kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Уильям Макмастер Мердок

Уильям Макмастер Мердок — (; 28 ақпан 1873 жыл — 15 сәуір 1912 жыл) — шотланд теңізшісі, "Титаник" экипажының мүшесі, капитанның бірінші көмекшісі. "Титаник" апатында қайтыс болған. Өмірбаяны Шотландияның Далбатти қаласында дүниеге келді. Ол Самюэл Мердоктың төртінші ұлы. Әкесі де теңізші болған, теңіз саудасының капитаны ретінде қызмет атқарған. Уильям да әке жолын қуып, теңізші болуды армандаған. Мектепте және Ливерпульдегі жоғары оқу орындарын бітіріп, 1896 жылы 23 жасында магистр дипломын алған. 1897-99 жылдары Нью-Йорк пен Шанхай арасына қатынаған J.Joyce & Co кемесінде капитанның бірінші көмекшісі болды. 1900-12 жылдары «White Star Line» компаниясындағы кемелердің бірінші көмекшісі боп қызмет атқарды. Атап айтқанда, Мэдик (1900 — "Титаниктегі" қызметтесі Чарльз Лайтоллермен бірге), Руник (1901—1903), Арабик (1903), Кельтик (1904), Германик (1904), Океаник (1905), Седрик (1906), Адриатик (1907—1911) және Олимпик (1911—1912). 1912 жылы "Титаник" алғашқы әрі соңғы сапарына шыққанда да кеме капитаны Эдвард Джон Смиттің бірінші капитаны болды. Титаник апатында 1912 жылы 14 сәуір күні кешкі сағат 23:40-та "Титаник" айсбергке соқтығысқан кезде Мердоктің кеме руліндегілерге нақты қалай бұйрық бергені жайлы әр түрлі мәліметтер бар. "Солға бұр" немесе "артқа қарай" деді ме, ол жайлы жорамалдар көп. Кемедегі адамдарды эвакуациялау кезінде Мердок белсене жұмыс істеді, бірақ оның қандай жағдайда қайтыс болғаны тағы белгісіз. Оны соңғы рет кеме шөгуге 20 минуттай қалғанда қоймадағы қайықтардың біріне адам отырғызып жатқанда көргендер бар. Ары қарайғы тағдыры белгісіз. Барлық айғақшылар оны өз-өзін атып өлтірген "Титаник" офицерлерінің бірі ретінде жорамалдайды. Өз-өзін атып өлтіргендер Джеймс Пол Муди, Генри Уайлд және Уильям Мердок үшеуінің бірі, бірақ нақты қайсысы екенін ешкім дөп басып айта алмайды. Қалай болғанда да, апатта қайтыс болған 1500 адамның бірі осы - Мердок. Ескерткіш Туған қаласы Далбаттиде Мердокқа арнап мемориал ескерткіш қойылған. Және оның атында ашылған қайырымдылық қоры бар. Кинематография "Титаник" жайлы түсірілген фильмдерде Уильям Мердоктің рөлін сомдаған актерлер. *«Титаник» 1953 — Барри Бернард. * «Титаниктің шөгуі» 1958 — Ричард Лич (англ. Richard Leech). *"Титаникті құтқарыңдар" 1979 — актер Пол Янг. * "Титаник" 1996 — Малкольм Стюарт (англ. Malcolm Stewart). * "Титаник" 1997 — Ивэн Стюарт. Әдебиетте *Bruce Beveridge (2009). Titanic, the ship magnificent. Volume two: interior design & fitting out. The History Press. p. 509. ISBN 9780752446264. *Gérard Piouffre (2009). Le « Titanic » ne répond plus (in French). Larousse. p. 317. ISBN 9782035841964. *[http://adebiportal.kz/kz/blogs/view/563 Альбатрос аңызы (қазақ тілінде)] Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.dalbeattie.com/titanic/ Мердок жайлы мәліметтер]
Чхольчон

Чхольчон (1831-1863) — Чосон патшалығының 25-ші ваны (1849-1863) Сарай дәстүрлерімен өспеген патша болды. Отбасымен бірге Канхвадо аймағында өмір сүрді. Хонджон патшаның ізін басар мұрагер болып саналды. Оны таққа отырғызды. Жастайынан сарай сыртында өскен патша өзге патшалар секілді жақсы білім алмағандықтан оқу мен жазуға қабілетсіз болды. 1863 жылы 32 дүние салды. Мұрагері болмағандықтан, таққа туысы Коджон отырды. Дереккөздер * Концевич Л. Р. Хронология стран Восточной и Центральной Азии. — Москва: Восточная литература РАН, 2010. — 806 с. — ISBN 978-5-02-036350-2 . * История Востока. Восток на рубеже средневековья и Нового времени XVI—XVIII вв. Том 3. Под редакцией Рыбакова Р. Б., Алаева Л. Б. М., 2000. — 696 с. — ISBN 5-02-018102-1 * Тихонов В. М., Кан Мангиль. История Кореи: В 2 т. Т. 1: С древнейших времен до 1904 г. (Orientalia et Classica: Труды Института восточных культур и античности: вып. 41.) — М.: Наталис, 2011. 533 с. — ISBN 978-5-8062-0343-5 * Ж. Н. Алимбаева. История массовой культуры Южной Кореи: учебное пособие. — Алматы: Қазақ университеті, 2012. 152 с.
Саар Ұлттық футбол құрамасы

Саар Ұлттық футбол құрамасы — 1950-56 жылдары ГФР құрамындағы Франция жаулап алған Саар аймағының ұлттық құрамасы. Тарихы 1950 жылдары Саар Футбол Одағы Францияның билігін мойындағысы келмей, өз алдарына турнирлерге қатысуға шешім қабылдап, ұлттық құрамасын топтастырды. Халықаралық Олимпиада Комитеті Саар құрамасына Олимпиада ойындарына қатысуға мүмкіндік берді. Құрама "Саарбрюкен", «Саар-05», «Боруссия» (Нойкирхен) «Санкт-Ингберт-1945», «Энсдорфа-1912» «Дудвайлер» клубтарының ойыншыларынан құралды. 1954 жылғы әлем чемпионатының іріктеуіне қатысып, алғашқы турда Норвегияны сырт алаңда 3:2 есебімен ұтып кетті. Бірақ бұл жетістіктері әлем чемпионатына шығуға аздық қылды. Топ жеңімпазы ГФР болды. Жалпы тарихында 19 матч өткізді. 1955 жылы референдум ұйымдастырылып, Саар 1957 жылы 1 қаңтарда ГФР құрамына енді. Құрама мүшелері Құраманы 1952-56 жылдары жаттықтырған Хельмут Шен арада сегіз жыл өткен соң (1964) ГФР құрамасына бапкер боп тағайындалды да, 1974 жылы әлем чемпионы атанды. Ал Герман Нойбергер 1975-1992 жылдары Германия футбол Одағын басқарды. Барлық матчтары Дереккөздер
Спартак (стадион, Бішкек)

Дөлен Өмірзақов атындағы басты спорт аренасы немесе "Спартак" стадионы (қыр. Долен Омурзаков атындагы башкы спорттук арена («Спартак» стадиону) — Қырғыз астанасы Бішкек қаласындағы көпфункционалды стадион. Стадион жайлы фактілер Сыйымдылығы 23 000 адам. Қырғызстандағы ең үлкен стадион. Стадионның құрылысы 1939 жылы басталып, екі жылға созылды. 1941 жылы пайдалануға берілді. Кеңес Одағы жылдарында бүкіл КСРО-ға танымал "Алға" клубы өз алаңындағы матчтарын осы стадионда өткізіп жүрді. Кейін "Динамо" стадионы салынып, команда сол жаққа ауысты. Қазіргі таңда Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Дордой" футбол клубының стадионы саналады. Стадион үш рет реконструкциядан өтті: 1963, 1980, 2000. Мұнда футбол матчтарынан бөлек спорттың басқа түрлерінен де жарыстар және қалалық мерекелер, іс шаралар өткізіле береді. Атауы Стадион көп уақытқа дейін "Спартак" деп аталып келді. Кейін көп жылдар бойы Қырғыз ССР-і спорт комитетінің жетекшісі болған Дөлен Өмірзақовтың аты берілді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://ianbek.kg/?p=9753 Стадион жайлы ақпараттар]
Қырғыз Футбол Федерациясы

