kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қауымдастырылған үштік

Қауымдастырылған үштік (трио; , asotsirebuli trio; ; ) — Грузия, Молдова, Украина сыртқы істер министрліктері мен Еуропа одағы арасындағы еуропалық интеграцияға және Шығыс әріптестікпен ынтымақтастықты арттыруға міндеттеме алуға қатысты кеңейтілген ынтымақтастық, үйлестіру және диалог ұйымы. Қауымдастырылған трионың үш мүшесі де қазіргі уақытта Терең және жан-жақты еркін сауда аймағы (ТЖЕСА) арқылы ЕО-мен еркін саудасады және Еуронест Парламенттік ассамблеясының мүшелері болып табылады. 2022 жылғы ақпан-наурыз айларында Ресейдің Украинаға басып кіруіне реакция ретінде үштіктің бәрі де бірнеше күн ішінде ЕО-ға кіруге өтініш берді. Тарихы Грузия, Молдова және Украина сыртқы істер министрлері (Давид Залкалиани, Аурелий Чокой және Дмитрий Кулеба) арасындағы бірлескен меморандум форматты құруға бастамашы болды. Оған 2021 жылғы 17 мамырда, Киевте қол қойылған. Украинаның Сыртқы істер министрі Дмитрий Кулеба сөзінше, бұл бастама көмегімен үш ел еуропалық интеграция арқылы бірге тиімдірек алға жылжи алатын болады. Оның айтуынша, үштікке үш басты элемент кіреді: үш елдің сыртқы істер министрліктері арасындағы Еуропалық интеграция жайлы ақыл-кеңес орнауы, ЕО мүшелері мен органдарымен деген үш елдің диалогын жалғастыру, Шығыс серіктестік ішіндегі елдердің позицияларын нақтылау. Украина, Грузия және Молдованың Еуропа одағына мүше болуы — елдердің ортақ мақсаты және олар Еуропа елдерімен бірлікті қалпына келтіргісі келеді, деді өз кезегінде Грузияның Сыртқы істер министрі Давид Залкалиани. Мүшелері мүше-мемлекеттері]] Қауымдастырылған үштікте бар Шығыс серіктестік мемлекеттері: * Грузия * Молдова * Украина Шығыс серіктестікте жоқ Қауымдастырылған үштіктің өзге мүшелері: * Армения * Әзербайжан * Беларусь (Беларусь Шығыс серіктестіктегі өз мүшелігін 2021 жылғы 28 маусымда тоқтатты) Трио + 1 2019 жылғы желтоқсанда Еуронест Парламенттік ассамблеясы бүкіл мүшеден қолдау көрген, 2030 жылға дейін қол жеткізілмек ЕО интеграциясының түрлі мақсаттарын белгілеген резолюция бекітті. Резолюция Шығыс серіктестіктің маңызын белгілеп, алты түрлі мемлекеттің саяси және экономикалық жағынан Еуропа одағына жақындауын жоспарлаған. Резолюция «Трио+1» терминін негіздеді; бұл жердегі үштік (трио) Грузия, Молдова мен Украинаны білдірсе, төртінші мүше Армения болды. Еуропа одағына мүшелік келешегі 2021 жылғы қаңтардағы жағдай бойынша Қауымдастырылған үштік мүшелері Еуропа одағына үміткерліктерін 2024 жылы жібермек болған. Одақ мүшесі болғанын елдер 2030 жылға қарай жоспарлаған. 2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруіне реакция ретінде елдер ЕО-ға үміткерліктерін 2022 жылғы ақпан–наурыз айларында жіберді. 2014 жылғы сәуірде Еуропалық парламент Грузия, Молдова мен Украинадағы демократияның талаптарға келетінін және бұл елдердің осылайша Еуропа одағына мүше бола алатынын айтты. 2024 жылғы наурызда Еуропалық парламент Арменияның да бұл талаптарға келетінін айқындады. Дереккөздер
Стаматиос Николопулос

Стаматиос Николопулос — 1896 жылы Афинада өткен Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан грек велошабандозы. Олимпиада ойындарының екі дүркін күміс жүлдегері. Спорт Олимпиада ойындарында Николопулос 333 метр және 2 километр қашықтықтарындағы жарыстарға қатысты, әрқайсысында француз Поль Массоннан кейін екінші орынды иеленді. 2 километрлік жарыстағы уақыты — 5:00.2. Ал 333 метрлік жарыстың алғашқы кезеңінде ол Адольф Шмальмен 26.0 секундпен екінші орынды бөлісті. Кейінгі жарыс-сайыста Шмальді жеңіп, жеке өзі екінші орынды иеленді. Бұл жарыстағы уақыты — 25.4 секунд болды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Аристидис Константинидис

Аристидис Константинидис — 1896 жылы Афинада өткен Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан грек велошабандозы және Олимпиада ойындарының чемпионы. Мансабы Константинидис 10 шақырым, 100 шақырым және тас жолдағы жарыстарға қатысты. Ол Афинадан Марафонға дейін барып, қайтып келетін 87 шақырымдық тас жол жарысында жеңіске жетті. Бұл қашықтықты ол 3 сағат 22 минут 31 секундта еңсерді, бұған қарамастан, қайтар жолда оның велосипеді бұзылып, өзі құлап түсті. Кей дереккөздерге сәйкес, Константинидис мәреге пейсмейкердің велосипедімен жеткен, себебі оның велосипеді істен шықты. Басқа деректер бойынша, ол көрерменнің велосипедімен жарысты жалғастырған. Ал трек жарыстарында ол онша табысты өнер көрсете алмады: 10 шақырымдық жарыста отандасы Георгиос Колеттиспен соқтығысып, бесінші орын алды, ал 100 шақырымдық жарысты мүлде аяқтай алмады. Бұл жарысқа қатысқан тоғыз спортшының жетеуі мәреге жете алған жоқ. 1906 жылғы Афинада өткен Қосымша Олимпиада ойындарында Константинидис тағы да қатысты. Бұл жолы ол тас жолдағы жарыс пен 20 шақырымдық трек жарысына қатысты. Ол тас жол жарысын аяқтай алмады, ал 20 шақырымдық жарыста екінші кезеңде жарыстан шығып қалды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Мемлекеттік қауіпсіздік бас комиссары

