінен, «Отан» РСП атынан ұысынылған), Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің мүшесі. * 2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және еңірлік даму комитетінің мүшесі. * 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және өңірлін даму комитетінің мүшесі. Марапаттары * «Құрмет» (2005) ордені * «Қазақстан Республикасынын тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) * «Қазақстан Конституциясының 10 жыл» (2005) * «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) * «Астананың 10 жылдығы» медальдарымен марапатталған. * ШҚО Бесқарағай ауданының (2005) Құрметті азаматы. * Курчатов қаласының (2007) Құрметті азаматы. Отбасы * Әкесі - Рахметов Ораз-Қажы Қабдолданұлы (1937 жылы туған), зейнеткер, автомеханик болып жұмыс істеген. * Анасы - Молдабаева Нұрқия Молдабайқызы (1939 жылы туған), зейнеткер, бухгалтер болып жұмыс істеген. * Үйленген. Жұбайы - Ардақ (1964 жылы туған), дәрігер. * Қыздары Гүлжан (1986 жылы туған), Салтанат (1993 жылы туған); * ұлы - Дәуло (1989 жылы туған). Дереккөздер
Электреттiк микрофон

Электреттiк микрофон - конденсаторлық микрофонның бiр түрi. Кейбiр диэлектриялық материалдардың қабiлеттiлiгiндегi электреттiк конденсаторлық микрофонының әрекет ету қағидаты зарядтың үлестiрiлуiн шалағай бiртектi еместiктi ұзақ уақыт арасында сақталуға негiзделген. Гомоэлектреттiк микрофонның әрекет ету қағидаты Конденсаторлық микрофонның гомоэлектрета жайғастырыладыдан саңылауға нәзiк қабыршағы немесе мұқабалардың бiрлерiне келтiрiледi. Бұл конденсатордың кейбiр тұрақты зарядының пайда болуына алып келедi. Мембрананың жылжулары, конденсаторда ёмкостидың өзгерiсiнде, салдарынан кернеудi өзгерiс, тиiстi акустикалық сигналға айқындалады Гетеэлектреттiк микрофонның әрекет ету қағидаты Өздiң электреттiк қабыршағы такомалардың микрофонында мембранамен қызмет көрсетедi. Оның беттерiндегi оның деформациясының жанында бетке қабыршақтың бетiнде электродтар тiкелей орналастырып (алюмини, алтын, күмiс тағы сол сияқтылар) кiрбiк металлдар шаңдатады тiркеп алуға болатын әр атты зарядтар пайда болады. Қосудың ерекшелiктерi Сілтемелер * [https://archive.is/20121225045920/cityradio.narod.ru/spr/microphones/micro.html Электреттiк микрофондар бойынша анықтама] * [http://www.hosiden.co.jp/web/english/web/products/pdf/e_on06_mic.pdf Электреттiк микрофондар бойынша анықтама] (pdf, 600 КБайт)
Қайрат Құтымұлы Сәдуақасов

Қайрат Құтымұлы Сәдуақасов 1967 жылдың 25 қазанында Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданындағы Қорам ауылында туған. Албан тайпасы Қыстық руынан шыққан. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің механика және қолданбалы математика факультетін бітірген (1993), механик, математик-қолданбашы. 1993 жылдан - «Бегім» ШК директоры. 1993 жылдан - ҚР Жастар істері, туризм және спорт жөніндегі министрінің көмекшісі. 1997 жылдың мамырынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің аға референті. 1997 жылдың желтоқсанынан - «Проспект-Қазақстан» ЖШС директоры. 1998 жылдан - ҚР Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің Ассамблея хатшылығының бас маманы. 2001 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Ассамблея хатшылығы меңгерушісінің орынбасары, бас сарапшысы, бас инспекторы. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. «Астананың 10 жылдығы» медапімен марапатталған (2008). Діни көзқарасы - дәстүрлі ислам. Сүйіп оқитын әдебиеті - қазақ әдебиеті. Үйленген. Дереккөздер
