kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Алып түймедағы

Алып түймедағы — 3000 метрден астам биіктікте өсетін барлық мұздықтар мен мореналар өсімдігі аласа болып келеді. Кенет алдыңыздан нағыз қала көшелерінде өсірілетіндей гүлдер, гүлшоғыры көлемінің диаметрі 5 сантиметрден асатын тұтас гүлкөмбе шыға келеді. Бұл алып түймедағы немесе кавказ түймедағы – биіктігі 50 сантиметрге жететін көпжылдық шөптесін өсімдік. Өсімдік негізінен ғажап үлкен әдемі гүлден тұрады, содан кейін – жіңішке сабақ пен кішігірім жапырақтар. Таңғаларлық, бірақ шындығы сол - альпі гүлдерінің әсем болу себебі, өсімдік осылайша гүлдеу үшін, демек, тұқымын жетілдіру үшін жыл бойы, кейде тіпті бірнеше жыл бойы күш жинайды. Олар болашақ үшін гүлдейді және өмір сүреді деп толығымен айтуға болады! Бұл түймедағы түрлері Тянь-Шань мен Кавказдың солтүстік батыс тау беткейлеріндегі альпілік, және субальпілік аймақтардың биік тау шалғындарында өседі. Бұл гүлдері мамыргүл түстес болып келетін бірден-бір түймедағы түрі. Дереккөздер
Көпжасар

Көпжасар (1992 жылға дейін - Жаңаталап) — Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданындағы ауыл, Көпжасар ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Жаңақала ауылынан шығысқа қарай 12 км-дей жерде, Жалтыркөл көлінің оңтүстігіндегі еркекшөп, теріскен басым әр түрлі шөптер өскен сортаңды-сұр құмдақ топырақты, шөлді белдемде орналасқан. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 1336 адам (652 ер адам және 684 әйел адам) болса, 2009 жылы 1752 адамды (863 ер адам және 889 әйел адам) құрады. 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1597 адамды (836 ер адам және 761 әйел адам) құрады. Тарихы 1963-1997 жылдары «Жаңаталап» қой кеңшарының орталығы болды. Оның негізінде Көпжасарда және округтегі Салтанат, Саралжын, Үштас ауылдарында «Көпжасар» серіктестігі мен 31 шаруа қожалығы құрылған. Инфрақұрылымы Орта, 2 бастауыш мектептер, мәдениет үйі, дәрігерлік амбулатория, фельдшерлік-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады. Дереккөздер
Taobao.com

Taobao.com (жеңілдетілген қытай тілінде: 淘宝网; дәстүрлі қытай тілінде: 淘寶網) — қарапайым сатып алушыға негізделген қытайлық интернет-дүкен. Сайт C2C («қолданушы қолданушыға») системасы арқылы жұмыс атқарады. С2С системасы қолданушылар арасындағы сауда-саттықтың электронды түрі. Бұл жағдайда Taobao.com сайты сатушы мен сатып алушы арасында дәнекерлік қызметін атқарып отырады. Бұл сайт негізінен сауданы жеңілдету үшін Alibaba Group компаниясымен құрылған. Taobao сайтында тауарлар өте кең ауқымда таралған. Мысалы, бұл сайтта қолданған және жаңа киімдер, аяқ киімдер, тұрмыстық техника және тағы да басқа қолданыста кең пайдаланылатын тұрмыстық тауарлар өте көп. Сатылым нақтыланған ақша арқылы және аукциондар арқылы жүреді. Бірақ бұл Taobao сайтында тіркелу үшін сенде қытайлық ұялы телефон операторының номері және қытай банкінде ақшан болу керек. Бірақ осыған қарамастан 2008 жылы Taobao сайтында тіркелген адам саны 98 млн-ға жеткен.[дереккөзі берілмеген] 2008 жылы айналым 99,96 млрд юаньға жеткен. Соның есесіне Taobao сайты 80% интернет-дүкен келісімдерін иемденіп алған. 2009 жылы 9 қазанда юаньның бір күндік айналымы 626 млн-ға жеткен.[дереккөзі берілмеген] 2011 жылы Taobao - да тіркелген адам саны 370 миллионға жеткен. «Синьхуа ньюс» корреспонденттерінің айтуы бойынша, 2012 жылы Taobao мен төлем системасы Alipay-дың ақша айналымы триллион юаньға жеткен. Бұл көрсеткіш eBay мен Amazon ақша айналымдарымен тең. Alibaba Group болашақта компанияны үш бөлікке бөлікке бөледі деген де сөздер бар. Бұның негізгі мақсаты - бәсекелестікті көбейту, сонымен қатар бизнес модельдерін өркендету. Қазіргі таңда Taobao.com компаниясының негізгі бәсекелестері Dangdang.com және 360buy.com. Болжам бойынша, Taobao негізгі үш компанияға бөлінеді. Олар: *Taobao Mall (қолданушыларға тауарларды сату бөлімі) *Taobao Marketplace (қолданушылардың өзара саудасы) *eTao (қолданушыға арналған электронды сервис және іздеуші система).
Ақшымырау ауылдық әкімдігі

Ақшымырау ауылдық әкімдігі — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы әкімшілік бірлік. 2016 жылға дейін Ақшымырау ауылдық округі деп аталған. Тарихы Ауылдық округ 2000 жылы облыс әкімдігі мен облыстық мәслихаттың шешімімен Қызан селосы құрамынан бөлініп, Ақшымырау селосы әкімі аппараты болып құрылды. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы — Ақшымырау ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1117 адамды (571 ер адам және 546 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Alibaba Group

Alibaba Group (Alibaba.com) — интернет-бизнеспен айналасатын компаниялар тобы. Alibaba Group Қытайда, Ханчжоу қаласында орналасқан. Бұл группаның негізгі қызметкерліктері B2B схемасы бойынша және даналық онлайн саудамен айналасады. Қазіргі таңда Yahoo! компаниясы бұл группаның 43% акциясын иемденеді. Бұл группа негізінен өзіндік төлеу систамасы (Alipay) арқылы жұмыс атқарады. Alibaba Group өзіндік райондар бойынша сауда жасағанының арқасында тиімді жұмыс істеп отырады. Компания 1999 жылы Ханчжоу қаласында 17 компаньонмен бірлесіп, Джек Ма деген адамның жетекшілігімен құралып, Alibaba.com интернет-сайтын тіркеген. Ең басынан Alibaba кіші және орта саудаға арналған алаң ретінде қаралып және онлайн - сауда ретінде етек алған. 2007 жылы қарашада группаның акциялары Гонконг фондтық биржасына қойылған. Сонымен қатар 2011 жылы 31 наурыз күні осы сайтқа тіркелген адам саны 240 елден 65 миллионға жеткен. Сонымен қатар Alibaba Group еншілес бірнеше еомпаниямен басқарады. Олар: * Alibaba.com (Alibaba China, Alibaba International) — ашық сауда компаниясы. * AliExpress — даналық және көтерме саудамен айналасатын интернет-дүкен. * Taobao.com — интернет-дүкен және интернет-аукцион арқылы өтетін даналық сауда. * Tmall.com * Juhuasuan * eTao * Alibaba Cloud Computing * China Yahoo! * Alipay — онлайндық төлем сервисі. 2012 жылдың 24 мамыр күні Alibaba.com Қазақстан және Ресей саудасына шықты. Себебі, бұл группа QIWI группасымен келісім шартқа тұрды. 2012 жылдың 18 қыркүйегінде Alibaba Group өзінің 20% акциясын Yahoo! компаниясын қайтарып, сатып алды. 2018 жылдың көктемде Alibaba group Ele.me деген қытай тамақ жеткізетін онлайн сервисті сатып алды. Мәміледің сомасы $9,5 млрд құрастырылды. Дереккөздер * (Қазақша) [https://www.alibabagrup.com/ Ресми веб-сайт] Wayback Machine сайтында [https://web.archive.org/web/20250305013828/https://www.alibabagrup.com/ мұрағатталған] 03.06.2025
Сыңғырлау ауылдық әкімдігі