Қырғызстан Футбол федерациясы, қысқаша ФФКР (қыр. Кыргыз Республикасынын футбол федерациясы) — Қырғызстан футболын (футбол турнирлерін, футбол клубтарын ұлттық құраманы), футзалын басқаратын, қадағалайтын футбол ұйымы. ФФКР сонымен бірге елдегі екінші ұйым саналатын Қырғызстан Футбол Лигасымен бірге ұлттық біріншіліктерді өткізеді. Тарихы 1992 жылы құрылды. 1994 жылы ФИФА мен АФК-ға мүше болды. 1997-2014 жылы ФФЦЮА (Орталық және Оңтүстік Азия футбол федерациясы) ұйымына, 2015 жылы ФАЦА (Орта Азия Футбол қауымдастығы) ұйымына мүше болды. Қазір бұл федерацияның қарамағына елдегі Қырғызстан ерлер және әйелдер құрамасы, Қырғызстан жастар құрамасы, Олимпиада құрамасы, Футбол Лигалары, Кубоктық турнирлер кіреді. Президенттері *1992-2008 — Аманкелды Муралиев *2009-2012 — Айбек Алыбаев *2012 — Семетей Султанов Дереккөздер Сілтемелер * [http://ffkr.kg/ Ұйымның ресми сайты]
Александр Сергеевич Крестинин

}} Александр Сергеевич Крестинин (19 қыркүйек 1978 жыл, Краснодар, Ресей)— ресейлік футболшы, қорғаушы. 2023 жылдан бері "Бунёдкор" футбол клубының бас жаттықтырушысы. Карьерасы Карьерасында Ресейдің көптеген клубтарында және Қазақстан мен Қырғызстаннның бірді-екілі клубтарында ойнаған. 2012 жылы туған қаласындағы "Легион" клубында ойнап, футболшылық карьерасымен қоштасты. Сол жылы-ақ бапкерлікке кірісіп, Қошқар-Атаның "Нефтчи" клубын жаттықтырды. "Нефтчиді" тұңғыш рет Қырғызстан чемпионы атандырды да, осы жетістіктен соң дереу Ұлттық құрамаға шақыртылды. Құраманы да жақсы басқарып, Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы тарихында бірінші рет 2019 жылғы Азия Кубогына жолдама алды. Ал финалдық турнирде құрама 1/8 финалға дейін жетті. Осы жетістіктен соң құрама 2018 жылғы сәуір айында ФИФА рейтингінде 70-ші орынға көтерілді. 2023 жылы құрама бапкерлігінен кетті. Отбасы Үйленген, екі ұлы бар. Дереккөздер Сілтемелер * [http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Aleksandr-Sergeevich-Krestinin-Futbol-19091978 Профилі]
Антон Александрович Землянухин

Антон Александрович Землянухин (11 желтоқсан 1988 жыл, Қара-Балта, Кырғыз ССР, КСРО) — қырғыз футболшысы, жартылай қорғаушы. Қырғызстан құрамасы тарихындағы ең үздік мерген (12 гол). Карьерасы Клубтық "Абдыш-Ата" клубының тәрбиеленушісі. 2007 жылы Түркияның "Гиреснспор" клубына ауысты. Түркияның бірінші дивизионындағы ең үздік 20 легионер-мергеннің қатарына қосылды. 2009 жылы клуб президентімен арада кикілжің болып, "Абдыш-Атаға" қайта оралды. 2010 жылы наурызда Тараз ФК"Тараз" клубына жалға берілді. Тараздықтар сапындаға алғашқы голын 8 турда "Жетісудың" қақпасына соқты. 2012 жылы еркін агент ретінде "Ақтөбеге" ауысты. Бір жылдан соң Алматының "Қайратына" өтті. Мұнан соң Қазақстанның "Қайсар", Сербияның "Раднички", Хабаорвскінің СКА командаларында ойнады. 2017 жылы СКА клубымен келісім шартты бұзды да, 2018 жылы қыста "Атырауға" ауысты. Құрама сапында 2007-2010 жылдар аралығында Қырғызстан құрамасында ойнады. Араға бес жыл салып, 2015 жылы наурызда қайта оралды. 2018 жылдың сәуіріне дейін құрама сапында 12 гол соқты. Бұл әзірше рекордтық көрсеткіш. 2019 жылы Азия кубогына қатысты. Жетістіктері *Қырғыстаннның күміс жүлдегері: 2009 *Қазақстанның қола жүлдегері: 2012 *Қырғызстан кубогы: 2009 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/58917 Футболшының профилі]
Вадим Витальевич Харченко

Вадим Витальевич Харченко (28 мамыр 1984 жыл) — қырғыз футболшысы, Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының бұрынғы жартылай қорғаушысы. Карьерасы "Дордой" клубының түлегі. 18 жасында негізгі құрамға ілікті. 2003 жылы Бішкектің СКА-Шоро клубына ауысып, үш жылдай өнер көрсетті. 2004 жылы біраз уақыт Шымкенттің "Ордабасы" клубына жалға берілді. 2006 жылы "Дордойға" оралды. Содан бері 2014 жылы Түркияның төменгі лигаларына қатысатын «Тавшанлы Линайтиспор» клубына жалға берілгені болмаса, осы уақытқа дейін табан аудармай туған клубында ойнап келеді. Ұлттық құрамада 2003-15 Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасында ойнады. Құраманың жетекші футболшыларының бірі, 53 матч өткізіп, рекорд жасады. 2007 жылы 19 тамызда Үндістанда Неру кубогына қатысып, Камбоджа құрамасының қақпасына құрама сапындағы алғашқы голын енгізді. Құрама сапында барлығы үш гол соқты. Жетістіктері Командалық *Қырғызстан чемпионы (7): 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014 *Қырғызстан кубогы (5): 2003, 2006, 2008, 2010, 2012 *АФК президенті кубогының жеңімпазы (2): 2006, 2007 Жекелей *Қырғызстанның екі дүркін үздік футболшысы: 2007, 2013 Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/341612 Футболшының профилі]
Дордой (футбол клубы)

Дордой — Қырғызстандағы футбол клубы. Бішкек қаласынан. 1997 жылы құрылған. Қазіргі таңда елдегі ең мықты клубтардың бірі. Тарихы 1997 жылы "Дордой Нарын" деген атаумен Нарын қаласында құрылды. 2010 жылы клуб Бішкекке ауыстырылды. Үйдегі ойындарын "Спартак" стадионында өткізеді. 2004 жылы алғаш рет Қырғызстан чемпионы атанды. 2015 жылы ақпанда АФК Кубогындағы дебют ойынын Түрікменстанның "Ахал" клубына қарсы өткізді. Бұл ойында "Дордой" 0:1 есебімен ұтылып қалды. Бұрынғы атаулары *1997—1998: «Дордой» Нарын *1998—1999: «Дордой-Жаштық-СКИФ» *1999—2004: «Дордой» *2004—2010: «Дордой-Динамо» *2010—: Дордой Бішкек Жетістіктері *Қырғызстан чемпионы (13): 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019, 2020, 2021 *Қырғызстан кубогы (8): 2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2012, 2016, 2017, 2018 *Қырғызстан суперкуогы (2): 2012, 2013, 2014, 2019 *АФК президенті кубогының жеңімпазы: (2): 2006, 2007 "Ала-Тоо кубогы" халықаралық турнирінің жеңімпазы (3): 2011, 2015, 2016 Дереккөздер Сілтемелер * [http://int.soccerway.com/teams/kyrgyzstan/football-club-dordoi-dynamo/13094/ Клубтың профилі және статистикасы]
Алға (футбол клубы)

