kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
The Wall Street Journal

«The Wall Street Journal» (АҚШ басылымы) – ағылшын тілінде күнделікті шығып отыратын америкалық іскерлік газет. 1889 жылдан бері Нью-Йорк қаласында жарық көретін газетті «Dow Jones & Company» компаниясы басып шығарады. «Уолл-стрит джорнал» – америка басылымдары арасындағы ең ірі және ықпалды газеттердің бірі. 2010 жылы басылымның күнделікті таралымы 2,1 млн данаға жетсе, оның ғаламтордағы ақылы түрде тіркелушілерінің саны 400 мыңға жетіп артылды. Газеттің еуропалық және азиялық нұсқалары бар. Газетте саясат, экономика, қаржы, мәдениет жаңалықтары мен сараптама мақалалар басылып тұрады. Дереккөздер
The New York Times

«The New York Times» (немесе NYT, – Нью-Йорк шақтары) — күнделікті АҚШ басылымы. Танымалдығы жөнінен Америкада үшінші орында тұр («The Wall Street Journal» мен «USA Today-ден» кейінгі). Нью-Йорк қаласында 1851 жылдың 18 қыркүйегінде негізі қаланып, сол уақыттан бері үзіліссіз басылып келеді. 112 рет Пулецеровский премиясын ұтып алды. Оның вебсайты Америкадағы ең таңымал сайттардың бірі, ал ұлттық газеттердің арасында бірінші орынды алып отыр - ай сайынғы келермендер саны 30 миллионнан асады. Газет басылымының нұсқасы ең үлкен жергілікті астаналық басылым, ал көлемі жағынан Құрама Штаттардағы The Wall Street Journal мен USA Today-ден кейінгі үшінші орынды алады. The Times газетінің лақап аты "сұр ханым" ұзақ уақыт "есептеме газеті" болып саналып келді. Ол International Herald Tribune мен басқа да 18 газет сияқты Нью-Йорк компаниясына тиесілі. Компанияның төрағасы Артур Окс Сульцбергер, оның отбасы газетті 1896 жылдан бері басқарып келеді. Газеттің ұраны - "Жаңалықтың барлығы да басылып шығарылуға лайықты" - алғашқы беттің үстінгі сол жақ бұрышында басылады. Вебсайты "Жаңалықтың барлығы да шертуге арналған" деп дағдыландырылған. Ол бірнеше бөлімдерге бөлінген: жаңалықтар, пікірлер, бизнес, өнер, ғылым, спорт, стиль, үй іші және ерекшеліктер. The New York Times көптеген газеттер алты бағанаға көшкеннен кейін де бірнеше жыл газеттің сегіз бағанасын сақтады, және ең соңғылардың бірі болып түрлі-түсті фотосуреттерді қолданды. Тарихы 1851 жылдың 18 қыркүйегінде журналист және политик Генри Джарвис Рэймонд пен кезінде банкир болған Джордж Джонсо басында New-York Daily Times деп аталған The New York Times газетінің негізін қалады. Бір пенниге сатылған алғашқы басылым әртүрлі көзқаратар, мақсаттар мен мүдделерге арналды: Біз қоғамға пайда әкеледі деген жағдайда консерватор боламыз; және біздің ойымызша радикалдық реформалар мен радикалдық өңдеу талап етілген жағдайда радикал боламыз. Біз қоғамда барлығы да не жақсы, не жаман деп ойламаймыз; біз жақсыны сақтап қалып, оны жақсартқымыз келеді; жаманды жойғымыз немесе өзгерткіміз келеді. Басылым саны (2005 жылы) 1 млн 131 мың дана жай күндері, 1 млн 681 мың дана жексенбілік шығарылымды құраған. Дүние жүзіне таралады.The New York Times америка газеттерінің басым бөлігі сияқты аймақтық басылым ретінде шыға бастады. Алайда басылымның аймақтық концепциясы оның әлемдік деңгейдегі ықпалды газеттердің біріне айналуына еш кедергі бола алмады. Иесі 1896 жылдан бері The New York Times-тің иесі Сульцбергерлер отбасы. Қазіргі таңда Сульцбергерлер отбасына Б класты акцияның 88%-ы тиесілі. Дереккөздер
Нью-Йорк Таймс Билдинг

Нью-Йорк Таймс Билдинг — Нью-Йорк қаласындағы Манхэттен боросының батысында, 620 Сегізінші авенюде орналасқан көктіреген ғимарат. Ғимарат 52 қабаттан тұрады, биіктігі 748 фут (228 метр), антеннамен 1046 фут (318.8) метр. Бұл ғимараттың басты жалға алушысы The New York Times баспагері New York Times компаниясы. Құрылыс жұмыстары 2003 жылдан 2007 жылға дейін жүрді. Дереккөздер
Ху Ши

Ху Ши – қытайдың белгілі ойшылдарының бірі, XX ғасырдың философы, Джон Дьюдің шәкірті және ізін жалғастырушы. 1891 жылы 17 желтоқсанда Шанхайда дүниеге келген. АҚШ-тағы Корнель университетінде оқып келген соң, Бейжің университетінде дәріс берген. 4 мамыр қозғалысының белсендісі. 1938-1941 жылдары Қытайдың АҚШ-тағы елшісі; 1946-1948 жылдары Бейжің университетінің ректоры; 1958 жылдан өмірінің соңына дейін Тайваньдағы Academia Sinica-ның президенті болған. Ху Ши «Свободный Китай» журналының бас редакторы болып қызмет атқарып жүрген кезде журнал Чан Кайшидің сынынан соң жабылып қалады. 1962 жылы 24 ақпанда 70 жасында қайтыс болған. Дереккөздер
Оуян Сюань

Оуян Сюань – Қытайдағы Юань әулеті кезіндегі атақты әдебиетші және каллиграфтарының бірі. Тарихшы, заңгер, жаңа конфуцийші. Туған жылы туралы нақты дерек жоқ, бір дереккөзінде 1273/1274 деп берілсе, басқа деректерде 1283 деп беріледі. Лулинді тастап, Хунань провинциясындағы Люянде өмір сүрген. 1315 жылы мемлекеттік емтиханнан өтеді. 1339 жылы император жарғыларына жауапты Ханьлинь академигі болады. 15 томдық «Антология Павильона Яшмовых Таблиц» еңбегін жазған. 1357 немесе 1358 жылы қайтыс болған. Дереккөздер
Ха Цзинь

Ха Цзинь – қытай текті америка жазушысы. 1956 жылы 21 ақпанда Ляонин провинциясында дүниеге келген. Әскери адамның ұлы. Әскерде борышын өтеген. Радионы тыңдау арқылы өз бетінше ағылшын тілін меңгерген. 1981 жылы Харбин университетін тәмамдап, оқуын Цзинань университетінде жалғастырған. 1985 жылы АҚШ-қа аспирантурада оқуға барады. Тяньаньмэнь алаңындағы қанды оқиғадан кейін Қытайға қайтпауды ұйғарады. 1990 жылы ағылшын тілінде өлеңдер жинағы шыққан. Атланттағы Эмори университетінде дәріс берген. Қазіргі уақытта Бостон университетінде дәріс береді. Туындылары: *Between Silences, өлеңдер (1990) *Facing Shadows, өлеңдер (1996) *Ocean of Words, новелла(1996) *Under the Red Flag, новелла (1997) *In the Pond, роман (1998) *Waiting, роман (1999) *The Bridegroom, новелла(2000) *Wreckage, өлеңдер (2001) *The Crazed, роман (2002) *War Trash, роман (2004) *A Free Life, роман (2007) Дереккөздер
Шэнь Жун

Шэнь Жун – қытай жазушысы. 1936 жылы Хубэй провинциясындағы Ханькоу жерінде дүниеге келген. 1951 жылы Чунцинде еңбек жолын бастаған. Жұмысшыларға арналған кітап дүкенінде, кейін газетке жазылу бөлімшесінде жұмыс істеген. 1954 жылы Бейжің университетінің орыс тілі мамандығына түседі. Тәмамдаған соң орыс тілінен аудармашы, музыкалық директор, орта мектеп мұғалімі болып қызмет атқарады. 1969 жылғы Мәдени төңкеріс кезінде Шэньси провинциясына жіберіледі. Ол жердегі тәжірибесі оның алғашқы әдеби шығармасына негіз болады. 1975 жылы Шэнь Жунның алғашқы романы «Вечно молодые», 1979 жылы «Вечная весна» повесі және әңгімелері жарық көреді. Орыс тілінен көптеген еңбектерді аударып, Қытайда сыйлықтарға ие болған. Дереккөздер
Тао Юаньмин

