kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Лужники (стадион)

Лужники — Мәскеудегі футбол стадионы, "Лужники" Олимпиадалық кешенінің орталығы. Ресейдегі ең адам көп сиятын стадион. Ресей Ұлттық футбол құрама командасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Тарихы 1954 жылы 23 желтоқсанда КСРО үкіметі Лужникиде үлкен стадион тұрғызуға шешім қабылдады. Жобалау жұмыстары 1955 жылы қаңтарда басталып, сол жылы сәуір айында іргетасы қаланды. Әуелде стадионға бүкіл спорт кешенімен бірге В. И. Лениннің аты берілді. Ашылу салтанаты 1956 жылы 31 шілдеде өтті. Стадион 1980 жылғы Жазғы Олимпиаданың басты аренасы болды. Арада екі жыл өткен соң "Спартак" (Мәскеу) — "Харлем" матчында жанкүйерлер қақтығысы болып, 66 адам қаза тапты. 1992 жылы атауы "Лужники" деп ауыстырылды. 1996-97 жылдары реконструкция жасалып, көрермендер отыратын тұстардың төбесі жабылды. 1999 жылы 12 мамырда УЕФА Кубогының финалдық матчы ("Парма" — "Олимпик Марсель") осы стадионда өткізілді. 2008 жылы 21 мамырда УЕФА Чемпиондар Лигасының финалдық кездесуі ("Манчестер Юнайтед" — "Челси") осы стадионда ойналды. 2013-17 жылдары алдағы әлем чемпионатына (2018 жылғы) дайындық ретінде күрделі реконструкция жасалды. Фактілер *Стадионда бір мезетте 81 мың адам жайғаса алады. *2018 жылғы Әлем чемпионатының жеті ойыны (финалды қосқанда) осы стадионда өтеді. Стадионда өткен ірі іс шаралар * КСРО Халықтарының жазғы спартакиадасы, 1956 *КСРО Халықтарының спартакиадасы: 1963, 1967, 1971, 1975, 1979 *Жазғы Олимпиадалық Ойындар: 1980 *Мотожарыстан әлем чемпионаты: 1984 *Ізгі ниет ойындары: 1986 *Регбиден әлем чемпионаты: 2013 *Жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты: 2013 Сыртқы сілтемелер * [http://www.luzhniki.ru/ Ресми сайты]
Ацтека (стадион)

«Ацтека» (исп. Estadio Azteca, «эстадио астека») — Мексиканың астанасы Мехикодағы футбол стадионы. Әлемдегі ең ірі ареналардың бірі. Екі бірдей Футболдан әлем чемпионатының (1970, 1986) финалы ойнатылған. Теңіз деңгейінен 2200 метр жоғарыда орналасқан. Тарихы 1968 жылғы Жазғы Олимпиадалық ойындарындағы ареналардың бірі. Құрылысы 1961 жылы басталып, 1966 жылы пайдалануға берілді. 1970 жылы дәл осы стадионда Бразилия Ұлттық футбол құрамасы Италияны 4:1 есебімен ұтып, Алтын Нике кубогын мәңгілікке өздерінде қалдырған. Мехиконың "Америка" клубы мен Мексика Ұлттық футбол құрама командалары өз алаңындағы ойындарын өткізетін арена. Стадион сыртынан қарағанда оншалық зәулім көрінбейді, себебі, көгал төселген алаң көшенің деңгейінен 9 метр төменде. 1986 жылы 17 тамызда «Америка» — «Гвадалахара» матчнда төреші Антонио Маркес 71-минутта алаңдағы 22 футболшының барлығына да қызыл қағаз көрсетіп, алаңнан қуған. Себебі, екі жақ болып, жаппай төбелесіп кетіп, төрешіні тыңдамай қойған. Ойын солайша соңына жетпей бітіп қалған. Дәл қазіргі уақытта стадионға 105 мың адам жайғаса алады. 1993 жылы Хулио Сесар Чавес — Грег Хоген кәсіпқой бокс жекпе-жегін 132 247 көрермен тамашалапты. Стадионда өткен ірі жарыстар *Жазғы Олимпиадалық ойындар 1968 *ӘЧ-1970 матчтары (финалмен қоса) *Панамерикан ойындары: 1975 *Футболдан жастар арасындағы әлем чемпионаты 1983 *ӘЧ-1986 матчтары (финалмен қоса) *КОНКАКАФ кубогы 1993, 2003 *Конфедерациялар кубогы 1999 *Либертадорес финалы 2001 (Крус Асуль — Бока Хуниорс) Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20050526002102/http://www.esmas.com/estadioazteca/ Ресми сайты]
Гейсар Видади оглы Алекперзаде

Гейсар Алекперзаде (2 желтоқсан, 1984 жыл, Жезқазған, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы. Бірінші лиганың үздік мергендерінің бірі. Карьерасы Жезқазған футболының түлегі. Қазақстанның бірінші лигасында 121 гол соққан. Кезінде Қазақстанның үздік клубтарында да доп тепті, "Қазақмыс" сапында ойнап жүріп, бір жылдай "Тобылға" жалға берілді, 2011 жылы "Ордабасыға" ауысып, 10 гол соқты. 2012-2014 жылдары "Астана-1964" клубында ойнап, команда тарап кеткен соң бірінші лигадағы "Шахтер-Болат" клубына өтті. Бірақ команда жоғары лигаға өте алмады. 2016 жылы "Мақтаарал" сапында ойнады. Жетістіктері *Бірінші лига жеңімпазы (2): 2007, 2008 *Бірінші лига күміс жүлдегері: 2011 *Бірінші лига қола жүлдегері (3): 2012, 2014, 2015. Карьерасы Сыртқы сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/120167 Ойыншының профилі]
Халықаралық батыл әйелдер сыйлығы

Халықаралық батыл әйелдер сыйлығы — АҚШ мемлекеттік департаментінің сыйлығы. Ерекше батылдық пен көшбасшылықты көрсететін және бейбітшілікке, әділеттілікке, адам құқықтарына, гендерлік теңдікті насихаттауға және әйелдердің құқықтарын кеңейтуге жәрдемдесетін әйелдер үшін. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://blogs.state.gov/stories/2018/03/21/en/meet-2018-international-womenofcourage 2018 Халықаралық Конференциясын өткізіңіз # WomenofCourage] * [https://www.state.gov/s/gwi/iwoc/index.htm Хатшылықтың халықаралық ерлер әйелдер сыйлығы]
Айман Омарова

Айман Омарова немесе Айман Умаровой — қазақстандық адвокат әйелдер мен балалардың сексуалдық зорлық-зомбылыққа ұшырауы сияқты ауыр қылмыстық істер бойынша маманданған. #НеМолчи.KZ қозғалысын құрған. Айман Омарова Халықаралық батыл әйелдер сыйлығын 2018 сыйлығын иеленді. Марапатты АҚШ үкіметі тағайындаған. Омарова Қазақстанның Жамбыл облысында туған. Дереккөздер
Болат Жолдасұлы Есмағамбетов

Болат Жолдасұлы Есмағамбетов (1 сәуір 1968 жыл, Арал, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, бапкер, футбол функционері. Өмірбаяны 90 жылдардың басында Санкт-Петербургтің үш клубында ойнады: «Галакс», «Космос», «Локомотив». Кейін Қазақстан, Финляндия клубтарында да өнер көрсетті. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында 1997 жылы жеті ойында алаңға шығып, үш гол соқты. 2000 жылдары бапкерлік карьерасын бастады. Бапкер ретінде "Цесна", "Елім-ай", "Қайсар", "Қызылжар" клубтарын баптады. Және де «Қайрат» пен «Қайсар» клубтарынның әкімшіліктерінің құрамында болды. Жетістіктері Футболшы ретінде *Қазақстан чемпионы: 1997 Бапкер ретінде * Бірінші лига жеңімпазы: 2013 Статистикасы Ұлттық құрамадағы голдары Сыртқы сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/17277 Футболшының профилі]
Энфилд (стадион)