«Алға» — 1947 жылы құрылған Қырғызстандағы футбол клуб. Өз алаңындағы ойындарын "Динамо" стадионында өткізеді. Тарихы Елдегі ең танымал команда. КСРО чемпионатында бірнеше жыл өнер көрсеткен. 1979 жылғы дейін бірнеше маусым бірінші лигада ойнады да, 1979 жылдан соң қайтадан бірінші лигаға орала алмады. Содан мемлекет тарағанша екінші лиганың тоғызыншы аймағында ойнады. Ең жоғарғы көрсеткіші - 3-орын (1967, 1-лига). 1991 жылдан кейін Қырғызстан чемпионатында өнер көрсете бастады. 2007 жылы клуб жабылып қалды да, 2010 жылы қайта құрылды. Жетістіктері *Қырғызстан чемпионы (5): 1992, 1993, 2000, 2001, 2002 *Қырғызстан кубогы (9): 1992, 1993, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 *Ала-Тоо кубогы (халықаралық турнир) (1): 2014 Атаулары *1947—1949 — Зенит *1950—1952 — Еңбек резервтері *1953—1954 — Искра *1955—1960 — Спартак *1961—1992, 1994—1995 Алға *1993 — Алға-РИИФ *1996—1997 — Алға-ПВО *1998—2003 — СКА-ПВО *2004—2005 — СКА-Шоро *2007 Авиатор-ААЛ *2010 — Алға Атақты футболшылары *Асылбек Момунов *Сергей Фокин *Константин Ерёменко *Николай Булгаков *Юрий Гудименко *Александр Калашников *Олег Караваев *Владислав Чернышов *Карим Израилов *Виталий Кобзарь Сілтемелер * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmdcomm_tst&langru&id=991590932690674123848971110290 Клуб статистикасы]
Динамо (стадион, Бішкек)

Динамо — Қырғызстан астанасы Бішкек қаласындағы футбол стадионы. "Алға" және "Шер-Ак-Дан" командалары өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Сыйымдылығы 10 мың адам. Стадионда Қырғызстан чемпионаты мен кубок ойындары өткізіліп тұрады. Көлемі жөнінен Бішкектегі "Спартак" стадионынан кейінгі екінші арена. Дереккөздер
Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі мүшелігі

2016 жылғы 28 маусымда Нью-Йорк қаласындағы БҰҰ-ның штаб-пәтерінде дауыс беру барысында Қазақстан БҰҰ-на мүше 193 мемлекеттің ішінде 138 дауыс алып, алғаш рет 2017-2018 жылдарға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болып сайланды . Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі жұмысы 2017 жылы 1 қаңтардан басталды . Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне сайланған бірінші Орталық Азия елі. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретінде Қазақстан өңірлік мәселелерге және Ауғанстан мәселесіне, атап айтқанда, терроризм, есірткі өндірісі және адам саудасының өсуі, сондай-ақ «ислам мемлекеті» мен «Әл-Қаида» сияқты мәселелерге ерекше назар аударады. . БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Қауіпсіздік Кеңесі Біріккен Ұлттар Ұйымының негізгі органдарының бірі. Оның негізгі функциялары халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдау. Қауіпсіздік Кеңесі 15 мүшеден, оның 5-і тұрақты (Екінші Дүниежүзілік соғыстың жеңімпаз елдері - Ұлыбритания, Қытай, Ресей, АҚШ, Франция, вето құқығына ие), және 10-ы - әр жылға 5 елден екі жылдық мерзімге БҰҰ Бас Ассамблеясы сайлайтын тұрақты емес болып табылады.. 2017 жылы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелерінің құрамына Боливия, Мысыр, Италия, Қазақстан, Сенегал, Украина, Уругвай, Швеция, Эфиопия, Жапония кіреді. Қазақстанның БҰҰ-на мүшелігінің тарихы 1992 жылғы 2 наурызда Қазақстан БҰҰ-ның мүшесі болды. 1992 жылғы 15 сәуірде Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстанның БҰҰ-ның жанындағы бірінші Тұрақты Өкілі тағайындалды (Ақмарал Арыстанбекова). 1992 жылғы 5 маусымда БҰҰ-ның жаңынан Қазақстан Республикасының Тұрақты Өкілдігін құру туралы Президенттің Жарлығына қол қойылды. 1993 жылғы 16 ақпанда БҰҰ-ның Қазақстандағы өкілдігі ашылды. 2015 жылғы желтоқсаннан бастап Норимаса Шимомура (Жапония) БҰҰ-ның Қазақстандағы Резидент-үйлестірушісі қызметін атқарып келеді, ал Қайрат Омаров БҰҰ жанындағы Қазақстанның тұрақты өкілі. Қазақстанның БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кенесіндегі басымдықтары Қазақстан өзінің БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесіне мүшелігінің мынадай басымдықтарын айқындады: * ядролық қарудан азат әлем құру; * жаһандық соғыс қаупін жою және өңірлік конфликтілерді реттеу; * өңірлік қауіпсіздік пен ынтымақтастықты нығайтумен қатар Орталық Азияның мүдделерін ілгерілету; * терроризммен күрес; * Африкадағы бейбітшілік және қауіпсіздік; * қауіпсіздік және тұрақты даму арасындағы өзара байланысты қамтамасыз ету; * Қауіпсіздік Кенесінің және бүкіл БҰҰ жүйесінің XXI ғасырдың қауіп-қатерлері мен қиындықтарына бейімделуі. Дереккөздер
Роберто Фирмино

Роберто Фирмино Барбоза де Оливейра (; 1991 жылы 2 қазанда туған, Масейо, Бразилия) — бразилиялық футболшы, "Әл-Ахли" клубы мен Бразилия құрамасының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық "Фигейренседе" біраз жыл ойнап, 2011 жылы Еуропаға келді. Германияның "Хоффенхайм" клубындағы алғашқы матчын 2011 жылы 24 ақпанда "Майнцқа" қарсы өткізді. Маусымның соңына дейін Фирмино үш гол соқты. 2015 жылы 24 маусымда ресми түрде "Ливерпуль" футболшысына айналды. Клубтағы алғашқы голын сол жылдың 21 қарашасында "Манчестер Сити" қақпасына енгізді. Фирминоның ойыны ұнаған "Ливерпуль" фанаттары оған Бобби деп ат қойып алған. Футбошының өзі бұл жаңа есімнің өзіне керемет ұнайтынын бірнеше мәлімдеді. Ұлттық құрама Ұлттық құрама сапында алғашқы ойынын 2014 жылы 12 қараша күні Түркия құрамасына қарсы өткізді. Алғашқы голын алты күн өткен соң Аустрияның қақпасына енгізді. Жетістіктері * Чемпиондар Лигасының жеңімпазы: 2018/19 * Футболдан Америка кубогының иегері: 2019 Дереккөздер Cілтемелер * [http://www.fussballdaten.de/spieler/firminoroberto/2012/ Футболшының профилі] * [http://thetopforward.com/ru/view?id=53 Футболшының стаистикасы]
Эдин Джеко

