kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Гурьев уезі

Гурьев уезі — Орал облысы мен Орал губерниясының құрамындағы әкімшілік бірлік. Орталығы - Гурьев қаласы. Тарихы 1868 жылы Орал облысы құрамында Гурьев уезі құрылды. 1920 жылы 12 қазанда уез Қырғыз АКСР Орал губерниясының құрамына кірді. 1928 жылы Гурьев уезі таратылып, оның аумағы Қазақ АКСР Гурьев округінің құрамына қосылды. Әкімшілік бөлінісі XX ғасырдың басында уезге 5 станица мен 1 орыс және 17 қазақ болысы кірді. * 1914 жылдағы станицалар * Кулагин - 3 ауыл (Харькин, Горы, Гребенщик) * Орлов - 2 ауыл (Зелёный, Топайлы) * Жаманқала - 2 ауыл (Карманов, Бақсай) * Сарайшық - 4 ауыл (Богатин, Сорочин, Редут, Кандауров) * Гурьев 1920 жылға қарай уез келесі болыстарға бөлінді: * Ақбас көшпелі * Ақжал көшпелі * Бұлан көшпелі * Гурьев * Жаршық көшпелі * Жылқосы көшпелі * Зеленов * Есбол көшпелі * Қарабайлы көшпелі * Қарабау көшпелі * Қаратөбе көшпелі * Қарашағыр көшпелі * Кермеқас көшпелі * Қызылқоға көшпелі * Редут * Самар * Сімбірті көшпелі * Жем көшпелі * Жем-Атырау * Жаманқала 1921 жылы Берік пен Қаракөл болыстары да болды. 1922 жылы Ақжал және Бестөбе болыстары Ақжал-Бестөбе көшпелі болысына біріктірілді. Зон болысы Есбол болысынан біраз уақытқа бөлінді. 18 қыркүйекте Тайсоңған болысы Ақтөбе губерниясының Темір уезінен көшірілді. 1923 жылдың жазында Ракуша, Сарыкөл, Сокол және Топайлы болыстары құрылды. Бұл кезде Ембі болысына Ақбас, Жаршық, Жылқосы және Қарабайлы болыстары; Былан - Ракушаға; Гурьев - Соколға; Зеленов мен Жаманқала - Қызылқоғаға; Қарабау - Сарыкөлге; Қарашағыр - Ақжалға; Кермеқас - Есбол мен Сарыкөлге; Самар - Редутқа; Қаратөбе мен Сімбірті - Соколға қосылды. Ақжал-Бестөбе болысы Ақжал болып өзгертілді. 1923 жылы 23 тамызда жойылған Калмыков уезінен Горы мен Индер болыстары Гурьев уезіне берілді. Сол жылдың 2 қазанында Қарасамар болысы Жымпиты уезінен Гурьевке ауыстырылды. Содан кейін Топайлы болысы Кулагин болып өзгертілді. 1924 жылдың аяғында Индер және Қарасамар болыстары Жымпиты уезіне, одан Қатыншағыл болысы Гурьев уезіне берілді. Горы болысы Кулагинге қосылды. 1925 жылы қыркүйекте Сарытөбе болысы Бөкей уезінен Гурьев уезіне ауыстырылды. 1926 жылы Қатыншағыл болысы Қарасамар деп өзгертілді. 1927 жылы қыркүйекте Редут және Сарытөбе болыстарының бөліктерінен Новобогат болысы құрылды. Тұрғындары 1897 жылғы халық санағы бойынша уезде 86,8 мың адам тұрды. Оның ішінде қазақтар - 81,7%, орыстар - 16,9%, татарлар - 1,1%. Уездік Гурьев қаласында 9322 адам тұрды. 1926 жылы уезде 124,9 мың адам тұрды. Дереккөздер
Теңіз уезі

Теңіз уезі — 1922-1925 жылдары болған Қырғыз АКСР Бөкей губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Орталығы Ганюшкино ауылы болған Теңіз уезі 1922 жылы 6 мамырда жойылған І және ІІ Теңіз маңы уездерінің (округтерінің) аумағында құрылды. Бастапқыда уезде 15 көшпелі болыстар болды: * Ақтөбе * Бастау * Ганюшкин * Жиделі * Көкарна * Құрқұба * Майлы * Манас * Мыңтөбе * Николаев * Сасықтау * Сафонов * Синеморск * Үшеркетау * Шолан 1923 жылы 6 сәуірде болыстардың саны қысқартылып, олардың 7-уі ғана қалды: * Ақтөбе. Орталығы — Ақтөбе мекені * Бастау. Орталығы — Бастау мекені * Құрқұба. Орталығы — Жиделі мекені * Манас. Орталығы — Манас мекені * Мыңтөбе. Орталығы — Мыңтөбе мекені * Синеморская көшпелі * Үшеркетау. Орталығы — Жанбай мекені 1925 жылы 18 мамырда Теңіз уезі таратылды. Оның аумағы Орал губерниясының Бөкей уезіне өтті. Сілтеме * Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан). Алматы, 1959
І Теңіз маңы уезі

І Теңіз маңы уезі (І Теңіз маңы округі) — 1919-1922 жылдары өмір сүрген Бөкей губерниясының (1920 бастап - Қырғыз АКСР құрамында) әкімшілік-аумақтық бірлік. Әкімшілік орталығы болмаған І Теңіз маңы уезі 1919 жылы құрылды. 1920 жылы оның құрамына атаулардың орнына сандар (1-ден 16-ға дейін) болған 16 көшпелі болыстар кірді. 1921 жылдың қаңтарында 16 болыстың орнына 4 құрылды (барлығы көшпелі): * Бастау * Манаш * Мыңтөбе * Шолан 1922 жылы 6 мамырда І Теңіз маңы уезі жойылды. Оның аумағы Теңіз уезіне өтті. Сілтеме * Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан). Алматы, 1959
ІІ Теңіз маңы уезі

ІI Теңіз маңы уезі (ІI Теңіз маңы округі) — 1919-1922 жылдары өмір сүрген Бөкей губерниясының (1920 бастап - Қырғыз АКСР құрамында) әкімшілік-аумақтық бірлік. Әкімшілік орталығы болмаған І Теңіз маңы уезі 1919 жылы құрылды. 1920 жылы оның құрамына атаулардың орнына сандар (1-ден 13-ға дейін) болған 13 көшпелі болыстар кірді. 1921 жылдың қаңтарында 13 болыстың орнына 7 құрылды (барлығы көшпелі): * Ақтөбе * Жиделі * Когарнинск * Құрқұба * Майлы * Сасықтау * Үшеркетау 1921 жылы шілдеде жойылған Еділ-Теңіз қазақтар жерінің аумағы II Теңіз маңы уезіне қосылды. Бұл аумақта 4 көшпелі болыс: Ганюшкино, Николаевск, Сафоновск және Синеморск құрылды. 1922 жылы 6 мамырда І Теңіз маңы уезі жойылды. Оның аумағы Теңіз уезіне өтті. Сілтеме * Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан). Алматы, 1959
Еділ-Теңіз қазақтар жері

