2002 жыл

Оқиғалар Қаңтар * 1 қаңтар - Еуропалық Одақ аумағында қолма-қол ақшамен бірыңғай валюта - еуро енгізілді. * 2 қаңтар - Эдуардо Дуальде Аргентинаның уақытша президенті болып сайланды. * 12 қаңтар - Португалия ЕҚЫҰ төрағасы болды. * 13 қаңтар - Ресейде Адыгея Республикасы мен Кабардино-Балқар Республикасы басшыларының сайлауы өтті. * 15 қаңтар - Ирландиялық Пэт Кокс Еуропалық Парламенттің төрағасы болып жарияланды. * 16 қаңтар - БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі бірауыздан Әль-Қағида экстремистік ұйымы мен Талибан қозғалысына санкциялар салуға дауыс берді. Ақпан * 1 ақпан - Ресей Федерациясының жаңа Еңбек кодексі күшіне енді. * 8 ақпан - Алжирдегі азаматтық соғыстың аяқталуы. * 14 ақпан - Бахрейн әмірлігі патшалық деп жарияланды. * 17 ақпан - 52-ші Берлин халықаралық кинофестивалі. * 20 ақпан - Тәжікстан НАТО-ның "Бейбітшілік үшін серіктестік"бағдарламасына қосылды. * 8-24 ақпан - Солт-Лейк-Ситиде XIX Қысқы Олимпиада ойындары өтті. * 26 ақпан - Жак Юг Силла Мадагаскардың премьер-министрі болып тағайындалды. * 27 ақпан - Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путиннің № 245 Жарлығымен "теңіз еңбегі үшін" ордені құрылды. * Лос-Анджелесте 44-ші Грэмми марапаттау рәсімі өтті. * 1 наурыз - Финляндияда бір жынысты неке заңдастырылды. * 2-18 Наурыз - Ауғанстанда АҚШ бастаған халықаралық коалицияның күшімен Әл-Қағидаға қарсы "Анаконда " операциясы жүргізілді. Наурыз * 3 наурыз - Швейцария референдумда БҰҰ-ға кіруге дауыс берді, ғасырлар бойы қалыптасқан толық оқшаулану саясатынан бас тартып, халықаралық ынтымақтастыққа бет бұрды. * 25 наурыз ** Ауғанстандағы күшті жер сілкінісі 1000-ға жуық адамның өмірін қиды. ** Аустралиялық ғалымдар эпилепсия генін анықтады. ** Қытайдың үшінші пилотсыз ғарыш кемесі «Шэньчжоу-3 » ұшырылды. * 29 наурыз – Израиль әскерлері Палестинаның Рамалла қаласына кіріп, Ясир Арафаттың резиденциясын қоршауға алды. Сәуір * 1 сәуір - Қытайдың Хэнань провинциясындағы шахтадағы жарылыстан 22 адам қаза тапты. * 3-8 сәуір – Израиль күштері Палестинаның Наблус қаласын басып алды. * 4 сәуір – Анголада азамат соғысын аяқтайтын бейбітшілік келісіміне қол қойылды. * 12 сәуір - Ангола билігі Руанда әскерінің бұрынғы қолбасшысы және Руандадағы геноцидтің негізгі ұйымдастырушыларының бірі Августин Бизимунгуды тұтқындады. * 24 сәуір – Босния және Герцеговина Еуропа Кеңесіне қосылды. * 25 сәуір – Оңтүстік Африка азаматы Марк Шаттлворт Байқоңыр ғарыш айлағынан «Союз ТМ-34» ғарыш кемесімен ұшықан, алғашқы африкалық ғарыш туристі болды. Мамыр * 4 мамыр – НАСА жерді бақылау жүйесінің бөлігі ретінде Aqua спутнигін ұшырды. * 20 мамыр - Шығыс Тимор ресми түрде тәуелсіз республика болды. Бұл оқиға 26 жылдық қатыгез Индонезия оккупациясына және БҰҰ басқарған екі жарым жылдық өтпелі кезеңге нүкте қойды. * 28 мамыр – НАТО-Ресей Кеңесі құрылды. мен АҚШ президенті Джордж Буш Мәскеуде стратегиялық қару-жарақты қысқарту туралы келісімге қол қойды.]] * 31 мамыр ** 2002 жылғы футболдан әлем чемпионат ы Оңтүстік Корея мен Жапонияда басталды. Бразилия құрамасы жеңіске жетті, Германия құрамасы екінші орынды, ал Түркия құрамасы үшінші орынды иеленді. ** Еуропалық Одақ Киото хаттамасын ратификациялады. Маусым * 6 маусым - Жерорта теңізінің үстінде (Ливия мен Крит аралдарының арасында) 26 килотонналық қуаты бар (Хиросима бомбасынан екі есе қуатты) астероид жарылды. Жарылыс атмосфераның жоғары қабатында болды, сондықтан құрбан болған жоқ. * 13 маусым ** Ауғанстан ресми толық атауын Ауғанстанның өтпелі ислам мемлекеті деп өзгертті. ** Америка Құрама Штаттары 1972 жылғы зымыранға қарсы қорғаныс туралы шарттан біржақты түрде шықты. * 14 маусым – Ресей Америка Құрама Штаттарымен жасалған START II ядролық шығарындыларды азайту туралы келісімнен шықты. * 22 маусым – Иранның солтүстік-батысында 6,5 балдық жер сілкінісі болып, 200-ден астам адам қаза тапты. * 26 маусым - Байқоңыр ғарыш айлағынан «Прогресс М-46» жүк