«Энфилд» (англ. Anfield) — Ливерпульдегі футбол стадионы. Англиядағы сыйымдылығы жөнінен төртінші орында. "Ливерпуль" клубы 1892 жылдан бері өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Тарихы 1884-1891 жылдары "Эвертонның" да стадионы болған, кейін олар "Гудисон Паркке" көшті. "Энфильд" пен "Гудисон Парктің" арасы бар-жоғы 760 метр ғана. Стадионға бір мезетте 54 074 адам жайғаса алады. Стадионда төрт трибуна бар. Олар Спион Коп, «Мэйн Стэнд», «Сентенери Стэнд» және «Энфилд Роуд» деп аталады. Стадион 1884 жылы салынып бітті. Сол жылы қыркүйекте ашылу салтанаты болды. Ашылу салтанатында "Эвертон" және "Эрлстаун" клубтары кездесіп, "Эвертон" 5:0 есебімен жеңіске жетті. Мұнда концерттер, шоулар көп өткізілгендіктен, "Ән салатын стадион" деп те аталады. Панорама Дереккөздер Әдебиетте *Adams Duncan. A Fan's Guide to Football Grounds: England and Wales. — Hersham: Ian Allan, 2007. — ISBN 978-0-7110-3268-2. *Graham Matthew. Liverpool. — Twickenham: Hamlyn Publishing, 1984. — ISBN 0-600-50254-6. Сыртқы сілтемелер * [http://www.worldstadiums.com/stadium_pictures/europe/united_kingdom/england/north_west/liverpool_anfield.shtml Стадион жайлы WorldStadiums.com сайтында (ағылш.)] *
Матера (провинция)

Матера — Базиликата өңіріндегі Италия провинциясы Халқы 1 қаңтар 2014 жылы ұлттық институттың статистикасы бойынша халық саны 201,133 адам құраған. Оның — 102,402 әйелдер ,ал — 98,731 еркектер құраған. Провинцияда 31 елді мекен бар. * Алиано * Аччеттура * Бернальда * Вальсинни * Гарагусо * Горгольоне * Грассано * Гроттоле * Ирсина * Кальчано * Колобраро * Крако * Матера * Мильонико * Монтальбано-Йонико * Монтескальозо * Нова-Сири * Оливето-Лукано * Пистиччи * Поликоро * Помарико * Ротонделла * Саландра * Сан-Джорджо-Лукано * Сан-Мауро-Форте * Сканцано-Йонико * Стильяно * Трикарико * Турси * Феррандина * Чирильяно
Тоқты (ауыл)

Тоқты — Павлодар облысы Ертіс ауданы, Панфилов ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2013 жылға дейін "Тоқты ауылдық округі" орталығы болған. Географиялық орны Аудан орталығы – Ертіс ауылынан солтүстік-батысқа қарай 70 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Радиотелеграф

Радиотелеграф — мәтіндік мәліметті Морзе әліппесі арқылы радиомен жеткізетін құрылғы. Қазіргі уақытта, қолданушылардың көп бөлігі әуесқой болып табылады, сондай-ақ сигналдары әр түрлі радиомаяктар қызметтік байланыс үшін пайдаланады. Техникалық түрде телеграф көптеген жолдармеy жүзеге асырылады (амплитудалық және жиіліктік манипуляциялар арқылы). Тоналды телеграфия амплитуда немесе жиілік модуляциясының әсерімен жүзеге асырылады. Есту немесе тез істейтін телеграф аппараттары арқылы қабылдау жүргізіледі. Алғаш рет радиотелеграфты орыс физигі А. С. Попов 1896 жылы қолданды.
Соккер Сити

First National Bank Stadium немесе FNB Stadium және де «Соккер Сити» атауымен әйгілі (англ. Soccer City) — Йоханнесбург қаласындағы футбол стадионы. Сыйымдылығы 94 736 адам. 1996 жылғы Африка кубогы мен 2010 жылғы әлем чемпионатының финалы ойнатылған. Оңтүстік Африка Ұлттық футбол құрамасы мен "Кайзер Чифс" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Тарихы Стадионның құрылысы 1986 жылы басталып, 1989 жылы пайдалануға берілді. 2009 жылы әлем чемпионатына дайындық ретінде жөнду жұмыстары жүргізілді. "Соккер Сити" Йоханнесбургтың оңтүстік батыс бөлігінде орналасқан. Жанында Оңтүстік Африка Футбол Қауымдастығының штаб-пәтері бар. Атауы 1989 жылдан бері демеушілердің келісімімен First National Bank Stadium деп өзгертілген. Бірақ ФИФА аясындағы жарыстар өтетін кезде "Соккер Сити" атауы қолданылады. Ресми емес "Калабас" деген де атауы бар. Стадионда өткен ірі жарыстар мен іс шаралар Футбол *1996 жылғы Африка кубогының 10 матчы (ашылу матчы мен финалды қосқанда) *2010 жылғы әлем чемпионатының 8 матчы (ашылу матчы мен финалды қосқанда) *2013 жылғы Африка кубогының бірнеше матчы Футболдан бөлек *2012 жылы 30 қарашада әйгілі әнші Леди Гаганың әлемдік деңгейдегі «The Born This Way Ball» турнеге қарасты шоуы өтті. Шоуды тамашалауға 56 900 адам жиналды. *2013 жылы 10 желтоқсанда ОАР-дың бұрынғы президенті Нельсон Манделамен қоштасу рәсімі өтті. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *[http://www.soccercity2010.co.za/ Стадионның ресми сайты] *[http://proyuar.ru/soccer_city ОАР жайлы сайтта "Соккер Сити" туралы] *
Роуз Боул

«Роуз-боул» — АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лос Анжелес маңындағы Пасадина қалашығындағы футбол стадионы. 1994 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалдық ойыны өткізілгендігімен әйгілі арена. Стадионның іргетасы 1922 жылы қаланған. Екі рет Жазғы Олимпиада ойындарының (1932, 1984) негізгі аренасы болған. Стадионға 91 136 адам жайғаса алады. Стадионда өткен ірі шаралар *1932 — Жазғы олимпиада ойындары *1977 — Супербоул XI *1980 — Супербоул XIV *1983 — Супербоул XVII *1984 — Жазғы Олимпиада ойындары *1987 — Супербоул XXI *1993 — Супербоул XXVII *1994 — Футболдан әлем чемпионаты *1999 — Футболдан әйелдер арасындағы әлем чемпионаты Галерея Басқа да фактілер *Роуз Боул — өзінде супербоул командасы болмаса да, супербоул турнирін өткізген екі стадионның бірі. Сыртқы сілтемелер *[http://www.rosebowlstadium.com/ Роуз Боул]
Монументаль (стадион, Буэнос-Айрес)

