kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Алаша (ру)

Алаша — қазақ халқын құраған рулардың бірі. Кіші жүз Байұлы тайпасына кіреді. Байұлының бір руы - Алшыннан Алашаға дейін алты ата саналады: Алтыбас, Тоқбас, Сары, Құблай, Барамық, Қоңырбөрік. Алшынмен қатар Байұлынан тарайтын өзге аталар: Қызылқұрт, Масқар, Байбақты, Тана, Алтын, Жаппас. 19 ғасырда жасаған атақты Байтоқ жырау (Алаша Байтоқ) Алаша руынан болған. Алаша көп ел, екі салаға таралып отырған. Бір тобы Жайықтың орта шенінің шығыс жағынан беттеп, Қалдығайты, Жақсыбай өзендерінің бойын, Тұздыкөл, Қоскөл, Итмұрын көлдерінің төңірегін мекендейді, содан Ойыл, Қиыл өзендеріне дейін барады. Жайық бойында Байұлы Байбақты руымен аралас отырады. Енді бір тобы Жайықтың оң жағын ала, Қамыссамар көлінің төңірегін, Кіші өзеннің бас жағынан Нарын құмға дейін қоныстайды. Алашаның ұраны - Байбарақ. Таңбасы - айбалта. Белгілі адамдар # Құрманғалиев Ғарифолла - Қазақстан халық артисі # Ғұмаров Сәкен - суретші # Аман Бақтығалиев - суретші. КССРО, ҚазССР, Қазақстан Республикасы суретшілер одағының мүшесі, ҚазССР және Қазақстан Республикасы суретшілер одағының бас хатшысы. # Нәжімеденов Жұмекен - ақын, Қазақстан әнұранының авторы # Сибағат Мәкәрімұлы - Бөкей ордасындағы діни ағартушы. # Ерік Сәлімұлы Құрманғалиев # Қали Жантілеуов # Данияр Маратұлы Елеусінов # Бостан Шәмішұлы Сүлейменов # Еркін Шәмішұлы Сүлейменов # Садық Шәкелұлы Жақсығұлов # Сабыр Сарығожин # Сарығожин Мұхамеджан # Айдос Әміроллаұлы Сарым
Tele2

Tele2 AB — Ұялы байланыс дискаунтері ретінде танымал шведтік телекоммуникациялық компания. Компанияның штаб-пәтері Стокгольм қаласында орналасқан. Тарихы Компанияның негізін 1993 жылы өзінің әкесі Хьюго Стенбектің тобындағы телекоммуникациялық бағытты дамытуды қолға ала бастаған Ян Стенбек қалады. 1988 жылы компания GSM форматында ұялы байланыс қызметін көрсету лицензиясына ие болды, ал төрт жылдан соң өзінің алғашқы желісін Швецияда іске қосты. 1993 жылы қазіргі кездегі атауы — Tele2 пайда болды. 2011 жылдың наурыз айында Tele2 компаниясы өзінің Қазақстан Республикасындағы шараларын іске асыру мерзімдерін жариялады. Tele2 ұялы байланыс желісі өзінің қызмет көрсетуін 24 сәуірде Ақтөбе облысынан бастады. 2011 жылдың мамыр-маусым айларында Tele2 қамту аймағына Орал, Алматы, Шымкент және Астана қалалары (маңайындағы елді мекендерімен қоса) кірді. Қазіргі кезде Tele2-нің 3G-желісі Қазақстанның барлық облыс орталықтарын қамтиды. Меншік иелері және басшылығы Компанияның ірі акционерлері — Investment AB Kinnevik (акциялардың 47,9 %-ы), қалған акциялар еркін айналымда. TELE2-нің лицензиялық аймағында 61 миллион адам мекендейді. Нарықтық стратегиясы — ұялы байланыс дискаунтері. Tele2 Қазақстанда 2009 жылдың желтоқсан айында компания «Қазақтелеком» мемлекеттік тиянақталған байланыс операторынан отандық «Мобайл Телеком-Сервис» (МТС) ұялы байланыс операторының 51 % акциясын сатып алу жөніндегі келісім-шартқа қол қойды (келісім 2010 жылдың наурыз айында аяқталды). Келісім-шарттың құны 545 млн швед кронасын ($76,7 млн) құрады (операторға 360 млн крона ($50,6 млн) инвестиция құю міндеттілігімен қоса). Tele2 сондай-ақ Amun Capital жекеше компаниясына тиесілі МТС-тың қалған 49%-ын 5 жылдың ішінде сатып алуға мүмкіндік беретін опционға ие болды. 2012 жылдың 29 сәуірінде Tele2 Атырау облысында ұялы байланысын іске қосты, осыдан кейін оператор Қазақстанның барлық аймақтарында жұмыс жасайтын болды. Дереккөздер Тағы қараңыз * Ұялы байланыс Сілтемелер * [http://www.tele2.com Компанияның ресми торабы] * [http://www.tele2.kz Tele2-Қазақстан ресми торабы]
JavaServer Faces

JavaServer Faces (JSF) Java-бағдарламалық тілінде негізделген Веб қосымшалары фрейморкі. JSF MVC (model–view–controller) веб фрейморкын және компоненталарды іске қосуы арқылы арқылы қолданушы интерфейсін құрастырады. JSF версиялары * JSF 2.1 (2010-10-22) — * JSF 2.0 (2009-06-28) — * JSF 1.2 (2006-05-11) — Дереккөздер
RichFaces

RichFaces ашық-кодты Ajax-кітапханасымен толықтырылған, JavaServer Faces фреймворкына арналған кітапхана, кітапхананы JBoss мекемесі өндірген. Фреймворк RichFaces архитектурасы RichFaces келесі негізгі бөлімдерден тұрады: Ajax Filter, AJAX Action Components, AJAX Containers және JavaScript Engine. : Ajax Filter&nbsp;— : AJAX Action Components&nbsp;— : AJAX Containers&nbsp;— : JavaScript Engine&nbsp;— Скиндер XCSS технологиясына негізделген RichFaces бетінің скиндері: * DEFAULT * plain * emeraldTown * blueSky * wine * japanCherry * ruby * classic * deepMarine * Laguna (пайда болды RichFaces 3.2.1) * GlassX (пайда болды RichFaces 3.2.2) * DarkX (пайда болды RichFaces 3.2.2) RichFaces calendar компонентін қолданып жазылған JSF беті мысалы Код орындалу нәтижесінде былай көрінеді: Сілттемелер Сыртқы сілттемелер * [http://www.jboss.org/jbossrichfaces/ RichFaces Product Page] * [http://www.jboss.org/file-access/default/members/jbossrichfaces/freezone/docs/devguide/en/html_single/index.html RichFaces Developer Guide] * [http://livedemo.exadel.com/richfaces-demo/richfaces/contextMenu.jsf?ccontextMenu&tabusage RichFaces Components Showcases Demo] * [http://livedemo.exadel.com/photoalbum/ PhotoAlbum Demo] * [http://www.jboss.org/community/wiki/RichFacesInProduction/ RichFaces in Production] * [http://jboss.com/index.html?modulebb&opviewforum&f=261 Users' forum] * [http://www.jboss.org/files/jbosslabs/podcasts/Alexander_Smirnov-JBoss_RichFaces-JavaOne-2008.ogg RichFaces/Ajax4jsf project discussion with Alexander Smirnov, JBoss Booth, JavaOne 2008 (ogg format)] * [http://community.jboss.org/wiki/PrioritizedRichFacesBrowsersCompatibilityMatrix Список соответствия версий библиотеки RichFaces и поддерживаемых браузеров]
Торғай облысы (Қазақстан)

