kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Арнольд раффлезиясы

Арнольда раффлезиясы — Раффлезия тұқымдасының Раффлезия тегінің биологиялық түрі. Дүние жүзіндегі ең алып гүл болып саналады. Таралуы Ол Индонезияның Суматра және Калимантан аралдарында өседі. Оны алғаш зерттеп тапқан Еуропа натуралисті Джозеф Арнольдтың есімімен аталған. Ботаникалық сипаттамасы Бұл паразитті тіршілік ететін өсімдік. Тропиктік қалың орманда басқа ағаштың тамыры мен сабағына жабысып өседі. Паразитті тіршілік ететіндіктен сабағы мен жапырағы болмайды, тек тамыры мен үлкен гүлі ғана болады. Гүлінде күлте тәрізді өте шырынды 5 тостағаншасы бар. Аталығы көп, аналығының мойны болмайды. Алып дейтін себебі гүлдің диаметрі 45 см-ден 1 м-ге дейін жетеді. Арнольда гүлінің салмағы 10 кг-ға жетеді. Тозаңдануы айқас, жәндіктер арқылы жүзеге асады. Етті гүлсерігі қызғылт - қоңыр, әр жерінде ретсіз орналасқан ақшыл дақтары болады. Нашар иіс сол дақтардан таралады. Дереккөздер
Вадим Фёдорович Рындин

{{Ambox }} Вадим Фёдорович Рындин (1902 — 1974) — совет театр суретшісі, КСРО халық суретшісі. КСРО Көркесмсурет академисының толық мүшесі. 1951 жылдан КОКП мүшесі. 1918-1922 ж. Воронежде, 1922-1924 ж. Мәскеуде, Вхуметаста оқыды. Мәскеудегі Камералық және Е.Б.Вахтангов атындағы драма театрларының, Үлкен театрдың бас суретшісі болды. В.В.Вишневскийдің "Оптимистік трагедия", Н.Ф.Погодиннің "Ақсүйектер", У.Шекспирдің "Гамлет", "Қысқы ертігі", С.С. Прокофьевтің "Соғыс және бейбітшілік", Дж. Ведирдің "Дон Карлос", К.В.Молчановтың "Белгісіз солдат" қойылымдарының декорция эскиздері мен костюмдерін жасады. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты. Ленин орденімен және басқа 3 орден, медельдармен марапатталды. Дереккөздер
Александр Осипович Орловский

Александр Осипович Орловский (; 1777, Варшава — 1832, Санкт-Петербург) — поляк және орыс кескіндемешісі, график-суретшісі. Ұлты-поляк. 1793-1802 жылдары Варшавада Я.П. Норблиннен сабақ алды. Польшадағы шығармашылық кезеңінде карикатура және жанрлық суреттер салды. Өмірбаяны 1802 жылдан Санкт-Петербургте тұрды. 1809 жылдан осындағы Көркемсурет академиясының академигі. 1809 жылы «Аттылы поляк», «Жарқабақта отырған төрт жауынгер» атты соғыс жанрындағы картиналардың және портретте (М. И, Платов, акварель, 1812-13, Мәскеу, Тарих музейі) мен орыс халқының тұрмысын бейнелейтін шығармалардың («Тұтқындардың аялдауы», қалам, 115, Орыс музейі) авторы.Литография тәсілімен тұңғыш айналысқандардың бірі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://ricolor.org/history/cu/myz/ist_muz/4/ Г. Бокман. Көңілсіз мерейтой]
Құрманғали Оспанов

Құрманғали Оспанов(15 тамыз 1907, Ақтөбе облысы Новороссийск ауданы - 7 қыркүйек 1968, Алматы) – Қазақстан Коммунисттік партия қайраткері. 1937 жылдан КОКП мүшесі. 1942 жылы Ақтөбе аткомында іс жүргізуші. Өмірбаяны 1925 жылдан Мәскеудің М. И. Калинин атындағы жұмысшы факультетінде, 1928-1931 жылдары Мәскеудің өнеркәсіп-экономика институтында, Г. В. Плеханов атындағы халық шаруа институтында оқыды. 1931-1934 жылдары сол институтының аспиранты. 1934-1945 жылы Ақтөбе мұғалімдер институтының директоры, Ақтөбе облысының оқу бөлімінің меңгерушісі. Қазақ мемлекеттік қыздар пед институтының директоры. 1945-1955 жылы Қазақстан КП ОК насихат және үгіт бөлімі меңгерушісінің орынбасары, мектеп және жоғары оқу орындары бөлімінің меңгерушісі. 1955-56 ж. Қазақстан КП ОК секретары. 1957-68 жылы Алматы Жоғары партия мектебінің директоры болды. 1952-55 және 1960-68 жылдары Қазақстан КП ОК мүшесі. 1955-56 жылы Қазақстан КП ОК-нің бюро мүшесі, 2 рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, «Құрмет Белгісі» орденімен мараптталған. Дереккөздер
Камерун президенттерінің тізімі

Камерун президенттерінің тізімі Камерун Республикасы (1960—1961) * Ахмаду Ахиджо (1 қаңтар 1960 — 1 қазан 1961) (1960 жыл 5 мамырға дейін мемлекет басшысы ) Камерун Федеративтік Республикасы (1961—1972) * Ахмаду Ахиджо (1 қазан 1961 — 2 тамыз 1972) Біріккен Камерун Республикасы (1972—1984) * Ахмаду Ахиджо (2 тамыз 1972 — 6 қараша 1982) * Поль Бийя (6 қараша 1982 — 4 ақпан 1984) Камерун Республикасы (1984 жылдан) * Поль Бийя (4 ақпан 1984 — қазіргі уақыт) Сыртқы сілтемелер * [http://www.rulers.org/rulc1.html#cameroon Камерун президенттерінің тізімі rulers.org] * [http://www.worldstatesmen.org/Cameroon.html Камерун президенттерінің тізімі worldstatesmen.org]
Намибия президенттерінің тізімі

Президент Намибии — жалпыхалықтық сайлауда 5 жылға сайланатын, Намибия мемлекетінің басшысы. Общие сведения Елде бұл міндет Намибияның 1990 жылы тәуелсіздік алуымен пайда болды. Сайлауы тікелей және жалпыхалықтық болып табылады. 2005 жылдан бір адам президент екі реттен артық бола алмайтыны туралы заң шықты. 2015 жылдан президент қызметін Хаге Гейнгоб атқарып келеді. Намибия президенттерінің тізімі
Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы

Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы (, ресми. ) — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1929 жылдан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Сыйлық номинанттарын (бестен аспайтын) киноакадемия мүшелері болып табылатын актерлер мен актрисалар рұқсат етілген фильмдер тізімі бойынша жасырын дауыс беру арқылы ұсынады. Жеңімпаз Академияның барлық белсенді мүшелерінің жалпы дауыс беруімен анықталады. «Үздік актриса» номинациясы бойынша Оскар сыйлығы осы уақытқа дейін 97 рет табысталып, 80 түрлі актрисаға берілді. Бұл марапаттың алғашқы иегері Джанет Гейнор болды. Ал соңғы жеңімпаз — «Анора» (2024) фильміндегі рөлі үшін Майки Мэдисон. Жеңіс саны бойынша рекорд — 4 марапат — Кэтрин Хепбёрнге тиесілі; Фрэнсис Макдорманд үш рет жеңіске жетсе, тағы он үш актриса бұл сыйлықты екі реттен иеленді. Мерил Стрип осы номинация бойынша ең көп — 17 рет ұсынылып, екі рет жеңімпаз атанды. 1969 жылы өткен 41-ші марапаттау рәсімінде Барбра Стрейзанд пен Кэтрин Хепбёрн бірдей дауыс жинап, сыйлықты өзара бөлісті; бұл осы номинация тарихындағы жалғыз оқиға. Жеңімаздар және номинанттар 1929—1930 1931—1940 1941—1950 1951—1960 1961—1970 1971—1980 1981—1990 1991—2000 2001—2010 2011—2020 2021—2030 Рекордтар және жетістіктер Бірнеше дүркін лауреаттар Келесі тұлғалар «Үздік актриса» номинациясы бойынша екі немесе одан да көп «Оскар» сыйлығын жеңіп алған: Бірнеше дүркін номинанттар Келесі тұлғалар «Үздік актриса» номинациясы бойынша үш немесе одан да көп рет ұсынылған: Ескерту: Бұл тізімде тек «Үздік актриса» (басты рөл) номинациясы бойынша номинациялар көрсетілген. «Үздік көмекші актриса» номинациялары есепке алынбаған. Басты рөл және көмекші рөл үшін «Оскар» алған актрисалар «Үздік актриса» номинациясымен қатар «Үздік көмекші актриса» номинациясында да жеңіске жеткен жеті актриса: Бір жылда екі актерлік номинация алған актрисалар Келесі тоғыз актриса бір жылда басты рөл мен көмекші рөл үшін «Оскар» сыйлығына номинация алған: Ескерту: Қалың қаріппен жазылған фильм атаулары актрисаның сол номинацияда жеңіске жеткенін білдіреді. Жас ерекшеліктері бойынша рекордтар Тағы қараңыз * Үздік актер үшін Оскар сыйлығы Сілтемелер * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearchInput.jsp Барлық лауреаттар мен номинанттар базасы] Дереккөздер
Мальта президенттерінің тізімі