Рамазан Құмарбекұлы Сәрпеков

Рамазан Құмарбекұлы Сәрпеков 1955 жылы 11 желтоқсанда Алматы облысының Панфилов қаласында туған. Қазақ. Суан руынан шыққан. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1982), заңгер. Қазақ, орыс және ұйғыр тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1973 жылдың мамыр айынан - ұжымшарда құрылысшы. 1974 жылдың мамыр айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1976 жылдың шілде айынан - «Электромонтаж» мамандандырылған басқармасының электр монтажшысы. 1981 жылдың тамыз айынан - Алматы қаласы Әуезов жөндеу-құрылыс басқармасы кадрлар бөлімінің инспекторы. 1982 жылдың тамыз айынан - Торғай облысы Жангелдин аудандық прокуратурасының тергеушісі. 1986 жылдың қыркүйек айынан - Торғай облыстық прокуратурасының АМІ жөніндегі аға тергеушісі. 1988 жылдың мамыр айынан -Қостанай облысы Амангелді аудандық прокуратурасының тергеушісі. 1989 жылдың шілде айынан - Қостанай облысы Амангелді аудандық сотының төрағасы. 1994 жылдың ақпан айынан - Торғай облыстық соты төрағасының орынбасары. 1995 жылдың қараша айынан - Торғай облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі алқасының төрағасы. 1997 жылдың маусым айынан - Арқалық қаласындағы аймақтық сот құрамының төрағасы. 1999 жылдың шілде айынан - Қостанай облыстық сотының судьясы. 1999 жылдың қазан айынан - ҚР Парламенті Мәжілісі 2-ші шақырылымының депутаты, Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің мүшесі. 2005 жылдың наурыз айынан -ҚР Әділет министрлігі Тіркеу қызметі комитеті төрағасының бірінші орынбасары. 2006 жылдың қараша айынан - ҚР Бас прокуратурасы Аппаратының жетекшісі. 2007 жылдың тамыз айынан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Заңнама және сот құқықтық реформа комитетінің мүшесі. ҚР Әділет Біліктілік коллегиясының мүшесі. ҚР Парламенті Мәжілісіндегі «Нұр Отан» ХДП фракциясы төралқасының мүшесі. «Құрмет» орденімен (2006); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Тыңға 50 жыл» (2004), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2005), «Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесіне 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. ҚР прокуратурасының Құрметті қызметкері (2002). Аға әділет кеңесшісі. Діни көзқарасы - ислам. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елінің қатарына қосылу». Хоббиі - автомобильмен саяхатқа шығу, кітап оқу. Сүйіп оқитын әдебиеті - қазақ әдебиетінің классикасы, шығыстың ойшыл-философтары. Үйленген. Жұбайы - Сәрпекова (Мейрамова) Жанат Тоқтарбайқызы (1963 жылы туған), нотариус. Қыздары – Сәрпекова Гүлмира Рамазанқызы (1984 жылы туған), Құмарбекова Қаламқас Рамазанқызы (1992 жылы туған), Құмарбекова Айнұр Рамазанқызы (2000 жылы туған); ұлы - Сәрпеков Жасұлан Рамазанұлы (1988 жылы туған). Дереккөздер
Нұрдәулет Жұмағұлұлы Сәрсенов

Нұрдәулет Жұмағұлұлы Сәрсенов (10 мамыр 1954 жыл, Таваксай аулы, Бостандық ауданы, Ташкент облысы, Өзбек КСР) — қазақстандық саяси және қоғам қайраткері. Өмірбаян Дулат тайпасының Жаныс руынан. Әкесі - Сәрсенов Жұмағұл. Анасы - Тұрғынбаева Қатира. Қазақ химия-технологиялық институтын (1976) химик-технолог инженер мамандығы бойынша; КОКП ОК жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясын (1988) саясаттанушы мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1976 жылдан - Шымкент асбестоцемент құрылғылары комбинатында машинистің көмекшісі, комсомол комитетінің хатшысы. 