Торғай облысы — Қазақ КСР (1970–1988, 1990–1991) және Қазақстан Республикасының (1991–1997) құрамындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы — Арқалық қаласы. Географиясы Облыс Қазақстанның орталық бөлігінде, Есіл және Торғай өзендерінің алабында орналасты. Ауданы 111,9 мың. км 2 . Ақтөбе, Қостанай, Көкшетау, Ақмола облысы және Жезқазған облыстарымен шекаралас болды. Тарихы 1970 жылғы 23 қарашада Қазақ КСР-ның құрамындағы Қостанай облысының оңтүстік аудандарын Ақмола облысының батыс аудандарымен біріктіру арқылы Торғай облысы құрылды. Облыс орталығы болып Арқалық қаласы белгіленді. 1970 жылғы 4 желтоқсаннда Қима ауданы құрылды. 1977 жылғы 15 ақпанда Торғай облысының құрамында Амантоғай ауданы құрылды. 1988 жылғы 2 маусымда облыс таратылды. 1990 жылғы 17 тамызда облыс қайтадан құрылып, құрамына Қостанай облысының Арқалық қаласы (әкімшілік орталығы), Амангелді, Арқалық, Жангелдин, Октябрь аудандары және Целиноград облысының Державин, Есіл, Жақсы, Жаңадала, Қима аудандары енді. Сонымен қатар Торғай облысы құрамында бұрынғы шекараларында әкімшілік орталығы Жалдама ауылында орналасқан Амантоғай ауданы қалпына келтірілді. Аудан құрамына Амангелді ауданының Амантоғай, Жалдама, Шақпақ ауылдық кеңестері, Арқалық ауданының Горняк, Мирный, Тасты ауылдық кеңестері, Державин ауданының Қарынсалды ауылдық кеңесі, Науырзым ауданының Бүйректал, Октябрь, Степняк ауылдық кеңестері енді. 1991 жылғы 16 желтоқсаннан бастап Қазақстан Республикасының құрамында. 1997 жылы 22 сәуірде Торғай облысының территориясы Қостанай және Ақмола облыстарына бөлініп берілді. Әкімшілік бөлінуі 1989 жылы Торғай облысының аумағында 1 облыстық бағыныстағы қала (Арқалық) және 9 аудан болды: Халқы Ұлттық құрамы КСРО-ның 1970 жылғы халық санағы бойынша облыстың ұлттар құрамы төмендегідей болды: қазақтар (32,5 %), орыстар (33,7 %), украиндар (15 %), сондай-ақ немістер (5,2 %), белорустар (4,7 %), татарлар, өзбектер, башқұрттар, марилер, чуваштар, молдавандар, удмурттар, мордвалар және т.б. Халықтың орташа тығыздығы — 1 км 2 -ге 2,3 адам болды . Қала халқының үлесі 31 % (80 мың адам., 1975) құрады. Сыртқы сілтемелер [http://bse.sci-lib.com/article112905.html Тургайская область] Дереккөздер
М. Ф. Решетнев атындағы Сібір мемлекеттік аэрокосмос университет

М. Ф. Решетнев атындағы Сібір мемлекеттік аэрокосмос университет — университет Красноярскте. 1960 жылы жаса-. Жаралғанның мақсаты - КСРО ракетостроения дамуы. 1992 жылы университет тәуелсіз стал. Тәлім-тәрбиенің бағыттары: авиация және космонавтика, машинажасау, экономика және финанстар. Дереккөздер
Қазақ халқының дәстүрі

«Ата салтың – халықтық қалпың» демекші, өз жұртының қадір – қасиетінен мәлімет беретін ғұрып қасиетпен, оған мейлінше құрметпен қарау – ұлтымызға, елдігімізге сын. Тыңдар құлаққа, көрер көзге, сезінер жүрекке танымал, басқа елдерде жоқ дәстүр өрнектері, ортақ мұралары, тұрмыс – тіршілігіндегі керемет салт – ғұрпы мақтаныш сезімін тудырып, жұртшылықты жалпы отаншылық пен елжандылыққа тәрбиелеуде маңызды міндет атқармақ. Той малы Той малы (дәстүр). «Жүз жылқы той малына кетіпті» (М.Ж.Көпеев). Келін алуға келген қадірлі құдалар ел дәстүр салты бойынша сән салтанатымен, жөн-жосығымен келіп түседі. Бұл жолдың кәде жоралары да көп болады. Соның ішінде ең басты кәдесінің бірі осы топқа арнайы әкелген «той малы» деп аталатын жолды дәстүр. Бұған әр құда өз дәулеті мен шамасына қарай жылқы немесе бірнеше қой әкеледі. Күйеудің абырой, беделі осы кәдеге де байланысты болады. Бұған қымбат мата, бұйым, жеміс, қант, шәй да қосылады. Әкелген мал арқылы құдалар қыз әкесінен, атасынан немесе сол ауылдағы жолы үлкен ақсақалдан бата тілейді. Батадан кейін әлгі мал сойылып, тойға жиналғандар одан ауыз тиеді. Той малы толымсыз болса қыз жеңгелері құдалардың бетіне басады. Сондықтан да «той малының» мүшесі түгел әрі семіз болуы қатты қадағаланады. Күйеуаяқ Күйеуаяқ (ғұрып). Жігіт қалыңдығын алғаннан кейін әдеп бойынша енесін қошаметпен өз үйіне апарып салады. Ата енесі күйеу баласына ірі мал атайды. Мұны «күйеуаяқ» дейді. Түйемұрындық Түйемұрындық (ғұрып). Ұзатылып жатқан келіншек көшінің жолында отырған ауылдың адамдары (жастары, әйелдері) керуен атының ноқтасынан, не түйесінің бұйдасынан ұстап тұрып сұрайтын кәдесі. Қыз анасы оларға кәдесін жасайды, кәде алған риза болып, бақыт тілеп батасын беріп, жол болсын айтады. Қыз қашар «Қыз қашар» (дәстүр). «Былайша қыз қашар дәстүрін өткізетін үйді «болыс үй» дейтін көрінеді». (Х.Арғынбаев). Күйеудің келуін «ұрын келу» десе, қыздың атастырылған күйеуін көруі «қыз қашар» дейді. Бұл «ұрын тойы» өтетін күні болады. «Ұрын той» жастар үшін көңілді, думанды тойлардың бірі. Бұған жас жеңгелер мен жастар қатынасады. Күйеуден алынатын «қол ұстатар», «шаш сипатар», «қыз құшақтар», «арқа жатар», «көрпе қимылдатар» тағы сол сияқты кәделер осы жолы беріледі. Екі жастың бірін бірі көріп, тілдесуі де осы тойда болады. Екеуі де бірін бірі ұнатып, қалыңдық жігітке қыз белгісі орамалын және оның іні қарындастарына да түрлі сыйлықтар береді. Күйеу ұрын барғаннан кейін құдалық бұзылатын болса қазақ заңында өте ауыр іс. Үлкен дауға кетеді. Күйеу себепсіз бас тартса бұрынғы берілген мал қайтарылмайды және айып салынады. Батаны қыз жағы бұзатын болса қалың мал толық қайтарылады әрі айып төлейді.
Генри Милль

Генри Милль (1683-1771 шамасында) - 1714 жылы алғашқы жазба мәшинесін жасап шығарған ағылшын өнертапқышы. Өмірбаяны Ол New River Company-да гидротехникалық құрылыс инженері қызметін атқара отырып, көзінің тірісінде екі жаңалықтың патенттігіне ұсыныс береді. Оның бірі күйме рессораларына қатысты болса, екіншісі - Хат тану мәшинесіне байланысты еді. Оның жазба мәшинесіне ұқсас жаңалығын патенттеуден бас тартып, бұдан кейін сол жаңалығы ұмыт қалады. Жазба мәшинесінің алғаш үлгілерінің ішіндегі белгілерінің бірі - Пеллегрино Туррині. Бұл алғашқы жазба мәшинелерінің, соның ішіндегі Турринің негізгі мақсаты - көзі нашар көретін жандарға жазабілу мүмкіндігін беруде еді. Қайнар көзі
Алматы гуманитарлы-техникалық университеті

