Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры

Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры — 1935-1943 жылдар аралығындағы КСРО ІІХК және МҚХК басшылық құрамның арнайы атағы (КСРО ІІХК әскерлерінің әскери қызметкерлері мен ІІХК жұмысшы-шаруа милиция қызметкерлерін қоспағанда). Бұл арнайы атақтан төмен — мемлекеттік қауіпсіздік майоры, ал дәрежесі жағынан келесі атақ — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары. Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры арнайы атағы (1937-1943 ж. үлгідегі ілгектерде 2 ромб болды) ЖШҚӘ дивком әскери дәрежесіне шартты түрде сәйкес келді. Тарихы Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры арнайы атағы 1935 жылғы 7 қазандағы КСРО ОАК № 20 және КСРО ХКК № 2256 қаулыларымен енгізіліп, КСРО ІІХК МҚББ басшылық құрамына КСРО ІІХК 1935 жылғы 10 қазандағы № 319 бұйрығымен жарияланған. КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 1943 жылғы 9 ақпандағы Жарлығымен жалпыәскери атақтарға ұқсас ІІХК органдардың қызметкерлеріне жаңа арнайы атақтар енгізіліп, мемлекеттік қауіпсіздіктің аға майоры атағы жойылды. Айырым белгілері Қорғаныс халық комиссариаты мен ІІХК арасындағы келісімдерге байланысты Жеке бөлімдердегі айырым белгілері туралы мәселе біраз уақыт ашық қалды. ҚХК/ІІХК 1936 жылғы 23 мамырдағы № 91/183 бірлескен бұйрығымен «КСРО ІІХК МҚББ арнайы органдары туралы ереже» жарияланды, оған сәйкес жасырын әрекет мақсатында әскерлерде жұмыс істейтін ІІХК Жеке бөлімдерінің қызметкерлеріне әскери-саяси құрамның тиісті атақтары бойынша нысанды киімдер мен айырым белгілер белгіленді. ІІХК 1937 жылғы 15 шілдедегі № 278 бұйрығымен айырым белгілерінің жүйесі өзгертілді. Жеңдік айырым белгілер жойылды. Ілгектердің түрі өзгертілді. Ілгектер екі түрлі болды: гимнастерка немесе бешпентше үшін және шинел үшін. Гимнастерка ілгектері бастапқы пішіні мен өлшемін сақтап қалды. Шинелдікі ромб тәрізді, үстіңгі жақтары дөңес, ойыс болды. Ілгектің биіктігі 11 см, ені 8,5 см. Ілгектердің түсі өзгеріссіз қалды: қанық қызыл көмкермесі бар қалақай түсті. Жұлдыздар мен бұрыштаманың орнына ЖШҚӘ қабылданған айырым белгілерге ұқсас белгілер орнатылды: жоғарғы басқарушы құрамға ромб, аға құрамға — тік төртбұрыштар, орта құрамға — шаршылар пайдаланылды. Иелену тарихы ІІХК 1935 жылғы 29 қарашадағы № 794 бұйрығымен 42 чекистке мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры атағы берілді. 1935 жылы желтоқсанда жекелеген бұйрықтармен ІІХК тағы 5 қызметкеріне МҚ аға майоры атағы берілді. Мемлекеттік қауіпсіздік аға майорларының тізімі * 29.11.1935 — Ошер Осипович Абугов (1899—1938), Киров өлкесі бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Михаил Константинович Александровский (1898—1937), УКСР ІІХК МҚБ жеке бөлім басшысы * 29.11.1935 — Николай Николаевич Алексеев (1893—1937), КСРО ІІХК ГУЛАГ басшысының көмекшісі * 29.11.1935 — Михаил Львович Андреев (1903—1988), Воронеж облысы бойынша ІІХКБ басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Рудольф Иванович Аустрин (1891—1937), Солтүстік өлкесі бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Борис Давыдович Берман (1901—1939), КСРО ІІХК МҚББ шетел бөлімі басшысының 1-орынбасары * 29.11.1935 — Иосиф Михайлович Блат (1894—1937), Батыс облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Павел Петрович Буланов (1895—1938), КСРО ІІХК хатшысы * 29.11.1935 — Яков Маркович Вейншток (1899—1939), КСРО ІІХК кадр бөлімі басшысы * 29.11.1935 — Захар Ильич Волович (1900—1937), КСРО ІІХК МҚББ жедел бөлімі басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Владимир Николаевич Гарин (1896—1940), Татар АКСР ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Яков Михайлович Генкин (1888—1970), КСРО ІІХК МҚББ есеп-статистика