]] Президенттер тізімі мен басқарған жылдары: * Антони Мамо 1974—1976 * Антон Буттиджич 1976—1981 * Альберт Хизлер 1981—1982 * Агата Барбара 1982—1987 * Пол Швереб 1987—1989 * Ченсу Табоне 1989—1994 * Уго Мифсуд Бонничи 1994—1999 * Гвидо де Марко 1999—2004 * Эдвард Фенек Адами 2004—2009 * Джордж Абела 2009—2014 * Мари-Луиз Колейро Прека 2014 жылдан қазірге дейін Президенттің риесми резиденциялары: * Қасиетті Антоний сарайы Аттард қаласында, * Ұлы Магистр сарайы, Ла-Валлетта (салтанатты резиденция), * Вердала Аралдың оңтүстігіндегі Баскетт бағында (жазғы резиденция).
Chevrolet Aveo

Chevrolet Aveo Автокөлік Солтүстік Америкада Chevrolet Sonic брендімен саудаға шығарылады. Джорджетто Джуджаро Chevrolet Aveo-ны Daewoo Kalos (model T100) базасында жасаған. Дизайны итальяндық автокөлік ItalDesign ательесімен жасалған. Бірінші буын (2002–2011) T200/T250 Өндіріс 2002 жылы басталған. Модель қатары үш шанақ түрлерінен тұрады — 4-есікті седан, 5-есікті хетчбэк, 3-есікті хетчбэк. Ең соңғысының сатылымы Европада 2005 жылы басталды. АҚШта Chevrolet Aveo 2003 жылы сатыла бастады, 2001 жылы Chevrolet Metro қалдырған алшақтықты толтырды. Канадада хетчбэки Suzuki Swift+ және Pontiac Wave аттарымен белгілі. Китае Shanghai GM Aveo седанның атауын өзгертіп, осы елде Buick Sail деген атпен сатты, Chevrolet Sail. 2005 жылы Жаңа Зеландияда және Австралияда Aveo-ны Holden Barina деп сата бастады. 2005 жылға дейін бұл маркамен Opel Corsa сатылған. 2008 жылы модель жаңартылды, сыртқы түрінде айырмашылыққа ұшырады, қозғалтқышы да өзгерді енді Қазақстан үшін 1.2 DOHC S-TEC II 84 а.к. және 1.4 л DOHC ECOTEC 101 а.к. қуатты қозғалтқышпен пайда болды. Chevrolet Cobalt Екінші буын (2011 – қазіргі уақыт) T300 2011 жылдан бастап шығарыла басталды. Концепт-карлар Chevrolet Aveo RS Aveo RS сериялық нұсқасы өндіріске 2011 жылы енгізілді. Автокөлік төртцилиндрлі қозғалтқыш, Ecotec турбоүрлеуімен, көлемі 1,4л және қуаты 138 а.к. МБҚ мен жабдықталған. Базалық жинағында автокөлік екі қауіпсіздік жастығымен жабдықталған. Chevrolet Aveo Хетчбэк 2003 жылғы және Chevrolet Aveo Седан 2006 жылғы краш-тесттерді наша баға алды. Chevrolet Aveo Хетчбэк 2008 ж. получил неплохую оценку — 4 звезды из 5 — от Австралийской организации ANCAP. Сілтемелер * [http://www.chevrolet.ru/avtomobili/novyj-aveo/novyj-aveo-hetchbek/ Chevrolet Aveo] Дереккөздер
Пан (мифология)

Пан — ежелгі грек мифологиясында мал шаруашылығы, құнарлық және жабайы табиғаттың Құдайы. Панға табынушылық имеетаркадиялық тамыры бар. Есімнің этимологиясы әдеттегідей, Гомердің өлеңдерінен бастап, грек. Πάω – «мал бағу». Қазіргі уақытта Пан есімін – «мал бағумен» байланыстыру көп кездеседі. Шығу тегі Гомердің өлеңі бойынша, Пан Гермес пен Дриопаның қызының баласы. Басқа нұсқасы бойынша, Гермес пен Орсиноиның баласы. Басқа нұсақасында, Зевс пен Гибристің баласы, Аполлонды көріпкелдікке үйретті, немесе Фимбридтан Зевсті, немесе Ойнеидадан. Эпименида бойынша, Зевс пен Каллистоның баласы және Аркаданың егізі. Пан – Гермес пен Пенелопаның, Мантинеяда Аркадида туған баласы деген де нұсқасы бар. Дурид бойынша, ол Пенелопаның барлық күйеулермен бірге тұрғаннан туылды. Евфориона бойынша, Пенелопа мен Аполлонның баласы. Тегеидан шыққан Ареф бойынша, Эфир мен Эноиның баласы Дидимарх бойынша, Геяның баласы. Афиналық Аполлодора бойынша, ата-аналары жоқ болған. Тағы, олорфиялық теогонияда Зевстің эпитеті. Эгипан Әдетте, Эгипанды Панға ұқсатады, бірақ кейде оның баласы деп саналады. Эгипан – немесе Зевс пен ешкінің баласы, немесе Пан мен ешкінің баласы; немесе Амалфея деген ешкінің баласы, Зевстің емшектес бауыры. Ол таутекені шығарған. Эгипан, Зевс алыптармен соғысып жатқан кезде, жауларына қорқыныш сендірді. Дереккөздер
Океан

Океан — ежелгі грек мифологиясында Құдай, қоршаған жерді және теңізді, Барлық өзендерге, бұлақтарға және теңіз ағымдарына бастау берген, ұлы дүниежүзілік өзен апаты. Гомерда Океан – Құдай ған емес, барлық тірі заттың бастапқысы. Гесиодта, Океан – алып, Уран мен Геяның баласы ( Жер мен Аспанның), Кронның, Гиперионның және Реяның бауыры, үш мың қыз тудырған Тефиданың күйеуі мен бауыры. Океанид және сонша баласы – өзен ағымдары (ежелгі грекиялық өзен құдайлары). Океан, алыптардың әкесіне шабуылына қатысқан жоқ және алыптардың Зевске қарсы тұрғанында да қатысқан жоқ, осы арқылы өзінің жоғарғы лауазымын сақтап қалды. Аполлодор бойынша, ол – Зевстің бірінші әйелінің (Метиданың) әкесі. Өзінің бейбітшілігі мен қайырымдылығымен танымал, мысалы Эсхилда «Байланған Прометейда» ол сәтсіз Прометей мен Зевсті татуластырғысы келді. Құдайлар Океанды кәрі әке секеілді қабылдайды, ол жалғыз тұрса да, оның қамын ойлайды Батыста, Океан о дүние мен біздің әлемнің шекарасын жуып отырады. Ол жерде жер асты патшалығына кіретін есік бар. Оның суларында Пегас атты ат туған. Эсхил, Океанды қанатты аттың иегері деп атайды. Дереккөздер
Рея (мифология)