Алматы гуманитарлы-техникалық университеті — университетте әр білімгерге қол жеткізімді оқу үрдісі жүреді, мамандандырылған оқу-әдістемелік кешендер және оқытудың интерактивті тәсілдері, кешендік тәсілдер қолданылады. Қашықтан оқыту түрі жаңа ақпаратты-коммуникациялық технологияларды және Интернетті қолдана отырып жұмыс орнын және мекен жайын ауыстырмай кәсіп алуға мүмкіндік береді. Қашықтан оқу жүйесі білімгерге пәндерді еркін оқуға мүмкіндік береді, олар оқытушымен электронды пошта арқылы және т.с.с. телеконференция мен чаттар арқылы сұхбаттасуға мүмкіндік береді. Дереккөздер
Каспий қоғамдық университеті

Каспий қоғамдық университеті — көпсалалы жоғарғы оқу орны бола отырып, ол Заңтану; Экономика және Қаржы; Ақпараттық технологиялар: есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыз ету, автоматтандыру және басқару; Геология және Мұнай-газ ісі бағыттары бойынша ортадан кейінгі жоғарғы оқу орнына дейін білім беру (колледж), бакалавриат және магистратура (университет) бағдарламаларына сәйкес білім беру нарығында сапалы, үздіксіз білімді қамтамасыз ететін университет ретінде танымал. Университет Алматы қаласының орталығында орналасқан, жалпы көлемі 11500 шаршы метр аумақтағы үш оқу корпусында жеке өзінің дамыған материалдық-техникалық базасымен, жаңа екі ядерлі процессоры және интерактивті электронды тақталарымен қоса қазіргі заманға сай компьютерлік паркі бар. Университет корпустары жоғары жылдамдықтағы лимитсіз Интернетпен жалғанған және ішкі желідегі «Студент», «Оқытушы» электронды базаларына кіруге мүмкіндігі бар компьютер сыныптарымен жабдықталған, арнайы зертханалары, 320 мыңнан аса кітап қоры бар виртуальды кітапхана желісі, қазіргі талапқа сай жабдықталған үш спорт залы, 80 орындық асханасы бар. Дәрісханалық қор қазіргі техникалық және мультимедиалық оқу құралдарымен қамтамасыз етілген. Оқу үрдісін жүзеге асыруда 200-ден аса, оның 50% (пайызынан көбін) ғылым докторлары және кандидаттары құрайтын, жоғары кәсіби деңгейдегі оқытушы-профессорлар құрамы қызмет етеді. Оқу үрдісін ұйымдастыру негізіне Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына сәйкес қорытынды тестілеу компьютерлік тәртіпте жүргізілетін оқытудың кредиттік технология жүйесі қойылған, және мемлекеттік үлгідегі диплом беріледі. Сырттай оқу бөліміндегі оқу қашықтықтан оқыту технологиясымен жүргізіледі. Университет Колорадо және Оңтүстік Каролина университеті (АҚШ), Серж-Понтуаз университеті (Париж, Франция), Түрік мемлекеттік университеті, Халықаралық Прага университеті (Чехия), Урал мемлекеттік заң академиясы, Томск политехникалық университетімен (Ресей) тығыз қарым-қатынаста жұмыс атқара отырып, бухгалтерлік есепті (USAID) және бухгалтерлік сертификаттаудың халықаралық бағдарламасын дамыту (A\CIPA) жобасына қатысады. 2012 жылы басталған Қазақстандағы ЖОО оптимизациясы кампаниясын енгізінде Алматыдағы Парасат университеті Каспий қоғамдық университеті құрамына енді. Дереккөздер
Hibernate (Framework)

Hibernate (дауысталуы хайбернэйт) объектке негізделген домейн модельдерін реляциялық-дерекқорларымен салыстыруға (ағылш. object-relational mapping) арналған Java бағдарламалық тілінің кітапханасы әрі фреймворк. Негізге мақсаты реляциялық дерекқор мен объектке негізделген дерекқор моделдерін сәйкестендіру (framework for mapping an object-oriented domain model to a traditional relational database). Hibernate persistence технологиясы негізінде дерекқорға қосылу арқылы объект-реляциялық сәйкестендіруде пайда болған мәселелерді шешеді. Hibernate GNU Lesser General Public License лицензиясы негізінде таратылатын тегін бағдарламалық жасақтама. Hibernateтің негізгі қызметі Java класстарын дерекқор кестелеріне (және керісінше Java дерек-ақпарат типтерін SQL дерек немесе ақпарат типтеріне) кескіндеу (mapping). Hibernate және де деректерді сұрастыру және шығару қызметтерін атқарады. Кескіндеу (Mapping) Тағы қараңыз *SQL Сілттемелер
Java EE

Java Platform, Enterprise Edition немесе Java EE Oracle Corporation мекемесінің өнімі. Нұсқалары Бүгінгі күнгі қолданыстағы нұсқасының нөмірі 6.0. Қолданылатын технологиялар Java EE өзінде келесі технологиялардың стандарттарын қамтиды: Сілттемелер
Қалмұханбет Нұрмұханбетұлы Қасымов

{{Мемлекеттік қайраткер { } { - - - - } { } { } Қалмұханбет Нұрмұханбетұлы Қасымов (18 мамыр 1957, Алматы облысы) — қазақстандық ірі мемлекеттік қайраткер, 2011 және 2019 жылдары аралығында Ішкі істер министрі, одан кейін — Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы. Полиция генерал-полковнигі, заңгер. Өмірбаяны Шапырашты руынан шыққан. Үйленген, үш баласы бар, екі немере тәрбиелейді. Білімі 1979 жылы С.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген, мамандығы «заңгер». Полиция генерал-лейтенанты Қызмет жолы * 1979-1988 – тергеуші, аға тергеуші, тергеу бөлімінің бастығы, Алматы облысы ІІБ Іле аудандының ішкі істер бөлімі бастығының орынбасары. * 1988-1989 – Алматы облысы ІІБ-нің қоғамдық қауіпсіздік бөлімі бастығының орынбасары. 1989-1992 – Алматы облысы ІІБ Қапшағай ІІБ-нің бастығы. * 1992-1997 – Алматы облысы ІІБ Криминалдық милиция басқармасының бастығы, Алматы облысы ІІБ бастығының бірінші орынбасары. * 07.1997-12.2003 – Алматы қаласының ішкі істер бас басқармасының бастығы. * 12.2003-06.2005- Алматы облысы ішкі істер бас басқармасының, Ішкі істер департаментінің бастығы. * 06.2005-09.2009 – Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрінің бірінші вице-министрі, вице-министрі. * 2009 жылдан бастап – Шығыс Қазақстан облысы Ішкі істер департаментінің бастығы . * 11.04.2011-12.02.2019 – Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрі. * 12 ақпан 2019 жыл - Қазақстан Республикасы Президентінің Президентінің көмекшісі болып тағайындалды Марапаттары * 2-ші дәрежелі «Данқ» ордені, * «Астана» медалі * "Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі үлесі үшін", * "Құқық тәртібін қамтамасыз етуде үздік шыққаны үшін", * "Қазақстан Конституциясына 10 жыл", * "Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының ардагері", * "Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл" мерейтой медалі, * «ІІМ-нің еңбек сіңірген қызметкері» * «Астананың 20 жылдығы » мерейтойлық медалі Дереккөздер
Қыш өндірісі

