kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Дерексіздендіру

Дерексіздендіру — ойлау тәсілдерінің бір түрі. Дерексіздендіру жалпылау әрекеттерімен өзара тығыз байланысты. Дерексіздендіру дегеніміз — нәрселердің бірсыпыра қасиет-белгілерін ой арқылы бөлектеп қарастыратын әрекет. Сондай-ақ дерексіздендіру — осы қасиет-белгілерді нәрсенің біртұтас ерекшеліктерінен бөліп алып көрсету тәсілі. Дерексіздендіру — жалпылау деп аталатын ой-әрекетінің негізі. Адам заттар мен құбылыстардың (объектінің) арасындағы айырмашылық белгілерінен талдап барып, оларды жалпылайды. Дерексіздендіру сөзбен тығыз байланысты ой-әрекеті. Кеміс балалардың дерексіздендіру әрекетінің өзіндік ерекшелік сипаттары бар. Кемақыл баланың дерексіздендіру әрекеті өте қиынға түсетін жайт. Өйткені ондай балалардың ойлауы мен сөйлеуі нашар дамығандықтан нәрселер мен құбылыстардың белгі-қасиеттерін ой арқылы ажыратуы аса қиыңдық тудырып, олар сол нәрселерге тән жалпы ерекшеліктерді ажыратып көрсете алмайды. Саңырау балалардың дерексіздендіру ұғымдарды меңгеруінде айтарлықтай қиындықтар бар. Өйткені саңырау балалардың ойы көрнекі бейнелерге негізделген. Дерексіздендіру ойлау арқылы ажыратылатын белгі қасиеттерді танып білуге сөздік қоры жетіспейді. Ал нашар көретін және соқыр балалардың дерексіздендіру әрекеті болмысты көрнекі түрде пайымдауы да жеткіліксіз. Ондай балалар нәрселердің жалпы қасиеттері мен дерексіздеу әрекеті өмір тәжірибесінде қалыптасқан сөздік түсініктеріне сүйенеді. Кеміс балалардың дерексіздендіру әрекетіндегі кемшіліктері бастауыш сынып жасында байқалып, оқу-тәрбие істерінде әдіс-тәсілдер арқылы жүзеге асырылып толықтырылып отырылады. Дереккөздер
Болат Исатайұлы Қырғызбаев

{{Мемлекеттік қайраткер { } }} Болат Исатайұлы Қырғызбаев (17 ақпан 1959, Талдықорған облысы, Жаркент қаласы) - Генерал-майор. Өмірбаяны * Ф.Э. Дзержинский атындағы КСРО МҚК Жоғары шекара училищесін (1980) бітірген. * М.В. Фрунзе атындағы Әскери академияны (1992) бітірген, жалпы әскер командирі, мамандығы командалық-штабтық, жедел-тактикалық. * 1980 жылдан - Шығыс шекара округының Үшарал шекара отрядында қызметте. * 1995 жылдан - ҚР Мемлекеттік шекарасын қорғау жөніндегі Мемлекеттік комитетте, мемлекеттік шекарасын қорғау Күштерінде, ҚР ҰҚК Шекара қызметінің Орталық аппаратындағы түрлі басшы лауазымдарында қызмет еткен. * 2003 жылдан - РФ-дағы ҚР ҰҚК Шекара қызметінің жедел тобының бастығы. * 2006 жылдың шілде айынан - ҚР ҰҚК Шекара қызметі директорының орынбасары. * 2008 жылдың мамыр айынан 2011 жылдың ақпан айына дейін - ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары - Шекара қызметінің директоры. Марапаттары * ҚР, Ауғанстан Республикасының 12 медалі * ведомстволық сыйлықпен марапатталған. Отбасы Үйленген. 5 баласы бар. Дереккөздер
Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы

Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы - американдық философ және психолог У.Джеймс пен неміс психологі Г.Лангенің XIX ғасырдың 80-90-жылдарында бір-бірінен бөлек ұсынған теориясы. Бұл теория бойынша эмоциялардың пайда болуы еріксіз қозғалу саласындағы, сондай-ақ жүрек, қантамыр, секреторлық қызметтің саласындағы өзгерістердің сыртқы әсерлерінен туындайды. Эмоциялық күйініш-сүйініштер осы өзгерістермен байланысты түйсіктердің жиынтығы болып шығады. Джеймстің ойынша, "жылағандықтан мұңаямыз, дірілдегеніміз қорыққандықтан, күлетіндіктен қуанамыз". Г Джеймс эмоцияларды перифериялық өзгерістердің кең тобымен байланыстырса, Ланге қантамыр-қозғалу жүйесімен-иннервация күйімен және тамырлардың саңылауымен байланыстырды. Осылайша, әдетте, эмоцияның салдары деп қарастырылатын перифериялық органикалық өзгерістер олардың себебі деп жарияланды. Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы эмоцияларды жаратылыстық тұрғыдан зерттеуге келетін объектіге айналдыруға әрекеттену болды. Алайда эмоцияларды тең денелік өзгерістермен байланыстырып, бұл теория эмоцияларды қажетсінулер мен түрткілерге қатысы жоқ, адаптивтік мағынасы, реттеушшік функциясы жоқ құбылыстар қатарына қосты. Эмоциялардың ерікті реттелуінің проблемасы бұл орайда қарапайымдандырылып баяндалады: жағымсыз эмоцияларды, мысалы, ашулы жағымды эмоцияларға тән қимынды әдейілеп жасаса, басуға болады деп есептеледі. Бұл теорияға психологиядағы қарсылықтар эмоцияларды перифериялық өзгерістерден туындайтын түсініктердің жиынтығы деп механистік түсінушілік; жоғарғы сезімдер табиғатын түсіндіру тұрғысында болды. Физиологтардың сыны жануарларға жасалған эксперименттерден алынған мәліметтерге негізделді (Ч.С.Шеррингтон, У. Кеннон және т.б.). Олардың ең бастылары сол бір ғана перифериялық өзгерістердің өздері алуан түрлі эмоциялар кезінде, сондай-ақ эмоциялармен байланысты емес күйлер кезінде болып жататынын көрсетеді. Л.С.Выготский бұл теорияны организмдегі өзгерістерден туындайтын "төменгі", элементар эмоцияларды бейне ешқандай материалдық негіздері жоқтай көрінетін "жоғарғы", ақиқат адами күйініш-сүйініштерге (эстетикалық, зияттық, адамгершілік және т.б.) қарсы қойғаны үшін сынады. Дереккөздер
Төрехан Бекболұлы Қосжанов