бөлім басшысы * 29.11.1935 — Михаил Савельевич Горб (1894—1937), КСРО ІІХК МҚББ жеке бөлім басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Валерий Михайлович Горожанин (1889—1938), КСРО ІІХК МҚББ шетел бөлімі басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Борис Яковлевич Гулько (1897—1939), КСРО ІІХК МҚББ жедел бөлім басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Дмитрий Матвеевич Дмитриев (1901—1939), КСРО ІІХК МҚББ экономика бөлімі басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Николай Иванович Добродицкий (1899—1939), КСРО ІІХК МҚББ жеке бөлім басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Вячеслав Ромуальдович Домбровский (1895—1937), Курск облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Семен Семенович Дукельский (1892—1960), Воронеж облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Николай Андреевич Загвоздин (1898—1940), Өзбек КСР ішкі істер халық комиссары * 29.11.1935 — Анс Карлович Залпетер (1899—1939), Батыс Сібір өлкесі бойынша ІІХКБ басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Василий Тимофеевич Иванов (1894—1938), Донецк облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Тите Илларионович Лордкипанидзе (1896—1937), Қырым АКСР ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Александр Матвеевич Минаев-Цикановский (1888—1939), Челябі облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Иван Петрович Попашенко (1898—1940), Азов-Қара теңіз өлкесі бойынша ІІХКБ басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Александр Павлович Радзивиловский (1904—1940), Мәскеу облысы бойынша ІІХКБ басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Наум Маркович Райский (1895—1937), Орынбор облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Александр Борисович Розанов (1896—1937), Одесса облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Анатолий Федорович Рутковский (1894—1943), КСРО ІІХК кадр бөлімінің белсенді резервінде * 29.11.1935 — Эдуард Петрович Салынь (1894—1938), Омбы облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Яков Исаакович Серебрянский (1892—1956), КСРО ІІХК МҚББ шетел бөліміндегі топ жетекшісі * 29.11.1935 — Михаил Архипович Степанов (1900—1940), Грузин КСР ІІХКБ басшысының орынбасары * 29.11.1935 — Михаил Михайлович Тимофеев (1896—1977), Чернигов облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 29.11.1935 — Владимир Дмитриевич Фельдман (1893—1938), КСРО ІІХК арнайы уәкілетті өкіл * 29.11.1935 — Семен Григорьевич Фирин (1898—1937), ГУЛАГ басшысының орынбасары, КСРО ІІХК Дмитровский ЕТЛ басшысы * 29.11.1935 — Николай Давыдович Шаров (1897—1939), Киев облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 04.12.1935 — Юлиан Львович Зверев (1895—1938), Түрікмен КСР ішкі істер халық комиссары * 04.12.1935 — Лазарь Иосифович Коган (1889—1939), Мәскеу-Еділ арнасы құрылысының басшысы * 04.12.1935 — Освальд Янович Нодев (1896—1938), Әзербайжан КСР ІІХКБ басшысының орынбасары * 26.12.1935 — Арнольд Аркадьевич Арнольдов (1893—1938), Мәскеу облысы бойынша ІІХКБ басшысының көмекшісі * 30.12.1935 — Сергей Арсентьевич Барминский (1900—1938), Қиыр Шығыс өлкесі бойынша ІІХКБ басшысының орынбасары * 13.01.1936 — Авксентий Нарикиевич Рапава (1899—1955), ККФСР ІІХК МҚБ көлік басқармасы басшысы * 19.07.1936 — Иван Андреевич Апетер (1890—1938), КСРО ІІХК Әкімшілік-шаруашылық басқармасының шипажайлық-курорттық бөлім басшысы * 19.07.1936 — Яков Моисеевич Мороз (1898—1940), КСРО ІІХК Ухто-Ижемский ЕТЛ басшысы * 07.10.1936 — Семен Григорьевич Гендин (1902—1939), Батыс облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 20.12.1936 — Станислав Мартынович Глинский (1894—1937), Париждегі ІІХК МҚББ шетел бөлімі резиденті * 20.12.1936 — Борис Моисеевич Гордон (1896—1937), Берлиндегі ІІХК МҚББ шетел бөлімі резиденті * 20.12.1936 — Ефим Фомич Кривец (1897—1940), Чернигов облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 20.12.1936 — Хачик Хлгатович Мугдуси (1898—1938), Армян КСР ІІХКБ басшысы * 20.12.1936 — Александр Андреевич Пряхин (1899—1938), Уссурийск облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 20.12.1936 — Давид Моисеевич Соколинский (1902—1940), Днепропетровск облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 22.12.1936 — Михаил Иосифович Литвин (1892—1938), КСРО ІІХК кадр бөлімі басшысы * 29.12.1938 — Соломон Рафаилович Мильштейн (1899—1955), КСРО ІІХК тергеу бөлігі басшысының орынбасары * 30.04.1939 — Иван Александрович Серов (1905—1990), КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы бас басқармасы басшысы * 30.04.1939 — Шалва Отарович Церетели (1894—1955), КСРО ІІХК 3-арнайы бөлім басшысының 1-орынбасары * 14.03.1940 — Виктор Семенович Абакумов (1908—1954), Ростов облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 14.03.1940 — Тимофей Михайлович Борщев (1901—1956), Түрікмен КСР ішкі істер халық комиссары * 11.09.1940 — Сергей Яковлевич Жук (1892—1957) КСРО ІІХК Главгидрострой басшысының 1-орынбасары * 11.09.1940 — Яков Давыдович Рапопорт (1898—1962), КСРО ІІХК Волжский ЕТЛ басқармасы басшысы * 22.10.1940 — Алексей Никитич Бабкин (1906—1950), Қазақ КСР ішкі істер халық комиссары * 02.01.1941 — Александр Августович Гузявичюс (1908—1969), Литва КСР ішкі істер халық комиссары * 02.01.1941 — Борис Гансович Кумм (1897—1958), Эстон КСР ішкі істер халық комиссары * 02.01.1941 — Альфонс Андреевич Новикс (1908—1996), Латвия КСР ішкі істер халық комиссары * 15.02.1941 — Александр Михайлович Белянов (1903—1994), КСРО ІІХК 3-бөлім басшысы * 01.03.1941 — Михаил Иванович Журавлев (1911—1976), Мәскеу облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 06.03.1941 — Петр Андреевич Гладков (1902—1984), Литва КСР мемлекеттік қауіпсіздік халық комиссары * 06.03.1941 — Павел Яковлевич Мешик (1910—1953), Украин КСР мемлекеттік қауіпсіздік халық комиссары * 12.03.1941 — Василий Михайлович Косолапов (1911—1989), Қара теңіз флоты ІІХК жеке бөлім басшысының орынбасары * 29.03.1941 — Александр Павлович Матвеев (1905—1946), Беларус КСР ішкі істер халық комиссары * 29.03.1941 — Андрей Андреевич Мурро (1903—1941), Эстон КСР ішкі істер халық комиссары * 29.03.1941 — Мир Теймур Мир Алекпер оглы Якубов (1904—1970), Әзербайжан КСР ішкі істер халық комиссары * 09.07.1941 — Авраамий Павлович Завенягин (1901—1956), КСРО ішкі істер халық комиссарының орынбасары * 09.07.1941 — Борис Павлович Обручников (1905—1988), КСРО ішкі істер халық комиссарының кадрлар жөніндегі орынбасары * 09.07.1941 — Леон Богданович Сафразьян (1893—1954), КСРО ішкі істер халық комиссарының орынбасары * 12.07.1941 — Леонид Фокеевич Баштаков (1900—1970), КСРО МҚХК 2-бөлім басшысы * 12.07.1941 — Лев Емельянович Влодзимирский (1903—1953), КСРО МҚХК тергеу бөлігі басшысы * 12.07.1941 — Михаил Васильевич Грибов (1905—1992), КСРО мемлекеттік қауіпсіздік халық комиссарының кадрлар жөніндегі орынбасары * 12.07.1941 — Александр Михайлович Давыдов (1899—1980), КСРО МҚХК әкімшілік-шаруашылық және қаржы бөлімі басшысы * 12.07.1941 — Леонид Федорович Райхман (1908—1990), КСРО МҚХК 2-басқарма басшысының орынбасары * 18.07.1941 — Алексей Иванович Копытцев (1912—1987), КСРО МҚХК 5-бөлім басшысы * 19.07.1941 — Аким Владимирович Базилевич (1904—1942), Оңтүстік майдан ІІХК жеке бөлім басшысыының орынбасары * 19.07.1941 — Павел Георгиевич Бегма (1902—1975), Батыс майдан ІІХК жеке бөлім басшысының орынбасары * 19.07.1941 — Николай Григорьевич Ханников (1896—1948), Солтүстік Батыс майдан ІІХК жеке бөлім