Қоныстар мен обаларға қазба жұмыстарын жүргізген кезде алынған негізгі материал — қыш. Ең бастысы, қыштан жасалған бұйымдар шаруашылық пен тұрмыста және кейде жоралғылық мақсат үшін пайдаланылатын ыдыс түрі болған. Қыш бұйымдарды жасаудың технологиялық тәсілдері шикізатты даярлап-іріктеуден, қыш қамырын даярлаудан, қалыптаудан, бетін өңдеп, содан кейін оны күйдіруден тұрады. Шикізатты даярлап-іріктеу үшін сүйек және тас құралдар пайдаланылды. Қыш-құмыра шикізаттарын даярлау үшін келсап пен ірі қара малдың жауырындары, сондай-ақ уатқыштар қолданылған. Қыш құмыраның құрамына қоспалармен бірге (темір, тас, пирит, слюда, әк) сазбалшық, құм, органика (құстың саңғырығы, көң) кіреді. Сазды көбіне минерал текті созылмайтын материалдарды бекіту үшін пайдаланған. Дамыған қыш өндірісінде саз ең бастапқы шикізат болып табылады. Шеберлер бұйымдарды қалыптау кезінде ыдыстардың түбін басып-жаныштау үшін көлемі әр түрлі жұмыр тастарды пайдаланды. Ал ыдысты жасайтын құрал ретінде тұғырық айналып тұратын үстелше, яғни станок — айналмалы қондырғыны қолданды. Ыдыстардың қабырғаларын тегістеу үшін жұмыр тастар, ағаш пышақтар пайдаланылды. Ал қышты тұрмыста қолданылатын аузы кең пештерде, сондай-ақ балқыту пештерінің түтін шығаратын мұржаларында күйдірген. Лаулаған отқа да күйдірген кездері болды. Қыш өндірісі отырықшылық жағдайдағы аумақтарда өзінің "гүлдену" кезеңіне жетті. Атап айтар болсақ, Сырдария мен Арал маңы аймақтары, Орталық Азиямен шекаралас жерлерде мықтап дамыған. Мұны осы аумақтағы қала қазындыларынан табылған ыдыс-аяқтан бастап, құрылыс материалдарының алуан түрлілігі айғақтайды. Мөселен, біздің заманымызға дейін VII—V ғасырлардағы Сырдарияның төменгі жағын мекендеген тайпалардың ыдыстарынан: тостақтар мен тостағандарды, шыны ыдыстарды, құмыраларды, саптаяқтарды, имек тұмсықты ыдыстарды бөліп атауға болады. Орталық Қазақстан аумағында көшпелілік өмір салты жағдайында қыш-құмыра өндіру ісі үй тұрмысының қажетіне байланысты шеберлерге тапсырыс беру арқылы жүзеге асып отырған.
Күшті әсерлесу

Күшті әрекеттесу (, кейде Күшті күш, ) адрондар (грекше «адрос» - күшті) және нуклондар (протондар мен нейтрондар) және лизондар арасында орын алады. Күшті әрекеттесу үлкен арақашықтық жағдайында мүмкін (радиусы мөлшермен 1013 см шамасында). Күшті әрекеттесудің бір көрінісі - ядролық күштер. Күшті әрекеттесуді ең алғаш рет ашқан Э.Резерфорд (1911 жылы), сол уақытта атом ядросы ашылды (бұл күштер арқылы бөлшектердің ыдырауы түсіндіріледі). Юкаваның гипотезасы бойынша (1935 ж.) күшті әрекеттесулер аралық бөлшектердің - ядролық күштерді тасымалдаушылардың шығарылуына байланысты. Бұл 1947 жылы табылған пи-мезон, оның массасы нуклонның массасынан 6 есе кіші, сонымен бірге кейінірек табылған мезондар. Нуклондар мезондар "бүлтымен" қоршалған. Нуклондар қозу жағдайында болғанда бариондық резонанс туады, яғни, басқа бөлшектермен алмасады. Бариондар соқтығысқан кезде олардың бұлттары бірін-бірі жауып қалады да жан-жаққа таралған бүлттардың бағытымен бөлшектер шығарылады. Орталық бөліктерінен әр түрлі бағытқа қарай ақырындап қалдық бөлшектер шыға бастайды. Ядролық күш бөлшектер зарядына тауелді емес күшті әрекеттесу кезінде заряд бірлігі сақталады. Дереккөздер
Электромагниттік өзара әсерлесу

Электромагниттік өзара әсерлесу – электр заряды не магниттік моменті бар бөлшектер арасындағы электрмагниттік өріс арқылы берілетін өзара әсер. Электромагниттік өзара әсерлесудің де өзіндік әмбебап қасиеттері бар, бірақ гравитациялық өзара әрекеттесуден бір айырмашылығы, өзара тартылыс (әр түрлі зарядтар арасында) және тебіліс (бірдей зарядтар арасында) қүбылыстары байқалады. Электромагниттік байланыстың арқасында атомдар, молекулалар және макроскопиялық денелер пайда болады. Барлық химиялық реакциялар электромагниттік өзара әрекеттесудің нәтижесі болып табылады. Бұл принципті химия ғылымы зерттейді. Электр туралы ғылымның дамуының алғашқы кезеңінде бұл өзара әрекеттесудің электрлік және магниттік компоненттері бір-бірне байланыссыз түрде қарастырылды. Максвелл бұл екі күштің бір-бірімен тығыз байланысты екендігін дәлелдеді. Максвелдің электродинамикасы электромагнетизмнің аяқталған классикалық теориясы болып табылады, ол өз мәнін осы уақытқа дейін жоғалтқан жоқ. Бірақ қазіргі физика электромагнетизмнің жетілген және нақты теориясын жасалады, онда құбылыстың кван-ттық-өрістік аспектілері қарастырылған. Бұл құбылыс - кванттық электродинамика деп аталады. Физикада массаның пайда болу себебі белгісіз болса, электромагниттік зарядтың табиғаты да түсініксіз. Сондықтан теория осы зарядтың өмір сүруі туралы постулаттардан тұрады. Электр заряды екі түрде кездеседі: электронға тән заряд - теріс заряд деп, ал позитрон мен протонға тән заряд оң заряд деп аталады. Зарядтардың өзара әрекеттесуі қозғалмалы фотондардың алмасуы арқылы жүзеге асырылады. Әр түрлі зарядтардың әрекеттесу жағдайында тартылыс әсері, ал бірдей зарядтар әрекеттескенде тебілу әсері байқалады. Электромагниттік зарядтар қатысуымен болатын барлық процестерде заряд, импульс, энергия сақталу заңдары орындалады. Дереккөздер
Криптография тарихы

Криптография тарихы 4 мың жылға жуық уақытты алып жатыр. Криптография кезеңдерінің негізгі өлшемі ретінде қолданылатын шифрлау әдістерінің технологиялық сипаттамасын пайдалануға болады. Бірінші кезең (шамамен б.з.д. III мыңжылдықтан бастап) моноалфавиттік шифрлардың басым болуымен сипатталады (негізгі қағида – бастапқы мәтіннің алфавитін әріптерді басқа әріп немесе таңбалармен ауыстыру арқылы басқа алфавитпен ауыстыру). Екінші кезең (хронологиялық шеңбері – Таяу Шығыста (Әл-Кинди) IX ғасырдан және Еуропада XV ғасырдан бастап (Леон Баттиста Альберти) – XX ғасырдың басына дейін) полиалфавиттік шифрлардың енгізілуімен белгілі. Үшінші кезең (XX ғасырдың басынан бастап ортасына дейін) шифр анықтаушылардың жұмысына электромеханикалық құрылғылардың орнатылуымен сипатталады. Бұл ретте полиалфавиттік шифлар қолданыла берді. Төртінші кезең – XX ғасырдың ортасынан 70-жылдарына дейін – математикалық криптографияға өту кезеңі. Шеннонның еңбегінде ақпарат мөлшері, мәліметтің берілуі, энтропия, шифрлау функциясының қатаң математикалық анықтамалары пайда болды. Шифр жасаудың міндетті кезеңі оның әр түрлі белгілі шабуылдарға – сызықтық және дифференциалдық криптоанализге қарсы осал тұстарын зерттеу болып табылады. Алайда 1975 жылға дейін криптография “классикалық” немесе, анығырақ айтқанда, құпия кілтті криптография болып қалды. Криптографияның қазіргі даму кезеңі (1970жж. соңынан қазіргі заманға дейін) жаңа бағыттың – ашық кілтті криптографияның пайда болу және дамуымен ерекшеленеді. Оның пайда болуы жаңа техникалық мүмкіндіктермен ғана емес, салыстырмалы түрде жеке тұлғалардың қолданысында криптографияның кең таралуымен белгілі. Криптографияның жеке тұлғаларда қолданылуын құқықтық реттеудің әр түрлі елдерде – рұқсат беруден толықтай тиым салуға дейін - қатты айырмашылығы бар. Қазіргі заманғы криптография математика мен информатиканың түйісуінде бөлек ғылыми бағыт құрады – бұл саладағы еңбектер ғылыми журналдарда жарияланады, жүйелі түрде конференциялар ұйымдастырылып тұрады. Криптографияның іс-тәжірибеде қолданылуы қазіргі қоғам өмірінің ажырамас бөлігіне айналды – оны электрондық коммерция, электрондық құжат айналымы (сандық жазуды қоса), телекоммуникация және басқа да салаларда пайдаланады. Ежелгі дүниедегі криптография Криптография мәтінді қорғау техникасы ретінде жазу әліппесімен бірге пайда болды және құпия хаттың әдістері ежелгі Үндістан, Египет және Месопотамия өркениеттеріне белгілі болды деген деректер бар. Ежелгі үнді мәтіндерінде 64 өнердің арасында мәтінді өзгерту жолдары көрсетілген, олардың кейбірін криптография өнеріне жатқызуға болады. Месопотамиялық қыш-құмыра бұйымдарын әйнекелеу үшін қолданылатын рецепт кестесінің авторы жазуын жасыру үшін сирек кездесетін белгілеулерді пайдаланды, кейбір әріптерді тастап кетті, ал атауларды сандармен алмастырды. Ары қарай криптографияның қолданылуы жайлы әр түрлі ескертулер кездеседі, олардың көп бөлігі әскери істе қолданылады.. Көрнекті мысалдардың бірі дворяндарды мадақтау мәтіндері Хнумхотепа II (б.з.д. XIX ғ.) Бени-Хасан аймағындағы жақсы сақталған № BH 3 қабірінен табылған (ағылш. Beni Hasan) Дереккөздер
Электронды кітап (құрылғы)