Еділ-Теңіз қазақтар жері — 1919-1921 жылдары болған Бөкей губерниясының құрамындағы әкімшілік бірлік (аймақ).Еділ-Теңіз қазақтар жері халқының барлығы дерлік көшпелі болғандықтан, бұл аймақта әкімшілік орталық болған жоқ. Еділ-Теңіз қазақтар жері 1919 жылы 21 қарашада Астрахан уезінің Әбубәкір мен Семибугровск болыстарынан және негізінен қазақтар тұратын Астрахан губерниясы Краснояр уезінің Арқар, Жарық, Синеморская, Тіленді болыстарынан құрылды. Оны басқару үшін бес адамнан тұратын Қырревкомнан арнайы комиссия (ревком) тағайындалды. 1920 жылы Астрахань губерниясының тағы 4 болыс: Ганюшкин, Сафоновск, Самхинск және Николаевск Еділ-Теңіз қазақтар жеріне берілді. Астрахан губерниясы мен Қырревкомның (Халық Комиссарлары Кеңесі мен Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті) атқару комитетіне қатысты бұл шешімді жоғары органдар бекітпегендіктен, Қырревкомның ықпалы саяси және мәдени жұмыстармен, сондай-ақ халыққа білім беруді орнатумен ғана шектелді. Еділ-Теңіз қазақтар жері 1921 жылдың шілдесінің соңына дейін, Қырғыз АКСР құрылғанға дейін өмір сүрді. Оның жерлері (аумағы шамамен кейінгі Астрахан облысы Володар ауданына сәйкес келетін Арқар болысынсыз) көп бөлігі осы республиканың Бөкей губерниясы II Теңіз маңы уезіне өтті. Әдебиет * * Аманжолова Д. А. [http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/39434/1/ASI21_006.pdf Қазақ автономиясы: ұлт ұғымынан бастап кеңестік жолмен өзін-өзі анықтауға дейін (p. 125 Acta Slavica Iaponica, tomus 21, 2004 Hokkaido University)]
Бөкей уезі

Бөкей уезі — 1925–1928 жылдары болған Қазақ АКСР Орал губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Орталығы Орда қаласы болған Бөкей уезі 1925 жылы 18 мамырда Бөкей губерниясының таратылуына байланысты құрылды. Уездің құрамына келесі болыстар кірді: * Ақтөбе * Ахмет * Бастау * Батырбек * Бекетай * Бесқұм * Бостандық * Глиненск * Жақсыбай * Жәнібек * Жиекқұм * Жігер * Жұма * Қалмақ * Қамыс-Самар * Құрқұба * Манас * Меңдіхан * Мыңтөбе * Нарын * Синеморск * Сламихин * Талов * Тау * Тарғын * Тұрдықұл * Үшеркетау * Шолан Біраз уақыт Бөкей уезі Нариман уезі деп аталды. 1925 жылы 6 маусымда Орал уезінен Шыжын болысы Бөкей уезіне көшірілді. 1925 жылы 3 қыркүйекте Ақтөбе, Мыңтөбе, Синеморск және Үшеркетау болыстары көп ұзамай Теңіз деп ауыстырылған Котяев болысына; Ахмет, Қамыс-Самар, Меңдіхан мен Тұрдықұл — Жанғалиға; Бастау, Манас және Шолан — Сарытөбеге (ол сонымен қатар Гурьев уезіне берілді); Батырбек, Бесқұм, Жиекқұм, Қалмақ және Тарғын — Ордаға; Бекетай, Құрқұба және Нарын — Азғырға (Шапшан) біріктірілді. Бостандық, Жақсыбай және Жігер болыстары Таловқа қосылды; Жұма мен Тау — Жәнібекке қосылды. 1928 жылы 17 қаңтарда Бөкей уезі жойылып, оның аумағы Орал округіне берілді. Дереккөздер
Мақсат Есенгелдіұлы Тәйкенов

Мақсат Есенгелдіұлы Тәйкенов (14 тамыз 1997 жыл, Ақтау, Маңғыстау облысы, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Каспий" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы "Каспий" клубының түлегі. 2012 жылы қазақстандық бірнеше баламен бірге "Оле Бразил" академиясына аттанды. 2015 жылы "Бәйтерек" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. 2017 жылы туған клубы "Каспийге" оралды. 2020 жылы 18 тамызда "Қайратқа" қарсы ойында Премьер-лигадағы тұңғыш ойынын өткізді. 2021 жылы 4 қыркүйекте Финляндияға қарсы ӘЧ-2022 іріктеу матчында Қазақстан Ұлттық құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Матчта 72 минут ойнап, Исламбек Қуатқа орнын босатты. Жетістіктері Командалық Қазақстан бірінші лигасының жеңімпазы: 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/251211 Профилі мен статистикасы]
BilimLand

BilimLand — көптілді білім беру онлайн-платформасы. Платформаны 2011 жылы Bilim Media Group компаниясы құрды. Қызмет Қазақстан (bilimland.kz), Ресей (bilimland.ru), Өзбекстан (bilimland.uz) және АҚШ (bilimland.com) елдерінде жұмыс істейді. Bilimland мектеп пәндерін оқытуға арналған бірнеше онлайн-платформаларды қамтиды. Бұл басқа онлайн платформалар үшін туыстас жобасы, мысалы: www.twig-bilim.kz, www.itest.kz, www.imektep.kz, www.onlinemektep.kz. Бас директоры - Рауан Кенжеханұлы, атқарушы директоры - Санжар Кенжеханұлы. Тарихы Жоба 2011 жылы "Болашақ" білім беру бағдарламасының түлектерімен құрылған. Бірінші жоба қазақ тілінде оқытатын бастауыш мектеп үшін imektep.kz онлайн-платформасы болды. Жоба американдық BrainPop жобасына ұқсас жасалған. 2013 жылы жоба технологияларды сатып алу және онлайн-платформаны коммерцияландыру үшін Технологиялық даму жөніндегі Ұлттық агенттіктің (ТДҰА) грантынан қолдау тапты. 2014 жылы сервис білім беру қызметтері нарығына алғашқы сатылыммен шықты. Сервис Назарбаев Зияткерлік мектептері дербес білім беру ұйымының мектептерінде тексерістен өтті. Сервисті Қазақстанның 700-ден астам мектебі белсенді түрде пайдаланды. 2016 жылы жоба Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевқа ұсынылды. 2020 жылдың наурыз айында коронавирус пандемиясына байланысты Bilim Media Group пен Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі [https://bilimland.kz/kk bilimland.kz] платформасына тегін кіру мүмкіндігін жариялады. Сараптама 2013-2016 жылдар аралығында Оқу материалдары ҚР БҒМ "Оқулық" орталығының, Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім академиясының, ҚР БҒМ Ұлттық тестілеу орталығының, Өрлеу БАҰО, сондай-ақ Ресей Федерациясы Ғылым Академиясының сараптамасынан өтті. Монетизация Платформа білім беру ұйымдарымен және жеке пайдаланушылармен жазылу бойынша жұмыс істейді. Оқыту контенті қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде қолжетімді. Онлайн-платформа Қазақстанның 7000-нан астам мектебінде қолданылады. Пандемия Короновирус пандемиясының басталуымен және Қазақстанда төтенше жағдайдың енгізілуімен барлық білім беру ұйымдары қашықтықтан оқыту нысанына көшуге мәжбүр болды. 23 наурыздан бастап жоба негізінде Bilimland.kz "Балапан" (қазақ тілінде) және "Ел арна" (орыс тілінде) телеарналарында трансляциялауға арналған бейнесабақтарды жазумен OnlineMektep жобасы басталды. Бейнесабақтар 6 сәуір мен 22 мамыр аралығында көрсетілді. Жоба аясында 42 мектеп пәні бойынша 3 мыңнан астам бейнесабақтар, 20 мыңға жуық жаттығулар мен тапсырмалар жасалды. Жоба Bilim Media Group бастамасымен жүзеге асырылды. Білім және ғылым министрлігі ұйымдастырушылық және әдістемелік қолдау көрсетті. Жобаға барлығы 160 мұғалім, 40 әдіскер және компанияның 100-ден астам қызметкері қатысты. Төртінші тоқсан кезінде қашықтықтан оқытуға еліміздің 77% оқушысы көшті - бұл 3 млн 400 мың. Bilim Media Group компаниясы жобаны өз есебінен жүзеге асырды. Қыркүйек айында қызмет белсенді DDoS шабуылдарына ұшырады. Дереккөздер
Жазғы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2022

2022 жылғы Жазғы жасөспірімдердің 4-ші Олимпиадалық Ойындары сол жылы 22 қазан мен 9 қараша күндері Сенегал астанасы Дакарда өтеді. Дереккөздер Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20141007112612/http://www.gamesbids.com/eng/index.1.html
Шымкент қалалық опера және балет театры

