kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қағанат (футбол клубы)

Қағанат футбол клубы (2020 жылға дейін Ош Академия немесе Академия — 2018 жылы құрылған Қырғызстанның Ош қаласындағы футбол клубы. Тарихы 2018 жылдың басында Қырғызстандағы ең ірі футбол ошақтарының бірі — Ош қаласындағы Асыл Момынов атындағы футбол академиясында құрылды. 2018 жылы Қырғызстан чемпионатында сегізінші орынға табан тіреді. 2020 жылы қазіргі атауға ауысты. Стадионы Өз алаңындағы ойындарын Ош қаласындағы Орталық стадионда өткізеді. Стадионның толық атауы — Ахматбек Суюмбаев атындағы Ош орталық стадионы (қыр. Акматбек Сүйүмбаев атындагы «Ош» меркези стадиону). Стадионның іргесі 1950 жылдары қаланған. Сілтемелер *[https://flk.kg/clubs/39/squad/ "Ош Академияның" құрамы]
Орталық стадион (Ош)

Ахматбек Суюмбаев атындағы Ош орталық стадионы (қыр. Акматбек Сүйүмбаев атындагы «Ош» меркези стадиону) — Қырғызстанның Ош қаласындағы футбол стадионы. Стадионның іргесі 1950 жылдары қаланған. 1977, 2010 жылдары жөндеуден өткен. Қырғызстан чемпионатына қатысатын "Алай", "Ош Академия" клубтары өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Сыйымдылығы жөнінен Бішкектегі "Спартак" стадионынан кейін Қырғызстанда екінші орын алады. Сілтемелер * http://www.worldstadiums.com/asia/countries/kyrgystan.shtml
Алай (футбол клубы)

Алай футбол клубы — Қырғызстанның Ош қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындағын Ош қаласындағы Орталық стадионда өткізеді. Тарихы 1960 жылы "Ош" деген атаумен құрылды. 1996 жылы "Динамо Ош" клубына қосылды да, тарихы тоқтап қалды. 2002 жылы "Алай" деген атаумен қайта өз алдына бөлінді. Қырғызстанның төрт дүркін чемпионы. Төртеуіне де 2013 жылдан соң қол жеткізді. Атаулары * 1960 — Ош. * 1965-1966 — «Шахтёр». * 1967-1995 — «Алай». * 1996 — «Динамо Ош» клубына қосылды да, "Динамо Алай" деп аталды. * 2002 — «Алай». Жетістіктері * Қырғызстан чемпионы: 2013, 2015, 2016, 2017. Қырғызстан кубогы: * Қырғызстан кубогы: 2013, 2020. * Қырғызстан кубогының финалисі : 1992, 1994, 1997*, 1998*, 2000*, 2009, 2016, 2017, 2018. ** * «Динамо-Алай» деген атаумен. * Қырғызстан суперкубогының жеңімпазы: 2017, 2018. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20181022174913/http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmdcomm_tst&langru&id=839096328936729269526490035123 Статистикасы]
Илбрис (футбол клубы)

«Илбирс» (қырғ. «Илбирс» Бишкек футбол клубу) — 2017 жылдың соңында Бішкекте құрылған футбол клубы. Тарихы 2018 жылы Қырғызстан суперлигасына қатысып, сегіз клубтың арасында алтыншы орын алды. 28 кездесуден 18 ұпай жинады. Осы маусымды шабуылшылары Гүлжігіт Бөрибаев пен Ермек Нусибалиев сегіз голдан соқты. Қырғызстан кубогында 1/8 финалдан аса алмады. Стадионы Өз алаңындағы ойындарын Қырғыз футбол федерациясының шағын алаңында өткізеді. Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20181022232453/https://flk.kg/clubs/38/squad/ Клуб жайлы ақпараттар (flk.kg)]
Нефтчи (футбол клубы, Қошқар Ата)

«Нефтчи» Қошқар Ата футбол клубы — Қырғызстанның Қошқар Ата қаласындағы футбол клубы. Клуб 1952 жылы құрылған. Тарихы Клуб 2010 жылдары күшейді. Клубтың тізгінін ресейлік маман Александр Крестинин ұстады да, клубқа бірнеше украиналық, ресейлік легионерлерді тартты. Мұнысы нәтиже берді де, "Нефтчи" 2010 жылы Қырғызстан чемпионатында топ жарды. Шаубылшысы Талаай Жұматаев 15 голмен чемпионаттың үздік мергені атанды. Осы маусымдағы суперкубокта "Дордойды" 2:1 есебімен ұтты. 2011 маусымда Қырғызстан кубогының финалына дейін жетті, чемпионатта күміс жүлдені иеленді. Қаржы тапшылығынан 2012 жылғы маусымды бірінші лигада өткізді. 2013 жылы қайтып оралды. Кейін тағы түсіп кетті де, 2017 жылы қайта жоғары лигаға шықты. Бірақ қазіргі таңда клуб чемпионат фавориті емес. Жетістіктері * Қырғызстан чемпионы (1): 2010. * Қырғызстан чемпионатының күміс жүлдегері: (1) 2011 * Қырғызстан суперкубогы: 2010 * Қырғызстан кубогының финалисі: 2010, 2011 Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/clubs/375432-neftchi-kochkorata «Нефтчи» (footballfacts.ru)] * [https://web.archive.org/web/20150211155212/http://flk.kg/ru/node/452 «Нефтчи»]
Қара Балта (футбол клубы)

«Қара-Балта» футбол клубы — Қырғызстанның Қара балта қаласындағы футбол клубы. Қазір Қырғызстан суперлигасында өнер көрсетеді. Өз алаңындағы ойындарын "Қара Балта" стадионында өткізеді. Атаулары * 1952, 1954 жылғы КСРО және Қырғыз КСР кубоктарында — «Профсоюз» (Фрунзе обл); * 1954-1960 — «Калинин ауданының командасы»; * 1961-1967 — «Алға» (Калинин ауданы); * 1968-1975 — «Химик» (Калинин ауданы); * 1975-1991 — «Химик» (Қара-Балта); * 1992-1996 — КВТ «Химик» (Қара-Балта); * 1997-2000 — КВТ «Динамо» (Қара-Балта); * 2000-2001 — «Бакай» (Қара-Балта); * 2003-2005 — «Жайыл-Баатыр» (Қара-Балта); * 2006-қазірге дейін «Кара-Балта». * 2009-2010* — «Химик» (Қара-Балта). Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/clubs/34749-himik-karabalta (footballfacts)] * [https://web.archive.org/web/20160923135255/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Kyrgyz.html#m132 Тарихы]
Қызылқұм (футбол клубы)

«Қызылкұм» — Өзбекстанның Зарафшан қаласындағы футбол клубы. 1967 жылы "Прогресс" деген атаумен құрылған. 2010 жылдан бері үзіліссіз Өзбекстан жоғары лигасында ойнап келеді. Атаулары Атақты ойыншылары Бәрі де өзбекстандықтар * Джафар Ирисметов * Умид Исаков * Шавкат Мулладжанов * Спартак Муртазаев *Владимир Шишелов * Виктор Карпенко * Ярослав Крушельницкий * Леонид Кошелев * Джасур Хасанов * Февзи Давлетов * Алексей Николаев * Вячеслав Пономарёв * Алишер Халиков * Олег Сабиров * Джасур Нарзыкулов Легионерлер * Павел Леус (Литва) Өзбекстан чемпионаттарында Жетістіктері * Өзбекстан чемпионатының қола жүлдегері: 2002 Сілтемелер * [http://fcqizilqum.uz Ресми сайт] * [http://footballfacts.ru/clubs/34191-kyzylkum-zarafshan#tab103_34191r Профиль (footballfacts.ru)] * [http://wildstat.ru/p/1/club/UZB_Qizilqum_Zarafshon Профиль (wildstat.ru)]
Металлург (футбол клубы, Бекабад)