Мемлекеттік қауіпсіздік бас комиссары — 1935-1945 жылдары КСРО ІІХК/МҚХК басқарушы құрамның арнайы атағы. Мәртебесі «Кеңес Одағы маршалы» әскери атағына сәйкес болды (ресми баламасы болған жоқ). Бұдан кейінгі төменгі шен: 1-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары. КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1935 жылғы 26 қарашадағы «Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссары атағын белгілеу және оны КСРО Ішкі істер халық комиссары жолдас Ягода Г. Г. беру туралы» қаулысымен енгізілген. КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 1945 жылғы 9 шілдедегі Жарлығымен КСРО МҚХК қызметкерлерінің әскери қызметшілерге теңестірілуіне және арнаулы мемлекеттік қауіпсіздік атақтарының әскери атақтармен ауыстырылуына байланысты Мемлекеттік қауіпсіздік бас комиссары атағы жойылды. Атақтың берілуі Бұл атаққа үш ішкі істер халық комиссарлары ие болды: # КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1935 жылғы 26 қарашадағы «Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссары атағын белгілеу және оны КСРО Ішкі істер халық комиссары жолдас Г. Г. Ягодаға беру туралы» қаулысымен Мемлекеттік қауіпсіздік бас комиссары атағы: Ягода Генрих Григорьевич — КСРО ішкі істер халық комиссарына берілді; # КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1937 жылғы 27 қаңтардағы «Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссары атағын КСРО ішкі істер халық комиссары жолдас Н. И. Ежовқа беру туралы» қаулысымен Мемлекеттік қауіпсіздік бас комиссары атағы: Ежов Николай Иванович — КСРО ішкі істер халық комиссарына берілді; # КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 1941 жылғы 30 қаңтардағы «Ішкі істер халық комиссары жолдас Л. П. Берияға Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссары атағын беру туралы» жарлығымен Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссары атағы: Берия Лаврентий Павлович — КСРО ішкі істер халық комиссарына берілді (1945 жылы 9 шілдеде Берияға Кеңес Одағы маршалы атағы берілді). Мемлекеттік қауіпсіздіктің үш бас комиссары да өлім жазасына кесіліп, олардың ешқайсысы ақталмады. Айырым белгілері 1935-1937 жылдардағы айырым белгісі — гимнастерка немесе кителдің жеңінде жолағы бар қызыл, көк, жасыл және қалақай түсті кестелермен жиектелген үлкен алтын жұлдыз, сондай-ақ, ІІХК жоғарғы қолбасшылық құрамы үшін ортасында алтын жолағы бар бірыңғай ілгектер; 1936 жылы ілгекке үлкен жұлдыз қосылды. 1937-1943 жылдары — ілгектегі үлкен жұлдыз (Кеңес Одағы маршалындағыдай, бірақ ілгекте мемлекеттік қауіпсіздік органдарының реңктері болды, қызыл орақ және балғадағы жұлдыз, және ерекше кесте тігілген - жұлдыз жұқа қызыл, көк, жасыл және қалақай түсті жіптермен дәйекті түрде жиектелген еді). 1943-1945 жылдары иық белгілері, Кеңес Одағы маршалдарына ұқсас, бірақ көктікен түсті ирек сызығы болды. Тағы қараңыз * Мемлекеттік қауіпсіздік комиссары Дереккөздер
Адольф Шмаль

Феликс Адольф Шмаль (, 18 қыркүйек 1872 жыл, Дортмунд, Герман империясы - 28 тамыз 1919 жыл, Зальцбург, Австрия) — аустриялық велошабандозы және семсерлесуші. 1896 жылы Афинада өткен Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан. Олимпиада чемпионы және екі дүркін қола жүлдегер. Спорт 1896 жылдың 8 сәуірінде Адольф Шмаль 100 км веложарысқа қатысты, бірақ бастапқы он қатысушының жетеуі секілді ол да жарысты аяқтай алмады. Келесі күні ол саблямен семсерлесу жарысына қатысты. Алғашқы екі айналымда жеңіске жетіп, жүлдеге үміттенген болатын. Алайда патша мен оның делегациясы келгеннен кейін, ұйымдастырушылар жарысты қайта бастау туралы шешім қабылдады. Бұл жолы Шмаль төрт айналымның тек біреуінде ғана жеңіске жетті. Бір күндік үзілістен кейін Шмаль қайтадан велоспорт жарысына қатысып, екі қола медаль жеңіп алды. Уақытқа жарыста ол 26 секундтық нәтижемен мәреге жетіп, бұл көрсеткіш грек спортшысы Стаматиос Николопулоспен бірдей болды. Бірақ қайта жарыста Николопулос жеңіске жетіп, Шмаль үшінші орынға ие болды. Ол сондай-ақ 10 км жарыста француз спортшылары Леон Фламан және жеңімпаз Поль Массоннан кейін үшінші орынға табан тіреді. 13 сәуірде Шмаль өзінің жалғыз алтын медалін 12 сағаттық жарыста жеңіп алды. Бұл жарысқа жеті велошабандоз қатысқан, ал 10-шы айналымнан кейін Шмаль олардың бәрін бір айналымға озды. Содан кейін ол ағылшын Фредерик Кипингтің ізімен жүріп отырып, жарысты жалғастырды. Осы жарысты тек Шмаль мен Кипинг қана аяқтады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Хоккейден Азия чемпионаты

Шайбалы хоккейден Азия чемпионаты — Халықаралық хоккей федерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты хоккей турнирі. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.iihf.com IIHF ресми сайты]
Болгария Ұлттық жаратылыстану музейі

Ұлттық табиғи тарих мұражайы (, НПМ) — Болгарияның табиғи тарих мұражайы, Болгарияның астанасы Софияда Орыс шіркеуінің жанындағы бульварда орналасқан. Тарихы Ұлттық табиғи тарих мұражайы 1889 жылы ханзада Фердинандтың жаратылыстану тарихы мұражайы ретінде құрылды. Көрме келушілер үшін 1907 жылы ашылды. 1914 жылдан 1947 жылға дейін мұражай директоры болған академик доктор Иван Буреш мұражайды Болгариядағы заманауи зоология және ботаника орталығына және Корольдік жаратылыстану ғылымдары институттарының негізгі бөлігіне айналдырды. 1959-1965 жылдар аралығында мұражай келушілер үшін жабық болды және оның көрме кеңістігі айтарлықтай қысқарды. Оның мәртебесі БҒА Зоология институтының Мұражай бөліміне дейін төмендетілді, оның кураторы орнитолог Николай Боев болды. Мұражай ғимараты 1944 жылы ағылшын-американдықтардың Софияны бомбалауы кезінде қирап, мұражай қорлары көшірілді. Ғимарат 1946-1947 жылдары қалпына келтірілді. 1947 жылы мұражай Болгария ғылым академиясының зоологиялық институтының құрамына енді. 1974 жылы мұражай Болгария ғылым академиясының жеке ғылыми мекемесі болды. Мұражайда коллекцияларды толықтыру мен сақтауға байланысты мұражай қызметімен қатар, биоресурстарды зерттеуге, оның геологиясына, экологиясына және қоршаған ортаны қорғауға байланысты ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіледі. 1989 жылдан бастап мұражай «Болгар табиғатының тарихы» журналын шығарады. Мұражайда Болгар орнитологиялық қоғамы мен жарқанаттарды зерттеу және сақтау тобы орналасқан. Мұражай коллекциялары Мұражайдың алғашқы кураторы атақты орнитолог болған сот дәрігері Пол Леверкюн болды. Ол ескі мұражай ғимаратындағы екі қабаттағы 14 залда алғашқы көрмені дайындады. Мұражай келушілер үшін 1907 жылы ашылды және сол кездегі мыңдаған экспонаттар тізімделген жинақтың алғашқы және жалғыз толық каталогы жарық көрді. Экспонаттардың жалпы саны бір миллионға жуық дананы құрайды. Мұражай қорында сүтқоректілердің 460-тан астам түрі мен құстардың 1990-нан астам түрі бар. Бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділердің коллекциясы Еуропадағы ең бай коллекциялардың бірі болып табылады. 480 000-ға жуық жәндіктер және 300 000-нан астам басқа омыртқасыздар бар. Болгариядағы және басқа елдердегі үңгірлердегі фаунаның коллекциясы ерекше бай, онда көптеген түрлер дүние жүзіндегі басқа ешбір мұражайда кездестірілмеген. Коллекциялар Болгариядағы үлгілерді жинау, экспедициялар немесе шетелге жеке сапарлар арқылы, сондай-ақ, шетелде ұқсас мекемелермен зат алмасу, жеке коллекцияларды сатып алу арқылы байытылады. Асеновград қаласының палеонтологиялық бөлімінде Болгарияны мекендеген миоцен дәуіріндегі сүтқоректілердің 30 мыңға жуық қазба сүйектері сақталған. Мұражай Болгариядағы және әлемдегі тірі және жансыз табиғаттың ғылыми коллекцияларын сақтауға тікелей қатысатын жалғыз ұлттық мекеме болып табылады. Мұражайдың негізгі басымдықтары биоәртүрлілікті, қоршаған ортаны қорғауды және организмдердің эволюциясын зерттеу болып табылады. Осыған байланысты мұражайдың негізгі мақсаты Болгариядағы және басқа елдердегі флораны, фаунаны, қазбаларды, минералдар мен тау жыныстарын жан-жақты зерттеу болып табылады. Галерея Дереккөздер
Налибок орманы

