kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Пинк

Али́ша Бет Мур (ағы. Alecia Beth Moore, 8 қыркүйек 1979, Дойлстаун, Пенсильвания,АҚШ), Пинк лақап атымен танымал (ағыл,. Pink немесе P!nk) — американдық әнші,өлеңдердддің авторы және актриса. Ол 2000 жылы «Can't Take Me Home» альбомы шыққаннан кейін танымал бола түсті. Ол өзінің альбомына кірген алғашқы синглін «There You Go» r'n'b стильінде айтқан.Альбом 2000 жылы «LaFace Records» лейблінде шығып,танымал болған.Оның келесі альбомы «Missundaztood» поп-рок стильінде болған.Осы альбомы алғашқы альбомынан ерекшеленіп,2001 жылы жарық көріп,барлық әлемге танымал болды. Пинк өзінің 3-інші «Try This» альбомын 2003 жылдың 3-інші қарашасында шықты.Осы альбомы алдыңғы альбомынан аз табыс тапқанымен де,3 миллион тиражбен сатылды.Ал «Trouble» альбомындағы сингына ол «Грэмми» премиясын «Үздік әйел рок-әнші» номинациясында алды.Оның 4-інші «I'm Not Dead» альбомы 2006 жылы шықты.Осы альбомнан көптеген әндер («Stupid Girls», «U + Ur Hand» және «Who Knew») әлемдегі көп тыңдайтын өлеңдер қатарын бастап тұрды.Ал оның 5-інші «Funhouse» альбомы 2008 жылдың қазанында «So What» әнінен кейін шықты.«Sober», «Please Don't Leave Me» және «Glitter in the Air» әндері «20 үздік» әндер қатарына енді. Пинк — 2000 және 2010 жылдар аралығындағы америкалық «Billboard» «Конечный Хит-парад Десятилетия» журналында ең үздік поп-әнші.Сонымен қатар ол «Billboard Hot 100» хит-парадында 10-ыншы орында,АҚШ-тағы «20 үздік » қатарында болды.«Грэмми» жүлдесінің 3-еуін,«MTV Music Awards»-тан 5 жүлде және «Brit Awards»-тан 2 жүлде иеленді. «Billboard Top 40 Money Makers» музыкалық есеп беруде Пинк 2009 жылдың ең дереу төленетін әртістер қатарында бір жыл ішінде 36 миллион доллар табысымен болды. «People’s Chart» «BBC Radio 1» радиостанциясы арқылы жариялануы бойынша Пинк « 2000 жылдан 2010 жылға дейін британдық радиоларда көр тындалатын әншілер» қатарында 11 орында болды. Дискография *2000: Can't Take Me Home *2001: Missundaztood *2003: Try This *2006: I'm Not Dead *2008: Funhouse *2012: The Truth About Love *2017: Beautiful Trauma *2019: Hurts 2B Human *2023: Trustfall Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B8%D0%BD%D0%BA_(%D0%BF%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B0)
Заляй

Заляй - татар совет тіл маманы, әдебиет сыншысы, филология ғылыми докторы 1654, профессор. 1624 жылдан ҚОКП мүшесі. КСРО ғылым академиясының Қазандағы Тіл-әдебиет және тарих институтының тіл секторының жетекшісі болды. Татар тілініӊ тарихын, диалектілік жүйесін, орфоэпиясын, лексикасын зерттеуге арналған “Татар диалектологиясы”, “Татар тілініӊ орфоэпия нормасы”, “Татар тілініӊ тарихи фонетикасынан деректер”, “Татар фразеологиясы мен мақалөмәтелдері” деген көлемді еӊбектері бар. Дереккөздер
Үлкен түркептер

Үлкен түркептер- құйрығы едәуір ұзы, кәдімгі түркептерден денесі ірірек құс. Дауысы- дыркептердің гүрлеуіне көбірек ұқсас дөрекі «угу-гу» . Шығысқа қарай Оңтүстік-батыс Сібірге дейін Азияның үлкен бөлігінде қоныстанады. Қазақстанда республиканың шығыс жартысында-жазықтықта да, сондай-ақ тауларда да сан алуан қалың өскен ағаш бұталарда өмір сүреді. Қылқанда ормандардан аулақтамайды. Ұялауы және көбею ерекшеліктері кәдімгі түркептердікі сияқты. Қазақстанда сәуірден қазанның басына дейін болады. Дереккөздер
Крис Урбанович

Крис Урбанович (ағыл. Christopher Dominic Urbanowicz) - британдық продюсер және музыкант, бұрынғы соло-гитарист ретінде көбірек танымал және "Editors" инди-рок группасының клавишігі. Өмірбаяны 22 маусым 1981 жылы Ноттингем қалашығында, Англияда туған. Стаффордшир университетінде "Editors" тобының өзге мүшелерімен бірге музыкалық технология классында үш жыл білім алды. Университетті бітіргеннен соң, "Kitchenware Records" лейблына контрактқа қол қойғанша Эдвард Лэеммен (Editors барабаншысы) аяқ киім дүкенінде екі жыл бойы жұмыс істеді. Ол университетте оқып жүрген кезде, Крис курстық проект жұмысына байланысты әуесқой клипқа түсті. Сонымен қатар, ол 2011 жылдың 5-қыркүйегінде Airship манчестерлік группасының дебютты пластинка альбомы - "Stuck In This Ocean" атты альбомға продюсерлік етеді. 16 сәуір 2012 жылы Editors өздерінің Facebook-тегі парақшаларына Урбанович Крис топтан шығатынын мәлімдеді. 2013 жылы қыркүйек айында сингл американдық әнші Алексиің "101 Vultures" атты пластинкасы Кристің продюсерлік қылуымен жарық көрді. 2014 жылы наурыз айында The Spectors тобына продюсер болды. Урбанович Крис Нью-Йоркта өмір сүрді. Ол сирек кездесетін неврологиялық Синестезия ауырына ұшыраған. Дереккөздер
Қызылсирақ тырна

Қызылсирақ тырна — кішене (ақбас тырнадан да кішкентй) қошқыл реңді тырна. Жабын қауырсындары қара немесе қошқыл сұр жалпы өңіне қарама- қарсы мойныныңақ түсі ерекше көрінеді. Басының алдыңғы бөлімінде қызыл телпекті тақыр терілі үлескісі болады. Бұл тырна Шығыс Сібірде қоныстанады және өте сирек кездеседі, сондықтан оның биологиялық ерекшеліктері айқындалмаған. Қазақстанда XIX ғаырдан- ақ бірнеше рет ұшып келгені мәлім. Дереккөздер
Альбер Лебрен

Альбе́р Лебре́н (29 тамыз 1871 жылы, Мерси-ле-О, Мёрт және Мозель басқармасы, — 6 наурыз 1950 жылы, Париж) — француз саятшысы, үшінші республикасының (1932—1940) жылдар аралығындағы Франция президенті . Өмір баяны Өзінің алдындағы президенттерге ұқсас Гастон Думерг және Поль Думер сияқты, Лебрен президент атағына Франция сенаты болғансоң отырды. Бұған дейін ол 30 жылдай француз саяткері ретінде болған, бірақ Лебрен саяткер болуды 1900 жылдардан бастап Ливой республикалық партияның депутаты болған(Франциядағы ең жасы— 29 жас), сосын министр атағын алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде алдыңғы қатарда болған, офицер атағын иеленген, ал соғыстан кейін сенатор болды. Дереккөздер Орысша уикипедия
Инсбрук