«Металлург» — Өзбекстанның Бекабад қаласындағы (Ташкент облысы) футбол клубы. 1945 жылы "Бекабад" деген атаумен құрылған. Атаулары Жетістіктері КСРО *Өзбек КСР кубогы: ** Жеңімпаз (2 рет): 1985, 1990. Өзбекстан *Бірінші лига: ** 2-орын (1 рет): 1997. Статистикасы Сілтемелер * Ресми сайт * [http://footballfacts.ru/clubs/76794-metallurg-bekabad#tab49_76794r footballfacts.ru] * [http://wildstat.ru/p/1/club/UZB_Metallurg_Bekobod wildstat.ru] * [https://www.transfermarkt.com/metalurg-bekabad/startseite/verein/20117 transfermarkt.com]
Согдиана (футбол клубы)

«Согдиана» — Өзбекстанның Жызақ қаласындағы футбол клубы. Атаулары Статистикасы Жетістіктері КСРО * 2-лигасының 5-аймағы: ** Жеңімпаз (1): 1979 * Өзбек КСР чемпионаты: ** Жеңімпаз (1): 1972 Өзбекстан * Жоғары лига: ** 3-орын (1): 1992 * 1-лига: ** Жеңімпаз (3): 2003, 2007, 2012
Сурхан (футбол клубы)

«Сурхан» — Өзбекстанның Терміз қаласындағы (Сурхандария вилоияты) футбол клубы. Өзбекстан чемпионатында * 1992 — Жоғары лига * 1993 — Бірінші лига * 1994-2004 — Жоғары лига * 2005-2018 — Бірінші, екінші лигаларда * 2019- Жоғары лига Атаулары Жаттықтырушылары Сілтемелер * [http://wildstat.ru/p/1/search/all Клуб жайлы ақпарат] * [http://footballfacts.ru/clubs/39292-surhan-termez#tab103_39292r Клуб жайлы ақпарат]
Арсенал (футбол клубы, Тула)

«Арсенал» Тула футбол клубы — Ресейдің Тула қаласындағы кәсіби футбол клубы, 1946 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Арсенал" стадионында өткізеді. 2014/15 жылғы маусымда тұңғыш рет Премьер лигада өнер көрсетті. 2007 жылы әуесқой клуб деңгейіне түсіп қалды да, үшінші лигада ойнады. 2011 жылы кәсіпқой мәртебесін қайтарып алды. Атаулары 1946—1958: «Зенит» 1959—1961: «Труд» 1962—1963: «Шахтёр» 1964—1973: «Металлург» 1974—1978: «Машиностроитель» 1979—1983: «ТОЗ» (Тула қару-жарақ зауыты) 1984—2006: «Арсенал» (Тула) 2007: «Оружейник» 2008—2011: «Арсенал-Тула» 2011—: «Арсенал» (Тула) Жетістіктері * 1 дивизион ** Вице-чемпион (2): 2013/14, 2015/16 * 2 дивизион ** Чемпион (3): 1997, 2003, 2012/13 ** Вице-чемпион (2): 1993, 2002 * 3 дивизион ** Вице-чемпион (1): 2007 Атақты ойыншылары Бәрі де ресейліктер * Вадим Евсеев * Юрий Ковтун * Андрей Коновалов * Егор Титов * Александр Филимонов * Дмитрий Хлестов * Евгений Осипов * Евгений Плотников * Эрик Салкич * Игорь Шевченко * Валентин Киселёв * Борис Востросаблин * Евгений Савин * Максим Беляев * Дмитрий Смирнов Сілтемелер * [http://www.arsenaltula.ru/ Ресми сайт] * [http://www.arsenal-tula.ru/ Жанкүйерлер сайты] * [http://www.transfermarkt.com/arsenal-tula/startseite/verein/3729 Профиль (transfermarkt.com)]
Андрей Анатольевич Русол

Андрій Анатолійович Русол (; 16 қаңтар 1983, Кировоград) — украиналық футболшы, қорғаушы. Карьерасы "Звезда", "Кривбасс", "Днипро" клубтарында доп тепті. "Днипро" клубында ойнаған жылдары елге танымал болған. Украина Ұлттық құрамасы сапында 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Екінші турда Сауд Арабиясының қақпасына 4-минутта гол соқты. Бұл Украина құрамасының әлем чемпионаттарындағы тұңғыш голы болатын. Сондай-ақ, бірінші турда Испаниямен ойында ескерту алды, бұл Украинаның ӘЧ-дағы тұңғыш ескертуі. 2011 жылы жарақаттарының кесірінен не-бары 30 жасында футболмен қоштасқаннан кейін де "Днипродан" ұзаған жоқ. 2012-18 жылдары клуб тарап кеткенше атқарушы директоры боп жұмыс істеді. 2019 жылы "Днипро-1" клубының атқарушы директоры боп тағйындалды. 2015 жылы Руслан Ротаньмен бірге Днепропетровскіде футбол академиясын құрды. Жетістіктері Клубтық «Кривбасс» * Украина чемпионатының қола жүлдегері: 1999/00 «Кривбасс-2» * Украина екінші лигасының қола жүлдегері: 1999/00 («Б») «Днипро» (Днепропетровск) * Украина чемпионатының қола жүлдегері: 2003/04 * Украина кубогының финалисі: 2003/04 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20090305122435/http://www.fcdnipro.dp.ua/content/ru/players/rusol.htm А. Русол жайлы «Днипро» (Днепропетровск) ФК сайтында ]
Александрия (футбол клубы)

«Александрия» — Украинаның Александрия (Кировоград облысы) қаласындағы футбол клубы. 1990 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Ника" стадионында өткізеді. "Александрия ПФК" деген атаумен құрылған. 2014 жылы "УкрАгроКом" клубымен бірікті де, қазіргі атауы қойылды. Жетістіктері * Украина чемпионатының күміс жүлдегері: 2018/19 * Украина чемпионатының қола жүлдегері: 2017/18 * Украина бірінші лигасының жеңімпазы: 2010/11, 2014/15 Рекордшылары Ардагерлер 1 қаңтар 2015 # Виталий Первак — 217 ойын # Андрей Запорожан — 213 ойын # Игорь Чередниченко — 213 ойын Клуб мергендері 1 қаңтар 2015 # Сергей Чуйченко — 101 гол # Владимир Максимов — 45 гол # Александр Казанюк — 33 го Дереккөздер Сілтемелер * [https://fco.com.ua Клубтың ресми сайты] * [http://pfca.com.ua Фанаттарының сайты]
Реал Вальядолид

«Реал Вальядолид» — Испанияның Вальядолид қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Қазіргі күнде Испания Ла лигасында өнер көрсетеді. Тарихы 1928 жылы «Реал Юнион Депортива де Вальядолид» және «Клуб Депортиво Эспаньол» клубтарының бірігуінен құрылды. 1947/48 жылғы маусымда Сегунда жеңімпазы атанды да, тұңғыш рет Ла Лигаға жолдама алды. 1949/50 жылы Испания кубогының финалына шықты. "Шамартин" стадионында "Атлетик Бильбаодан" 1:4 есебімен ұтылып қалды. 1961/62 жылғы маусымда Ла Лигада 4-орынға көтерілді (әзірге ең жоғарғы көрсеткіші). Бұдан кейін көп жылдар бойы бірнші және екінші дивизионға жиі алмасумен болды. Жаплы, Ла лигада 42 маусым өткізді. 2006/07 жылы Ла лигада қатарынан 29 кездесуде ұтылған жоқ. Клубта әр жылдары Альваро Гутьеррес, Габриэль Хайнце, Рашид Рахимов, Фернандо Салес, Ален Петернац, Хосе Луис Каминеро, Фернандо Йерро, Альваро Рубио, Сесар Санчес, Диего Коста секілді атақты футболшылар ойнады. 2018 жылы 3 қыркүйекте бразилиялық танымал футболшы Роналдо клубтың 51 пайыз акциясын сатып алды. Жетістіктері * Испания кубогы ** Финалист (2): 1949/50, 1988/89 * Испания лига кубогы ** Жеңімпаз: 1983/84 * Сегунда ** Жеңімпаз (3): 1947/48, 1958/59, 2006/07 * Терсера ** Жеңімпаз (4): 1932/33, 1933/34, 1945/46, 1946/47 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.realvalladolid.es/ Ресми сайт] * [http://realvalladolid.ru/ Жанкүйерлер сайты]
Бестөбе (қазба орны)