Шымкент қалалық опера және балет театры (2021-жылға дейін Оңтүстік Қазақстан облыстық опера және балет театры ) – 2007 жылы 3 сәуірде құрылған театр, шымылдығы 2008 жылы 7 қарашада "Інжу-Маржан" қойылымымен ашылды. Тарихы "Оңтүстік Қазақстан облыстық опера және балет театрының" ресми түрде ашылу салтанатында "Ұлы музыка әлемі", итальяндық дирижер И. Кайаццоның "Браво, Бельканто!", Омбретта Маккидің жеке концерттері өтіп, Оңтүстік Қазақстан облысындағы жаңа рухани өнер ошағы пайда болғанын паш етті. 2008–2009 жылдары шымкенттіктердің классикалық музыканы келешек опера театрының сахнасында қабылдауына жасалған әзірлік іспетті "Әлем операсының жұлдыздары Шымкентте" деп аталатын халықаралық фестиваль өткізілді. Белгілі қазақстандық композиторлардың операларынан алынған алғашқы "Інжу-маржан" қойылымы (2008) мен алғашқы опера Дж. Веридің "Травитасы" театрдың тұңғыш директоры Асқар Әлихан жетекшілігімен жүзеге асты. 2021 жылы "Шымкент қалалық опера және балет театры" деп аталды. Әр жылдардағы театр директорлары: Асқар Әлихан, Б. Рахманов, Ә. Нұрмағанбетов (2017-2020), М. Мұхамедқызы (2021 жылдан). Репертуары Дж. Верди "Травиата", "Риголетто", Р. Леонкавалло "Паяцы", А. Жұбанов, Л. Хамиди "Абай", Е. Брусиловский "Қыз Жібек", С. Мұхамеджанов "Айсұлу", Е. Рахмадиев "Қамар Сұлу". Қазақ операларынан үзінділер жиынтығы "Інжу-Маржан", П. Чайковский "Евгений Онегин", С. Рахманинов "Алеко", У. Гаджибеков "Аршын мал алан", Г. Доницетти "Махаббат шырыны", М. Төлебаев "Біржан–Сара»", П. Масканьи "Сельская честь", С. Ахметова, Р. Шынықұлов "Махаббат мұнарасы", Дж. Россини "Севильдік шаштараз", И. Морозов "Доктор Айболит", Р. Салаватов "Қарлы ханым", П.И. Чайковский "Щелкунчик". Жетістіктері Театр солистері өз елімізде ғана емес, шетелдерде де түрлі табыстарға қол жеткізуде. * Театр солисі Ж. Белгібаева 2009 жылы Ташкентте өткен Н. Ахмедиев атындағы вокалистердің халықаралық конкурсында екінші орын алды, 2011 жылы Қазақстан театр қайраткерлері одағының "Үміт" номинациясы бойынша "Еңлікгүл" сыйлығына ие болды. * "Қазақ Романсиадасы" халықаралық конкурсында театр солистері Е. Жандарбай, А. Мазкенова, А. Скибин бірінші және екінші орындарға ие болса, М. Кин "Романсиада маэстросы" номинациясын жеңіп алды. * Театр солисі Н. Жүсіпбеков Ш. Қалдаяқов атындағы халықаралық конкурстың Гран-приімен марапатталды. * Е. Жандарбай мен М Кин Польшада өткен "Музыкальный сад Рюбецаля" халықаралық фестиваліне қатысып, бірінші және екінші орындарды жеңіп алды. * 2011 жылы театр ұжымы алғаш рет республикалық "Театр көктемі – 2011" фестиваліне қатысып, "Алеко" операсының қойылымы үшін "Театр дебюті" номинациясына лайықты саналды. Осы жылы Астанада өткен Оңтүстік Қазақстан облысының күндеріне қатысты. Симфониялық оркестр, хор мен солистер Бейбітшілік сарайында өткен үкімет концертінің біріккен бағдарламасы бойынша сахнаға шықты. Театр ғимараты 1984 жылы салынған, 2007 жылы театрға бейімделіп қайта қалпына келтірілді. Мекеме ішінде 300 көрерменге арналған үлкен зал мен 86 орындық кіші зал бар. Дереккөздер
Әйелдер арасындағы көгалдағы хоккейден Азия чемпионаты

Əйелдер арасындағы көгалдағы хоккейден азия чемпионаты — төрт жылда бір рет əйелдер ұлттық құрамалары арасындағы көгалдағы хоккейден өткізілетін халықаралық жарыс. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.asiahockey.org/ АХФ ресми сайты]
Қысқы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2024

2024 жылғы бесінші Жасөспірімдер қысқы Олимпиада ойындары — Оңтүстік Кореяның Канвондо қаласында өтеді. Ойындарға 70 елден 1800 спортшы қатысады деп күтілуде. Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20180613184129/https://www.insidethegames.biz/articles/1023030/patagonia-put-forward-as-potential-winter-olympic-bid-by-argentina https://web.archive.org]
Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы

Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы — Азия Футбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты футбол турнирі. Чемпионат 1975 жылдан бастап әр төрт жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты Қытай құрама командасы жеңді. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер *[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup Азия кубогының ресми сайты] *
Надежда Александровна Ольхова

Надежда Александровна Ольхова; 9 қыркүйек 1952 жыл, Барнаул) — КСРО баскетболшысы. Барнаулда дүниеге келген. 1968 жылы отбасымен Қазақстанға көшіп өтті. Баскетболдан жоғарғы топтағы «Университет» (Алматы) командасының ойнады (1968-1984). 1994 жылы Киевке қоныс аударды. Жетістіктері * Олимпиада чемпионы1976, 1980 * Әлем чемпионы 1975, 1983 * Еуропа чемпионы: 1974, 1976, 1978, 1980, 1981, 1983 * Универсиада чемпионы: 1973, 1977 Дереккөздер
Александр Николаевич Иванов

Александр Николаевич Иванов (, Якутия) — КСРО-лық балуан, еркін күрес шебері. Якутияда дүниеге келген. 1970 жылы Алматыға оқуға келді. 1974 жылы КСРО чемпионы атанды. 1976 жылы осы табысын қайталады. 1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Кейін Якутияға қоныс аударды. Дереккөздер
Сергей Владимирович Котенко

Сергей Владимирович Котенко (2 желтоқсан 1956 жыл, Алматы, Қазақ КСР, КСРО) — КСРО-лық ватерполшы. "Динамо" (Алматы), "Флоренция" (Италия) клубтарында, КСРО құрамасында ойнаған. КСРО тараған соң Қазақстан су добы құрамасының намысын қорғады. Жетістіктері * Олимпиада чемпионы (1980), Күміс жүлдегер (1988). * Әлем чемпионы (1982) * Әлем кубогы (1981, 1983). * Еуропа чемпионы (1983, 1985, 1987). * Азия чемпионы (1995). * Ізгі ниет ойындары (1986). * КСРО чемпионы (1981, 1982). Дереккөздер Сілтемелер
Виктор Иванович Мазин

Виктор Иванович Мазин (18 маусым 1954, Черновские Копи ауылы, Чита облысы, РСФСР, КСРО) - кеңестік ауыр атлет, Олимпиада чемпионы (1980), әлем чемпионы, КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1980). Бүкілодақтық жарыстарға қатысып, 1978 жылы КСРО кубогын жеңіп алды, КСРО халықтарының VII жазғы спартакиадасында 2-орынға ие болды және 1980 жылы ел чемпионы болды. Ол Олимпиаданың алдында КСРО Олимпиадалық құрамасына алынды, жұлқа көтеруден әлемдік рекорд орнатты. 1980 - 1981 жылдары 7 әлемдік рекорд пен КСРО -ның 8 рекордын орнатты.
Владимир Павлович Муравьёв