Эдин Джеко (; 17 наурыз 1986 жыл, Сараево, Югославия) — босниялық футболшы, «Интернационале» футбол клубы мен Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы. Құрама тарихындағы ең үздік мерген. Карьерасы Клубтық "Железничар" клубының түлегі. 2003 жылы карьерасын осы клубта бастады. 2005 жылы Чехияның "Теплице" клубына ауысты. 2007 жылы "Вольфсбург" футболшысы атанды. 2008/09 жылғы маусымда 26 гол соғып, мергендер көшінде екінші орынға табан тіреді. 2009 жылы жазда келісім шарт 2013 жылға дейін ұзартылды. 2011 жылы 4 қаңтарда "Вольфсбургтен" "Манчестер Ситиге" ауысты. Трансфер бағасы 35 млн Еуроға бағаланды. 25 сәуірде Премьер Лигадағы тұңғыш голын "Блэкберн Роверске" соқты. 28 тамызда "Тоттенхэммен" ойында тұңғыш рет покер жасады. 2012/13 жылғы маусымда Премьер лигада 14 гол соқты. 2014 жылы 20 тамызда клубпен төрт жылдық келісім шарт жасасты. 2015 жылы 6 тамызда "Ромаға" жалға берілді. Бұл ауысым 4 млн еуроны құрады. 30 тамызда "Ювентус" қақпасына "Рома" сапындағы тұңғыш голын соқты. 2015 жылы қазан айында клуб Джеконы толықтай сатып алды. 2016/17 жылғы маусымда 39 голдың (оның 37-сі Италия чемпионатында) авторы атанды да, клуб рекордын жаңартты. 2017/18 жылғы маусымда Чемпиондар лигасында 8 гол соқты да, клубтың жартылай финалға жетуіне үлкен үлес қосты (команда 34 жылдан бері тұңғыш рет жартылай финалға шықты). Маусым соңында "Романың" үздіік футболшысы атанды. Ұлттық құрама 2007 жылы 2 маусымда ЕУРО-2008 іріктеуінде Түркияға қарсы ойында тұңғыш рет Босния және Герцеговина сапында алаңға шықты. Бұл ойында босниялықтар 3:2 есебімен жеңіске жетті, Джеко бір гол соқты. 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бір гол соқты. Жетістіктері Командалық Вольфсбург *Германия чемпионы: 2008/09 Манчестер Сити *Англия чемпионы (2): 2011/12, 2013/14 *Англия кубогы: 2011 *Англия Лига кубогы: 2014 *Англия суперкубогы: 2012 Жеке *Германия чемпионатының мергені: 2009/10 (22 гол) *Италия чемпионатының мергені: 2016/17 (29 гол) *УЕФА ЕуропаЛигасының мергені: 2016/17 (8 гол) *Босния және Герцеговина құрамасының мергені: 59 гол Жеке өмірі Эдин — мұсылман дінін қабылдаған. Ұлттық құрамадағы Эмира Спахичтің немере туысы. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/21523.html Ұлттық футбол құрамалары сайтындағы профилі]
Розовка (Павлодар облысы)

Розовка — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл, Рождествен ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Павлодар қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 44 км-дей жерде. Тарихы Іргесін 1909 жылы Украинадан көшіп келген шаруалар қалаған. 1951—96 жылдары Киров атындағы ұжымшар орталығы болған. Ұжымшар негізінде Розовкада ұжымдық кәсіпорын жұмыс істеді. Халқы Дереккөздер
Томас Эндрюс

Томас Эндрюс-кіші. (, 7 ақпан 1873 жыл — 15 сәуір 1912 жыл) — ирландиядық бизнесмен және Белфасттағы «Харланд энд Вольф» кеме компаниясының директоры. Эндрюс «Титаниктің» конструкторы. 1912 жылы 15 сәуір күні "Титаник" апатында қайтыс болған 1496 жолаушының бірі. Өмірбаяны Эндрюс Солтүстік Ирландияның Даун қаласында дүниеге келген. 1884-89 жылдары Бельфасттағы Королдық Академиялық институтында білім алды. Оқуды тәмамадаған соң "Харланд энд Вольф" компаниясындағы карьерасы басталды. 18 жыл бойы түрлі қызметін атқарып, 1907 жылы аталмыш компанияның директоры боп тағайындалды. 1907 жылы Томас Эндрюс "Олимпик" кемесінің конструкторларының бірі болды. арада екі жыл өткен соң "Олимпиктің" сыңары "Титаникті" құрастыруға атсалысады. 1912 жылы сәуір айында "Титаник" алғашқы сапарға шыққанда Эндрюс те бірге Нью-Йоркке жолға шығады. 14 сәуір күні кешке кеме айсбергке соғылып, құтқарушы қайықтың аздығы мен көмекке келуші кемелердің кешігуінен жолаушылардың 2/3 бөлігі суға кетіп құрбан болады. Томас Эндрюс аман қалуға әрекет жасамаған, өзін апатқа басты кінәлілердің ірі ретінде санап, өлімге мойынсұнған. Оны адамдар соңғы рет темекі шегетін салонда әлдебір картинаға қарап қимылсыз тұрғанын көрген. Кейін Эндрюсті тек қаһарман ретінде ғана еске алған. 1914 жылы оның туған қаласында Томас Эндрюс мемориал залы ашылған. 2004 жылы астероидтардың біріне Томас Эндрюстің аты берілді. Отбасы 1908 жылы Джон Догерти атты қызы бар Хелен Рейли Барбурға үйленді. 1910 жылы қызы Лоу-Барбур Эндрюс өмірге келді. Томастың қазасынан соң әйелі «Харланд энд Вольф» компаниясының директоры Генри Пейрсон Харландқа тұрмысқа шықты. Қызы Элизабет ешқашан тұрмысқа шыққан жоқ. Теңіз пилотының лицензиясын алған тұңғыш ирланд-әйел боп тарихқа енді де, 1973 жылы 1 қарашада көлік апатынан қайтыс болды. Кинематография 1997 жылы түсірілген "Титаник" фильмінде Эндрюстің рөлік канадалық актер Виктор Гарбер сомдады. Дереккөздер
Рождественка

Қазақстан: * Рождественка — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл. * Рождественка — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы таратылған ауыл. Башқұртстан: * Рождественка — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл.
Маралды (көл)

Маралды – Ертіс алабындағы көл. Географиялық орны Павлодар облысы Шарбақты, Павлодар аудандары жерінде орналасқан. Гидрографикасы Аумағы 54,7 км 2 , ұзындығы 9,5 км, ені 8,3 км, су жиналатын алабы 773 км 2 . Жағасы сазды, көпшілік жері көлбеу жазық, оңт.-шығысы тік жарлы. Жаздың аяқ шенінде құрғап қалады. Дереккөздер
Стерлинг (Шотландия)

Стерлинг (ағыл. Stirling, скотс. Stirlin, Strivelin, шотл. Sruighlea [ˈs̪t̪ruʝlə]) — Шотландияның орталық бөлігінде орналасқан қала. Стерлинг округының әкімшілік орталығы, сондай-ақ Шотландия патшалығының бұрынғы астанасы және көне қалалардың бірі. Стерлинг Шотландияның жеті «ситилердің» (city) ішіндегі ең кішкентайы. Тарихы Қазіргі заманғы Стерлинг аумағындағы алғашқы елді мекендер тас ғасырына жатады. Қала атауының нақты шыққан жері бүгінгі күнде белгісіз. Қала негізінен қорғанысы ыңғайлы және Форт өзенінде жақсы стратегиялық жағдайда орналасуына байланысты Рим әскерінің Британ аралдарын жаулап алу жорығында стратегиялық маңызға ие болды. Қазіргі замандағы болжамдарға сәйкес, Стерлинг қамалының орныда римдік бекініс Иуддеу болды. Форт өзені арқылы өтетін өткел және кейінірек танымал көпір Стерлинг қаласының баюуы мен ықпалының өсуіне үлкен үлес қосты. «Корольдік қалалар» (резиденция) тізімінде алғаш рет қала XII ғасырда шотланд патшасы Дәуіт I кезінен айтылып, соңғы уақытқа дейін осы тізімде(сондай-ақ Стривелин деп те кездеседі). Стерлинг XIII-XIV ғасырлардағы ұзақ ағылшын-шотланд соғысының екі негізгі шайқасының куәсі болды: 1297 жылғы Стерлинг көпіріндегі шайқас және 1314 жылы Стерлингке жақын орналасқан Бэннокберн өзеніндегі шайқас. Қала басқармасының ежелгі мөрінде Стерлингтің бұрынғы екі ұраны жазылған: *Hic Armis Bruti Scoti Stant Hic Cruce Tuti — «Британдықтар келді бізге күшпен, Қасиетті Крест сақтады Шотландықтарды жарақаттан». *Continet Hoc in Se Nemus et Castrum Strivilinse — «Бұл мөрде қамалдың тасы мен қаланың ағашы біріккен». Тұрғындар 2001 жылғы халық санағының деректері бойынша Стерлингте тұрғындар саны 41 243 болды. 2004 жылдың ортасында кейбір бағалау бойынша қаланың халқы 44 460 адамға дейін өсті. 2004 жылы Стерлинг округінің барлық тұрғындары 86370 адамды құрады. Стерлинг қаласы тұрғындар санының өсуі бойынша шотланд қалаларының арасында үшінші орында. 2001 жылғы халық санағының деректері бойынша, әйелдер 52,7% -ды құрады, ал ерлер 47,2% -ды құрады. Халықтың көпшілігі (24,3%) 16 жастан 29 жасқа дейінгі жас тобы құрайды. Стерлинг тұрғындарына сондай-ақ Шотландиядан тыс жерде туылған тұрғындардың жоғары пайызы - 16,5% тән. Қала тұрғындарының санының ауытқуы көбінесе жергілікті университетте оқитын студенттердің келуіп-кетуімен байланысты. Қаланың көрікті жерлері *Холируд шіркеуі *Стерлинг қамалы *Уоллес монументі *Лох-Ломонд пен Троссахс ұлттық паркі Туыстас қалалар * Вильнев-д'Аск, Франция
Диего Перотти