Электронды кітап (сандық кітап; , ауыз екі тілінде «оқығыш», «ридер», «ебук»; ) — электронды нұсқада ұсынылған (мысалы электронды кітап) мәтіндік ақпаратты тамашалау мүмкіндігін беретін мамандандырылған ықшам планшетті құрылғылардың топтық-жинақы атауы. Бұдан басқа, әлдеқайда кең мағынасындағы «электронды нұсқадағы кітап оқығыш құрылғысы» деген анықтамасы бар, бірақ бұл анықтама бірқатар құрылғы түріне — ұялы телефоннан бастап дербес компьютерге дейін сай келеді. Берілген компьютерлік құрылғы тобының қалта компьютерілерінен, планшетті компьютер немеесе субноутбук сынды құрылғылардан негізгі ерекшелігі олардың кейбір функцияларының шегерілуімен және жұмыс уақытының әлдеқайда ұзақ болуымен ерекшеленеді. Соңғысы E-ink технологиясының пайдаланылуымен байланысты. Бұл технологии бойынша жасалаған дисплей, өзі жарық бөлмей, жарықты шағылдыра отырып, сұр түстің кейбір реңктерін ғана көрсетеді және энергияны тек суреттің жаңартылуына (беттің парақталуына) жұмсайды. электронды кітабы]] Электронды кітаптар планшетті компьютерлер қатарына жатқызылады. Олардың пайда болуы планшеттік компьютерлердің дамуы мен кәсібиленуімен тығыз байланысты. Кейбір заманауи құрылғылар сенсорлық дисплей жабдықталып, тек қана оқу ғана емес, сонымен қатар мәтінді дұрыстау сияқты кең ауқымды мүмкіндіктерге ие. Ішкі сілтемелер * Электронды қағаз * Планшетті компьютер * M-Book Mini * Amazon Kindle Дереккөздер
Java Servlet

файлының бағдарламалық жасақтамадағы қызметі көрсетілген.]] Servlet сервлет - компьютер сервері мүмкіншіліктерін арттыруға арналған Java бағдарламалық тілінде жазылған класс. Java Servlet-тің Applet-тен айырмашылығы Java Servlet сервер құрылғысында жұмыс істейді, ал Applet клиент жақта жұмыс істейді. Әдетте веб-браузер рөлін атқарады, веб-браузер серверден сервлет арқылы сұрау жібереді, жауабын сервлет HTML-беті ретінде қайтарады. JSP JavaEE Веб-браузерге қайтарылатын HTML жауап дұрыс форматта сақталуы үшін сервлетте Java EE-нұсқасынан бастап JSP беттері технологиясы қолданыла бастады. Мысалы Тағы қараңыз * http://www.roseindia.net/servlets/servlets.shtml * JSP Сілттемелер
E Ink Corporation

E Ink Corporation — электронды қағаз немесе электронды сия технологиясы негізінде дисплейлерді жасап шығаратын жеке меншік компания. Компания Массачусетс штаты Кембриджде ораналасып, 1997 жылы MIT Media Lab (Массачусетс технологиялық институты медиалық зертханасының) профессоры Джозеф Якобсон тарапынан негізі қаланған. Екі жыл кейін, E Ink технологияны жасасып нарыққа шығару мақсатында Philips-пен бірігеді. 2005 жылы Philips бизнесінің бөлшегі мен оған қатысты патенттерін Prime View International компаниясына сатып жібереді. E Ink көптеген компаниялармен келісімге отырысады, мысалға Sony, Motorola және Amazon.com кейіннен осы технология негізінде Sony Reader, MOTOFONE, Kindle сынды құрылғыларын жасап шығару мүмкіндігіне ие болды.
JavaServer Pages

JavaServer Pages (JSP) - HTML, XML, немесе өзге түрлі құжаттар 1999 жылы Sun Microsystems мекемесі өңдеген, JSP бағдарламасы PHP тіліне ұқсас жұмыс істейді, бірақ Java бағдарламалық тілін қолданады. JavaServer беттерін орындау үшін, веб сервер немесе servlet container керек, мысалы: Apache Tomcat немесе Jetty. Тағы қараңыз * JavaServer Faces Сілттемелер
Электронды кітап

Электронды кітап сөзінің бірнеше мағынасы бар: * Электронды кітап (құжат) — Кітаптың электронды (сандық) нұсқадағы түрі; * Электронды кітап (құрылғы) — Электронды (сандық) форматтағы кітаптарды оқуға мүмкіндік беретін, арнайы, ұтқыр сандық құрылғылардың тобы.
Electronic Publication

Electronic Publication (ePub)&nbsp;— Сандық басылымдар бойынша Халықаралық форум IDPF тарапынан жасалынған кітаптардың электронды нұсқаларының ашық форматы. Жалпы мәлімет Бұл форматтағы файлдардың кеңейтпесі .epub болып табылады. Формат баспагерлер тарапынан, құбылмалы беттеуі бар сандық кітаптар мен басқа да басылымдарды жаңғыртуға қажетті, бағдарламалық әрі аппараттық қамтылуды қамтамасыз ете отырып, сандық басылымды бір файлға жаңғырту мен таратылуына мүмкіндік туғызады. ePub контейнерінің ZIP-мұрағаты XHTML, HTML немесе PDF форматындағы мәтін, XML-дағы басылым анықтамасы, қасындағы бумалар&nbsp;— векторлық (SVG) графикадан, алдын-ала салынған қаріптерден, стилі кестелерінен және т.б. тұрады. Алғашқы нұсқа&nbsp;— Open eBook Publication Structure немесе «OEB» 1999 жылы ойластырылып, оның релизі ePub&nbsp;— 2007 жылы өткен болатын. ePub форматын қандай жағдайда қолданған дұрыс ePub форматын құжаттың мәтіні маңызды болған жағдайда (мысалға, кітап, есеп, оқуға қажетті құжат, шығарма немесе оқу материалдарын жасау кезінде) пайдаланған ұтымды. Бағдарламалық қамтамасыз ету құралдары Оқу үшін Түзету үшін Дереккөздер Сыртқыілтемелер * [http://www.openebook.org/ Сандық басылымдар бойынша Халықаралық форум] * [http://www.books4iphone.ru/ Еpub кітаптардың кітапханасы] Тағы қараңыз * Электронды кітап * Электронды қағаз * IPad * IPhone
Proxy server