Рея — ежелгі грек мифологиясындағы алып, олимпиялық Құдайлардың анасы. Уран мен Геяның қызы. Алып Кроностың әйелі мен қарындасы, үй ошағының Құдайы Гестияның, жазықтық пен құнарлықтың Құдайы Деметраның, отбасы мен әйел босанушылықтың Құдайы Гераның, жер асты патшалығынң Құдайы Аидтың, теңіз Құдайы Посейдонның және найзағай мен күн күркіреудің Құдайы Зевстің анасы. Орфиктар бойынша, Протогонның қызы. Римдік пантеонда, оған Опа мен Кибела кеңес береді. Кронос, өзінен мықты болып туған баладан қорқып, өзінің барлық балаларын жеген, бірақ Рея кенже баласын – Зевсті құқарып қалған. Гея мен Уранның кеңесі бойынша ол Зевсті Ликтос ауданында туып, Дикте тауында тығып қойған; немесе оны құпия жерде, Крит аралындағы үңгірде туған; немесе, аяғы ауыр болған кезде, алыптар қорғап тұратын Аркадидағы Тавмасион тауына жетіп, ал Зевсті Ликея тауында туып, Лимакс өзеніне тастайды. Ол, Кроносқа бөленген тасты салып жібереді. Кронос оны Посейдон екен деп жеп қояды. Мифтің келесі нұсқасында Рея Посейдонды жайылып жүрген қойлардың арасына тығып тастайды, ал кронос болса құлынды жеп қояды. Дереккөздер
Кемпірқосақты тукан

Кемпірқосақты тукан — Тоқылдақ тұқымдастар сабының тукан тұқымдасының тукандылар тегінің биологиялық түрі. Оңтүстік Америкадан Солтүстік Аргентинаға дейін тараған тоқылдақтар жасағындағы Ramphoslos тобының ең үлкен түрі. Биологиялық сипаттамасы Кемпірқосақты тукандар, айтарлықтай ауыр дене - бітімді құстар. Олардың денелерінің ұзындығы - 50-53 см, салмағы – 400 грамм. Латын Американың барлық аймағында таралған: Оңтүстік Мексикадан Солтүстік Колумбия мен Солтүстік – Шығыс Венесуэлаға дейін. Кемпірқосақты туканның ұзындығы 17 см – ге дейін жететін бос тұмсығы бар. Тұмсығы – көгілдір дақты және сарғылт сызықты жасыл түсті. Арқасында, төсінде, қанатының үстіңгі жағындағы қауырсынданулары күңгірт, ал мойнының үстіңгі жағындағы құйқасы қызыл – қара түсті болып келеді. Жыныстық диморфизм нашар көрсетілген: Еркектік дарақтар әйелдікінен кішкене ғана үлкенірек. Кемпірқосақты тукандар 5 – 10 дарақтан тұратын топтармен жүреді. Олар бір – біріне қатты жабысып, алып тұмсықтарын көршілерінің қанаттарыныц астына салып, ағаш діңдерінде ұйықтайды. Осының арқасында олар кішкене аумақты үйлерінде орын сақтайды. Құстар негізінде жемістермен, кей – кездерде жәндіктермен де қоректенеді. Олар өздерінің қоректерін жерден сирек іздейді. Көбінесе ағаш қуйыстарындағы жәндіктер мен ағаш жемістерін жейді. Қызығы, олар жемістерді үлкен тұмсықтарының арқасында бүтіндей жейді, сондықтан жеміс дәндері сау күйінде жерге түсіп, жаңа өсімдік өсіп шығады. Галерея Дереккөздер
Циклоптар

Циклоптар немесе Киклоптар — ежелгі грек мифологиясында кейіпкерлер тобы. Үлкен киклоптар Киклоптар – үш бір көзді алыптар, Гея мен Уранның балалары: Арг (еж.-грек. Ἄργης, «Жарқырайтын»), Бронт (Βρόντης, «Найзағай») және Стероп (Στερόπης, «Жалтылдайтын»). Туылғаннан кейін, киклоптар байланыстырылды және әкесімен Тартарға тасталды. Оларды алыптар босатты, бірақ Кронос оларды қайта қамап қойды. Зевс Кроносқа қарсы билік үшін күрес бастағанда, ол анасы Геяның кеңесі бойынша, олимпиялық Құдайларға алыптарға қарсы күресте көмек көрсетсін деп киклоптарды Тартардан шығарады. Киклоптар, Зевс алыптарға лақтырған найзағай жасайды. Аидқа олар дулыға жасайды, ал Посейдонға болса үш ашалы айыр жасайды. Гефест пен Афинаны кәсіпке үйретеді. Алыптардың жеңілісінен кейін де, киклоптар Зевске қызмет етеді. Бронт пен Стероп Гефесттің үңгірінде темір өңдегені туралы айтылады. Нонда Бронт пен Стероп киклоптардың арасында айтылады – Дионистің индиялық жорықғында қатысушылар. Борнт Дериадеяны жаралайды. Каллимахтарда, Бронт өзінің тізесінде кішкентай қыз Артемиданы шайқайды. Гелланика бойынша, Киклоп кейіпкер – Уранның баласы Пирагмон – киклоптардың бірі, Гефесттің үңгіріндегі ұста. Олардың өлімі Зевс Аполлонның баласы Асклепияны найзағаймен ұрғаннан кейін, Аполлон киклоптарды талқандайды. Олардың орнын Гефест басады. Овидиа бойынша, олар Сицилияда тұрады. Дереккөздер
Николай Александрович Рыков

Николай Рыков - көрнекті совет ғалымы, қоғам қайраткері. Педогогика ғылым докторы. Жаратылыстану ғылымын мектепте оқыту методикасын тұңғыш жасаушылардың бірі. Қызмет жолы Ленинградтың А.И.Герцен атындағы пед институтын бітірген. 1933-41 ж. Карелия және Ленинград мектептерінде мұғалім, халық ағарту органдарында методист болып жұмыс атқарды. КСРО-да Ленинград қаласында мұғалімдердің білім жетілдіру институтын ұйымдастырушылардың бірі. 1941-45 ж. Ұлы Отан соғысына қатысты. 1946-60 ж. РКФСР Пед.ҒА Ленинград педогогика ғылым-зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері. Рыков 1960 жылдан А.И.Герцен атындағы Ленинград пед. институтының профессоры , кафедра меңгерушісі, жаратылыстану пәндерін оқыту методикасы және пед. мамандығы мен биология жөніндегі ғылыми советінің председателі. "Зоологияны оқыту методикасы" атты т.б. еңбектері КСРО халықтары және шетелдер тіліне ауддарылды. Николайдың сегіз жылдық мектепке арналған "Зоология" оқулығын еліміздің барлық ұлт мектептері өз тілінде пайдаланады, бұл оқулық Жапония, Түркия, Үнді, Шри Ланка халықтары тіліне аударылған Дереккөздер
Орнитодорос

Орнитодорос Орнитодорос(Ornithhodoros) – аргазид кенелерінің бір туысы.Денесі жалпақ, сопақша, ұзындығы 8,2 мм, аш кезінде сарғыш,қан сорғаннан кейін қара күлгін түсті. Сипаттама Терісі созылғыш, қатпарлы, жұмсақ кутикула. Дара жынысты. Орнитодоростың жер жүзінде 40-қа жуық түрі белгілі. Орта Азия, Қазақстан, Қырым, Кавказ, Молдавияда таралған 7 түрі белгілі. Орнитодорос бауырымен жорғалаушылар, сүт қоректілердің, құстардың паразиті, адамды да шағады.Ұзақ уақыт (12 жылға) аштыққа шыдайды.Орта Азия Орнитодоростарға қарсы 5%-тік гексохлоран ұнтағы себіледі. Дереккөздер
Кондратий Фёдорович Рылеев

Кондратий Фёдорович Рылеев - орыс ақыны, декабрист. Дворян отбасында туған. Кадет корпусын бітірді. 1823 ж. декабристердің Солтүстік қоғамына кіріп, оған жетекшілік етті. П.И.Пестельмен бір көзқараста болды. 1825 ж. декабристер көтерілісі жетекшілерінің бірі ретінде өлім жазасына кесіліп, дарға асылды. Рылеев - орыс поэзиясындағы төңкерістік романтизмнің көрнекті өкілі. Оның шығармалары азаматтық әуенге, төңкерісті рухқа толы. 1821-1823 ж. жазған "Ойлар" атты өлеңдер циклінде, "Войнаровский", "Наливайко" поэмаларында т.б. шығармаларында орыс халқының тарихында үлкен рөл атқарған қайраткер адамдарды бейнеледі. Дереккөздер
Остия Антика