«Монументаль», бұрынғы атауы — «Монументаль де Нуньес» (исп. Monumental de Núñez), ресми атауы — «Эстадио Монументаль Антонио Веспучио Либерти» (исп. Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti) — Аргентина астанасы Буэнос-Айрестегі футбол стадионы. Аргентина Ұлттық футбол құрамасы мен "Ривер Плейт" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. 1938 жылы 25 мамыр күні ашылу салтанаты өтті. "Ривер Плейт" пен Уругвайдың "Пеньярол" клубтары өзара кездесіп, су жаңа стадионның иелері 3:1 есебімен жеңіске жетті. Матчты 120 мың адам тамашалапты. Стадион кейін 1958 жылы, сосын 1978 жылғы әлемдік доданың қарсаңында реконструкция жасалды. Cтадионда өткен ірі турнирлер мен матчтар *1978 жылғы әлем чемпионаты (жеті матч және финал) *Америка кубогы 1987 (4 матч және финал) *Америка кубогының финалы 2011 *Либертадорес кубогының финалдары: 1962, 1966, 1976, 1985 ("Аргентина Хуниорс" клубының өз стадионы ретінде), 1986, 1996 *Либертадорес кубогының суперкубогы: 1997 *Оңтүстік Америка кубогының финалдық матчы 2003. Концерттер *1987 — Стинг *1988 — Тина Тёрнер *1988 — Питер Гэбриэл *1988 — Боб Дилан *1988 — Стинг, Питер Гэбриэл, Брюс Спрингстин, Чарли Гарсия, Леон Хьеко *1989 — Брюс Спрингстин *1989 — Род Стюарт *1990 — Дэвид Боуи *1990 — Эрик Клэптон *1991 — Принс *1992/1993 — Guns N' Roses *1992 — Элтон Джон *1992 — Serú Girán *1993/2010 — Пол Маккартни *1993/2008/2012 — Мадонна *1993 — Майкл Джексон *1994/1997/1999/2009 — Kiss *1994 Black Sabbath *1995/98/2006 — The Rolling Stones *1993/95/2010 — Bon Jovi *1996/2009 — AC/DC Панорама Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.cariverplate.com/el-club/monumental "Ривер Плейт" сайтындағы стадионнның профилі]
Ұлттық стадион (Сантьяго)

Хулио Мартинес Праданос атындағы Ұлттық стадион немесе "Насьонал де Чили" (Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos) — Чилидің астанасы Сантьягодағы футбол стадионы. Чилидегі ең үлкен стадион. 1962 жылғы футболдан әлем чемпионаты өткізілген төрт аренаның бірі. "Универсидад де Чили" клубы мен Чили Ұлттық футбол құрамасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Стадионның сипаттамасы Футбол аренасымен қатар, ол үлкен спорт кешені саналады. Онда гимнастикалық зал, теннис корттары, жүзу бассейндері бар. О бастағы сыйымдылығы 63 649 адам (қазіргі кезде 48 166). 2008 жылы стадионға Чилидегі ең белгілі футбол комментаторы Хулио Мартинес Праданостың аты берілді. Құрылысы 1937 жылы ақпан айында басталды. 1938 жылы желтоқсан айында эксплуатацияға енгізілді. Архитектурасы Берлиндегі Олимпиада стадионына ұқсас етіп салынды. 1962 жылғы сантьяголық дербидегі "Универсидад де Чили" — "Универсидад Католика" матч көрермен жинаудан рекорд жасады. Матчты 85 268 көрермен тамашалады. Матч "чилилік универсидадшылардың" жеңісімен аяқталды — 4:1. Пиночет дәуірінде 1973 жылы қыркүйек-қараша айларында стадион Аугусто Пиночеттің мемлекеттік төңкерістен кейінгі соғыстық режиміне қарсылық білдірген 40 мың адамды қамау үшін пайдаланылды. Ер адамдарды трибуна мен стадионда, әйелдерді жүзу бассейні мен киім ауыстыратын бөлмелерде ұстады. Сұрақ-жауап алулар велодромда өтті. Галерея Панорама Дереккөздер Cыртқы сілтемелер * [http://www.fussballtempel.net/conmebol/CHL.html Чили стадиондары]
Росунда

«Росунда» (швед. Råsunda) — 1937-2012 жылдар аралығында Швеция Ұлттық футбол құрамасы мен АИК футбол клубының өз алаңындағы ойындарын өткізген футбол стадионы. Стадионның сипаттамасы 2012 жылы "Френдс Арена" салынған соң "Росунда" бұзылды. "Френдс Арена" "Росунданың" орнынан 800 метрдей қашықтыққа салынды. Сыйымдылығы 35 000-36 608 адам шамасында болған. Концерттер кезінде 50000 адамға дейін жайғаса алған. Рекордтық көрсеткіш 1965 жылы 26 қыркүйек күні тіркелді. Швеция және ГФР құрамалары кездесіп, матчты 52 943 адам тамашалады. Кейін реконструкция жасалып, сыйымдылығы едәуір азайды. Стадионда 1958 жылғы футболдан әлем чемпионатының бірнеше ойыны өтті. Финалдық матчта Бразилия құрамасы 5:2 есебімен шведтерді ұтып, бірінші рет әлем чемпионы атанды. Содан бері Швеция құрамасы әлі финалға шыққан жоқ. Сондай-ақ, 1995 жылы әйелдер арасындағы әлем чемпионатының да финалдық матчы ойналды. Галерея Стадионда өткен ӘЧ-1958 матчтары ӘЧ-1995. Әйелдер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20070623183733/http://www.aik.se/fotboll/aikindex.html?%2Ffotboll%2Farena%2Fomrasunda.html]
Ванкдорф

Ванкдорф стадионы (нем: Wankdorfstadion) — 1925-2001 жылдар аралығында Берн қаласының Банкдорф ауданында орналасқан стадион. Швейцарияның "Янг Бойз" клубы өз алаңындағы ойындарды өткізген. 2001 жылы бұзылды да, орнына жаңадан "Стад де Суис" стадионы салынды. Тарихы Стадионның іргесі 1925 жылы қаланды. Құрылыс жұмыстары жеті айға созылып, ашылу салтанаты сол жылы 8 қараша күні болды. Онда Щвейцария және Аустрия футболшылары кездесіп, алаң иелері 2:0 есебімен жеңіске жетті. Ә дегенде 22 000 адамға лайықтап салынған стадион кейін үлкейтіліп, 1939 жылы 42 мың адам жайғаса алатындай іріленді. 1954 жылғы чемпионат қарсаңында трибуналарын қайта тұрғызып, 64 000 адамға лайықтап қайта көтерілді. 1954 жылы 4 шілдеде әлем чемпионатының финалында ГФР құрамасы 3:2 есебімен Мажарстан құрамасын ұтып, бірінші рет дүние жүзі чемпионы атанды. Стадион 2001 жылы бұзылды. Соңғы матч 2001 жылы 7 шілдеде "Янг Бойз" — "Лугано" командаларының арасында өтті (1:1). Стадионда өткен ірі турнирлер мен матчтар * Футболдан әлем чемпионаты 1954 * УЕФА Чемпиондар Кубогының финалы : 1961, Бенфика — Барселона — 3:2 * Кубок иелері кубогының финалы: 1989, Барселона — Сампдория — 2:0 Сыртқы сілтемелер * [http://www.nachrichten.ch/detail/217982.htm Стадионның тарихы] Тағы қараңыз * Футболдан әлем чемпионаты 1954 * "Стад де Суис"
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2000/01

УЕФА Чемпиондар Лигасы 2000/01 — УЕФА Чемпиондар Кубогының 46-шы, УЕФА Чемпиондар Лигасының 9-шы маусымы. Финал 2001 жылы 23 мамырда Миланда "Сан-Сиро" стадионында өтті. "Бавария" мен "Валенсия" клубтары кездесіп, негізгі және қосымша уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды. Пенальтилер сериясында "Бавария" 5:4 есебімен жеңіске жетті. Квалификация 1 раунд 2 раунд 3 раунд Бірінші топтық турнир А тобы В тобы С тобы D тобы E тобы F тобы G тобы H тобы Екінші топтық кезең «A» тобы «B» тобы «C» тобы «D» тобы Плей-офф 1/4 финал 1/2 финал Финал
Эндшпиль

Эндшпиль ( — «ойынның соңы») — партияның қорытыңды сатысының аяқталуы. Бұл теорияның мың жылдан астам тарихы бар. Эндшпильдің алғашқы жайғасымын ортағасырлық азия, шатранджист Зайраб Катай талдады. Эндшпильде ойынның дұрыс жоспарын таңдап алу материалдық басымдылыққа, өтпелі пешкалардың болуына немесе олардың пайда болу мүмкіндіктеріне, пешка құрылымындағы кемшіліктерге және корольды қоса фигуралардың белсенділік дәрежесіне негізделіп анықталады. Эндшпильдердің пешкаларсыз қорытыңдылайтын кестелері Тағы қараңыз * Дебют * Миттельшпиль Дереккөздер
Ив дю Мануар