Бестөбе — орта палеолит дәуірінде халцедон қазып алынған орын. Географиялық орны Жамбыл облысы Талас ауданындағы Үшбұлақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км жерде. Қазба жұмыстарымен 1957 жылы Тарих, археологиялық және этнологиялық институтының тас ғасыры ескерткіштерін зерттеу жөніндегі Қаратау тобы (жетекшісі Х. Алпысбаев) айналысқан. Сипаты Ұзындығы 3 км-дей атжал үйінді түгелімен ірілі-ұсақты халцедондардан тұрады. Сүттей аппақ немесе қызғылт, бозғылт халцедон үйіндісінен қабыршақ заттар сынықтары, көп қырлы, дөңгелек тастар, т.б. құралдар табылды. Ұсақ өңделген халцедонның сынықтарынан диск тәрізді нуклеустар (тас құрал), үшбұрышты және ұзынша келген пластиналар жасалынған. Табылған тас құралдардың әр түрлі көлемде және көптеп кездесуі осы өңірді қоныстанушылардың өзіне қажетті құралдарды жасай білгенін көрсетеді. Бестөбе мекеніндегі халцедонды өңдеу тәсілі осы жерден 150 шақырым жердегі Бүркітті палеолит мекенінде де кездеседі. Дереккөздер
Болтон Уондерерс

«Болтон Уондерерс» футбол клубы — Англияның Болтон қаласындағы футбол клубы. Англия футбол лигасының негізін қалаушы 12 клубтың бірі. 2011/12 жылы Премьер Лигадан түсіп қалды да, содан бері қайта элитаға оралған жоқ. Қазір 1-лигада (үшінші дивизион) ойнайды. 2004/05 жылы Англия чемпионатында 6-орын алды да, тұңғыш УЕФА кубогына қатысуға мүмкіндік алды. 2005/06 жылғы УЕФА кубогында 1/8 финалға дейін жетіп, "Олимпик Марсельден" ұтылып қалды. Тарихы Жетістіктері * 1 дивизион: 3 ** 3-орын: 1891/92, 1920/21, 1924/25 * 2 дивизион: 3 ** Чемпион: 1908/09, 1977/78, 1996/97 ** 2-орын: 1899/1900, 1904/05, 1910/11, 1934/35 * 3 дивизион: 1 **Чемпион: 1972/73 ** 2-орын: 1992/93 * Англия кубогы: 4 ** Жеңімпаз: 1923, 1926, 1929, 1958 ** Финалист: 1894, 1904, 1953 * Англия Лига кубогы: ** Финалист: 1995, 2004 * Англия суперкубогы: 1 ** 1958 1998 жылдан бергі статистикасы Рекордшылары Көп матч өткізгендер Мергендер Сілтемелер * [https://www.bwfc.co.uk/ Ресми сайт]
Реал Овьедо

Реал Овьедо (исп. Real Oviedo S.A.D.) — Испанияның Овьедо қаласындағы футбол клубы. 1926 жылы құрылған. Клуб Испания Ла лигасында соңғы рет 2000/01 жылғы маусымда ойнады. Жалпы, бұл дивизионда 38 маусым ойнаған. Жетістіктері * Сегунда жеңімпазы (5): 1932/1933, 1951/1952, 1957/1958, 1971/1972, 1974/1975 * Терсера жеңімпазы (4): 2003/2004, 2004/2005, 2007/2008, 2008/2009 * Сегінда Лига кубогының жеңімпазы: 1985 * Ла лигадағы жоғары нәтижесі: 3-орын (1934/1935, 1935/1936, 1962/1963) Атақты ойыншылары * Луис Арагонес * Исидро Лангара * Адриан Лопес * Томас Кристиансен * Сесар Мартин * Висенте Энгонга * Карлос * Тони Веламасан * Тони * Како Моран * Пакито * Хуан Мата * Санти Касорла * Абел Шавьер * Петер Меллер * Мариус Лэкэтуш * Виктор Онопко * Роберт Просинечки Атақты бапкерлері * Луис Арагонес * Радомир Антич Сілтемелер * [http://www.realoviedo.es Ресми сайт] * [http://www.oviedin.com/ Жанкүйерлер сайты]
Әл-Райян (футбол клубы)

«Әл-Райян» — Катардың Әл-Райян қаласындағы футбол клубы. 1967 жылы «Райян» және «Нусур» клубтарының бірігуінен құрылған. Жетістіктері Катар чемпионаты * Чемпион (8): 1975/76, 1977/78, 1981/82, 1983/84, 1985/86, 1989/90, 1994/95, 2015/16 * Вице-чемпион (1): 2004/05 Катар Әмірі кубогы: * Жеңімпаз (6): 1999, 2004, 2006, 2010, 2011, 2013 * Финалист (8): 1973, 1977, 1991, 1992, 1996, 1997, 2000, 2009 Соңғы 10 жылдағы бапкерлері * Маркос Пакета (2009) * Диего Агирре (2011—2013, 2014, 2019—) * Маноло Хименес (2013—2015) * Хорхе Фоссати (2015—2016) * Микаэль Лаудруп (2016—2018) * Родольфо Арруабаррена (2018) * Бүлент Ұйгун (2018—2019) * Жилсон де Соуза (2019) Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20150213205113/http://www.alrayyansc.com/new/ Ресми сайты]
МТК (футбол клубы)

МТК — Мажарстанның Будапешт қаласындағы футбол клубы. Мажарстанның 23 дүркін чемпионы. 2017/18 жылғы маусымда бірінші дивизионда жеңімпаз атанып, жоғары дивизионға жолдама алды. Жетістіктері Ұлттық * Мажарстан чемпионы (23) : :: 1904, 1908, 1914, 1917, 1918, 1919, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1925, 1929, 1936, 1937, 1951, 1953, 1958, 1987, 1997, 1999, 2003, 2008 * Мажарстан кубогының иегері (12): :: 1910, 1911, 1912, 1914, 1923, 1925, 1932, 1952, 1968, 1997, 1998, 2000 * Мажастан суперкубогының жеңімпазы (3) :: 1997, 2003, 2008 * Мажарстан екінші дивизионының жеңімпазы (3) :: 1982, 1995, 2012 Халықаралық * Еуропа Кубок иелері кубогының финалисі: :: 1963/64 * Митроп кубоыгының жеңімпазы (2) :: 1955, 1963 Атақты ойыншылары * Шандор Геллер * Габор Жибораш * Йожеф Закариаш * Бела Иллеш * Йенё Карой * Имре Ковач * Михай Лантош * Дьёрдь Мольнар * Золтан Опата * Дьёрдь Орт * Петер Палоташ * Анталь Сабо * Пал Титкош * Нандор Хидегкути * Ференц Хирзер * Ласло Чех * Карой Шандор * Альфред Шаффер * Густав Шебеш Сілтемелер * [http://www.mtkhungaria.hu Ресми сайт] * [http://www.rsssf.com/tablesh/honghist.html]
Спартак (футбол клубы, Юрмала)

Спартак Юрмала футбол клубы — Латвияның Юрмала қаласындағы футбол клубы. Латвияның екіі дүркін чемпионы. Тарихы 2007 жылы құрылды да, Латвия екінші лигасында ойнай бастады. 2008-12 жылдары бірінші лигада ойнады. 2012 жылы үшінші орынмен жоғары лигаға жолдама алды. 2015/16 жылғы маусым клуб үшін табысты болды, Латвия финалына шықты, чемпион атанды. 2017 жылы екінші рет чемпиондыққа қол жеткізді. 2015 жылы 5-орын алды да, 2015/16 жылғы Еуропа лигасына қатысып, екінші раундта жарыстан шығып қалды. 2017/18 жылғы маусымда УЕФА Чемпиондар лигасындағы дебютін "Астанаға" қарсы өткізіп, ұтылып қалды. Жетістіктері * Латвия чемпионы: 2016, 2017 Сілтемелер * [http://www.fkspartaks.lv/ Ресми сайт]
Пушкино

Елді мекендер: Қазақстан: * Пушкино – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы таратылған ауыл. * Пушкино – Қостанай облысы Қамысты ауданындағы ауыл. Ресей: * Пушкино – Башқұртстанның Благовещен ауданындағы ауыл.
Жальгирис (футбол клубы)