Инсбрук (нем. Innsbruck, бав. Innschbruck, тирольск. Innschpruckh) —Аустрия дағы қала, Тироль федералдық жердің әкімшілік орталығы. Инн өзенінің жағасында, мемлекеттің батысында орналасқан.ауданы — 104,91 км², халқы — 117 тыс. человек (2007).Үлкен дамыған, туристикалық орталық. Тарихы # 1508 жылы,билікке Максимилиан I келді,содан Инсбурк маңызды қалалардың біріне айналған. # 1526 жылы бұл қала христиандық, демократиялық қалаға айналды. Михайель Гасмаир бұл қаланың негізін қалаушы болып саналады, алайда, ол Кристиандық соғыстан кейінөлім жазасына кесілді. # 15 мамыр 1955 жылы министрлердіңшешуі бойынша Австриядағы беделді адамдар арқасында қайтадан құрылды. #1665 жылы триольдық Габсбург жолдары қиылысқан болатын, ал одан кейін бұл мемлекет тәуелсіздігін жоғалтты. #1669 жылы Леопольде І университет салынған болатын. #1796—1797 жылдары Австрия және Франция арасында революциялық соғыс басталды. После поражения под Аустерлицем, на основании мирного договора 1805 года в Прессбурге Наполеон I передал Тироль Баварии. #1809 жылы Андреас Хофера деген адам триольдықтарды Бавария және Франциядан босатты. Бұл соғыста ,Төртінші рет олар Наполеоннан жеңіліп,1810 жылы Хофер Мантуе қаласында ату жазасына кесілді . Қозғалыс құралдары Трамвай және автобустар қатынайды. Ең алғашқы тролейбус жолы 2007 жылы салынды . Кранебиттен атты аэропорт бар. Дереккөздер
Ренцо Пиано

Ренцо Пиано (; 14 қыркүйек 1937 жылы дүниеге келді, Генуя, Италия Корольдігі) - итальяндық архитектор, Ричард Роджерспен және Норман Фостермен хай-тек стилінің негізін қалаушы. Орталық туындысы – Париждегі Помпида орталығы (1971—1977). Көп жылдар бойы инженер Питер Райспен қызмет істеген. 1980 жылдары Париж, Милан және Турин қалаларының өнеркәсіп аймақтарының масштабты жобаларын дамытты. Нумеадағы (Жаңа Каледония) Жан-Мари Тжибау атындағы Мәдениет орталығының жобасын жасады. Осака қаласындағы Кансай әуежайының және Римдегі үлкен Музыкалық бақтың жобалауын басқарды, 1997 жылы амстердамдық NEMO мұражайына ғимарат салды. 1995 жылы Императолық сыйлықтың, 1998 жылы Притцкеров сыйлығының иегері атанды. Дереккөздер
Поль Думер

Поль Думе́р (22 наурыз 1857 жылы, Орияк,&nbsp;— 7 мамыр 1932 жылы, Париж)&nbsp;— үшінші республика кезіндегі француз саясаткері, Соңғы президенттерінің бірі (1931—1932). Өмір баяны Ориякта туылды. Білім жағынан Думер математик болған, мамандығы бойынша — қаржыгер; 28 жасқа дейін өз қаласында сабақ берген, сосын тез арада Париж журналисті болып саясаткерлікпен айналысты. Бірінші жақсы депутат атағын Поль Думер 1889 жылы алды, ал қаржы министрі сөмкесін 1895 жылы, 28 жасында иеленді. 1897—1902 жылдары Думер генерал-губернатор атағын алды; Оңтүстік-Батыс Азияның темір жол салу жобасының басқарушысы болды, Ханойда темір жол аттарын соның атына қойды. 1906 жылы өзін президенттік сайлауға ұсынды, бірақ Арман Фальерден жеңіліс тапты. 1912 жылы Франция сенаторы болып сайланды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Думер сенатор 4 ұлынан айрылды. Дереккөздер
Арло Гатри

Арло Гатри (, 10 шілде 1947 жылы туған) — америкалық фолк-әнші және музыкант, оның ұлы Вуди Гатри. Ол әке ретінде социальды әділетсіздікке ән арқылы қарсы тұрған. Оның ең атақты әні — «Alice’s Restaurant Massacree» (ағыл). Өмірбаяны Оның туған кездегі есімі «Arlo Davy Guthrie». Ол 1947 жылы 10 шілдеде Кони-Айленд, Нью-Йоркте дүниеге келді. Ол - музыкант, әндер авторы, актер. Арло Гатри гитара, фортепиано, гитара, ауыз сырнайы, фортепиано сынды аспаптарда ойнай алған. Дереккөздер
Йенни Линд

Йоханна Мария Линд (Йенни Линд атымен танымал; 1820 ж. 6 қазан — 1887 ж. 2 қараша) — «швед бұлбұлы» атанған швециялық опера əншісі. XIX ғасырдың ең танымал əншілерінің бірі болған Линд Швециямен қатар Еуропа елдерінде операдағы сопрано партияларын орындау арқылы танылып, Америкада 1850 жылдардағы концерттік турнелерден кейін аса танымал болды. 1840 жылы Йенни Линд Патшалық Швеция Музыка Академиясының мүшесі атанды. Йенни Линд ]] Линд 1838 жылы «Вольный стрелок» операсында ойнағаннан кейін атақты болды. Осыдан кейін ол бірнеше жыл бойы дауысын зақымдап алуынан зардап шекті, бірақ оның əн мұғалімі Мануэль Гарсия дауысын құтқарып қалды. 1840 жылдары Феликс Мендельсонның қол астында болған əнші Швеция мен Солтүстік Еуропадағы опера партияларының үлкен сұранысына ие болды. Лондондағы екі табысты маусымнан кейін 29 жастағы Линд өзінің операдан кететінін жариялады. 1850 жылы Линд шоумен Барнумның шақыруымен Америкаға кетеді. Осы шоуменнің көмегімен 93 ірі концерт өткізіп, содан кейін өз бетімен гастрольдік сапарға шықты. Осы концерттерден түскен 350 000 доллар қаржыны қайырымдылыққа жұмсап, Швециядағы ерікті мектептер қорын құрды. Өзінің жаңа жұбайы Отто Гольдшмидтпен 1852 жылы Еуропаға көшіп келеді. 1855 жылы Англияға көшіп, осында келесі екі онжылдық бойы кездейсоқ концерттер беріп жүрді. Сонымен қатар, үй шаруасымен айналысып, үш баласын тəрбиелеумен айналысты. 1882 жылдан бастап бірнеше жыл бойы Лондондағы Корольдық музыка колледжінде əн айту пəнінің профессоры болып жұмыс атқарды. Дереккөздер
Қушың

Қушың, Кучинский Белок – Үбі жотасының шығысындағы тау. Географиялық орны Шығыс Қазақстан облысы Риддер қалалық әкімдігіне қарасты аумақта орналасқан. Абсолюттік биіктігі 2057 м. Батыстан шығысқа қарай 14 км-ге созылған, енді жері 6 км. Жер бедері Тау бірнеше қырқалы тауларға бөлініп, өзен аңғарларымен тілімденген. Солтүстігінен Қара Үбі, оңтүстігінен Ақ Үбі өзендерінің салалары бастау алады. Геологиялық құрылымы Пермь, тас көмір, девон кезеңдерінің гранитоидты жыныстарынан түзілген. Өсімдігі Жоғарғы белдеуде шырша, майқарағай, тау шатқалында қайың, көк терек аралас орман өседі. Тау етегінде шалғын топырақтың шөбі шүйгін жайылым. Дереккөздер
Африка өзендері

Жалпы шолу Африка - үлкен өзендер құрлығы. Африкада жер бетіндегі ең ұзын Ніл өзені ағады. Оның жалпы ұзындығы шамамен 6648 шақырым. Нілдің су алқабының кеңдігі соншалық, ол бүкіл Африка құрлығының оннан бір бөлігін торлап жатыр. Ніл Руанда мен Эфиопияның таулы аймақтарынан бастау алып, оңтүстіктен солтүстікке қарай ағады. Ол Эфиопия, Судан, Египет, Уганда, Конго Демократиялық Республикасы (бұрынғы Заир), Кения, Танзания, Руанда, Эритрея және Буринди деген он елден ағып өтетіп Африканың ең негізгі өзен жүйесін құрайды. Оранж- Оңтүстік Африкадағы ең үлкен өзен. Оранж өзенінің төменгі бөлігі Калахари мен Намибияшөлдері арқылы ағады. Өзеннің сағасында өте бай гауһар кені бар. Нигер өзені Батыс Африканың бес мемлекетінің халқы үшін азық пен су көзі болып отыр. Африканың жиырмадан астам тайпасы тіршілігін Нигермен байланыстырып, осы өзенге үміт артады. Заир (Конго) өзені ұзындығы жағынан әлемде бесінші орында. Ал құрлықта солтүстік-шығыс Африкадағы Нілден кейін екінші орында. Замбези - Африканың Ніл, Заир, Нигер өзендерінен кейінгі төртінші өзен жүйесі. Ол Орталық Африкадан Үнді мұхитына қарай алты мемлекеттің жерінен ағып өтеді. Лимпопо өзені Ботсванадан бастау алады. Негізгі өзендері Оңтүстік Африка Орталық Африка Шығыс Африка Батыс Африка Солтүстік Африка Қызықты деректер * Замбези өзенінде әлемдегі ең биік Виктория сарқырамасы бар. * Б.з.д. V ғасырда солтүстік Ніл жазығында алғашқы Мысыр өркениеті пайда болды. * Әлемнің он бірінші өзені — Нигердің ұзындығы 4100 шақырымға жуық. Өзен мұнай көздеріне өте бай.. Дереккөздер
Шалғындық