Тао Юаньмин – қытай ақыны. Көне сөз шеберлерінің ұлысы. 365-427 жылдары өмір сүрген. Атақты отбасынан шыққан. Кейін кедейшілікке душар болған. Қазіргі Цзянси аумағында дүниеге келген. Төменгі шенеунік болған. Қырық жасында сүйікті әпкесі қайтыс болған соң, қызметінен кетіп, ауыл шаруашылығымен айналысады. 20 жылдан аса жалғыздықта өмір сүреді. Ақынның шамамен 160 өлеңі сақталған.
Сяо Хун

Сяо Хун (Қытайша: 萧红, пиньинь: Xiāo Hóng; 1911 жыл 1 маусым - 1942 жыл 22 қаңтар) – әйгілі қытай жазушысы және ақыны. Шын есімі – Чжан Найин, сонымен қатар Цяо Инь, Лин Лин және Тянь Ди сынды бүркеншік есімдерді де қолданған. 1911 жылы 1 маусымда дүниеге келген. Сяо Хунның әдеби мұралары 1 000 000 иероглиф деп саналғанымен, небәрі 3 томды құрайды. Оның 18 жыл тұрған үйі Харбин қаласынан 28 км қашықтықтағы Хулань уезінде Сяо Хун музей үйіне айналған. Әйгілі өлеңі Дай Ваншу деген жақын досына арнап жазылған. 1942 жылы 22 қаңтарда қайтыс болған. ;
Чжан Айлин

Чжан Айлин (қыт. 張愛玲, пиньинь Zhāng Àilíng, ағылш. Eileen Chang, 1920 жыл 20 қыркүйек - 1995 жыл 8 қыркүйек)– әйгілі қытай және америка жазушысы. 1920 жылы 20 қыркүйекте дүниеге келген. Өмірінің көп бөлігін АҚШ-та өткізген. 1995 жылы 8 қыркүйекте 74 жасында қайтыс болған. Оның кітаптары Лян Цзин деген лақап атпен жарық көрген. Негізгі туындылары: *«Песня рисовых побегов» *«Любовь на выжженной земле» *«Сплетни» *«Гневная дама» *«Любовь в павшем городе» *«Первый аромат » *«Полжизни» *«Широко открытые глаза» *«Кошмар в красном тереме» *«Как распускались цветы над морем» *«Как увядали цветы над морем» *«Меланхолия» *«Продолжение» Чжан Айлиннің кітаптары желісінде түсірілген кинофильмдер: *Tao hua yun (1959) ("The Wayward Husband") *Liu yue xin niang (1960) ("The June Bride") *Xiao er nu (1963) ("Father takes a Bride") *Yi qu nan wang (1964) *Qing Cheng Zhi Lian (1984) ( Love in a Fallen City) *Yuan Nu (1988) *Hong Meigui Yu Bai Meigui (1994) ( The Red Rose and the White Rose) *Ban Sheng Yuan (1997) ( Yuan of Half a Life, also known as Eighteen Springs) *Jin Suo Ji (Record of a Golden Lock) Дереккөздер
Хань Хань

Хань Хань – қытай автожарысшысы, әнші, жазушы, сондай-ақ Қытайдағы ең танымал блоггердің бірі. 1982 жылы 23 қыркүйекте Шанхай қаласында дүниеге келген. 2000 жылы «Тройная дверь» романы жарық көрген соң танымал болған. Роман 2 миллионнан жоғары таралыммен басылып шыққан. Соңғы жиырма жылда ішіндегі ең табысты қытай бестселлер саналады. Дереккөздер
Протаминдер

Протаминдер — жануарлар топтарының көбінде сперматозоидтың ядросына кіретін қарапайым ақуыздар. Қасиеттері Ақуыздардың құрамына кіргіш амин-қышқылдарының 60-85% аргининнен тұратындықтан, протаминдер өте жоғарғы негіздік қасиет көрсетеді. Олардың молекулалық салмағы төмен, 4000-12000 аралығында болады. Протаминдер ұрықтардың хроматинінің ДНҚ-сымен байланыс түзеді. Осы ақуыздар негізінен барлық сперматозоидтарында кездеседі. Кейбір протоминдер, өздерінің алыну көзіне байланысты аталады. Мысалы: лосось ұрығынан алынған протаминдер сальмин, селдь ұрығынан — клупейн, форель ұрығынан — труттин, скумбрия ұрығынан — скумбрин деп аталады.
Астана – іңкәрім менің

«Астана – іңкәрім менің» – 2010 жылы жарыққа шыққан киносериал. «Қазақфильм» (Қазақстан) және «Eurasia Film Production», «Turkish Radio & Television Corporation» (Түркия) киностудиялары бірлесіп шығарған мелодрама жанрындағы кино. Идея авторы – Мұхтар Құл-Мұхаммед, продюсері – Гүлнәр Сәрсенқызы, режиссері – Ермек Шынарбайұлы, операторы – Максим Трапо, «Хабар» телеарнасынан 2010 жыл 27 шілдеден бастап көрсетіле бастады. 12 сериядан тұрады, ұзақтығы 44 минут.
Ең кішкентай бойлы халық

Ең кішкентай бойлы халық – салыстырмалы түрде алғанда дүниежүзіндегі бойы ең кішкентай халық. Еуразия бойынша Енисей жағалауында тұратын кеттер ең кішікентай бойлы халық болып саналады. Олардың бойы шамамен – 150 см. 1936 жылы орталық Қытай ауылында бойы 120 см-ден аспайтын 800 адам тұратыны белгілі болған. 1970 жылы Бразилия мен Перу шекарасынан ергежейлер тайпасы табылған. Олардың бойы 105 см-ден аспаған. Бойлары кіші саналатын халықтардың ішіне Үнді мұхитының Адман аралында қоныстанған онге тайпасы да кірген.
Полин Мастерс

Полин Мастерс – дүниежүзіндегі ең кішкентай әйел. «Полин ханшайым» атанған ол 1876 жылы 26 ақпанда Оссендрехте (Нидерланд) дүниеге келген. туған кезінде бойы 30 см болған. 9 жасында бойы 55 см-ге, ал салмағы – 15 кг-ға әзер жеткен. Дереккөздер
Атақты ергежейлілер

Атақты ергежейлілер – халық арасына бойының кішкентайлығымен атағы шыққан ерекше адамдар. Мысалы, Гибсон – Англия королі II Карлдың суретшісі болған. Дукорнет – даңқы елге жайылған солақай суретші. Минхеер Выбранд Лолкес – Голландияға мәшһүр болған сағат құрастырушы. Александр Поуп – XVIII ғасырда Англияға әйгілі болған ақын. Сондай ақындардың бірі – француз Антуан Годо.
Ең кішкентай ергежейлілер

Ең кішкентай ергежейлілер – әлемдегі ергежейлілер арасындағы ең кіші бойлы адамдар. Мәліметтерге сүйенсек ең кіші ергежейлердің бірі – Хуан де ля Крус. Оның бойы 48 см. 15 ақпан 1957 жылы Үндістанда дүниеге келген Гал Мохаммедтің бойы, 1990 жылы 19 шілдеде өткізілген анықтаманың қорытындысы бойынша, 57 см-ге болған. Салмағы – 17 кг-ға әзер жеткен.
Леонид Стаднык

Леонид Стаднык – ең ұзын бойлы адам. Леонид Стаднык 1971 жылы туған. «Гиннестің рекордтар кітабына» әлемдегі ең ұзын адам ретінде енген. Оның бойы 257 см-ге жеткен. Леонид Стаднык қытайлық Бао Сишуньнан 21 см-ге ұзын. Ол соңғы рет өлшенгенде бір жылда шамамен 1-1,5 см қосқандығы айқындалған. 2009 жылы Леонид Стадныктің орнын 246 см-лік түрік Сұлтан Көсен басқан. Дереккөздер
Сэнди Аллен