Сыңғырлау ауылдық әкімдігі — Маңғыстау облысының Бейнеу ауданындағы әкімшілік бірлік. 2017 жылға дейін Сыңғырлау ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Сыңғырлау ауылы. Округ құрамында болған Сарша ауылы 2005 жылы таратылған. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 531 адамды (272 ер адам және 259 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Таушық ауылдық округі

Таушық ауылдық округі – Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Таушық ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2765 адамды (1396 ер адам және 1369 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Скат

Скат – балықтар класы тақтажелбезектілер отрядының жоғарғы тобына жататын шеміршекті балық. Қоңыржай климатты мұхит және теңіз суларының жағалауға жақын , аса терең емес жерлерін мекендейді. Көбінесе акулалар мен өзінен ірі скаттардан қорғанып , су түбіндегі құмға тығылып жатады. Скаттардың түр –түсі теңіз табанындағы қоршаған ортамен түстес болады. Дене пішіні – жалпақ , еті – тығыз , терісі – тықыр , тегіс болып келеді. Кейде оларды «жалпиған акула» деп те атайды.Ежелгі гректер скаттың жотасынан алынған уды анастезиологиялық дәрі ретінде қолданған. Жалпақ басы тұмсығымен және кеуде жүзбе қанаттарымен бірігіп кеткен. Желбезек саңылаулары бауырында орналасқан. Оған құм толып қалмас үшін , басындағы танау тесігімен тыныс алады. Скаттың көзі жоғарғы жағында орналасқан. Ауызының айналасында жемтігінің электр зарядын сезетін жүйке талшықтары болады. Скат денесінің бүйір жағында электр қуаты бар органдары мен улы бездері орналасқан. Одан электр заряды тарайды. Оның бүйірінің астыңғы жағынан улы зат бөлінеді. Скаттың өзі өліп қалса да , уының күші адам өміріне қауіпті. Скаттың құйрығы – оның қорғаныс қаруы және ол қозғалыс кезінде әрі -бері бұрылыстар жасауға септігін тигізеді. Олар 15 – 20 жыл өмір сүреді. Скаттың еті жеуге жарамды. Ол Қытай және жапон халықтарының дәстүрлі тағамы. Скат кеуде қанаттарын кеңінен жазып жіберіп , толқын тәрізді қимылмен жүзеді.Ең ірі скаттар «манты» немесе «теңіз сайтаны» деп аталады. Манты ашық мұхиттағы су бетінде жүреді. Моллюскілермен , шаяндармен , тікентерілілермен, планктондармен және ұсақ балықтармен қоректенеді. Дереккөздер XACT STUDIO INTERNATIONAL 2011 "1100 Қызықты деректер" Қ. Байғабылова 2011
Сцинк

Сцинктер – бауырмен жорғалаушылар класы, қабыршақтар отрядының сцинктәрізділер тұқымдасына жатады. Сцинк – кесірткелердің ішіндегі түрі ең көп таралғаны. Олардың 1200 түрі бар. Көптеген басқа кесірткілер сияқты сцинк те , қауіп төнгенде құйрығын үзіп қалдырып, дұшпанынан құтылып кетеді. Бұл жануарлардың денесі – сүйір, аяқтары – қысқа , құйрығы – ұзын , кейбірі жыланға ұқсайды. Қоршаған ортаға байланысты реңін өзгерте алады. Денесі – сұр , қоңыр , қара түсті , 5 ақ немесе сарғыш жолақтармен әдіптелген. Жас сцинктердің құйрығы ашық көк түсті болады. Ересек аталық сцинкті айнытпай ажыратуға болады. Оңтүстік- шығыстағы ең ірі сцинктің дене тұрқы 6-13 см, басы - жалпақ болып келеді. Сцинктер –өте сақ, күндіз белсенді кесірткелер. Інін жерден қазады. Бауырымен жылан тәрізді ирелеңдеп жүреді. Домалақ қарашықты көзі жақсы көрмейді, құлағы естімейді, ауыз қуысынан ешқандай дыбыс шығара алмайды. Есесіне , иісті өте жақсы сезеді. Олардың денесі созылыңқы цилиндр тәрізді болады, терісі балықтың қабыршағы секілді жалтыраған тегіс қабыршықтардан тұрады. Сцинктер Джорджия штаты мен Оңтүстік Каролинада тараған , әртүрлі жерді мекендейді. Бірақ теңіз жағалауындағы емен ағашты ормандарды ерекше ұнатады. Ересектері ағаштардың ұшар басында күнге қыздырынып жатады. Жастары құлаған ағаштар мен бұтақтардың астын паналайды. Жәндіктермен , өрмекшілермен және басқа да омыртқасыздармен қоректенеді. Ересектерінің жақ сүйектері мықты болады. Олар басқа кесірткелер мен майда сүтқоректілерге шабуыл жасайды. Дереккөздер "1100 қызықты деректер" 2011 жыл Ү. Болатханқызы
Орқоян

Орқоян Орқоян-қоянтәрізіділер отрядының өкілі, бұл отрядқа қояннан басқа шақылдақтар жатады.Қоянның Қазақстанда үш түрі кездеседі.Орқоян-осылардың ішіндегі ең үлкені.Жылдамдығы сағатына 70 шақырымға жетеді,қуғыннан қашқанда көбіне кілт бұрылыстар жасап, ирек-ирек жүгіреді.Орқоян 12 жылдай өмір сүреді.Негізгі жаулары-қасқыр мен түлкі, кейде дала қыраны мен бүркіт те қоян алады.Қазақстанда аңшылар жылына 3000-дай қоян аулайды. Дереккөздер Қазақстандағы жануарлар әлемі Алматыкітап баспасы Jump up ↑ «Қазақстандағы жануарлар әлемі» кітабы,«Алматыкітап» ААҚ, 2003 жыл. ISBN 9965-628-91-2
Сирия түрікмендері