«Жальгирис» — Литваның Вильнюс қаласындағы футбол клубы. 1947 жылы құрылған. Литваның ең атақты командасы. Тарихы 1947 жылы Вильнюс пен Каунастың футболшылары КСРО чемпионатына қатысу үшін "Динамо" клубын құрды. Бір жылдан атауы соң "Спартак" деп өзгертілді. Алғашқы жылдары аймақтық турнирлерде ғана өнер көрсетіп жүрді. 1960 жылы КСРО чемпионаты біршама кеңейтілді де, "Спартак" та "А" класына қатысты, бірақ тек соңғы орындарда ғана жүрді. Жалпы КСРО чемпионатындағы ең жоғарғы көрсеткіші — 1987 жылғы үшінші орын. Осы жетістігінен соң УЕФА кубогына қатысты, бірақ алғашқы раундта-ақ "Аустрияға" жол берді. 1991 жылы Литва КСРО-дан бөлінді де, жеке біріншіліктерін өткізе бастады. "Жальгирис" Литваның тұңғыш чемпионы атанды және тұңғыш кубок иегері боп тарихта қалды. 2008 жылы қаржылай қиындықтар салдарынан лицензиясын жоғалтты да, бірінші лигаға түсіп қалды. 2010 жылы элитаға қайта оралды. Формасы Атаулары * 1947 «Динамо» * 1948—1961 — «Спартак» * 1962—1989 — «Жальгирис» * 1990—1992 — «Жальгирис» * 1993—1994 — «Жальгирис—ЕБСВ» * 1995—2008 — «Жальгирис» * 2009—2015 — ВМФД «Жальгирис» * 2015 — «Жальгирис» Маусым (2009—) Жетістіктері Ұлттық КСРО чемпионаты * 3-орын (1): 1987 КСРО 1 лигасы * Чемпион (1): 1982 КСРО кубогы * 1/2 финал (1): 1987/88 ** 1/4 финал (3): 1955, 1959/60, 1964 КСРО Федерациялары кубогы * 1/2 финал (1): 1987 ** 1/4 финал (1): 1988 Литва чемпионаты * Чемпион (11): 1991, 1992, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2024 * 2-орын (13): 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, 2011, 2012, 2017, 2018, 2023 * 3-орын (4): 1990, 1996, 2001, 2010 Кубок (рекорд) * Жеңімпаз (14): 1991, 1993, 1994, 1997, 2003, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2016, 2018, 2021, 2022 * Финалист (6): 1990, 1992, 1995, 2000, 2001, 2017 Суперкубок (рекорд) * Жеңімпаз (8): 2003, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2023 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fkzalgiris.lt/ Ресми сайт] * [http://www.toplyga.lt/zalgiris ТОПЛИГА вебсайты] * [https://web.archive.org/web/20171014042451/http://klisf.info/numeric/index.app?cmdcomm&langru&id=735182669373307616585008449916 Статистикасы] * [https://web.archive.org/web/20170902235540/http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmdcomm_tst&langru&id=495450631393687639330204397957 Статистикасы]
Ақбар Қадыров

Акбар Кадыров — 1955 жылдың 12 қарашасында дүниеге келген.Қырғыз футболшысы және футбол жаттықтырушысы. Өмірбаяны Ол «Ыстықкөл» (Қаракөл) клубында футболшы ретінде ойын көрсеткен болатын. Қырғызстанның ірі лигасында екі маусымды өткізген. 1993 жылы ол 26 матчтың ішінде 26 гол соғып, Давран Бабаевқа жол беріп (39), чемпионаттың бомбардир дауын бойынша екінші орын алды. 2000 жылы 8 матчқа қатысып, 1 гол соқты. 2011 жылы Ыстықкөлдің бас лигасының бас жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Маусымның бірінші жартысында клуб 10 матчтың ішінде бір ғана жеңіске жетте алды, содан кейін жарыстарға қатысудан бас тартты. Ескертпелер Сілтемелер *http://footballfacts.ru/players/375863
Айбек Татанов

Айбек Татанов (1982 жылдың 18 мамарырында дүниеге келген) - қырғыз футболшысы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Мансабы Ош футболының оқушысы. Футболшы ретінде 10 жылдан астам уақыт бойы «Динамо-Алай» / «Динамо-Ішкі істер дирекциясы» мен «Алай» командаларында қорғаушысы ретінде қызмет атқарып қана қоймай, команданың капитаны болды. Мансабының ең басында ол «Жастық-Ақ-Алтын» (Қара-Су) командасында өнер көрсетті. 2013 жылдан бастап «Алае» әкімшілік және коучинг лауазымдарында жұмыс атақарды.2014 жылдың шілде-тамызда және 2016 жылдың басында клубтың бас жаттықтырушысы болып та қызмет атқарды. Бірқатар ақпарат көздерінде ол «Алае»-ның бас жаттықтырушысы деп аталды, кейінірек, 2016-2018 жылдар кезеңінде, басқа да ақпарат көздері бойынша, ол бас бапкердің Бақытбек Маматовтың көмекшісі болып жұмыс атқарды деп жазылуда. 2018 жылдың жазында ол «Алай-2»-нің бас бапкері болған, ол өтінім құжаттарын қабылдау кезінде жіберген бұзушылықтар үшін алты айға уақытша тоқтатылған кезде еді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * http://footballfacts.ru/players/375854
Жаштық-Ақ-Алтын

Жаштық-Ақ-Алтын — Қырғызстанның Қара су қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын 6000 адам сыятын Орталық стадионда өткізген. Тарихы Клуб 1992 жылы "Ақ алтын" деген атаумен құрылды. 1998 жылы "Жаштық-Ақ-Алтын" деп өзгертілді. 2010 жылы елдегі саяси тұрақсыздыққа байланысты мемлекеттің түстігінде бірнеше клубпен бірге чемпионаттарға қатысудан бас тартты да, тарап кетті. Клуб екі рет Достастық кубогына қатысты (2001, 2004), екеуінде де топтан шыға алмады. Қырғызстан кубогының финалына жеті рет шығып, жетеуінде де жеңілді. 2015 жылы клубтың ізбасары ретінде "Қара су ФК" клубы пайда болып, Қырғызстанның төменгі лигаларында ойнай бастады. Ал 2018 жылғы Қырғызстан кубогына "Жаштық Ақ Алтын" деген атпен тағы бір қарасулық клуб қатысты. Жетістіктері * Қырғызстан чемпионы (1 раз): 2003. * Қырғызстан күміс жүлдегері: 2001, 2002. * Қырғызстан қола жүлдегері: 1999, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009. * Қырғызстан кубогының финалисі: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008. Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/clubs/157921-zhashtykakaltyn-karasuu (footballfacts.ru)] * [https://web.archive.org/web/20160326064751/http://kartist.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Kyrgyz.html#m141 Футбол клубтарының тарихы]
Динамо (футбол клубы, Ош)

Динамо Ош футбол клубы — Қырғызстанның Ош қаласындағы футбол клубы. 1993 жылы құрылып, 2003 жылы таратылды. Тарихы 1993 жылы "Динамо" деген атаумен құрылды да, 1996 жылы "Алай" клубымен бірігіп, "Динамо-Алай" аталды. 2002 жылы "Динамо-УВД" деп атауы өзгертілді. 2003 жылы "Алай" мен "Динамо" қайта бөлінді. 2003 жылдың соңында "Динамо" таратылды да, футболшыларының біразы "Алайға" ауысты. Жоғары көрсеткіштері * Қырғызстан чемпионатында 4-орын: 2002 * Қырғызстанның оңтүстік аймағында екінші орын: 1992, 1998 Футболшылары * Мирлан Мирзалиев * Марат Маманов * Махаммадумар Байматов * Абдумалик Мавлянов Тағы қараңыз * Алай (футбол клубы) Сілтемелер * http://footballfacts.ru/clubs/37371
Леганес (футбол клубы)