Владимир Павлович Муравьев ( 30 қыркүйек 1959 жыл, Қарағанды, Қазақ КСР, КСРО ) - кеңестік жеңіл атлет-спринтер. 4 × 100 метр эстафетада екі дүркін Олимпиада чемпионы (1980, 1988). КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1980). 1959 жылы 30 қыркүйекте Қарағанды қаласында туған. Әкесі Павел Михайлович шахтада дрифт болып жұмыс істеді, анасы Аделина Иосифовна - сол шахтада есепші. * 4х100 м эстафеталық жүгіруден екі дүркін Олимпиада чемпионы: * 4 × 100 м эстафетадан әлем чемпионатының күміс жүлдегері * 4 × 100 м эстафетадан әлем чемпионатының қола жүлдегері . * Әлем чемпионатының қола жүлдегері (1985). * 4 × 100 м эстафетадан Еуропа чемпионы . * 4 × 100 м эстафетада Еуропа кубогының жеңімпазы және 100 м жүгіруде күміс жүлдегері (1985). * «Достық-84» екі дүркін чемпионы Мәскеуде 200 м қашықтықта және эстафетада 4 × 100 м. * Еңбек сіңірген спорт шебері (1980). * Ол 200 метрге жүгіруде (20,34 с) және 4х100 метрлік эстафетада (39,30 с) Қазақстан чемпионы. * 100 метрге жүгіруде КСРО чемпионы (1985 және 1987); 200 метрге жүгіруде чемпион (1983); чемпион (1988) Дереккөздер
Джузеппе Аббаньяле

Джузеппе Аббаньяле (;24 шілде 1959 жыл, Помпеи) — италиялық академялық есуші. 1980, 1984, 1988, 1992 жылдары Жазғы Олимпиадаға қатысқан. 1984. 1988 жылдары чемпион атанды. 1992 жылы күміс жүлдені иеленді. Жеті дүркін әлем чемпионы. 1995 жылы карьерасын аяқтады.
Супер келіншек

Супер келіншек — 2008 жылы түсірілген Режиссер Бахром Якубовтың комедия жанрындағы көркем фильмі. Фильм Сардор мен Динанның махаббаты жайлы, үйленгеннен кейін де отбасы болу үшін біраз қиындықтар көргенін баяндайды. Сардорға анасы көршінің қызы Гүлчехраны әпермек болғанымен, бірақ Сардор өз таңдағаны Дианаға үйленеді, Гүлчехраны келін қыла алмағанына өкінген анасы Динананы онша ұнатпайды. Соныңда бәрібір Диана жеңіп шығады. Ролдерде * Диана Ягофарова — Диана, суперкеліншек * Адиз Раджабов — Сардор, Диананың күйеуі * Саида Раметова — Мунира-опа, Сардордың анасы * Мурад Раджабов — Алишер-ака, Сардордың әкесі * Назим Туляходжаев — Карен, Диананың әкесі * Елизавета Карали — Клара, Диананың анасы * Санджар Шодиев — Ильхом, Сардордың досы * Гульчехра Насырова — Севара-опа, Мунираның құрбысы, көрші * Дильноза Махмудова — Гульчехра, Сардор алуы тиіс болған қыз Дереккөздер
Haval

Haval («Хавейл») — 2013 жылы құрылған қытайлық автомобиль бренді, кроссоверлер мен жол талғамайтын көліктер өндірісі бойынша Great Wall Motors компаниясының бөлімі. Haval автокөліктері тек Қытай нарығында ғана емес, әлемнің кейбір мемлекеттерінде шектеулі модельдік қатары түрінде сатылады. Компанияның модельдік қатары * Haval H1 * Haval H2 * Haval H2s * Haval H4 * Haval H5 * Haval H6 * Haval H6 Coupe * Haval H7 * Haval H8 * Haval H9 * Haval M6 * Haval F5 * Haval F7 * Haval Jolion * Haval Chitu * Haval Dagou * Great Wall Poer Дереккөздер
Эмили Черри

Эмили Джейн Черри (, 2 қараша 1992 жыл) — аустралиялық регбиші, қорғаушы. 2016 жылғы Жазғы ОЛимпиада чемпионы. Квинсленд штатындағы "Тувумба Бэрз" клубында ойнайды. 2012 жылдан бері Аустралия әйелдер регби құрамасында ойнайды. Аустралия орденімен марапатталған.
Николь Бек

Николь Элиз Бек (, 28 мамыр 1988 жыл) — аустралиялық регбиші, шабуылшы. 2008-09 жылдары "Уорринга" клубында ойнады. 2009-16 жылдары Сидней Университеті клубында өнер көрсетті. 2016 жылы карьерасын аяқтады. Жетістіктері * Олимпиада чемпионы: 2016 * Әлем чемпионы: 2009
Венцель Ханни

Ханнелоре «Ханни» Венцель (, 14 желтоқсан 1956 жыл, Штраубинг, ГФР) — лихтенштейдік тау шаңғышысы. Германияда дүниеге келген, кейін отбасы Лихтенштейнге көшіп өтті. 1976, 1980 жылғы Олимпиадаға қатысқан. Жетістіктері Олимпиада * Олимпиада чемпионы: 1980 (екі рет) * Олимпиада күміс жүлдегері: 1980 * Олимпиада қола жүлдегері: 1976 Әлем чемпионаты * Әлем чемпионы: 1974, 1980 * Күміс жүлдегер: 1974, 1980 * Қола жүлдегер: 1976 Дереккөздер
Азия жағалау ойындары

Азия жағалау ойындары – төрт жыл сайын 2008 жылдан бері Азия елдерінің барлығында өткізілетін спорт жарысы. Ойындардың жалпы ұзақтығы – ашылу және жабылу салтанатын қоса алғанда, кем дегенде 7 және 16 күннен артық емес. Ойын Халықаралық Олимпиада комитетінің қадағалауымен Азиялық Олимпиада кеңесімен реттеледі. Қатысушы елдер Азия жағалау ойындарының тізімі Спорт түрлері * 3×3 Баскетбол - 2008, 2012-2016 * Жағалау волейбол — 2008 бастап * Жағалау сепак такрау — 2008 бастап * Жағалау футбол — тек қана 2014 * Жағалау вудбол — тек қана 2014 * Жағалау кабади — 2008 баста * Жағалау гандбол — 2008 бастап * Жағалау академиялық есу - тек қана 2012 * Жағалау самбо— 2014 бастап * Жағалау су добы — * Жағалау күрес — 2008 бастап * Жағалау кураш — 2014 бастап * Жағалау бадминтон - тек қана 2016 * Су спорты ** Желкенді спорт — 2014 бастап ** Сёрфинг — тек қана 2008 ** Жүзу марафоны - тек қана 2012 ** Су шаңғы спорты - тек қана 2012 * Муай Тай — 2014 бастап * Джиу-джитсу — 2014 бастап * Спорттық құзға өрмелеу тек қана 2012-2014 * Петанк - тек қана 2014 * Бодибилдинг * Триатлон — 2008-2010, 2014 * Футволей - тек қана 2016 * Триатл - тек қана 2016 * Тентпеггинг - тек қана 2016 * Авиаспорт ** Парапланеризм - 2008, 2014 ** Мотопараплан - 2012, 2014 * Ролик конькимен сырғанау - тек қана 2012 * Пенчак силат - тек қана 2012 * Сквош - тек қана 2014 * Вовинам - тек қана 2016 * Вокотруен - тек қана 2016 Жалпы медальдар саны Сілтемелер * [http://www.ocasia.org/Game/Index.aspx Азия Олимпиадалық Кеңесінің сайты]
Сауль Кравитто

Сауль Кравиотто Риверо (; 3 қараша 1984) — испаниялық байдарка және каноэ есуші, төрт бірдей жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. 2008, 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, 2012 және 2020 жылғы Олимпиада күміс жүлдегері, 2016 жылғы Олимпиада қола жүлдегері. 2009, 2010, 2011 жылғы әлем чемпионы.
Лука Менало

Лука Менало (; 22 маусым 1996 жыл, Сплит) — босниялық футболшы, жартылай қорғаушы. Тегі хорват. Босния және Герцеговина ұлттық футбол құрамасында 2018 жылдан бері ойнайды. Карьерасы "Чаплина" клубының түлегі. Кейін Босния, Хорватия, Словения чемпионаттарында ойнады. Жетістіктері Командалық * Босния және Герцевина кубогы: 2016/17 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/70076.html Профилі (national-football-teams)]
Билино поле