Шөлдегі өзен аңғарларының тоғайдан басқа бос жазық жерлерінде шалғындық – жайымдық шөптер өседі. Шалғындық жерлердегі болатын негізгі жер отында – бидайық, еркекшөп, қияқ сияқты бағалы жем шөптік злактар болады. Қияқ бидайыққа ұқсас: қияқтың жіңішке сабақтарының жапырықтары көп, пішені жақсы болады. Жайылымдағы шалғындық шөптердің арасында бұршақ тұқымдастары кездеседі. Мысалы, бұлардың ішінен тышқан бұршақты қарастырсақ: мұның көбінесе бұталарға жармасып өсетін ұзын сабақтары және ұсақ, әдемі көгілдір гүлдері болады. Шалғындықта өсетін бұршақ тұқымдас өсімдіктердің барлығы да мал азығына жақсы жарайтын шөптер деуге болады. Дегенмен , олардың ішінде малшылар қауіптенетін улы өсімдіктер де кездеседі. Іле өзенінің аңғарында жатаған, шырынды,сабағы бар кекек көп кездеседі. Кекек – жоңышқаға ұқсас; бірақ мұның жапырақтары мен шашақ гүлдері аздап ірілеу келеді. Кекек жылқының нерв жүйесін бүлдіріп, оны ауруға шалдықтырады. «улы шөптің біреуі «кекек» деген Жылқыдай кекек жеген секектеген» - деп халық босқа айтпаған. Қазақстан шөлдеріндегі өзен жайылымдарының шалғындықтары – өте құнды мал өрісі. Бұл жерлерден шауып алынған пішен құнарлы келеді; шауып алынған жерлердегі алшындарға жыл бойы мал жаюға болады. Арам шөп басқан шалғындықтар жақсартылады. Егер шалғындықтарды үнемі шауып тұрса мал азықтық злактар мен бұршақ тұқымдас өсімдіктер, зиянды арам шөптерді ол жерден ығыстырып шығарады. Жайылмалардағы құнарлы жерлерді жырып, оған бұршақ, жүгері, жоңышқа себу тиімді болып келеді. Дереккөздер #АЙДАУ Шалғындық дала
Мұрагерлер дорама

Мұрагерлер (корей тілінде 왕관을 쓰려는 자, 그 무게를 견뎌라 – 상속자들, Wang-gwan-eul Sseu-ryeo-neun Ja, Geu Moo-gae-reul Gyun-dyeo-ra — Sangsokjadeul, ) оңтүстік корейлік Ли Мин Хо және Пак Син Хё әртістерімен түсірілген дорама, SBS каналында 2013 жылдың 9 қазан мен 12 желтоқсан аралығында көрсетілді. Жанр: дорама. Режиссер: Kang Shin-hyo, сценариін жазған: Ким Ын Сук. Сюжет Чха Ын Сан - кедей отбасыдан шыққан оқушы Кореядан АҚШ-қа апайын іздеп барады. Сол жерде ол Empire Group компаниясының мұрагері Ким Танмен кездеседі. Кореяға келгенде бай балаларға арналған мектепте оқитынын біледі. Сол жерде достарын да, дұшпандарын және махаббатын кездестіреді. Әртістер * Ли Мин Хо— Ким Тан * Чон Чан У — бала Ким Тан * Пак Синхе — Чха Ын Сан * Ким У Бин - Чхве Ён До * Ян Хён Мо — бала Ён До * Кристал Чон — Ли Бо На * Ким Чжи Вон — Рейчел Ю * Кан Мин Хёк — Юн Чан Ён * Чхве Чжин Хёк — Ким Вон * Кан Ха Ныль — Ли Хё Син Жүлделері BaekSang Arts Awards жүлдесі - «Ең танымал әртіс» номинациясы бойынша. Дереккөздер
Қыземшек (тау, Күнгей Алатау)

Қыземшек – Күнгей Алатау жотасының солтүстік беткейіндегі таулы массив. Географиялық орны Алматы облысы Райымбек ауданы Шілік өзенінің аңғарында орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 4032 м. Солтүстіктен оңтүстіккке қарай бойлық бағытта 30 км-ге созылған, енді жері 6 км. Геологиялық құрылымы Жер қыртысы протерозой және каледон қатпарлығы кезінде көтерілген. Тау сейсмикалық ауданға жатады. Жер бедері Көлбеу беткейлері кең өзен аңғарлары мен төбесі күмбез тәрізді жоталар жоғары қарай біртіндеп құлама беткейлі шатқалдар мен үшкір шыңдарға ұласады. Жоғарғы белдеулерінде тектоникалық және мореналық шағын көлдер кездеседі. Тау беткейлерінде Құтырған, Талды өзендерінің салалары бастау алады. Өсімдігі Солтүстік бөлігінде шырша, қарағай, өзен аңғарларындағы қара, қызғылт қоңыр топырағында альпілік өсімдіктер (шалғын) мен әр түрлі астық тұқымдасы, бұталар өседі. Аңғары мал жайлауы. Дереккөздер
Қыземшек (тау, Ұлытау таулары)

Қыземшек – Ұлытау тауларының оңтүстік бөлігіндегі аласа тау. Географиялық орны Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Қарсақпай кентінің оңтүстік-батысында 16 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 546 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 2,5 км-ге созылған, енді жері 1 км шамасында. Жер бедері Беткейі сай-жыралармен тілімделген. Шығысынан Керегетассай өзені бастау алады. Солтүстігінде Шиліқұдық бұлағы, оңтүстігінде Қарамола жайлауы бар. Өсімдігі Тау баурайында ұшқат, тобылғы, боз, бидайық, сораң, т.б. өседі. Баурайы мал жайылымына қолайлы. Дереккөздер
Қыземшек (тау, Мұңлы тауы)

Қыземшек – Мұңлы тауының солтүстік-батысындағы аласа тау. Географиялық орны Ұлытау облысы Қаражал қалалық әкімдігіне қарасты аумақта, Қаражал қаласының оңтүстік-батысында 41 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 521 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 2 км-ге созылған, енді жері 1 км. Жер бедері Беткейі жонды-қырқалы келген. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Шығысында Қарашоқы, оңтүстік-шығысында Бектау таулары бар. Өсімдігі Ашық қоңыр топырақ жамылғысында боз, селеу, жусан, бұталы өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Қыземшек (тау, Бетпақдала)

Қыземшек – Бетпақдала даласының оңтүстік-батысындағы тау. Географиялық орны Түркістан облысы Созақ ауданы Жуантөбе ауылынан солтүстікке қарай 48 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 265 м. Жер бедері Екі өркештен тұратын тау беткейі көлбеу келген. Беткейі мен етегінде шөл далаға тән өсімдіктер өскен. Солтүстігінде 10 км жерде өзімен аттас кент және кеніш орналасқан. Дереккөздер
Қыземшек (тау, Қызбелтау таулары)