«Леганес» — Испанияның Леганес қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Қазіргі таңда Испания Ла лигасында өнер көрсетеді. 1928 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Бутарке" стадионында өткізеді. 2016 жылы тұңғыш рет жоғары дивизионға жолдама алды. Маусымдары * Примера (3): 2016-2019 * Сегунда (13): 1993-2004, 2014-2016 * Сегунда B (16): 1987-1993, 2004-2014 * Терсера (19): 1954-1960, 1963-1965, 1967-1968, 1977-1987 Атақты футболшылары * Ариза Макукула (Португалия) * Унаи Эмери (Испания) * Самюэль Это'О (Камерун) * Хосе Антонио Чамот Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.deportivoleganes.com/ Ресми сайты]
Мальорка (футбол клубы)

«Мальорка» — Испанияның Пальма-де-Мальорка қаласындағы футбол клубы. 1916 жылы Junta Directiva del Alfonso XIII FBC деген атаумен сол кездегі падищаның есімімен құрылды. Жоғары дивизионға бірінші рет 1960 жылы жолдама алды. 1931 жылы Club Deportivo Mallorca деп өзгертілді. 2018/19 жылғы маусымнан соң Ла Лигаға оралды. Жетістіктері Ұлттық * Испания кубогы ** Жеңімпаз: 2002/03 ** Финалист (2): 1990/91, 1997/98 * Суперкубок ** Жеңімпаз: 1998 ** Финалист: 2003 * Екінші дивизион жеңімпазы: ** 1959/60, 1964/65 Халықаралық * УЕФА Кубок иелері кубогы: ** Финалист: 1998/99 Атақты футболшылары * Мигель Анхель Надаль (Испания) * Самюэль Это'о (Камерун) * Джерри Армстронг (Солтүстік Ирландия) *Даниэль Гуиса (Испания) Сілтемелер * [http://www.rcdmallorca.es/ Клубтың ресми сайты] * [http://fcmallorca.ru Жанкүйерлер сайты]
Хетафе (футбол клубы)

«Хетафе» — Испанияның Хетафе қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Колисеум Альфонсо Перес" стадионында өткізеді. 1946 жылы құрылған. Құрамы 19 тамыз 2019 Атақты ойыншылары Бәрі де испаниялықтар * Луис Арагонес * Мариано Перния * Рауль Альбиоль * Габи * Даниэль Гуиса * Рубен де ла Ред * Пабло Эрнандес * Роберто Сольдадо Атақты бапкерлері * Бернд Шустер (Германия) * Микаэль Лаудруп (Дания) Жетістіктері * Испания кубогы * Финалист (2): 2006/07, 2007/08 * Сегунда Б * Жеңімпаз (1): 1998/99 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.getafecf.com/ Ресми сайт]
Эйбар (футбол клубы)

«Эйбар» (, ) — Испанияның Эйбар қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Ипуруа" стадионында өткізеді. Тарихы 1940 жылы «Депортиво Галло» және «Юнион Депортиво Эйбарреса» клубтарының бірігуінен пайда болды. 2014/15 жылғы маусымда тұңғыш рет Испания жоғары дивизионында өнер көрсетті. Содан бері тек осы дивизионда ойнап келеді. 2014/15 жылғы маусымда Ла лигада 18-орында қалды да, төменгі лигада түсуден "Эльченің" қаржылай қиындық салдарынан лицензиясынан айрылып, төменгі лигаға кетуі ғана құтқарып қалды. Жетістіктері Сегунда * Жеңімпаз: 2013/14 Сегунда B * Жеңімпаз (3): 1987/88, 2006/07, 2010/11 Терсера * Жеңімпаз (7): 1950/51, 1952/53, 1961/62, 1962/63, 1966/67, 1981/82, 1985/86 Атақты футболшылары * Хосе Гарате * Дерек Боатенг * Хаби Алонсо * Мануэль Альмуния * Иван Куэльяр * Давид Сильва * Тико * Игорь Ледяхов * Федерико Магальянес Сілтемелер * [http://www.sdeibar.com/ Ресми сайт]
Дустлик (футбол клубы)

«Дустлик» — Өзбекстанның Ташкент облысындағы футбол клубы, 1963 жылы құрылып, 2003 жылы жабылып қалған. Өзбекстанның екі дүркін чемпионы. Атаулары * 1962 жылға дейін — «Пахтакор» * 1963-1991 — «Политотдел» * 1992 — «Политотдел»-РУОР * 1993-1995 — «Политотдел» * 1996-2003 — «Дустлик» Жетістіктері * КСРО бірінші лигасы — 3-орын * Кубок СССР — 1/32 финал (1965, 1968, 1969) * Өзбекстан чемпионы (1999, 2000). * Өзбекстан кубогы: 2000 Атақты ойыншылары * Михаил Иванович Ан * Дмитрий Иванович Ан * Владимир Щербаков * Джафар Ирисметов * Ойбек Усманходжаев * Нумон Хасанов * Абдукахор Марифалиев * Фарид Хабибулин * Вячеслав Пономарёв * Игорь Таран * Досумов Отабек Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/clubs/39206-dustlik-tashkentskaya footballfacts сайтында (Дустлик)] * [http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Politotdel_Tashkent_Region Матчтары Wildstat (Политотдел)] * [http://wildstat.ru/p/2092/club/UZB_Dustlik_Tashkent Матчтары Wildstat (Дустлик)]
Хорезм (футбол клубы)

«Хорезм» — Өзбекстанның Хорезм қаласындағы футбол клубы. 1972 жылы "Джейхун" деген атаумен құрылған. КСРО дәуірінде екінші лигада өнер көрсетті. 1996 жылы тұңғыш рет Өзбекстан жоғары лигасында ойнады. Кейін жоғары және бірінші лигада алма-кезек ойнап, 2010 жылы бірінші лигаға төмендеді де, содан бері элитаға оралған жоқ. Бірінші лигасын екі дүркін чемпионы (1995, 2008). Өзбекстан кубогындағы ең жоғары нәтижесі — ширек финал (2009). Ал жоғары лигадағы ең жоғары көрсеткіші ретінде 1999 жылғы жетінші орынды айтуға болады. Атаулары * 1989-1990 — «Джейхун». * 1991-1992 — «Курувчи». * 1993-1996 — «Динамо». * 1997-2001 — «Хорезм». * 2002 — «Джайхун». * 2003-2005 — «Хорезм»-2003. * 2006 — «Хорезм». Сілтемелер * http://footballfacts.ru/players/39759
МХСК (футбол клубы)

МХСК немесе ЦСКА (, қазақ. Орталық әскери спорт клубы) — 1992 -2000 жылдары Өзбекстан чемпионаттарында ойнаған Ташкент қаласындағы футбол клубы. Тарихы 1979 жылы апатқа ұшыраған "Пахтакор" футболшыларының құрметіне құрылған клуб. Құрылған жылдан бастап 1998 жылға дейін жоғары дивизионда ойнады. 1999, 2000 жылғы маусымдарды бірінші лигада өткізді. 2000 жылғы маусымнан соң клуб таратылды. 1995 жылы Өзбекстан кубогының финалына дейін жетті. 1997 жылы Өзбекстан чемпионы атанды, алайда келесі маусымда 15-орында қалды да, бірінші лигаға түсіп қалды. Стадионы Өз алаңындағы ойындарын 1982 жылы салынып, 2008 жылы бұзылған МХСК стадионында өткізді. Сыйымдылығы 16 500 адам. 2012 жылы орнына "Бунедкор" стадионы салынды. Стадиода 2006-2008 жылдары "Бунедкор" футбол клубы өз алаңындағы ойындарын өткізді. Атаулары Сілтемелер * http://footballfacts.ru/clubs/39205-mhsk-tashkent#tab23_39205r
Крылья Советов (футбол клубы, Самара)