Налибок орманы — Беларусьтің солтүстік-батысында, Неман өзенінің оң жағалауында, Беларусь жотасында орналасқан үлкен орман алқабы. Орналасуы, сипаттама Налибок орманы — Беларусь Республикасындағы ең үлкен орман алқабы. Орман атауы осы аймақтың оңтүстігінде орналасқан Налибоки ауылынан шыққан. Орман ауданы, әртүрлі бағалаулар бойынша, 1400–2400 шаршы км. Қалың орман екі облыстың, Минск мен Гродноның қиылысында орналасқан. Бұл массив бірден 5 ауданда орналасқан: Воложин, Столбцов, Новогрудск, Кореличи және Ивьевск. Айналасында шағын елді мекендер бар. M6 тас жолы солтүстікке, P54 шығысқа, ал P10 және P11 оңтүстікке қарай өтеді. Шығысқа қарай 90 шақырым жерде Минск қаласы орналасқан. Налибок орманы аумағында республикалық ландшафтық қорық жұмыс істейді, оның ауданы шамамен 86 892 гектарды құрайды. Орман арқылы бірнеше танымал өзендер ағып өтеді - Батыс Березина, Ислоч және Уса. Бұл өзендердің шағын салалары да бар: Волка, Каменка, Излед, Шура, Фербина, Сивичанка, Волма. Орманның өзі көптеген кішігірім каналдармен және ұзындығы мен ені бойынша үлкенірек каналдар арқылы өтеді, олардың бірі Сары-Неман каналы деп аталады. Негізгі каналдардың ұзындығы 158 км. Флора Налибок орманы флораға бай және алуан түрлі: мұнда тамырлы және бриофитті өсімдіктердің мыңнан астам түрі кездеседі. Ерте көктемнен бастап күздің аяғына дейін олар бір-бірін ауыстырып отырады. Ағаштарда алғашқы жапырақтар пайда болғанға дейін де, орманның еріген жерлері көк шөппен жабылып, көктем әйкені, шегіргүл, жұлдызшөптер гүлдейді. Батпақты ойпаттарда және ылғалды ормандарда жабайы сарымсақ өседі. Республикада сирек кездесетін кең жапырақты қоңырау гүлін кездестіруге болады. Өсімдіктердің 900-ден астам түрі өседі, оның ішінде көптеген дәрілік өсімдіктер, сондай-ақ Беларусь Қызыл кітабына енгізілген қорғалатын түррлері кездеседі. Олардың қатарына: тау арникасы, қызғылт жылантамыр, баймана, бұйра лалагүл, гладиолус, линнея т.б. Мұнда Беларусь жерінде алғаш рет баймана, күреңот, қияқөлең өсімдіктері кездеседі. Фауна Жануарлардың өзі табиғатта өмір сүреді. Мұнда бұғы, елік, бизон, сонымен қатар қорықтың мақтанышы тарпан жылқыларын көруге болады. Орманда Еуропаның Қызыл кітабына енген бес жануар мекендейді: бизон, борсық, сілеусін, аю және жаңғақ тышқан. Сондай-ақ мұнда құстардың 180-ден астам түрін кездестіруге болады. Оның ішінде ақ маңдайлы тоқылдақ, қарабас шөжешымшық, маймаққаздар, аққұйрықты субүркіт, қара дегелек, құр, меңіреу құр, шұбарқұр т.б. кездеседі. Көптеген өзендер мен көлдерде балықтар, соның ішінде қарауыз пен бақтақ бар. Туризм Орманда велосипед жолдары танымал, өйткені орманның аумағы үлкен және мұнда жүрудің ең ыңғайлы жолы - велосипед. Велосипед маршруттарынан басқа, су жолдары мен жаяу серуендейтін экожолдар ұйымдастырылған. Эко соқпақтар: *«Сябрынь қиылысы» *Белокорец ауылының жаны (маршрут мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін арнайы жабдықталған) Велосипед жолдары: *Euro Velo-2 немесе «Астаналар жолы» *«Воложин қонақ үйлері» *«Bike 4 SDGs» *«Налибоки» марафоны Су жолдары: *Ислоч және Батыс Березина өзендерінің бойында. Галерея Дереккөздер
Измит сағат мұнарасы

Измит сағат мұнарасы — Түркияның Измит қаласында орналасқан және Осман империясы бойынша сұлтан ІІ Абдул-Хамидтің таққа отырғанының 25 жылдығын атап өту құрметіне Осман провинцияларының губернаторларына жіберілген жарлыққа сәйкес салынған көптеген сағат мұнараларының бірі болып табылады. Измит мұнарасы 1902 жылы Измит губернаторы Мұса Қазым-бейдің тапсырмасымен сәулетші Ведат Тектің жобасы бойынша салынды. Басқа деректерде сағат мұнарасының сәулетшісі жергілікті армян-осман тегінен шыққан Михран Азарян деп көрсетілген. Неоклассикалық стильде салынған Измит сағат мұнарасы сұлтан Абдул-Азиздің Хюнкар павильонының дәл алдында орналасқан. Ол төрт қабатты және ауданы 3,65 х 3,65 метрді құрайды. Бірінші қабатта субұрқақтар жұмыс істейді, ал сағат оның ең жоғарғы деңгейінде орналасқан. Екінші және үшінші қабаттардың барлық төрт қасбетін Осман сұлтаны ІІ Абдул-Хамидтің мөрлері безендірген. Сағат мұнарасын тәж тәрізді жауып тұрған үшкір конус үстінен қорғасынмен жабылған. Сағат мұнарасы XX ғасыр бойы Измит тарихының ажырамас бөлігі болып табылады, қаланың символына айналды. Осман империясының бұрынғы (Балқан провинцияларында, әсіресе қазіргі Сербия, Босния және Черногория қалаларында, мысалы, Белград, Приеполе, Сараево, Баня-Лука, Градачац және Стара-Варош сияқты жерлерде, осман уақытындағы ұқсас сағат мұнаралары әлі күнге дейін сахат-кұлалар деп аталады (бұл атау түрік тіліндегі «Сағат мұнарасы» деп аударылатын Saat Kulesi сөздерінен шыққан). 2006 жылы Измит сағат мұнарасы қалпына келтірілді. Дереккөздер
Кривой Рог қаласына жасалған зымыран соққысы (4 сәуір, 2025)

Кривой Рог қаласына жасалған зымыран соққысы — 2025 жылдың 4 сәуірінде Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Ресей Федерациясы Қарулы Күштерінің Днепропетровск облысындағы ірі қала – Кривой Рогтің орталығындағы тығыз қоныстанған тұрғын үй шағын ауданына жасаған шабуылы. Шабуыл кешкі уақытта «Искандер-М» баллистикалық зымыранымен жасалды және тұрғын үйлер, балалар алаңы мен гүлзар маңындағы аумаққа тиді. Зымыран соққысынан кейін бірнеше сағаттан кейін қалаға ұшқышсыз ұшақтармен де соққы жасалды. Салдарынан 9 баланы қоса алғанда 20 адам қаза тапты; 75 адам (12 баланы қоса алғанда) жарақат алды. БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы комиссары Фолькер Тюрк бұл шабуылды басып кіру басталғаннан бері балалар үшін ең қауіпті шабуыл деп атады және шабуыл әскери қылмыс ретінде жіктелуі мүмкін екенін атап өтті. Оқиға 2025 жылдың 4 сәуірінде жергілікті уақыт бойынша кешкі сағат 19:00-ге таяу Ресейден ұшырылған зымыран Кривой Рог қаласындағы тұрғын үйлер ауданында жарылды. 18 адам қаза тапты. 6 сәуірде жарақат алғандардың бірі қайтыс болды, сөйтіп 4 сәуірдегі Кривой Рогке жасалған шабуылдан қаза тапқандардың жалпы саны 20-ға жетті. Салдары 20 адам қаза тапты, оның ішінде 9-ы балалар. балалар алаңы, ондаған автомобиль зақымдалды. Реакция Украина 2025 жылғы 7–9 сәуір аралығында Кривой Рог қаласында үш күндік аза тұту жарияланды. Ал 6 сәуірде бүкіл Украина бойынша аза тұту күні болып белгіленді. Тағы қараңыз * Сумы қаласына жасалған зымыран соққысы (13 сәуір, 2025) Дереккөздер
Бейсболдан Еуропа чемпионаты