Сэнди Аллен – әлемдегі бойы ұзын әйелдердің бірі. 1955 жылы Америка Құрама Штатында дүниеге келген. Оның бойы 2,319 м болған. Салмағы 209,5 кг-ға жеткен. Сэнди Аллен 50 өлшемді аяқкиім киген. «Казанова Феллини» фильміне түскен. Дереккөздер
Анна Хэнен Суон мен Мартин ван Бюрен Бейтс

Анна Хэнен Суон мен Мартин ван Бюрен Бейтс – Гиннесстің рекордтар кітабына «Ең ұзын ерлі-зайыптылар» болып енген отбасы. 1998 жылы 18 маусымда Анна Хэнен мен Мартин ван Бюрен Бейтс некелескен. Мартин Кентухи штатында дүниеге келген, бойы – 2,20 м. Анна Хэнен Канада жерінде туған, бойы – 2,27 м. Алайда бұрын олардан да ұзын ерлі-зайыптылардың болғандығы дәлелденген. Олар: Федор Махнов (239-285 см ) және Евросинья Лебедева (185-215 см). Дереккөздер
Гиннесс рекордтар кітабы

Гиннесс рекордтар кітабы — әлемдік рекордтар енетін жылдық жинақ. Гиннесс кітабына адамның, жануардың, табиғаттың т.с.с. жеткен жетістіктері, өзгелерден ерекшелендіретін күйі, қалпы жайлы жазылады. Алғаш рет Гиннесс кітабы 1955 жылы ирландтық сыра қайнатушы «Гиннесс» компаниясының басшысы Хью Бивер сэрдің тапсырысы бойынша жарық көрген. 1956 жылы кітап 5 000 000 дана таралыммен сатылған. Қазіргі кезде дүниежүзі бойынша 100 мемлекетте 23 тілде басылып шығарылады. 2003 жылы «Гиннесстің рекордтар кітабының» таралымы 100 000 000 данаға жеткен. Дереккөздер
Гордон Пири Дуглас Алистер

Гордон Пири Дуглас Алистер - ағылшын жеңіл атлеті, стайер. 1931 жылы 10 ақпанда Англияда дүниеге келген. XX ғасырдың 50-жылдарындағы ең атақты спортшылардың бірі. 5 дүркін әлемдік рекорд орнатқан. 1956-1962 жылдары 3000 метрге жүгіруден рекорд жасаған. 1956 жылы өткен Олимпиада ойынында 5000 метр қашықтыққа жүгіруден күміс медаль алған. 1998 жылы Гордон Пири 347 600 км жүгіріп, «Гиннесстің рекордтар кітабына» кірген (салыстырмалы түрде Айға дейінгі арақашықтық 384 000 км). Мансабының соңғы жылы тәулік ішінде «Тез әрі жарақатсыз жүгір» атты кітап жазады. 1991 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болған. Дереккөздер
Bad World Tour

«Bad World Tour» – Майкл Джексонның әлемге берген концерттік туры. 1987 жылдың 12 қыркүйегінен бастап 1989 жылдың 27 қаңтарына дейін жалғасқан концерттік бағдарлама Жапония, Австралия, Еуропада өткен. Турға PepsiCo компаниясы демеуші болған. 16 ай ішінде 15 мемлекетте 123 концерт беріліп, шамамен 4,4 миллион фанат қатысқан. Тур барысында Майкл Джексон 125 миллион АҚШ долларын жинап, «Гиннесстің рекордтар кітабының» «Көрермені көп ең табысты тур» ретінде екінші орынға шыққан. 1988-1989 жылдары тек АҚШ ішінде берген 54 концерті Майкл Джексонға 20 000 000 доллар табыс әкелген. Дереккөздер
Смурф

Смурф , штрумф (штрумпф) — мультипликациялық кейіпкерлер. Бельгия суретшісі Пьер Кюллифор ойлап тауып, суретін салған. 1958 жылы 23 қазанда алғаш рет смурфтар әзіл-оспақ «Le Journal de Spirou» журналда жарық көрген. 1980 жылдары анимациялық «The Smurfs» телехикаясының түсірілімі басталған. Стивен Паркс (Ұлыбритания) смурф ойыншықтарын бала кезінен бастап жинаған. 2010 жыл 28 қаңтар күні оның топтамасында 1061 смурф жиналған. 2011 жылы Андреас Шюссердің (Германия) смурфтар топтамасы 3173 данаға жеткен. Қазақстанда смурфтарды балаларға арналған «Киндер – тосын сый» шоколадының қорабынан шығатын ойыншықтардан көре аламыз. Дереккөздер
Эльбрус Хамитович Нигматуллин

Нигматуллин Эльбрус Хамитович – Ресей спортшысы, қоғам және саясат қайраткері, актер. 1974 жылы 30 наурызда Челябинск облысы Аргаяшск ауданы Чубары ауылында туған. Ұлты – башқұрт. Пауэрлифтинг және армреслинг бойынша спорт шебері. 2005 жылы стронгмен бойынша әлемнің вице-президенті болған. «Ең мықты Ресей адамы» турнирінің 4 дүркін жеңімпазы. Бірнеше рекорд жасап, «Гиннесстің рекордтар кітабына» енген. Тарихи-деректі «Мен өлген жоқпын, башқұрттар» фильмінде ұлт қаһарманы Салават Юлаевтың рөлін сомдаған. «Сары айдаһар» атты телехикаяда шығыс күресінің шебері рөлін ойнаған. Дереккөздер
Генри Уильям Эллингем

Генри Уильям Эллингем – Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан ардагер. 2009 жылдың 19 маусымынан өмірінің соңғы күніне дейін тіркелген әлемдегі ең ұзақ жасаған адамдардың бірі. 2007 жылдың 13 ақпанында Ұлыбританияның екінші, ал Еуропаның үшінші ең кәрі адамы болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаны үшін бірнеше медальмен марапатталған. Ұзақ өмір сүрген ардагер ХIХ, XX және XXI ғасырдағы оқиғалардың куәгері болған. Генри Эллингем 18 маусым 2009 жылы Брайтон қаласындағы ардагерлер үйінде 113 жасында қайтыс болған. Дереккөздер
Янг Стрит

Янг Стрит — әлемдегі ең ұзын көше. 1793 жылы Джон Симко көшенің атауын сэр Джордж Янгтың құрметіне атаған. Канададағы (Торонто) бұл көшенің ұзындығы 1896 км. «Гиннестің рекордтар» кітабына енген. Көше Торонто орталығынан басталып, Кокрейн қаласынан өтіп, Миннесота штатының шекарасымен аяқталады. Көшені бойлай түрлі дүкен, бутиктер, түнгі клубтар мен театр, университет тағы басқа ғимараттар орналасқан. Дереккөздер
Шон Пертви

Шон Пертви 04 маусым 1964 жыл) – британ актері. Лондон қаласында дүниеге келген. Киноларға түсіп, дыбыстау жұмыстарын да атқарған. Оның әкесі Джон Пертви «Дәрігер Кім» атты ғылыми – фантастикалық телехикаяда басты рөлде ойнаушылардың бірі болған. «Олд Викті» тәмамдаған Пертви үш жыл бойы Шекспир труппасының құрамында гастролдік сапарларға шығып жүрген. «Пуаро», «Заңшыл» телехикаялары мен «Көк сусын», «Табиғи нейлон», «Law & Order» «UK Ball», «Walk Like a Panther Naked Harbour» фильмдеріне түскен. Дереккөздер
Игорь Борисович Завадский

Игорь Борисович Завадский – Украинаның атақты музыканты. Игорь Завадский 20 қаңтар 1966 жылы Инта қаласында дүниеге келген. 2000 жылы Украинаның еңбек сіңірген әртісі атағына ие болған. Франция, Италия, Ирландия, Испания мемлекеттерінде өткен байқаулардың жеңімпазы. «Алтын медаль» (Франция) сыйлығының иегері. Әлем аккордеоншыларының арасында өткен (біріншісі – Италия; екіншісі - Ирландия) халықаралық байқауда 3 рет жеңімпаз атанған. «Гиннестің рекордтар кітабына» енген Украинаның алғашқы музыканты. Дереккөздер
Кеннет Уайлд