Сирия түрікмендері (Сирия түріктері, Туркомандар) Түрік тегі Сирияның азаматтар болады. Олар Османлы империясының жоюсына дейін Сирия аймақтарында тұрған. Бүгін олар қазіргі Сирияда тұрады. 2011-2012 Сирияның көтерілісінде түрікмендер Түркияда сүйенішке іздеген. Тарих 11-ші ғасыры аяғында Сирияны Салжұқтар және 1516 жылында Османлы сұлтан Cелім I Мәмлүктерді солтүстік Сирияда Алеппо жанында Мардж Дабиқтағы қырғын соғыста жеңіп басып алған. Түрікмен шаһарлары Түрімендер Сирияна бірнеше миграция толқындарында келген. Жергілікті Салжұқтар соң Мәмлүктер өз армияларына түрікмендерді алды, және кейбір түрікмендер ақсүйектер болған. Түрікмен ауылдары Түрікмен ауылдары Османлы империясы заманында Сирияда қуаңшылық маусымдары сондықтан Араб бәдеуи көтерілістерінің қауіп-қатері орай қоныстанып жатқан. Османлы империясының тұрақсыздығы тайпалары билеу күрделі істеді. Еуропадан қайту соң Османлылар Сирия аймақтарында аласапыран көңілдерінді басты және түрікмендер Латакия, Алеппо, Хомс, Хама және Голан шыңдарының аулыдарына қоныстандырған. Бүгінг дейін Сирияда 523 түрікмен ауылдары тұрады. Ел саны Сирияның түрікмен саны айқын есептері жоқ. Бірнеше дереккөздер оларды 100,000 және 200,000 адамдар санына қойды, ресми деректер бұл саны қолдап жатыр. Дегенмен Сирия түркмендері өздерде 750,000 және 1,500,000 арасында адам саныны жариялап жатыр Дереккөздер Тағы қараңыз * Түрікмендер * Ирак түрікмендері * Оғыздар * Хатай Дереккөздер *. *. * * *. *. *.
Лемурлар және жартылай маймылдар

"Жартылай маймылдар мен лемурлар және адамтектес маймылдар сүтқоректілердің приматтар деп аталатын тобына кіреді. Лемурлар тек қана Үнді мұхитындағы Мадагаскар аралын мекен етеді. Олардың денелері созылыңқы және қозғалған кезде артқы ақтарымен секіріп жүреді. Әлемдегі ең шулы құрлық жануары үлкен топпен өмір сүретін приматтарға бір-бірімен сөйлесу маңызды болып табылады. Бақырауық маймыл көрші топтарға айғайлауда және оның даусы бірнеше километрден естіледі. Ғажайып мәліметтер: Жапон мокакалары маймылдардың бір түрі. Олар Жапонияның солтүстігіндегі тауларда өмір сүреді. Қыстыгүні жылыну үшін олар ыстық жанартау қайнарларында ванна қабылдайды.
Edit

Edit — көпмағыналы термин: * Edit — Лейпцигте бастырып шығарылатын неміс әдеби журналы . * EDIT (MS-DOS Editor) — мәтіндік редактор MS-DOS. * Edit — Марк Стюарттың альбомы. * edIT — америкалық диджей және продюсер. Дереккөздер
Сұйіртұмсық көлбақа

Сүйіртұмсық көлбақа-Қазақстанда солтүстікке қарай Орал-Қарағанды-Аягөз-Үшаралды мекендейді.Өзен,көл,саз жағаларында кездеседі.Суда тек көбею кезінде тіршілік етеді.Сәуірден қыркүйекке дейін белсенді.аталық бақалардың бақылдауы-бұл күйттеу әні.Аналығы жылына бірнеше мыңдаған уылдырығын кесектеген күйінде,су асты өсімдіктеріне бекітеді,ал аталығы оларды өзінің сүтімен ұрықтандырады.Мұндай мол өнім-уылдырығы мен итшабақтары,балықар мен басқа да су жануарлары үшін маңызды қорек болып табылады.Аз ғана мөлшерде тірі қалған итшабақтар ғана бақаға айналып,құрлыққа шығады.Көлбақалар су түбінде,сонымен қатар,құрлықта да шөптің астында,тамырда,шұңқырларда,т.б. жерлерде қыстайды.Жәндіктер,шаянтәрізділер және тағы басқа ұсақ су,су маңы,жердегі омыртқасыз жануарлармен қоректенеді.Қансорғыш қосқанаттылармен көптеп қоректену нәтижесінде,қоршаған ортаны кәдімгідей тазартады. Дереккөздер
Қызыл бауыр шұбар бақа

Қызыл бауыр шұбар бақа – Қазақстандағы құйрықсыз қосмекенділер отряды, дөңгелектілер тұқымдасының жалғыз өкілі. Арқасы жасыл немесе қара дақтары бар сұр түсті, құрсақ жағы қаракөк дақтары бар қызғылт не ашық қызғылт түсті, дене пішіні кішілеу бақа (ұзындығы 3-5см). Еуропада кең таралған. Қазақстанда тек Жайық өзенінің аңғарында кездеседі. Мұнда ол ағынсыз сулар, ұсақ шұңқырлар, бақшалар, тағы басқа жерлерді мекендейді. Су беті өсімдіктері көп, түбі лай жердерді ұнатады. Бұл бақаның бүкіл өмірі суда өтеді, судан тек түнде және таңсәріде шығады. Ешқашан судан алысқа кетпейді. Ең ұзақ,алыс кететін уақыты –күз.Қызыл бауыр шұбар бақаның судан 0,5 км-де қыстайтын шұңқыры болатындығы белгілі. Басқа құйрықсыз қосмекенділерден айырмашылығы-уылдырығын топтамай,жеке-жеке не-2-12 уылдырықтан тастайды,уылдырық тастау уақыты мамырдың басы.Аталықтары осы кезде өздеріне тиіс “уу…уу” не “унк…унк” деген қатты дыбыстарын шығарады, 2-3 рет қайталайды және 2 км қашықтықтан жақсы естіледі. Аталықтары өте ерте шығатын дернәсілдерінің метаморфозы біткенше, маусымның аяғына дейін дыбыс шығарады. Ересектері су жәндіктерімен,ал итшабақтары балдырларымен қоректенеді. Бұл бақаның ерекшілігі –сүтқоректі жануарлардың сілекей қабығын қатты күйдіретін, терісінен улы шырыш бөліп шығарады. Сүтқоректілер мен құстарды шаққанда, олардың тыныс алуын әлсіретіп ,бұлшық еттерін жансыздандырады. Сондықтан қызыл бауыр шұбар бақаны ешқандай аң,құс,балық жемейді. Дереккөздер
Су өлшегіш қандала