Бейсболдан Еуропа чемпионаты — Еуропа бейсбол конфедерациямен (CEB) 2 жылда бір рет ұйымдастырылатын бейсболдан халықаралық жарыс. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://http://www.baseballstats.eu// http://www.baseballstats.eu/]
Тұлынбек ханым

Тұлынбек ханым (تولون بیک خانم; өл. 1386) — Ұлы Дүрбелең дәуірінде Алтын Орданың ханы болған. Бұл саяси құрылым үшін ерекше жағдай, ол елді жеке өзі басқарған және оның есімі 1370–1371 жылдары Сарай мен Мокши қалаларында соғылған теңгелерге жазылған. Ол мемлекетті басқарған жалғыз әйел билеуші болған. Өмірбаяны Тұлынбек ханымның нақты шыққан тегі белгісіз, бірақ көптеген зерттеушілер оны Бердібектің қызы деп санайды. Ол әйгілі қолбасшы әрі саясаткер Мамайға күйеуге шыққан. Егер бұл болжам рас болса, Тұлынбек — Алтын Ордада Бату ханның тікелей ұрпағы болған соңғы билеуші. Ол Мамайдың қолдауымен таққа отырды. Ол жай ғана уақытша билеуші болғанға ұқсайды. Бұл 1361–1370 жылдары билік еткен Абдулла ханның өлімінен кейін, және келесі хан Мұхаммед Бұлақ (1371–1379) келгенге дейінгі өтпелі кезең болатын. Оның есімі кейбір теңгелерде хан (яғни, ер адам билеушісі) ретінде, ал басқаларында ханым (әйел билеуші) ретінде жазылған. Ол Жошы Ұлысының тарихындағы жалғыз әйел билеуші болды. 1371 жылдың соңына қарай немесе 1372 жылдың басында Мамай оны биліктен алып, оның орнына Мұхаммед-Бұлақты отырғызды. 1380 жылы Мамай Куликов шайқасында орыстардан жеңіліп, кейін Тоқтамыс ханнан да жеңіліс тауып, Қырымға қашты. Ол жерде Мамай жергілікті генуалықтар мен губернаторы тарапынан қуылып, 1380 немесе 1381 жылдары өлтірілді. Мамайдың гаремі, оның ішінде Тұлынбек те, Тоқтамыстың қолына түсті, кейін ол Тұлынбекке үйленді. Тоқтамыс Мамайдың денесін құрметпен жерлеп, оның отбасына қамқорлық көрсетті. Алайда 1386 жылы Тұлынбек Тоқтамысқа қарсы бір қастандыққа қатысы бар деп айыпталып, өлім жазасына кесілді. Ресейлік "Рогож шежіресінде" бұл оқиға былай сипатталған: "Осы жылы патша Тоқтамыш өзінің патшайымы Товлунбекті өзі өлтірді." Бұл кезеңде белгісіз себеппен Бердібектің (Тұлынбектің әкесі) атымен теңгелердің қайта соғылуы да осы оқиғалармен байланысты болуы мүмкін. Генеологиясы *Шыңғыс хан *Жошы хан *Бату хан *Тоқоқан *Меңгу Темір хан *Тоғрылша *Өзбек хан *Әз Жәнібек хан *Бердібек хан *Тұлынбек ханым Дереккөздер
Фредерик Кипинг

Фредерик Кипинг (, 11 тамыз 1867 жыл, Пеннингтон, Хэмпшир, Ұлыбритания - 21 ақпан 1950 жыл, Лимингтон, Ұлыбритания) — ұлыбританиялық велошабандоз. 1896 жылы Афинада өткен Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан. Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Спорт Кипинг 333 метр және 12 сағаттық жарыстарға қатысты. 12 сағаттық жарыста ол мәреге жеткен екі велошабандоздың бірі болды, жалпы 314,664 шақырым қашықтықты жүріп өтті. Ол жеңімпаз Адольф Шмальдан небәрі бір айналым артта қалды. 333 метрлік жарыста Кипинг тағы екі қатысушымен бірге бесінші орынды бөлісті, уақыт көрсеткіші – 27,0 секунд. Жеке өмірі Хэмпширге оралғаннан кейін, ол Милфорд-он-Си қаласында велосипед дүкенін ашты, кейінірек Нью-Милтон мен Лимингтонда автогараждар ашты. Ол Лимингтон аудандық кеңесінің және Хэмпшир графтық кеңесінің мүшесі болды. Ұлы Майкл Кипинг Саутгемптон және Фулхэм клубтарында футбол ойнаған, сондай-ақ Испаниядағы Реал Мадрид клубының бапкері болған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Әйелдер арасындағы бейсболдан Еуропа чемпионаты

Әйелден арасындағы бейсболдан Еуропа чемпионаты — Еуропа бейсбол конфедерациямен (CEB) ұйымдастырылатын бейсболдан халықаралық жарыс. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://http://baseballstats.eu/2019/rouen/schedule.php// http://www.baseballstats.eu/]
Асқар Мырзахметұлы Нәметов

Асқар Мырзахметұлы Нәметов — ветеринария ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасының білім беру және ғылым саласының қайраткері. Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің басқарма төрағасы – ректоры. Өмірбаяны Асқар Мырзахметұлы Нәметов 1963 жылы 5 қаңтарда Алматы облысы Жамбыл ауданында дүниеге келген. 1985 жылы Мәскеу ветеринарлық академиясын бітірген. 1991 жылы аталған академияда ветеринарлық хирургия мамандығы бойынша аспирантураны аяқтады. Еңбек жолы 1985 жылы Алматы зооветеринарлық институтында ассистент болып жұмысын бастады. 1991 жылдан бастап осы оқу орнында доцент, кафедра меңгерушісі, декан орынбасары лауазымдарын атқарды. 1996 жылдан бастап Қазақ ұлттық аграрлық университетінде кафедра доценті, оқу-әдістемелік бөлімнің бастығы, проректор, институт директоры болып қызмет етті. 2009–2015 жылдары А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің ректоры болды. 2015–2017 жылдары «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғамының басқарма төрағасы қызметін атқарды. 2017 жылдан бастап Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің ректоры. Ғылыми және академиялық қызметі 120-дан астам ғылыми еңбек, 10-нан астам патент пен авторлық куәліктің авторы. Қазақстанда алғаш жарық көрген «Ветеринарлық заңнама» атты үш томдық жинақтың бірлескен авторы. 12 мемлекеттік білім беру стандарты мен 20 типтік оқу бағдарламасын әзірлеуге қатысқан. Марапаттары * «Еңбек ардагері» медалі (2005) * «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі (2011) * «Құрмет» ордені (2014) * «Қазақстан Тәуелсіздігіне 25 жыл» медалі
Хильда Циммерман