Ив дю Мануар атындағы Олимпиада стадионы (фр. Stade Olympique Yves-du-Manoir) сондай-ақ, "Коломбо" деген атпен де танымал — Париж маңындағы Коломбо қаласындағы стадион. 1907 жылы іргесі қаланған. Француздың әйгілі регбишісі, 1928 жылы ұшақ апатынан қайтыс болған Ив де Мануардың аты берілген. Тарихы 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының негізгі, басты аренасы болған. Ол уақытта сыйымдылығы 45 000 адам болды. 1938 жылы сыйымдылығы 60000 адамға артты. 1938 жылғы футболдан әлем чемпионатының басты стадиондарының бірі болды, турнирдің финалдық матчы өткізілді. Италия футболшылары 4:2 есебімен Мажарстан құрамасын ұтып, екінші рет қатарынан әлем чемпионы атанды. 1930-70 жылдары стадион Франциядағы ең басты ареналардың бірі болды. Францияның регби және футбол құрамалары өз алаңдағы ойындарын осында өткізіп жатты. Әр кезде футбол кубоктерінің финалдық матчтары да өткізіліп тұрды. 1972 жылы "Парк де Пренс" күрделі жөндеуден өтіп, қайта пайдалануға берілген соң Франция футбол құрамасының ойындары сонда өткізілетін болды да, "Ив дю Мануар" стадионында тек регби ғана ойналатын болып қалды. Франция футбол құрамасы мұндағы соңғы матчын 1975 жылы өткізді. Қазіргі таңда стадионға 14000 адам жайғаса алады. "Расинг-92" регби клубының стадионы саналады. Атаулары *Stade du Matin (1907–1919) *Stade de Colombes (1920–1928) *Ив дю Мануар (1928 жылдан бері) Стадионда өткен ірі турнирлер *1924 — Жазғы Олимпиаладық ойындар *1938 — Футболдан әлем чемпионаты Сыртқы сілтемелер * [http://apce.levillage.org/article.php3?id_article=48 Стадионның тарихы]
Ұлттық стадион (Рим)

Ұлттық стадион, толық атауы "Фашистік Ұлттық Партияның стадионы" (итал. Stadio del Partito Nazionale Fascista) — 1927-1953 жылдардағы Римдегі футбол стадионы. Тарихы "Фламинио" стадионының орнына 1927 жылы салынды. Сыйымдылығы 47 300 адам. 1934 жылғы әлем чемпионатының финалдық ойыны өткендігімен тарихта қалды. Италия 2:1 есебімен Чехословакияны ұтып, бірінші рет әлем чемпионы атанды. Римның қос клубы "Лацио" мен "Рома" өз алаңындағы матчтарын өткізді. Кейін 1952 жылы екі клуб та жаңадан салынған Олимпиада стадионына көшті. 1943-49 жылдары "Ұлттық стадион" деп аталды. 1949-53 жылдары 40-жылдары әуе апатына ұшыраған "Торино" клубының мүшелерінің құрметіне "Торино стадионы" деп өзгертілді. Стадион 1953 жылы бұзылды. 1957 жылы орнына "Фламинио" стадионы қайта тұрғызылды. Қазір "Фламинио" стадионында тек регби ойналады. Стадионда өткен ӘЧ-1934 матчтары Тағы қараңыз Фламинио стадионы Сыртқы сілтемелер *[http://www.woz.ch/artikel/2006/nr24/sport/13491.html] *[http://www.iltempo.it/sport/2009/10/28/1086676-italia_qualificata_alla_fase_finale_campionato_mondo_calcio_disputera_2010_sudafrica.shtml] *[http://www.laziowiki.org/wiki/Stadio_Nazionale_Grande_Torino_-_Roma] *[http://www.laziowiki.org/w/images/d/d8/TargaTorino.jpg]
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 (финал) — 2012 жылғы Футболдан Еуропа чемпионатының шешуші ойыны. 2012 жылы 1 шілдеде Киевтегі Олимпиада стадионында өтті. Испания құрамасы 4:0 есебімен Италияны ұтып, қатарынан екінші рет өз тарихтарында үшінші рет Еуропа чемпионы атанды. Осылайша Испания құрамасы төрт жыл ішінде чемпиондық жөнінен Германияны қуып жетті. Матч жайлы фактілер *Бұл ойында финалдық матчтар тарихындағы ең ірі есеп тіркелді — 4:0. Бұған дейінгі рекорд 1972 жылғы финалда (Германия — КСРО — 3:0) орын алған еді. * Италия футболшылары екінші таймның көп бөлігін 10 адам боп өткізді. Тиагу Мотта жарақат алды да, матчты жалғастыра алмады. Бұл кезде италиялықтар үш ойыншыны да түгел алмастырып біткен еді. * Бұл екі құрама чемпионаттың топтық турнирінде де ойнаған еді, ол ойын 1:1 есебімен тең ақталған болатын. Протокол Статистика Сыртқы сілтемелер * [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/index.html Турнирдің веб-сайты]
Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан Еуропа чемпионаты 2008 (финал) — 2008 жылы 29 маусымда Венадағы "Эрнст Хаппель" стадионында өткен 2008 жылғы Футболдан Еуропа чемпионатының шешуші матчы. Испания құрамасы 1:0 есебімен Германияны ұтып, 44 жылдан соң екінші рет Еуропа чемпионы атанды. Матч туралы фактілер *Германия құрамасы алтыншы рет финалға шықты. Бұл - рекордтық көрсеткіш. *Испанияның бас бапкері Луис Арагонес Еуропа чемпионы болған ең жасы үлкен жаттықтырушы. Финалдық матч күні оның жасы 69-да еді. Бұған дейінгі рекорд 2004 жылғы Грекияның бапкері Отто Рехагельге тиесілі-тұғын (Рехагель 2004 жылы 65 жаста еді) *Германия қақпашысы Йенс Леманн финалдық матчтар тарихындағы алаңға шыққан ең жасы үлкен ойыншы. Финал ойналған күні оның жасы 38 жас, 232 күн еді. Бұған дейінгі рекорд нидерландылық футболшы Арнельд Мюренге тиесілі. Ол 1988 жылғы турнирдің финалы күні 37 жастан 23 күн асқан еді. Матч Протокол Сыртқы сілтемелер *[http://euro2008.yandex.ru/match/31.xml Матч жайлы Яндексте] *[http://on-line.rambler.ru/o/ger-esp.2.html Матч жайлы Рамблерде]
Эрнст Хаппель (стадион)

«Эрнст Хаппель» (нем. Ernst-Happel-Stadion) — Вена қаласындағы футбол стадионы. Аустрия Ұлттық футбол құрама командасы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Тарихы Құрылысы 1931 жылы 11 шілдеде аяқталды. Аустриядағы ең үлкен арена. 1992 жылға дейін "Пратерштадион" деп аталып келді. 1992 жылы аустриялық ең танымал бапкер Эрнст Хаппельдің есімі берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары Аустрияны Германия жаулап алған соң, стадион тұтқындарды қамау орнына айналды. "Аустрия" мен "Рапид" клубтары еуротурнирлердегі матчтарын осында өтікзеді. Себебі, өз стадиондары мұндай халықаралық жарыстарды өткізуге тым кішілік қылады. 2008 жылғы Еуропа чемпионаты қарсаңында күрделі реконструкция жасалды. Оған 36, 9 млн. еуро жұмсалды. Cтадионда өткен ірі жарыстар мен матчтар *Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты, 1938 *УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы, 1964, 1987, 1990, 1995 *Кубок иелері кубогының финалы, 1970 *Футболдан Еуропа чемпионаты, 2008 Панорама Сыртқы сілтемелер * [http://allstadium.org/stadium/item/ernst-happel allstadium.org сайтындағы стадионның профилі]
Неаполитан мектебi