Төрехан Бекболұлы Қосжанов 1949 жылы 12 сәуірде Алматы облысы Жамбыл ауданының Сергеевка ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Қосжанов Бекбол, зейнеткер. Анасы - Қосжанова Зейнеп,зейнеткер. Алматы халық шаруашылығы институтының экономикалық-жоспарлау факультетін бітірген (1970), экономист. Экономика ғылымдарының кандидаты (1987). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Ауыл шаруашылығына күрделі қаржы бөлуді жоспарлауды жетілдіру». Орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. 1970 жылдың қазан айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1972 жылдың наурыз айынан - ҚазКСР Автомобиль көлігі министрлігі жанындағы Қазақ ғылыми-зерттеу және автотранспорт жобалау институтында экономикалық зерттеулер бөлімінің инженері, кіші ғылыми қызметкер. 1972 жылдың тамыз айынан - ҚазКСР Мемжоспары жанындағы нормативтер және жоспарлау Ғылыми зерттеу экономикалық институтында кіші ғылыми қызметкер, 1975 жылдан - аға ғылыми қызметкер, 1987 жылдан - құрылыс кешені секторында меңгеруші. 1992 жылдан - «КЭМПО» электротехникалық және машинақұрылысы кәсіпорыны қорғаныс кешенінің Қазақ мемлекеттік корпорациясының жоспарлау және экономика департаментінде бас маман, бастықтыңорынбасары. 1993 жылдан - ҚР Президенті және ҚР Министрлер кабинеті Аппаратының экономикалық саясат бөлімінде кеңесші. 1994 жылдың шілде айынан - еркін экономикалық бөлімде кеңесші, 1994 жылдың тамыз айынан - ҚР Министрлер кабинеті Істер басқармасында ТМД елдерініңістеріжөніндегі бөлім меңгерушісініңорынбасары. 1995 жылдан - ҚР Президенті Аппаратының Ұйымдастыру-бақылау бөлімінде мемлекеттік инспектор. 1996 жылдың сәуір айынан - ҚР Мемлекеттік хатшысының кеңесшісі. 1996 жылдың қазан айынан - ҚР Президенті Аппаратының Ұйымдастыру-бақылау бөлімінде мемлекеттік инспектор. 1997 жылдан - ҚР Президенті жанындағы Жоғары экономикалық кеңес Хатшылығында меңгеруші . 1997 жылдың желтоқсан айынан - ҚР Президенті жанындағы тұрақты даму Ұлттық кеңес хатшылығында меңгеруші. 1998 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігі жетекшісінің хатшылық меңгерушісі. 2000 жылдың қазан айынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімінде меңгерушінің орынбасары, 2002 жылдан - бірінші орынбасары. 2004 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімінде бас инспектор. 2006 жылдан бері - республикалық бюджеттің орындалуын бақылау жөніндегі ҚР Есептеу комитетінің мүшесі. «Ерен еңбегі үшін» (2004), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы полковник. Діни көзқарасы - атеист. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеуші Қазақстан, әлемдік қауымдастықтың толық құқылы мүшесі». Суйіп оқитын әдебиеті - классикалық әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Қосжанова Әбдина Қасым (1952 жылы туған). Ұлдары - Қосжанов Әділ (1975 жылы туған), Тимц- (1976 жылы туған); қызы - Қосжанова Гүлшат (1987 жылы туған). Дереккөздер
Динамикалық стереотип

Динамикалық стереотип (таптаурын) - белгілі итіркендіргіштер бірқалыпты ұзақ уақыт қайталай берсе, ми қабығында қозу мен тежелү жүйке процестерінің тұрақты бір ізre салынған жүйелері пайда болады. Соның нәтижесінде шартты рефлекстің бекіген жүйесін қайта жаңғыртып отыру көп күш жұмсауды қажет етпейді. Мәселен, егер итке күрделі тітіркендіргіштердің жиынтығына бірнеше рефлекстер туғызылса (қоңырау, метроном т.б.) және олар белгілі тәртіп бойынша жеткілікті түрде қайталанса, кейін осы тітіркендіргіштердің біреуімен ғана әсер етсе болды, ит бұрынғы жауап реакциясының бүкіл жүйесін өзгертпей түгелімен қайта жаңғыртып шығады. Осы секілді үнемі қайталанып отыратын тітіркендіргіштерде организмнің бейімделуін, яғни ми қабығындағы қозу мен тежелу жүйесінің жасалуын И.П.Павлов динамикалық стереотип деп атаған. Адам мінезінің, сезімдері мен әдет-дағдыларының физиологиялық негізінде осы құбылыс жатады. Динамикалық стереотип шартты және шартсыз рефлекстер жүйесінің түрлі жағдайларда тепе-теңдігін сақтап, адамның дағдылары мен әдеттерін қалыптастыруының физиологиялық негізі. Динамикалық стереотип жоғарғы жүйке қызметіндегі қозғалмалы әрі бейімделген физиологиялық құбылыс немесе шартты рефлекторлық байланыстардың жасалуы және оның тұтастық жүйесінің құрылуы. Динамикалық стереотип адам өмірінде ұзақ уақыт бірыңғай түрлі мамандықта қызмет етуіне байланысты қалыптасады. Ол адамның өміріндегі кейбір жақсы, жаман әдет-мінезінің қалыптасуына да, жұмыста мамандануына да септігін тигізеді. Динамикалық стереотип— көп шартты рефлекстердің тізбегі. Дереккөздер
Дистинкция

Дистинкция ( — айыру) — заттар арасындағы немесе сананың өз элементтері (түйсіктер, ұғымдар, т.б.) арасындағы объективті айырмашылықтарды бейнелейтін сана актісі. Ұғымның анықтамасын алмастыратын тәсіл ретінде де дистинкция қолданылады (мысалы, сутегінің оттегінен айырмашылығы мынада: оның өзі жанады, бірақ жануды қолдамайды. "Дистинкция" термині орта ғасырларда пайда болды. Схоластар бұнымен объективті айырмашылықты да) нақты мәнді, себепті (дистинкция т.б.) ой айырмашылығын да (Ақыл дистинкциясы, субъективті, формалды, т.б.) көрсетті. "Дистинкция" термині қазіргі уақытта да қолданылады. Дереккөздер
Бақыт Сәрсенбайұлы Мелдешов

Бақыт Сәрсенбайұлы Мелдешов (15 қазан, 1959 жыл, Түркістан облысы Киров ауданы Мақталы ауылында туған) - Орталық сайлау комиссиясының хатшысы (2007 жылдан бастап). Өмірбаяны * Әкесі - Мелдешов Сәрсенбай, марқұм, Шымкент облысы Арыс ауданы «Ақдала» кеңшары учаскелік ауруханасының бас дәрігері болған. Анасы - Мелдешова Мәнсия, зейнеткер, Шымкент облысы Арыс ауданы «Ақдала» кеңшары учаскелік ауруханасының фельдшер-акушері болған. * С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1984), құқықтанушы. * 1985 жылдан - Алматы темір жолының заң кеңесшісі. * 1986 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы соты Азаматтық коллегиясының аға кеңесшісі. * 1988 жылдан - ҚазКСР (ҚР) Жоғарғы Кеңесінің аға кеңесшісі, Қабылдауының меңгерушісі. * 1995 жылдан - ҚР Парламенті Сенаты заңнамалар бөлімінің аға кеңесшісі. * 1996 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігі заңнамалар бөлімінің бас сарапшысы. * 1997 жылдан - «Қазақтелеком» АҚ бөлім бастығы. * 1998 жылдан - ҚР Орталық сайлау комиссиясының кеңесшісі, бөлім меңгерушісі. * 2003 жылдан - ҚР Орталық сайлау комиссиясының мүшесі. * 2007 жылдың қаңтар айынан бері - Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясының хатшысы. * 2010 жылғы 9 сәуір күні Парламент Сенатының пленарлық отырысында Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының мүшесі лауазымына жаңа бес жылдық мерзімге тағайындалды. 2010 жылғы 16 сәуірінен бастап Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының Хатшысы. Марапаттары * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) * «Қазақстан Республикасы Конституциясына 10 жыл» медальдарымен марапатталған (2005). Отбасы * Үйленген. Жұбайы - Стамбекова Майра Советқазықызы (1961 жылы туған), ҚР Қаржы министрлігінде бөлім бастығы. * Ұлы - Әнуар (1986 жылы туған); * қыздары - Гүлбану (1988 жылы туған), Әсем (1996 жылы туған). Дереккөздер
Мақсат Нұрдәулетұлы Мұқанов