Қыземшек – Қызбелтау тауларының шығысындағы аласа тау массиві. Географиялық орны Қостанай облысы Науырзым ауданы Мереке ауылының оңтүстік-батысында 25 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 202 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 2 км. Геологиялық құрылымы Беткейі сай-жыралармен тілімденіп, эрозиялық процестерге ұшыраған. Жоғарғы олигоцен мен миоцен кезеңдерінің сазды, карбонатты жыныстарынан түзілген. Жер бедері Етегінде қорымтас үйінділерінің мол шоғыры жиналған. Баурайы бұлаққа бай. Солтүстігінде Күйік қонысы, оңтүстік шығысында Үлкен жіне Кіші Қосқопа көлдері жатыр. Өсімдігі Сортаңды қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, селеу, бетеге аралас астық тұқымдас өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Таңсық өзені

Таңсық – Аягөз алабындағы өзен. Географиялық орны Абай облысы Аягөз ауданы аумағында. Ұзындығы 95 км, су жиналатын алабы 2550 км 2 . Бастауы Тарбағатай жотасының батыс сілемінен басталып, Қолдар көлінің солтүстік-батысында 7 км-дей жерде жерге сіңіп кетеді. Гидрологиясы Аңғары кең. Арнасы тік жарлы, жайылмасы жалпақ. Жауын-шашын, жер асты суларымен толығады. Басты салалары: Шәумен (Байатасай), Қарақатын, Жыланды, Сайқарқамыс. Жылдык орташа су ағымы 0,38 м 3 /с. Жайылмасы - шабындық. Дереккөздер
Петр Семенович Коган

Петр Семенович Коган (1872 жыл 20 мамыр, Лида қаласы – 1932 жыл 2 мамыр, Мәскеу) – кеңес әдебиетін зерттеуші, сыншы. Еңбек жолы 1896 жылы Мәскеу университетінің тарих-филология факультетін бітірді. 1910 жылы Петербург университетінің герман-роман факультетінде доцент, одан соң Мәскеу Мемлекеттік университетінің профессоры. 1921 жылы Мемлекеттік өнер ғылымдары Академиясы құрылғанда оның президенті болды. Еңбектері 1895 жылдан жариялана бастады. Коган орыс әдебиетінің тарихын жүйелі зерттеушілердің бірі. Ол жазған «Орыс әдебиетінің жаңа дәуіріндегі тарихи очерктері» (1-3 томдар, 1908-12 жылдар) және «Батыс Еуропа театрларының очерктері» (1934) бірнеше рет қайта басылды. Дереккөздер
Қарлығаш Лекерқызы Қабдолова

Қарлығаш Лекерқызы Қабдолова - 1954 жылы туған. Педагогика ғылымдарының докторы (2007 ж.). ҚазПИ-ді (1976, қазіргі ҚазҰПУ) және аспирантурасын (1987) жылы бітірген. Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы Қызылту орта мектебінде (1976-1978), Алматы қаласындағы №103, №12 мектептерде мұғалім, мұғалімдер институтында әдіскер, оқытушы (1984-85), ҚазҰПУ–да доцент (1995- 2002), Қазақ тіл білімі академиясын да зертхана меңгерушісі, ғалым–хатшы (1993- 2003), т.б. қызметтер атқарды. «Ұлттық мектептің оқу қостілдігі жағдайында сөзжасамның кешенді бірліктерін байланыстыра оқытудың теориясы мен әдістемесі» деген тақырыпта докторлық диссертациясын қорғады. Қазірде 50- ден астам ғылыми еңбектердің авторы. Дереккөздер
Құрмет Қабдықайырұлы

Құрмет Қабдықайырұлы (5.1.1937 жылы, Атырау облысы, Индер ауданы, Елтай ауылы) – физика-математика ғылымдарының кандидаты (1966), педагогика ғылымдарының докторы (1994), профессор (1985). ҚазМУ-ды (1958, қазіргі ҚазҰУ) және Харьков политехникалық институтының аспирантурасын (1960) бітірген. ҚазМУ–да аға оқытушы, доцент (1962-74), Алматы халық шаруашылығы институтында (1974-85, қазіргі Қазақ экономалық Университеті) кафедра меңгерушісі, Семей педагогикалық институтында (1985-86, қазіргі Семей мемлекеттік университеті) проректор, ҚазҰУ-да кафедра меңгерушісі (1986-2002), 2002 жылдан профессор қызметтерін атқарды. «Об одной системе интегро–дифференциальной уровнений» тақырыбында кандидаттық, «Дидактические основы совершенствования математического образования в высшей школе» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 200-ден астам ғылыми жарияланымның, 2 монографияның авторы. Дереккөздер
Панас Карпович Саксаганский

Панас Карпович Саксаганский (27.05.1859, Каменно-Костуватое селосы, – 17.09. 1940, Киев) – украин совет актёрі, режиссер, педагог, КСРО халық әртісі (1936). Драматург И. К. Карпенко-Карый мен актер Н. К. Садовскийдің інісі. Еңбек жолы Сахналық қызметін 1875 жылы әуесқойлар үйірмесінен, ал 1883 жылы кәсіпқой театрдан бастады. М. П. Старицкий, М. Л. Кропивницкий және Н. К. Садовскийді труппасында қызмет етті. 1890–1909 жылдары театр труппасын басқарды. 1910–15 жылдары гастрольдік сапармен Украина, Ресей қалаларында өнер көрсетті. Ол – 19 ғ-ның 2-жартысы мен 20 ғ-дың басындағы украин театр өнеріндегі сыншыл реализмнің ірі өкілдерінің бірі. Совет дәуірінде (1927–31) Киев, Харьков театрларында ойнады. Пьессалар жазып, спектакльдер қойды. Дереккөздер
Дүнген музыкасы

Дүнген музыкасы Дүнген музыкасы– дүнген халқының музыкасы. Дүнген музыкасы бір дауысты, пентатоникалық ладқа негізделсе, одан диатоникалық ладтардың элементі байқалады. Әуен-ырғағында дыбыстар ұзындығы көбінесе жұп болады, жай синкополар да кездеседі. Дүнген музыкасының өлшемі 2/4 және 4/4. Кейде өлщем ауыспалығына байланысты үш ширектік өлшемде кездеседі. Дүнген музыкасының милодиясынан дыбыстардың қайталануы, алшақ интервалдарға секіріс байқалады. Дүнгеннің музыкасының халық аспаптары бірнеге түрге бөлінеді. ысқылы аспаптар: *михузы *эрхузы *сыхузы үрлемелі аспаптар: *ди, *ще, ішекті аспаптар: *санчанцзы *пиба *ёнчин *кучанцзы cоғып ойнайтын аспап: *вазы. Дүнгендер әнді өз ана тілінің фонетикалық ерекшелігіне байланысты аса жоғары емес, біркелкі орташа дауыста айтады. «Нанчор Данфи», «Мынчжано» сияқты көне халық әндері танымал болды. Дереккөздер
Сайдали Вализаде

Сайдали Вализаде Сайдали Вализаде (10. 10. 1900 жылы Тәжікстан) – тәжік совет ақыны. Тәжікстан ССР-інің еңбек сіңіргені әртісі (1945). Еңбек жолы Сайдали Вализаде шығармашылық жолын ауызша өлең шығарып, ән айтудан бастады.Ол алғашқы өлеңінде ("Езілген дихан", 1917) Бұхар әмірінің тәртібін сынады, Ол – тәжік тілінде Ленин туралы тұңғыш жазылған "Ленин – досымыз және көсеміміз" атты өлеңнің авторы. Көптеген шығармаларында жаңа өмір шындығын шабыттана жырға қосты ("Папаниндықтар" атты поэмасы т. б.)Сайдали Вализаденің туған ел үшін ерлікпен қаза тапқан тәжік солдаты туралы жазылған "Сайдқұл Тұрдыев" поэмасы Ұлы Отан соғысы кезінде көпшілікке кең таралды. Ол "Өлеңдер" (1949),"Өлеңдер мен поэмалар" (1965) т. б. жинақтарын шығарды. Сайдали Вализаде шыармаларында кездесетін фольклорлық әуен жазба әдебиет дәстүрімен берік үндестік тапқан. Дереккөздер
Pro Evolution Soccer 4