Диего Перотти (; 26 шілде 1988 жыл, Буэнос-Айрес) — аргентиналық футболшы, «Рома» футбол клубы мен Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. Карьерасы 2016 жылы "Дженоадан" "Ромаға" ауысты. Келісім-шарт мерзімі 2021 жылға дейін жарамды. Ұлттық құрамада Ұлттық құрамаға сирек шақырылады. 2009 жылы 9 қараша күні Испаниямен жолдастық кездесуде алғашқы ойынын өткізді. 8-минутта Лионель Мессидің орнына алаңға шықты. Қызықты фактілер Әкесі Уго "Моно" Перотти — 1981 жылы «Бока Хуниорста» Диего Марадонамен бірге ойнаған. Жетістіктері *Испания кубогы: 2009/10 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/34537.html Футболшының профилі]
Джеймс Милнер

Джеймс Филип Милнер (; 4 қаңтар 1986, Лидс, Англия) — ағылшын футболшысы. «Ливерпуль» футбол клубының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Командалық Манчестер Сити» *Англия чемпионы (2): 2011/12, 2013/14 *Англия кубогы: 2011 *Англия Лига кубогы: 2014 *Англия суперкубогы: 2012 Жеке *Ағылшын Премьер-лигасының жас үздік ойыншысы: 2010 *Ағылшын Премьер-Лигасының жыл командасына енген: 2010 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/james-milner liverpoolfc.com сайтындағы профилі] * [http://www.thefa.com/England/All-Teams/Players/M/James-Milner Thefa.com сайтындағы профилі] * [http://www.worldfootball.net/spieler_profil/james-milner/ Worldfootball.net сайтындағы профилі] * [http://www.transfermarkt.com/james-milner/profil/spieler/3333 transfermarkt.com сайтындағы профилі] * [http://www.astonvilla.ru/milner.htm Astonvilla.ru сайтындағы профилі ]
Джорджиньо Вейналдум

Джорджиньо Греджон Эмил Вейналдум (нидерл. Georginio Gregion Emile Wijnaldum; 11 қараша 1990 жыл, Роттердам) — нидерландылық футболшы, тегі суринам. "Аль-Иттифак" футбол клубы мен Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Фейеноорд" футбол академиясының түлегі. Кейін үйіндегілер Амстердамға қоныс аударып, "Спарта" футбол академиясына ауысты. "Спарта" сапында біраз ойнады. Және тез арада клубтың пайдалы футболшыларының біріне айнала бастады. Елдегі "Аякс", "ПСВ", "Фейеноорд" секілді клубтар бірінен соң бірі өздеріне шақырды, таңдауы "Фейеноордқа" түсті. 2007 жылы 17 жасында "Фейеноордтың" негізгі құрамында ойнай бастады. 2011 жылы ПСВ клубына ауысты да, төрт жылдай ойнады. 2015 жылы "Ньюкасл Юнайтед" клубына ауысты. 2016 жылы "Ливерпуль" футболшысы атанды. 2021 жылы "Пари Сен-Жермен" клубымен келісім шарт жасасты. Халықаралық Ұлттық құрама сапындағы алғашқы ойынын 2011 жылы өткізді. Алғашқы добын сол жылы 11 қыркүйекте ЕУРО-2012 іріктеу ойынында Сан-Мариноның қақпасына соқты. Бұл ойында Нидерланд құрамасы 11:0 есебімен жеңіске жетті. Жетістіктері *Нидерланд чемпионы: 2014/15 *Нидерланд кубогы: 2011/12 *Нидерланд суперкубогы: 2012 *Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2014 *УЕФА Чемпиондар лигасы: 2018/19 *УЕФА суперкубогы: 2019 *Англия чемпионы: 2020 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/49499 Профилі]
АҚХА Төмен байытылған уран банкі

Атом қуаты халықаралық агенттігінің Төмен байытылған уран банкі (ТБУБ) — жеңіл су ядролық реакторына отын өндіру үшін қолайлы, жалпы салмағы 90 метрикалық тоннаға дейін төмен байытылған уранның физикалық қоры қоймасы. Қазақстан Республикасы Өскемен қаласында "Үлбі металлургиялық зауыты" Акционерлік қоғамы аумағында орналасқан. ТБУ қоры бір 1000 МВт қуатты реакторды толық тиеу үшін жеткілікті. Тарихы 2006 жылғы "Ядролық қауіпті қысқарту бастамасы" қоры (ағыл. Nuclear Threat Initiative) алғаш рет ТБУБ құру идеясын ұсынды . 2010 жылғы желтоқсанда АҚХА Басқарушылар кеңесі АҚХА ТБУБ жобасын бекітті. 2015 жылғы 27 тамызда Қазақстан Республикасы мен АҚХА Қазақстан аумағында АҚХА ТБУБ құру туралы келісімге қол қойды. Ашылуы 2017 жылғы 29 тамызда Астана қаласында Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен АҚХА Бас директоры Юкия Аманоның қатысуымен ТБУБ-тің ресми ашылу рәсімі өтті. Рәсім барысында Қазақстан Президенті АҚХА-ның Бас директорына Үлбі металлургия зауытының аумағында орналасқан Төмен байытылған уран банкінің символдық кілтін табыс етті. ТБУ бақылау, қолдану, тасымалдау ТБУ АҚХА бақылауында және ресми заңды иелігінде болады, сондай-ақ егер қандай да бір атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдаланатын АҚХА мүше мемлекеті отынды дәстүрлі өнім берушінен саяси сипаттағы себептер бойынша ала алмайтын жағдайда ТБУ-ды пайдаланылатын болады. ТБУ-ды арнайы цилиндрлік контейнерлерінде тасымалдау Ресей Федерациясы мен Қытай Халық Республикасы арқылы транзитпен жүзеге асырылады. 2015 жылғы 18 маусымда Ресей Федерациясы мен АҚХА арасында атом энергетикасының қажеттілігі үшін ТБУ-ды Ресей аумағы арқылы транзитке қол қойылды. Аталған келісімнің жүзеге асырылуы төмен байытылған уранды ТБУБ-қа және АҚХА мүше мемлекеттеріне жеткізуіне мүмкіндік береді. 2017 жылғы 12 сәуірде Қытай Халық Республикасы мен АҚХА арасында АҚХА төмен байытылған уранын Қытай аумағы арқылы ТБУБ-қа және одан кері транзит бойынша өткізу туралы келісімге қол қойылды. Қаржыландыру ТБУБ құруға және кем дегенде он жыл бойы оның қызметіне шамамен 150 млн. АҚШ доллары бөлінді : * "Ядролық қауіпті қысқарту бастамасы" қоры - 50 млн. АҚШ доллар * Америка Құрама Штаттары - 49,5 млн. АҚШ доллар * Еуропалық Одақ - 25 миллион еуроға дейін (оның ішінде қауіпсіздік үшін 5 миллион еуроға дейін) * Біріккен Араб Әмірліктері - 10 млн. АҚШ доллар * Кувейт Мемлекеті - 10 млн. АҚШ доллар * Норвегия Корольдігі - 5 млн. АҚШ доллар * Қазақстан Республикасы - 400 мың АҚШ доллар Дереккөздер
Луиш Фигу