Остия Остия Антика-Тибр өзенінің сағасындағы ежелгі Рим қонысы, сауда аймағы және әскери порт.Деректерге қарағанда Анк Марций тұсында негізі қаланған. Археологиялық қазба жұмыстары 18 ғ-дың аяғында басталды. Б. з. б. 4 ғ-ға жататын бекініс орны аршылды.Траян империясы кезінде порт қалпына келтірілген.Ғибадатханалардың, театрдың, көп қабатты үйлердің т. б. құрылыстардың орны тазартылды.Рим империясының астанасын Константинопольға көшіруге байланысты Остия маңызын жойды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.ostia-antica.org/ Ostia Antica] * [http://www.ostiaonline.it/ostia_antica.htm Ostia Antica Online]
Минахастар

Минахастар Минахастар-Сулавеси аралының (Индонезия) солтүстік-шығыс жағалауын мекендейтін халық. Жалпы саны 650 мыңнан астам.Тілі малайя-полинезия тілдер отбасынының индонезиялық тобына кіретін филиппин тармағына жатады.Діні жөнінен христиандар.Негізгі кәсібі – егіншілік (күріш, жүгері, жеміс, кокос пальмасы), балық аулау, мал шаруашылығы. Минахастар-Индонезияның экономикалық жағынан неғұрлым жақсы дамыған халықтарының бірі. Дереккөздер
Варвара Николаевна Рыжова

Варвара Николаевна Рыжова - орыс совет актрисасы6 КСРО халық артисі. Актер отбасында туған. 1893 ж. Мәскеу театр училищесінің драма курсын бітіргеннен кейін кіші тетар труппасына қабылданды. Осы театрда 1956 жылға дейін қызмет етті. Негізінен орыстың классикалық туындылары, әсіресе А.Н. Островскийдің пьесалары бойынша қойылған спектакльдерде өткір мінезді, тұрмыстық және камедиялық рольдерді ойнаумен ерекше көзге түсті. Алғашқы ойнаған рольдерінің бірі - Лев Толстойдың "Қараңғылық патшалығындағы" Акулина. Бұдан басқа Лиза, Анфиса, Улита, Фелицата, Домина Пантелеевна Марья т.б. рольдерді орындады. Сөз өнеріне ден қойды. Ойнайтын ролінің мінез ерекшелігін дәл анықтап көрсету - оның актерлік өнеріне тән қасиет. Шығармашылығымен Кіші театрдың игі дәстүрін ілгері дамытты. Дереккөздер
Василий Павлович Рощин

Василий Павлович Рощин Василий Павлович Рощин(26. 12. 1891, - 22. 7. 1973, Алматы) – қазақстандық офтальмог, медициналық ғылымдарының докторы, профессор . 1952 жылдан КОКП мүшесі. ҚазақССР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Өмірбаяны Қазан университетінің медицина факультетін 1921 жылы бітіргеннен сонда ординатор болды.1921-1933 жылдары Сібір дәрігерлер білімін жетілдіру институтында аға ассистент, доцент, 1934-1969 жылы Алматы медициналық институтында көз аурулары кафедрасының меңгерушісі.Оның 100-ден астам ғылми еңбкетері бар.Бұл еңбектерінің көпшілігі Қазақстанда көз ауруларын емдеу және профилактика шараларына арналған.Ленин ордені, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Эдвард Рыдз-Смиглы

Эдвард Рыдз-Смиглы — поляк саяси және әскери қайраткері, 1917-1918 ж . Поляк әскери ұйымының коменданты. Польшаның Советтік Ресейге қарсы жүргізген соғыс қимылдары кезінде армия қолбасшысы. 1926 жылғы әскери төңкерістен кейін армия инспекторы Пилсудский өлгеннен кейін Эдвард Рыдз-Смиглы - армияның бас инспекторы болды. 1939 ж. поляк армиясының бас қолбасшысы. Гитлершіл Германия Польшаға шабуыл жасағаннан кейін армияны тастап шетелге қашты. Сыртқы сілтемелер *Eckert,Marian. Historia polityczna Polski lat 1918–1939. Warszawa, 1989. *Jabłonowski, Marek,i Stawecki, Piotr. Następca komendanta. Edward Śmigły-Rydz. Materiały do biografii. Pułtusk,1998 *Jędruszczak,Hanna, and Tadeusz Jędruszczak. Ostatnie lata Drugiej Rzeczypospolitej (1935–1939), Warszawa, 1970. *Kaden-Bandrowski,Juliusz. Piłsudczycy, (The Piłsudskiites), Oświęcim, 1916; *Pepłoński,Andrzej Wywiad a dyplomacja II Rzeczypospolitej, Toruń, 2004. *Piłsudski,Józef. Pisma zbiorowe, Warszawa: 1937. *Seidner,Stanley S., "Reflections from Rumania and Beyond: Marshal Śmigły-Rydz Rydz in Exile," The Polish Review vol. xxii, no. 2, 1977, pp.&nbsp;29–51. *Seidner, Stanley S. Marshal Edward Śmigły-Rydz Rydz and the Defense of Poland, New York, 1978. *Serwatka, Tomasz. "Edward Rydz-Śmigły," Gazeta:Historia mało znana,(January) 2007,[http://www.gazetagazeta.com/cgi-artman/exec/view.cgi?archive137&num16191&printer=1.] *Stachiewicz, Wacław. Wierności dochować żołnierskiej, Warsaw, 1998. *Zaremba, Paweł. Historia Dwudziestolecia 1918–1939, (A History of the Twenty Years, 1918–1939), 2 vols., Paris, 1967.
Эвдемонизм

Эвдемонизм (грек тілінен аударғанда рақаттану, бақытқа бөлену деген мағына береді)– этиканың гедонизмге жақын методол. Сипаттама Принципі. Эвдемонизм антика дәуірінің этикалық теориясында анағұрлым кеңінен дамыды. Оған дәлел Демокрит, Сократ, Аристотель сынды ғұлама ойшылдардың осы термин турасында еңбектенуі. Эвдемонизм адам мінез-құлқының негізгі критерийі бақытқа ұмтылу (жеке бастың, қоғамдық) деп ұйғарады. 18 ғасырдағы француз материалистері де эвдемонизм жағында болады. Олар кез келген қоғамның және адамның кез келген пайдалы іс-әрекетінің түп мақсаты адамның бақытты болуы деп мойындаған болатын. Эвдомонистік этика өзінің гуманистігі жағынан христиандық этикадан жоғары тұрады, себебі ол адамды жер бетінде бақытты болуға шақырады. Бірақ та эвдомонизм бақыт ұғымына тарихтан тысқары қандай да бір жалпы адамзаттық мән береді. Ал шындығында, антагонистік таптар өмір сүріп жатқан қоғамда адам мақсаты жайында бірыңғай ортақ ұғым болуы да мүмкін емес. Сол себепті де мораль жайындағы түсінікті эвдомонистік тұрғыдан дәлелдеу ғылыми дәлелдеу емес. Қазіргі кезде аталмыш термин шетелде ғалымдармен кең ауқымда зерттелуде. Дереккөздер
Ягеллондар

Ягеллондар – 1386 – 1572 жылғы поляк корольдары мен литван ұлы князьдарының (1377 – 1572, аз уақыт үзілістермен) әулеті; Ягеллондар өкілдері сонымен қатар Чехияда (1471-1526) және Венгрияда (1440-1444, 1490-1526) билік жүргізді. Сипаттама Әулеттің негізін салушы Ягайло есімімен аталды. Ягайло – 1377 – 1392 жылдары литван ұлы князі және 1386 – 1434 жылдары поляк королі. Оның үлкен ұлы Владислав 1440 жылы сонымен қатар Венгрияның да королі болды. Ол 1434 – 1444 жылдары поляк королі. Уласло І 1400 және 1444 жылдары билеуші рөлін атқарған. Кіші ұлы Казимир 1440-1492 жылдары литван ұлы князі, ал 1447 жылы оның үстіне поляк королі болып сайланды. Казимир ІV Ягеллончик 1447 – 1492 жылдары ел билеген. Сөйтіп поляк – литван униясы қалпына келтірілді. 1471 жылы Казимир ІV-нің үлкен ұлы Владислав Чехия королі (Владислав ІІ Ягеллон, 1471 – 1516), ал 1490 жылдан сонымен бірге Венгрия королі (Уласло ІІ, 1490 – 1516 жылдары ) болып сайланды. 1492 жылы Казимир ІV-нің ұлдары: Польшада – Ян І Ольбрахт (король, 1492 – 1501 жылдары), Литвада Александр Казимирович ( литван ұлы князі, 1492 – 1506) әкесінің билеуші мирасқорлары болып сайланды. Казимир ІV-нің кіші ұлы Кәрі Сигизмунд І (Польша мен Литвада, 1506 – 1548) және Кәрі Сигизмунд І-нің ұлы Сигизмунд ІІ Август (1548 – 1572) Ягеллондардың соңғы өкілдері болды. Дереккөздер
Кіші Антанта