Кеннет Уайлд – шахмат журналисі, тарихшы, 1926 жылы 6 наурызда Ноттингемде дүниеге келген. Шахмат жайлы көптеген кітаптардың авторы. Дж.Гилкристпен бірігіп, Эм.Ласкер жайлы үш томдық жинақ жазған. 1984 жылы Д.Хупермен бірлесіп шахмат энциклопедиясын жарыққа шығарған. Еңбектері: «The Oxford compasion to chess» Oxf., 1984 (автормен бірлесе); «Chess, the records, Enfield» (Middlesex), 1986. Кеннет Уайлд 2003 жылы 11 шілдеде қайтыс болған.
Ладислав Шкултети-Габриш

Ладислав Шкултети-Габриш – Австрия армиясының гусары (атты әскер). 1738 жылы 27 маусымда Словакияда, кедей отбасында дүниеге келген. 12 жасында жетім қалған Ладислав Шкултети-Габриш гусар полкіне өткізілген. Армияда 81 жыл бойы қызмет еткені үшін «Гиннестің рекордтар кітабына» кірген. 1757 жылы Кельн мен Берлин маңындағы Жетіжылдық шайқаста ерлік көрсеткен. Шкултети - Габриш Австрия армиясында 22 жорыққа, 256 шайқасқа қатысып, жеңіл жарақат алған. Замандастары оған «Мәңгі сарбаз» атағын берген.
Леонид Васильевич Баратов

Леонид Васильевич Баратов (1895 жылы 20 наурызда Мәскеуде дүниеге келіп, 1964 жылы 22 шілдеде дүниеден өткен) – совет режиссері. Ресей Федерациясының халық әртісі. 1943, 1949, 1950, 1951, 1952 жылдардағы Сталин сыйлығының лауреаты. Мәскеу университетінің заң факультетінде оқыған. 1918 жылдан бастап Мәскеу театрында актерлік қызмет атқарған. 1936-1938 жылдары А.В. Луначарский атындағы Свердловск академиясы опера және балет театрына баc режиссер болды. 1926 жылдан бастап педагогикалық жұмыстармен айналысқан. Дереккөздер
Василий Иванович Вайнонен

Василий Иванович Вайнонен (1901 жылы 8 (21) ақпанда Санкт-Петербургте дүниеге келіп, 1964 жылы 23 наурызда дүниеден өткен) – совет, орыс балет әртісі және балетмейстер. Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі. 1947, 1949 жылғы Сталин сыйлығының лауреаты. 1919 жылы Петрогард хореографиялық мектебін бітіргеннен кейін, 1938 жылға дейін Киров атындағы Ленинград опера және балет театрында жұмыс істейді. Балетмейстер жұмысын 1920 жылы концерт қойылымдарынан бастады. 1934 жылы Киров атындағы театрда Чайковскийдің «Щелкунчик» атты балет қойылымын көрсетті. Василий Вайноненнің көптеген балет қойылымдары бар.). Дереккөздер
Владимир Викторович Васильев

Владимир Викторович Васильев (1940 жылы Мәскеуде дүниеге келген) – совет, орыс балет әртісі, хореограф, ұстаз. 1973 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алған. Е.С. Максимованың күйеуі және сахнадағы тұрақты серіктесі. 1958 жылы М.М. Габович сыныбында МАХУ-ды бітірген. Осы жылдың 26 тамызынан бастап Үлкен театрдың балет тобына мүше болады, бұл жерде Владимир Васильев отыз жылдан аса уақыт жұмыс істеген. 1971 жылы хореограф ретінде көріне бастайды. Совет және шетел сахналарында бірқатар балет, сонымен бірге В.А. Гаврилин әніне жазылған «Анюта» мен «Жолдағы үй» атты телебалеттерін көрсетті. Балет фильмдеріне түскен. 1982 жылы ГИТИС-те балетмейстер бөлімін бітіріп, 1982-1995 жылдарда сол жерде хореографиядан сабақ береді. Дереккөздер
Адам Павлович Глушковский

Адам Павлович Глушковский (1793 жылы Санкт-Петербургте дүниеге келіп, 1870 жылы дүниеден өткен) – орыс балет әртісі, балетмейстер және ұстаз. Ш.Л. Дидло үйінде тәрбиеленген. 1811 жылы Санкт-Петербург балет мектебін бітірген. И.И. Вальберх пен Ш.Л. Дидлодан сабақ алған. 1812 жылдың ақпан айында ол Арбат театрында би билеген. Сол жылы Глушовский қатарынан Мәскеу балет мектебінде бірінші биші, балетмейстер және жүргізуші ретінде қызмет атқарады. Глушовскийдің көптеген балет қойылымдары бар. Дереккөздер
Касьян Ярославич Голейзовский

Касья́н Яросла́вич Голейзо́вский (1892 жылы 22 ақпан (7 наурыз) – 1970 жылы 4 мамыр) – совет балетмейстері. Мәскеуде дүниеге келді. Беларусь республикасына еңбегі сіңген әртіс. Негізінде Үлкен театр әртістері отбасында туған. Анасы Касьяна Елена Дмитриевна-Добровольская сахнасында балерина, әкесі Ярослав Матвеевич Голейзовский – опера мүшесі, баритон болған. Касьян жеті жасқа толғанда анасы Мәскеу хореография училищесіне оқуға береді. Ол жерде Касьян Домашев, В. Д. Тихомиров (классикалық би), В. А. Рябцевтен сабақ алады. 1906 жылы Петербург хореографиялық училищеге ауысып, оны 1909 жылы бітіріп шығады. Дереккөздер
Юрий Николаевич Григорович

Юрий Николаевич Григорович (1927 жылы 2 қаңтарда Ленинградта дүниеге келген) – балет әртісі, балетмейстер. 1973 жылы КСРО-ның еңбек сіңірген әртісі атағына ие болған, 1986 жылы Социалистік Еңбек Ері, 1970 жылы Ленин сыйлықтың лауреаты, 1977, 1985 жылдардағы КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері атанады. Ленинград хореография училищесінде оқыған. 1964-1995 жылдар аралығында Үлкен Театрда бас балетмейстер болды. 1995 жылы Юрий Григорович Үлкен театрды тастап, әртүрлі орыс және шетел ұжымдарымен бірігіп жұмыс жасауды бастайды. 2007 жылдан бастап Краснодар балет театрын басқарып келген. 2011 жылы ақпан айында Үлкен театрға қайтып оралады. Дереккөздер
Леонид Михайлович Лавровский

Леонид Михайлович Лавровский (шын тегі Иванов) (1905 жылы 5 маусымда Санкт-Петербургте дүниеге келіп, 1967 жылы 27 қарашада дүниеден өткен) – совет балетмейстері. 1946, 1947, 1950 жылдардағы Сталин сыйлығы лауреаты. 1965 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алған. 1922 жылы Петрегард хореография училищесін бітіргеннен кейін С.М. Киров атындағы ЛАТОБ-та әртіс қызметін атқарады. 1927 жылдан бастап балет шығармашылығымен айналысқан. 1967 жылы Парижде гастрольде жүрген кезінде қайтыс болған. Соңында әйелі Е.Г. Чикваидзе және ұлы М.Л. Лавровский (балет әртісі және балетмейстер) қалды. Отбасы * Жұбайы — Елена Георгиевна Чикваидзе (1910-1996), балет әртісі. РСФСР еңбек сіңірген әртісі (1948). РСФСР еңбек сіңірген әртісі (1976) * Ұлы — Михаил Леонидович Лавровский (1941 жылы туған), балет әртісі, хореограф және педагог. КСРО халық әртісі (1976). * Немересі — Леонид Михайлович Лавровский-Гарсия (1987 жылы туған), театр актері, режиссер және оқытушы, Ресей театр өнері институтының актерлік оқытушысы - ГИТИС. Жад * 1993 жылы Мәскеуде Михаил Лавровскийдің хореографиялық мектебі құрылды. 2006 жылы жеке мемлекеттік бюджеттік мекемеге айналып, оған әкесі Леонид Лавровскийдің есімі берілді. Марапаттары * РКФСР-дің еңбек сіңірген әртісі (1939) * РКФСР халық әртісі (1959) * КСРО халық әртісі (1965) * Екінші дәрежелі Сталин премиясы (1946) — хореографиялық өнер саласындағы көрнекті жетістіктері үшін. * Сталин премиясы, бірінші дәрежелі (1947) — С. С. Прокофьевтің «Ромео мен Джульетта» балет спектаклін қойғаны үшін (1946) * Сталин премиясы, екінші дәрежелі (1950) — Р. М. Глиердің «Красный мак» балет спектаклін қойғаны үшін (1949) * Ленин ордені (1967) * Еңбек Қызыл Туы ордені (1951) * Құрмет Белгісі ордені (1939) * 1941—1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Иосиф Михайлович Михайлов