Су өлшегіш қандала - нағыз су өлшегіштер тұқымдасына жатады, су бетін ұзын аяқтарымен итере, су үстінде жүгіреді. Ең көп, әрі ірі қандала. Үлкен су өлшегіштің денесі ұзын, сарғыш түсті, ұзындығы 13-17мм, денесі барқыттәрізді түкшелермен жабылған. су бетіне құлайтын ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Ересектерімен бірге дернәсілдері де жиі кездеседі, себебі аналығы жаз бойы су өсімдіктеріне жұмыртқаларын салады. Су өлшегіш қандалалар күзде жағадағы әртүрлі паналарға тығылады.
Қамыс сарыторғайы

Қамыс сарыторғай - жағасында өсімдігі бар жазықтық су қоймаларында кең таралған құс. Торғай пішіндес шұбар құс, бірақ құйрығы ұзындау, жиі теңбілді қоңыр қауырсынды. Жазда аталығының басы, тамағы және жемсауының жоғарғы жағы қара түсті, арқасы теңбілді сарғыш, төменгі жағы ақ түсті. Ұясын жерде шөп, қамыс, бұта арсына, тіпті ағашқа да салады. Жәндіктер және өсімдік дәндерімен қоректенеді. Балапандарын жәндіктермен асырайды. Қазақстанның барлық жерінде тіршілік етеді. Солтүстіктен қыстаұға ұшып кетеді, оңтүстіктен жыл бойы кездестіруге болады. Дереккөздер
Электрлік өзара әрекет

Электрлік өзара әрекет: электрленген денелердің арасында болады.Жүнге үйкелген янтарь таяқшасы жеңіл заттарды тарту қабілетіне ие болатынын сендер білесіңдер.Мұндай қасиет басқа денелерде де бар. Бұл өте жақсы изолятор болып саналатын заттарда байқалады.Мысалы, егер сен пластмассадан жасалған тарақты немесе қаламсапты құрғақ шашқа үйкесең, онда олар ұсақ қағаз қиқымдарын тартады.Ал егер үрленген шарды нейлон материалына үйкесең, онда ол қабырғаға немесе төбеге жабысып қалады.Нейлоннан жасалған киімді шешкенде, тысырды естисің және қараңғы бөлмеде ұшқынды көресің.Осындай құбылыстардың барлығы да дененің электрлену белгісін көрсетеді.Әдетте, мұндай денелер туралы: "Олар элекртленген және оларда электр("электрон" - янтарь) зарядтары бар" деп атайды.Янтарь грек тілінен аударғанда - "электрон" дегенді білдіреді. Дереккөздер Физика: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық.Р.Башарұлы, Г.Байжасарова, У.Тоқбергенова.
Суреттеме корреспонденция

Корреспонденцияның бұл түрі суреттеу стилімен жазылады.Мұндағы негізгі мақсат-болған оқиғаны,құбылсы оқырманға көркем тілмен жеткізу.Суреттеме корреспонденцияда ойдан шығару(вымысел),ойдан қосу дегендер болмайды.Корреспонденцияның бұл түрінде кейіпкер элементтері ғана болады.Суреттеме корреспонденция күрделі мәселені шешуді міндет етіп қоймайды. Суреттеме корреспонденция көбінесе адамдардың еңбек табыстарын,қажырлы еңбектің жемісін көркем тілмен баяндап береді.Күрделі бір мәселе көтеруді,оның төңірегінде пікір туғызуды суреттеме коррепонденция мақсат етпейді.Суреттеме корреспонденцияда көбінесе өміріміздің жағымды жақтары қамтылады.Сондықтан мұнда болған кемшіліктерге талдау жасау,себептерін анықтау,оны жоюдың жолдарын көрсету жағына назар аударылмайды. Мысалы суреттеме корреспонденцияға "Дала қарлығашы" деген суреттемені алсақ; "Басында түлкі құлақшыны бар,үстінде шолақ қара тон киген жас шапан әдемі қара жорғасын шалқайта басып,ат маңдайын үй сыртындағы бір теен шөпке тіреді.Қанжығасына ілген тағауызын ұстап,бір қолымен ат жалын қамти жерге ырғып түсті де,атының е-тоқымын алмастан ,алдына бір айыр шөп тастады. М.И.Калиннің корреспонденцияда "адамның психологиялық рухани көңіл күйі......көрсетілсе"деген талабы бұл суреттеме корреспонденцияға жақсы іске асқан.Сөйтіп,суреттеме корреспонденция көбінесе еңбекке сән берген адам ,адамға абырой әперетін еңбек жайлы тартымды тілмен нанамды суреттеп береді.
Айтжан Бөгембаев

Бөгембаев Айтжан - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), "Красная Звезда" колхозының бригадирі (1945). 1893 жылы Жамбыл облысы, Қостөбе ауылында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1929 жылы "Красная Звезда" колхозына жұмысқа кіріп, егіншілер бригадасының бригадирі болып істейді. * 1942-1945 жылдары Ұлы Отан соғысы кезінде еңбек армиясында болады. * 1945 жылы оған қызылшашылар бригадасын басқару тапсырылады. ** 1945 жылы оның бригадасы өздеріне бекітілген 25 гектар жерден 200 центнерден қант қызылшасын жинап, белгіленген жоспардан 20 центнер артық өнім алады. ** 1946 жылы сол жердің әр гектарынан 320 центнерден өнім алады. ** 1947 жылы 25 гектар жеден 524,3 центнерден, ал 4 гектардан 822 центнерден қант қызылшасын жинап жоспарды асыра орындайды. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Андрей Иванович Боровых

Боровых Андрей Иванович - Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке МТС-ы тракторшылар бригадасының бригадирі (1943). 1900 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауданы, Кузьминка селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1929 жылы жаңадан ұйымдастырылып жатқан "Новый путь" колхозына жұмысқа кіреді. * 1935 жылы "Победа" колхозында колхозшы болады. * 1939 жылы тракторды өз бетімен үйреніп Костаганов МТС-на тракторшы болып ауысады. * 1943 жылы тракторшылар бригадасының бригадирі болып тағайындалады. 1947 жылы тракторшылар бригадасы өңдеген 90 гектар жердің әр гектарынан колхоз 41 центнерден қант қызылшасын алып, рекордтық өнім көрсетеді. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Дмитрий Иванович Будеев

Дмитрий Иванович Будеев — Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке МТС-ның тракторшылар бригадирі (1946). 1918 жылы Ресейде, Краснодар өлкесі, Крым ауданы, Кеслерово селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1946 жылы Ұлы Отан соғысынан кейін Қазақстанға қоныс аударып Мерке МТС-да тракторшылар бригадасының бригадирі болады. Оның бригадасы жоғары өнім алу үшін күндіз-түні еңбек етеді: ** сүрі жер 30 см тереңдікте жыртылады; ** жергілікті (көң) және минералды тыңайтқыш еңгізіледі; ** дән себуді 3 күн аралас сепкіш арқылы тыңайтқыш еңгізу қатар жүргізіліп атқарылады; ** өсінділер шыға салысымен 5 күн бойы арылту жүргізіліп, әр гектарда 100-110 мың қызылша тамыры сақталынады; ** өсіп-өну кезінде 5 тракторлық тырмалау және қопсыту жүргізіліп, сонымен қатар 5 бораздалы суару және 5 механикаладырылған тыңайтқышпен қоректендіру жүргізіледі; ** осындай агротехникалық жағдайлардың арқасында 100 гектар жердің әр гектарынан 400 центнерден қант қызылшасы алынады. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Зоя Николаевна Василенко