Pro Evolution Soccer 2004 (қысқартылған PES 4) — өте танымал мультиплатформендық видеойын, спорттық симулятор жанрдағы Konami компаниясының Pro Evolution Soccer сериясының 4-шы шығарылымы болып келеді.Ресми түрде ойын 2004 жылы ПК Xbox 360, PlayStation 2, PlayStation Portable, Nintendo 3DS шықты. Системалық кажеттіліктер Минималды системалық қажеттіліктер *Операциалық система: Windows XP , Vista SP2, ; *Процессор: Intel Pentium IV-процессор 2,4 GHz ; *Оперативты жад: 1GB RAM; Стадиондар * Олд Траффорд * Уэмбли * Монументаль Ривер Плейт * Аллианц Арена
Мажарстан музыкасы

Венгрия музыкасы Венгрия музыкасы-венгрия халықының музыкасы. Венгр халық әндері бір дауысты болып келеді. Халық шығармашылығынан лирикалық және тұрмыс-салт әндерімен қатар мандьярлардың тәуелсіздігі жолындағы ғасырлар бойғы күресін бейнелейтін тарихи әндер де кең орын алады. Ертеде әндер мен аңыздарды қобызға қосып айтатын халықтың әнші-жыраулары болған. Венгрияда профессионалдық музыка мәдениеті 13 ғасырда дами бастады. 15 ғасырдың өзінд Буда қаласында король сарайының капелласы болды. 1536 – 38 жылы А. Фаркаш, 1554 жылы Ш. Тиноди мадьяр тілінде музыкалық шығармаларды (аңыздар, тарихи әндер) басып шығарды. Венгрия музыкасының бұдан былай дамуына вербункош деп аталатын венгр аспаптық музыкасы ерекше әсер етті. Вербункошқа тән музыкалық элементтерді дамутыдың негізінде композитор Й. Рузичка «Белланың қашуы» (1822 жылы) атты тұңғыш венгр операсын жазды. Кейінірек Ф. Эркель венгр қаһармандық-романтикалық операсының бастаушысы болды. 19 ғасырда Ф. Лист аспаптық музыка саласында жаңаша шығармалар тудырды. 1837 жылы Пешт қаласында опера театры ірге көтерді, 1840 жылы консерватория, 1853 жылы филормониялық қоғам ашылды. 20 ғасырдағы венгр музыкасының дамуы, өріс алуы, Кодай мен Б. Бартоктың композиторлық және этнографиялық еңбектерімен тікелей байланысты. Дереккөздер
Сайидо Насафи Миробид

Сайидо Насафи Миробид (т.ж. белгісіз,1707 немесе 1711 жылдары,Бұхара) – тәжік ақыны. Бұхарада оқып білім алды. Парсы-тэжік классикалық поэзиясындағы гуманистік дәстүрді дамыта отырып, бертінгі классикалық тәжік әдебиетіндегі демократиялық бағытты өркендетті. Сайидо Насафи поэхиясында ("Көктемгі әуендер" т.б.) бұқара халық мұңын жырлады, әлеуметтік теңсіздікті сынды. Ол– маснави, ғазел т.б. поэзия жанрларының шебері. Өлеңдерінің көркемдік түзілімі айшықты, тілі образды. Көптеген сөз тіркестері мақал-мәтел түрінде келеді. Дереккөздер
Pes 2003

Pro Evolution Soccer 2003-(қысқартылған PES 3) өте танымал мультиплатформендық видеойын, спорттық симулятор жанрдағы Konami компаниясының Pro Evolution Soccer сериясының 3-шы шығарылымы болып келеді.Ресми түрде ойын 2003 жылы ПК PlayStation 2, шықты. Системалық кажеттіліктер Минималды системалық қажеттіліктер *Операциалық система: Windows XP , Vista SP2, ; *Процессор: Intel Pentium IV-процессор 2,4 GHz ; *Оперативты жад: 500 MB RAM; Стадиондар . * Олд Траффорд * Уэмбли * Монументаль Ривер Плейт * Аллианц Арена ]
Жорж Садуль

Садуль Жорж Садуль Жорж (04. 02. 1904, Нанси, – 13. 10. 1967, Париж) – француз кино теоретигі әрі сыншы, өнер тану ғылымдарының докторы, профессор, коммунист. Қарсыласу қозғалысына белсене қатысып, "Летр франсез" атты астыртын газетте қызмет еткен. Мақалалары "Юманите" т.б. газет-журналдарда жарияланды. Жоғары кино білімі институтында және Фильмол. институтында қызмет етті. Дереккөздер
Матвей Манизер Генрихович

Матвей Манизер Генрихович (17.03.1891, Санкт-Петербург, - 20.12.1966, Мәскеу) - совет мүсіншісі, КСРО халық суретшісі. 1941 жылдан КОКП мүшесі. 1911-16 ж. Санкт-Петербург Көркем сурет академиясында оқыды. Монументті насихат жоспарын іске асыруға қатысқан. Көркем -сурет академиясында, Мәскеудің сән және қосалқы өнер институты мен Мәскеу көркемсурет институтында сабақ берді. 1947 жылдан КСРО Көркемсурет академиясының вице президенті болды. Ленинградтағы В.И.Чапаев, Ульяновскідегі В.И.Ленин, Рязаньдағы И.П.Павлов ескеткіштерінің, Зоя Космодемьянская мүсінің, Мәскеудегі В.И. Ленин атындағы метрополитен станциясындағы мүсіндік-топтамалардың авторы. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты. Ленин ордені және Қызыл жұзыл орлденімен марапатталды. Дереккөздер
Клин Дмитров қырқасы

Клин Дмитров қырқасы- Смоленск-Мәскеу қыратының шығыс бөлігі, көп жері Мәскеу облысының солтүстігінде ұзындығы 200 км, ені 25-55 км. Биіктігі 285м-дей. Бор дәуірінің құмды-сазды жыныстарынан түзілген негізін антропогеннің мореналары мен саздақтары жапқан. Өзен аңғарларымен (Клязьманың және Волганың жоғарғы ағысындағы салаларымен) тілімделген. Қылқан жапырақты, жалпақ жапырақты орман өседі. Қырқаны Мәскеу атындағы канал кесіп өтеді. Қолданылған әдебиет *Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл,5 том, бас редакторы М.Қ. Қаратаев, 476 бет
Клоунада

Клоунада- цирк жанры. Ол негізінен экцентрикалық және қуақы көріністерден тұратын клоундық күлдіргі ойындардан құралады.Клоунадалық ойын көрсетудің негізгі халықтық фарс ойындарына саяды. Дәстүрлі Ақ клоунның маскасы Дель арте комедиясы, сондай-ақ франция мен ағылышынның балаған театрларынан, ал Шикіл сары клоунның маскасы халық арасындағы масқарапаз артистерге (қолапайсыз әрі сыйықсыз) еліктеушілер ойындарынан алынған. Сәнді киінген өр кеуде Ақ клоун мен ебедейсіз Шикіл сары клоуынның арасында өтетін қақтығыста әрқашан да Шикіл сары клоун жеңіске жетіп отырды. 17-18 ғ-да клоундар дар ойыны және ат үстінде көрсетілетін ойындарға қатысты. Астлей циркінің (Лондон,1780) күлдіргі артисі Б.Саундерс жолы болмаған аттылы боп өнер көрсеткен. 1834 ж. Франкони циркінде Ж.Б.Ориоль акробатикалық күрделі қимылдарды күлкілі әлдіс-қылықтарымен шебер ұштастырды. Кейін клоундар машықтандырылған хайуандар ойыны мен т.б. көріністерге де қатысты. Клоунада нөмірлері біртіндеп сатиралық және публицистикалық бағыт алды. (А.Л. және В.Л.Дуровтарп, В.Е.Лазаренко). Клоундар соло-клоун (монолог оқу, акробатикалық және т.б. өнер көрсету), кіле клоуны, күлдіргі клоунға(екеу,үшеу немесе топтасып шығатын) бөлінеді. Кеңес Цирк клоундары сатиралық және публицистикалық сарындағы өткір күлкіні психологиялық характермен байланыстырады. Белгілі Кеңес клоундары: В.Г. және Ю.В.Дуровтар, Д.С.Альперов, Ю.В.Никулин,О.К.Попов т.б. Қолданылған әдебиет *Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл,5 том, бас редакторы М.Қ. Қаратаев, 479 бет
Леонид Исаакович Мандельштам