Кіші Антанта - 1920 – 1921 жылдары құрылған Чехославакия, Румыния және Югославакия одағы. Сипаттама Оның мақсаты 1 дүниежүзілік соғыстан кейін Орталық және Оңтүстік – шығыс Еуропада қалыптасқан күштердің арасалмағын сақтау болды. 1920 – 1930 жылдарда Еуропада француздың соғыс – саяси одақтар жүйесінде шешуші бкын есебнде танылды. Фпанцияның сыртқы саясатын жақтап, антисоветтік бақыт ұстады. Кіші Антантаның едәуір қарулы күштері болды. 1921 жылғы 18 шілдеде Совет мемлекетіне қарсы жасалған румын – польша шарты арқылы Польшамен байланыс жасады және Францияға сүйенді. Кейінірек Францияның позициясы шайқалуына байланысты Кіші Антантаның әлсірей бастады. Өзінің ықпалын сақтау үшін Франция Кіші Антанта одағына қатынасушылармен соғыс – саяси одақтар жасады. Бірақ Румынияның Англиямен, Венгриямен, әсіресе Италиямен (достық туралы 1926 жылы итальян- румын шарты) жақындасуына байланысты, бұл келісімдердің Франция үшін маңызы кеми берді. Югославияның Болгариямен (1937 жылы 14 қаңтар) мәңгілік достық туралы, Италиямен (1937 жылы 25 наурыз) бейтараптық туралы шарт жасасуы Кіші Антанта жүйесіне жаңа жарықшалар түсірді. 1938 жылы Англия және Францияның фашистік Германия және Иалиямен Мюнхен келісімін жасауына және Германияның Чехославакияны басып алуына байланысты Кіші Антанта одағы күйреген болатын. Дереккөздер
Витватерсранд

Витватерсранд – Ранд,[Оңтүстік Африка Республикасында Трансвааль провинциясының оңтүстігіндгі алтын мен уранның дүние жүзілік ең ірі кендері орналасқан өңір. Сипаттама Витватерсранд – Лимпопо мен Вааль өзендерінің суайрығы болып саналатын биіктігі 150 – 300 метрдей болып келетін тауқырқаындағы Биік Велд деп аталатын платода. Ені 25 км-ден 100 км-ға жететін Витватерсрандтің рудалы алаңы Иоханнесбургтен оңтүстік – батысқа қарай 350 км-ге деін созылып жатыр. 1884 жылы ашылған Витватерсрандте пайдаланыла бастағаннан бастап 1967 жылға ейін 21 мың тоннаға жуық алтын өндіріледі. 1965 жылы Витватерсрандте 900 тоннаға жуық алтын өндірілді. Бұл – капиталистік дүниедегі алтын өндірісінің 2/3-не жуық. Өңделетін руданың 1 тоннаснда 8-20 г-ға дейін алтын болады. Мұнда тереңдік 3700 метрге, тмпературасы 50 – 52 градусқа жететін шахталар бар. Витватерсранд ауданында кристалл тақтатастардан құралған Свазиленд жүйесінің; абсолют жасы 2000 млн жылдан астам кварциттер, кремнийлер, тақтатастар, конгломираттар және ірі түйіршік құм тастардан құралған жалпы қалыңдығы 4200 7500 Витватерсранд; шөгінді және диабас қабаттарынан тұратын Вентерсдорп; Блэк горизонты мен Долломит, Претория сериаларынан құралған Трансвааль свиталарының жыныстары тараған. Алтын мен уран рудалары Витватерсранд свитасымен Тарнсвааль Блэк горизонтында кездеседі. Витватерсранд свитасының төмеңгі бөлігінде алтын аз, алтыны көп горизонттар қалыңдығы 1500 – 4500-ге жететін Меин-Берд және Кемберлей-Эльсбург сериаларынан тұратын жоғарғы бөлігінде шоғырланған. Дереккөздер
Зиябек Рүстемов

Зиябек Рүстемов - Орта Азия мен Қазақстанның партия, совет қызметкері, журналист. 1917 жылдан Компартия мүшесі. Кедей шаруа отбасында туған. Шаңышқылы тайпасының Сұрым руынан шыққан. Еңбек жолы Зиябек Рүстемов еңбек жолын мұғалімдіктен бастады. Оңтүстік Қазақстандағы тұңғыш ауыл шаруашылық коммунасын ұйымдастырушылардың бірі. Ташкенттегі Орта Азия Коммунистік университетін бітірген. Ол оқудан қол үзбей жүріп, "Кедей айнасы" журналын ұйымдастыруға ат салысты, оның бас редакторы болды. Қостанай округ "Ауыл" газетінің редакторы, Орта Азия радио орталығынң редакторы, "Қызыл Қарақалпақстан" газетінің бас редакторы; Зиябек Рүстемов 1932-1936 ж. БКП ОК Орта Азиялық бюолсының нұсқаушысы, Өзбекстандағы Беговат аудандық, Маргелан қалалық комитеттерінің , Термез ауаткомының председателі т.б. жауапты қызметтер атқарды. Зиябек Рүстемов - журналист әрі ақын. Оның жалынды публистикалық мақалалары, фельетондары, әңгімелері мен очрктері, өлеңдері республикалық, өлкелік газет-журналдарда үздіксіз жарияланып тұрды. Оның таңдамалы өлеңдер жинағы жарық көрді. Зиябек Рүстемовке туған жері - "Келес" ауылында ескерткіш орнатылған. Дереккөздер
Петр Иванович Рыбаков

Петр Иванович Рыбаков - қазақстандық зоотехник, ауыл шаруашылық ғылым кандидаты. 1944 жылдан КОКП мүшесі. Петр Вологда сүт шарушылығы институтын бітірген. 1936 жылдан Алматы мемлекет тұқым мал рассаднигінде селекуионер-зоотезник, аға зоотехник, директор. 1942 ж. АЛматы облысы жер бөлімінде зоотехник, басқарма батығының орынбасары, ауыл шаруашылық тресінің директоры, Ауыл шаруашылық басақармасының бастығы, 1958-65 ж. Алматы облысы атқару комитеті председателінің орынбасары, Қаз.КСР. ауыл шауашылық өнімдерін өндіру және дайындау министрінің орынбасары, 1965-70 ж. Қаз.КСР. Министрлігі Советінің қызметкері. 1970 жылдан Алматы зоотехника-мал дәрігерлік институтында кафедра меңгерушісі. Алатау сиырын шығарудағы селекциялық жұмысқа белсене қатысқаны үшін оған КСРО мемлекет сыйлығының лауреаты атағы берілді. Дереккөздер
Борис Александрович Рыбаков

Борис Александрович Рыбаков - совет археологы, тарихшы және қоғам қайраткері, КСРО ҒА акадимигі. 1951 жылдан КОКП мүшесі. Мәскеу университетін бітірген. Профессор. КСРО Ға Археологиялық институтының директоры, КСРО ҒА тарих бөлімшесінің академиялық-секретары. 1932 жылдан ежелгі орыс қалаларының орнына қазба жұмыстарын жүргізумен айналысты. Бористың негізгі еңбектері шығыс славяндары мен ежелгі Русьтің әлеуметтік-экономикалық және саяси тарихын және ежелгі орыстардың кәсібі мен мәдениетінің, тілінің, метрологиясы мен эпиграфикасының, хронологиясының, шежіресінің, халық эпосының т.б. тарихын зерттеуге арналды. Ол-Чехословакия, Польша ғылым академиясының акадимигі; Краковтағы Ягеллон университетінің құрметті докторы; көне және ежелгі заманның тарих ғылымы халықаралық одағы атқару комитетінің әрі славистер халықаралық одағының мүшесі; советтік тарих ғылымының атынан әлденеше халықаралық конгрестерге қатысты. Борис -1958 жылдан "КСРО - Грекия" қоғамының председателі. Дереккөздер
Натан Самойлович Рыбак