Луиш Филипе Мадейра Каэйру Фигу (; 4 қараша 1972, Лиссабон) — португал футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. «Барселона» клубының тұңғыш шетелдік-капитаны. Өмірбаяны Өзінің 20 жылдық карьерасында "Спортинг", "Барселона", "Реал", "Интер" клубтарында доп тепкен. "Барселона" клубында жарқырап жүрген жерінен 2000 жылы жазда 56 милиион долларға (сол кездегі рекордтық баға) "Реалға" ауысып, Еуропаны таңғалдырды. Нәтижесінде каталондық клубтың жанкүйерлері біраз жылға дейін оны кәдімгідей жақтырмай жүрді. Барселонада өткен "Барселона"—"Реал" матчтарында жанкүйерлер наразылық ретінде түрлі заттарды алаңға лақтырып, оған деген ренішін байқатып отырған. Кейін Фигу бұл шулы трансфердің себебін өзінің отбасылық және экономикалық жағдайына байланысты екенін түсіндірген. 2004 жылғы Еуропа чемпионатының финалында Португалия және Грекия құрамалары кездесті. Ойын барысында каталондық әйгілі футбол фанаты Джимми Джамп алаңға жүгіріп шығып, Фигуге "Барселонаның" баннерін лақтырып, оған деген өкпе әлде жек көру сезімін айғақтаған. Фигу "Реалда" бес маусым ойнап, "Интерге" ауысты. 2009 жылы футболшылық карьерасын аяқтады. Ұлттық құрама сапында 2006 жылға дейін ойнап, 2004 жылы Еуропаның вице-чемпионы атанды. Жетістіктері Командалық *Жастар арасындағы (-16) Еуропа чемпионы: 1989 *Жастар арасындағы әлем чемпионы (-21): 1991 *Еуропаның қола жүлдегері: 2000 *Еуропаның күміс жүлдегері: 2004 *Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 2006 *Кубок иелерінің кубогы: 1996/1997 *УЕФА Суперкубогы: 1997, 2002 *УЕФА Чемпиондар Лигасы 2001/2002 *Құрлықаралық кубок: 2002 *Испания чемпионы («Барселона», «Реал» Мадрид): 1998, 1999, 2001, 2003 *Италия чемпионы: 2006, 2007, 2008, 2009 Жеке *ФИФА 100 тізіміне енген *Еуропаның үздік футболшысы: 2000 *ФИФА версиясы бойынша әлемнің үздік футбошысы: 2001 *Португалияның үздік футбошысы: 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 Жеке өмірі Швед модельері Элен Свединге үйленген. Үш қыз, бір ұлы бар. Қазір Миланда тұрады. Дереккөздер
Педру Паулета

Педру Мигел Каррейру Резендиш (; 28 сәуір 1973, Понта-Делгада, Азор аралдары), Педру Паулета деген атпен кеңірек танылған — португалиялық футболшы. Португалия Ұлттық футбол құрамасының экс-шабуылшысы. Қазіргі таңда "Пари Сен-Жермен" клубында жастар ісімен шұғылданады. Жетістіктері Командалық «Депортиво Ла-Корунья» *Испания чемпионы: 1999/00 *Испания суперкубогы: 2000 «Бордо» *Француз лигасының кубогы: 2001/02 «Пари Сен-Жермен» *Франция кубогы: (2): 2003/04, 2005/06 *Француз лигасының кубогы: 2007/08 *Еуропаның вице-чемпионы: 2004 Жеке *Франция чемпионатының мергені (3): 2001/02, 2005/06, 2006/07 *Португалия чемпионатының мергені: 1995/96 *Франция чемпионатының үздік футболшысы (2): 2002, 2003 Қатысқан турнирлері * Әлем чемпионаты: 2002 * Еуропа чемпионаты: 2004 * Әлем чемпионаты: 2006 Дереккөздер
Мозамбик Ұлттық футбол құрамасы

Мозамбик Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық жарыстарда Мозамбиктің намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган — Мозамбик футбол федерациясы. Әзірше әлем чемпионаттарына қатыспаған. Қызықты фактілер Португалия Ұлттық футбол құрамасының бірнеше жұлдыздары, атап айтқанда Эйсебио, Карлуш Кейруш, Абел Шавьер Мозамбикте дүниеге келген. Абал Шавьер қазір Мозамбик құрамасының бас бапкері. Ол Португалияның да, Мозамбиктің де азаматтығын алған. Әлем чемпионаттарында *1930 — 1978 — қатыспады *1982 — іріктеу *1986 — қатыспады *1990 — қатысуға тыйым салды *1994 — 2018 — іріктеу Африка Ұлттары Кубогы *1957 — 1980 — қатыспады *1982 — іріктеуден өте алмады *1984 — іріктеуден өте алмады *1986 — топтық турнир *1988 — 1994 — іріктеуден өте алмады *1996 — топтық турнир *1998 — топтық турнир *2000 — 2008 — іріктеуден өте алмады *2010 — топтық турнир *2012 — іріктеуден өте алмады *2015 — іріктеуден өте алмады *2017 — іріктеуден өте алмады Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.fifa.com/associations/association=moz/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Науру Ұлттық футбол құрамасы

Науру Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Наурудың намысын қорғайтын құрама. Ешқандай футбол ұйымына мүше емес. Сол үшін де Әлем чемпионаттарына да, ОФК Ұлттар кубогына да қатыса алмайды. Олардың қазіргі мақсаты — тым құрығанда NF-Board ұйымына мүшелікке өту. Тарихы Наурудағы ұлттық спорт түрі Австралия футболы. Өзінің футболдан ұлттық құрама командасы бар, бірақ елдегі кәсіби спортшылардың және үлкен стадиондардың жоқ болғанына байланысты ФИФА-мен және Океанияның футбол конфедерациясымен танылған жоқ. Ойыншылар формасының түсі — көк түсті, көлденең сары жолағы бар. Ұлттық құраманың күні бүгінге дейінгі алғашқы әрі соңғы басқа ел командасымен ойыны 1994 жылдың 2 қазанында өтті. Сол ойында Науру құрамасы Соломон аралдарының құрамасын 2:1 есебімен жеңді . Науру құрамасы үшін бұл үлкен жеңіс саналды, өйткені Соломон аралдары жеңіске жететін басты үміткер болатын (олар сол жылғы Меланезия Кубогының жеңімпаздары). Стадиондары Аралда бірнеше спорттық алаңдар және стадиондар бар: «Линкбелт Овал» (Айво округінде орналасқан, бірақ ол едәуір ескерген және халықаралық стандарттарға сай емес), Мененг стадионы (2006 жылы құрылған және 3500 көрерменді сыйдыра алады) және Дениг стадионы. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.fedefutbol.net/fed.aspx?id=NRU Құраманың профилі] *[http://footballfacts.ru/nationalteams/144527-nauru http://footballfacts.ru сайтында] *[http://www.footballtop.ru/countries/nauru http://www.footballtop.ru сайтында]
Кирибати Ұлттық футбол құрамасы