Мақсат Нұрдәулетұлы Мұқанов 1967 жылы 8 ақпанда Алматы қаласында туған. Қазақ. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетін (1991), тарих оқытушысы, қоғамтанушы; ҚР Президенті жанындағы Ұлттық мемлекеттік басқару жоғары мектебін (1997) «Мемлекеттік басқару» мамандықтары бойынша бітірген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). 1991 жылдан - Алматы облысы Қаскелең ауданы Райымбек ауылы ОМ мұғалімі. 1993 жылдан - ҚР сыртқы экономикалық байланыстар министрі және ҚР өнеркәсіп және сауда министрінің сарапшысы, бас маманы, министрдің көмекшісі. 1997 жылдан - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің бас маманы, бөлім бастығы, басқарма бастығының орынбасары. 1999 жылдан - ҚР Қауіпсіздік кеңесі Талдау орталығының сектор меңгерушісі, орталық меңгерушісінің орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі «Экономикалық зерттеулер институты» РМК бас директорының орынбасары, бірінші орынбасары. 2003 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігі әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі. 2006 жылдан - «Қазына» тұрақты даму қоры» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары, басқарушы директоры - корпоративтік хатшысы. 2008 жылдың ақпан айынан бері - Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Стратегиялық зерттемелер және талдаулар орталығының меңгерушісі. «Құрмет» орденімен (2010), «Астананың 10 жылдығы» медалімен (2008) марапатталған. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Халқының жоғары сапалы өмір деңгейі, бәсекеге қабілетті экономикасы және қуатты адам капиталы бар тұрақты да өркенді мемлекет». Сүйіп оқитын әдебиеті - романтикалық әдебиет, тарихи хикаяттар, фантастика. Үйленген. Жұбайы - Мұқанова Гүлнара Жанет қызы (1971 жылы туған), ҚР Денсаулық сақтау министрлігі басқармасы бастығының орынбасары. Ұлы - Мұқанов Әміржан Мақсатұлы (1996 жылы туған). Дереккөздер
Ерлан Есенәліұлы Ақбаров

Ерлан Есенәліұлы Ақбаров (1975 жылы 25 сәуірде Шымкент облысы Сүткент ауылы) - Қазақстан іскер тұлғасы, инженер. Білімі Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің мұнай және газ геологиясы факультетін бітірген (1998), тау-кен-инженері-геолог. Қызметі * 1998 жылдан - «Өзенмұнайгаз» АҚ операторы, бұрғылаушының көмекшісі, инженер-геологы, орталық инженерлік-техникалық қызметі басшысының орынбасары (Жаңа Өзен қ.). * 2002 жылдан - «Казбұргаз» - «Казбұргаз-Тараз» АҚ филиалының жетекші геологі. * 2005 жылдан бері - «Амангелді Газ» ЖШС геология және өңдеу бөлімінің басшысы, геология және өңдеу бойынша бас директордың орынбасары, бас директордың орынбасары, бас директоры. Жеке басты мағлұмат * Діни көзқарасы - ислам. * Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. * Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жоғары мәдениетті халқы бар ұлы, өркендеген ел». * Хоббиі - футбол, құлықтылық, әлеуметтік таңдау тақырыптарына түсірілген кино және бейнефильмдер. * Сүйіп оқитын әдебиеті - керкем әдебиет; Л.Н. Толстой,М. Әуезов. * Үйленген. Жұбайы - Салықбаева Луиза Жаңбырбекқызы (1981 ж. т.). Балалары - Есенәлі Арина (2005 ж. т.); Есенәлі Арнұр (2006 ж. т.), Есенәлі Шермұхамет (2010 ж. т.). Дереккөздер
Ибрагим Шияпұлы Ақдірашов

Ибрагим Шияпұлы Ақдірашов (1963 жылы 5 наурызда Гурьев облысының Доссор кентінде туған) - газ өнеркәсібінің қайраткері. Білімі *С.М. Киров атындағы Қазақ химия-технология институтын бітірген (1986), химик-технолог. Қызметі *1986 жылдан - Қазақстандық газды қайта өндейтін зауытының (Жаңаөзен қ.) 5-ші разрядты техникалық қондырғылар операторы. *1987 жылдан - Теңіз газды қайта өндейтін зауытының аға диспетчері. *1989 жылдан - Теңіз газды қайта өндейтін зауытының 200/300 КТЛ-2 қондырғысының бастығы, бас инженердің өндіріс жөніндегі аусым бастығы. *1992жылдан -Атырау облысында бизнеспен шұғылданды. *1995 жылдан - «Карат» фирмасының президенті. *1997 жылдан - «Мұнайқұрылыссервис» фирмасының президенті. *1999 жылдан бері - «Мұнайқұрылыссервис Лтд.» компаниясының бизнесті дамыту женіндегі тобының бас менеджері. Марапаттары Доссор мұнайының 90 жылдығы құрметіне (2002), Құлсары қаласының әкімінің (2003), Жылыой ауданы әкімінің (2005) құрмет грамоталарымен марапатталған. ҚР Президентің Апғыс хатымен (2001) ескерілген. Дереккөздер
Болат Оралұлы Ақшолақов

Болат Оралұлы Ақшолақов (9 сәуір 1971, Гурьев) — қазақ мемлекеттік қайраткері, экономист. 2025 жылдан бастап — «Kazenergy» қауымдастығының төрағасы. Әртүрлі жылдары Президент Кеңесшісі (2023–2025), Энергетика министрі (2022–2023), ҚазМұнайГаз басшысы (2011) болған. Өмірбаяны Әкесі Орал Ақшолақов – мұнай-газ саласындағы беделді ғалым. Білімі 1993 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясын экономист мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, ағылшын, орыс тілін меңгерген. Қызметі 1993 жылдан бастап «Аlem Bank Kazakhstan» филиалдар қызметін бақылау департаментінің экономисі, бас экономисі; 1995 жылдан бастап Орталық Азия ынтымақтастық және даму банкінің бағалы қағаздар бөлімінің, дилинг операциялары бөлімінің бастығы, активтерді басқару департаментінің директоры; 1997 жылдан бастап «Қазақойл» ҰМК» ЖАҚ ТШО департаментінің аға сарапшысы, менеджері, бас менеджері, директорының орынбасары; 2001 жылдан бастап Commonwealth and British Services Ltd. компаниясының бизнес-тапдампазы, стратегиялық жоспарлау менеджері, қаржы директоры; 2003 жылдан бастап «ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы АҚ БК үлес басқару жөніндегі атқарушы директоры; 2006 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар вице-министрі; 2008 жылдан бастап «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры АҚ электрэнергетикалық және мұнайгаз активтерін басқару мәселелері жөніндегі басқарушы директоры; 2010-2011 жылдары «РSА» ЖШС бас директоры басқарма төрағасы (мұнай-газ жобаларындағы өнімді бөлісу туралы келісімдер женіндегі өкілетті орган); 2011 жылы – «ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы АҚ президенті; 2012-2014 жылдары Қазақстан Республикасының Мұнай және газ вице-министрі; 2014-2016 жылдары "Almex Petrochemical" ЖШС Бас директоры; 2016-2017 жылдары "KAZENERGY" Қазақстан мұнай-газ және энергетика кешені ұйымдарының қауымдастығы заңды тұлғалар бірлестігінің бас директоры; 2017-2019 жылдары Қазақстан Республикасының Энергетика Вице-министрі; 2019—2021 жылдары — "KAZENERGY" қауымдастығының бас директоры; 2021—2022 жылдары — «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қорының активтерді басқару жөніндегі Басқарушы директор; 2022 жылғы 11 қаңтардан бастап 2023 жылғы 4 сәуірге дейін — Қазақстан Республикасының энергетика министрі; 2023 жылғы сәуірден 2025 жылғы ақпанға дейін ҚР Президентінің Кеңесшісі қызметін атқарды. 2025 жылғы 14 ақпаннан бастап — Kazenergy қауымдастығының төрағасы. 2025 жылғы 1 мамырда жаңадан құрылған Қазақстан инвесторлар қауымдастығының төрағасы болып сайланды. Марапаттары * Құрмет ордені; * Астанаға 10 жыл медалі; * Қазақстан Тәуелсіздігіне 20 жыл медалі; Дереккөздер
Kazenergy