Мандельштам Леонид Исаакович (22.04.1879, Могилёв, - 27.11.1944, Мәскеу) - советтік радиофизикатер мектебінің негізін салушылардың бірі, совет физигі, КСРО ғылым академиясының акадимегі. 1925 жылдан Мәскеу университетінің профессоры. Оның ғылыми еңбектері негізінен оптикаға, тербелістер теориясына және радиофизикаға арналған. 1928 ж. Г.С. Ландсбергпен бірге отырып, жарықтың камбинациялық шашырауын ашты. Мандельштам - сызықтық емес тербелістер теориясын жасаушының бірі. Ол Н.Д.Папалексимен бірге отырып бұл салада бірқатар жаңа құбылыстарды ашып зерттеді, параметрлік генератордың көмегімен электр тербелістерін қоздырудың жаңа әдісін жасады, сондай-ақ радиофизика саласынан радиоинтерференциялық методтарды ашты. Мандельштам салыстырмалық теориясы, статистикалық физика, кванттық физика салалары бойынша да бірқатар еңбектер жазды. Ол Ксро Мемлекет сыйлығының лауреаты, Ленин орденімен және Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. Дереккөздер
Бейлор университеті

Бэйлорс университеті — АҚШтың Техас штаты, Уэйко қаласындағы жеке христиан университет. 1845 жылы құрылған және Техастың ең ескі университеттерінің бірі. Университет Техастың орталығында орналасқан, Далластан жарты сағат және Остиннан бір сағатта жерде. Бас кампус Бразос өзенінің жағалауында Уэйко қаласының тарихи орталығынан шығыста орын тепкен. Сілтемелер * [http://www.baylor.edu/ Baylor University] * [http://www.baylorbears.com/ Baylor Athletics] * [http://www.baylorpress.com/ Baylor University Press] * [http://www.baylormag.com/ Baylor Magazine]
Өсімдіктердің қоректенуі

Өсімдіктердің қоректенуі — өсімдіктің өсіп, дамуы үшін қажетті ішкі және сыртқы метаболизмін қамтамасыз ететін зат алмасу биохимиялық процесс. Өсімдіктердің көпшілігі фотосинтез үрдісінің арқасында қоректенеді. «Фото» сөзі «жарық», ал «синтез» «қосылу, құрастыру» деген мағыналарды білдіреді. Өсімдіктер өздерінің қоректерін жарықты пайдалана отырып жинақтайды. Фотосинтез жапырақ жапырақ жасушаларының ерекше құрылымында өтеді. Олар хлоропластар деп аталады. Құрамында күн жарығының энергиясын аулайтын жасыл боятек (пигмент) болады. Яғни жапырақ - жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. Хлоропластар күн көзінен энергияны аулап жатқанда, жапырақтың басқа бөліктері ауадан көмір қышқыл газын сіңіреді. Күн көзі мен көмір қышқыл газы - фотосинтез үшін қажетті екі ингридиент. Үшінші қажетті зат - су. Суды тамыр жеткізеді. Су түтіктердің жүесі бойынша өсімдіктердің барлық мүшелеріне, оның ішінде жапыраққа да жетеді. Міне, енді өсімдікте өзінің қорегін жинақтауға болатын жағдайлардың бәрі бар. Олар күн сәулесінің көмегімен ауадан алған көмір қышқыл газынан ең негізгі қоректік зат - қант пен крахмал түзеді. Жапырақ ішінде қоректік шырын түзіледі. Түзілген қоректік шырын өсімдіктің кез келген мүшесіне жеткізіледі. Фотосинтездің жанама өнімі - газ тәрізді оттегі. Оны өсімдік атмосфераға бөліп шығаратын оттегі Жер планетасындағы тіршілікке негіз болады.
Уильям Коббет

Уильям Коббет (Сщииуе) (09.03.1762, Фарнем, Суррей - 18.06.1835, Гилдфорд маңы) - ағылшын публицисі әрі тарихшы. Ұсақ фермердің баласы. 1794 жылдан АҚШ-та эмиграцияда жүріп, өзінің публицистикалық қызметін Ұлы француз революциясы идеяларына шабуыл жасаудан бастады. 1800 жылы еліне келіп, 1802 жылдан "Политикал реджистер" апталығын шығарумен айналысты. Англияның әлеуметтік және саяси ситемасын сынады: мұнысы үшін әлденеше рет жазаланды. 1832 жылы парламентке сайланды. "Протестантық реформация тарихы" деген негізгі тарихи еңбегінде капитализм дамыған сайын бұқараның жағдайы нашарлай беретінін атап көрсетті. Бірақ ұсынған программасы ұсақ буржуазиялық сипатта болды. Дереккөздер
Манефон

Манефон (б.з.б. 4 ғасырдың 2-жыртысы, 3 ғасырдың басы)- Ежелгі Египет тарихшысы, "Египет тарихын" грек тілінде жазған абыз. Манефон египет тарихын 30 әулетке және Ежелгі, Орта, Жаңа патшалықтар кезеңіне бөлді; оның бұл әдісі ғылымда қазір де пайдаланылып жүр. Совет ғалымы В.В. Струве Манефонның сенімді деректерге сүйенгенін дәлелдеді. Дереккөздер
Ковалевский Владимир Онуфриевич

Ковалевский Владимир Онуфриевич (02.08.1842, Шустянцы селосы, Витебск губерниясы, Қазіргі латвия - 16.04.1883, Мәскеу) - орыс палеонтологы. А.О. Ковалевскийдің інісі. К.Ч.Дарвин, Т.Гексли, Ч.Лайелдің бірнеше кітаптарын аударып, дарвинизм ілімін таратқан. 1872 жылы Йен университетінде жылқының палеонтологиялық тарихынан диссертация және 1875 Петербург университетінде анхитерий туралы магистрлік диссертация қорғаған. 1880 жылы Мәскеу университетіне доценттіке сайланған. Ковалевскийлің тұяқты жануарлардың тарихи дамуы туралы еңбектері жаңа ғылым - эволюциялық палеонтологияның негізі болды. Ковалевский органның морфологиялық өзгерістерінің дамуы тірілік жағдайының өзгеруіне байланысты екенін дәлелдеді. Ол омыртқалы жануарлар филогенезін шешуде эволюциялық ілімді кең қолданған. Қолданылған әдеибет *Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл,5 том, бас редакторы М.Қ. Қаратаев, 484 бет
Мамай (көл)

Мамай – Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы ағынсыз көл. Гидрографикасы Ауданы 41 - 44,5 км 2 - ге дейін өзгереді. Ұзындығы 8,5 км, ені 7,9 км. Орташа тереңдігі 1,6 м. Көл аласа төбешіктер арасындағы қазан шұңқырда. Жағасы көбіне жайпақ, тек оңтүстік-шығыс бөлігі тік жар. Мамайдың Тәттімбек өзені құйған тұсында кішігірім бірнеше құм қайраң бар. Түбі жатық, шөккен лайдың қалыңдығы 1 м-ге жетеді. Суының түсі жасыл, ащы, тек мал суарылады. Көлдің сотүстігінде Мамай ауылы орналасқан. Дереккөздер
Сергей Малютин Васильевич

Сергей Малютин Васильевич (4.10.1859, Мәскеу, - 6.12.1937, Мәскеу) совет кескіндемешісі, график-суретші. 1883-86 ж. Мәкеудің кескіндеме мүсін және сәулет өнері училищесінде оқыған. Передвижниктер серіктігінің мүшесі. 19 ғасырдың аяғында жанрлық картиналарымен танылды. Орыс әдебиеті қайраткерлерінің портретін жасады. Г.П. Передерий, Д.А.Фурманов портреті совет өнері тарихынан жоғары орын алды. Малютин ахитектура, сән және қосалқы өнері, иллюстрация саласында да еңбек еттті. Дереккөздер
Мысыр Қарулы күштері