]] Неаполитандық мектеп — XVII–XVIII ғасырлардағы еуропалық композиторлар, негізінен Неаполде көбінесе опера жанрында жұмыс істеген. Мектептің негізін қалаушы Алессандро Скарлатти (1660 – 1725) саналады, сондай-ақ жаңа стильдің — Франческо Провенцале (1627 – 1704). Неаполитан мектебі стилі венециялық, веналық және флорентиялық мектептен әуен сұлулығымен ерекшеленеді. Неаполитан мектебінің шығармаларындағы орталық рөлді дауыс, аспаптандыру және драматургия алады. Бұл біраз уақыт Неапольді итальяндық опера орталығына айналдырды, алайда, көп ұзамай шаблондық сипаттағы туындыларға реакция басталған, негізінен, термешілер мен арийлерден, пародиялық опера-буффаның пайда болуынан көрінетін. Неаполитан мектебінің көрнекті өкілдері Франческо Дуранте, Леонардо Лео, Франческо Фео, Никола Порпора, Леонардо да Винчи, Никколо Йоммелли, Иоганн Адольф Хассе, Томмазо Траэтта. Сондай-ақ * Италия музыкасы * Рим музыка мектебі
Безводное (Павлодар облысы)

Безводное — Павлодар облысы Железин ауданы, Прииртыш ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Железинка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 32 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 169 адам (82 ер адам және 87 әйел адам) болса, 2009 жылы 75 адамды (37 ер адам және 38 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Степное (Железин ауданы)

Степное — Павлодар облысы Железин ауданы, Прииртыш ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Железинка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 22 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 163 адам (90 ер адам және 73 әйел адам) болса, 2009 жылы 53 адамды (30 ер адам және 23 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

2004 жылғы Еуропа чемпионатының шешуші матчы. 2004 жылы 4 шілдеде Лиссабондағы "Эштадиу да Луж" аренасында өтіп, Португалия мен Грекия құрамалары кездесті. Ойынның 57-минутында грекиялық 23 жасар шабуылшы Ангелос Харистеас бұрыштан берілген допты баспен ұрып, есеп ашты. Осы гол гректерге жеңіс әперді. Грекия өз тарихында бірінші рет Еуропа чемпионы атанды. Матч туралы фактілер * Финалда ойнаған қос құрама да бұрын соңды әлем чемпионатының да, Еуропа чемпионатының да финалына шықпаған-ды. * Еуропа чемпионаттарының тарихында бірінші рет беташар матчта бақ сынасқан құрамалар финалда қайта кездесті. Ашылу салтанатынан кейінгі матчта да гректер 2:1 есебімен португалдарды ұтқан-ды. *Грекия құрамасының капитаны Теодорос Загоракис матчтың ең үздік футболшысы атанды. *Жеңімпаздарға кубокты УЕФА президенті Леннарт Юханссон тапсырды. Бұл оның соңғы тапсыруы еді. Келесі Еуропа чемпионатының финалына дейін президент ауысып кетті. Матч Протокол Сыртқы сілтемелер * [https://www.youtube.com/watch?v=OG5u1uurPik Матчтың бейнешолуы]
Ангелос Харистеас

Ангелос Харистеас (; 9 қыркүйек, 1981 жыл, Серре) — грек футболшысы, Грекия Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы, 2004 жылғы Еуропа чемпионы. Карьерасы Карьерасын 1997 жылы "Арис" клубында бастады. Бес жылдай ойнап, 2002 жылы "Вердерге" ауысты. Екі маусымнан соң Германия чемпионы атанды. Сол жылы Еуропа чемпионы да атанды. 2005 жылы "Аякс" оны клубтан кеткен Златан Ибрагимовичтің орнына сатып алды. Бірақ "Аяксте" де, одан кейінгі клубы "Фейеноордта" да негізгі құрамға іліге алмады. Кейін де "Нюрнберг", "Байер 04", "Шальке 04" секілді Германия клубтарында да қосалқы құрамнан аса алмай, 2012 жылы Сауд Арабиясына кетті де, 2013 жылы жазда не-бары 32 жасында футболшылық ғұмырын аяқтады. ЕУРО-2004 2004 жылғы Еуропа чемпионатында Харистеас үш гол соқты. Әуелі топтық турнирдің екінші ойынында Испаниямен матчта есепті теңестірді. Кейін ширек финалда Грекия құрамасы Франциямен ойнады. Матчтың 64 минутында Загоракис асырған допты Бартез қорғаған қақпаға дәл соғып, матч тағдырын шешкен жалғыз допты енгізді. Финалда Грекия футболшылары Португалиямен ойнады. Бұл жолы 57-минутта Ангелос Басинас бұрыштан доп берді. Қақпашы Рикарду допқа ұмтылды, бірақ жете алмады. Допқа бұл жерде төрт футболшы бірдей секірді. Бұл таласта Харистеас жеңіп кетті: баспен ұрып, бос қалған қақпаны дәл көздеді. Осы гол финалдағы шешуші соққы болып қала берді. Грекия Еуропа чемпионы атанды. Осы чемпионаттан соң Харистеас "грек футболының періштесі" деген лақап атқа ие болды. 2008 жылғы Еуропа додасында Грекия құрамасы бір ғана доп соға алды. Ол доптың авторы сол төрт жыл бұрынғы періште балақай — Ангелос Харистеас. Бұл ойында Грекия испандардан 1:2 есебімен ұтылды. Жетістіктері *Германия чемпионы: 2003/04 *Германия кубогы: 2003/04, 2010/11 *Нидерланд кубогы: 2005/06 *Еуропа чемпионы: 2004 *Еуропа чемпионаттарындағы Грекияның үздік мергені: 4 гол Сыртқы сілтемелер * [http://www.eurosport.ru/football/personnews_prs14343.shtml Еуроспорт сайтындағы ойыншының профилі]
Гаргалартепеси

Гаргалартепеси — энеолит дәуірінде Әзірбайжанда Акстафинский ауданындағы Гырылы ауылынның қасында өмір сүрген халық. Гаргалартепеси аумағында отырған әсем қыздың саздан жасалған мүсіні табылған. Бұл мүсін гобустандық мүсіндерге қатты ұқсас болып келеді. Бұл жәйіттің болуы жергілікті адамдардың "отырған" құдіреттің иконографиялық типін жасау барысында өте тұрақты және шың секілді және мезолит-неолиттік кезеңдегі жергілікті өнердің жетілуі деп саналады. Қазба барысында диқаншы еңбегінде қолданатын көптеген еңбек құралдары мен астықтың қалдықтары табылған.
Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан Еуропа чемпионаты 2000 (финал) — 2000 жылғы Еуропа чемпионатының шешуші, финалдық матчы. 2000 жылы 2 шілдеде Роттердамдағы "Де Кейп" стадионында өтті. Франция 2:1 есебімен Италияны ұтып, екінші рет құрлық чемпионы атанды. Негізгі уақыт 1:1 есебімен аяқталды да, қосымша таймда Давид Трезеге алтын голды соқты. Матч туралы фактілер *1996 жылғы Еуропа чемпионатындағы сценарий қайталанды. Бұл жолы да бірінші есеп ашқан команда кейін негізгі және қосымша уақыттарда бір-бір голдан жіберіп алды. *Италия қақпашысы Франческо Тольдо кейін "ең жек көретін нәрсеңіз не?" деген сұраққа: "1:0 есебін жек көремін" деп жауап беріпті. *Франция құрамасы плей-оффтағы үш кездесуде де бірдей 2:1 есептерімен жеңіске жетті. Матч Протокол Сілтемелер * [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2000/index.html Еуро-2000 турнирінің ресми веб-сайты]
Фейеноорд (стадион)