«Қазақстан мұнай-газ және энергетика кешені ұйымдарының қауымдастығы «КAZENERGY» заңды тұлғалар бірлестігі 2005 жылдың 2 қарашасында ерікті бірлестік ретінде құрылған. Бүгінде 50-ден астам ірі мұнай-газ және энергетика компаниялары қауымдастыққа мүше. Олардың арасында мұнай-газ, уран, электр энергетикасы саласындағы компаниялар мен шетелдік инвесторлар бар. Қауымдастықты құрудағы мақсат - заңды тұлғалардың қызметін үйлестіру, және олардың жұмыс істеуіне қолаулы жағдай жасау,ортақ мудделерді қорғау. Қауымдастықты басқарудың жоғарғы органы - Қауымдастық мүшелерінің жалпы жиналысы. КAZENERGY қауымдастығының жұмысы 11 Үйлестіру кеңесі арқылы іске асады. Үйлестіру кеңестері энергетика саласының басты бағыттарын түгелдей қамтыған.Қауымдастық Дүниежүзілік мұнай кеңесі (2008 жылдың шілде айынан) және Дүниежүзілік энергетика кеңесі (2009 жылдың қыркүйек айынан) сияқты беделді халықаралық ұйымдарға мүше. 2006 жылдан бері өткізіліп келе жатқан КAZENERGY Еуразия форумы - энергетика және мұнай-газ саласы бойынша Еуразия құрлығында өткізілетін ең ірі шаралардың бірі.КAZENERGY Еуразия форумы энергетика саласының езекті мәселелерін түгелдей қамтиды. Соның ішінде, Еуразия энергетикасының бүгінгі халі мен болашағы, энергетикаға қатысты саяси және экономикалық мәселер, халықаралық энергетикалық ынтымақтастықтың тенденциялары, энерге-тикалық шикізатты тасымалдау, қоршаған ортаны қорғау,инвестициялық ахуал, жаңартылған энергия кездері, энеріияны үнемдеу.Форумға қатысушылардың деңгейі ете жоғары, олардың арасында ҚР Үкімет басшылығы, Қазақстанның және шоі мемлекеттердің министрліктері мен салалық ведомсі воларының жетекшілері, әлемнің ірі компанияларының топ менеджерлері, беделді сарапшылар мен БАҚ өкілдері. КAZENERGY Ағартушылық бағдарламасы қауымдастықтың бастамасымен 2006 жылы ашылған. Мақсаты - Қазақстандағы кәсіби-техникалық білімнің дамуына ықпал ету, ғылыми техникалық ілгерілеуге ат салысу. Бағдарлама аясында да рынды жастар мен ғалымдарға арнайы стипендиялар мом гранттар бөлініп, қолдау көрсетіледі. Бағдарламаның шеңберінде жыл сайын КAZENERGY халықараылық жастар форумы өткізіледі. Бұл бағдарлама халықаралық салалық ұйымдармен екі жақты қатынасты дамытуға және дарынды жастар мен тәжірибелі мамандардың басын қосып, энергетика саласындағы білім беру мәселелерін талқылауға жағдай жасайды. Қазақстан Республикасы, 010000, Астана қ., Есіл ауданы, Қабанбай батыр д-лы, 19 үй, тел. +7 (7172) 97 93 98, факс +7 (7172) 97 93 91, е-mail: reseption@kazenergy.соm; www.kazenergу.соm Дереккөздер
Жетінші арна

Жетінші арна — Қазақстандағы ақпараттық, ойын-сауықтық бағыттағы республикалық телеарна. Штаб-пәтері Астана қаласында орналасқан. Қазақ және орыс тілдерінде хабар таратады. Телеарна Қазақстанның 86 қаласында тәулігіне 20 сағат хабар таратады. Тарихы Алғаш рет 2009 жылғы 9 қыркүйекте «Эра ТВ» телеарнасы базасында хабар таратуды бастады. «Эра ТВ» телеарнасы 2003 жылғы 1 шілдеден бастап жұмыс істеді. 2015 жылы «Екінші экран» жүйесін республикада бірінші болып енгізді. 2015 жылғы 1 маусымда ақпараттық бағдарламалар өндірісін тоқтатты. 2016 жылғы ақпанда ойын-сауық бағдарламалар өндірісіне бет бұрды. 2019 жылғы 10 маусымда 16:9 ажыратылым форматында хабар таратуға көшті. 2021 жылы «Оян, Қазақстан» таңғы бағдарламасы мен «Студия 7» кешкі шоуының тұсауын кесіп, көрермен назарына ұсынды. 2022 жылғы ақпанда AIBAT ақпараттық бағдарламасы эфирге шықты. 2022 жылы телеарна хабар тарату саясатын танымдық -ойын-сауықтық бағытқа өзгертті. Жобалар ; Бағдарлама * Жаңалықтар (Новости) * Юмор! Юмор! Юмор!!! * Здоровье с Айнур Тажиной * Маска Kazakhstan * Фактор страха ; ; Телехикая * 12 КҮН * BOSS ӘЙЕЛ * Ағайынды * Ата-ана. Бала-шаға * Q елі * АУЫЛ ДӘРІГЕРІ * Әке мен әке * Әкесінің баласы * Бастық боламын * БҰЛ ӨМІРДЕ... * Зың-зың Күлпәш * ИЗОЛӘЦИЯ * Көршілер * НЯНЯMAN * Өсекшілер * Өсекшілер 2 * Сен Bossың * СЕРПІН * Тақиясыз періште * Тек қана қыздар * ТОЙХАНА * ТОЙХАНА 2 * Түпсана және жасыл нәски * Үмітіңді үзбе * Ұлы дала жанұясы * Ұстаз * Хақ Логотиптері Басшылары # Мирболат Кунбаев (2009 жылға дейін) # Батыр Қазыбаев (2009—2010) # Бибігүл Жексенбай (2010—2011) # Азиза Шөжеева (2011—2014) # Қуат Бахридинов (2014—2016) # Әлия Бабаева (2016—2020) # Сергей Майборода (2020—2021) # Ерлан Игисинов (2021—2022) # Ания Байоразова (2022—2024) # Илхам Ибрагимов (2024—) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * * * * * * * *
Дондерс моделі

Дондерс моделі - Ф.К. Дондерс (1818-1889) голланд офтальмологымен шығарылған тыныстанудың заңдылығын көрсететін тәжірибе. Бұл тәжірибені жасау үшін түссіз, аузы тар шиша алып, оған жұқа резеңке керіп түп жасайды, аузына тығын арқылы түтік өткізеді. Түтіктің ыдыс ішіндегі ұшына резеңке қалташаны немесе құрбақа, т.б. өкпесін жалғайды. Түтікті шишаның ішіне салып тығындап, жоғарғы, сырттағы ұшын ашық қалдырады. Осыдан кейін шишаның резеңкеден жасаған түбін төмен не жоғары созса, түтік ұшындағы өкпе немесе резеңке қалтадағы ауаның толғаны немесе шығарылғаны байқалады. Бұл өкпе жұмысының қызметін көрсетеді. Дереккөздер
Дін психологиясы