Василенко Зоя Николаевна - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Чапаев атындағы колхоздың звеношысы (1947). 1928 жылы Жамбыл облысы, Свердлов ауданы, Ровное селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1942 жылы 15 жасында Чапаев атындағы колхозға жұмысқа кіріп, қызлшашылар тобының бірінде жұмыс істейді. * 1945 жылы қажырлы еңбегі үшін "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен наградталады. * 1947 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалады. Осы жылы оның бригадасы 4 гектар жердің әр гектарына 800 центнерден қынт қызылшасын өсірген. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Яков Сергеевич Вечеркин

Вечеркин Яков Сергеевич - Социалистік Еңбек Ері (1948), агроном, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Лугов МТС-ның аға агрономы (1945). 1912 жылы Жамбыл облысы, Лугов ауданы, Подгорное селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * Орта мектептің 6-шы класын бітірген соң бірнеше жыл колхозшы болып жұміс істейді. * 1932 жылы Лугов МТС-на жұмысқа кіріп, жұмысымен қатар агротехника бойынша білімін толықтырады. Агротехника негізін үйренген ол агроном-жоспарлаушы болып ауысады, содан кейінгі жылдары МТС-ның бөлімше агрономы болып істейді. * Ұлы Отан соғысы жылдары майданда болып, жауынгерлік ерліктері үшін "Славы III степени" орденімен және "За отвагу", "За победу над Германией" медальдарымен наградталады. * Соғыстан оралған соң Лугов МТС-ның аға агрономы болып тағайындалады. Бригада жұмыстарын, агротехникалық жағдайлар мен колхозшылар жұмысын дұрыс ұйымдастыра біліуінің арқасында колхоз 347,5 гектар жердің әр гектарынан 400,9 центнерден қант қызылшасын алады. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Ағаділ Ғалиақпаров

Ғалиақпаров Ағаділ - Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Шу ауданы, "Бірлік-Үстем" колхозының председателі (1942). 1909 жылы Жамбыл облысы, Шу ауданында туған. Дулат тайпасы Сиқым руынан шыққан. Еңбек жолы мен жетістігі * Колхоздар құрыла бастаған жылдары алғашқылардың бірі болып "Көктөбе" колхозының құрылысын ұйымдастыру барысына ат салсады. * 1928-1935 жылдары советтік және шаруашылық ұйымдарда жауапты қызметтерде болады. * 1935-1942 жылдары Көктөбе колхозының председателі болады. * 1942 жылдан "Бірлік-Үстем" колхозының председателі болып істейді. 1947 жылы дән тапсыру жоспарын мерзімінен бұрын орындап, мемлекет қоймасына 903 центнер астық құяды. Мал шаруашылығын жетілдіру бойынша: жылқы - 108,3%, ірі қара мал - 105,6%, қой-ешкі - 116,4% орындалады. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946) * "Құрмет белгісі" ордені (1946) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Аркадий Викентьевич Гаурлик

Гаурлик Аркадий Викентьевич - Социалистік Еңбек Ері (1948), Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Свердлов ауданы, Лугов МТС-ның директоры (1938). 1910 жылы Беларусь жерінде, Гродненск облысы, Лиде қаласында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1934 жылы Қазақстанға, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Мүкрі МТС-на келген ол агроном-қызылшашы болып істейді. * 1938 жылы аға агроном, содан кейін Лугов МТС-ның директоры болады. 1947 жылы тракторлық жұмыстар жоспары 124%, ал 1948 жылы - 141% орындалады. Бұл жылдары Лугов МТС-ы мемлекет қаражатын 71497 сомға үнемдеген. 1947 жылы МТС қызмет көрсететін колхоздар әр гектардан 11,9 центнерден астық, 400,9 центнерден қант қызылшасын алады. Наградалары * Еңбек Қызыл Ту ордені (1947) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Василий Алексеевич Гончаров

Василий Алексеевич Гончаров - Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Свердлов МТС-ның тракторшылар бригадасының бригадирі (1944). 1914 жылы Жамбыл облысы, Свердлов ауданы, Михайловка селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1931жылы тракторшылар курсын бітіріп Жамбыл қызылша совхозында 13 жыл тракторшы болып жұмыс істейді. * 1944 жылы бастапқыда тракторшылар бригадасының бригадирінің көмекшісі, кейіннен бригадир болып тағайындалады. 1947 жылы бригада 2141 гектардың орнына 2600 гектар жер өңдеп, колхоздың мол өнім алуына жағдай жасаған. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Гордиенко Надежда Николаевна

Гордиенко Надежда Николаевна - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, Троицк ауылдық советі, "Первое Мая" колхозының звеношысы (1945). 1924 жылы Талдықорған облысы, Талдықорған ауданы, Троицк селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1938 жылы "Первое Мая" колхозына жұмысқа кіріп, алдыңғы қатарлы озат колхозшылардың бірі болады. * 1943 жылы лениншіл жас комсомолдар мүшелігіне өтіп, мол өнім және жоғары көрсеткіш көрсету жолында қарқынды жұмыстар атқарады. * 1945 жылы "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен, ал 1946 жылы "Құрмет белгісі" орденімен наградталады. * 1945 жылы қызылшашылар звеношысы болады. 1947 жылы оның бригадасы 4 гектар жердің әр гектарынан 844 центнерден қант қызылшасын, 14 гектар астық дәнді дақылдарының әр гектарынан 20 центнерден дән алады. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945) * "Құрмет белгісі" ордені (1946) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://darvblago.ru/504.html История народов Средней Азии]
Гуляренко Степан Никифирович

Гуляренко Степан Никифирович - Социалистік Еңбек Ері (1948), Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің бас агрономы (1936). 1894 жылы Украинада, Винницкі облысы, Грановск ауданы, Гранов селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1936 жылдан Мерке аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің бас агрономы болған ол, колхозшылар жұмысын мол өнім алу жолында шебер басқара білді. Оның қажырлы еңбегі табысты болып, 1947 жылы аудан колхоздары барлық қант қызылшасының алқабынан межеленген жоспардан 44,2 % жоғары өнім алады. Бұл еңбегі мемлекет тарапынан жоғары бағаланады. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Әбдіқадыр Дайыров