Proxy server (прокси сервер) - серверінің компьютер жүйесіндегі қызметі клиент компьютерден шыққан ұсынысты (запрос) компьютерлік жүйедегі өзге сервер құралдарынан тауып беру. Прокси түрлері Forward проксилері Ашық проксилер Reverse проксилері Сілттемелер * * *
Oracle SQL Developer

Oracle SQL Developer - Oracle Database деректер қорында SQL сұраныстарымен жұмысқа арналған біріктірілген дамыту ортасы (IDE), бұл бағдарламалық жасақтама Oracle Corporation мекемесімен тегін таратылады. Өнім Java Development Kit-ті пайдаланып жұмыс істейді. Тарихы Сілттемелер
Локомотив (футбол клубы, Мәскеу)

Локомотив Мәскеу (орыс. Футбольный клуб Локомотив, Москва) — Ресей Премьер Лигасында ойнайтын мәскеулік Ресей футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Локомотив" стадионында өткізеді. 1992 жылдан бергі Ресей чемпионатының барлығында да Премьер лигада ойнап келеді. Ресейдің үш дүркін чемпионы. Құрамы 27 тамыз 2019 Жетістіктері Ресей чемпионаты * Чемпион (3): 2002, 2004, 2017/18 * 2-орын (6): 1959 / 1995, 1999, 2000, 2001, 2018/19 * 3-орын (5): 1994, 1998, 2005, 2006, 2013/14 КСРО/Ресей кубогы * Жеңімпаз (10): 1936, 1957 / 1995/96, 1996/97, 1999/00, 2000/01, 2006/07, 2014/15, 2016/17, 2018/19 * Финалист (2): 1989/90 / 1997/98 Ресей суперкубогы * Жеңімпаз (3): 2003, 2005, 2019 КСРО 1-лигасы * Жеңімпаз (3): 1947, 1964, 1974 * 2-орын (2): 1971, 1987 * 3-орын (3): 1951, 1973, 1981 Атақты футболшылар * Роман Павлюченко * Динияр Билялетдинов *Дмитрий Сычев *Владимир Маслаченко *Ведран Чорлука *Марат Измайлов *Сергей Игнашевич *Валерий Газзаев *Валерий Яблочкин *Лассана Диарра *Георгий Деметрадзе *Дмитрий Торбинский *Руслан Нигматуллин * Дереккөздер Сiлтемелер * [http://fclm.ru/ «Локо» ресми сайты]
Амкар

Амқар (орыс. Футбольный клуб «Амкар») — 1994-2018 жылдары Ресей чемпионаттарында ойнаған Пермь қаласындағы футбол клубы. Тарихы 1995 жылы үшінші лигада ойнады да, екінші орынға тұрақтап, екінші лигаға көтерілді. 1999 жылы бірінші лигаға жолдама алды. 2004 жылы тұңғыш рет премьер лигада өнер көрсетті. 2008 жылы клуб Ресей чемпионатында 4-ші орынға көтерілді (бұл ең жоғары нәтижелері) және сол жылы Ресей кубогының финалына шықты. Бірақ ЦСКА-дан пенальтилер сериясында ұтылып қалды. Бұдан кейінгі жылдары да премьер лигада үздіксіз ойнады, бірақ 10-шы орыннан жоғары көтеріле алмады. 2018 жылы 18 маусымда қаржы тапшылығынан клуб таратылды. Жетістіктері Ресей Премьер Лигасы * 4-шы орын (1 рет): 2008. Ресей кубогы * Финалист (1 рет): 2007/08. Ресей бiрiншi дивизионы * Жеңімпаз (1 рет): 2003. Атақты футболшылар * Алексей Попов * Иван Черенчиков * Константин Зырянов * Андрей Лаврик * Георгий Пеев Дереккөздер Сiлтемелер * [http://www.fc-amkar.org Ресми сайты] * [http://klisf.info/numeric/index.app?cmdcomm&langru&id=480536094639054871214825751771 статистика КЛИСФ сайтада] * [http://www.fans13.ru Жанкүйерлер сайты]
Идо

Идо (эспер. ido "әулет, тұқым, тек") — 1907 жылы француз Луи де Бофрон жасаған халықаралық жасанды тіл, эсперанто тілінің өзгертілген бір түрі. 1907 жылы Делегацияның халықаралық қосымша тілді қабылдауына байланысты эсперанто тілінің жетілрілген түрі ретінде қабылданған. Бұл жасанды тілдің авторы деп Луи де Бофрон аталады. Ол делегацияда эсперанто тілінің құрастырушысы Заменгофтың көзқарасын баяндайды. Идо тілін құрастыруда автордан басқа француз математигі Луи Кутюра мен дат лингвисті Отто Есперсен ат салысады. Тағы қараңыз * Жасанды тілдер * Эсперанто * Интерлингва Сыртқы сілтемелер * [http://www.ido.li Идо тілінің ресми сайты]
Веб өңдеуші

Веб бағдарламалаушы — веб-сайт жасаушы маман. Web-жасақшылар екіге бөлінеді: front-end-жасақшылар және back-end-жасақшылар. Front-end-жасақшылар сайттың адамдарға көрінетін бөлігін (клиенттік бөлік) жасайды. Олар HTML белгілеу тілін, CSS рәсімдеу тілін, Java Script бағдарламалау тілін т.б. қолданады. Back-end-жасақшылар сайттың адамдарға көрінбейтін бөлігін (серверлік бөлік) жасайды. Олар серверлік бағдарламалау тілдерін (PHP, Phyton т.б.) қолданады. Бір адам аталған екі бөлікті де қатар алып жүретін жағдайлар кездеседі. Сайт жасау, оны тестілеу, хостингке тіркеу т.б. нәрселер жасақшылардың жұмысы. Орындалатын жұмыс типтері Екі адамнан тұратын командада біреуі клиент жақ бағдарламалау жұмысын өз мойнына алуға болады, мысалы: HTML, JavaScript, CSS, және де серверлік фреймворктар (Perl, Python, Ruby, PHP, Java, ASP, .NET, .NET MVC) бұлардың барлығы клиент жаққа контент пен скрипттерді жеткізуді қамтиды. Сол уақытта веб дамытушы серверлік жақтағы технологиялармен жұмысты өз мойнына ала алады: веб сервер, ақпараттық база жүйелері. Білім талаптары Интернетте тегін таратылатын оқу материалдары өте көп, мысалға: http://en.wikiversity.org/wiki/Basic_JavaScript Келесі технологияларды өте жетік меңгеруі тиіс: * HTML/XHTML, CSS, JavaScript * Сервер/Клиент жақ архитектуралары * Сервер бағдарламалау фреймворктары (кем дегенде біреуі: Perl, Python, Ruby, PHP, CFML - Coldfusion, Java, ASP, .NET, .NET MVC) * Мәліметтер базасы технологияларын қолдана білу Дереккөздер
IBM DeveloperWorks

DeveloperWorks IBM мекемесінің бағдарламалық жасақтама дамытушыларына арналған интернетте тегін таратылатын профессионалды ресурс орталығы. Бұл веб сайтқа ғаламтордан 4 миллион адамдар әлемнің 195 елінен қатынасуда, веб ресурстың мақсаты студенттерге, оқушыларға, инженерлерге, веб дамытумен айналысатын бағдарламашыларға ашық стандартты веб дамыту икемділіктерін арттыру және үйрету. Сілттемелер Сыртқы сілттемелер * [http://www.ibm.com/developerworks developerWorks] * [http://www.ibm.com/developerworks/community My developerWorks] * [http://www.ibm.com/developerworks/downloads/online.html developerWorks online evaluations] (cloud based evaluation and trial resources)
Disney Channel