Дін психологиясы — діни сананың ерекшеліктеріне, құрылымы мен функцияларына негіз болатын психологиялық және әлеуметтік-психологиялық факторларды зерттейтін психология ғылымының саласы. Дін психологиясы XIX ғасырдың аяғында — XX ғасырдың басында пайда болды және діни сананың құдай (рух), жұмақ, дозақ, күнә және т.б. ұғымдарды қамтитын мазмұны туралы, сондай-ақ намаз, дұға, жалбарыну және басқа да парыздарды атқару кезіндегі адамның эмоциялық күйі мен сезімдері туралы едәуір материал жинақталды. Дін психологиясында әртүрлі теориялық- әдістемелік тұрғыларға негізделген бірнеше ағым бар. Қазіргі дін психологиясы жалпы және әлеуметтік психологияның, әлеуметтанудың, этнография мен дін тарихының теориялық ережелері мен әдістемелерін пайдаланады. Дін психологиясының зандылықтарын, дамуы мен өз функцияларын атқаруын зерттеу мына бағыттарда жүргізіледі: *1) Дін психологиясының жалпы теориясы діни сананың мазмұны мен құрылымын, діни сезімдерге тән сипатты ерекшеліктерді, тұлға мен қоғамның рухани өміріндегі діннің психологиялық функцияларын зерттейді; *2) дифференциалдық психология нақты әлеуметтік орта мен тарихи дәуірді ескере отырып, дін ұстанатымдардың діни сана-сезімі мен сезімдерін қарастырады; *3) діни топтардың психологиясы діни қауымдастықтардың әлеуметтік-психологиялық құрылымын, олардың қарым-қатынас, еліктеу, иландыру, нұсқамалар механизмдерін, дінге сенушілердің санасына, сезіміне және мінез-құлқына әсер-ықпалын зерттейді; *4) діни табынушылық психологиясы діни ғұрыптардың адам психикасына әсер-ықпалын зерделейді; *5) атеистік тәрбиенің педагогикалық психологиясы атеистік дүниетанымды қалыптастырудьгң принциптерін талдап-белгілейді. Дереккөздер
Дархан Қамзабекұлы Мыңбай

Дархан Қамзабекұлы Мыңбай (1962 жылы 26 қаңтар, Жиынбай ауылы, Түлкібас ауданы, Түркістан облысы) — қоғам және мемлекет қайраткері, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Биографиясы Дулат тайпасы Сиқым руынан шыққан. Білімі 1985 жылы М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін (1985) журналист мамандығы бойынша бітірді; 2006 жылы Шымкент университетін экономист мамандығы бойынша бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты. Қызметі «Оңтүстік Қазақстан: «Шығармашыл зиялылар», «Нұрлы әлем» (2001), «Нұрын шашқан Оңтүстік» («Земля Южного Казахстана»), «Эффект» (2003), «Өнерлі өлке суретшілері» («Художник Южного Казахстана») (2008) кітаптарының, 62 жарияланған мақаланың авторы. 1978-1979 жылдары - Шымкент облысы Сайрам ауданы «Қайнарбұлақ» ұжымшарының В.И. Ленин атындағы бөлімшесінде жұмысшы. 1985 жылдан - Одақтық және шетелдік баспаға арналған Бас ақпарат редакциясының (ҚазКСР Министрлер Кеңесі жанындағы Ақпараттық агенттік-ҚазТАГ) редакторы, 1986 жылдан - аға редакторы, 1989 жылдан - одақтық баспаға арналған ақпарат редакциясының аға бақылаушы әдеби редакторы. 1990 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Актілерді жариялау бөлімінің аға кеңесшісі. 1992 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің редакциялық-баспа бөлімініңаға референті. 1994 жылдан - «Өркениет-Горизонт» республикалық газетінің бас редакторы. 1996 жылдан - «Қазақстан теледидары және радиосы» Республикалық корпорациясының вице-президенті. 1997 жылдан - Шығармашылық қызметті және облыстық телерадиокомпаниялармен жұмысты үйлестіру жөніндегі басқарманың бастығы. 1997 жылдан – ОҚО әкімінің орынбасары. 2002 жылдан - ОҚО жастар ісі және ішкі саясат департаментінің бастығы. 2004 жылдан - ОҚО Түлкібас ауданының әкімі. 2006 жылдан - ОҚО әкімнің орынбасары. 2008 жылдан - ҚР мәдениет және ақпарат вице-министрі . 2008-2012 жылдара аралығында ҚР Президенті Әкімшілігінің ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі болған . 2012 жылдың қаңтар айында Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі болып тағайындалды . 24 қыркүйек күні Кәрім Мәсімовтың Үкіметі отставкаға кетті. Президент Жарлығымен Дархан Мыңбайұлы қайтадан мәдениет және ақпарат министрі болып бекітілді. 2013-2017 жж. - Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің директоры. 2017 жылғы 14 наурыздан бастап - Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары, Хатшылық меңгерушісі. 2018 жылдың 13 ақпанынан бастап - Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. Басқа қызметтері «РТРК «Қазақстан» Басқарма төрағасы (2009 жыл наурыз айынан бастап) Марапаттары * «Құрмет» орденімен (2009); * «Астана» (1998), * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), * «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), * «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған. * Әскери атағы - запастағы подполковник. Отбасы Үйленген. Жұбайы: Құсайнова Қорлан Мақсотқызы Балалары: қыздары - Унзила (1990), Дана (1992); ұлдары - Нұрәлі (1995), Ғазали (2005) Дереккөздер
Ебедейсіздік

Ебедейсіздік — субъектінің өзі белгілеген іс-қимыл бағдарламасын оның қайта құрылуы объективтік түрде талап етілетін жағдайларда өзгертуді қиынсынуы (мүлдем өзгерте алмауға дейін баруы). Когнитивтік, аффектілік және мотивациялық ебедейсіздік деп сараланады. Когнитивтік ебедейсіздік жағдаят өзгергенде қабылдаулар мен түсініктерді қайта құрудың қиындықтарында байқалады. Аффектілік ебедейсіздік эмоциялардың өзгермелі объектілеріне аффектілік (эмоциялық) жауаптардың қасаңдығынан білінеді. Мотивациялық ебедейсіздік субъектінің икемділікті және мінез-құлық сипатын өзгертуді талап ететін жағдайларда түрткілер жүйесін өте сылбыр қайта құрудан көрінеді. Субъект байқататын ебедейсіздік деңгейі оның тұлғалық ерекшеліктерінің ортаның сипатымен өзара әрекеттестігінен туындайды; оған алда тұрған міндеттің күрделілік дәрежесі, субъект үшін оның тартымдылығы және т.б. қамтылады. Дереккөздер
Егіздік әдіс