Хильда Циммерман (; 12 қыркүйек 1920 жыл, Вена – 25 наурыз 2002 жыл, Вена) — аустриялық саяси активист, Аустрия қарсыласу қозғалысының мүшесі. Фашизмге қарсы әрекеті үшін қамауға алынған Циммерман анасы мен досымен бірге Равенсбрюк концлагеріне жіберілген еді. Циммерман бұл оқиғалардан аман қалды. Циммерманның өзі құрған «Аустриялық Лагерь қоғамдастығы: Равенсбрюк пен Достар» ұйымының ақпаратынша, ол өзін «құрбан» емес, «қудаланған тұлға» ретінде қарастырған, «Равенсбрюктегі нацистер мен концлагерь түрмесі туралы [бүкіл халыққа], әсіресе жастарға, хабарлауды міндет көрді». Ерте жылдары 1920 жылғы 12 қыркүйекте, Венада туған Циммерман Анна Вундзамның қыз баласы еді. Жастық кезінде Циммерман Отмар (Отти) есімді ағайындысымен бірге қаланың Кагран бөлігінде тәрбиеленген. 1934 жылға дейінгі Аустрия социал-демократиялық партиясының жеңістері себебінен қала «Қызыл Вена» делінетін. 1934 жылы мэр Карл Зейц тұтқынға алынды, билікке Отан майданы келді де, Циммерман ата-аналары қамауға түсті. Циммерман мен Отти осы себептен нацизмге қарсы қозғалыста белсенді болды. Екінші дүниежүзілік соғыс Аншлюстан кейін көп ұзамай Циммерманның бауыры Вермахт мүшесі атанды. Осы кездері Циммерманның өзі Аустрия қарсыласу қозғалысының одан әрі белсенді мүшесі болып келді. 1944 жылға қарай ол Мәскеуден жергілікті анти-нацистік күш-жігерді кеңейтуге, соның ішінде қарсыласудың басқа мүшелерін жасырып, тасымалдауға көмектесу үшін жіберілген кеңестік десантшылармен серіктестікте болған. Сол жылы ол досы Паулин («Паули») Хохмайстермен бірге Зепп Цеттлерді жасырып жатты да, сатқындыққа тап болып, тұтқын болды. Циммерман, Хохмайстер мен олардың аналары Равенсбрюк концлагеріне жіберілді. Бухенвальд концлагеріне әскерден оралып, уақытша үйде болған бауыры Отмар жіберілді. Соғыстан кейінгі өмірі Соғыстан кейін Циммерман сыпырушы, бала бағушы болып жұмыс істейтін. Ол, оған қоса, скульптор мен щкөзілдірік дизайнері еді. Оның үстіне Циммерман «Аустриялық Лагерь қоғамдастығы: Равенсбрюк пен Достар» ұйымын құрған болатын, 1930–1940 жылдардағы Аустриядағы экономикалық және әлеуметтік жағдайды түсіндіру үшін мектеп-университеттерде сөз сөйлейтін. 1999 жылы Циммерман Бригитте Хальбмайерге бірнеше ұзақ сұхбат берген. Vom Leben und Überleben–Wege nach Ravensbrück (Өмірден Тірі қалуға—Равенсбрюкке апарар жолдар) атты бұл жоба Қақтығыстарды зерттеу институтының Равенсбрюк бейне мұрағатында жарияланды. Тина Ляйш кейін бұл сұхбат бейнелерін жинап, 2009 жылы жарық көрген Dagegen Muss Ich Etwas Tun: Portrait Der Widerstandskämpferin Hilde Zimmermann (Менің бұған қарсы бірнәрсе істегенім жөн: Қарсыласу күресшісі Хильда Циммерманның портреті) деректі фильмін жасады. Өлімі Хильда Циммерман 2002 жылғы 25 наурызда, Венада қайтыс болды. Ескертпелер Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.ravensbrueck.at/die-lagergemeinschaft/portraits/hilde-zimmermann-1920-2002/ Hilde Zimmermann (1920-1922)] Вена, Аустрия: Österreichischen Lagergemeinschaft Ravensbrück & FreundInnen
Ескендірбек Рысбекұлы Айдарәлиев

{{Мемлекеттік қайраткер Премьер-министр міндетін атқарушысы болудан бұрын Айдарәлиев Премьер-министр бірінші орынбасары, 2006 жылғы 31 қаңтардан 2007 жылғы 27 қарашаға дейін Жалалабат облысының әкімі еді. Бұрын ол, оған қоса, Талас облысының әкімі де болған. Өз өмірі Айдарәлиев үйленген, оның бір ұлы және екі қызы бар. Ескертпелер Дереккөздер
Беларусь Министрлер кеңесі

Беларусь Республикасының үкіметі және оның құрамындағы Беларусь Республикасының Министрлер Кабинеті — Беларусь атқарушы билігінің бас органы. Беларусь президенті тарабынан тағайындалатын бұл үкіметтің басшысы — Беларусь президенті, ол үкіметтің негізгі күн тәртібіне және министрлеріне басшылық етеді. Өкілеттігі және міндеті Министрлер Кеңесі — елдегі ең жоғарғы әкімшілік орган, үкіметтің күнделікті қызметіне жауап береді. Ол Беларусь президентіне және Ұлттық Жиналыста есеп береді. Министрлер Кеңесі Беларусьтің бүкіл аумағына өкілетті қаулылар шығарады. Беларусь премьер-министрі өз құзыреті шегінде-ақ өкімдер шығарады. Үкімет мынадай құзыреттерге ие: * Мемлекеттік басқару органдары жүйесін және оған бағынысты басқа да атқарушы органдарды басқарады, соның ішінде: мемлекеттiк әкiмшiлiк органдар, министрлiктер, мемлекеттiк комитеттер, концерндер (Белгоспищепром, Беллегпром, Белнефтехим, т.б.) және үкіметке бағынысты ұйымдар (Беларус тұтынушылар қоғамдарының республикалық одағы) * Ішкі және сыртқы саясаттың негізгі бағыттарын әзірлейді және оларды іске асыру бойынша шаралар қабылдайды * Республикалық бюджет жобасын және оның атқарылуы туралы есепті әзірлейді және Парламентке жіберу үшін Президентке ұсынады * Бірыңғай экономикалық, қаржылық, ақша-несие саясатын, ғылым, мәдениет, білім, денсаулық сақтау, экология, әлеуметтік қамсыздандыру және еңбекақы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз етеді * Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету, мемлекет мүдделерін, ұлттық қауіпсіздігін сақтау, мүлікті және қоғамдық тәртіпті қорғау, қылмыспен күресу бойынша шаралар қабылдайды * Республика меншігіндегі мүлікке қатысты меншік иесінің атынан әрекет етеді, мемлекеттік мүлікті басқаруды ұйымдастырады * Конституцияның, заңдар мен жарлықтардың, Президент жарлықтары мен өкімдерінің орындалуын қамтамасыз етеді * Министрлiктер мен өзге де республикалық мемлекеттiк басқару органдарының актiлерiнiң күшiн жояды * Конституциямен, заңдармен және Президент актілерімен өзіне жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. Құрамы Беларусь Министрлер кеңесінің құрамына: Дереккөздер
Людвигспаркштадион

Людвигспаркштадион — Германияның Саарбрюккен қаласындағы көпфункционалды стадион. Бұл стадион 1953 жылы салынған және бастапқыда 35 303 адамды сыйғыза алатын. 2016 жылдан 2021 жылға дейін жүргізілген жаңғырту жұмыстары нәтижесінде (құны 46,5 миллион еуро), сыйымдылығы шамамен 16 000 орынға дейін азайтылды. Қазіргі уақытта стадион негізінен футбол матчтары мен концерттер үшін пайдаланылады. Саарбрюккен клубының үй стадионы. Галерея Дереккөздер
Юстин Хогма

Юстин Хогма (; 11 маусым 1998 жыл, Энсхеде, Нидерланд) — нидерланд футболшысы және Хераклес клубының қорғаушысы. Мансабы Клубтық карьерасы Юстин Хогма 2016–2017 маусымында жарқ етіп көзге түсіп, Эредивизиде толық маусымда бір минут та жібермеген ең жас ойыншы атанды – ол Хераклес сапында 34 матчтың бәрін де ойнады. 2017 жылы 13 маусымда Хоффенхайм клубы жас дарынды ойыншыны төрт жылдық келісімшартпен өз қатарына қосқанын жариялады. Келісімшарт құны құпия сақталды. 2019 жылдың қаңтарында Хогма 2018–19 маусымының екінші жартысына Санкт-Паули клубына жалға берілді. 2021 жылы 15 шілдеде Хоффенхайм Хогманың жаңадан Бундеслигаға көтерілген Гройтер Фюрт клубына бір маусымға жалға берілгенін хабарлады. 2022 жылы 24 қаңтарда Хогма өзінің бұрынғы клубы Хераклеске қайта оралды. Ол 2026 жылға дейін келісімшартқа қол қойып, 21-нөмірмен өнер көрсететін болды. Жеке өмірі Юстин Хогманың әкесі бұрынғы Нидерланд футболшысы Нико-Ян Хогма. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Нико-Ян Хогма