Фейеноорд, және де "Де Кейп" атауымен де танымал — Роттердамдағы футбол стадионы. 1937 жылы тұрғызылған. Бұрын "Де Кейп" деп аталып, кейін "Фейеноорд" клубының құрметіне атауы өзгертілді. "Фейеноорд" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Тарихы Стадионда 2000 жылғы Еуропа чемпионатының финалы және де бірнеше ойыны, сондай-ақ УЕФА Кубогының 2002 жылғы финалы ойналды. Ол матчта "Фейеноорд" 3:2 есебімен "Боруссияны" ұтты. Стадионда өткен ЕУРО-2000 матчтары *13 маусым. Испания — Норвегия — 0:1 *16 маусым. Дания — Нидерланд — 0:3 *20 маусым. Португалия — Германия — 3:0 *25 маусым. Нидерланд — Югославия — 6:1 *2 шілде. Франция — Италия — 2:1. Панорама Сілтемелер * [http://hollandomania.ru/stadiums/decuip/ «Hollandomania.ru» сайтындағы стадион тарихы] * [http://allstadiums.ru/evropa/stadiony-gollandii/stadion-feijenoord.html allstadiums.ru сайтында «Фейеноорд» жайлы]
Сильван Вильтор

Сильван Вилтор (; 10 мамыр 1974, Нёйи-сюр-Марн, Сена-Сен-Дени) — француз футболшысы. "Арсенал", "Марсель", "Лион" клубтарында және Франция Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Позициясы — шабуылшы. Жетістіктері Клубтық Бордо *Франция чемпионы: 1998/99 Арсенал (Лондон) *Англия чемпионы: 2001/02, 2003/04 *Англия кубогы: 2001/02, 2002/03 *Англия суперкубогы: 2002 Олимпик Лион *Франция чемпионы: 2004/05, 2005/06, 2006/07 Франция *Еуропа чемпионы: 2000 *Конфедерациялар кубогы: 2001, 2003 Әлемнің вице-чемпионы: 2006 Жекелей *«France Football» сауалнамасы бойынша Францияның үздік футболшысы — 1999 *Франция чемпионатының мергені — 1998/99 Сілтемелер *[http://www.sports.ru/tags/1044630/ Спортс.ру сайтындағы профилі] *[http://www.national-football-teams.com/player/2421.html Ұлттық құрамалар сайтындағы профилі]
Давид Трезеге

Давид Сержио Трезеге (фр. David Sergio Trezeguet;) . 15 қазан 1977 жыл, Руан, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. Франция Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Өмірбаяны 1998 жылғы әлем, 2000 жылғы Еуропа чемпионы. 2000 жылғы Еуропа чемпионатының финалында Италияның қақпасына шешуші голды соққан. Ал 2006 жылғы әлем чемпионатының финалында тағы да Италиямен ойында пенальтилер сериясында қателесіп, құрама алтын жүлдеден құр қалды. 2008 жылғы Еуропа біріншілігінің қарсаңында құрама бапкері Раймон Доменекпен кикілжіңге келіп қалды да, чемпионатқа баратын футболшылар тізіміне қосылмады да, ұлттық құрамаға сол күйі шақырылмай кетті. 10 жыл бойы (2000-10 жж) "Ювентусте" тұрақты ойнаған. Трезегенің тегі аргентиналық. Әкесі Хорхе Трезеге Францияның "Руан" клубы сапында ойнап жүргенде дүниеге келген. Кейін Трезегенің Аргентина құрамасы сапында ойнауға да мүмкіндігі болды. Бірақ ол Францияны таңдады. Жетістіктері Командалық Монако *Франция чемпионы (2): 1997, 2000 *Франция суперкубогы: 1997 Ювентус *Италия чемпионы (А) (2): 2002, 2003 *Италия чемпионы (B): 2007 *Италия суперкубогы (2): 2002, 2003 Франция *Әлем чемпионы 1998 *Әлемнің вице-чемпионы 2006 *Еуропа чемпионы 2000 Жекелей *ФИФА-100 тізіміне енген *Францияның үздік жас футболшысы: 1997—1998 *Италия чемпионатының мергені: 2001—2002 *Италиядағы жыл футболшысы: 2001—2002 *Италиядағы үздік легионер: 2001—2002 *«Ювентус» тарихындағы үздік легионер мерген (171 гол) Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.trezeguet-david.com/ Футболшының ресми сайты]
Марко Дельвеккьо

Марко Дельвеккио (итал. Marco Delvecchio; [ˈmarko delˈvɛkkjo]; 7 сәуір 1973 жыл, Милан) — италиялық футболшы, шабуылшы. Карьерасы "Рома" сапындағы ойнаған жылдары Еуропаға танылған. 2001 жылы Италия чемпионы атанып, Италия суперкубогын ұтып алды. Кейін "Брешиа", "Парма", "Асколи" клубтарында ойнап, 2007 жылы карьреасына нүсте қойды. Италия Ұлттық футбол құрамасында 22 кездесуде ойнаған. Алғашқы голын ЕУРО-2000 турнирінің финалында Францияның қақпасына енгізіп, есеп ашты. Италиялықтар осы есептегі басымдықтан тек ойын бітуге 40 секунд қалғанда ғана айрылып, гол жіберіп алды. Қосымша таймда француздар тағы бір гол соқты да, Италия ұтылуға мәжбүр болды. Осылайша Дельвекконың голы тек статистика үшін ғана маңызды боп қала берді. Жетістіктері Командалық Рома *Италия чемпионы: 2000/01 *Италия суперкубогы: 2001 *Итаия кубогының финалисі: 2002/03 Құрама сапында *ЕУРО-2000 күміс жүлдегері Құрама сапындағы голдары Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/3355.html Ұлттық құрамалар сайтындағы профилі]
Мартин Демичелис

Мартин Гастон Демичелис (исп. Martín Gastón Demichelis; 20 желтоқсан 1980 жыл, Хустиниано Поссе, Аргентина) — аргентиналық футболшы, қорғаушы. Аргентина Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Кaрьерасында "Бавария", "Малага", "Манчестер Сити" клубтарында өнер көрсеткен. 2010, 2014 жылғы әлем чемпионаттарына қатысқан. Жетістіктері Командалық «Ривер Плейт» *Аргентина чемпионы — 1999, 2000, 2002, 2003. «Бавария» *Германия чемпионы — 2005, 2006, 2008, 2010. *Неміс лигасының кубогы — 2004, 2007. *Германия кубогы — 2005, 2006, 2008, 2010. *Германия кубогы — 2010. «Манчестер Сити» *Англия чемпионы — 2013/14. *Англия лига кубогы — 2013/14, 2015/16. Құрама сапында Аргентина *Конфедерациялар кубогының финалисі — 2005 *Әлем чемпионатының финалисі — 2014 *Оңтүстік Америка кубогының финалисі — 2015 Сілтемелер *[https://www.sports.ru/tags/1044539/ Спортс.ру сайтындағы ойыншының профилі]
Эсекьель Гарай

Эсекьель Марсело Гарай (исп. Ezequiel Marcelo Garay; 10 қазан 1986 жыл, Росарио, Аргентина) — аргентиналық футболшы, қорғаушы. Статистикасы Жетістіктері Командалық «Ньюэллс Олд Бойз» *Аргентина чемпионы: 2004 (Апертура) «Реал Мадрид» *Испания кубогы: 2010/11 «Бенфика» *Португалия чемпионы: 2013/14 *Португалия кубогы: 2013/14 *Португалия лигасының кубогы (2): 2011/12, 2013/14 «Зенит» *Ресей чемпионы: 2014/15 *Ресей кубогы: 2015/16 *Ресей суперкубогы (2): 2015, 2016 Жекелей *Ресей чемпионатындағы үздік 33 футболшының бірі: (2014/2015) Құрама сапында Аргентина *Олимпиада чемпионы: 2008 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 *Оңтүстік Американың күміс жүлдегері: 2015 Сілтемелер * [http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=200130/index.html ФИФА.ком сайтындағы ойыншының профилі]
Благодатное (Павлодар облысы)