Иосиф Михайлович Михайлов (шын тегі Лапицкий) (1876 жылы 26 қаңтарда Минск қаласында дүниеге келіп, 1944 жылы Мәскеуде дүниеден өткен) – орыс опера режиссері, музыка және қоғам қайраткері, опера өнерінің теоретигі. Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі. Опера театрының реформасы туралы мақаланың авторы. 1906-1908, 1921-1928 жылдары Үлкен театрда, 1912-1919 жылдары Петрогард музыкалық драма театрында, 1941 жылы Донецск опера және балет театрында жұмыс істеген. 1936 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі атағына ие болған.
Александр Александрович Лапаури

Александр Александрович Лапаури (1926 жылы 15 маусымда Мәскеуде дүниеге келіп, 1975 жылы 6 тамызда дүниеден өткен) – орыс балет әртісі, хореограф. 1955 жылы КСРО-ның еңбек сіңірген әртісі. 1944 жылы Мәскеу хореография училищесін бітірген. 1944 жылы қазан айында Үлкен театр тобына алынады. Үлкен балет театрында екі жыл ішінде биші ретінде жиырма шақты рөлдерді сомдап үлгерген. 1960 жылдардың басында Лапуриге балет қойылымдарын әкеліп берген. 1967 жылы Үлкен театрдың балет әртісі болды. Дереккөздер
Сергей Яковлевич Лемешев

Сергей Яковлевич Лемешев (1902 жылы 27 маусымда (10 шілде) Твер облысы, қазіргі Калинин ауданында дүниеге келіп, 1977 жылы 27 маусымда дүниеден өткен) – совет опера әншісі (лирикалық тенор). 1950 жылы КСРО-ның халық әртісі. 1941 жылғы екінші дәрежелі Сталин сыйлығының лауреаты. 1914 жылы шіркеу мектебін бітіріп, Санкт-Петербургте біраз уақыт аяқкиім жөндеу ісін меңгереді. 1918 жылы Тверде жалпы білім беретін мектепті бітіреді. 1921-1925 жылдар аралығында профессор Н.Г. Рай сыныбында Мәскеу консерваториясында оқыған. 1926-1931 жылдарда Свердловск, Харбин және Тбилиси театрларында ән айтқан. Сергей Лемешев бірнеше рет некеге тұрған. Дереккөздер
Генрих Александрович Майоров

Генрих Александрович Майоров (1936 жылы 6 қыркүйекте Улан-Удэ қаласында дүниеге келген) – совет балет әртісі, балетмейстер. 1976 жылғы КСРО-да Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. Ресейдің Бурятиядағы еңбегі сіңген өнер қайраткері. 1957 жылы Киев хореография училищесін бітірген. 1967-1972 жылдарда Ленинград консерваториясының балетмейстер бөлімінде оқыған. 1972-1977 жылдарда балетмейстер болып, 1977-1978 жылдары Т.Г. Шевченко атындағы Киев опера және балет театрында бас балетмейстер болып жұмыс істеген. Көптеген хореографиялық концерт миниатюраларының авторы. Дереккөздер
Асаф Михайлович Мессерер

Асаф Михайлович Мессерер (1903 жылы 6 (19) қарашада Вильнода дүниеге келіп, 1992 жылы 7 наурызда Мәскеуде дүниеден өткен) – совет, орыс балет әртісі, балетмейстер, ұстаз. 1976 жылы КСРО-ның халық әртісі атағына ие болған. 1941, 1947 жылдардағы Сталин сыйлығы лауреаты. Алғаш рет он бес жасынан бастап М.М. Мордкин студиясында, одан кейін Мәскеу хореография училищесінде балетпен айналысқан. 1921 жылы Үлкен театр тобына қабылданады. 1954 жылы сол жерде жұмыс істеп жүргенінде әйгілі классикалық, орыс, шетел және қазіргі балеттің бәрін орындап шыққан. Мессерер – үздік балет ұстазы. Бірінші «Драмбалет» студиясында, кейін Үлкен театрдың кешкі студиясында, 1923-1960 жылдары Мәскеу хореография студиясында жұмыс істеген. Дереккөздер
Игорь Александрович Моисеев

Игорь Александрович Моисеев (1906 жылы 8 (21) қаңтарда Киевте дүниеге келіп, 2007 жылы 2 қарашада Мәскеуде дүниеден өткен) – совет және орыс хореографы, балетмейстер, балет әртісі. 1953 жылы КСРО-ның халық әртісі атанған, 1942, 1947, 1952 жылдарда Сталин лауреаты, 1967 жылғы Ленин сыйлығының лауреаты, 1976 жылы Социалистік Еңбек Ері атанған, 1985 жылы КСРО Мемлекеттік сыйлық иегері. Отбасының жалғыз ұлы болған. Бала кезінде бірнеше жыл Францияда тұрғандықтан, француз тілінде жақсы сөйлеген. 1920 жылы Мәскеуде жекеменшік балет студиясында, 1921-1924 жылдарда А.А. Горск атындағы Хореографиялық техникумда оқыған. Ал 1933 жылы Өнер Университетін бітірген. 1930 жылдан бастап балетмейстер болып жұмыс істеген. Дереккөздер
Борис Аркадьевич Мордвинов

Борис Аркадьевич Мордвинов (шын тегі Шантель; 1899 жылы 24 қарашада Мәскеуде дүниеге келген) – совет театр режиссері. 1935 жылғы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі. 1919 жылы Мәскеу хореография театрының 2-студиясына тапсырған. Алайда рөлі болмағандықтан, сахнаға кішкентай эпизодтар үшін шыққан. 1921-1936 жылдар аралығында Мәскеу Хореографиялық академия театрында актер және режиссер қызметін атқарған. Дереккөздер
Михаил Михайлович Мордкин

Михаил Михайлович Мордкин (1880 жылы 9 желтоқсанда дүниеге келіп, 1944 жылы 5 шілдеде дүниеден өткен) – XX ғасырдағы орыс балет әртісі. 1899 жылы Үлкен театр балет мектебін бітіргеннен кейін 1900-1910 жылдарда Үлкен театрда үздік классикалық рөлдерді орындаған. 1910 жылдарда АҚШ пен Англияда Анна Павловамен бірге гастролдік сапарларда болған. 1944 жылға дейін Нью-Йоркте өзінің жеке хореография мектебінде топ жетекшісі болып 20 жыл жұмыс атқарған. 1926 жылы «Мордкин балетінің» негізін қалаған. Дереккөздер
Елена Васильевна Образцова

Елена Васильевна Образцова (7 шілде 1939 жыл, Ленинград, КСРО – 2015 жылғы 12 қаңтар, Лейпциг, Германия) – совет және орыс опера әншісі. 1976 жылы КСРО-ның халық әртісі, 1976 жылы Ленин сыйлығының лауреаты, 1990 жылы Социалистік Еңбек Ері болған. 2007 жылдың маусым айынан 2008 жылдың қараша айына дейін Михайлов театрында операдан көркемдік жетекші қызметін атқарады. 1992 жылы Токио Музыка академиясында сабақ берген. Образцова 1973-1984 жылдар аралығында П.И. Чайковский атындағы МГК-де сабақ беріп, 1984 жылы профессор болған.2015 жылы 12 қаңтарда 76 жасында Лейпцигтегі емханада қайтыс болды. Дереккөздер
Андрей Борисович Петров