Дайыров Әбдіқадыр - Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, Шұбартау ауылдық советі, Жаңалық колхозының председателі (1945-1950). 1905 жылы Талдықорған облысы, Бучар селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1928-1940 жылдары Шұбартау, одан соң Большевистск ауылдық советінің хатшысы болады. * 1940-1941 жылдары Молотов атындағы колхоздың председателі болып істейді. * 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысады. * 1945 жылы соғыстан оралған соң Жаңалық колхозының председателі болып тағайындалады. ** 1947 жылы колхоз барлық егіс алқабынан 430 центнерден, ал 9 гектар жерден - 854 центнерден қант қызылшасын алады. ** 1948 жылы қант қызылшасы егілген 20 гектар жерден 826 центнерден, ал барлық алқаптан 310 центнерден өнім жинаған. Наградалары * "Құрмет белгісі" ордені (1946) * Ленин ордені (1947, 1948,1957) * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://darvblago.ru/505.html История народов Средней Азии]
Дайырова Зариша

Дайырова Зариша - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, Шұбартау ауылдық советі, "Жаңаталап" колхозының звеношысы (1947). 1916 жылы Талдықорған облысы, Шұбар ауылында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1930-1947 жылдары "Жаңаталап" колхозында колхозшы болады. * 1947 жылдан бастап колхоз оны звеношы етіп тағайындайды. ** Осы жылы оның тобы 2 гектар жерге 815 центнерден, ал қалған 5 гектар жерге 237 центнерден қант қызылшасын өсіреді. ** Сонымен қатар астық дәнді дақыл себілген 20 гектар жерден орта есеппен 30 центнерден бидай жинайды. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://darvblago.ru/506.html История народов Средней Азии]
Домалевская Вицентина Антоновна

Домалевская Вицентина Антоновна - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Алматы облысы), Іле ауданы, Фрунзе атындағы колхоздың звеношысы (1939). 1909 жылы Украинада, Барановск ауданы, Турово селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1936 жылы Қазақстанға қоныс аударғаннан кейін Фрунзе атындағы колхозында 3 жыл темекі өсірушілер тобында жұмыс істейді. * 1939 жылы колхоз басқармасы қызылшашылар тобының звеношысы етіп тағайындайды. Бригаданың қажырлы еңбегінің арқасында 1947 жылы 2 гектар жердің әр гектарынан 926,67 центнерден қант қызылшасын жинап, рекордтық өнім алады. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Мүктестер

Мүктектестер түрлерінің саны жағынан гүлді өсімдіктерден кейінгі екінші орында. Дүние жүзі бойынша олардың 22 000-нан 27 000-ға дейін түрлері бар. Мүктер жер бетінің барлық жерлерінде кездеседі. Әсіресе ылғалы мол жерлерде бітік өседі. Орманның батпақты жерлерінде мүктер жер бетін тұтас жауып тұрады. Мүктерді ағаштан салынған үйлердің шатырынан, ағаш діңдерінен, тастардың, жартастардың бетінен көреміз. Мүкті ағаштардың түскен бұтақтарынан, тіпті терең тұщы сулардың түбінен кездестіруге болады. Климаты аса қатал Арктика мен Антрактикаданың бірқатар аудандарында жоғарғы сатыдағы өсімдіктерден тек мүктер ғана өседі. Мүктерді зерттейтін ғылым бриология деп аталады. Мүктестер-аласа болып келетін көпжылдық, сирек жағдайда быржылдық өсімдіктер. Мүктердің биіктігі 1 миллиметрден 70 сантиметрге дейін жетеді. Денесі жапырақ пен сабаққа бөлінбейтін тақташа тәрізді құрылысы қарапайым мүктер де бар. Бірқатар мүктердің өсімді мүшесі тармақталып, жерге төселіп өседі. Басым көпшілігінің сабағы мен жапырағы болады. Барлық мүктерде тамыр болмайды. Тамырдың қызметін ризоидтары атқарады. Ризоид-бірнеше жасушалардан тұратын жіңішке жіп тәрізді сыртқы қабығының өсіндісі. Ризоид арқылы өсімдік топырақтың суды және онда еріген минералды заттарды бойына сіңіреді. Мүк сабағының сыртын бір немесе бірнеше қатар жасушалардан тұратын қабықша жауып тұрады. Бұл жасушалардың хлорофилдері болмайды. Қабықшаның астында жасушалары хлоропластрға толы, жақсы жетілген фотосинтездеуші ұлпа орналасады. Өткізгіш, тірек, қор жинаушы және жабын ұлпалары нашар жетілген. Су мен минералды заттардың тасымалдануы өткізгіш ұлпалардың қатысуымен жүзеге асады. Мүктерде аса кең тараған өкілі көкек мүгі. Жасыл мүк көкек зығыры деп те аталады. Олай аталу себебі:сабақ ұштарындағы қалпақшасының жиектергі зығыр талшықтары тәрізді жіңішке тілімделген. Жасыл мүк жапырағы-сабағы бар мүктер тобына жатқызылады. Себебі жасыл мүктің сабағы мен жапырағы болады. Сабағы мен жапырағы болмайтын түрлері де кездеседі. Жасыл мүк топырақтын бетін кілемдей түтасып толық жауып жататындықтан, басқа мүктерді ығыстырады. Бойына ылғалды көп сіңіреді. Бұл орманның батпаққа айналуына себепші болады. Жасыл мүк екіүйлі өсімдік. Аталық өсімдік-көпжылдық, ал аналық өсімдік быржылдық болады.Жасыл мүктің биіктігі 40 см. Сабағы бұтақтанбайды. Сабағында тірек ұлпасы болады. Сабаұтың ортасында қарапайым өткізгіш шоқ орналасады. Жасыл мүк топыраққа ризоидтары арқылы бекінеді. Жасыл мүктер басқа жасыл өсімдіктер секілді өздігенінен қоректенеді. Топырақтан ризоидтары арқылы суды және онда еріген минералды заттарды сіңіреді. Жапырақ жасушаларында хлорофилл джәндері бар. Жапырақтар арқылы ауадан көмірқышқыл газын сіңіреді. Соның нәтижесінде олардың хлоропластарында фотосинтез процесі жүріп, ағзалық зат түзіледі. Дереккөздер Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 7-сыныбына арналған оқулық\Қ.Қайым. Р.Сәтімбеков, Ә.Әметов, Ж.Қожантаева.-Алматы: «Атамұра» баспасы,2003, ББК 74.26 я 72
Мария Петровна Дударева

Мария Петровна Дударева - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), "Первое Мая" колхозының звеношысы (1947). 1923 жылы Талдықорған облысы, Троицк селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1939-1947 жылдары "Первое мая" колхозында қызылша өсіруші болып істейді. * 1947 жылы қызылшашылар тобының звеношысы болып тағайындалады. Оның бригадасы 4,7 гектар жердің әр гектарынан 663 центнерден, ал 2 гектар жердің әр гектарынан 801,5 центнерден қант қызылшасын жинайды. Қант қызылшасымен қатар 12 гектар астық дәнді дақыл алқабының әр гектарынан 16 центнерден дән алып, жоспарды артығымен орындайды. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://darvblago.ru/510.html История народов Средней Азии] * [http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=12949 Герои страны]
Дарья Никаноровна Еволенко