Егіздік әдіс — біркелкі (гомозиготалық) және әркелкі (гетерозиготалық) егіздердің психологиялық ерекшеліктері мен дамуын салыстыра зерттеу. Егіздік әдіс адамның психологиялық қасиеттері мен мінез-құлық ерекшеліктерінің қалыптасуына тегі пен ортаның ықпал деңгейі туралы мәселені ғылыми тұрғыдан шешу мақсатында жүргізіледі. Тұқымқуалаушылық бедгілері бірдей (гомозиготалы) және әртүрлі (гетерозиготалы) балалардың психологиялық ерекшеліктерін салыстырмалы түрде зерттейтін әдіс. Егіздік әдіс адам қылығы ерекшеліктерінің және психологиялық қасиеттерінің генотиптік немесе ортаға байланысты мәселелерді ғылыми түрде шешуде қолданылады. Дереккөздер
Елжандылық

Елжандылық — тарихи тамыры терең әлеуметтік, саяси, психологиялық құбылыс. Ол ұлттардың арасындағы демократиялық дүниетанымға, адамгершілікке, бөтенді жатырқамайтын қазақы ұлттық менталитет пен дәстүрге негізделген. Қазақ жерін барлық ұлттардың шынайы Отанына айналдыру, тілін, дінін дамытып, өркениет жолына салатын идеология мен саясат. Дереккөздер
Еліктеу (жантану)

Еліктеу (— еліктеу) — басқалардың мінез-құлқын өзіне көшіру процесі. Еліктеу ерікті және еріксіз болуы мүмкін. Өз әрекетін басқаның үлгісімен модельдеуге тырысу. Бұл терминді "мимикрия" терминінен ажырата білу керек. Бұл термин, сондай- ақ имитациялық әрекет механикалық түрде орындалады деп түсіндіріледі. Бұлай сипаттау қате. Мысалы, бала анасынын әрекетіне немесе топтағы құрбыларымен ойнаудағы өзара әрекет тәсілдеріне тек еліктеп қана қоймайды, мұндағы мінез-құлық өте күрделі, оған механикалық процесс деген түсінік беруге болмайды. Еліктеудің мұндай түрі бала оның тоттгағы әлеуметтік моделін реттейтін негізгі ережелерді білуі керек деп түсіндіреді. Бұл терминді жеңілдету үшін көбінесе "үлгілеу" термині қолданады. Еліктеу үлгі тұтатын объектінің қылықтарын тікелей қайталау нәтижесінде болатын үйрену түрі. Дереккөздер
Серік Нөгербекұлы Нөгербеков

Серік Нөгербекұлы Нөгербеков 1962 жылы 8 қыркүйекте Қарағанды облысы Қарқаралы қаласында туған. Қарағанды кооператив институтын бітірген (1984), ұйымдастырушы-экономист. Тарих ғылымдарының кандидаты (2008). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстан Республикасының экономикалық қуатын кеңістікті дамытуды басқару механизмдері». Орал мемлекеттік экономикалық университетінің құрметті профессоры (РФ). Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі. Халықаралық менеджмент академиясының мүшесі-корреспонденті. 48 ғылыми жарияланымның және 3 монографияның авторы. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. 1984 жылдан - Қарқаралы мал дәрігерлік техникумы комсомол комитетінің хатшысы. 1985 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1986 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Қарқаралы аудандық комитетінің екінші хатшысы. 1987 жылдан - «Қарағанды Трансагенттік» АТК Қарқаралы агенттігінің бастығы. 1988 жылдан - Агроөнеркәсіп комитеті кәсіподақ қызметкерлерінің Қарқаралы аудандық комитетінің нұсқаушысы. 1991 жылдан - «Алтын-Емел» АҚ менеджері. 1992 жылдан - Қазақстан республикалық сыртқы экономикалық «Қазөнеркәсіпэкспорт» кәсіпорыны «Көмір-экспорт» фирмасының директоры. 1994 жылдан - Мемлекеттік сыртқы экономикалық «Қазыбек» корпорациясының вице-президенті (Алматы қаласы). 1998жылдан - ҚР-дағы Мемлекетаралық «Мир» телерадиокомпаниясының бөлімшесі директорының орынбасары (Астана қаласы). 2000 жылдың қаңтарынан - «Аймақаралық клиринг палатасы» ААҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. 2000 жылдың тамызынан - Қарағанды облысы Қаржы басқармасының бастығы. 2002 жылдан - ҚР Көлік және коммуникация министрлігі Қаржылық реттеу департаментінің директоры. 2005 жылдан - «Еснұр және К» ЖШС Директорлар кеңесінің төрағасы. 2007 жылдан - ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ президенті. 2009 жылдың маусым айынан бері - ҚР Президенті Әкімшілігі әлеуметтік-экономикалық мониторинг бөлімінің меңгерушісі. «Еуразия ғалымдарының экономикалық клубы» қауымдастығының Үйлестіру кеңесі төрағасының орынбасары; Халықаралық экономистер одағының вице-президенті (БҰҰ бас кеңес берушісі). «Евразийский экономический обзор», «Экономика. Финансы. Исследования» журналдарының бас редакторы. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. Ресейлік «Жыл менеджері-2008» байқауының жеңімпазы. Үйленген. 2 баласы бар. Дереккөздер
Ерғазы Мейірғалиұлы Нұрғалиев

Ерғазы Мейірғалиұлы Нұрғалиев (4.06.1954, Шығыс Қазақстан облысы, Самар ауданы, Еспе ауылы) - мемлекеттік қайраткер. Қазақ. Білімі * Өскемен құрылыс-жол институтының сәулет факультетін (1977), сәулетші; * Халықаралық тәуелсіз экология-саясаттанушы университетін бітірген (Мәскеу, 2001), заңгер. Еңбек жолы * 1971 жылдан - ШҚО Самар ауданы Бастаушы ауылы ОМ оқытушысы. * 1972 жылдан - Өскемен құрылыс-жол институтының студенті. * 1977 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. * 1979 жылдан - Ленинск қаласы 11284 ә/б космодром НҚБ аға инженер-ревизоры, 1980 жылдан - аға инженер-инспекторы, 1988 жылдан - 1-ші дәрежелі инженері. * 1989 жылдан - Қызылорда облысының халық депутаттарының Ленинск қалалық кеңесінің атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1990 жылдан - төрағасының бірінші орынбасары. * 1992 жылдан - Ленинск қалалық сәулет және қала салу басқармасының басшысы - бас сәулетшісі. * 1993 жылдан - Ленинск қаласының әкімінің әлеуметтік мәселелер бойынша орынбасары. * 1994 жылдан - Ленинск қаласының әкімінің мемлекеттік меншік мәселелері бойыша орынбасары. * 1995 жылдан - «Байқоңыр» космодром және Ленинск қаласындағы ҚР Президентінің арнайы өкілі. * 1996 жылдан 2004 жылға дейін - «Байқоңыр» космодромындағы ҚР Президентінің арнайы өкілі. * 2005 жылдың наурыз айынан - Астана қаласы ТЖ Департаменті басшысының орынбасары. * 2005 жылдың қыркүйек айынан - «Байқоңыр кешеніндегі «Бәйтерек» БК» АҚ бас директорының орынбасары - филиалының директоры. * 2007 жылдың қыркүйек айынан - «Бәйтерек» БК» АҚ бас директордың бірінші орынбасары - атқарушы директоры. * 2007 жылдың қазан айынан бері - ҚР Ұлттық ғарыштық агенттігінің жауапты хатшысы. Қоғамдық ұйымдағы қызметі «Нұр Отан» ХДП мүшесі. Марапаттары * II дәрежелі «Достық» ордені (2001) * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) медалі. Отбасы * Үйленген. Жұбайы - Нұрғалиева Сара Қабиқызы (1958 жылы туған), журналист, «Қазақстан ғарыш сапары» АҚ президентінің кеңесшісі. * Қызы - Нұрғалиева Динара Ерғазықызы (1978 жылы туған). * Немерелері - Дінмұхамед (1999 жылы туған), Даниел (2003 жылы туған), Дастан (2010 жылы туған). Дереккөздер
Татьяна Витальевна Охлопкова