Мысыр Қарулы Күштері Египет әскери күштер болып табылады. Египет қарулы күштері Африкада ірі болып табылады, және Таяу Шығыс. Ол Мысыр әскері Египеттің әскери-теңіз флоты, Египет әуе күштері мен Әуе қорғанысы күштері Мысыр тұратын, 1922 жылы құрылған. Мысырдың Конституцияға сәйкес, Мысыр Қарулы күштер төтенше есе құрылған және Мысыр қарулы күштерінің Жоғарғы көшбасшысы атағына ие Президентінің басшылығымен жалпы командалық немесе Жоғарғы Кеңесінің басшылығымен, ал 21 тұрады қарулы күштер түрлі әскер мен департаменттер білдіретін әскери қызметкерлері.
Анри Филипп Петен

Анри-Филипп Петен (екінші фамилиясы — Петэн; ; 24 сәуір 1856&nbsp;— 23 маусым 1951)&nbsp;—француздық әскери және мемлекеттік қайраткер; Франция маршалы (1918); Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы. 1940—1944 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыста арнайы жасақты басқарған, Петенге «коллаборационизм» деген атақ тиесілі . Өмірбаяны Петен солтүстік Францияда туған, Па-де Кале аумағында, 20 жасынан бастап әскери жасақта болған, жақсы білім алып шыққан, Сен-Сир академиясын 1887 және Париждегі жоғарғы әскери оқу орнын бітірген. Дереккөздер
Sky Team

SkyTeam орталық басқарма бөлімімен авиациялық альянста болып табылады, орталық Sky Team, дүниежүзілік сауда орталығында Airport Schiphol базасында Amsterdam Airport Schiphol аймағында Харлеммермерде, Недерланд. Sky Team 2000 жылы Aeroméxico, Air France, Delta Air Lines және Korean Air әуежайларында қаланды. SkyTeam соңғы үш авиациялық альянстардың бірі болған, Star Alliance және Oneworld бастапқы екеуі. Бұған қарамастан SkyTeam жолаушылар және мүшелер санынан әлем бойынша екінші орындағы альянс болып табылады, онын алдында Star Alliance және Oneworld. 2014 жылдың наурыз айының есептеулері бойынша Sky Team 20 тасушы аймақты иемденуде және "Сіздердің қауіпсіздіктеріңіз ең маңызды" деген ұранмен жұмыс істеуде. Және Sky Team Cargo атты жүк альянстары да жұмыс істейді, келесі жүк альянс China Airline Cargo 2012 жылы қазанда құрылған. 2004 жылы Continental Airlines, Northwest Airlines және KLM қосылғанда Sky Team үлкен жетістіктерге жетті. 2010 жылы өзінің 10-жылдық туған жылын арнайы ливрея қосу арқылы тойлады, төрт авиакомпаниялардың беделін көтеретін немесе біріктіретін, Aerolíneas Argentinas, China Airlines және Garuda Indonesiaдың жаңалануынан кейін толық мүшесі болу үшін. 2011 жылдың ақпанымен 2012 жылдың мамырында Saudi Arabian Airlines және Middle East Airlines авиакомпаниялары қосылды. 2014 жылдың наурызында Garuda Indonesia қосылды. 2014 жылдың наурызынан бастап Sky Team 178 мемлекетке күнделікті 1000 орындығы бар 15700 рейс жасайтын 4000 самолет ұшады. 459781 жұмысшылары, 564 демалыс орындары бар самолеттер жылына 58800000 жолаушылар тасымалдайды. Мүшелер тарихы Бірігу жылдары 2000 жылы 22 маусым Aeroméxico, Air France, Delta Air Lines және Korean Air Нью-Йоркте үшінші авиациялық альянс тапқанын жариялады. Олар Sky Teamде ең маңызды 4 қалаушы болды. Олардың бірігіп келісімі бойынша Sky Team күніне 6402 рейс 4400 бағытта 98 мемлекетке ұшады. 2000 жылдың соңында Sky Team Cargo атты жүк тасымалдаушы альянс қаланды. Келесі айда CSA Czech Airlines авиакомпаниясын 5-інші мүшесі ретінде қосатынын жариялады. 2001 жылы CSA Czech Airlines мүше болды. 2002 жылы Alitalia мүшелеріне кірді. 2003 жылы KLM қосылды. Сол жылы Sky Team жолаушыларға арнап сайт құрды. Орасан зор ұлғаюы Дереккөздер Орысша уикипедия
Гастон Думерг

Гасто́н Думе́рг (1 тамыз 1863 жылы — 18 маусым 1937 жылы) —мемлекеттік француз қайраткері, 1924—1931 жылдағы Франция президенті). Өмір баяны Радикалды Франция партиясының мүшесі ретінде бастаған, соңғы жылдары партиясыз қалды. Бірінші министр атағын 1902, 1913 жылдары желтоқсанда — 1914 маусымда шеткі істер министры атағын алды; сосын Бірінші дүниежүзілік соғысты басқарған. 1914 жылдан 1917 жылға дейін қайтадан министр болып сайланды;ақпанның басында 1917 жылы Антанта шайқасында Франция әскерін басқарған басшылардың бірі болған. Дереккөздер Орысша уикипедия
Кешқұрым (әңгіме)

Кешқұрым - қазақ жазушысы Мұхтар Мағауинның бастау кезеңдегі жазылған шығармасы. Автордың баспасөз бетінде жарияланған тұңғыш әңгімесі (1964 жыл). Тарихы Шығарманы кезінде ешбір газет, журнал басуға қабылдамаған. 1963 жылы "Жұлдыз" журналына ұсынған нұсқасының соңында проза бөлімінің меңгерушісі Амантай Байтанаевтың көк сиямен жазылған қорынытнды пікірі бар: : "Автордың не айтқысы келгенін түсіну қиын. Қазір жасы алпысқа келіп қалған Жұмағұл қарт ертеде өткен бір ағат ісіне өкініш еткендей бір түйін бар сияқты. Ол жас кезінде бір келіншекпен жүреді. Онымен тұз-дәмі жараспай, қосыла алмай қалады. Жүкті болып қалған сондағы келіншектен Жаннат деген қыз туады. Сол қыздың өскенін (22-де) тұрмысқа шыққалы жатқан кезін көрген қарт Жұмағұл қатты өкінішке қалады. Өзі 7 беттік әңгіменің жартысынан көбі ертеде өткенді еске түсіруге арналған. Қорыта келгенде, автор осы әңгімені жазарда алдына белгілі бір мақсат қоймаған сияқты. Ұсынатын моралі күңгірт қалады. Әңгіменің тілінде, көркемдігінде көп кемшілік бар. Бұл қалпында басуға ұсына алмаймыз" . Жас автор төрелік сұрап барған Зейнолла Серікқалиев те шығарма басуға жарамсыз деген пікір айтады. Келлер жилы 1964 жылы журналдың жастарға арналған саны дайындалып жатқан кезде жауапты хатшы Қадыр Мырзалиевтің алдына ұсынылған үш шығарманың ішінен ол "Кешқұрым" әңгімесін таңдайды. Автордың шығармасы "Жұлдыз" журналының 1964 жылғы #4 санында жарыққа шығады. Шығарма орыс, эстон, шыбаш, армян тілдеріне аударылған. 1967 жылы Бүкілодақтық "Огонек" журналының сыйлығын алады. Мазмұны Кейіпкерлері * Жұмағұл ақсақал - * Жаннат - Дереккөздер
Александр Мильеран