Нико-Ян Хогма (; 26 қазан 1968 жыл, Херенвен, Нидерланд) — бұрынғы нидерланд футболшысы, қорғаушы болып ойнаған. Мансабы Нико-Ян Хогма өзінің кәсіби мансабын Камбур клубында бастады, ал үш жылдан кейін Твенте командасына ауысты. 1998 жылы Германияға көшіп, онда Гамбург клубында ойнады, кейін мансабын 38 жасында Хераклес құрамында аяқтады. 2007 жылы 1 қаңтар мен 2018 жылы 1 наурыз аралығында ол Хераклес клубының басқарушы директоры қызметін атқарды. 2018 жылы 1 наурыздан бастап Нидерландтың Корольдік футбол қауымдастығында (KNVB) футбол директоры қызметін атқарып келеді. Жеке өмірі Нико-Ян Хогма Хераклес клубының қорғаушысы Юстин Хогманың әкесі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Локбатан (жанартау)

Локбатан — әлемдегі ең үлкен балшық жанартауларының бірі. Бакуден оңтүстік-батысқа қарай 15 км жерде. Бұл әлемдегі ең белсенді 5 балшық жанартауының бірі. Жанартау Әзербайжан астанасының Гарадаг ауданында орналасқан жақын маңдағы Локбатан елді мекенінің атымен аталған. Локбатан қорғалатын жанартаулар тізіміне енген. Оның биіктігі теңіз деңгейінен 150 метр, ал конусы бірнеше ондаған метрге көтеріледі. Локбатан-әлемдегі ең белсенді балшық жанартауы. Атқылау басталғаннан бастап, 1810 жылдан бастап ол 25 рет "оянды". Бұл жағдайда жанартау жиі атқылау түрін өзгертеді. Әдетте балшық кратерден еңіске құйылады, бірақ кейде ол үлкен жалын бағаналарын жасайтын газ массаларын шығарады. Локбатан жанартауының арқасында Әзірбайжан өзінің бай мұнай мен газ кен орындарының ашты. Өйткені, оның геологиясын зерттеу ғалымдарға 1933 жылы Локбатан маңында ұңғыма бұрғылау арқылы осы табиғи қазыналарды ашуға мүмкіндік берді. Бұрын балшық жанартаулары көмірсутек кен орындарымен ешқандай байланысы жоқ және оларды табуға көмектеспейді деп есептелген. Бүгінгі таңда Локбатан айтарлықтай белсенді — соңғы атқылау 2012 жылы болды. Жергілікті тұрғындар жақын маңдағы ауылдың үстінде көтерілген үлкен жарқырауды байқады, содан кейін кейін жанартаудан лай төгіліп, 2 гектардан астам аумаққа шашырады. Жанартау тіршілігі үнемі бақылауда. 1826 жылдан бері мұнда 20-дан астам атқылау тіркелген. Жергілікті тұрғындардың қуанышына орай, мұндай жанартаулар тез сөнеді, ал олар шашыратқан балшық толығымен суық және айтарлықтай қауіп төндірмейді. Кез келген адам жанартау етегіне бара алады. Дереккөздер
Ант еткенмін

Ант еткенмін (, Ант эткенмен) — Қырым татарларының ұлттық әнұраны. Сөзін 1917 жылы Номан Челебижиһан жазған бұл шығарма Қырым Халық Республикасының мемлекеттік әнұраны еді. Мәтіні Номан Челебижиһан жазған түпнұсқа мәтіні Тағы қараңыз * Әй, көзел Қырым, белгілі қырымтатар халық әні * Қырым әнұраны, Қырымның ресми әнұраны Дереккөздер
Гюлеш

Гюлеш — Әзербайжан халқының ұлттық күрес түрі. Ол Баку маңындағы елді мекендерде және Әзербайжанның көптеген басқа облыстары мен қалаларында танымал. Гюлеш күресінің тарихы Гюлеш — Әзербайжан жеріндегі ежелгі күрестің ұлттық түрі. Бұл спорт түрі әзірбайжан халқының тарихи-мәдени мұрасымен тығыз байланысты. Гюлеш күресі Әзірбайжанда 1500 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келеді. Ол Ұлы Дала кезінде түріктер арасында кең таралған, содан кейін Әзербайжан мәдениетінде өз орнын тапты. Ертеде ауылдарда бұл күресті жер бетінде сайысатын. Ал Бакуде, Гянджада және Ордубадта зорханада өтті. Зорханада жарыстар мен оқу-жаттығулар өтіп, музыка әуені ойналып, батырлар ерліктері туралы әндер шырқалды. Гүлеш танымал спорт түрі және жарыстар жергілікті, облыстық және республикалық деңгейде өткізіледі. Ол ұлттық мерекелер мен мәдени іс-шаралардың ажырамас бөлігіне айналған. Екі балуан арасындағы гюлеш жекпе-жегінде күрте (былғары жилет) мен зығырдан тігілген шалбардан тұратын арнайы киім киеді. Формада балуанның күші мен қайраттылығын білдіретін белбеу, ұлттық дәстүрді бейнелеу қызметін атқаратын бас киім сияқты ерекше символдық элементтер бар. Гюлеш күресінің маңызды элементтері-техника, күш, төзімділік және ептілік. Гюлеш күресі ежелгі дәуірден бастау алады және дамып, жанкүйерлер мен қатысушыларды көбірек тартуда. Күрестің сипаттамасы, тәртібі Жекпе-жек басталар алдында ұлттық шалбар киген палуандар күрес кілемінің қиғаш қарама-қарсы бұрыштарында тұрады. Қызыл шалбар киген бірінші шақырылған палуан қызыл бұрышқа, екінші шақырылған балуан көк шалбармен көк бұрышқа шығады (Ауылдық жерлерде балуандар күнделікті киіммен жарыса алады). Жекпе-жек төрешісінің ысқырығымен басталады. Ауылдық жерлерде балуандар күнделікті киіммен жарыса алады. Палуандар бір-бірімен төмен иіліп, оң қолдарымен ым-ишарамен амандасады. Амандасып болғаннан кейін төреші ысқырып, музыка әуенінің сүйемелдеуімен міндетті денені қыздыру жаттығулары басталады. «Джанга» музыкалық сүйемелдеуімен орындалатын міндетті жаттығулар кезінде палуандар оң қолдарын жоғары көтеріп, бір-біріне жақындап, алақанымен соғып, итеріп, акробатикалық, ырғақты, сонымен қатар арнайы жаттығуларды орындайды. Балуандардың міндетті жаттығуларын орындағаннан кейін төрешілер + немесе – (плюс немесе минус) ұпайларымен бағалайды. Төрешінің кілемдегі қимылы бойынша палуандар бір-бірімен қол алысып амандасады, бір мезгілде бір-бірінің иықтарын сермеп, кеуделерімен итеріп жібереді. Осыдан кейін төреші ысқырығымен, екі балуанның бес минутқа созылатын тартысы басталады. Жеңіс палуанға келесі нәтижелер бойынша беріледі: * айқын жеңіс; * ұпай бойынша жекпе-жектегі жеңістер; * жекпе-жек кезінде қарсыласты жарысқа қатысу құқығынан айыру; * қарсыластың жекпе-жекке шығудан бас тартуы немесе оның кілемге шықпауы. Дереккөздер
1-дәрежелі командарм