Андрей Борисович Петров (1945 жылы 27 желтоқсанда Мәскеуде дүниеге келген) – совет және орыс балет әртісі және хореограф, Кремлевский балет театрының негізін салушы және көркемдік жетекшісі. 1985 жылы КСРО-ның халық әртісі. 1965 жылы Мәскеу хореография училищесін бітіріп, Үлкен театр тобына түседі. Ол жерде Андрей Петров 1986 жылға дейін би билейді. 1976 жылы ГИТИС-та балетмейстер факультетін бітірді. 1989-1990 жылдары Кремль сарайы съезінде балетмейстер болады.. Дереккөздер
Борис Александрович Покровский

Борис Александрович Покровский (1912 жылы 23 қаңтарда Мәскеуде дүниеге келіп, 2009 жылы 5 маусымда дүниеден өткен) – совет және орыс режиссері. 1952-1963 және 1970-1982 жылдардағы Үлкен театрда бас режиссері болған. 1961 жылы КСРО-ның халық әртісі атанып, 1972 жылдан бастап Мәскеу мемлекеттік камера музыкалық академия театрында (МГАКТ) жетекші болған. Кейінірек бұл театрға Борис Покровскийдің есімі беріледі. Ленин сыйлығының лауреаты, Сталин сыйлығының және Ресей мемлекеттік сыйлығының төрт дүркін лауреаты. 180-нен аса қойылым қойған. Дереккөздер
Узеир Абдул-Гусейн оглы Гаджибеков

Узеир Абдул-Гусейнұлы Гаджибеков (; 1885 — 1948), Əзірбайжан кеңестік сазгер, дирижер, публицист, фельетоншы, драмашы және педагог, КСРО халық әртісі 1938, Сталин сыйлығының ll дәрежелі екі дүркін лауреаты (1941, 1946). Ленин орденінің кавалері (1938). Биографиясы Узеир Гаджибеков 1885 жылы 6 (18) қыркүйекте Шушинск уезінің Агджабеди поселкесінде Абдул-Гусейн Гаджибеков және Аливердибековтер отбасынан шыққан Ширинбейим-ханымның жанұясында дүниеге келді. Кейін ол дүниеге келген соң, отбасы Гаджибеков өсіп жетілген әзірбайжан ірі мәдени орталықтарының біріне айналған Шуша қаласына көшіп келеді. Болашақ сазгердің әкесі карабах ханының қызы әзірбайжанның танымал ақыны, қоғам қайраткері, кейін оның тәрбиесінде үлкен із қалдырған - Хуршидбану Натаванның ұзақ жылдар бойында жеке хатшысы болды. Бұл таныстық Узеирге тамаша музыка қоғамдастығының - Шуши "мәжілісіне"- айқара есігін ашты. Жас кезінде Узеир гаджибеков мугамды ән салуды және әзірбайжан халық аспаптарында ойнауды үйренді . 1897 жылы «Меджнун на могиле Лейли» театрлық қойылымында Абдуррагима Ахв ердиева және Джаббара Каръягдыоглы, 13 жасар Узеир хор құрамында ән салды. Медресе мен орыс-татар мектебін аяқтағаннан кейін Гаджибеков 1899-1904 жылдар аралығында Гори қаласында мұғалімдік семинирияда білім алды. Жеке өмірі Шығармашылығы .]] «Ләлі мен Мәжнүн» операсы «Аршын мал алан» опереттасы «Аршин мал алан» опереттасын экранға түсіру «Ол емес, бұл осылай» опереттасы , 1914 жыл]] «Кёроглы» операсы Узеира Гаджибеков шығармашылығының сыны Мәдениет пен білімге қосқан үлесі Естелік Музыкалық фестиваль Марапаттары мен сыйлықтары Фотогалерея Сілтемелер * [http://www.salamnews.org/news/13740 Готовится документальный фильм о жизни Узеира Гаджибекова] Дереккөздер
Харви Милк

Харви Бернард Милк (, 22 мамыр 1930 — 27 қараша 1978) — америкалық саясаткер және Сан-Франциско қалалық бақылау кеңесінің мүшесі ретінде Калифорния штатында мемлекеттік орынға сайланған бірінші ашық гей. Балалық және жастық шағы харви Милк Нью-Йорк штатының Лонг-Айленде жеріндегі Вудмерде 1930 жылы 22 мамырда литвалық еврейлер Вильям және Минерва Карнс Милк отбасында дүниеге келді. Харви жанұяда кіші бала болатын, оның үлкен ағасының есімі - Роберт. Атасы - Харви, Моррис Милк, әмбебап дүкені бар болатын, сол кісінің күшімен мұндағы аймақта синагогтар ұйымдастырылған еді. Мансабының бас кезеңі 1951 жылы колледжді аяқтаған соң Милк АҚШ әскери-теңіз флотына қызметке орналасты, Корея соғасына қатынасты. 1955 жылы Милк қызметінен кіші лейтенант шенімен босатылды. Алғашқы серіктестіктер Дайэнн Файнстайн, впервые увидевшая Милка в 1973 ж., не смогла узнать его, когда они встретилась снова в 1978 ж..]] Ассамблея орныны тартыс , 22 қыркүйек 1975]] «Ақ түн» көтерілісі Харви Милк туралы естелік на Harvey Milk Plaza в районе Кастро, Сан-Франциско.]] Джона Бадена в доме 575 по улице Кастро, где раньше располагался магазин Харви Милка «Castro Camera». Стилизованный след от выстрела из пистолета является фразой Милка из его магнитофонной записи на случай собственной гибели: «Если пуле суждено пронзить мой мозг, пусть эта пуля разнесёт дверь каждого чулана».]] Сілтемелер * — сообщество в Живом Журнале, посвящённое Харви Милку * * — За кадром звучит отрывок из магнитофонной записи, сделанной Милком на случай своего убийства * Дереккөздер
Алла Сергеевна Демидова

Алла Сергеевна Демидова (29 қыркүйек 1936, Мәскеу) — Таганкадағы театрда кеңінен танымал болған және отандық өнердің тарихына "ең маңызды және стильді орыс актрисаларының бірі" деген атпен тарихқа енген кеңестік және ресейлік кино және театр актрисасы, РКФСР халық әртісі (1984) Биографиясы Алла Демидова 1936 жылы 29 қыркүйекте Мәскеу қаласында дүниеге келген. Әкесі Сергей Алексеевич Демидов алтын өндіретін кәсіпкерлер отбасынан шыққан, 1932 жылы репрессияға ұшырайды, бірақ көп кешікпей бостандыққа шығады. Бірнеше жыл өткеннен кейін С.А. Демидов өз еркімен майданға аттанып, 1944 жылы Варшаваны алу кезінде қаза табады. Қызында әкесі туралы естелік өте аз сақталған: «... Әкем фронттан демалыс алып үйге келгенде екеуміз тауға барып сырғанақ тептік. Мен оның артында аяғына жабысып алып отырғаным есімде...» «... Әкемді сүйіспеншілікпен еске алатындай, менің балалық шағымда ол туралы естелік өте аз сақталған...», - деп жазады. Демидова соғыс кезінде Владимирдегі әжесінің қолында болады. Соғыс аяқталған соң оны анасы Александра Дмитриевна Демидова (қыз кезіндегі тегі - Харченко) тәрбиелейді. Ол МГУ-дің экономика факультетінде кибернетика және экономикалық бағдарламалау мамандығы бойынша кіші ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді. Алла Демидова 5 жасар кезінде болашағы туралы берген үлкендердің сұрақтарына «ұлы актриса» боламын деп жауап беретін. Мектеп театрында оған әйелдердің рөлін ойнауды ұсынбайды. Бірақ ол «Гроза» атты шығармадан Катеринаның монологы мен «Анна Каренинадан» үзінді оқып өз бетінше дайындалады. Кәсіби мансабының басы Демидова 3-курсында МГУ-дің Студенттер театрының актрисасы болады. Алғашында – И.К. Липскийдің жетекшілігімен қойылған «Коварство и любовь» атты қойылымда қызметші қыздың рөлін сомдайды. 1958 жылы театрға жетекшілік етуге ТЮЗ-дің жас актері Ролан Быков келеді. Демидованың алғашқы маңызды сахналық жұмысы үлкен табыс алып келген «Такая любовь» атты қойылымдағы Лида Петрусованың рөлі болды. Қойылым 1958 жылы Р. Быковтың жетекшілігімен П. Когоуттың пьесасы бойынша И. Саввина, В. Шестаков және З. Филлердің қатысуымен қойылады. Бұл қойылым барлық қатысушыларға да табысты болады, Демидованың айтуы бойынша «қойылымға барлық Мәскеу келді». Сонымен қатар актриса үшін бұл рөл шығармашылық жолындағы ең маңыздыларының бірі болды. Қараңыз Сілтемелер * [http://www.demidova.ru/ Алла Демидова, официальный сайт] * [http://www.zamos.ru/dossier/d/4539/ Алла Демидова, биография] * Дереккөздер
Шарлиз Терон