Натан Самойлович Рыбак - украин совет жазушысы. 1940 жылдан КОКП мүшесі. Қызметкер отбасында туған. Киевтегі химия-технологиялық институтта оқыды. Шығармалары 1930 жылдан бастап жарияланды. "Жарыс сапарымен", "Еңбек елі" новеллалар және әңгімелер жинағы және "Зеңбірек аузымен шығысқа қарай", "Киев" романдарында КСРО халқының индустрияландыру дәуірін, жаңа өмір құрып жатқан совет адамдарын суреттеді. Натан "Ерлік", "Соңғы маршал", "Фоунзе туралы әңгімелер", "Ту" атты новеллалар жинағын, Ұлы Отан Соғысы кезінде "Қару бізбен бірге" романын жазды. Сондай-ақ Украинада революцияның жеңісін бейнелеген "Днепр", тарихи-өмірбаян тақырыбына "Оноре де Бальзактың қатесі" толықтырылған нұсқасы, атом қауіпі туралы "Үміт пен аяқталудың мезгілі" романдарын жазды. Ал "Переяслав радасы" атты романында украина халқының 1648-54 ж. тәуелсіздік үшін жүргізген күресі бейнеленген. Осы шығармасы үшін Натан 1950 ж. КСРО мемлекет сыйлығын алды. Натан шығармалары көптеген тілдерге аударылды. Дереккөздер
Уран (мифология)

Уран (, «аспан») — ежелгі грек мифологиясында аспанның тірі бейнесі, Геяның (жер) жұбайы, Құдайлардың ең ежелгі әулетіне жатады. Гемера Уранды туады немесе түсінде туады; немесе Уран – Хаостың және Гемераның баласы ( кейбір мифтарда Эфирдің баласы); немесе Офион мен үлкен Фетиданың баласы. Құдайлар мен алып-Құдайлардың әкесі. «Бірінші бүкіл әлеммеді биледі». Туылуы Гесиод бойынша, Гея Уранға тұрмысқа шығып, тау жасады. Уранның басты ерекшеліктерінің бірі, оның шексіз бала туа беруі. Өзінің балаларының қорқынышты түрінен жек көрген. Ол балаларды Геяның ішіне тығып, Геяға үлкен азап келтірді. Билігінен құлауы Анасының тағдырын жеңілдету үшін, кенже баласы Кронос орақ арқылы әкесін піштірді. Уранның құнарлығының үлкендігі соншалық, оның жерге түскен қанының тамшысынан эринилар туылды, ал теңізге түскеннен Афродита Құдайы туған. Нәтижесінде, Уранды Құдай-құбыжықтарды туғаннан алып тастады және билік оның баласы Кроносқа өтті. Евгемера бойынша, ол мұхитта қаза тауып, Авлакияда көмілді. Оған IV орфикалық өлең арналды. Табынушылығы Геяға қарағанда, Уран мифтарда маңызды рөл ойнаған жоқ. Сондықтан, гректер оған көп табынған жоқ және қазірге дейін оның бірде-бір ғибадатханасы табылған жоқ. Тек «Теогонияда» Уран гекатонхейрлардың, киклоптардың және үлкен титандардың әкесі ретінде үлкен олимпиялық Құдайлардың және кіші титандардың атасы ретінде, кіші олимпиялық Құдайлардың және үлкен олимпиялық Құдайлардың немерелерінің және кіші олимпиялық құдайлардың немерелерінің (кейбіреулері әлде қайда ажалды немесе жарты Құдай болды) бабасы ретінде маңызды рөл ойнады. Дереккөздер
Чарльз Рутенберг

Чарлз Эмиль Рутенберг - американ жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1909 ж. Социалистік партияға кірді; оның сол қанаты басшыларының бірі болды. 1-дүние жүзілік соғыстың импералистік сипатын әшкереледі, оған АҚШ-тың қатысуына қарсы шықты. Қазан революциясынан кейін 1917 ж. антисоветтік интервенцияға қарсы, Советтік Ресейді қорғау жолындағы күреске белсене қатысты. Рутенберг - Америка Коммунистік партиясын ұйымдастырушы. 1919 ж. АКП-нің бас секретары болып сайланды. 1920 ж. Коминтерн Аткомының мүшесі болып сайланды. 1921-23 ж. Американың біріккен коммунистік партиясы ОК-нің секретары және Америка жұмысшы партиясы ОК-нің секретары. АЖП-нің 3 съезінде Американың біртұтас жұмысшы партиясы ОК-нің секретары болып сайланды. 1918, 1920-22 және 1926-27 ж. түрмеде отырды. Рутенберг түрмеде өлді. Өзінің өтініші бойынша оның сүйегі Мәскеуге әкелініп, Кремль қабырғасына қойылды. Дереккөздер
Стюарт Руса

Руса Стюарт - АҚШ-тың ұшқыш-космонавы, Әскери Әуе күштерінің майоры. 1962 ж. Колорадо университетін бітіріп, авиац. техниология ғылымдарының бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, әскери-әуе базаларында ұшқыш болып қызмет етті. Аэрокосмостық зерттеулерге ұшқыштар даяарлайтын мектепті бітіріп аваиац. базасында сынаушы ұшқыш болды. 1966 ж. АҚШ-тың Аэронавтика және космос кеңістігін зерттеу жөніндегі ұлттық басқармасының космонавтар тобына алынды. 1971 ж. 1-10 ақпанда А.Шепард және Э.Митчеллмен бірге "Аполлон-14" космос кемесімен Айға ұшты. Ай төңірегіндегі орбитамен ұшу кезінде әр түрлі ғылыми-зерттеулер жүргізді. Дереккөздер
Алексей Матвеевич Румянцев

Алексей Матвеевич Румянцев - совет экономисі,КСРО ғылым академиясының акадимигі. 1940 жылдан КОКП мүшесі. Қызмет жолы Харьков халық шаруашылық институтын бітірген. 1930-43 ж. ғылыми-оқытушылық қызметте болды. 1950-52 ж. УССР ғылым академиясының Экономика институтының директоры, УССР ғылым академиясының қоғамдық ғылымдар бөлімшесінің председателі. 1952-55 ж. КОКП ОК-нің аппаратында қызмет істеді. "Коммунист" журналының бас редакторы, "Правда" газетінің бас редакторы болды. Алексей 1965-67 ж. КСРО ҒА экономика бөлімшесінің акадимик - секретары. 1967-71 ж. КСРО ғылым академиясының вице-президенті. 1971 жылдан КСРО ғылым академиясының Президиум мүшесі. Алексей коммунистік формацияның заңдары мен категорияларын, социализм тұсында экономикалық заңдарды пайдалану механизмін, ғылым-техникалық революцияның саяси экономикалық мәселелерін, екі жүйенің экономикалық және ғылым-техникалық жарысы мен ынтымақтастығының мәселелерін , ғылымның даму заңдылықтарын, социал идеология мен мәдениеттің қалыптасуын, ғылыми болжаудың проблемаларын зерттеуге үлес қосты. Ол - КОКП 19-24 съездернің делегаты. Алексей партияның 19-20, 22-24 съездерінде КОКП ОК-нің мүшесі болып сайланды. 4-5 сайланған КСРО жоғарғы Советінің депутаты. Дереккөздер
Крист Новоселич