Кирибати Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол турнирлерінде Кирибатидің намысын қорғайтын құрама. ФИФА-ға да, ОФК-ге де жартылай ғана мүше. Әлемнің мемлекет ретінде мойындалмаған аймақтарының құрамалары мүше болатын NF-Board ұйымына тіркелген. Тарихы Кирибатиге футбол 1950 жылдары келді. Бірақ оны әуесқой футбол деп айтға да келмейтін еді, тек ермек үшін ешқандай ережесіз доп қуалай беретін. 1960 жылдардан бастап қана осы спорт түрі өркен жая бастады. Елде футбол комитеттері құрылды, ауыл-кенттер арасында біріншіліктер өтетін болды. 1980 жылы Кирибати Футбол қауымдастығы құрылды. Кирибати құрамасы бүкіл тарихында 11 матч ғана өткізіп, барлығында да ұтылып қалды. Барлық матчтары Дереккөздер Cілтемелер *[http://www.rsssf.com/tablesk/kiribati-intres.html Құраманың статистикасы]
Намибия Ұлттық футбол құрамасы

Намибия Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол турнирлерінде Намибияның намысын қорғайтын құрама. ФИФА және КАФ мүшесі. Тарихы 1990 жылы ФИФА-ға мүше болды. Басқарушы орган — Намибия Футбол Федерациясы. 1990 жылдан бергі матчтары ғана ФИФА хаттамаларына тіркелген. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Ал Африка Ұлттар Кубогына екі рет (1998, 2008) қатысып, екеуінде де топтан шыға алмады. КОСАФА кубогы *2015 - турнир жеңімпазы *1997, 1999 жылдары финалға шыққан Әлем чемпионаттарында *1930 — 1994 — қатыспады *1998 — 2018 — іріктеу Африка Ұлттар кубогы *1957 — 1994 — қатыспады *1996 — іріктеу *1998 — топтық турнир *2000 — 2006 — іріктеу *2008 — топтық турнир *2010 — 2017 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.fifa.com/associations/association=nam/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Нигер Ұлттық футбол құрамасы

Нигер Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Нигердің атынан сынға түсетін ұлттық құрама. Басқарушы орган — Нигер Футбол Федерациясы. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған, ал, Африка Ұлттар Кубогынде 2012 жылы дебютант болды. Әлем чемпионаттарында *1930 — 1974 — қатыспады *1978 — іріктеуден өте алмады *1982 — іріктеуден өте алмады *1986 — ұсынысын қайтып алды *1990 — қатыспады *1994 — іріктеуден өте алмады *1998 — ұсынысын қайтып алды *2002 — қатыспады *2006 — 2018 — іріктеуден өте алмады Африка Ұлттар Кубогында *1957 — 1968 — қатыспады *1970 — іріктеуден өте алмады *1972 — іріктеуден өте алмады *1974 — ұсынысын қайтып алды *1976 — іріктеуден өте алмады *1978 — ұсынысын қайтып алды *1980 — ұсынысын қайтып алды *1982 — қатыспады *1984 — іріктеуден өте алмады *1986 — 1990 — не участвовала *1992 — іріктеуден өте алмады *1994 — іріктеуден өте алмады *1996 — ұсынысын қайтып алды *1998 — дисквалификация *2000 — 2010 — іріктеуден өте алмады *2012 — топтық турнир *2013 — топтық турнир *2015 — іріктеуден өте алмады *2017 — іріктеуден өте алмады Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.fifa.com/associations/association=nig/index.html ФИФА сайтында]
Реюньон Ұлттық футбол құрамасы

Реюньон Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Реюньонның намысын қорғайтын құрама. ФИФА-ға мүше емес, КАФ-қа жартылай ғана мүше. Сондықтан әлем және Африка чемпионаттарына қатыса алмайды. Жетістіктері *Үнді мұхиты ойындарының жеңімпазы: 1979, 1998, 2007 Қарсыластары Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.cafonline.com/association/reunion CAF Profile]
Руанда Ұлттық футбол құрамасы

Руанда Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Руанданың намысын қорғайтын құрама. Басқарушгы орган — Руанда Футбол Федерациясы. Тарихы 1978 жылы ФИФА-ға, 1976 жылы Африка Футбол Конфедерациясына мүше болды. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Африка Ұлттары кубогына бір рет, 2004 жылы қатысты. Тунис, Гвинея, Конго Демократиялық Республикасы құрамаларымен бір топқа түсті. Әуелі Тунистен 2:1 есебімен ұтылды. Руандалықтар сапынан тарихи голды 41-минутта Элиас Нтаганда соқты. Екінші турда Гвинеядан 0:1 есебімен ұтылып тұрып, 90+3 минутта Карим Кманзи есепті теңестіріп кетті. Ал соңғы турда конголықтарды 1:0 есебімен ұтқанымен, бәрібір үшінші орында қалып, ширек финалға шыға алмады. Жетістіктері Орталық және Шығыс Азия кубогы *Чемпион (1998) *Финалист (2003, 2005, 2007, 2011) *3-орын (2001, 2002, 2006) Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.rsssf.com/tablesr/rwan-intres.html Құраманың статистикасы] *[http://www.fifa.com/associations/association=rwa/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Сан-Томе және Принсипи Ұлттық футбол құрамасы

Сан-Томе және Принсипи Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Сан-Томе және Принсипи аралдарының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган — Сан Томе Және Принсипи Футбол Федерациясы. Тарихы 1986 жылы ФИФА-ға, 1987 жылы Африка Футбол Конфедерациясына мүше болды. Төрт рет әлем чемпионатының іріктеуіне, жеті рет Африка Ұлттар Кубогы іріктеуіне қатысты. Әзірше бұл екі турнирдің финалдық кезеңіне жолдама алған емес. 2003 жылы ӘЧ-2006 іріктеуіне қатысып, Ливиядан 0:8 есебімен ұтылып, жарыстан шығып қалды. Содан құрама 2011 жылдың қараша айына дейін бір матчқа да қатыспай, ФИФА құрамаларының рейтингіне де ілінбей қалды (рейтингіге соңғы 4 жыл ішінде тым болмағанда бір ойын өткізген құрама ғана ілігеді). 2006 жылы қаржының тапшылығынан құрама команда таратылды. 2008 жылы қайта құрылғанымен, үш жылға дейін ешқандай ойын өткізбеді. 2011 жылы араға сегіз жыл салып ресми матч өткізді. ӘЧ-2014 іріктеуінде Конго Республикасы құрамасынан екі ойын қорытысында ұтылып қалды (сыртта - 0:5, өз алаңында - 1:1) Стадионы Өз алаңындағы ойындарын Сан-Томе қаласындағы "Эстадио Насьонал 12 де Жульо" алаңында өткізеді. Сыйымдылығы 6, 500 адам. Стадион 1920 жылы салынған, 1930 жылдары ғана пайдалануға берілген. 2002 жылы реконструкция жасалды. Ұлттық құрамадан бөлек "Андоринья", "Спортинг Прая Крус" клубтары да өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.rsssf.com/tabless/saotome-intres.html Құрама статистикасы]
Фарер аралдары Ұлттық футбол құрамасы

Фарер аралдары Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Фарер аралдарының намысын қорғайтын құрама. Фарер аралдары тәуелсіз мемлекет емес, Данияның қарамағындағы арал. Соған қарамастан өздерінің футбол федерациясы, ұлттық футбол құрамасы бар. Тарихы Алғашқы ресми емес ойынын 1930 жылдары өткізсе де, ФИФА жылнамасына тіркелген ойындары 1990 жылдардан ғана бастау алады. Жеке құрама ретінде ФИФА-ға 1988 жылы, УЕФА-ға 1990 жылы тіркелген. Құраманы жаттықтырған бапкерлердің бірнешеуі дат өкілдері. 1992 жылғы Еуропа чемпионы Хенрик Ларсен құраманы 2002-2005 жылдары басқарды. Тағы бір ЕУРО-1992 чемпионы - Ларс Ольсен құраманың қазіргі бапкері. Фарерлер құрамасы Еуропа аутсайдерлерінің арасындағы мықтысы саналады. Олар ЕУРО-92 іріктеуіне дебютант ретінде қатысты. Алғашқы матчта-ақ Аустрия құрамасын 1:0 есебімен ұтып, аралда дәстүрлі футболдың әлдеқашан қалыптасып қойғанын мойындатты. Ойын тағдырын шешкен жалғыз допты сатушы боп жұмыс істейтін Торкиль Нильсен соқты. Құрама сапында ондай балықшы, сатушы, мұғалім т.б боп жұмыс істейтіндер көп-ақ. Фарерлер құрамасы ешқашан әлемдік және құрлықтық додаларға қатысқан емес. Статистикасы Құраманың 2018 жылға дейінгі барлық ойыны: 181 24 матчта жеңіске жеткен, 19 ойында тең ойнап, 138 кездесуде ұтылып қалған. Доп айырмасы: 113 - 449 Негізгі формасы Сыртқы сілтемелер * [http://eu-football.ru/_matches.php?id=129 Құраманың барлық ойындары]
Эсватини Ұлттық футбол құрамасы