Шарлиз Терон (, МФА (ағыл.) , МФА (афр.) ; 7 тамыз 1975, Бенони, ОАР) —«Два дня в долине», «Могучий Джо Янг», «Адвокат дьявола» және «Правила виноделов» фильмдердегі рөлдері арқылы 1990 жылдар аяғында танымал болған оңтүстікафрика тегінен шыққан американдық модель және киноактриса. Биографиясы Терон Оңтүстік Африка, Трансвааль провинциясындағы Бенони деген жерде дүниеге келген. Ол Герда Джейкоб Алетта (туғандағы аты Мариц, 27 қаңтар 1953 жылы туған) мен Карл Джейкоб Теронның (1990 жылы қайтыс болған) отбасындағы жалғыз бала болған. Актрисаның анасы неміс, ал әкесі француз және голланд тегінен шыққан. Теронның ата-анасы жол құрылысына байланысты ферма мен фирманы басқарған. Теронның балалық шағы Йоханнесбургке жақын Бенонидегі ата-анасының фермасында өтеді, ол сондағы Путфонтейн бастауыш мектебінде білім алады. Ол фермадағы әртүрлі жұмысшылармен араласа жүріп 26 диалектіде сөйлеуді үйренеді және ағылшын тілінде еркін сөйлеуге дағдыланады. Ферма жабайы табиғаттың ортасында орналасқан. Соның әсері болу керек, ол жан-жануарлардың құқықтарын қорғаудағы белсенді мүшесі болады. Шарлиз алты жасынан бастап балет сабақтарына қатысады. 13 жасында мектеп-интернатқа, яғни Йоханнесбургтегі Ұлттық өнер мектебінде білім алады. Кәсіби мансабының басы және АҚШ-қа келуі Шарлиз 16 жасында анасының өтінуімен модельдер байқауына қатысып, жеңімпаз атанады. Кейін Позитано (Италия) қаласында болған модельдердің халықаралық байқауына қатысады, бұл жеңістен кейін Миландағы модель агенттігімен бір жылға келісім-шартқа отырады. Осы жылдың бойында бүкіл Еуропаны аралайды, соңында Нью-Йоркке келеді. Балерина болуды армандаған ол, келісім-шарт бітісімен Джоффри хореографиялық училищесіне оқуға түседі. Сабақтан бос уақытында модель болып жұмыс істеп ақша табады, алайда 19 жасында аяғынан алған ауыр жарақатына байланысты биден бас тартуға мәжбүр болады. «Енді ақырзаман болады дедім, өйткені би менің өмірлік құштарлығым еді. Енді мен Оңтүстік Африкаға қайтып, өмірімнің соңына дейін дүкенде жұмыс істеймін деп ойладым», - дейді Elle журналына берген сұхбатында актриса. Алайда үйіне қайтудың орнына Майамиге барып бірнеше жылдар бойы модель болып жұмыс істейді. Анасы Герда, Оңтүстік Африка Республикасының шекарасынан басқа жерлерде қызын биік жерлерден көріне алатына сенеді және Шарлизге мансабын Голливудта сынап көруге кеңес береді.
Дмитрий Петрович Савицкий

Дмитрий Петрович Савицкий ─ орыс жазушысы, ақын, «Свобода» радиосындағы «49 минут джаза» бағдарламасының жүргізушісі. 1967 жылы М. Горький атындағы Әдебиет институтына оқуға түседі, алайда 1972 жылы оқудан шығарылады. «Спокойной ночи, малыши!» бағдарламасының сценарийлерін жазады. «Вальс для К» повесінің желісі бойынша Роман Балаян «Райские птицы» фильмін түсіреді. 2008 жылы 21 маусымда ХХХ Мәскеу кинофестивалінде фильмнің алғашқы көрсетілімі болып өтеді. Шығармалары * «Ниоткуда с любовью» * «Вальс для К» * «Blue in green» повестер жинағы * «Низкие звезды» новелласы. Өлеңдері * «Сапгир О Савицком» * «Время платить по счетам» * «Из окна». Дереккөздер
Александр Абрамович Кабаков

Александр Абрамович Кабаков – орыс жазушысы және публицист. 1943 жылы 22 қазанда Новосибирскте дүниеге келген. 1972 жылдан бастап «Гудок» газетінде журналист болып қызмет атқарады, ал 1988 жылдан бастап «Московские новости» апталық газетінде шолушы, кейінірек бас редактордың орынбасары және жауапты хатшысы болады. Қазіргі уақытта «Саквояж СВ» журналының бас редакторы. «Десять лет без права переписки» және «Невозвращенец» фильмдері Александр Кабаковтың шығармалары негізінде түсірілген. 2006 жылы Иван Бунин Сыйлығының иегері болады. Шығармалары: * «Самозванец» * «Ударом на удар» * «Поздний гость» * «Последний герой» * «Все поправимо» * «Подход Кристаповича». Дереккөздер
Олег Олегович Павлов

Олег Олегович Павлов – жазушы. 1970 жылы Мәскеуде дүниеге келген. 1994 жылы «Новый мир» журналында алғашқы «Казённая сказка» романы жарияланады. Үш жылдан кейін жарық көрген «Дело Матюшина» романы сынға ұшырайды. 1998 жылдары «Сны о себе», «Яблочки от Толстого» әңгімелері, «Школьники» повесі мен «В безбожных переулках» романы жарық көреді. Оның шығармалары ағылшын, француз, испан, қытай, серб тілдеріне аударылған. Жазушының шығармалары «Проза новой России» және «Современная литература народов России» ұлттық әдеби антологияларына енген. 2009 жылы «Аситолия» романы үшін «Знамя» журналының сыйлығын иеленеді. Дереккөздер
Евгений Андреевич Пермяк

Евгений Андреевич Пермяк ─ орыс, кеңес жазушысы, прозаик. 1902 жылы 18 қазанда Пермде дүниеге келген. 1924-1930 жылдары Пермь университетінің педагогика факультетінде оқыған. 1930 жылдардың ортасында драматургияға бет бұрып, көптеген пьесаларын жазады. «Сказка о сером волке» романында, орыс эмигранты, америкалық фермердің ағасына қонаққа келіп, ауыл тіршілігінің ерекшелігіне қанығады. Шығармалары * «Кем быть?» * «Герой грядущих дней» * «От костра до котла» * «Старая ведьма» * «Горбатый медвeдь» * «Мой край» * «Последние заморозки» * «Разговор без обиняков». Дереккөздер
Евгений Петрович Петров

Евгений Петрович Петров – орыс, кеңес жазушысы, прозаик. 1903 жылы 30 қазанда Одесса қаласында дүниеге келген. Александр Козачинскийдің «Зеленый фургон» повесіндегі Володия Патрикеевтің прототипі ─ Евгений Петров болады. 1923 жылы Мәскеуге келіп, «Красный перец» журналының қызметкері болады. 1926 жылы «Гудок» газетіне орналасады. Евгений Петров пен Илья Ильф бірігіп, 1927 жылы «Двенадцать стульев» романын, 1931 жылы «Золотой теленок» романын, 1937 жылы «Одноэтажная Америка» повесін жазып шығады. Шығармалары * «Радости Мегаса», * «Без доклада», * «Фротовой дневник», * «Воздушный извозчик», * «Остров мира» * «Путешестие в страну коммунизма» (аяқталмаған романы). Дереккөздер
Илья Арнольдович Ильф