Крист Энтони Новоселич (ағыл. Krist Anthony Novoselic, 1965 жылы 16 мамыр) — америкалық музыкант, құрамында Дэйв Грол, Курт Кобейн және Крист болған Nirvana тобының бұрыңғы бас-гитаристы. Өмірбаяны Ол 1965 жылы Комптонде, Калифорния штатында туылды. Оның ата-аналары Хорватияның эмигранттары болып , үнемі АҚШ бойынша саяхат жасайтын. Осындай бір саяхатында Крист та туылды, ал одан кейін қарындасы Дайена дүниеге келді. 1979 жылы Кристтің жанұясы Абердинға көшіп келеді. Кристің айтуы бойынша Абердинда ол депрессияға ұшыраған. Оның себебі оның бойшандылығы (202 см) және ұсқынсыз бет-әлпеті. Одан кейін ол Led Zeppelin, Devo, Black Sabbath, Aerosmith сияқты группаларға қызықты. 1980 жылы маусымжа Кристің оқуын жалғастыру үшін ата-анасы Хорватияға жібереді. Ол жерде оған жеңілірек болады, және Sex Pistols пен Ramones сияқты топтарды өзне ашады, Алайда бір жылдан кейін ата-анасы АҚШ-қа қайта алып кетеді, онда ол темекі тартып, алкогольге жақындай түседі. Ата-анасының қаржы-қаражаты көбейіп, анасы тіпті «Maria’s Hair Design» салоның ашады. Гиперактивті Куртқа қарағанда, Крист үнемі ұялшақ және салмақты болатын. Бірақ тура Курттың тындаған өленің ол да тындап, гитарада ойнап, марихуана тартатын. Осы себептен 1985 жылы Курт пен Крист кездескен кезде, араларында үлкен достық пайда болды. Олар Курттың өліміне дейін үлкен достар болып қала берді. 1987 жылы екі дос Nirvana тобын құрайды. Топтың құрамы Курт пен Кристан басқа үнемі өзгеріп отырды. Топқа дабылшы Дэйв Грол келгеннен кейін, құрам тұрақталды. Екі жылдан кейін Nirvana кішкентай дыбыс жазатын Sub Pop фирмасымен келісім шартқа отырып, 1988 жылы қарашада ең алғаш синглін «Love Buzz» шығарады. «Love Buzz» бұл атақты голандтық «Shocking Blue» тобының өлеңдерінің кавер түрі. Оны ойнауды жалпы осы Новоселич ұсынған еді. Курттың өлімінен кейін Крист өзінің соло Sweet 75 (1997 жылы) альбомын шығырып, латынамерика музыкасына көп ықпылын тигізді. 2002 жылы ол «Eyes Adrift» тобын құрайды, және біратты альбом шығарады. Алайда 2003 жылы коллектив алғашқы альбомынан кейін құлдырап кетеді. Ал Кирвкуд пен Гауд өзге «Volcano» тобын құрайды. 2010 жылы желтоқасан айында көп жыл көріспеген «Nirvana» тобының қатынасушылары бірігіп, сахнаға шықты. Кристтан басқа тағыда Дэйв Грол мен Пэт Смир қатысты. Сондай-ақ Крист Дэйва Гролдың Foo Fighters тобының Wasting Light альбомының шығарылуына қатысты. «I Should Have Known» өлеңінде ол бас-гитарада және аккордеонде ойнады. Тағы қараңыз *Курт Кобейн *Nirvana Сыртқы сілтемелер [http://twitter.com/KristNovoselic Twitter сайтында]
Кездейсоқ таралу

Кездейсоқ таралу - тек бірегей ортаға тән құбылыс. Мысалы, егістіктерде зиянкес жәндіктердің таралуы алғашында кездейсоқ болғанымен бірте - бірте көбейе түсіп, топтану немесе шашыранды сипат алады. Организмдердің топтанып таралуы жиі кездеседі әрі кездейсоқ та болуы мүмкін. Мысалы, ормандарда қарағайлар алғашында топтанып кездессе, бірте - бірте біркелкі өсе бастайды. Өсімдіктердің таралуы спора, тұқым, жеміс арқылы жүзеге асады. Ал жануарлардың таралуы жылдам немесе баяу болуы мүмкін. Мысалы, жылдам таралу түлкі, бұғы, т.б. жануарларда жиі кездеседі. Баяу таралу көбінесе баяу қозғалатын жануарларға тән. Жылдам таралатын организмдерде шекаралық шектеу болмай қалады, ал баяу жүретін организмдерде айқын байқалатын шекаралық таралу аймақтары жиі кездеседі. Дереккөздер
Петр Петрович Румянцев

Петр Петрович Румянцев - тарихшы, экономист, Қазақстан тарихын зерттеуші. 1890 жылдардан социал-демократ, 1903 жылдан большивик. Еңбек жолы 80 жылдардың басында Тверьде Халық еркіндігі үйірмесіне қатысады. Полиция үйірмені талқандаған соң Ақмолаға жер аударылды. Сол кезде М.И.Брусневтің тобымен байланыс жасаған. 1890 ж. ауылдық қозғалысқа қатысады. РСДЖП 3-съезінің делегаты. 1905 ж. маусымда РСДЖП-нің Воронеж комитетінің атынан ОК-тің Орыс бюросы құрамына кірді. 1905-07 жылдардағы революция кезінде большевиктер жағында партиялық жұмыс жүргізді. РСДЖП 6-съезінде В.И.Лениннің аграрлық мәселе жөніндегі баяндамасын қолдады. Реакция жылдарында большевиктерден алшақтады. Одан кейінгі жылдары Жетісудағы қазақ, қырғыз, орыс және ұйғыр халықтары арасына шыққан экспедицияны басқарды. Бұл материалдар Петербургте сегіз том болып жарық көрді. Зерттеуі Петрдің зерттеу тақырыбы қазақ хандықтары құрылған кезден бастап, 20 ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақтардың тарихы болды. Ол қазақ шаруаларын кедей шаруа, орта шаруа, бай шаруа деп үш топқа бөлді. Петрдің қазақ қауымы жөніндегі зерттеулері, ол басқарған экспедицияның материалдары қазақ тарихында құндылығын жойған жоқ Дереккөздер
Степан Яковлевич Румовский

Степан Яковлевич Румовский - орыс астрономы, Петербург ғылым академиясының және Ресей ғылым академиясының мүшесі. Ол М.В.Ломоносов қайтыс болғаннан кейін ғылым академиясының географиялық департаментін 30 жылдай басқарды. Шолпанның Күн дискісі арқылы өтуін бақылау экспедициясына қатысты. Сөйтіп Күн Нараллаксінің қазіргі табылған мәніне жуық мәнді тапты. 1862 ж. 62 астрономиялық пункттің дәлдігі өте жоғары каталогын алғаш рет жасады. Румовский жақсы аудармашы ретінде де белгілі. Ол Ресей академиясының алғащқы этимологиялық сөздігін құрастырушылардың бірі болды. Дереккөздер
Руми Қазы Заде

Руми Қазы Заде - математик және астроном. Ұзақ уақыт Самарқан қаласында ғылыми жұмыстармен шұғылданған. Руми Қазы Заде - Ұлықбектің ұстазы. Кейін ол Ұлықбек ұйымдастырған астрономиялық жұмыстарға қатысты. Әл-Кәшимен бірге Самарқан обсерваториясын салуға басшылық етті. Руми Қазы Заде "Гкрган астрономиялық кестелерін" жасауға қатысқан. Ол "Бір градустың синусын анық туралы трактат", "Арифметика жайлы трактат", Орта Азия ғалымы әл-Жагминидің астрономиялық трактатына, Орта Азия ғалымы ас-Самарқандидің геомитриялық шығармасына, Иран ғалымы ат-Тафтазанидің "Ғалымдар кілтіне" түсініктемелер жазған. Дереккөздер
Эрос

Эрос (, тағы да Эрот, Амур, римдіктерде Купидон) — ежелгі грек мифологиясында махаббат Құдайы, осы жерде ұрпақ қалдыру үшін жасалатын рәсімнің тірі бет-бердесі. Басты мифтар Эрот – Құдайларды некелік жұпқа байланыстыратын, бүкіләлемдік Құдай. Хаос (қараңғы түнек) пен жарық күннің немесе Аспан мен Жердің баласы деп саналады. Ол адам мен Құдайлардың жүректері мен еркіндігімен басқарады, сыртқы табиғаты мен адмгершілік әлеміне қожалық етеді. Табиғат құбылысына келетін болсақ, ол жерді көктететін және жаңа өмірді болмысқа алып келетін, есіркеуші көктем Құдайы деп саналады. Оны қанаты бар, әдемі бала деп ойлаған, ерте кезде – лира мен гүлі бар, одан ертеректе махаббат жебелерімен немесе жанып тұрған алаумен. Феспияларда, гимнастикалық және музыкалық жарыстармен жүргізілетін, әр төрт жылда Эросқа арналған мереке жасайды – Эротидии. Бұдан басқа да, Эрос бозбалалар мен бойжеткендерді қосатын, махаббат пен достықтың Құдайы ретінде гимназиялар мен мектептерде табынушылықты пайдаланған. Гимназияларда, Эростың ескерткіштерін, Гермес пен Гераклдың бейнесінің жанына қойған. Спартандықтар мен криттер, соғыс алдында Эросқа құрбан шалып әкелетін. Оның құрбан шалатын орны, гимназиялар мен мектептердің кіреберісінде орналасқан. Әдебиет * Эрот // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Пикттер патшаларының тізімі