басшысының орынбасары * 19.07.1941 — Николай Алексеевич Якунчиков (1906—1941), Оңтүстік Батыс майдан ІІХК жеке бөлім басшысының орынбасары * 28.07.1941 — Иван Тимофеевич Русак (1906—1987), Мәскеу әскери округі ІІХК жеке бөлім басшысы * 08.08.1941 — Павел Анатольевич Судоплатов (1907—1996), КСРО ІІХК 1-басқарма басшысының орынбасары * 13.08.1941 — Наум Исаакович Эйтингон (1899—1981), КСРО ІІХК 1-басқарма басшысының орынбасары * 15.08.1941 — Александр Михайлович Леонтьев (1902—1960), КСРО ІІХК ШӘББ 2-бөлім басшысы және 1-басқарма басшысының орынбасары * 06.09.1941 — Амаяк Захарович Кобулов (1906—1955), Өзбек КСР ішкі істер халық комиссары * 10.09.1941 — Федор Яковлевич Тутушкин (1900—1959), КСРО ІІХК жеке бөлім басқармасы басшысының орынбасары * 20.09.1941 — Николай Алексеевич Осетров (1905—1992), КСРО ІІХК жеке бөлім басқармасы басшысының орынбасары * 22.09.1941 — Александр Николаевич Чесноков (1900—1991), басшысының орынбасары УНКВД Хабаровского края * 30.09.1941 — Николай Дмитриевич Мельников (1905—1944), КСРО ІІХК 1-басқарма басшысының орынбасары * 21.11.1941 — Николай Николаевич Селивановский (1901—1997), Оңтүстік Батыс майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 03.01.1942 — Николай Андрианович Королев (1907—1986), Солтүстік Батыс майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 08.01.1942 — Александр Анатольевич Вадис (1906—1968), Брянск майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 10.01.1942 — Илья Семенович Павлов (1899—1964), Карел майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 16.02.1942 — Валентин Александрович Кравченко (1906—1956), КСРО ІІХК 4-арнайы бөлім басшысы * 23.02.1942 — Алексей Матвеевич Сиднев (1907—1958), Ленинград майдан ІІХК жеке бөлім басшысының орынбасары * 10.04.1942 — Георгий Иосифович Мартиросов (1906—1977), Армян КСР ішкі істер халық комиссары * 13.04.1942 — Николай Максимович Рухадзе (1905—1955), Күнгей Кавказ майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 05.05.1942 — Илларион Авксентиевич Гагуа (1900—1951), Абхаз АКСР ішкі істер халық комиссары * 11.05.1942 — Сергей Семенович Давлианидзе (1904—1967), Күнгей Кавказ теміржолы ІІХК көлік басқармасы басшысы * 26.05.1942 — Исай Яковлевич Бабич (1902—1948), Солтүстік Батыс майдан жеке бөлім басшысы * 26.05.1942 — Павел Васильевич Зеленин (1902—1965), Оңтүстік майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 26.05.1942 — Дмитрий Иванович Мельников (1906—1956), Ленинград майданы ІІХК жеке бөлім басшысы * 04.06.1942 — Сергей Алексеевич Клепов (1900—1972), Орджоникидзе өлкесі бойынша ІІХКБ басшысы * 12.06.1942 — Рубен Амбарцумович Маркарян (1896—1956), Әзербайжан КСР ішкі істер халық комиссарының жедел жұмыс жөніндегі орынбасары * 25.06.1942 — Иван Иванович Москаленко (1907—1982), КСРО ІІХК 1-бөлім басшысы және жеке бөлімдер басқармасы басшысының көмекшісі * 02.07.1942 — Александр Семенович Быстров (1904—1964), Ленинград майдан ІІХК жеке бөлім басшысы * 02.07.1942 — Александр Иванович Воронин (1908—1990), Сталинград облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 14.07.1942 — Николай Иванович Железников (1906—1974), Орта Азия әскери округі ІІХК жеке бөлім басшысы * 05.08.1942 — Афанасий Сергеевич Блинов (1904—1961), Куйбышев облысы бойынша ІІХКБ басшысы * 28.09.1942 — Валентин Васильевич Виноградов (1906—1980), Тынық мұхит флоты ІІХК жеке бөлім басшысы * 28.09.1942 — Николай Дмитриевич Ермолаев (1905—1958), Қара теңіз флоты ІІХК жеке бөлім басшысы * 28.09.1942 — Алексей Павлович Лебедев (1906—1968), Балтық флоты ІІХК жеке бөлім басшысы * 15.11.1942 — Иван Григорьевич Шевелев (1904—1998), КСРО ІІХК 5-басқарма басшысы Тағы қараңыз * КСРО ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері Дереккөздер