Билино Поле — Босния және Герцеговинаның Сеница қаласындағы стадион. "Челик" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. 1972 жылы салынған. Сыйымдылығы 15 мың адам. Координаттары Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20131020234920/http://www.stadionwelt.de/sw_stadien/index.php?foldersites&siteligen&land=Bosnien-Herzegowina https://web.archive.org] * [http://www.worldstadia.com/stadium/bosnia%20and%20herzegovina/bilino_polje/1351.php http://www.worldstadia.com]
Зеница

Зеница (, ) — Босния және Герцеговинадағы қала. Зеница кантонының орталығы. Босна өзенінің жағалауына орналасқан. Тұрғыны 115 134 адам (2013 жылғы санақ бойынша) Бауырлас қалалар * Залаэгерсег * Гельзенкирхен * Теміртау * Велес * Хунедоара * Лулео Сілтемелер * http://www.zenica.ba/
Шеннон Пэрри

Шеннон Мишель Пэрри (, 27 қараша 1989 жыл) — аустралиялық регбиші, 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, 2010 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 2013 жылдан бері Аустралия әйелдер құрамасында ойнайды. Әкесі жаңа желандиялық, анасы америкалық. "Квинслет" клубының фланкері.
Атилла Абрахам

Аттила Абрахам (; 29 сәуір 1967 жыл, Капувар) — мажарстандық байдарка және каноэ есушісі. 1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының алтын және қола жүлдегері, 1992 жылғы Олимпиада күміс жүлдегері. 1989, 1990, 1991, 1993 жылдары 5 рет әлем чемпионы атанды. 1995 жылы карьерасын аяқтады.
Полина Александровна Гурьева

Полина Александровна Гурьева ( Полина Александрунга Гурьева ; 5 қазан 1999 жыл, Ашхабад) — 59 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсететін түркімен зілтеміршісі. Ислам Ынтымақтық ойындарының чемпионы. 2021 жылы Токиода өткен Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Түркіменстанның Олимпиададағы бірінші және әзірше жалғыз жүлдегері. Өмірбаяны Полина Гурьева 1999 жылы 5 қазанда Ашхабадта орыс отбасында дүниеге келді . Түркімен мемлекеттік дене шынықтыру және спорт институтында жоғары білім алды. Полина Гурьева 2013 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатына қатысып, 53 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде 23 -ші орынды иеленді. Оның нәтижесі екі жаттығудың қосындысында 116 келі болды: жұлқа көтеруде 50 келі, серпе көтеруде 66 келі. Сол жылы ол жастар арасындағы Азия чемпионатына қатысып, 113 келі нәтижесімен оныншы болды. Токио-2020 Полина 27 шілдеде Токиода өткен Олимпиада ойындарында 59 келіге дейінгі салмақта Түрікменстан атынан шықты. Спортшы 217 келі нәтиже көрсетті (серпе көтеруде 121, жұлқа көтеруде 96). Ауыр атлет күміс медаль жеңіп алды және өз елінің тарихында Олимпиада ойындарында медаль алған бірінші әйел болды. Алтын медаль үшін күресте Полина Гурьева 236 келі (103 + 133) есебімен тайвандық Гуо Синьцзунға есе жіберді. Үшінші орын алған жапондық Микико Андо Гурьевадан үш келіге (214 келі: 94 + 120) озды. Дереккөздер Сілтемелер
Айсулуу Болотқызы Тыныбекова

Айсұлу Болотқызы Тыныбекова (4 мамыр 1993 жыл) — қырғыз спортшысы, еркін күресші, Азияның төрт дүркін чемпионы, әлем чемпионы, әлем кубогының жеңімпазы, түрлі халықаралық жарыстардың жүлдегері, Токиодағы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері (2021). Карьерасы 1993 жылы Нарын облысы, Кочкор қаласында дүниеге келген. 2012 жылы ол Лондонда өткен Олимпиада ойындарына қатысты, бірақ ол жерде тек 13-ші болды. 2013 жылы Универсиаданың қола жүлдегері атанды. 2014 жылы Азия чемпионатының күміс жүлдегері және Азия ойындарының қола жүлдегері атанды. 2015 жылы Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 2016 жылы ол Азия чемпионы атанды, бірақ Рио-де-Жанейродағы Олимпиада ойындарында тек 5-ші болды. 2017 жылы ол тағы да Азия чемпион атанды, Ислам Ынтымақтық ойындарының алтын медалін, жекпе-жектен және жабық жарыстан Азия ойындарының күміс медалін, Әлем чемпионатының қола медалін жеңіп алды. 2018 жылы Азия ойындарының чемпионы атанды. 2019 жылы Азия чемпионы атанды. 2020 жылы әлем чемпионатының алтын медалін жеңіп алды. Дереккөздер
Рухия Байдүкенова

Рухия Байдүкенова (27 тамыз, 1998 жыл, , Алматы облысы) — қазақстандық , 2021 жылғы "Славян базарының" гран-при иегері. «Дарын» жастар сыйлығының иегері (2021 ж). «Шапағат» медалінің иегері (2021 ж). Қазақ Ұлттық Өнер Университетінің студенті (2015-2022 жж). Өмірбаяны 1998 жылы Алматы облысында дүниеге келген. Тоғыз жасынан бастап өнер мектебінде вокалмен айналыса бастаған. Тұңғыш халықаралық жүлдесіне 2010 жылы "Ақ көгершін" байқауында қол жеткізіп, екінші орын алды. Кейін "Бозторғай" (2011), "Ғұмырдария" (2012), "Жас қанат" (2014), "Еуразия жұлдыздары" (2015), "Астана даусы" секілді байқауларда да жарқырады. Нұр-Сұлтан қаласындағы Қазақ Ұлттық Университетіне оқуға түсті.. Сондай-ақ "Егіз-лебіз" шоуында музыкалық әрлеуші боп та жұмыс істейді. Даусының диапазоны бес октаваға еркін жетеді. Рухия — "Славян базарында" аталмыш додада топ жарған төртінші қазақстандық. 2014 жылы Димаш Құдайберген, 2019 жылы Әділхан Макин жеңіске жеткен болатын. Сондай-ақ 2015 жылы балалар арасындағы байқауда Луиза Нұрқуатова жеңіп шыққан. 2021 жылы қыркүйекте "Қазақконцерт" солисі атанды Отбасы Рухияның отбасында өзінен бөлек әкесі Еділ, анасы Наташа, әпкесі Улымжан бар.. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.instagram.com/ruhiya.baidukenova/ Профилі]
Әйелдер арасындағы волейболдан Азия кубогы

Әйелдер арасындағы волейболдан Азия кубогы — әйелдер ұлттық құрамалар үшін 2008 жылдан бастап екі жылда бір рет Азия волейбол конфедерациясымен ұйымдастырылатын волейболдан халықаралық жарыс. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.asianvolleyball.net/ Азия Волейбол Конфедерацияның ресми сайты]
Олимпиада ойындарындағы Қырғызстан

Қырғызстан құрамасы жазғы және қысқы Олимпиадаларға 1994 жылдан бері қатысып келеді. 1952-88 жылдары КСРО құрамында болса, 1992 жылы қырғызстандықтар Біріккен команда құрамында болды. Осы күнге дейін жеті медаль иеленді, оның төртеуі қола, үшеуі күміс. Жүлдегерлер Медальдар Жазғы Олимпиада ойындары Қысқы Олимпиада Спорт түрлері бойынша ; Жазғы спорт түрлері Сілтемелер * http://www.sports-reference.com/olympics/countries/KGZ/
Даяна Александровна Ястремская