«Крылья Советов» — Ресейдің Самара қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындары "Самара Арена" стадионында өткізеді. 26 маусымды КСРО жоғары лигасында өткізді. Соңғы рет 1979 жылы ойнады да, қайта орала алмады. Тіпті екінші лигаға түсіп кеткен маусымдары да болды. Ал Ресей чемпионаттарында тек екі рет қана жоғары дивизионнан түсіп қалды. Жоғары көрсеткіші 2004 жылы қола жүлде. Жетістіктері Ұлттық Ресей чемпионаты * Қола жүлде (1): 2004 КСРО және Ресей бірінші лигасы * Жеңімпаз (6): 1945, 1956, 1961, 1975, 1978, 2014/2015 * 2-орын (1): 2017/18 КСРО / Ресей кубогы * Финалист (3): 1952/1953, 1963/1964, / 2003/2004 РСФСР чемпионаты * Жеңімпаз (3): 1961, 1983, 1991 * 3-орын (2): 1984, 1986 Атақты футболшылары * Ян Коллер (Чехия) * Иржи Ярошик (Чехия) * Шелдон Бато (Тринидад) * Ғалымжан Хусаинов (КСРО) * Миржалол Қасымов (Өзбекстан) *Сергей Игнашевич (Ресей) *Александр Бородюк (Ресей) Сілтемелер * [http://www.kc-camapa.ru Ресми сайты] * [http://football-museum.ru/ Самара футболының мұражай орталығы] * [https://web.archive.org/web/20090512151200/http://utvb.ru/index/0-2 Тарихы] * https://instagram.com/fckssamara
Орынбор (футбол клубы)

«Орынбор» футбол клубы — Ресейдің Орынбор қаласындағы футбол клубы. Қазіргі таңда Ресей Премьер Лигасында ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын "Газовик" стадионында өткізеді. Тарихы 1976 жылы тағы бір орынборлық клуб "Локомотивтің" (1937-76) орнына "Газовик" деген атаумен құрылды. "Локомотив" клубы жабылды да, футболшылары "Орынборға" ауысты. КСРО дәуірінде тек екінші лигада ойнады. Ресейдің 1992 жылғы тұңғыш біріншілігінде екінші лигада өнер көрсетті, 1993 жылы үшінші лигада ойнады. 2016 жылы тұңғыш рет Премьер Лигаға жолдама алды. Сол жылы мамыр айында атауы "Орынбор" боп өзгерді. Жетістіктері * Ресей кубогының жартылай финалисі: 2014/15. * Бірінші лига жеңімпазы (2): 2015/16, 2017/18. Дереккөздер Сілтемелер * [http://fcorenburg.ru/ Клубтың ресми сайты]
Сочи (футбол клубы)

Сочи футбол клубы — 2018 жылы құрылған Ресейдің Сочи қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Фишт" Олимпада стадионында өткізеді. Тарихы 2018 жылы маусым айында құрылды. Санкт-Петербургтің "Динамо" клубы ресми түрде тарады да, базасы Сочиге көшті, ал футболшыларынан жаңа клуб құрылды да, "Сочи" деп аталды. 2018/19 жылғы маусымды Ресей бірінші лигасында өткізіп, екінші орын алды да, Премьер Лигаға жолдама алды. Жетістіктері * Ресей бірінші лигасының күміс жүлдегері: 2018/19 Атақты футболшылары * Адиль Рами Сілтемелер * http://pfcsochi.ru/
Тамбов (футбол клубы)

«Тамбов футбол клубы» — Ресейдің Тамбов қаласындағы футбол клубы. 2013 жылы құрылған. Құрылған соң үш маусымды екінші лигада өткізді. 2016 жылы біріінші лигаға жолдама алды да, тағы да үш маусымнан соң, 2019 жылы Премьер лигаға өтті. Өз алаңыдағы ойындарын "Спартак" алаңында өткізеді. Қазір "Мордовия-Арена" стадионын уақытша пайдаланып жатыр. Жетістіктері 1-лига * Жеңімпаз (1): 2018/19 2-лига («Орталық» аймақ) * Жеңімпаз (1): 2015/16 * 3-орын (1): 2014/15 Ресей кубогы * 1/8 финал (1): 2017/18 Сілтемелер * [http://fc-tambov.ru/ Официальный сайт ФК «Тамбов»] * [https://www.transfermarkt.ru/fk-tambov/startseite/verein/41201 Профиль клуба на сайте transfermarkt.ru]
Ницца (футбол клубы)

«Ницца» — Францияның Ницца қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1904 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Альянц Ривера" стадионында өткізеді. Қазіргі күнде Франция бірінші лигасында ойнайды. Францияның төрт дүркін чемпионы. Төртеуіне де 1950-60 жылдар аралығында қол жеткізген. Жетістіктері Ұлттық * Чемпионат ** Чемпион (4): 1950/51, 1951/52, 1955/56, 1958/59. ** 2-орын (3): 1967/68, 1972/73, 1975/76. ** 3-орын (1): 2016/17 * 2-Лига ** Жеңімпаз (4): 1947/48, 1964/65, 1969/70, 1993/94. ** 2-орын (1): 1984/85. * 3-Дивизион (дублерлар) ** Чемпион (2): 1984/85, 1988/89. * Кубок ** Жеңімпаз (3): 1951/52, 1953/54, 1996/97. ** Финалист (1): 1977/78. * Суперкубок ** Жеңімпаз (1): 1970. ** Финалист (3): 1956, 1959, 1997. * Лига кубогы ** Финалист (1): 2005/06. Атақты бапкерлері Сілтемелер * [http://www.ogcnice.com Ресми сайт] * [http://www.ogcnice.info Фан-сайт]
Анже (футбол клубы)

«Анже» — Францияның Анже қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Раймон Копа атындағы стадионда өткізеді. 2015/16 жылғы маусымнан бері Францияның 1 лигасында ойнайды. Еурокубоктерге бір рет қана қатысты: 1972/73 жылғы маусымда УЕФА кубогында бақ сынады. Жетістіктері Ұлттық * Франция чемпионаты (Лига 2) ** 3-орын: 2014/15 * Кубок ** Финалист: 1956/57, 2016/17 Атақты ойыншылары * Шива Н’Зигу * Раймон Копа * Марсель Лонкль * Стив Савидан * Милан Дамьянович Сілтемелер * [http://www.angers-sco.fr/ Ресми сайт]
Брест (футбол клубы, Франция)

«Стад брестуа 29» немесе қысқаша «Брест» — Францияның Брест қаласындағы футбол клубы. 2018/19 жылғы маусымда Франция 2-лигасында екінші орын алып, Бірінші лигаға жолдама алды. Клуб 1903 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Стад Франсис Ле Бле" стадионында өткізеді. Жоғары лигада жалпы саны 14 маусым ойнады. Ең жоғары көрсеткіші — 1987 жылғы 8-орын. Екі рет Франция кубогының ширек финалына шыққан (1982–83, 2014–15) Жетістіктері * Бірінші лига жеңімпазы: 1980/81 Атақты ойыншылары * Давид Жинола * Стефан Гиварш * Франк Рибери * Бернар Лама * Хосе Луис Браун * Серхио Гойкочеа Сілтемелер * [http://www.sb29.bzh Ресми сайт]
Мец (футбол клубы)

«Мец» ( — Францияның Мец қаласындағы кәсіпқой футбол клубы, 1919 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Сен-Сэнфорьен" стадионында өткізеді. 2018/19 жылғы маусымда Франция екінші лигасында жеңімпаз атанды да, бірінші лигаға көтерілді. Клуб формасының түсі - күрең қызыл. Клуб 1998 жылы Франция чемпионатында күміс жүлдегер атанды. Бұл олардың ең жоғары жетістігі. Сондай-ақ, 1984, 1988 жылдары Франция кубогын иеленді. Тарихы Жетістіктері Ұлттық * Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1998 * 2-лига жеңімпазы: 1934/35, 2006/07, 2013/14, 2018/19 * Франция кубогының иегері: 1984, 1988 * Франция Лига кубогы: 1986, 1996 Халықаралық * Интертото кубогының финалисі: 1999 Атақты ойыншылары * Патрик Баттистон (Франция) * Сильван Вильтор (Франция) * Бернар Лама (Франция) * Робер Пирес (Франция) * Франк Рибери (Франция) * Флоран Малуда (Франция) * Луи Саа (Франция) * Дидье Сикс (Франция) * Данни Боффин (Бельгия) * Миралем Пьянич (Босния) * Патрик Мбома (Камерун) * Ригобер Сонг (Камерун) * Мамаду Ньянг (Сенегал) * Эммануэль Адебайор (Того) * Ан Чжун Хваң (Оңт. Корея) Сілтемелер * [https://www.fcmetz.com/ Ресми сайт]
Нант (футбол клубы)