Благодатное — Павлодар облысы Железин ауданы, Михайлов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Железинка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 96 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 193 адам (94 ер адам және 99 әйел адам) болса, 2009 жылы 55 адамды (29 ер адам және 26 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан 1996 жылғы Еуропа чемпионатының шешуші матчы. 1996 жылы 30 маусым күні Лондондағы Уэмбли стадионында өтті. Германия 2:1 есебімен Чехияны қосымша уақытта ұтып, үшінші рет Еуропа чемпионы атанды. Бұл біріккен Германияның тұңғыш чемпиондығы. Матч Протокол Тағы қараңыз *Футболдан 1976 жылғы Еуропа біріншілігі (финал) *Футболдан Германия құрамасы *Футболдан Чехия құрамасы Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tables/96e.html ЕУРО—1996]
Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі (финал) (ағыл. UEFA Euro 1992 Final) — 1992 жылғы Футболдан Еуропа чемпионатының шешуші ойыны. 1992 жылы 26 маусымда Гётеборгтегі (Швеция) "Уллеви" стадионында өтті. Чемпионатқа Югославияның орнына соңғы сәтте ғана келген Дания құрамасы күтпеген жерде Германияны 2:0 есебімен ұтып, бірінші рет Еуропа чемпионы атанды. Матч туралы фактілер *Ким Вильфорд соққан екінші гол - Еуропа чемпионаттарының финалдық турнирлер тарихындағы 200-ші гол. *2015 жылы режиссер Каспер Барфоед "1992 жылдың жазы" (дат. Sommeren ' 92) атты көркем фильм түсірді. Фильмде Дания құрамасының 1992 жылы қалай чемпион атанғаны баяндалады. Матч Протокол Тағы қараңыз *Футболдан Еуропа чемпионаты 1992 *Футболдан Германия құрамасы *Футболдан Дания құрамасы Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tables/92e.html ЕУРО-1992]
Уллеви

Уллеви (швед. Ullevi) — Швецияның Гетеборг қаласындағы стадион. 1958 жылы 29 мамырда, Әлем чемпионатының қарсаңында ашылған. Қазіргі таңда футболмен бірге жеңіл атлетика, коньки, спидвей турнирлері, түрлі концерттер өткізіле береді. "Гетеборг" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. ФИФА-ның 4-санатты стадиондарының тізіміне кіреді. Cтадионда өткен ірі турнирлер мен матчтар Конькимен жүгіру *Конькимен жүгіруден Еуропа чемпионаты - 1959, 1963, 1965 *Көпсайысты коньки спортынан әлем чемпионаты - 1961, 1966, 1968, 1971, 1975, 1978, 1984 Футбол * Футболдан әлем чемпионаты - 1958 *Кубок иелерінің кубогының финалы - 1990 *Футболдан Еуропа чемпионаты - 1992 *УЕФА Кубогының финалы - 2004 Жеңіл атлетика *Жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты - 1995 *Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты - 2006 Сілтемелер * [http://www.ullevi.se/arenafakta/ULL.asp Ресми сайты]
Футболдан 1988 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан Еуропа чемпионаты 1988 (финал) — 1988 жылғы Еуропа чемпионатының шешуші матчы. 1988 жылы 25 маусым күні Мюнхендегі (ГФР) Олимпиаштадионда өтті. Нидерланд құрамасы 2:0 есебімен КСРО футболшыларын ұтып, бірінші рет Еуропа чемпионы атанды. Матч туралы фактілер *54-минутта Марко ван Бастен қапталдан асырылған допты тоқтатпай қақпаға тепті. Доп доғаша иіліп барып, қақпаның алыс бұрышына енді. Кейін Германиялық атақты бапкер Франц Беккенбауэр Ван Бастеннің голын "Ғасыр голы" деп атады. *КСРО футболшыларының есеп айырмасын қысқартатын мүмкіндігі болды. Бірақ Беланов пенальтиді соға алмады. *Бұл - КСРО құрамасының Еуропа чемпионаттарының финалдық турнирлеріндегі ең соңғы матчы еді. Келесі Еуропа чемпионатына дейін КСРО тарап кетті. *Бұл екі құрама топтық турнирдің бірінші турында да кездескен. Ол жолы КСРО 1:0 есебімен жеңіске жеткен болатын. *КСРО құрамасы Еуропа чемпионаттарының финалында үшінші рет ұтылды (1964, 1972, 1988). Кейін бұл көрсеткішті 20 жылдан соң Германия қайталады (1976, 1992, 2008) Матч Протокол Дереккөздер Сілтемелер *[http://video.mail.ru/mail/laskov69/euro88/269.html Матчты тамашалау] *[http://www.fs-smena.ru/i-zhizn-i-slezy-i-futbol-str64.html Сергей Алейниковтың естелігі]
Славяновка

Славяновка — Павлодар облысы Железин ауданы, Веселорощин ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Железинка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 77 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Футболдан 1984 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

1984 жылғы Еуропа чемпионатының шешуші матчы. 1984 жылы 27 маусымда Париждегі "Парк де Пренс" стадионында өтті. Франция 2:0 есебімен Испанияны ұтып, тұңғыш рет Еуропа чемпионы атанды. Матч Протокол Тағы қараңыз *[[Футболдан 1984 жылғы Еуропа біріншілігі] *Футболдан Франция құрамасы *Футболдан Испания құрамасы Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/uefaeuro/season1984/matches/round204/match=3463/index.html Платини жеткізген жеңіс]
Мәңгілік бала бейне

Мәңгілік бала бейне — жазушы Роза Мұқанова шығармасы. Көркем әдебиет стиліндегі әңгіме. Қысқаша мазмұны Шығарма меңіреу қалған мүгедек 16-17 жастағы Ләйләнің өміріндегі қиындықтары жайлы баяндайды. Ләйләнің мешелдігіне сол бір саңырауқұлақ іспеттес жарылыс кінәлі болған. Семей полигоны кезінде мүгедек болып өмірге келген. Қыз бұл оқиғадан соң түрі 8 жас шамасындағы бүлдіршін күйінде қалып, өспей қалған. Ата-анасынан айырылған байғұс Ләйлә әпкесі жүрексіз Қатираның қолында өседі. Қатира оны кемсітумен болады. Ләйлә әр түн сайын аймен сырласады. Бір тойда өзінің бала кездегі досы Құмарды, би алаңындағы өзін елестетеді. Бұдан соң бірде төсек тартып қалады. Оқиға соңында Ай да, Ләйлә да бір-бірін қимай мәңгілікке қоштасады. Әңгіме Ләйләнің өлімімен, Қатираның жалғызының жүзеге аспаған тойымен аяқталады. Негізгі идеясы Шығарма бір ғана Ләйләнің өмірін мысалға ала отырып, Семей полигонының елге тигізген зардабын, өмір қиындықтарын, барға қанағат ету керектігін көрсетеді. Сол кездегі халық өмірі де баяндалған. Адам мінезінің әртүрлі болатындығын түсіндіреді, өзгенің өміріне күле қарамай, түсіністік танытуға шақыратын шығарма. Кейіпкерлері * Ләйлә — шығарманың басты кейіпкері. Мүгедек, әрі мәңгілік бала бейнесі сақталған жан. Өмірінің тәттісінен көрген қиындығы басым болған. Тағдырдың тәлкегіне ұшырағанынан бөлек, Қатираның үйінің құлына, елдің мазағы мен аяушылығына айналған десек болады. * Қатира — Ләйләнің әпкесі. Ләйләнің қайғысымен бөлісу орнына оны жерден алып, жерге салған аяусыз жан. Өзінің жалғыз ұлының қамын жеген ана. * Құмар — Ләйләнің бала күнгі жақын досы. Ол бала кезінде Ләйләні «ләйлек » деп атаған, оның нәзіктігімен түсіндірген.Тойдағы Ләйләнің елестеткен жаны. * Әжесі — Ләйләнің балалық шағында тек жылы сөздермен жұбатып, қуантқан тұлға. Ләйләнің олмен тек жақсы естеліктері сақталған. Театр мен кинодағы Ләйлә бейнесі Жазушы-драматург Роза Мұқанованың «Мәңгілік бала бейне» пьесасы 1996 жылы М.Әуезов атындағы академиялық драма театрында алғаш қойылды. Шығарма ядролық сынақтар құрбаны болған Ләйлә атты мүгедек қыздың тағдыры арқылы Семей өңірінің қасіретін, қоғамның рухани күйін көрсетеді. Атомнан емес, адамдардың қатыгездігінен өмірімен қоштасқан Ләйләмен бірге туған жерінің рухы да өшеді. 2002 жылы режиссер Сатыбалды Нарымбетов осы тақырыпта «Қыз жылаған» фильмін түсіріп, ол халықаралық фестивальдерден жоғары баға алды. Театрда Ләйлә рөлін Данагүл Темірсұлтанова, кинода Аянат Есмағамбетова сомдады.
Футболдан 1980 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