Даяна Александровна Ястремская (; 15 мамыр 2000) — украиналық теннисші. 2020 жылғы Олимпиадаға қатысқан. Жасөспірімдер арасында әлемнің алтыншы ракеткасы атанды (2015). 2020 жылы қарашада допингпен айыпталып, біраз уақыт спортттан шеттетілді. Үлкен дулыға турнирлерінде WTA рейтингісінде Дереккөздер Сілтемелер * http://www.grandslamhistory.ru/
Волейболдан Азия кубогы

Волейболдан Азия кубогы — ерлер ұлттық құрамалар үшін 2008 жылдан бастап екі жылда бір рет Азия волейбол конфедерациясымен ұйымдастырылатын волейболдан халықаралық жарыс. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.asianvolleyball.net/ Азия Волейбол Конфедерацияның ресми сайты]
Джеймс Томпсон

Джеймс Томпсон (; 18 қараша 1986, Кейптаун, ОАР) — оңтүстік Африкалық спортшы, академиялық есуден 2012 жылғы Жазғы Олимпиада чемпионы. 2012 жылғы Олимпиадада орта сламақта Мэттью Бриттэйн, Джон Смит, Сизве Ндлову төртеуі алтын жүлдеге қол жеткізді. Дереккөздер
Бевил Радд

Бевил Радд (; — ) — оңтүстік африкалық жеңіл атлет, 1920 жылғы Жазғы Олимпиадада үш медальды да (алтын, күміс, қола) иеленді. Тегі Ұлыбританиялық. Атасы Чарльз Рад ұлыбританиялық алмаз іздеушілердің бірі болған.
Стивен Гардинер

Стивен Гардинер (12 қыркүйек 1995 жыл, Орталық Абако, Багам аралдары) — багамдық спортшы, жеңілатлет. 2020 жылғы Олимпиада чемпионы, 2016 жылғы Олимпиада қола жүлдегері. 2017 жылғы әлем чемпионы. Ол халықаралық жарыстарға 2014 жылдан бастап қатысады. 4 × 100 метр эстафетада CARIFTA ойындарының күміс жүлдегері және 4 × 400 метрде қола жүлдегері. 2014 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында өнер көрсетті, онда 4 × 400 метрлік эстафетада 6-орын алды. 11 маусымда ол Bislett Games Diamond League кезеңінің жеңімпазы атанды - 44.64. 2015 жылы 27 маусымда Багам чемпионатында ол ұлттық рекорд орнатты - 44,27. Осылайша 2008 жылғы Крис Браунның алдыңғы рекордын жаңартты. Дереккөздер
Онлайн Мектеп

Онлайн Мектеп — Қазақстанның барлық нүктелерінен оқушыларды қашықтықтан оқытудың онлайн платформасы болып табылады. Тарихы 2020 жылы Орталық онлайн-оқыту саласындағы инновациялық компания Bilim Media Group-пен бірлесіп Online mektep цифрлық білім беру платформасын әзірлеп, іске қосты (www.bilimland.kz). Негізгі мақсат – жалпы білім беретін мектеп оқушыларын онлайн режимде бейімдеп оқыту мүмкіндігін беру. Online Mektep елдің жалпы білім беретін мектептерінің оқушылары үшін үлгілік оқу жоспарларына сәйкес 1-11 сыныптарға арналған барлық пәндерден цифрлық білім беру контентін қамтиды. Сабақ мазмұны, жаттығулар мен тапсырмалар кешені Назарбаев Зияткерлік мектептерінің жетекші мұғалімдерімен әзірленіп, Орталықтың пән мамандарының модерациясынан өтеді. Жобаға 500-ден астам әзірлеуші мұғалімдер, оның ішінде НЗМ және еліміздің жалпы білім беретін мектептерінің мұғалімдері тартылды. 1-11 сыныптардың 1-4 тоқсанына әзірленген сабақтардың жалпы саны 24 074 құрады. Платформаның негізгі идеясы — әр сабаққа конспект, сызба, зияткерлік карта түрінде теориялық материалдар әзірлеу, ал сабақтың практикалық бөлігі деңгейлік тапсырмалар түрінде беріледі, бұл тапсырмалар оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыруға қажетті дағдыларды жүйелі және бірізді түрде дамытуға мүмкіндік береді. Сайт сабақ мазмұнын ұйымдастырудың деңгейлік жүйесін ұсынады. Сабақтарды әзірлеген кезде тапсырмаларға негізделген оқыту қағидаты негізге алынды (task-based learning). Оқушы белгілі бір деңгейлік тапсырманы орындай отырып, белсенді танымдық үдеріске елігіп кетеді. Әрбір тапсырмаға қысқаша теориялық материал түріндегі «Білу маңызды» және «Түсіндірме» айдарлары беріледі, олар оқушыға сабақ тақырыбына қатысты білімдерін бекітуге және тапсырмаларды саналы түрде орындауға көмектеседі. Оқушылардың материалды игеру деңгейі мен оқу қарқыны әртүрлі болатыны ескеріліп, оқушыға платформадағы материалдарды жеке оқуға мүмкіндік беріледі. Бұл өз кезегінде өткен материалды сапалы түрде бекітуге, сондай-ақ жеке оқу кестесін құруға мүмкіндік береді. Онлайн платформа еліміздің жалпы білім беретін мектептерінің оқушылары үшін 2020 жылдың 1 қыркүйегінен бастап іске қосылды. Қазіргі уақытта Online Mektep-ке қосылған мектептер саны – 3 910, белсенді оқушылар саны – 238 754, күн сайын 2 875 697 белсенді пайдаланушы, 1 қыркүйектен бастап сайт барлығы 51 779 298 рет қаралды. Сабақтар Тізімде: Қазақ тілі, Орыс тілі, математика Сайтқа кіру Порталға кіру үшін сізге мектеп директорынан өз логиніңіз бен пароліңізді алу қажет. Осыдан кейін сайтқа өтіп, логин мен парольді енгізіп, кіру түймесін басыңыз. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *https://www.gov.kz/uploads/2020/8/27/7ad4c898c2a613915032556bf1f150e3_original.11539510.pdf
Жан-Поль Бельмондо

Жан-Поль Бельмондо (фр. Jean-Paul Belmondo; 1933 жыл 9 сәуір, Нёйи-сюр-Сен — 2021 жыл 6 қыркүйек, Париж) — француз театр және кино актері, «Соңғы демде» (1959) фильмінде Хамфри Богарттың жанкүйері рөлімен танылған. Алғашқы картиналарында ол бүлікшіл жастың образын жасап, қайталанбас харизмасымен еуропалық жастардың сүйікті актеріне айналған. Көбінесе комедиялар мен экшн-фильмдерде ойнаған. 2001 жылы инсульттан кейін Бельмондо актерлік жолын тоқтатқан, бірақ 2008 жылы ол оралып, Франсис Юстердің «Адам және оның иті» фильмінде ойнаған еді. 2015 жылы ол кинодағы мансабы аяқталғанын жариялады. Өмірбаяны Шығаршылығы Жеке өмірі Отбасы Марапаттары Театрдағы рөлдері Фильмография Пайдаланылған әдебиеттер Дереккөздер
Дильшод Джамолиддинович Назаров

Дильшод Чамолиддинович (Джамолиддинович) Назаров (; 6 мамыр 1982 жыл, Душанбе, Тәжік КСР, КСРО) — тәжікстандық жеңіл атлет, балға лақтырушы. 2016 жылғы Олимпиада чемпионы. 2006. 2010. 2014 жылдары Азия ойындарының чемпионы атанды. Азия чемпионаттарында бес рет топ жарған. Жетістіктері Дереккөздер Сілтемелер *[http://tjk.rus4all.ru/sport/20150824/726088847.html Дилшат Назаров]
Юсуп Рашидович Абдусаламов

Юсуп Рашидович Абдусаламов (Абдусаломов) (8 қараша 1977, Ансалта, ДАССР, РСФСР, КСРО) — ресейлік, әзірбайжандық, тәжікстандық балуан, еркін күрестен Тәжікстан атынан 2008 жылғы Олимпиада күміс жүлдегері атанды, 2003 жылы Азия чемпионы атанды. Ұлты авар. 2000 жылы Әзірбайжан атынан Олимпиадаға қатысты. 2002 жылы Тәжікстан азаматтығын алды. 2012 жылғы Олимпиадаға да қатысты. бірақ 15-орында қалды. 2013 жылы бапкерлікке ауысты. Дереккөздер
Даумант Дрейшкенс