1982 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Шымкент облыстық комитетінің бірінші хатшысы. 1988 жылдан -Шымкент асбестоцемент құрылғылары комбинатында шебер, аға инженер, партбюро хатшысы. 1992 жылдың ақпан айынан - Оңтүстік-Қазақстан облысы басшысының орынбасары. 1998 жылдан - «Тұран» Қаржылай - өнеркәсіп тобы» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. 1999 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 2-ші шақырылымының депутаты. 2004 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-, 4-ші шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі. «Халықтар достығы» (1985), «Құрмет» (2005), «Достастық» (2010) ордендерімен марапатталған. Әскери атағы - запастағы майор. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - футбол. Үйленген. Жұбайы - Тасанбаева Нұржамал Егемқұлқызы (1957 жылы туған). Қызы - Сәрсенова Гауһар Нұрдәулетқызы (1982 жылы туған). Дереккөздер
Гүлнар Сүлейменқызы Сейітмағанбетова

Гүлнар Сүлейменқызы Сейтмағанбетова 1955 жылы 2 қаңтарда Гурьев облысы Маңғыстау ауданының Тұщықұдық ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Сейтмағамбетов Сулеймен, марқұм, ферма басқарушысы, «Тұщықұдық» кеңшарының бухгалтері болып жұмыс істеген. Анасы - Сейтмағамбетова Бәтер, марқұм, үй шаруасымен айналысқан. Қазақ химия-технология институтын (1976) инженер-құрылысшы мамандығы бойынша; КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін (1988); Мәскеу Жоғары партия мектебін (2003) саясаттанушы мамандығы бойынша; Орталық Азия университетін (2003) заңгер мамандығы бойынша бітірген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2003 жылдан). 1976 жылдан - Гурьев облысының Маңғыстау ауданындағы «Тұщықұдық» кеңшарының шебері. 1981 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Маңғыстау аудандық комитетінің екінші, бірінші хатшысы. 1983 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Манғышлақ облыстық комитетінің екінші хатшысы. 1985 жылдан -Маңғыстау облысы Бейнеу аудандық партия комитетінің хатшысы. 1988 жылдан - КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы. 1990 жылдан - Маңғыстау облыстық партия комитетінің жауапты ұйымдастырушысы. 1991 жылдан - Маңғыстау аумақтық мемлекеттік мүлік жөніндегі комитетінің жекешелендіру жөніндегі бюро директорының орынбасары, бас инженер. ЕурАзЭҚ Парламентаралық ассамблеясының әлеуметтік саясат бойынша тұрақты комиссиясының мүшесі; аймақтық ынтымақтастық аясындағы АИТВ және ЖИТС-тың таралуына қарсы шараларды заңнамалық қамтамасыз ету саласында АИТВ мәселесі жөніндегі Орталық-Азиаттық парламентаралық Жұмысшы тобының мүшесі; ҚР Үкіметі жанындағы Ұлттық денсаулық сақтау жөніндегі үйлестіру кеңесінің мүшесі; ҚР Денсаулық сақтау министрлігі коллегиясының мүшесі. «Құрмет» орденімен (2008); «Парасат » орденімен (2016); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. Ұлы - Нұржан (1996 жылы туған). Дереккөздер
Бауыржан Амангелдіұлы Смайылов