Татьяна Витальевна Охлопкова 1950 жылы 26 шілдеде Шымкент облысы Мақтаарал ауданы Славянка ауылында туған. Орыс. Әкесі - Запорожский Виталий Яковлевич, марқұм. Анасы -Запорожская Нина Тимофеевна, марқұм. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1974), тарихшы, тарих пен қоғамтану пәндерінің оқытушысы. Сайлау үдерісіне қатысушыларға арналған әдістемелік көмекші құралдардың, ақпараттық-анықтамалық материалдардың, ҚР-дағы сайлау үдерісі туралы газеттердегі бірқатар мақала мен жарияланымның авторы. КОКП мүшесі (1971-1991). 1969 жылдан 1976 жылға дейін - Қазақстан ЛКЖО Маңғышлақ облысы Шевченко қалалық комитетінің іс жүргізушісі, комсомол ұйымдары бөлімінің нұсқаушысы, хатшысы. 1979 жылдан - пластмассаларды қайта өңдеу жөніндегі «Қызыл Ту» өндірістік бірлестігінің техникаға оқыту жөніндегі инженері. 1980 жылдан - Алматы қаласы Әуезов аудандық халықтық бақылау комитетінің инспекторы. 1982 жылдан - Алматы қаласы Әуезов аудандық партия комитеті ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы. 1984 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитеті жалпы бөлімінің нұсқаушысы. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитеті ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1989 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК жалпы бөлімінің нұсқаушысы. 1990 жылдан - ҚазКСР Президенті Кеңсесінің Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімінің сектор меңгерушісі. 1991 жылдан - ҚазКСР Президенті Аппаратының Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімі Қабылдау бөлмесінің меңгерушісі - сектор меңгерушісі. 1991 жылдан- ҚР Президенті Әкімшілігі және Министрлігі Кабинеті Қабылдауының меңгерушісі - Азаматтарды былдау және хаттар бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1994 жылдан - ҚР Министрлер Кабинеті істері Басқармасының Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1995 жылдан бері - ҚР Орталық сайлау комиссиясының мүшесі. «Құрмет» орденімен (2006), «Қазақстан Конституциясының 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2пі(| «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен м:і" патталған. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Охлопков Юрий Васильевич (1947 жылы туған), зейнеткер. Ұлдары - Юрий (1974 жылы туған), Станислав (1977 жылы туған). Немерелері - Анастасия, Мария. Дереккөздер
Қарлығаш Ыбырайханқызы Мырзаханова

Қарлығаш Ыбырайханқызы Мырзаханова (1956 жылы 12 маусымда Талдықорған облысы Қапал ауданында туған) - филолог. * Әкесі - Мырзаханов Ыбырайхан Жәнібекұлы, марқұм, комсомол қызметкері болған. Анасы - Еселбаева Роза Шәріпқызы, зейнеткер, комсомол және шаруашылық қызметкері болған. * С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін (1980) филолог, орыс тілі және әдебиеті пәнінің оқытушысы мамандығы бойынша; * Қазақ инновациялық және телекоммуникация жүйелері университетінің заң факультетін бітірген (2008). * Филология ғылымдарының кандидаты (1988), доцент. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «А.Т. Твардовскийдің поэтикалық тілінің лингвостилистикалық ерекшеліктері» . Әдеби мәтіннің филологиялық сараптауы, орыс әдебиетіндегі дәстүр және жаңашылдық, лексикологияның, ұлттық аудиторияны орыс тілін оқыту, тәрбиелеу, эстетикалық тәрбиелеу, өнердегі және білім берудегі эмпатия (бірге күйзелу) теориясы және т.б. мәселелері бойынша 30 астам жарияланымдардың авторы. * 1980 жылдың қыркүйек айынан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің орыс тілі кафедрасының ассистенті. * 1988 жылдың ақпан айынан - Алматы медицина институтының кафедра оқытушысы * 1988 жылдың қазан айынан - орыс және қазақ тілдері кафедрасының меңгерушісі. * 1994 жылдың қазан айынан - Алматы қаласы Совет ауданы әкімшілік әлеуметтік-мәдени мекемелері бөлімінің бас маманы. * 1995 жылдың ақпан айынан - Т. Жүргенов атындағы Қазақ мемлекеттік театр және кино институтының оқу-әдістемелік және тәрбиелік жұмыс жөніндегі проректоры, бірінші проректоры. * 2000 жылдым қыркүйек айынан - Алматы қаласы №75 ОМ директоры. * 2001 жылдың мамыр айынан - ҚР Білім және ғылым министрлігінің Сараптама, аккредитациялау және аттестаттау басқармасының (мемлекеттік инспекциялау және лицензиялау) басшысы. * 2004 жылдың сәуір айынан ҚР Білім және ғылым министрлігінің Мектепке дейінгі және орта жалпы білімнің нормативті және бағдарламалық әдістемелік базасын қалыптастыру басқармасының басшысы. * 2007 жылдың тамыз айынан бері-А.В. Селезнев атындағы Алматы хореографиялық училищесінің директоры. Марапаттары * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» «Астананың 10 жылдығы» медальдарымен; * Ы. Алтынсарин атындағы белгімен (2006) * ҚР БГМ, Алматы қаласы әкімшілігінің алғыстары мен құрмет грамоталарымен марапатталған. * ҚР Еңбек сіңірген қайраткері (2008). * Жесір. Қыздары - Жанар (1974 жылы туған), «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ қаржылық директоры, Іңкәр (1991 жылы туған), Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің студенті. Немересі - Әділхан (1994 жылы туған), қазақ-түрік лицейІШң оқушысы. Дереккөздер
Сергей Николаевич Нелидов

Сергей Николаевич Нелидов 1951 жылы 16 сәуірде УКСР Киев қаласында туған. Орыс. Әкесі - Нелидов Николай Иванович, полковник. Анасы - Нелидова Зоя Александровна, үй шаруасымен айналысады. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің биология факультетін бітірген (1973), микробиолог. Биология ғылымдарының кандидаты (1980), докторы (1991). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Күріш өсіру үшін сілтілі топырақ мелиорациясының микробиологиялық аспекттері». Санкт-Петербург гуманитарлық кәсіподақтар университетінің Алматы филиалының профессоры (2003 жылдан). Петровск ғылым және өнер академиясының (2005 жылдан), Ресей Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі (2007жылдан). ҚР Ауылшаруашылық ғылымдары академиясының мүшесі-корреспонденті (1997 жылдан). «Денсаулық денесофиясы: экологиялық және әлеуметтік-экономикалық аспекттері» (2003), «Тазалық пен пәктік» (2006), «Жыныстық қатынастардың денесофиясы» 2 кітапта (2006, 2007), «Әлем халықтарының неке және отбасының дәстүрлері» (2008) оқу құралдарының; 80 ғылыми және 70 ғылыми-көпшілік мақалалардың авторы. 5 өнертабыс куәлігіне ие. 1973 жылдан - ҚазКСР ҒА Жер құрамын зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері. 1989 жылдан - Қаз ҚБҒЗО экологиялық мәселелер бөлімі директорының орынбасары. 1991 жылдан - Алматы қаласы «Жер» концернінің ғылым бойынша вице-президенті. 1998-1999 жылдары - Алматы қаласы «Оннури» коледжінің директоры. 2000 жылдан - Алматы қаласы №34 ОМ ғылым бөлімінің меңгерушісі. 2003 жылдан бері - Санкт-Петербург гуманитарлық кәсіподақтар университетінің Алматы филиалының профессоры. «Денсаулық», «Эскулап», «Медный всадник - Казахстан» журналдарының редакциялық алқасының мүшесі. Ағарту саласындағы «Ильхам» сыйлығының (2005-2007), М.В. Ломоносов атындағы Петровск ғылым және өнер академиясы сыйлығының лауреаты. Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Д.А. Қонаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жағымды». Хоббиі - авторлық ән, поэзия, шахмат. Сүйіп оқитын әдебиеті - Күміс ғасырдың поэзиясы, тарихи әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Кершанская Ольга Ивановна (1950 жылы туған). Қызы - Нелидова Дарья (1995 жылы туған). Дереккөздер
Виктор Васильевич Ни