Даумант Дрейшкенс (, 28 наурыз 1984 жыл, Гулбене) — латвиялық бобслейші, 2014 жылғы Қысқы Олимпиада чемпионы және қола жүлдегері. 2010 жылғы әлем чемпионы, 2008 жылғы Еуропа чемпионы. 2014 жылғы Қысқы Олимпиадада Александр Зубков пен бірқатар ресейлік бобслейшілер допингке қарсы ережені бұзғаны үшін дисквалификациядан кейін, 2014 жылғы Олимпиада ойындарында көрсетілген нәтижелері жоққа шығарылды. 2019 жылы медалдарды қайта есептеу болды, онда Даумант Дрейшкенс пен бірге төрт бобслейші Олимпиада чемпионы болды.
Мартен Фуркад

Мартен Фуркад (; 14 қыркүйек 1988 жыл, Сере, Сере округі, Шығыс Пиреней, Франция) — франциялық биатлоншы, ең табысты спортшылардың бірі. Жетістіктері Бес дүркін Олимпиада чемпионы (жазғы және қысқы ойындардағы барлық француз спортшылары арасындағы абсолютті рекорд), Олимпиаданың күміс жүлдегері, әлемнің 13 дүркін чемпионы (оның ішінде жекелей жарыстарда 11 рет), әлем чемпионатының жеті дүркін жеңімпазы. 2011 /2012 мен 2017/2018 жылдар аралығындағы маусымдар (биатлон тарихында 7 рет қатарынан Әлем кубогын жеңіп алған бірінші), Францияның бірнеше дүркін чемпионы. Ақшалай қаражат көлемі бойынша биатлон тарихында бірінші орынды иеленді. Француз биатлон тарихындағы ең атақты француз биатлоншысы. 2018 жылы Париждегі 2024 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын ұйымдастыру комитетінің мүшесі болды. 2020 жылдың 13 наурызы өзінің спорттық карьерасының аяқтайтынын мәлімдеді. Дереккөздер
Тэцуо Хамуро

Тэцуо Хамуро (жап. 葉室 鐵夫 Хамуро Тэцуо, 7 қыркүйек 1917 — 30 қазан 2005) — жапониялық жүзгіш, Олимпиада чемпионы. 1935 жылы Тецуо Хамура 200 метрге брасс әдісімен жүзуден әлемдік рекорд орнатты. 1936 жылы Берлиндегі Олимпиада ойындарында осы қашықтықта Олимпиаданың алтын медалін жеңіп алды, ал ол финалистерден классикалық брасс әдісімен (басқалары кейінірек тыйым салынған көбелектің техникасын қолданды) қолданды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Тецуо Хамура Mainichi Shimbun газетінің спорт журналисі болды. 1990 жылы суға жүзудің Халықаралық Құрмет Залына енгізілді.
Карл Кройцберг

Карл Кройцберг (нем. Karl Kreutzberg; 15 ақпан 1912 - 13 тамыз 1977) — неміс гандболшысы. 1936 жылы Берлинде өткен Олимпиада ойындарының чемпионы. 1936 жылы Кройзберг гандбол алғаш рет енгізілген Берлиндегі Олимпиада ойындарының Германия құрамасына қосылды. Жарыстарда ол қақпашы ретінде екі матч өткізді, ал оның командасы әр кездесуде жеңіске жетіп, Олимпиада чемпионы болды. Негізгі мамандығы бойынша ол қасапшы болған.
Эдгар Рейнхардт

Эдгар Рейнхардт (нем. Edgar Reinhardt; 21 мамыр 1914, Мюлхайм ан-дер-Рур — 11 қаңтар 1985 ж., Кейптаун, Оңтүстік Африка Республикасы) - неміс гандболшысы. 1936 жылы Берлинде өткен Олимпиада ойындарының чемпионы. Өмірбаяны 1936 жылы Рейнхардт гандбол алғаш рет енгізілген Берлиндегі Олимпиада ойындарының Германия құрамасына қосылды. Жарыста екі кездесуге қатысты, ал оның командасы барлық кездесуде жеңіске жетіп, Олимпиада чемпионы атанды. 1937 және 1938 жылдары "МТСА Лейпциг" клубының мүшесі ретінде Германияның екі дүркін чемпионы болды. Гандболдан басқа Рейнхардт бокспен, жеңіл атлетикамен айналысты және құтқарушы болып жұмыс істеді. 1944 жылы декатлон мен диск лақтырудан Бавария чемпионы болды. Гейдельбергтегі медициналық университетте оқып жүргенде ол баскетболға да қызығушылық танытып, Turnerbund Heidelberg клубының құрамында екі рет Германия чемпионатын жеңіп алды.
Евгений Васильевич Чернышёв

Евгений Васильевич Чернышев (22 ақпан 1947, Мәскеу облысы, РСФСР) - кеңестік гандболшы, Олимпиада чемпионы (1976), Олимпиаданың күміс жүлдегері (1980), 1979 жылғы Әлем кубогының жеңімпазы, КСРО -ның 8 дүркін чемпионы. КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1976). Ленинградтағы әскери дене шынықтыру институтын бітірген. Өмірбаяны Ол Германиядағы Кеңес күштері тобының, Оңтүстік күштер тобының, ЦСКА (Мәскеу) командаларында ойнады. Бірінші жаттықтырушы - GSVG командасы (ГДР) Валентин Филиппович Олейников. 1972-1981 жылдары КСРО құрамасының мүшесі болды. Ресей гандболшылар одағы ардагерлер кеңесінің және гандболдан Мәскеу ардагерлер кеңесінің төрағасы. Мәскеуде тұрады. Әйелі - волейболдан еңбек сіңірген спорт шебері Людмила Георгиевна Чернышева, Олимпиада чемпионы. Ұлы Евгений. Жетістіктері 1978 жылғы гандболдан әлем чемпионатының күміс жүлдегері. КСРО чемпионы 1973, 1976-1980, 1982, 1983. 1975 және 1979 жылдары КСРО халықтары спартакиадасының жеңімпазы. КСРО құрамасының құрамында ол 133 кездесу өткізіп, 165 гол соқты. Екі рет «Құрмет белгісі» орденінің иегері.
Жером Фернандес

Жером Фернандес (фра. Jérôme Fernandez; , Сенон, Франция) — француз гандболшысы, екі дүркін Олимпиада чемпионы (2008, 2012), төрт дүркін әлем чемпионы, үш дүркін Еуропа чемпионы. Франция құрамасы тарихындағы ең үздік бомбардир (1443 гол). Карьерасы Фернандес гандболдағы мансабын Бордо мен Тулуза одағының клубтарында бастады, 1999 жылы ол Францияның ең мықты клубтарының "бірі Монпельеге" ауысты , онымен 2000 және 2002 жылдары екі рет Франция чемпионы болды, сонымен қатар үш рет Франция кубогын жеңіп алды. 2002 жылы Джером испандық «Барселонаға» ауысып, онда 6 маусым ойнады. Осы уақыт ішінде Фернандес команданың көшбасшыларының бірі бола алды және онымен көптеген кубоктарды жеңіп алды, олардың ішіндегі ең құндысы - 2004/05 жылғы маусымдағы Чемпиондар лигасындағы жеңіс. 2008 жылы каталондықтардың негізгі құрамындағы орнын жоғалтқан Фернандес Чемпиондар Лигасының қазіргі жеңімпазы "Сьюдад Реалдың" сапына ауысып, бірінші маусымда Чемпиондар лигасының гандболын жеңді. 2010/2011 жылғы маусымды Германияның Киль қаласында Чемпиондар Лигасының кезекті жеңімпазымен бастады, онда ол жараланған Даниэль Нарциссаның орнына шақырылды. 2011 жылы Фернандес Олимпиада ойындарына жақсы дайындалу үшін Францияға "Тулуза Феникс" клубына қайту туралы шешім қабылдады.
Каспер Ульрих Мортенсен