Disney Channel — балаларға арналған америкалық телеарна. Көбіне төл туындылармен көрерменге жол тартып жүрген кабельдік арна. Бастапқы кезде телеарна тек балалар мен жасөспірімдерге бағытталса, кейінірек отбасылық арнаға айналды. Негізгі Disney channel арнасы тек спутниктік және кабельді желілерде Disney-ABC Cable Networks Group құрамында The Walt Disney Company ретінде құрылған. Телеарна ғимараты Бербанк қаласы, Калифорния штатында орналасқан. Сондай-ақ арнаның уеб сайты бар-DisneyChannel.com 2008 жылдың 19 наурызынан бастап жоғары сапада HD хабар таратады. 1983 жылы The Walt Disney Company жаңа балаларға арналған телеарна ашылады деп жарнама жасаады. Disney Channel арнасы 1982 жылы Алан Вагнердің басшылығымен құрылған болатын. Disney Channel 2011 жылдың 21 қазанынан бастап, Алматы уақытымен сағат 18:00-ден бастап Қазақстанға хабар тарата бастады.. Бұрын Қазақстанда Disney Channel телеарнасының блоктары «Қазақстан» және «31 арна» телеарналарында көрсетілім жүзеге асты. Дереккөздер Түсініктемелер * [http://www.disneyinternational.com/ Ресми сайт Disney International] * [http://www.disneyinternational.com/disneychannel-net/ Disney International]
Doc

.DOC немесе .doc — белгілеуі бар немесе белгілеуі жоқ мәтіндік файлдардың кеңейтпесі. .DOC кеңейтпесі көп жағдайда қарапайым, форматталған мәтіндік файлдарды белгілеу үшін қолданылатын, алайда кейінрек белгілеуі бар екілік форматтарға қолданылатын болды. Майкрософт 1990 жж. Microsoft корпорациясы бұл кеңейтпені өзінің Microsoft Word мәтіндік процессоры проприетарлық формат файлдарының топшасына қатысты қолдана бастады. Microsoft-тың кеңсе өнімдерінің нарығындағы монополиясының нәтижесінде «DOC» бұл форматтағы файлдардың синониміне айналды. «.doc» кеңейтпесінің басқа да мағыналары IBM PC тұғырында іс-жүзінде қолданыстан шықты десе болады. DOC форматының екілік файлдары, Microsoft-тың басқа форматтарын (RTF және т.б.) қолданатын, бірақ басқа өндірушілердің мәтіндік редакторларымен нашар үйлесетін құжат файлдарына қарағанда, мәтіннің форматталуы (мысалға, сценарийлер) жайлы бірқатар ақпаратты иемденеді. 2008 жылы Microsoft формат сипаттамасына қолданушылардың қолжетімділігін жүзеге асырды, бірақ оны тегін түрде тек коммерциялық емес мақсаттарда қолдануға болады. Кейіннен формат шартты түрде Microsoft Open Specification Promise тізіміне қосылды. Ескертулер Сыртқы сілтемелер * [http://www.opennet.ru/opennews/art.shtml?num=14318 Microsoft опубликовала спецификации на бинарный формат doc, xls и ppt] Тағы қараңыз * Microsoft Office Word * Электронды кітап * Электронды қағаз * IPad * IPhone
NGC 1

NGC 1 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика. Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Ашылуы Бұл нысанды 1984 жылы 30 қыркүйекте неміс астрономы Генрих Луи д'Арре ашқан болатын және NGC каталогында 1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 564, UGC 57, MCG 4-1-25, ZWG 477.54, ZWG 478.26, IRAS00047+2725, KCPG 2A. Тағы қараңыз * Мессье нысандарының тізімі * Жаңа жалпы каталог * Индекс каталог Сыртқы сілтемелер * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?1 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?1 французша мәліметтер] * Қайта қаралған Жаңа жалпы каталогтағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?NGC1 мәліметтер] * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=NGC+1 SIMBAD базасындағы мәліметтер] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC+1 VizieR базасындағы мәліметтер] * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+1 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер] * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearchNGC+1&version1 NGC 1 нысанына арналған жарияланымдар]
Хаби Алонсо

Хабьер Алонсо Олано , Хаби Алонсо есіммен танымал (; 25 қараша 1981, Толоса, Баск елі) - испан кәсіби футболшысы, футбол жаттықтырушысы, футболдан Испания ұлттық құрамасының экс-жартылай қорғаушысы. Алонсо голды алыс дистанциядан салу қабілетімен ерекшеленеді. 2006 жылдың қаңтарында Англия Кубогі матчнінің «Лутон Таун» командасына қарсы ойында, ол екі рет алыс дистанциядан гол соқта, оның біреуін 60 метр қашықтықтан соқты. 2006 жылдың қыркүйегінде, Ағылшын Премьер-Лигасында Алонсо аланның өз жағынан «Ньюкасл Юнайтед» клубына қарсы ойында тағы бір гол соғады. Қатысқан турнирлері * Футболдан Еуропа чемпионаты 2004 * Футболдан Әлем чемпионаты 2006 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2008 * Футболдан Әлем чемпионаты 2010 * Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 * Футболдан Әлем чемпионаты 2014 Ойындарының статистикасы Клубтік Жетістіктері Ойыншы ретінде «Ливерпуль» * Англия кубогы: 2005/06 * Чемпиондар лигасы: 2004/05 * Англия суперкубогы: 2006 * УЕФА суперкубогы: 2005 «Реал Мадрид» * Испания чемпионы: 2011/12 * Испания кубогы (2): 2010/11, 2013/14 * Чемпиондар лигасы: 2013/14 * Испания суперкубогы: 2012 * УЕФА суперкубогы: 2014 «Бавария» * Германия чемпионы (3): 2014/15, 2015/16, 2016/17 * Германия кубогы: 2015/16 * Германия суперкубогы: 2016 Испания * Еуропа чемпионы (2): 2008, 2012 * Әлем чемпионы: 2010 Бапкер ретінде «Байер 04» * Германия чемпионы: 2023/24 * Германия кубогы: 2023/24 * Германия суперкубогы: 2024 Жеке * Испания жыл футболшысы: 2003 * Германия жыл бапкері: 2024 Сілтемелер * * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm RealMadrid.com сайтындағы ресми профилі ] * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=900 LFCHistory.net сайтындағы ойыншы профилі] * [http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm BBC Sport сайтындағы профилі] Дереккөздер
H2 Database

H2 - Java бағдарламалау тілінде жазылған реляциялық мәліметтер қорын басқару жүйесі. Сипаттамалары SQL тілінде бағдарламаланады. Қосымшалар бағдарламалау интерфейстері (APIs): SQL және JDBC, сонымен қатар мәліметтер базасы PostgreSQL ODBC драйверін PostgreSQL сервері ретінде жұмыс істелінеді. Тағы қараңыз * Мәліметтер қорын басқару Сілттемелер
Реляциялық деректер қорларын басқару жүйесі

Реляциялық деректер қорларын басқару жүйесі (relational database management system, RDBMS) - IBM Almaden Research Center лабороториясында И Ф Кодд өндірген дерекқор басқару жүйесі. Тарихы 1974, IBM мекемесі IBM System R атты зерттеу жобасында RDBMS прототипін жасауды бастайды. SQL/DS деп аталатын коммерциялық нұсқасы 1981 жылы шықты. Дегенмен бірінші коммерциялық нұсқасы 1979 Relational Software мекемесі, қазір Oracle Corporation мекемесі өндірген Oracle RDBMS болатын. , ]] Дереккөздер
Жаңа жалпы каталог