{{Саясаткер|ЕсіміБауыржан Смайылов|Шынайы есіміБауыржан Амангелдіұлы Смайылов|СуретБауыржан Амангелдіұлы Смайылов.JPG|Ені150px|Туған күні23.03.1967|Туған жеріЖарсуат, , Ақмола облысы|Азаматтығы= → } { }|Мансабысаясаткер, табыскер|ӘкесіАмангелді Әбілдаұлы Смайылов|ЖұбайыЛәззат Телеубайқызы Смайылова|БалаларыДәулет, Дана, Тоғжан}} Бауыржан Амангелдіұлы Смайылов (1967 жыл, 23 наурыз, Ақмола облысы Астрахан ауданы, Жарсуат ауылы) — қазақ экономика ғылымдарының кандидаты, ҚР Парламенті Мәжілісі 4-шақырылымының депутаты (2007 – 2012). Өмірбаяны Білімі * Ақмола ауылшаруашылық институтының экономика факультетін (1991) ұйымдастырушы-экономист мамандығы * Қазақ мемлекеттік заң академиясының заң факультетін (2001) құқықтанушы-заңгер мамандығы; * Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Дипломатия академиясын (2005), халықаралық қатынастар саласының маманы; * ҚР Президенті жанындағы мемлекеттік қызмет академиясын (2007) «Мемлекеттік және муниципалдық басқару» мамандығы бойынша бітірген. * Экономика ғылымдарының кандидаты. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Экономиканың ауылшаруашылық секторындағы шағын кәсіпкерлік дамуының және мемлекеттік ынталандырудың ерекшеліктері (Ақмола облысы материалдары негізінде)». Қызмет жолы * 1984 жылдан – Целиноград облысы Теңіз ауданы «Талдысай» кеңшарының жұмысшысы; * Целиноград ауылшаруашылығы институтының студенті. * 1985-1987 жылдары - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. * 1991 жылдан – Целиноград облысы Максимовка ауылы «Рассвет» кеңшарының экономисі, бас экономисі. * 1994 жылдан –«Қалқаман» ІЛІЖК директоры. * 1995 жылдан – «Қалқаман» ЖШС бас директоры. * 1996 жылдан – «Қалқаман-Астық» ЖШС бас директоры. * 1997 жылдан – «Ақмола құрылыс материалдары» ЖШС бас директоры. * 2007 жылдан бері – ҚР Парламенті Мәжілісі 4-шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. Қоғамдық қызметі * Астана қаласы мәслихатының 2-ші (1999-2003) және 3-ші (2003-2007) шақырылымдарының депутаты. * ҚР Парламенті Сенатына депутаттыққа кандидат (2002). * «Нұр Отан» ХДП саяси кеңесінің (2001 жылдан) мүшесі. * Астана қаласы Кесіпкерлер құқығын қорғау бірлестігінің (1999-2007) мүшесі. * ҚР Президенті жанындағы Кәсіпкерлер одағының (2005-2010) мүшесі. * «Атамекен» одағы» Қазақстан ұлттық экономикалық палатасы басқармасының мүшесі (2005 жылдан). * «Нұр Отан» ХДП жанындағы «Абырой» республикалық қоғамдық-кеңес беру кеңесінің мүшесі (2008 жылдан). Марапаттары * «Құрмет » ордені (2005); * «Ерен еңбегі үшін » (1999) медалі * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл » (2001) медалі * «Қазақстан Конституциясына 10 жыл » (2005) медалі * «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медалі. * Онжылдықтың үздік кәсіпкері (2001). Отбасы * Әкесі – Смаилов Амангелді Әбілдаұлы, ғалым-агроном, Ақмола облысында кеңшар директоры болған. * Үйленген. Жұбайы – Смайылова Ләззат Телеубайқызы * Ұлы – Дәулет (1990 жылы туған); * қыздары – Дана (1998 жылы туған), Тоғжан (1999 жылы туған). Дереккөздер
Александр Иванович Ильин

Александр Иванович Ильин 1951 жылы 29 қазанда РКФСР Таулы Алтай автономиялық облысының Турочак ауданының Тюректеч ауылында туған. Орыс. Әкесі - Ильин Иван Николаевич, марқұм. Анасы - Ильина Вера Павловна, марқұм. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің химия факультетін бітірген (1975), химик, химия оқытушысы. Химия ғылымдарының докторы (1999). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Құрамында галогендер және интергалогендер бар су және сулы емес жүйелерді физика-химиялық және электрохимиялық зерттеу және оларды химиялық тоқ көздерінде, галогендер мен дәрілік құралдарды алу технологиясында пайдалану ерекшеліктері». Қазақстан ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент-мүшесі. 150 жарияланымның авторы. 