1980 жылғы Еуропа чемпионатының шешуші матчы. 1980 жылы 22 маусымда Римдегі Олимпиада стадионында өтті. ГФР құрамасы 2:1 есебімен Бельгияны ұтып, екінші рет Еуропа чемпионы атанды. Матч туралы фактілер *ГФР құрамасы кәрі құрлық құрамалары арасында бірінші боп екі рет Еуропа чемпионы атанды. Сондай-ақ, қатарынан үшінші рет финалға шықты. *ГФР футболшысы Райнер Бонхоф екі дүркін Еуропа чемпионы атанған бірінші футболшы. Ол жетістікті 2012 жылы Испания құрамасының бірнеше футболшысы қайталады. Бірақ Райнер бұл финалда ойнаған жоқ. Матч Протокол } } Сілтемелер *[http://www.rsssf.com/tables/80e.html ЕУРО-1980] *[https://www.youtube.com/watch?v=homi--RbFoM UEFA.tv каналынан матчтың шолуын тамашалау]
Футболдан 1976 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

Футболдан Еуропа чемпионаты 1976 (финал) — 1976 жылғы Футболдан Еуропа чемпионатының финалдық матчы. 1976 жылы 20 маусымда Белградтағы "Црвена Звезда" стадионында Чехословакия құрамасы ГФР футболшыларын пенальтилер арқылы 5:3 есебімен ұтты. Негізгі және қосымша уақыт 2:2 есебімен тең аяқталған болатын. Фактілер Пенальтилер сериясында соңғы соққыны чехословакиялық Антонин Паненка тепті. Оның соққысы тіпті жұмсақ болды, аяқтың алқымымен көтеріп қана ата салды. Қақпашы Зепп Майер орнында қалғанда қиындықсыз қайтарар еді, бірақ ол сол бұрышқа атылды да, траекториямен баяу қалықтап ұшқан доп бос қалған қақ ортадан барып торға түсті. Кейін көпшілік пенальтиден дәл осы әдіспен соғылған голды "Паненка стиліндегі пенальти" деп атайтын болды. Матч Тағы қараңыз *Футболдан Еуропа чемпионаты 1996 (финал) Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tables/76e.html ЕУРО-1976]
Оливер Бирхофф

Оливер Бирхофф (нем. Oliver Bierhoff; 1 мамыр 1968 жыл, Карлсруэ, ГФР) — неміс футболшысы, шабуылшы. Қазір Германия Ұлттық футбол құрамасының менеджері. Германия құрамасының бұрынғы футболшысы, 1998-2001 жылдардағы капитаны. Карьерасы Спорттық карьерасында бірнеше италиялық клубтарда ойнады. Тек "Милан" сапында ғана жоғары жетістікке жетті, 1999 жылы Италия чемпионы атанды. 2003 жылы "Кьево" сапында ойнап жүріп карьерасын аяқтады да, бір жылдан соң Германия футбол құрамасының сол кездегі бапкері Юрген Клинсманның тағайындауымен Бирхофф үшін арнайы жаңадан ашылған қызметке — құраманың менеджері болып іске кірісті. Содан бері үзіліссіз сол қызметті атқарып келе жатыр. Одан бөлек Бирхофф Sat.1. телеарнасында Чемпиондар Лигасынның матчтарын жүргізетін комментатор болып та істейді. Ұлттық құрама сапында 1996-2002 жылдары ойнап, 70 кездесуде алаңға шықты да, 37 гол соқты. Бирхофф әсіресе 1996 жылы жарқырады. Сол жылғы ЕУРО-Финалдағы Германия — Чехия матчында екі доп соғып, 0:1 есебімен ұтылып тұрған Германия құрамасын жеңілістен құтқарып қана қоймай, чемпиондықты иеленуіне өлшусіз үлес қосты. Айта кетейік, Еуропа чемпионаттары тарихындағы тұңғыш "алтын голды" сол матчта Бирхофф соқты. Жетістіктері Командалық «Милан» *Италия чемпионы: 1998/99 Германия *Еуропа чемпионы: 1996 *Әлемнің вице-чемпионы: 2002 Жекелей *Италия А сериясының үздік мергені: 1998 *Италия B сериясының үздік мергені: 1993 *Германияның үздік футболшысы: 1998 * «Милан» клубының "Құрмет тақтасына" ілінген. Клубтық карьерасы Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/bierhoff-intl.html Құрама сапындағы статистикасы]
Эдвин Канка Чудич

Эдвин Канка Чудич (; Босния және Герцеговина, Югославия, 31 желтоқсан 1988 жыл) - Босниядағы құқық қорғаушы, журналист және саясаттанушы. Ол бұрынғы Югославиядағы адам құқықтары мен татуласуын үгіттейтін Әлеуметтік зерттеулер мен коммуникациялар қауымдастығының (UDIK) көшбасшысы ретінде танымал. Әлеуметтік зерттеулер және коммуникация қауымдастығы (UDIK) - Босния аймақтық мемлекеттік емес ұйым, Сараевода және Брчокта кеңселері бар. 2013 жылы Эдвин Канка Чудич құрған бұл қауымдастық геноцид, соғыс қылмысы және Босния мен Герцеговинадағы (бұрынғы Югославиядағы) адам құқықтарының бұзылу фактілері, құжаттары мен деректерін жинауға бағытталған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://globalx.ba/intervju-edvin-kanaka-cudic-udik-odnos-prema-zrtvama-je-ispod-svakog-nivoa/ Odnos prema žrtvma je ispod svakog nivoa] – an interview with Edvin Kanka Cudic in GlobaX * [http://novi.ba/clanak/76314/edvin-kanka-cudic-za-novi-ba-bakir-izetbegovic-ne-bi-posjetio-kazane-da-nije-bilo-nas Edvin Kanka Ćudić za novi.ba: Bakir Izetbegović ne bi posjetio Kazane da nije bilo nas]— an interview with Edvin Kanka Cudic in Novi * [http://ostranula.org/edvin-kanka-cudic-treba-preci-preko-nacionalnih-i-vjerskih-barijera-a-to-je-ovom-drustvu-i-najteze/ Edvin Kanka Ćudić: Treba preći preko nacionalnih i vjerskih barijara a to je ovom društvu i najteže]— an interview with Edvin Kanka Cudic in Ostra nula * [http://www.ban.ba/vijesti/edvin-kanka-cudic-koordinator-udik-vukovar-je-nasa-odgovornost Edvin Kanka Ćudić, koordinator UDIK-a: Vukovar je i naša odgovornost] — an interview with Edvin Kanka Cudic in Ban * [https://www.biografija.org/novinarstvo/edvin-kanka-cudic/ Edvin Kanka Ćudić]— Biography of Edvin Kanka Ćudić in "Biografija"