спиральді галактикасы]] Жаңа жалпы каталог (, қысқаша NGC) — Әуесқой астрономияда айрықша танымал алыс ғарыш нысандарының каталогы. Бұл каталог ірі каталогтардың бірі болып табылады және арнайы бір бұйымға арналмағандықтан (мысалы, галактикаға ғана) алыс ғарыштың барлық типті нысандарын қамтиды. Каталогта 7840 нысан бар. Каталогты 1880 жылдары Уильям Гершельдің бақылау мәліметтеріне сүйеніп Джон Людвиг Эмиль Дрейер құрастырған болатын. Кейін 5326 нысаны бар 2 индекс-каталогтармен (IC I & IC II) толықты. Жаңа жалпы каталогта көп қателер болған, кейін олардың көбі қайта қаралымында түзетілді. Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог Тағы қараңыз * NGC нысандарының тізімі Сыртқы сілтемелер * [http://www.ngcicproject.org/ The NGC/IC project] * [http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php The top astro photos of the NGC catalog] * [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.html The Interactive NGC Catalog Online]
Баспа ісінің менеджменті

Баспа менеджментi - бұл баспа және еңбек ресурстерді, ғылыми жолдарды және маркетинг тұжырымдамасын қолдану, сонымен қатар адам факторын есепке алу арқылы тиiмдi қолданудың нақты мақсаттарының жетуіне бағытталған кәсiби қызметтің дербес түрі.
Әскери іс

Әскери іс — мемлекеттің қарулы күштерінің әрекеттері, дайындығы және құрылымдарымен байланысқан теоретикалық һәм практикалық сұрақтарды қамтитын жалпы жинақы термин. Әскери-инженерлік іс Әскери-инженерлік іс — соғыс қимылдарын жүргізуге және ұрыс әрекеттеріне қолайлы жағдай жасауға қажетті инженерлік жұмыстардың теориясы мен практикасын зерттейтін әскери ғылымның бір саласы. Ол арнаулы әскерлердің маңызды инженерлік шараларды жүзеге асыруына басқа әскер түрлерінің қатысу дәрежесін аныктайды. Әскери-инженерлік іс жергілікті жерді инженерлік барлау (тазарту), әскерлер мен объектілерді жасыру, далалық қорғаныс құрылыстарын, тосқауыл, өткел, көпірлер салу, жол жөндеу, әскерлерді сумен жабдықтау, т.б. мәселелермен айналысатын әскерлердің негізгі жұмыс әдіс-тәсілдерін жетілдіреді. Әскери-инженерлік шараларды барлық әскер түрлері жүзеге асырады. Әскери істегі теледидар Әскери істегі теледидар — әскери мақсаттарға теледидар қолдану: барлау, бақылау, әскерді басқару, ракетаны нысанаға (объектіге) бағыттау, навигациялық міндеттерді орындау, метеорологиялық жағдайды зерттеу және басқа міндеттерді орындау. Әскери істегі теледидар көзбен көру мен бақылауды, қашықтан әр түрлі бейнелерді, құжаттарды, фотосуреттерді беруді қамтамасыз етеді, артиллериялық атысты реттейді, ұшқышсыз басқарылатын объектілердің ұшуын бақылайды, басқа да міндеттерді орындайды. Әскери істегі революция Әскери істегі революция — қарулы күрес құралдарындағы, ұрыс әрекеттерін жүргізу тәсілдеріндегі, әскерді ұйымдастырудағы, оны оқытып-үйрету мен тәрбиелеудегі соңғы жылдары өнеркәсібі мен ғылымы неғұрлым дамыған елдерде, әсіресе ракеталық-ядролық қару жасауға байланысты болған түбірлі, сапалы өзгерістердің барлық жиынтығы. Әскери істегі революция барлық негізгі салаларды қамтиды. Сонымен қатар әскерді ұйымдастыру, барлық ауқымдагы қарулы күрес тәсілдері, басқарудың автоматтандырылған жүйесін құру (оның негізгі құрама бөліктері: электронды есептеуіш, радиолокациялық және радиотеледидарлық аппаратура) істерін жетілдіру қатар жүреді. Әскерді оқыту мен тәрбиелеу әдістері де жана міндеттерді шешуге бейімделеді. Әскери істегі революция нәтижесінде елдің қарулы күштері мен кейбір әскер түрлері бірінші класты әскери техникамен қаруланады. Дереккөздер
Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2012)

Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі - Forbes журналының Қазақстандық нұсқасын дайындап, жариялайтын бейресми тізім. Тізім пайдалануға болатын, ашық қолжетімді ақпаратқа ғана сүйенеді. Осыған орай Forbes Kazakhstan журналы тізімдегі көрсетілген деректер шынайы өмірдегі ақпаратпен дәл келмеуі мүмкін екендігін ескертеді . Forbes Kazakhstan журналы 2012 жылдан бастап жарыққа шығады және халықаралық тәжірибеге сүйене отырып арнайы рейтингтер мен тізімдер қалыптастырады. Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі аталған басылымның тұңғыш жариялаған тізімі болып саналады. 2012 жылы Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі келесідей болды: Дереккөздер
Әбдiлқaдыр aс-Суфи

Әбдiлқaдыр aс-Суфи (шын aты Иэн Дaллaс, 1930 ж. Эйр, Шотландия) Ислaм тәрбие сaлaсындa шейх, Дaрқaуи-Шaзили-Қaдыри тaриқaтының бaсшысы, Мұрaбитун Дүние Қозғaлысының орнатушысы және де бiрқaтaр Ислaм дiнi, сопылық, сaяси теориялaр жөнiндегi кiтaптaрдың aвторы. Ислaм дiнiн қaбылдaғaннaн бұрын дрaмaтург әрi aктер болғaн. Әбдiлқaдыр aс-Суфи Ислaмды Мағрибиядa 1967 ж. қaбылдaғaннaн кейiн дaғуaт қызметiне кiрiстi. Қaзiргi уaқыттa дүниежүзiнiң бiр қaтaр елiнде шәкiрттерi бaр. Өмірбаяны Iлiмi Әбдiлқaдыр aс-Суфи Ислaмның түпнұсқалық бiлiмдерiн ұстaнуғa шaқырaды. Ол Мәлiк ибн Aнaс-тың "Әмәл Aхл-әл Мәдинә" деген еңбегiндегi мұсылмaн қоғaмының сипaттaрын қолдaйды және қaзiргi зaмaндa Ислaм дiнiн бұрынғы қалпына келтіруге қaжет екенiн aйтудa. Aс-Суфи терроризмнiң хaрaм болғaнын aйтaды, өзін өзі өлтірушіліктiң психологиясы нигилизмнен пaйдa болғaнын түсiндiредi. Оның aйтуы бойыншa Ұлы Бритaния өзiнiң "соңғы құлдырауынa жaқындaды" және бұл мемлекеттiң тек қaнa мұсұлмaн хaлқы "бұрынғы қaлпынa келтiре aлaды." Әбдiлқaдыр aс-Суфи монaрхияның қaжеттiлiгi турaлы бiрнеше рет жaзғaн. Одaн бaсқa, мұсұлмaн әйелдердiң ниқaб киiмi Ислaмғa тән болмaғaн бұйым екенiн түсiндiредi, оны "әйел aдaмдaрдың пaйдaқорлық үндiлендiруi" деп сипaттaйды және фикһтың еш қaндaй мaзхaбынa жaтпaйтынын aйтaды. Мұрaбитун Дүние Қозғaлысы 1980-шi жылдaрының бaсындa Әбдiлқaдыр "Мұрaбитун Дүние Қозғaлыс"-ын орнaтты. Қозғaлыстың бaсты мaқсaты Ислaмды түгелiмен бұрынғы қалпына келтіру. Әсiресе зекет пaрызынa көп мән берiледi. Aс-Суфинiң aйтуы бойыншa, бүгiнгi қaржы жүйесiнiң шеңберiнде зекеттiң орындaлуы жойылғaн дәрежеге дейiн өзгерген. Осығaн орaй, зекеттi қaйтaдaн қaлпынa келтiру үшiн шaриғaт бойыншa aқшa, aлтын динaр мен күмiс дирхaм, еңгiзiлүi тиiс. Бұл вaлютa дәл Хaзiреттi Мұхaммед Пaйғaмбaрымыздың (с.ғ.у) зaмaңындa болғaн, Омaр ибн әл-Хaттaб (р.a.a.) тaрaбынaн жaзылғaн сaлмaқ пен көлемде болуы қaжет.