20 патентке ие. Орыс және неміс тілдерін біледі. 1975 жылдан - Алматы қаласындағы №30 ОМ мұғалімі. 1976 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің физикалық химия кафедрасының инженерінен аға ғылыми қызметкер дәрежесіне дейінгі қызмет жолынан өткен. 1995 жылдан - «Есіл» шағын ғылыми-өндірістік кәсіпорынның директоры (Алматы облысы). 1998-2001 жылдары - «АРА-Ргаһа З.Т.О» (Прага қаласы) компаниясының ғылым жөніндегі директоры. 2002 жылдан - «Актис» ЖШС - шағын ғылыми-өндірістік кәсіпорынның директоры (Алматы қаласы). 2004 жылдан бері - «Инфекцияға қарсы препараттардың ғылыми орталығы» РМК директорының м.а., директоры (Алматы қаласы). Америкалық химия қоғамының толық мүшесі (2009 жылдан). Дереккөздер
Айгүл Сағадыбекқызы Соловьева

Айгүл Сағадыбекқызы Соловьева 1952 жылы 17 қаңтарда Алматы облысы Жамбыл ауданы Қарғалы ауылында туған. Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің химия факультетін (1975) химик мамандығы бойынша; Құрылыс материалдары ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын (1985) «Нашар балқитын және металл емес материалдар технологиясы» мамандығы бойынша бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты (1986). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қарағанды металлургиялық комбинаты қалдықтары негізінде «Сигран» шыны кристалды жабыну материалдарының синтезі». «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). 1975 жылдан - ҚазКСР ГА Химия ғылымдары институты тотыққан ерітінділер зертханасының аға лаборанты, инженері, аға инженері. 1979 жылдан - Құрылысты жобалау ГЗИ кіші, аға, жетекші ғылыми қызметкері, силикаттардың физикалық химиясы секторының меңгерушісі. 1993 жылдан - «Базальт-Инт» ЖШС бас директоры (Алматы және Атырау қалалары). 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. Құрылысты жобалау ҒЗИ жас ғалымдар мен мамандар кеңесінің (1981-1983), Республикалық жас ғалымдар мен мамандар кеңесі ғылыми-техникалық комитетінің, Қазақстан ЛКЖО ОК жанындағы жас ғалымдар мен мамандар кеңесінің төрағасы (1983-1987), Алматы құрылыс материалдары ғылыми-зерттеу институты кандидаттық және докторлық кеңестерінің ғылыми хатшысы (1988-1993), Қазақстан іскер әйелдер қоғамдастығы Атырау филиалының төрағасы (1998-2002), Қазақстан Сүт және сүт өнімдері өндірушілері қоғамдастығының төрағасы (2000-2003), Қазақстан Сүт өнімдерін ендірушер одағының бірлескен төрағасы (2003-2006), ҚР Ұлттық кеңесінің мүшесі (2003 жылдан), Үкімет жанындағы Шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту сараптамалық кеңесінің мүшесі (2004 жылдан), «Атамекен» одағы» ҚҰЭП үйлестіру кеңесінің (2005 жылдан), ҚР Президенті жанындағы Кәсіпкерлер одағының мүшесі (2006 жылдан), ҚР Президенті жанындағы Әйелдер істері және отбасы-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссиясының (2007 жылдан) мүшесі. Қазақстан Азаматтық альянсының мүшесі (2006 жылдан). «Нұр Отан» ХДП фракциясы президиумының мүшесі, ҚР Парламенті «Нұр Отан» ХДП жанындағы мәслихаттар мен азаматтық қоғам институттарымен байланыс комиссиясының төрағасы, ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының шетел парламенттерімен әріптестік бойынша 9-шы байланыс тобы төрағасының орынбасары, ҚР Парламенті Мәжілісі жанындағы Қоғамдық палата мүшесі, Жемқорлықпен күрес республикалық қоғамдастығы кеңесінің мүшесі. Марапаттар * «Ерен еңбегі үшін », * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл » медалі; * Екіжақты байланыстарды дамытуға қосқан үлесі үшін Ресей Федерациясының «Созидание» сыйлығы, * 27 құрмет грамотасы мен дипломдар; 9 конкурстың жеңімпазы әрі жүлдегері. Отбасы Үйленген. Жұбайы - Соловьев Владимир Иванович (1946 ж.т.). Дереккөздер