«Нант» — Францияның Нант қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Божуар" стадионында өткізеді. 1942 жылы құрылған. Францияның сегіз дүркін чемпионы. Клубтың академиясынан Дидье Дешам, Марсель Десайи, Кристиан Карамбё, Клод Макелеле, Жереми Тулалан секілді футболшылар өсіп шықты. Жетістіктері Ұлттық * Франция чемпионаты ** Чемпион (8): 1965, 1966, 1973, 1977, 1980, 1983, 1995, 2001. ** 2-орын (7): 1967, 1974, 1978, 1979, 1981, 1985, 1986. ** 3-орын (2): 1971, 1997. * Франция кубогы ** Жеңімпаз (3): 1979, 1999, 2000. ** Финалист (5): 1966, 1970, 1973, 1983, 1993. * Франнция лига кубогы ** Финалист (1): 2004. * Франция суперкубогы ** Жеңімпаз (3): 1965, 1999, 2001. ** Финалист (4): 1966, 1973, 1995, 2000. Халықаралық * Чемпиондар лигасы ** Жартылай финал (1): 1996. * УЕФА кубогы ** Ширек финал (2): 1986, 1995. * Кубок иелерінің кубогы ** Жартылай финал (1): 1980. Соңғы жылдардағы бапкерлері * 2011—2012 Ландри Шовин * 2012—2016 Мишель Тер-Закарян * 2016 Рене Жирар * 2016—2017 Сержиу Консейсау * 2017—2018 Клаудио Раньери * 2018 Мигель Кардозу * 2018—2019 Вахид Халилходжич * 2019—Кристиан Гуркюфф Сілтемелер * [http://rusfan.ru/clubs/2212 Фан-клуб] * [https://web.archive.org/web/20080626073614/http://www.fcna.fr/ Ресми сайты] * [http://www.fcnantais.com/ Бейресми сайты] * [https://web.archive.org/web/20080303040959/http://www.fcna-museum.com/ Онлайн-музей] * [http://www.fcnhisto.fr/ Тарихы] * [https://web.archive.org/web/20081114011502/http://statsfcna.free.fr/ Статистикасы]
Монпелье (футбол клубы)

«Монпелье» — Францияның Монпелье қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Стад де ля Моссон" стадионында өткізеді. Тарихы 1919 жылы құрылған. Бірақ 1974 жылы Montpellier-Littoral FC (1919) и AS Paillade клубтарының бірігуімен жаңа тарихы басталды. Жаңа клуб Montpellier La Paillade Sport Club деп аталды. Қазіргі атауын 1989 жылы иеленді. Қазіргі күнде Францияның бірінші лигасында ойнайды. 2011/12 жылы тұңғыш рет Франция чемпионы атанды. Клубта әр жылдары Лоран Блан (клуб тарихындағы үздік мерген, 84 гол соққан), Оливье Жиру, Ласло Кишш, Роже Милла, Эрик Кантона, Алеша Асанович, Николя Валлар, Бруно Беллон секілді атақты футболшылар ойнады. Жетістіктері Ұлттық * Франция чемпионы: 2011/12 * Франция кубогы: 1929, 1990 * Екінші лига чемпионы: 1945/46, 1960/61, 1986/87 Халықаралық * Интертото кубогының жеңімпазы: 1999 Сілтемелер * [http://www.mhscfoot.com Ресми сайт]
Сент-Этьен (футбол клубы)

«Сент-Этьен» — Францияның Сент-Этьен қаласындағы футбол клубы. 1919 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Жоффруа Гишар" стадионында өткізеді. Қазіргі күнде Франция бірінші лигасында ойнайды. Францияның он дүркін чемпионы (бұл рекордтық көрсеткіш). 1974/75 жылғы маусымда Еуропа Чемпиондар кубогының жартылай финалына шықты. Онда "Бавариямен" ойнап, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнады да, сырт алаңда 0:2 есбеміен ұтылып қалды. Келесі маусымда финалға шықты да, тағы да "Баварияға" тап келді. Бұл жолы да 0:1 есебімен ұтылуға мәжбүр болды. Тарихы Жетістіктері Ұлттық * Франция чемпионаты (рекорд) * Чемпион (10): 1957, 1964, 1967, 1968, 1969, 1970, 1974, 1975, 1976, 1981 * Вице-чемпион (3): 1945/46, 1970/71 и 1981/82 * Лига 2 * Жеңімпаз (3): 1962/63, 1998/99, 2003/04 * 2-орын (2): 1937/38, 1985/86 * Кубок * Жеңімпаз (6): 1961/62, 1967/68, 1969/70, 1973/74, 1974/75, 1976/77 * Финалист (3) : 1959/60, 1980/81 и 1981/82 * Лига кубогы * Жеңімпаз: 2013 * Суперкубок * Жеңімпаз (5): 1957, 1962, 1967, 1968, 1969 Халықаралық * Еуропа Чемпиондар кубогы * Финалист: 1976 Атақты футболшылары * Блез Матюиди (2007—2011) * Димитри Пайет (2007—2011) * Мишел Платини (1979—1982) * Жак Сантини (1969—1981) * Курт Зума (2011—2014) * Кевин Миральяс (2008—2011) * Пьер-Эмерик Обамеянг (2011—2013) * Брандао (2012—2014) Сілтемелер * [https://www.asse.fr Ресми сайт]
Томирис ЛФК

1998 жылы құрылған тағы бір "Томирис" (Шымкент) футбол клубымен шатастырмаңыз Томирис ЛФК (толық атауы — "Томирис" ликвидацияланған футбол клубы) — 2001 жылы Қазақстан бірінші лигасына қатысып, жеңімпаз атанған Шымкент қаласындағы футбол клубы. Клуб 2000 жылы құрылған болуы мүмкін. Тарихы 1998 жылы "Томирис" деген атаумен құрылып, 2000 жылы "Жігер" клубымен біріккен команданың орнына құрылды. 2001 жылы бірінші лигаға қатысты. "А" тобында ойнап, үш кездесуде жеңіске жетті. Қарсыластар қақпасына 12 гол соғып, өз қақпаларын аман сақтады да, бірінші орынмен финалға шықты. Финалда "Іле-Бент" клубын 2:1 есебімен ұтып, лига жеңімпазы атанды. 2002 жылы ешқандай жарысқа қатысқан жоқ. 2001 жылы-ақ тарап кеткен болуы мүмкін. Сілтемелер *[http://footballfacts.ru/clubs/416457-lfk-tomiris-chimkent Профилі]
Тулуза (футбол клубы)

«Тулуза» — Францияның Тулуза қаласындағы футбол клубы. Франция чемпионатының бірінші лигасында ойнайды. Клуб негізінен 1937 жылы құрылып, 1957 жылы Франция кубогын ұтып алды. 1970 жылы "Тулуза" және "Ред Стар Олимпик" клубтарының бірігуінен қайта құрылды. Өз алаңындағы ойындарын "Стад де Тулуза" стадионында өткізеді. Құрамында әр жылдары Фабьен Бартез, Андре-Пьер Жиньяк, Доминик Рошто, Максим Босс и секілді атақты футболшылар ойнады. Жетістіктері * Франция чемпионатының қола жүлдегері: 2007 * 2-лига жеңімпазы: 1981/82, 2002/03 Құрамы Қыркүйек 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.tfc.info/ Ресми сайт]
Амьен (футбол клубы)

«Амьен» — Францияның Амьен қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Стад де ла Ликон" стадионында өткізеді. Қазіргі таңда Франция бірінші лигасында ойнайды. 2001 жылы Франция кубогының финалына дейін жеткен. 2016/17 жылғы маусымда тұңғыш рет бірінші лигада өнер көрсетті. Атақты футболшылары * Фабрис Абриэль * Матье Бодмер * Тибо Жиресс * Танги Ндомбеле * Стивен Н'Зонзи * Фабрис Фиорес Сілтемелер * [http://www.amiensfootball.com Ресми сайт]
NOD1