Каспер Ульрих Мортенсен (Casper Ulrich Mortensen; , Копенгаген) — даниялық гандболшы, "Гамбург" клубы мен және Дания ұлттық командасында ойнайды. 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, 2019 жылғы әлем чемпионы. Каспер Мортенсен кәсіби мансабын "Аякс Копенгагенде" бастады. 2009 жылы Мортенсен "GK Fredericia" клубымен екі жылдық келісімшартқа отырды. 2011 жылы Каспер Мортенсен "Виборгке" ауысады, онда ол өте жақсы маусым өткізді, 22 матчта 145 гол соқты.
Михаэль Дамгор

Михаэль Дэмгард (дат. Michael Damgaard; ) — даниялық гандболшы, немістің «Магдебург» клубында және Дания ұлттық командасында ойнайды. 2016 жылғы Олимпиада чемпионы. Майкл Дамгор 2013 жылдан бері Дания ұлттық құрамасында ойнайды. Дэмгардтың Дания құрамасындағы дебюті 2013 жылдың 5 сәуірінде өтті. Жалпы, Майкл Дамгор ұлттық құрама сапында 40 кездесу өткізіп, 94 гол соқты.
Милан Алексич

Милан Алексич (серб. Милан Алексић, , Белград, СФРЮ) — серб ватерполшысы, мажарстандық «Солноки» клубының және Сербия құрамасының қорғаушысы. 2016 және 2020 жылғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 2012 жылғы Олимпиаданың қола жүлдегері. Ұлттық құрамада Олимпиада чемпионы, сонымен қатар ойындардың қола жүлдегері, екі дүркін әлем чемпионы, үш дүркін Еуропа чемпионы, әлем кубогының жеңімпазы және Жерорта теңізі ойындарының жеңімпазы атанды.
Филип Филипович

Филип Филипович (серб. Filip Filipoviћ, , , Сербия, Югославия) — серб ватерполшысы, «Солнок» су добы клубының және Сербия құрамасының ойыншысы. Олимпиада чемпионы (2016), 2008 жылғы Бейжің Олимпиадасының және 2012 жылғы Лондон Олимпиадасының қола жүлдегері. Әлемнің екі дүркін чемпионы, Еуропаның алты дүркін чемпионы, жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы (2003, 2005), жасөспірімдер арасындағы Еуропаның төрт дүркін чемпионы (2002, 2004, 2005, 2006). Ол халықаралық турнирлерде 367 ойын өткізіп, 643 гол соқты.
Душко Пиетлович

Душко Пиетлович (серб. Душко Пиетловић, . Нови Сад, Сербия, Югославия) — сербиялық ватерполшы, Сербия құрамасының мүшесі, Олимпиада чемпионы (2016, 2020), 2008 жылғы Пекиндегі Олимпиада ойындарының және 2012 жылғы Олимпиаданың қола жүлдегері. 2009 жылғы әлем чемпионы.
Андрия Прлаинович

Андрия Прлайнович (серб. Андрија Прлаиновић / Andrija Prlainovićч; , Дубровник) — серб ватерполшысы, «Марсель» ватерпол клубы мен Сербия құрамасының шабуылшысы. Жетістіктері Екі дүркін әлем чемпионатының жеңімпазы (2006, 2010), төрт дүркін Еуропа чемпионы, жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы (2005), жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионы (2004, 2006). Олимпиада чемпионы (2016), 2008 жылғы Бейжің Олимпиадасының және 2012 жылғы Лондон Олимпиадасының қола жүлдегері. Чемпиондар Лигасын төрт түрлі клубпен жеңген тарихтағы жалғыз ойыншы. Карьерасы Халықаралық турнирлерде 321 ойынға қатысып, 519 гол соқты.
Әйелдер арасындағы футзалдан Азия кубогы

Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы — Азия Футбол Конфедерациясымен өткізілетін әйелдер құрамалар арасындағы басты футзал турнирі. Азия Кубогы 2015 жылдан бастап екі-үш жылда бір рет өткізіліп тұрады. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Сыртқы сілтемелер * [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-futsal-championship Азия кубогының ресми сайты]
Александр Владимирович Абраменко

Александр Владимирович Абраменко (укр Александр Володимирович Абраменко; , Первомайский ауданы, Харьков облысы, Украина КСР) — украиналық фристайлші, 2018 жылғы Қысқы Олимпиада чемпионы. Александр 1988 жылы 4 мамырда Харьков облысындағы Первомай ауданында әскери отбасында дүниеге келген. Николаев атындағы Ұлттық кеме жасау университетін бітірген. Турин, Ванкувер және Сочидегі Олимпиада ойындарына қатысты. 2012 жылы екі рет фристайлдан әлем кубогының кезеңдерінің жүлдегері болды. 2015/16 жылғы маусымда акробатика пәнінен фристайлдан кіші кристалды глобус иегері атанды және әлем чемпионатының жалпы турнирінде бірінші болды. Александр 2016/17 жылғы маусымда тізеден алған жарақатына байланысты ешқандай жарыстарға қатыса алмады, оған ота жасалды.
Виталий Владимирович Кличко

Виталий Владимирович Кличко (укр. Виталий Володимырович Кличко; 19 шілде 1972 жыл, Шу облысы, Қырғыз КСР) — украиналық кәсіпқой боксшы, мемлекет қайраткер, саясаткер, 2014 жылдан бері Киев мэрі, Украина қаһарманы. Карьерасы Саясат Киев мэрі (5 маусым 2014 ж). 2014 жылдың 25 маусымынан бастап Киев қалалық мемлекеттік әкімшілігінің басшысы. Украина батыры (2004). 2012 жылдың 12 желтоқсанынан 2014 жылдың 5 маусымына дейін 7-ші шақырылымдағы Украинаның халық депутаты. Жоғарғы Рададағы УДАР фракциясының жетекшісі. Украина президентінің кеңесшісі (2005-2006 - штаттан тыс, 2006-2008 - штатта), дене шынықтыру және спорт ғылымдарының кандидаты, «UDAR» украин саяси партиясының жетекшісі. Боксшы Кәсіби боксшы, ауыр салмақта, кикбоксшы. WBC нұсқасы бойынша бокстан «Құрметті» және «Мәңгілік» әлем чемпионы атағының иегері. WBO (1999-2000), The Ring (2004-2005) және WBC (2004-2005, 2008-2013) нұсқалары бойынша кәсіпқойлар арасындағы бокстан әлем чемпионы, ЕБУ бойынша кәсіпқой бокстан Еуропа чемпионы. Ауыр салмақтағы әлем чемпионы атағы үшін 15 жекпе-жекті жеңді. Әр түрлі ұйымдардың нұсқалары бойынша кикбоксингтен әлем чемпионы атағының алты дүркін жеңімпазы (кәсіпқойлар арасында төрт рет және әуесқойлар арасында екі рет). Әуесқой бокстан Украинаның үш дүркін чемпионы. Халықаралық бокс Даңқ Залының мүшесі. BoxRec бойынша салмақ санатына қарамастан барлық уақыттағы үздік боксшылар рейтингінде 35 -ші орында. 2003 жылдың тамызында інісі Владимирмен бірге Кличко ағайындылар қорының қайырымдылық ұйымын құрды. 2005 жылдың қарашасында спорттық мансабын аяқтағанын, ал 2007 жылы қайта жаңғыртқаны туралы хабарлады. Оның спорттық мансабы ақыры 2013 жылдың желтоқсанында аяқталды. Кәсіпқой боксшы Владимир Кличконың үлкен ағасы, WBA super, WBO, IBF, IBO және The Ring тұжырымдары бойынша бокстан әлем чемпионы. Жаттықтырушы - Фриц Здунек (оны да Владимир Кличко жаттықтырған). Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.klitschko.com/ Ағайынды Кличколардың ресми сайты]