Тито Уақапұлы Сыздықов

Тито Уақапұлы Сыздықов 1948 жылы 20 ақпанда Павлодар облысының Кеңес ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Сыздықов Уақап (1924-1992) , мұғалім болған. Анасы - Сыздықова Биғайша (1923 жылы туған), зейнеткер. Семей мал дәрігерлік институтының мал дәрігерілік факультетін (1971) зоотехник мамандығы бойынша; Алматы Жоғары партия мектебін (1985) экономист мамандығы бойынша; Павлодар университетінің магистратурасын (1999) бітірген, әлеуметтік сала экономикасының магистрі. Экономика ғылымдарының кандидаты (2005). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Экономиканың аграрлық секторындағы елдің жұмыс бастылығы мен шағын кәсіпкерлікті дамытудың тиімділігін көтеру жолдары». «Елдің жұмыс бастылығы мен шағын кәсіпкерлік» (2005) монографиясының, сонымен қатар журналдардағы «Ауыл аймақтары мен АӨК дамыту тиімділігінің өзекті мәселелері», «Саясат» жарияланымдарының және «Казахстанская правда», «Егемен Қазақстан», «Экспресс К», «Звезды Прииртышья» газеттеріндегі кептеген мақалалардың авторы. Қазақ, орыс және неміс (сөздікпен) тілдерін біледі. Азаматтық партияның, «АИСТ» фракциясының мүшесі. 1971 жылдан - Павлодар облысы Ертіс аудандық «Беловодский» кеңшарында бас маман. 1977 жылдан - Павлодар облысы «Харьковский» кеңшарында директор. 1980 жылдан - Қазақстан Компартиясы Павлодар облысы Ермак аудандық комитетінің екінші хатшысы. 1985 жылдан - Қазақстан Компартиясы Павлодар облысы Ермак қалалық комитетінің екінші хатшысы. 1988 жылдан - Павлодар облыстық Успенский аудандық Халық депутаттары кеңесінде атқару комитетінің төрағасы. 1989 жылдан - Қазақстан Компартиясы Успенский аудандық комитетінің бірінші хатшысы. 1990 жылдан - Успенский аудандық Халық депутаттары кеңесінің төрағасы. 1992 жылдан - Павлодар облысы Ертіс аудандық әкімшілігінің басшысы. 1995 жылдан -Павлодар облысы Ертіс ауданының әкімі. 1997 жылдан - Павлодар облысы Ақсу қаласының әкімі. 1999 жылдың қазан айынан - ҚР Парламенті Мәжілісі 2-ші шақырылымының депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. 2004 жылдың қазан айынан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты, Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің төрағасы. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Аграрлық мәселер комитетінің мүшесі. ҚазКСР Жоғары Кеңесінің 12-ші шақырылымының депутаты. Еңбек Қызыл Ту (1980), «Құрмет» (2001), «Парасат» (2008), ТМД ПА «Достастық» (2010) ордендерімен; «Қажырлы еңбегі үшін» (1976), «Ерен еңбегі үшін» (1996) медальдарымен; ТМД ПА Құрмет грамотасымен (2005) марапатталған. Әскери атағы - подполковник. Діни көзқарасы - дұрыс. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Саяси тұрақты, ұлтаралық келісімді, экономикасы өскен, өркендеген және қазақстандықтардың емір сүру деңгейі жоғары, демократиялы және әлеуметтік дамыған, құқылы мемлекет». Хоббиі - аңға шығу. Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер, тарихи романдар. Үйленген. Жұбайы - Сыздықова Хазира Мәлғаждарқызы (1950 жылы туған). Ұлы - Сыздықов Дәулет Титоұлы (1974 жылы туған); қызы - Сыздықова Динара Титоқызы (1976 жылы туған). Дереккөздер