Илья Арнольдович Ильф (Ильф ─ бүркеншік аты, шын аты-жөні – Иехиел-Лейб Файнзильберг) – кеңес жазушысы және журналист. 1897 жылы 3 қазанда Одессада дүниеге келген. 1913 жылы техникалық мектепті бітіреді. Революциядан кейін есепші, журналист редактор болып қызмет атқарады. Одесса Ақындар Одағының мүшесі болады. 1923 жылы Мәскеуге келіп, «Гудок» газетінің қызметкері болады. Евгений Петровпен шығармашылық ынтымақтастықта болып, 1927 жылы «Двенадцать стульев» романын бірігіп жазып шығады. Кейінірек Петровпен бірге апталық «Чудак» газетінде қызметтес болады. Петровпен бірігіп жазған щығармалары: «Двенадцать стульев», «Золотой теленок» романдары, «1001 ночь или Новая Шахерезада» новелласы және «Одноэтажная Америка» деректі повесі. Дереккөздер
Феликс Яковлевич Суркис

Феликс Яковлевич Суркис (бүркеншік есімі – Феликс Дымов) ─ орыс, кеңес жазушысы. 1937 жылы 8 қазанда Ленинград қаласында дүниеге келген. 1955 жылы Ленинград әскери-механика институтына оқуға түседі. 1989 жылдан бастап баспа қызметімен айналысып, «Лицей» баспасын басқарады. 1970 жылдан бастап кәсіби жазушы. 1968 жылы алғашқы «Загадочная гравюра» әңгімесі «Байкал» журналында жарияланады. 2000 жылдан бастап «Гитара Времени: Антология авторской песни» кітап жобасының бас редакторы. Ф. Дымовтың 15-ке жуық кітабы жарық көріп, болгар, украин, чех және тағы басқа тілдерге аударылған. Шығармалары Әңгімелері * «Загадочная гравюра» * «Сердце плато» * «Лицо» * «В купе» * «Ссора» * «Сова» * «Авария» * «Нулевой паритет» * «Наава» Повестері * «Аленкин астероид», * «Прогулка», * «Где ты нужен», * «Салют, воронята!» Романы * «Шесть дней» Дереккөздер
Михаил Владимирович Фридман

Михаил Владимирович Фридман — орыс, кеңес әдебиетшісі, прозаик, ақын және аудармашы. Филология ғылымдарының докторы. 1948 жылы В.И. Ленин атындағы Мәскеу мемлекеттік педагогикалық институтын бітіріп, №31 орта мектепте орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып жұмыс істейді. 1953 жылы Михайл Садовянның шығармашылығына арналған Кандидаттық диссертациясын қорғайды. «Книга Иосифа» және «Вторая книга Иосифа» автобиографиялық романдарының авторы. Классикалық және қазіргі румын әдебиетімен байланысты көптеген аударма және әдебиеттану ғылыми жұмыстарымен танымал. Дереккөздер
Генадий Семёнович Фиш

Генадий Семёнович Фиш – орыс, кеңес жазушысы, аудармашы, киноценарист. 1905 жылы 28 наурызда Одессада дүниеге келген. 1924 жылы Санкт-Петербург Гуманитарлық Университетінің өнер тарихы факультетін, 1925 жылы қоғамдық ғылымдар факультетін бітірген. 1926 жылдан бастап «Красный Путиловец» зауытында жұмыс істейді. 1939 жылы академик Т.Д. Лысенконың зиянды жәндіктермен күресі жайлы «Вредная черепашка и теленомус» кітабы жарық көреді. 1934 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Фин соғысы кезінде әскери тілші болады. Шығармалары * «Падение Кимас-озера» * «Ялгуба» * «По дороге в Сегежу» * «Норвегия рядом» * «У шведов» * «Каменный бор» * «Встречи в Суоми» * «Скандинавия в трех лицах» * «Первая винтовка» Дереккөздер
Илья Зиновьевич Фаликов

Илья Зиновьевич Фаликов ─ Ресей жазушысы, прозаик, сыншы. 1942 жылы Владивостокта дүниеге келген. Қиыршығыс университетінің филология факультетін бітірген. 1964 жылдан бастап ақын ретінде таныла бастады. «Октябрь» және «Дружба народов» журналдарында прозалық шығармалары, «Арион», «Знамя», «Вопросы литературы» журналдарында сыни мақалалары жарияланады. КСРО халқының поэзиясын аударумен айналысады. 1965 жылы «Комсомольская правда» газеті және 2001 жылы «Вопросы литературы» журналы Сыйлығының лауреаты болады. Шығармалары Өлеңдері * «Олень» * «Голубиная падь» * «Ель» * «Клады» * «Месяц гнезд» * «Ком» * «Ласточкино лето» Романдары * «Белое на белом» * «Трилистник жесткой воды» * «Ливерпуль» * «Полоса отчуждения» Дереккөздер
Шимун Врочек

Шимун Врочек – орыс жазушысы. 1976 жылы Кунгур қаласында дүниеге келген. И.М. Губкин атындағы мұнай және газ университетін бітіріп, 2003 жылы Ресей театр өнері университетінінің актёрлік бөліміне тапсырады. Бүркеншік аты ─ Шимун Врочек, шын есімін жасырын ұстайды. 2001 жылы алғаш «Фантаст» газетінде «Три мертвых бога» әңгімесі жарияланады. Шығармалары * «Сержанту никто не звонит» * «Дикий талант» * «Питер» * «Танго железного сердца» Дереккөздер
Юрий Самуилович Хазанов

Юрий Самуилович Хазанов – орыс жазушысы, аудармашы. 1920 жылы 28 тамызда Мәскеуде дүниеге келген. 1952 жылы Потемкин атындағы Мәскеу қалалық педагогикалық институтын бітірген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1968 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Шығармалары Әңгімелері * «Как ездил в командировку» * «Укорители черепах» * «Сокровища Кривого Хусейна» Романдары * «Мир и война» * «Лубянка» * «Малая Бронная» * «Знак Вирго» Аудармалары * «На что похоже небо» * А. Кукуллу «Выбор пути» * А. Шомахов «Неудачник Мухадин» * И. Асеков «Верблюжонок» * В. Царукаев «Петушиный бой» Дереккөздер
Олег Николаевич Тихомиров

Олег Николаевич Тихомиров ─ орыс, кеңес балалар жазушысы. 1934 жылы 16 қарашада Мәскеуде дүниеге келген. Мәскеу және оның табиғаты жайлы әңгімелер мен теңізде жүзушілер жайлы очерктер, балаларға арналған әңгімелер мен повестер жазған. Университет бітірген соң, баспада редактор, газеттерде тілші болып қызмет атқарады. Балаларға арналған «Мурзилка» журналында балаларға арналған әңгімелері жарияланып тұрады. Шығармалары Әңгімелері * «Труба телефонная» * «Михайло Ломоносов» * «На страже Руси» * «Во широкой степи» * «Кутя, домой!» * «Великие русские полковдцы и флотоводцы» Повестері. * «На поле Куликовом» * «Кузнечик» * «В замке королевы Махаоны» * «Догоняйте, догоняйте!» Дереккөздер
Александр Шаров

Александр Шаров (шын есімі – Шер Израилевич Нюренберг) – орыс балалар жазушысы. 1909 жылы 12 сәуірде Киевте дүниеге келген. Мәскеу Гуманитарлық университетінің биология факультетін бітірген. «Известия» газетінің ғылыми бөлімінің тілшісі болып жұмыс істейді. 1942 жылдан бастап Жазушылар Одағының мүшесі болады. 1947-1949 жылдары «Огонёк» газетінің тілшісі болады. 50-ші жылдардың аяғынан бастап балаларға арнап ертегілер мен әңгімелер жазады. Оның шығармалары венгер, неміс тілдеріне аударылған. Шығармалары * «Отступление тундры» * «Жизнь побеждает» * «Друзья побеждает» * «Маленькие становится большими» * «Я с этой лицы» * «Дети и взрослые» * «Ручей старого бобра» * «Януш Корчак и наши дети» Дереккөздер