1-дәрежелі командарм — КСРО ҚК ЖШҚӘ құрамындағы қолбасшылық құрамның әскери қызметшілерінің жеке әскери атағы (қазіргі заманда — әскери атақ). Тарихы КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1935 жылғы 22 қыркүйектегі «ЖШҚӘ қолбасшылық құрамы үшін жеке әскери атақтарды енгізу туралы» қаулысымен енгізілген. Ресми түрде атақ жойылған жоқ, бірақ КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 07.05.1940 жылғы «Қызыл Әскердің жоғарғы қолбасшылық құрамның әскери атақтарын белгілеу туралы» Жарлығына, КСРО ХКК 07.05.1940 жылғы қаулысына байланысты сол кезде 1-дәрежелі командарм дербес әскери атаққа ие үш әскери қызметкерге (Г. И. Куликке, С. К. Тимошенко, Қорғаныс Халық Комиссары болып тағайындалуымен бір мезгілде және Б. М. Шапошниковке) жоғарғы қолбасшылық құрамның жалпыәскерлік қолбасшылардың әскери атағы — Кеңес Одағының маршалы берілді. 1-дәрежелі командарм атағы тоғыз әскери қызметкерге берілді, оның ішінде: * біреуі (С. С. Каменев) 1936 жылы қайтыс болды; * бесеуі (И. П. Уборевич, И. Э. Якир, И. П. Белов, И. Ф. Федько, М. П. Фриновский) ЖШҚӘ жаппай қуғын-сүргін кезінде ату жазасына кесілген болатын; * үшеуі (Г. И. Кулик, С. К. Тимошенко, Б. М. Шапошников) 07.05.1940 жылы Кеңес Одағы маршалы әскери атағын иеленді. Айырым белгісі 1-дәрежелі командарм жеке әскери атағы бар әскери қызметкерлердің айырым белгілері: * ілгектерде: төрт қою қызыл «ромб» және алтын жұлдыз; ** гимнастеркада жұлдыз ромблармен қатар бейнеленді, ** шинелде — олардан жоғары тұрды, * жеңде, қайырманың үстінде жалпақ алтын жолақ (шеврон түрінде) және алтын жұлдыз бар. Берілуі 1935 КСРО ОАК және КСРО ХКК 20 қарашадағы «ЖШҚӘ жоғарғы қолбасшылық және басшылық құрамының тұлғаларын әскери атақтармен бекіту туралы» қаулысымен мыналар әскери атақ бойынша бекітілді: * С. С. Каменев — ЖШҚӘ әуе қорғанысы басқармасының басшысы. * И. Э. Якир — Киев әскери округі әскерлерінің қолбасшысы. * И. П. Уборевич — Беларус әскери округі әскерлерінің қолбасшысы. * И. П. Белов — Мәскеу әскери округі әскерлерінің қолбасшысы. * Б. М. Шапошников — Ленинград әскери округі әскерлерінің қолбасшысы. 1938 КСРО халық комиссарлары кеңесінің 20 ақпандағы қаулысымен: * И. Ф. Федько — КСРО қорғаныс халық комиссарының бірінші орынбасары. КСРО халық комиссарлары кеңесінің 14 қыркүйектегі қаулысымен: * М. П. Фриновский — КСРО әскери-теңіз күштерінің халық комиссары (2-дәрежелі командарм атағын аттап сайланды) 1939 КСРО халық комиссарлары кеңесінің 8 ақпандағы қаулысымен: * Г. И. Кулик — КСРО қорғаныс халық комиссарының орынбасары. * С. К. Тимошенко — Киев әскери округі әскерлерінің қолбасшысы. Дереккөздер
Тас жол веложарыстарынан Еуропа чемпионаты

Тас жол веложарыстарынан Еуропа чемпионаты - Еуропа велосипедшілер кеңесімен велоспорттың тас жол тәртіптерінен ұйымдастырылатын жыл сайынғы халықаралық жарыс. Чемпионаттар тізімі Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.uec.ch/ Еуропа велосипедшілер кеңесінің ресми сайты]
Лойташ шатқалы

Лойташ шатқалы — Бұл Аустриядағы, Германиямен шекарадағы шатқал. Ол елдің батыс бөлігінде, ел астанасы Венадан батысқа қарай 400 км жерде орналасқан. Тарихы және сәулеті Leutascher Geisterklamm шатқалы өте қауіпті, бірақ қызықты орын ретінде танымал. Екі жартастың арасы тар жол болғандықтан, бұл шатқал «Лойташ рухының шатқалы» атанған. Металл және болат көпір арқылы шатқалдан өтуге болады. Бұл көпір ЕО қолдауымен құны 1,4 миллион еуро болатын аустро-германдық жоба бойынша салынды. Бұл жалпы ұзындығы 1650 метр болатын Шығыс Альпідегі ең ұзын қол жетімді шатқал. Бұл көпір екі мемлекетті Германия мен Аустрияны байланыстырады. 2005 жылы туристердің жетпіс бес метр биіктікте жүруін жақсарту үшін жүргізілген жұмыстар аяқталды. Шатқалының өзі ұзындығы үш мың метрдей. Көпірден өтіп бара жатқанда, аяқ астынан ағып жатыр тау бұлақтарын және бүйірлерінде орналасқан өткір жартастарды көруге болады. Шатқалда биік жартастардан басқа, бұл жер табиғи биік сарқырамалар және мың жылдық қарағайлар орналасқан. Туристер үшін бұл шатқалға үш жасанды соқпақ төселген. Ең қысқа жол екі жүз метр. Екінші жол бір мың тоғыз жүз метрге жуық. Ең ұзын жол үш мың метрге созылды. Ең биік нүктесі бір мың елу алты метр. Миттенвальд маңындағы шатқалдың соңында соқпақ Лойташ шатқалына апарады және биіктігі 23 метрлік сарқырамамен аяқталады. Туристік маршруттардың бойында кәдесыйлар сатып алуға және жеңіл тамақ ішуге болатын көру алаңдары мен дүңгіршектер бар. Шатқал маңы Тиролдың бұл аймағында демалыс үшін көптеген қызықты орындар бар. Зеефельд аймағында ара соқпақтарына баруға болады (Bienenlehrpfad), Гастал (Gaistal) деп аталатын альпілік жайылым бар. Зефельд Олимпиада орталығында бассейндер орналасқан. Табиғи су қоймаларының ішінде Альпі көлі Лойташты (Alpenbad Leutasch) атап өтуге болады. Сондай-ақ құмды жағажаймен жабдықталған су қоймасы бар. Дәл осы ойын-сауықтар және басқалары бұл аймақты балалары бар демалушылар арасында өте танымал және сұранысқа ие етті. Шатқал маңындағы мейрамханалардың Weidachstube, Restaurant Forellenhof, Michaeli Stubn, Restaurant Zur Brucke, Gasthof Kuehtaierhof, Naturwirt, Gasthaus-Pension Landhof, Wolklause көпшілігі аустриялық (ұлттық) тағамдарын ұсынады. Мұнда әр түрлі санаттағы қонақ үйлер қызмет етеді: Hotel Quellenhof 4*, Erlebnishotel Kristall 4*, Biohotel Leutascherhof 4*, Hotel Hubertushof 4*, Activ Pension Bergfrieden 3*, Alpenhotel Karwendel 4*, Kreith-Alm Apartment Hotel 3*, Ostbacher Stern Appartementhaus. Бұл қонақүйлердің барлығы бөренелерден салынған және дәстүрлі аустриялық сәулет стиліне ие. Галерея Дереккөздер
Херенвен