Дарья Никаноровна Еволенко - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Лугов ауданы, Восток колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1944). 1909 жылы Жамбыл облысы, Луговое селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1940 жылы "Восток" колхозына жұмысқа кіріп, қызылша өсіруші болады. * 1944 жылы қант қызылшасы бойынша звеношы болады. Бригада әр жыл сайын өнім көресткішін жоғаралатып, қант қызылшасы бойынша жоспарды артығымен орындап отырды: ** 1945 жылы - 4,5 гектар жердің әр гектарынан 328 центнерден; ** 1946 жылы - 5,4 гектардың әр гектарынан 396 центнерден; ** 1947 жылы - 5,6 гектардың әр гектарынан 613 центнерден. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1947) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Есболатова Қатша

Есболатова Қатша - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Шұбартау ауылдық советі, Жаңалық колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1939). 1913 жылы Талдықорған облысы, Шұбар ауылында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1930 жылы "Жаңалық" колхозына қызылша өсіруші болып жұмысқа кіреді. * 1939 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалады. * Ұлы Отан соғысы жылдары қант қызылшасынан жоғары өнім алғаны үшін КСРО Жоғарғы Советі Президиумы "За трудовую доблесть" медалімен наградтайды. * 1944 жылы КОКП мүшелігіне өтеді. * 1947 жылы бригада 2 гектар жердің әр гектарынан 873 центнерден қант қызылшасынан рекордтық өнім алады. * 1948 жылы Шұбар ауылдық советінің депутаты болып сайланады. Наградалары * "За трудовую доблесть" медалі * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Жантоқова Дариға

Жантоқова Дариға - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), "Красная Звезда" (қазіргі Қызыл Жұлдыз) колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1944). 1918 жылы Жамбыл облысы, Қостөбе ауылында туған. Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан. Еңбек жолы мен жетістігі * 1938 жылы "Красная Звезда" колхозына жұмысқа кіреді. * 1944 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалып, қажымай еңбек етеді. Бригада қант қызылшасынан өнім алу бойынша өздерінің көрсеткіштерін көтереді: ** 1945 жылы - 225 центнерден; ** 1946 жылы - 245 центнерден; ** 1947 жылы - 4 гектар жерден 1046 центнер, оның ішінде 2 гектар жерден 1143 центнерден рекордты өнім алады. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Сергей Григорьевич Золотарев

Сергей Григорьевич Золотарев - Социалистік Еңбек Ері (1948), Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Жамбыл МТС-ның директоры (1945). Ресейде, Кемеров облысы. Тисульск ауданы, Тисуль селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1945 жылы Ұлы Отан соғысынан кейін Қазақстанға келіп, Жамбыл облысы, Жамбыл МТС-ның директоры болып, агрошаралар кешенін іске асырады: ** трактор тұрағының жұмысын жақсартады; ** Жамбыл МТС-ы Қазақстанда бірінші болып қант қызылшасын егеді; ** егіс алқабында тракторлы қызылша көтергішті бірінші болып қолданады; ** 1947 жылы тракторлық жұмыс жоспары 104% орындалып, колхоз қант қызылшасының өнімін 156% - әр гектардан 328 центнерден, оның ішінде 295 гектардан 464,4 центнерден өнім алып, жоспарды межеленгеннен асыра орындайды. Наградалары * "Құрмет белгісі" ордені (1946) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Френк Улуорт

, Манхеттен, Нью-Йорк. 1913 год.]] Френк Улуорт (; 1852—1919) — америка кәсіпкері, XX ғасырдағы ең үлкен дүкендер желісінің бастаушысы. Woolworth дүкендерінде бағалық (ценник) қолданылған, тұтынушыларға тауарды еркін қолға алуға, тауардың кейбір түрлеріне түсірімдер (скидка) және басқа да жаңалықтар енгізген болатын. Сол арқылы сауданың жаңа түрі - супермаркет пен дискаунтер пайда болуына септігін тигізген. Өмірбаяны 13 сәуір 1852 жыл АҚШтың Родман қаласында дүниеге келген. Онсыз да ауру Улуорт екі қатерге тап болды: 1916 жылы қызы қайтты, одан кейін араға екі жыл салып әйелі — (1876—1924) есінен ауысты. Улуорт 8 сәуір 1919 жылы жан тапсырды. Тағы да көріңіз * F. W. Woolworth Company Сілтемелер * [http://www.famousdyslexicpeople.com/322/franklin-winfield-woolworth/ Franklin Winfield Woolworth] * [http://my19edwin.livejournal.com/92200.html Френк Улуорттың сауда империясы қалай пайда болды] * [http://www.ogoniok.com/archive/2002/4744/16-40-42/ ФРЕНК УЛВОРТ — 5 ЦЕНТТІК ПАТША]
Мәрзия Ибрагимова

Ибрагимова Мәрзия - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), қазіргі Байзақ ауданы, "Красная Звезда" (қазіргі "Қызыл Жұлдыз") колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1942). 1918 жылы Жамбыл облысы, Қостөбе ауылында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1938 жылдан "Красная Звезда" (қазіргі Қызыл Жұлдыз) колхозында қызылша өсіруші болып жұмыс істейді. * 1942 жылдан қызылшашылар бригадасының звеношысы болады. ** 1945 жылы 6 гектар жердің әр гектарына 230 центнер қант қызылшасын өсіреді. ** 1946 жылы оны 350 центнерден орындайды. ** 1947 жылы 4 гектар жердің әр гектарынан межеленген 220 центнердің орнынан 822 центнерден өнім алып, рекордтық көресткіш көрсетеді. Марапаттар * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945) * 3 рет Ленин ордені (28.03.1948; 11.04.1949; 15.06.1950); * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі * Еңбек ардагері медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі * «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл» * Тыңға 50 жыл Дереккөздер
Александра Федоровна Иванникова

Александра Федоровна Иванникова - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый путь" колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1945). 1910 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауылында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1941 жылы "Новый путь" ауылшаруашылық артеліне кіріп, қызылша өсіруші болады. * 1945 жылы колхоз басқармасы оны звеношы етіп тағайындайды. Оның бригадасы жыл сайын қант қызылшасының өнімін межеленген жоспардан асыра орындап отырды: ** 1945 жылы - 215%; ** 1946 жылы - 300%; ** 1947 жылы - 350%, осы жылы 7 гектар жердің әр гектарынан 841 центнерден қант қызылшасын жинайды. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Ким Ен Сун