Виктор Васильевич Ни 1935 жылы 19 қаңтарда РКФСР Приморск өлкесі Буденовск ауданы Ливадия ауылында туған. Корей. Әкесі - Ни Василий Иннокентьевич, марқұм. Анасы - Ли Любовь Ивановна, марқұм. С.М. Киров атындағы Каспий жоғары әскери теңіз училищесінің артиллериялық факультетін (1957), мамандығы - «Артиллерия»; Ғылыми-зерттеу жобалау құрылыс материалдар институтының аспирантурасын (1970); С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің физика факультетін (1985) бітірген, мамандығы - «Оптика және спектроскопия физикасы». Техника ғылымдарының кандидаты (1973). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстанның түсті металлургия қалдықтарының негізінде қатаяуы мен гидратациялану түзілулерін түзілуін зерттеу». Көлік докторы (1995). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Өнеркәсіптік қалдық және көлік құрылысына арналған кондициясына жетпеген жергілікті шикізат негізінде нәтижелі құрылыс материалдарын жасау». Жол құрылысы материалдары мен механика кафедрасының профессоры (1991 жылдан). Халықаралық көлік академиясының академигі (1999 жылдан). «Сұйық әйнек негізіндегі құрамында цемент жоқ сілтілік-қож құрылыс материалдары» монографиясының (1994); «Жалпы химия» (тең автор, 2004), «Физика» (тең автор) оқулықтарының; «Құрылыс материалдарының химиясы» (2009), «Қыш бұйымдар» (2009) оқу құралдарының авторы. 380 басылып шыққан мақалалардың авторы. 2009 жылы шыққан «Қазақстан Республикасының құрылыс және жол индустриясының минералды-шикізаттық базасы» каталогының авторлық ұжымының жетекшісі. 17 авторлық куәлік пен патенттерге ие (1971, 1973, 1978, 1980, 1982, 1984, 1986, 1988). КОКП мүшесі (1956 жылдан). 1952 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте (ӘТФ), С.М. Киров атындағы Каспий жоғары әскери теңіз училищесінің курсанты. 1961 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 1963 жылдан - №13 мектептің физика пәнінің оқытушысы (Алматы қаласы); Ғылыми-зерттеу жобалау құрылыс материалдары институтының кіші ғылыми қызметкері, аспиранты, зертхана меңгерушісі, аға ғылыми қызметкері. 1975 жылдан - Өскемен жол құрылысы институтының Алматы жалпы техникалық факультеті деканының орынбасары. 1990 жылдан - Алматы автомобильді жолдар институтының аға оқытушысы, доценті, зертхана меңгерушісі, проректоры. 1992 жылдан - ҚР ҰҚБ Эргономика институты директорының орынбасары. 2001 жылдан бері - Л.Б. Гончаров атындағы Қазақ автомобильді жолдары университетінің проректоры, бірінші проректоры. Бүкілодақтық ғылыми-техникалық қоғамның мүшесі. «Құрмет» орденімен; «Еңбек ардагері», И.В. Лихачии атындағы көлік академиясының медальдарымен; «КСРО өнертапқышы» белгілерімен марапатталған. Әскери атағы - запастағы майор. Үйленген. Жұбайы - Ни Надежда Борисовна, зейнеткер, ҚР Құрылыс министрлігінде экономист болып жұмыс істеген. Ұлы - Александр, құрылыс бизнесімен айналысады. 2 немере қызы, 1 немере ұлы бар. Дереккөздер
Саясат Нұрбек

Саясат Нұрбек (18 мамыр 1981 жыл, Семей) — қазақстандық қоғам қайраткері, саясаттанушы, 2022 жылдан бергі Ғылым және жоғары білім министрі. Білімі *Маршаллтаун колледжін (Айова штаты, АҚШ, 2001), саясаттанушы мамандығы бойынша; *Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін (2004) халықаралық заңгер мамандығы бойынша үздік; *La Sapienza университетін (Рим қаласы, 2006) «Геосаясат және халықаралық қауіпсіздік» мамандығы бойынша үздік; *«Көкше» академиясын (Көкшетау қаласы, 2010) психология бакалавры дәрежесімен бітірген. Қазақ, орыс, ағылшын, түрік, итальян (еркін), испан (орта деңгейде), жапон және латын (тіл негізі) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). Қызмет жолы *2000 жылдың тамыз айынан желтоқсан айына дейін - конгрессмен Марк Смиттің сайлау алды науқанының жеке көмекшісі (Айова штаты, АҚШ); *2001 жылдың сәуір айынан мамыр айына дейін - АҚШ Айова штаты Үкіметінің Ақпараттық технологиялар департаменті инновациялық технологиялар бөлімінің қызметкері; *2002 жылдың желтоқсан айынан - «Қазақстан Жастар конгресі» ЗТБ Атқарушы директоратының әлеуметтік, экономикалық және аймақтық даму басқармасының бастығы (Астана қаласы); *2003 жылдың шілде айынан 2004 жылдың қыркүйек айына дейін - «Art-Motion» ЖШС құрылтайшы - директоры (Астана қаласы); *2006 жылдың қараша айынан - «Қазына» Тұрақты даму қоры» АҚ Инвестициялық жобалар департаментінің менеджері; *2007 жылдың қыркүйек айынан - «Қазына» Тұрақты даму қоры» АҚ басқарма төрағасының кеңесшісі; *2008 жылдың ақпан айынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және ұйымдастыру-кадр жұмысы бөлімінде кадрлық саясат секторының меңгерушісі; *2008 жылдың қазан айынан - ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының халықаралық ынтымақтастық және ғылым жөніндегі вице-ректоры; *2008 жылдың желтоқсан айынан - «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ-АҚ кадр саясаты және персоналды басқару жөніндегі атқарушы директоры; *2009 жылдың мамыр айынан кадрлық саясат және персоналды басқару департаментінің директоры; *2009 жылдың қыркүйек айынан - ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы Мемлекеттік саясат ұлттық мектебінің директоры; *2010 жылдың наурыз айынан бері - Қазақ гуманитарлық заң университетінің «НР-менеджмент» пәнінің оқытушысы; *2010 жылдың қыркүйек айынан бері - «Тұран-Астана университетінің «Халықаралық құқық» пәнінің оқытушысы құқықтану кафедрасының доценті. *2010 жылдың қазан айынан бері - «Халықаралық бағдарламалар орталығы АҚ президенті. *ҚР Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясының стипендиаттары қауымдастығының мүшесі (2008 жылдан). *ҚР Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясы Тәуелсіз сараптама комиссиясы төрағасының орынбасары (2008 жылдан). Әскери атағы — запастағы лейтенант Дереккөздер