Херенвен — Нидерландтың солтүстігінде орналасқан Фрисланд провинциясындағы қала және муниципалитет. 2021 жылдың 1 қаңтарындағы мәлімет бойынша қаланың тұрғындар саны 29 790 адамды, ал 1 шілдедегі есеппен бүкіл муниципалитеттің халқы 50 859 адамды құрады. Қала тарихы Бұл қала 1551 жылы үш лордтың бастамасымен отын ретінде пайдаланылған шымтезекті қазу орны ретінде құрылған. Сондықтан атауы да осыдан шыққан: heer — «лорд», veen — «шымтезек». Херенвен Фрисланд провинциясындағы дәстүрлі он бір қаланың қатарына кірмеген, себебі оның қала мәртебесі (қала құқықтары) болмаған. Алайда қазір бұл провинцияның ірі муниципалитеттерінің бірі болып саналады. Херенвенде болған он жеті диірменнің ішінен тек біреуі ғана — Велгелеен немесе Тйепкема диірмені — бүгінгі күнге дейін сақталған. Мұражайлар Қалада екі мұражай бар: Belvédère мұражайы - заманауи өнер және қазіргі өнер, Херенвен мұражайы - жергілікті тарих пен мәдениет. Спорт Херенвен әлемдік деңгейдегі спорт нысандарымен танымал. Оларға Абе Ленстра футбол стадионы мен Тиалф жылдам коньки тебу аренасы кіреді. Бұл арена әлемдегі алғашқы жабық 400 метрлік мұз айдындарының бірі болып саналады және халықаралық жарыстарға көп көрермен жинайды. Тиалф аренасы сондай-ақ қаланың шайбалы хоккей командасы – Фрисланд Флайерз клубының үй аренасы болып табылады. 2006 жылы «Спортстад» (Спорт қаласы) жобасы аяқталды. Бұл жобаға гимнастика залы, жүзу бассейні және футбол стадионының кеңейтілген бөлігі кірді, олардың барлығы бір жерде орналасқан. Абе Ленстра стадионының бір ерекшелігі — оның сыйымдылығы қаланың тұрғындар санынан көп. Мұндай ерекшелікке ие футбол ареналарының бірі — Францияның Ланс қаласындағы Боллар-Делелис стадионы. Қаланың футбол командасы — Херенвен клубы Нидерландтың жоғарғы лигасы — Эредивизиде ойнайды. Команданың ең үлкен жетістігі — 2000 жылы УЕФА Чемпиондар лигасына жолдама алғаны. Галерея Дереккөздер
Кёльнбрайн бөгеті

Кёльнбрайн бөгеті — Аустриядағы ең үлкен гидротехникалық құрылыс (бөгет), аттас су электр станциясының бөлігі болып табылады. Ол 1971-1977 жылдар аралығында салынған. Сипаттама Кёльнбрайн бөгеті гидротехникалық құрылыс болып табылады, оның құрылысы 1978 жылы Мальта өзенінің ағысын жауып, ондағы су деңгейін көтеру үшін қажет болды. Нәтижесінде, Альпі тау қорығының аумағында су жинайтын электр станциясы бар үлкен су қоймасы пайда болды. Кёльнбрайн бөгеті әлемдегі үшінші үлкен бөгет болып саналады, оның қабырғасының ауданы 7 гектарды құрайды, бірақ соған қарамастан ол қоршаған аймақтың көркем ландшафтына өте жақсы сәйкес келеді. Тарихы Бөгет құрылысын 1930 жылдары бастау жоспарланса да, Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты мерзімдері ауыстырылды. Аустрия билігі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жобаны қайта бастады, 1957 жылдан бастап ауқымды барлау бұрғылау жұмыстарын жүргізді, бірақ Кёльнбрайн бөгетінің құрылысы 1971 жылы ғана басталды. Цемент және басқа да құрылыс материалдары учаскеге жеткізілмес бұрын кіреберіс жол салынуы керек еді. Бұл оңай міндет емес екені дәлелденді, өйткені тік Мальта аңғары 300 метр (980 фут) 14 километрден (8,7 миль) жоғары көтеріледі және кейбір жерлерде 13 пайыз еңісі бар. Жол салу үшін алты туннель қазу керек болды. 1977 жылы бөгеттің құрылысы салынып бітіп, оны салуға 1 600 000 текше метр бетон жұмсалды. Бірақ бар болғаны бір жылдан кейін жарықтар пайда болып, су пайда болған жарықтар арқылы өте бастады. Жөндеу жұмысы 1992 жылға дейін созылды. Тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін жарықтар бетонмен ғана емес, сонымен қатар синтетикалық шайырмен және полиуретанмен тығыздалып жабылды. 1984 жылы су қоймасы 90 пайызға толды. Оның құрылысы 1988 жылы мақұлданды және 1989-1992 жылдар аралығында жүзеге асырылды. Бөгет пен блок арасында 600-ден астам арнайы неопрен төсемдері орнатылған, олар су қоймасын көтеру және түсіру кезінде пайда болатын күштерге бейімделеді. 1993 жылы су қоймасы максималды деңгейде және қалыпты режимде жұмыс істей бастады. Техникалық көрсеткіштері Қазіргі уақытта су қоймасы теңіз деңгейінен 1902 метр биіктікте орналасқан, оның су сиымдылығы 200 000 000 текше метрді құрайды. Бөгет су қоймасы тоғыз бөгеттен, төрт су электр стансасынан және бірқатар құбырлар мен су төгетін құбырлардан тұратын үш сатылы сорғылы су электр жүйесіндегі негізгі резервуар ретінде қызмет етеді. Кешен Verbund энергетикалық компаниясына тиесілі және «Мальта-Райзек электр станциялары тобы» деп аталады. Топтың орнатылған қуаты 1028,5 МВт, ал жылдық өнімі 1216 гигаватт-сағат (4380 ТДж) құрайды. Бөгет биіктігі 656 фут (200 м), іргетастағы ені 121,4 фут (37 м), жотаның ұзындығы 2054 фут (626 м), қойма сыйымдылығы 162,000 акр-фут. Галерея Дереккөздер
Кімасар өзені

Кімасар өзені – Кіші Алматы өзенінің оң саласы, өзенге сағасынан 113 км жерде құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 6,0 км, су жиналатын алқабы 75 км 2 , арнасының орташа ені 1,5-2,0 м, орташа тереңдігі 0,15-0,20 м. Өзен 3000 м биіктіктегі бұлақтардан басталады. Су жинау алқабының орташа биіктігі 2160 м. Негізгі саласы – Солтүстік Ортасай. Көп жылдық орташа су шығыны 0,13 м 3 /с, ең көбі – 3,9 м 3 /с (1947 жылы мамырда). Арнасының кей жеріне бетон бөгеттер тұрғызылып, ағыны шағын бөгендерге бөлінген. Сағасынан бастап арнасын бойлай тас жол өтеді. Жоғарғы бөлігінің сол жағында "Медеу" қонақ үйі орналасқан. Бойына сағасынан 3 км жерде сел тасқынынан қорғайтын бетонды бөгет салынған. Дереккөздер
Дзадзики

Дзадзики — грек асханасынан келген соус түрі. Ол кілегей мен сарымсақ және қиярдан жасалынады. Нанмен өте тәтті болады. Кілегейді көбінесе ешкі сүті немесе қой сүтінен дайындалады. Сондай-ақ қара бұрыш қосады, анда-санда аскөкті ұсақтап салады.
Корфболдан Азия-Океания чемпионаты

Корфболдан Азия-Океания чемпионаты — корфболдан халықаралық жарыс. Жарыстың ұйымдастырушы және басқарушы ұйымы Халықаралық корфбол федерациясы болып табылады. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер * [http://www.korfball.org/ Халықаралық Корфбол Федерацияның ресми сайты] *[http://aokf.seo-blog.org/ Asia-Oceania Korfball Federation] *[https://korfball.sport/wp-content/uploads/2019/05/IKF-Asia-Oceania-Korfball-Championship.pdf History IKF Asia Oceania Korfball Championship]