Ким Ен Сун (1926-2009) - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Қаратал ауданы, Ворошилов атындағы колхоздың қызылшашылар бригадасының звеношысы (1947). 16 маусым 1926 жылы Ресейде, Приморье өлкесі, Суйфун ауданы, Доронбоу селосында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 1942 жылы Қазақстанда, Талдықорған облысы, "Приморец" жанындағы орта мектепті бітіріп, лениншіл жас комсомолдар қатарына өтеді. * 1943 Ворошилов атындағы колхозға жұмысқа кіріп, егіншілер тобының звеношысы болады. ** 1945 жылы 25 центнердің орнына әр гектардан 30 центнерден, ал 1946 жылы 23 центнердің орнына 28 центнерден күріш алады. * 1947 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалып, жоғары өнім алу жолында қажырлы еңбек етеді. ** Межеленген 275 центнердің орнына 8 гектар жердің әр гектарынан 377 центнерден қант қызылшасын жинайды. Жоғары түсімді 2 гектар жердің әр гектарынан 815,27 центнерден өнім алады. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер [http://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=12966 Герои страны]
Даниял Магомедұлы Гаджиев

Даниял Магомедұлы Гаджиев- 1986 жылдың 20 ақпанында Дағыстан АССР, Қызылюртта дүниеге келген. Қазақстандық грек-рим күресінен кәсіби балуаны. Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері. Өнербаяны Өз туған жерінде еркін күреспен айналысқан. Ең бірінші жаттықтырушысы Құрбанов Н.Б. 2001 жылдан бастап Тверь қаласында грек-рим күресімен айналыса бастаған. 2011 жылдан бастап Қазақстан құрамасына енген. Д.Тұрлыханов атындағы спорт мектебінде жаттығады. Азияттық Олимпиада Лицензиясы бар жарыста жеңімпаз атанған. Батыс-Қазақстан облысының атынан жарыстарға шығады. Алматы қаласында тұрады. Жетістіктері * 23 жасында жастар арасында Ресей чемпионы. * 2012 жылы өткен Лондон 2012 Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері. Дереккөздер
Сібір қияғы

Сібір қияғы – астық тұқымдасының жауқияқ туысына жататын, көпжылдық сирек бұтақты, биіктігі 60-120 см өсімдік. Жайылма шалғындарда, құрғақ аңғарларда, орман және орманды- дала аудандарында кездеседі. Ескі қоныстарда және тыңайған жерлерде таза түрінде шөөптесін қалыатсатырады, сол жерлерде 20-30 ц/га пішен өнім береді. Жайылымдарда малдар жақсы жейді, одан кейін жылдам қатаяды. Мәдени түріне енгізіген. Аудандаструға жіберілген сорты: Нарынкольский.
UTC+3:00

және Шығыс Африка уақыты); сарғылтпен — Шығыс Еуропа уақыты жазда UTC+3 аумағында (сәуір-қазан); көгілдірмен — UTC+3 аумағы мұхиттарда]] UTC+3 — Гринвич орташа уақытынан 3 сағатқа ығысқан уақыт белдеуі. мен Таяу Шығыстағы UTC+3 уақыттық белдеуі]] Жыл бойы * : * Мәскеу уақыты: ** Солтүстік-Батыс федералды округі *** Карелия *** Коми Республикасы *** Архангельск облысы (Жаңа Жер архипелагын қоса алғанда) **** Ненец автономиялық округі *** Вологда облысы *** Ленинград облысы *** Мурманск облысы *** Новгород облысы *** Псков облысы *** Санкт-Петербург * Орталық федералды округ ** Мәскеу ** Белгород облысы ** Брянск облысы ** Владимир облысы ** Воронеж облысы ** Иваново облысы ** Калуга облысы ** Кострома облысы ** Курск облысы ** Липецк облысы ** Мәскеу облысы ** Орел облысы ** Рязань облысы ** Смоленск облысы ** Тамбов облысы ** Тверь облысы ** Тула облысы ** Ярославль облысы * Еділ федералды округі: ** Киров облысы ** Төменгі Новгород облысы ** Мари Эль ** Татарстан ** Чувашия ** Мордовия ** Пенза облысы * Оңтүстік федералды округ ** Адыгея ** Волгоград облысы ** Қалмақстан ** Краснодар өлкесі ** Қырым Республикасы ** Ростов облысы ** Севастополь Жазда солтүстік жарты шарда * ** Аланд аралдары * * * * * * * * * * * * Солтүстік Кипр Түрік Республикасы * * * * Дереккөздер
Асажан Көбелеков

Асажан Көбелеков - Социалистік Еңбек Ері (1948), Алматы облысы, Қаскелең ауданы, "Менжинск" колхозының қант қызылшасы бойынша звеношысы (1947). 1907 жылы Семей облысында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * 14 жасынан байларда жалшы болады. * 1930 жылы Менжинск колхозына жұмысқа кіреді. * 1935 жылы Алматыға қоныс аударып, баспаханада жұмыс істейді. * 1937 жылы туған колхозына қайта оралып колхозшы болады. * Ұлы Отан соғысы кезінде майданда болып, жауынгерлік ерліктері үшін "За победу над Германией" медалімен наградталады. * 1946 жылы соғыстан өз колхозына оралған оны егіншілер бргадасының бригадирі етіп тағайындайды. * 1947 жылы қаңтар айында қызылшашылар тобының звеношысы етіп ауыстырылады. Тыңғылықты күтімінің арқасында 2 гектар жердің әр гектарына 802 центнерден қант қызылшасын өсіреді. Наградалары * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер
Пиранья

Пиранья Пиранья – тістері өткір, етті кесектеп жұлатын жыртқыш балықтар. Бұл кіші балықтар Оңтүстік Америка өзендерін мекен етеді. Көптеген жыртқыш балықтардан айырмашылығы-олар топ болып шабуыл жасайды. Пираньялар тобы шошқа етін бір минутқа жетпейтін уақыт ішінде жоқ қылып, тек қаңқасын ғана қалдырады.
Қауырсындар

Қауырсындар – Құстың қауырсындары мүйізге, біздің шашымыз бен тырнағымызға ұқсас кератин деп аталатын протеиннен тұрады, алайда қауырсындар өте жеңіл және мықты болады. Аққудың 25000-ға жуық қауырсыны бар. Ең көп қауырсын колибриде, оның 1000-ға тарта қауырсыны бар, алайда бұл құстың денесін қауырсын емес, қабыршақтар жапқандай көрінеді.
Меланья Ефимовна Колтакова

Меланья Ефимовна Колтакова - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый Путь" колхозының қызылшашылар бригадасының бригадирі (1945). 1904 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауданы, Мерке ауылында туған. Еңбек жолы мен жетістігі * Еңбек жолын ерте бастап бірнеше кәсіпте болады, 5 жыл Өзбекстанда рудникте жұмыс істейді. * 1940 жылы "Новый Путь" ауылшаруашылық артеліне қызылша өсіруші болып жұмысқа кіреді. * 1945 жылы қызылшашылар бригадасының бригадирі болады. * 1946 жылы "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен наградталады. * 1947 жылы оның бригадасына 60 гектар жер бекітіліп, ол жерден 14400 центнер өнім алу тапсырылады. Бұл міндеттеме уақытында орындалып 29 мың центнер қант қызылшасы артығымен қазып алынады. Наградалары * "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946) * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі * Социалистік Еңбек Ері (1948) Дереккөздер