Пикттер патшасы — қазіргі Шотландия жерінде болған патшалықтағы басшысының титулы. Пикттер патшалары * Дрест I 413—480 немесе 413—513 * Талорк I 480—484 немесе 513—516 * Нехтон I 484—508 немесе 516—539 * Дрест II 508—538 немесе 539—569 * Галан 538—550 немесе 569—581 * Дрест III 550—555 немесе 581—586 * Дрест IV 550—560 немесе 581—591 * Гартнарт I 560—567 немесе 591—598 * Кэйлтрам 567—568 немесе 598—599 * Талорк II 568—578 немесе 599—610 * Дрест V 578—579 немесе 610—611 * Галам Кенналеф 579 немесе 552-580 немесе 611—613 * Бруде I 556—586 * Гартнарт II 586—597 * Нехтон II 597—620 * Киниох 620—631 * Гартнарт III 631—635 * Бруде II 635—641 * Талорк III 641—653 * Талоркан I 653—657 * Гартнарт IV 657—663 * Дрест VI 663—672 * Бруде III 672—693 * Таран (пикттер королі) 693—697 * Бруде IV 697—706 * Нехтон III 706—724 * Дрест VII 724—726 * Альпин I 726—728 * Нехтон III 728—732 * Энгус I 732—761 * Бруде V 761—763 * Киниод I 763—775 * Альпин II 775—780 * Талоркан II 780—782 * Дрест VIII 782—787 * Коналл 787—789 * Константин 790—820 * Энгус II 820—834 * Дрест IX 834—836 * Эоганан 836—839 * Вурад 839—842 * Бруде VI 842 * Киниод II 842—843 * Бруде VII 843—845 * Дрест X 845—847 * Кеннет I 847—858, сонымен қатар Дал Риад патшасы Кеннет мак Алпин Пикттер мен Скоттарды сәтті біріктіріп, Алба патшалығын құрды, алайда «пикттер патшасы » атағын оның ұрпақтары IX ғасырға дейін қолданды. Дереккөз * http://www.allmonarchs.net/uk/other/scotland.html
Остготтар корольдерінің тізімі

Остготтар королі — остготтар басшысының титулы. 489—553 жылдар аралығында Остготтар корольдігінің билеушілері. Остготтар королі * 375 — 376 : Витимир * 376 — ? : Видирих * 440 — 469 : Валамир * 469 — 474 : Теодемир * 469 — 474 : Видимир I * 474 — ? : Видимир II Остготтар корольдігінің корольдері * 470 — 526 : Ұлы Теодорих * 526 — 534 : Аталарих * 526 — 534 : Амаласунта * 534 — 536 : Теодахад * 536 — 540 : Витигес * 540 — 541 : Ильдебад * 541 — 541 : Эрарих * 541 — 552 : Тотила * 552 — 552 : Тейя (остготтар королі) Дереккөз 1. О происхождении и деяниях гетов (Getica) http://www.vostlit.info/Texts/rus/Iordan/text1.phtml?id=576
Джобс: Белесті бағындыру

«Джобс: Белесті бағындыру» - бұл Джошуа Майкл Штерн деген режиссердің, американдық бизнесмен, менеджер, дизайнер әрі инвестор Стив Джобстың 1974-2001 жылдар аралығындағы өмірі туралы түсірілген көркем фильм. Бұл фильм алғаш рет Сандэнс кинофестивалының жабылуында, 2013 жылдың қаңтарында көрсетілді. Қазақстанда 2013 жылдың Қазан айынанан бастап кинотеатрларға шықты. Сюжеты Стив Джобс өте жас, әрі өте талантты бала болады. Ол алғашында өзінің достарымен бірігіп әкесінің гаражында жұмыс істеп бастайды. Сөйтіп Apple деген компанияның іргетасы қаланады. Соңында Стив Джобс компаниясының өнімдері арқасында әлемді бағындырады. Рөлде ойнағандар
Бүкіләлемдік бокс ұйымы

Бүкіләлемдік бокс ұйымы (ББҰ) (WBO) — кәсіпқой бокстағы төрт маңызды ұйымның бірі. Басты кеңсесі Сан-Хуан (Пуэрто-Рико) қаласында орналасқан. Тарихы Негізін 1980-ші жылдары Пуэрто-Рико мен Доминикан Республикасының кәсіпкерлері қалаған. 1990-шы жылдары Еуропада абыройға ие болды. Дегенмен де АҚШ жерінде 2000-шы жылдардың ортасына дейін екінші дәрежелі ұйым ретінде саналып келді. 2004 жылы WBO Бүкіләлемдік бокс ассоциациясының (WBA) тарапынан мойындалды. Ал 2006 жылы WBO Бүкіләлемдік бокс кеңесі (WBC), 2007 жылы халықаралық бокс федерациясы IBF тарапынан мойындалды. WBO-ның үлкен танымалдыққа ие болуына Насим Хамед, Владимир Кличко, Мэнни Пакьяо, Хуан Мануэль Маркес, Оскар Де Ла Хойя мен Нонито Донэр керемет ықпал етті. 2007 жылдан бастап WBO белбеуі WBA, WBC және IBF белбеулерімен қатар, әлем чемпионы атағы үшін міндетті болып саналады. WBO тура WBA сияқты жай ғана чемпион атағымен қатар, суперчемпион дәрежесін де ойнатады. Бірақ ол WBA сияқты чемпиондарды тым көбейтпейді, жай ғана үздік әрі лайықты чемпиондарды ерекше дәрежемен марапаттайды. Мұндай дәрежеге ие: *ауыр салмақ — Владимир Кличко (суперчемпион) *бірінші ауыр салмақ — Марко Хук (суперчемпион) *бірінші жартылай орта салмақ — Хуан Мануэль Маркес (онжылдықтың чемпионы) *екінші жеңілдеу салмақ — Омар Андрес Нарваэс (суперчемпион) 2004 жылы 18 ақпанда алғашқы біріктіруші айқас өтті. Біріктіруші айқас WBA, WBC, IBF, The Ring чемпионы Бернард Хопкинс пен WBO чемпионы Оскар Де Ла Хойя арасында өтті. WBO-ның абыройы IBF чемпионы Владимир Кличко мен WBO чемпионы Сұлтан Ибрагимов арасындағы біріктіруші айқастан соң біршама өсті. 2012 жылы The Ring журналының тұжырымы бойынша «Жыл айқасы» және «Жыл нокауты» деген атаққа ие болған айқас өтті. Бұл айқаста «онжылдықтың чемпионы» белбеуі ойнатылды. Белбеуді Хуан Мануэль Маркес танымал Мэнни Пакьяоны нокаутқа түсіріп ұтып алды. Қызықты деректер 1999 жылы желтоқсанда жеңіл салмақтағы бос WBO атағы үшін айқаста қызықты әрі күлкілі жағдай орын алды. Бос және иесіз белбеу үшін Хосе Лопес пен Фернандо Монтиель айқасу қажет болатын. Айқасқа бірнеше сағат қалғанда Монтиель айқастан бас тартты. Шоуды ұйымдастырушылардың қуанышына орай, ринг маңында Исидро Гарсиа атты боксшы тамақтанып тұрған еді. Ол Монтиелды ауыстыруға келісім беріп, оның тісқорғанысы мен киімін алды. Гарсиа қазылардың бірауыздан шешімімен жеңіске жетті. Бұл жағдай WBO-ның абыройына біршама нұқсан келтірді. Бокс ұйымдары Әлемдік деңгейдегі бокстан негізгі ұйымдар * Бүкіләлемдік бокс кеңесі WBC * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы WBA * Халықаралық бокс федерациясы IBF * Бүкіләлемдік бокс ұйымы WBO Әлемдік деңгейдегі маңыздылығы жағынан екінші бокс ұйымдары * Халықаралық бокс ұйымы IBO * The Ring Беделді бокс журналы Басқа да ұйымдар * Дүниежүзілік бокс федерациясы WBF * Дүниежүзілік Кәсіби бокс федерациясы WPBF * Еуропалық Бокс Одағы EBU