NOD 1 — цитозол ақуызы, NOD тұқымдасының Nod-қа ұқсас рецептор болып табылады. Ол бактериялық пептидогликандарды байланыстыру үшің қажет аса маңызды рецептор болып табылады. Құрылымы және қызметі NOD 1 ақуызы 953 аминақышқылдардан тұрады. Оның молекулалық массасы — 108 кДа тең. Ол өте күрделі домендік құрылымнан тұрады. N-терминалының соңында CARD-домені орналасады, одан әрі 9 лейцинге бай домендер мен NACHT-домені орналасады. Гомофильді CARD-CARD домендердің көмегі арқылы CARD домені 9-шы каспазамен RIPK2 бір бірімен байланыстырады NOD1 лигандтары бактериялық пептидогликандар, атап айтқанда гамма-D-глутамил-диаминопимелин қышқылы болып табылады. Ол 9-шы каспаза арқылы апоптоз процесін күшейтеді. RIPK2 және IKK-гаммаларын активациялау арқылы NFkB белсенділігін жеделдетеді. Дереккөздер Әдебиет * Neven B., Prieur A.M., Quartier dit Maire P. Cryopyrinopathies: update on pathogenesis and treatment (англ.) // Nature Reviews Rheumatology : journal. — 2008. — September (vol. 4, no. 9). — P. 481—489. — DOI:10.1038/ncprheum0874. — PMID 18665151 . * Franchi L., Park J.H., Shaw M.H., et al. Intracellular NOD-like receptors in innate immunity, infection and disease (англ.) // Cell. Microbiol. : journal. — 2008. — January (vol. 10, no. 1). — P. 1—8. — DOI:10.1111/j.1462-5822.2007.01059.x. — PMID 17944960 . * Ting J.P., Lovering R.C., Alnemri E.S., et al. The NLR gene family: a standard nomenclature (англ.) // Immunity. — Cell Press (англ.), 2008. — March (vol. 28, no. 3). — P. 285—287. — DOI:10.1016/j.immuni.2008.02.005. — PMID 18341998 .
Өлім кезеңдері

Өлім кезеңдері (өлу кезеңдері ) — бұл жануарлар немесе адам ағзасының өлу процесін шартты түрде бөлуге болатын топтар. Кезеңдер * I кезең — Клиникалық өлім - өлімнің бастапқы кезеңі. Тыныс алу және жүрек қызметі тоқтатылады, ми тітіркендіргіштерге жауап бермейді — ағзаның тіршілік әрекетінің барлық сыртқы белгілері жоғалады, бірақ жасушаларда, тіндерде және ағзаның кейбір мүшелерінде бұрын жинақталған заттар мен энергияның есебінен алмасу процестері әлі де орын алады. Қалыпты жағдайдағы клиникалық өлім 6-10 минутқа созылады. Алайда, ағзаның физикалық жағдайына және өлім себептеріне байланысты кей «ерекше» жағдайда мысалы гипотермия әсерінен ол 30 минутқа дейін созылуы мүмкін. Қазіргі заманғы медицина өлімнің осы кезеңінде ағзаны реанимациялауға қабілетті, алайда егер реанимация мүмкін болмаса немесе өткізілмеген болса, өлімнің II кезеңі басталады. * II кезең — Биологиялық өлім - ағзаның өлу процесінің ортаңғы кезеңі. Жасушалар мен тіндердегі физиологиялық үдерістерді толық тоқтату болып табылады. Биологиялық өлім 3 және 14 минут арасындағы интервалда басталады және ағза қалыпты жағдайда қайтыс болғаннан кейін бірнеше сағаттан (бір тәулікке дейін — ғылымға нақты уақыт әлі белгісіз) кейін аяқталады. Қазіргі заманғы медицина өлімнің осы кезеңінде ағзаны қалпына келтіре алмайды. Кейін III кезең басталады * III кезең — Соңғы өлім - өлімнің соңғы кезеңі. Биологиялық өлімнен кейін ми ақпаратты және жадты сақтайды деген пікір бар. Алайда, ағзаның өлімінен кейін бірінші секундтан бастап іске қосылатын ыдырау процесі бірте-бірте нейрондық байланыстарды және мидың өзін бұзады, осылайша жады мен ақпаратты жояды, бұл жеке тұлғаны қалпына келтіру (қандай жағдайда оның бұрынғы түрінде) алыс болашақта да іс жүзінде асыру мүмкін емес. Қазіргі заманғы бағалаулар бойынша, қоршаған ортаның қалыпты жағдайында ақпараттық өлім биологиялық өлімнен кейін ми мен ми затының молекулалық ыдырауы жүзеге асқаннан соң бірнеше сағаттан соң басталады. Денені мұздату немесе миды криоконсервациялау арқылы ыдырау процесін тоқтата тұруға немесе тіпті толық тоқтатуға болады яғни ақпараттық өлімді де тоқтату мүмкін. Тағы қараңыз * Өлім Ескертпелер Әдебиет * Рязанцев С. Танатология (Учение о смерти). — СПб.: Восточно-Европейский институт психоанализа, 1994. — 384 с. — (Библиотека психоаналитической литературы). — ISBN 5-85-084-004-8 .
Збигнев Бонек

Збигнев Казимеж Бонек ( ); 3 наурыз 1956 жыл, Быдгощ, Польша) — поляк футболшысы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1978, 1982, 1986 жылғы әлем чемпионаттарына қатысқан. Карьерасы 1982 жылғы әлем чемпионатының екінші кезеңінде Бельгия қақпасына үш гол соқты. Турнир аяқталған соң осы әлем чемпионатының символикалық құрамына енді. Карьерасында Польша және Италия клубтарында ойнаған. Карьерасының соңғы жылдарында "Рома" клубында ойнады да, футбол ойнауды доғарған соң да Италия футболымен қарым-қатынасын үзбеді, Италияның бірнеше клубтарына бапкерлік етті. ФИФА-100 тізіміне енген. 2012 жылы Польша футбол федерациясының президенті боп сайланды. Жетістіктері Командалық * ӘЧ қола жүлдегері: 1982 * Италия кубогы: 1983, 1986 * Италия чемпионы: 1982, 1984 * УЕФА Чемпиондар кубогы: 1985 * УЕФА Кубок иелерінің кубогы: 1984 * УЕФА Суперкубогы: 1984 Жеке * Польшаның жыл футболшысы: 1978, 1982 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.90minut.pl/kariera.php?id=6400 Звигнев Бонек]
Каталония Ұлттық футбол құрамасы

Каталония Ұлттық футбол құрамасы — Испания құрамындағы Каталония автономды бірлестігінің футболшыларынан құралған құрама. Каталония дербес мемлекет болмағандықтан, ұлттық құрама да ФИФА және УЕФА-ға мүше емес, сол себепті әлем және Еуропа чемпионаттарына қатыса алмайды. Есесіне, футболшылары Испания Ұлттық футбол құрамасында ойнауға құқылы. Испания сапында көптеген каталондық футболшылар ойнап, әлем және Еуропа чемпиондары атанды, әлем футбол жұлдыздарына айналды. Атақты футболшыларының көбі "Барселона" футболшылары құрайды. Үй стадиондары — "Камп Ноу". Бұл аренада "Барселона" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Тарихы Құрама тұңғыш ойынын 1912 жылы 21 ақпанда Парижде Франция құрамасына қарсы өткізіп, 0:7 есебімен ұтылып қалды. Бұл кездесу құрама тарихындағы ең ірі жеңілістердің бірі боп тіркелді (1924 жылы Испания құрамасынан да осындай есеппен ұтылған-ды). Құрама жүз жылдық тарихында 200-ден аса жолдастық кездесу өткізді. 2009 жылы Аргентина құрамасын "Камп Ноуда" 4:2 есебімен ұтты. Бұл құраманың ең жарқын жеңістерінің бірі. 2009-2013 жылдары әйгілі Йохан Кройф құраманың жаттықтырушысы қызметін атқарды. Қазіргі құрамындағы атақты футболшылар * Мартин Монтойя * Жерар Пике * Алеш Видаль * Боян Кркич * Марк Бартра Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fcf.cat ФФК] * [http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Ойын нәтижелері] * [https://web.archive.org/web/20091229020944/http://www.esportcatala.cat/cms2/ Каталония спорты]
Терентьевка (өзен)

Терентьевка (Терентьевица) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шомокса өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03020100312103000013491 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103001349 * Су алабының коды — 03.02.01.003 * ГЗ томының нөмірі — 03 * ГЗ бойынша шығарылуы — 0 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]