Алекса́ндр Мильера́н (10 ақпан 1859 жылы, Париж, — 7 сәуір 1943 жылы, Версаль) — француз қайраткері, Франция президенті (1920—1924). Саяси мансабын буржуазиялық радикал ретінде бастады. 1885 ж. парламент депутаты. 90 жылдың басында социалисттік қозғалысқа қосылып, оңшыл бағыт ұстады, реформашыл саясатты жақтады. 1899 ж. сауда және өнеркәсіп министрі ретінде үкімет құрамына кіріп, капиталисттік құрылысты белсенді түрде қорғады. Бұл социалистің тарихта тұнғыш рет буржуазиялық үкіметке қатысуы еді, және бұл мильеранизм деген ұғымның пайда болуына себеп болды. 1904 ж. Француз социалистік Партиясынан шығарыды. 1909-10, 1912, 1913, 1914, 1915 ж. түрлі министрліктерде министрдің қызметін атқарды. 1920 ж. қыркүйектен қаңтарға дейін Министрлер Кеңесінің төрағасы және сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Александр Мильеран Кеңес Одағына қарсы интервенцияны белсене ұйымдастырушылардың бірі болды. 1920-24 ж. республика президенті, 1925-27 ж. сенатор. Мильеран үкіметі (20 қаңтар — 24 қыркүйек 1920) * Александр Мильеран — Франция шеткі істер министры; * Андре Лефевр — әскери министры; * Теодор Стег — ішкі істер министры; * Фредерик Франсуа-Марсаль — қаржы министры; * Поль Журден — еңбек министры; * Гюстав Л’Опитё — заң министры; * Адольф Ландри — теңіз министры; * Андре Оннора — өнер министры; * Андре Мажино — грант, пенция, пособия министры; * Жозеф Рикар — ауыл шаруашылық министры; * Альбер Сарро — бөлімшелер министры; * Ив Ле Трокер — қосымша жұмыстар министры; * Огюст Исаак — салық және сауда саттық министры; * Эмиль Ожье — босатылған облыстар министры. Дереккөздер Үшінші Француз респубикасының президенттері ImageSize = width:940 height:70 PlotArea = width:890 height:50 left:30 bottom:20 DateFormat = yyyy Period = from:1871 till:1940 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:3 start:1871 PlotData= color:white width:45 mark:(line,white) align:center fontsize:S color:black from:1871 till:1873 shift:(6,3) textcolor:white text:"Адольф~Тьер" color:black from:1873 till:1879 shift:(0,3) textcolor:white text:"Патрис~Мак-Магон" color:pink from:1879 till:1887 shift:(0,3) textcolor:black text:"Жюль~Греви" color:pink from:1887 till:1894 shift:(0,3) textcolor:black text:"Сади Карно" color:skyblue from:1894 till:1895 shift:(0,6) textcolor:black text:"Жан~Казимир~Перье" color:skyblue from:1895 till:1899 shift:(0,3) textcolor:black text:"Феликс~Фор" color:pink from:1899 till:1906 shift:(0,3) textcolor:black text:"Эмиль~Лубе" color:pink from:1906 till:1913 shift:(0,3) textcolor:black text:"Арман~Фальер" color:blue from:1913 till:1920 shift:(-13,3) textcolor:white text:"Раймон~Пуанкаре" color:blue from:1920 till:1920 shift:(-10,3) textcolor:white text:"Поль~Дешанель" color:white from:1920 till:1924 shift:(0,3) textcolor:black text:"Александр~Мильеран" color:skyblue from:1924 till:1931 shift:(0,3) textcolor:black text:"Гастон~Думерг" color:skyblue from:1931 till:1932 shift:(0,3) textcolor:black text:"Поль~Думер" color:blue from:1932 till:1940 shift:(0,3) textcolor:white text:"Альбер~Лебрен"
Сэм Андерсон

Сэм Андерсон (ағыл. Sam Anderson) — американдық актер. Әлемге көбінесе "Форрест Гамп", "Остаться в живых" фильдеріндегі және "Ангел" телесериалындағы рөлдерімен әйгілі. Өмірбаяны мен мансап Сэм Андерсон 1945 жылы 13 мамыр күні (АҚШ) Солтүстік Дакота штатындағы Уопентон қаласында өмірге келген. Гранд Форкстағы Солтүстік Дакота университетін оқып шықты. АҚШ-тың жазушылар қауымдастығының мүшесі. 1978 жылдан бастап телесериалдарда белсене ойнай бастайды. Оның ең әйшілі рөлі - "Незнакомец" сериалындағы мистер Горпли рөлі. Тағыда "Остаться в живых" сериалында Бернард Нэдлердің рөлін ойнаған. Сэм Андерсонның кинофильдағы бірінші тәжірибесі 1995 жылы "Толкачи и кидалы" фильміндегі Рэй Бергтің рөлі болған. Оның әйгілі кинофильмдердегі рөлдері: Хью Хэнкок "Форрест Гамп" (1994), Чарльз Петтон в «Чуваки» (2002). 1970 жылдарының басында Калифорния штатындағы Ланкестер қаласында Долин Антилоптың Колледжінде дррама сабағын жүргізген. Сэм Андерсон әйелімен бірге егіздердің ата - анасы. Дереккөздер # [http://www.imdb.com/name/nm0027402/ Сэм Андерсон Internet Movie Database сайтында] # [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD,_%D0%A1%D1%8D%D0%BC Сэм Андерсон]
Грета ото

Грета ото – нимфолид семьясына жататын көбелектің түрі . Оңтүстік Америкадағы Амазонканың дымқыл ормандарында тіршілік етеді."Greta oto" деп аталатын бұл ерекше көбелек Мексиканың да ылғалды ормандарын өзіне мекен еткен. Сол аймақтағы көбелектер ішінде ең көп кездесетіні де сол болып келеді. Көбелектің өзі онша үлкен емес. Қанаттарын толық жайғанда 5-6 см шамасында болады. Оның қанатынан өткен күретамырларындағы ұлпалар түсті қабыршақтардың жетіспеушілігінен көрінбейді. Олар қырықбуындар қорек ететін цеструм текті өсімдіктерге жұмыртқалайды. Себебі қырықбуындар көбелектің тұқымдарына улы алкалоидтың ұлпаларын қалдырып кетеді. Сол ұлпамен тұқымдар қоректенеді екен. Көбелектің денесінен ол өскеннен кейін де алкалоидтың иісі шығып тұратындықтан, құстар немесе көбелектерді қорек ететін басқа жәндіктер оны жеуден бас тартады. Бұл табиғи қорғанудың бір тәсілі болса керек. Экологтар үшін Грета Ото қоршаған орта жағдайының өзіндік көрсеткіші. Бұл көбелектер қоршаған орта мінсіз болған жерде ғана өмір сүреді. Ал көбелектің белгілі бір жерде өліп қалуы сол мекеннің экологиялық өзгеріске ұшырағанын көрсетеді. Сондықтан, экологтар Грета Отоның әр тұқымын мұқият бақылауда ұстауға тырысады.
Панда-құмырсқа

Панда-құмырсқа. Алғаш көзге түскенде пандаға ұқсайтын ерекше күлтелі құмырсқа деп ойлайсың. Бірақ ол құмырсқа емес, ара тектілердің "Mutillidae" тобына жататын қарапайым араның бір түрі. Оларды латынша "Euspinolia militaris" деп атайды. Араның ерекше түрі Латын Америкасы елдерінде, нақтылай кетсек, Чилиде тіршілік етеді. Панда-құмырсқаның сырт келбеті Қанаты жоқ, құмырсқаға түр-келбеті келгеннен және денесі үлпілдек ақпен жабылғандықтан, оларды кейде барқыт құмырсқалар деп те атайды. Бір қызығы панда-құмырсқа ешқашан өзіне ін салмайды екен. Олар өзге ара текті жәндіктердің індеріне шығып алып, өз жұмыртқаларын көкек құс секілді қалдырып кетеді. Панда-құмырсқаның маңызы Жәндіктің бұл түрі өте сирек кездескендіктен, биологтар олардың тіршілігі туралы мол ақпаратқа ие емес. Олардың салыстырмалы үлкендеу ақ түкті басы және денесінде панда сияқты ақ және қара сызықтары бар. Сол себепті оларды панда-құмырсқа деп атайды. Сонымен қатар, Euspinolia militaris тұқымы өте қауіпті. Ол да өзге аралар секілді шағу арқылы қорғанады. Шаққан кезде, тіпті, адамдарға да қатты әсер етуі мүмкін. Иммунитеті төмен адамдарды есінен тандыратындай күшке ие.