Эсватини Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Эсватинидің (бұрынғы Суазиленд, Эсватини) намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Суазиленд Ұлттық футбол Қауымдастығы. 2018 жылға дейін Суазиленд Ұлттық футбол құрамасы деп аталып келді. 1978 жылдан бері Халықаралық Футбол Федерациясының және 1976 жылдан бері Африка Футбол Конфедерациясының және КОСАФА аймағының мүшесі. Әзірше әлем біріншіліктеріне де, Африка Ұлттары кубогына да қатысқан емес. Әлем чемпионаттарында *1930 — 1990 — қатыспады *1994 — 2018 — іріктеу Африка Ұлттары кубогында *1957 — 1982 — қатыспады *1984 — ұыснысын қайтып алды *1986 — іріктеу *1988 — қатыспады *1990 — 1992 — іріктеу *1994 — қатыспады *1996 — ұсынысын қайтып алды *1998 — қатыспады *2000 — 2012 — іріктеу *2013 — ұсынысын қайтып алды *2015 — іріктеу *2017 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.fifa.com/associations/association=swz/index.html Ұлттық құрама жайлы ФИФА сайтында]
Сейшель аралдары Ұлттық футбол құрамасы

Сейшель Аралдары Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Сейшель аралдарының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сейшель аралдары футбол федерациясы. Тарихы Сейшель футбол федерациясы 1979 жылы құрылды. 1986 жылы ФИФА-ға да, Африка Футбол Конфедерациясына да мүше болды. Әзірше әлем біріншілігі мен Африка Ұлттар кубогына қатысқан емес. Жоғағы жетістігі ретінде 2011 жылғы Үнді мұхиты ойындарындағы бірінші орынды айтуға болған. Сондай-ақ, 1979 жылы осы турнирде финалға дейін жетіп, Реюньон құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалған. Африка Ұлттар кубогы *1957 — 1988 — қатыспады *1990 — іріктеу *1992 — шеттеілді *1994 — қатыспады *1996 — шеттетілді *1998 — іріктеу *2000 — қатыспады *2002 — 2010 — іріктеу *2012 — ұсыныс бермеді *2013 — іріктеу *2015 — дисквалификация *2017 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.rsssf.com/tabless/sey-intres.html Құраманың статистикасы] *[https://www.fifa.com/associations/association=sey/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Сомали Ұлттық футбол құрамасы

Сомали Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Сомалидің намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сомали Футбол Федерациясы. Тарихы Елдегі футбол ұйымы 1951 жылы құрылған. 1962 жылы ФИФА-ға, алты жыл өткен соң Африка Футбол Конфедерациясына мүше болған. Осы күнге дейін әлем немесе Африка чемпионатына жолдама ала алмай келе жатыр. Құрлықтағы аутсайдер ұжымдардың бірі. 2018 жыл 12 сәуір күнгі есептеу бойынша, Ангилья, Багам, Эритрея және Тонга құрамаларымен ФИФА рефтингінде соңғы 207 орынды бөлісіп тұр. Әлем және Африка Ұлттары чемпионатының іріктеулерінен бөлек Араб Елдерінің кубогына, КЕФАФА кубогына қатысып тұрады. Бірақ ешқайсысында топтық турнирден асқан емес. Әлем чемпионаттары *1930 — 1978 — қатыспады *1982 — іріктеу *1986 — 1998 — қатыспады *2002 — 2018 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.fifa.com/associations/association=som/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Судан Ұлттық футбол құрамасы

Судан Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Суданның намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Судан Футбол Қауымдастығы. Тарихы Судан Футбол Қауымдастығы 1936 жылы құрылған. 12 жыл өткен соң ФИФА-ға мүше болды. Африка Футбол Конфедерациясына алғаш тіркелген ұйымдардың бірі (1957 жылы тіркелді). Әзірше әлем чемпионатына қатысқан емес. Африка Ұлттар Кубогына 1957 жылдан бері сегіз рет қатысқан. 1957 жылы үшінші орын алды, ал 1959, 1963 жылдары күміс жүлдегер атанды. Ең жоғары жетістігі: 1970 жылы өз елдерінде өткен турнирде чемпиондыққа қол жеткізді. Үш рет КЕСАФА кубогында топ жарды — 1980, 2006, 2007. Атақты ойыншылары *Атта Гобара *Ибрагим Мустафа *Ибрагим Хуссейн *Захир Абдель Гани *Идрис Хатир Африка Ұлттар Кубогы Финал Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.fifa.com/associations/association=sud/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Сьерра-Леоне Ұлттық футбол құрамасы

Сьерра-Леоне Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Сьерра-Леоненың намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сьерра-Леоне футбол федерациясы. Әлем чемпионаттарында *1930 — 1970 — қатыспады *1974 — 1986 — іріктеу *1990 — қатыспады *1994 — жарыстан шеттетілді *1998 — 2018 — іріктеу Африка Ұлттары кубогында *1957 — 1968 — қатыспады *1970 — жарыстан шеттетілді *1972 — қатыспады *1974 — іріктеу *1976 — қатыспады *1978 — іріктеу *1980 — қатыспады *1982 — іріктеу *1984 — іріктеу *1986 — қатыспады *1988 — іріктеу *1990 — жарыстан шеттетілді *1992 — іріктеу *1994 — топтық турнир *1996 — топтық турнир *1998 — жарыстан шеттетілді *2000 — елдегі азамат соғысына байланысты дисквалификацияға ұшырады *2002 — 2017 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.fifa.com/associations/association=sle/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Даңғара

Қазақ халқының көне ұрмалы музыкалық аспаптарының бірі – даңғара. Аспап дауылпаз, керней, дабыл сияқты тұрмыста кеңінен пайдаланылған. Даңғара аспабының үні жаугершілік кезінде сарбаздарды жинап, сапқа тұрғызуға, ұрандатуға, шайқасты тоқтатуға бағытталған. Аспап бақсылардың ішінде қобыз сияқты кеңінен таралған. Даңғараның дыбысы емдік қасиетке бай, ол адам бойындағы жағымсыз күштерді шығарады. Жасалу жолы Даңғара аспабының шанағы қарағай ағашынан жасалады. Сыртқы жағы ешкі терісімен қапталады. Ішкі жағына шығыршық, қоңырау, шынжыр, сылдырмақ тағылады. Қосымша дыбыстық реңк беру үшін аспаптың бетіне ішек тартқан. Даңғараның көлемі қолданылуына байланысты әр түрлі болады. Бақсылар көбіне көлемі 1-1,5 метрге, ал әскербасылар 2-2,5 метрге дейін жететін даңғараны қолданған. Даңғара аспабына ұқсас аспаптар өзге елдерде де кездеседі. Ол ұйғыр халқында «дап», қалмақтарда «дунгурга», чуваш халқында «хангрма», өзбектерде «дойра» деп аталады. Сілтемелер # https://massaget.kz/layfstayl/madeniet/music/458/ # [https://e-history.kz/kz/news/show/2265/ Қазақтың музыкалық аспаптары]