кемесін тасымалдайтын «Союз-У» зымыран тасығышы ХҒС-ға ұшырылды. Шілде * 1 шілде — Халықаралық қылмыстық сотты құрған Рим статуты күшіне енді. * 7 шілде - Палестинада уақытша конституция қабылданды. * 9 шілде - 53 африкалық мемлекетті біріктіретін Африка бірлігі ұйымы ресми түрде Африка одағы болып қайта құрылды. * 20 шілде – Екінші Судан азамат соғысы кезінде Оңтүстік Суданның бейбітшілік келіссөздері мен тәуелсіздігінің негізін қалаған Мачакос хаттамасына қол қойылды. * 22 шілде - АҚШ тарихындағы ең ірі банкроттық орын алды - телекоммуникациялық алыбы WorldCom банкротқа ұшырады. Компанияның активтері 100 миллиард доллардан астам бағаланды. Себебі - үлкен қаржылық жанжал болды. Басшылықтың шығындарды жасырып, жалған қаржылық есептіліктер арқылы жоқ пайданы (шамамен 11 миллиард доллар) талап еткені анықталды. Тамыз * тамыз – Еуропа 100 жылдағы ең қатты су тасқынынан зардап шекті, Чехия, Аустрия, Германия, Словакия, Польша, Румыния және Хорватия ең қатты зардап шекті. * 3 тамыз - Түркия парламенті Еуропалық Одаққа қосылу үшін түбегейлі реформалар пакетін қабылдады. Өлім жазасы (бейбіт уақытта) алынып тасталды, әскерді сынауға рұқсат етілді және күрд тілін қолдануға қойылған шектеулер жеңілдетілді. * 22 тамыз - Аустралияның астанасы Канберра елдегі алғашқы қала ретінде түсік жасатуды заңдастырды. * 26 тамыз - Грузия парламенті елді ТМД-дан шығару және Грузия аумағынан әскери базалар мен бейбітшілікті сақтау күштерін толығымен шығару туралы шешім қабылдады. Қыркүйек * 4 қыркүйек – Қытайдың Хунань провинциясындағы көмір шахтасында болған жарылыстан 33 адам қаза тауып, 6 адам із-түзсіз жоғалып кетті. * 27 қыркүйек - Шығыс Тимор БҰҰ-ның 191-ші мүшесі болды. Сонымен бірге, ел ресми түрде өз атауын португал нұсқасына — Тимор-Шығыс Демократиялық Республикасына өзгертті. * 8 қыркүйек - Халықаралық валюта қоры Бразилияның экономикалық құлдырауының алдын алу үшін оған 30,4 миллиард доллар несие беруді мақұлдады. * 10 қыркүйек - Швейцария БҰҰ-ға қабылданды. * 14 қыркүйек – Аустралия мен Бутан дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. * 17 қыркүйек - Украина мен Гондурас дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. * 23 қыркүйек - Бельгияда эвтаназия туралы заң күшіне енді. Қазан * 2 қазан - Серб Республикасының бұрынғы президенті Биляна Плавшич адамзатқа қарсы қылмыстардағы кінәсін ресми түрде мойындады. * 10 қазан - АҚШ Конгресі Иракқа қарсы әскери әрекеттерге рұқсат беретін қарар қабылдады. * 14 қазан - Православие Грузияда ресми мемлекеттік дін болып жарияланды. * 15 қазан - Иракта Саддам Хусейннің президенттік мерзімін ұзарту бойынша референдум өтті. Ресми мәліметтерге сәйкес, сайлаушылардың 100%-ы Хусейннің мерзімін тағы жеті жылға ұзартуға дауыс берді. * 24 қазан - Ливия Араб лигасынан шығатынын жариялады. Қараша * 7 қараша - Гибралтардың егемендігі туралы референдум өтті. * 8 қараша – БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Ирактың қарусыздануын талап ететін 1441 қарарды бірауыздан қабылдады, болмаған жағдайда «ауыр зардаптарға» тап болатының жариялады. 5 күннен кейін Ирак БҰҰ шарттарымен келісті. * 25 қараша - Гаага мінез-құлық кодексіне халықаралық деңгейде құрлықаралық баллистикалық зымырандарды реттеу үшін қол қойылды. Желтоқсан Нақты күндері жоқ Қазақстанда * 28 қаңтар - Иманғали Тасмағамбетов Қазақстан премьер-министрі қызметіне кірісті. * 4 наурыз - Ұлттық кинематографиялық өнер және ғылым академиясының құрылтай жиналысы өтті, академияның "алтын бүркіт" сыйлығы құрылды. * 15 наурыз - Қазақстан Республикасы Үкіметінің №310 қаулысымен «Қазақстан темір жолы » ЖАҚ құрылды. * 3 сәуір - Қазақстанның "Ақ жол" демократиялық партиясы құрылды. * 3-4 маусым - Алматыда Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің алғашқы саммиті өтті. * 11 маусым - Страсбургте Еуропалық Парламенттің сессиясы кезінде Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдинге саяси себептермен қуғын — сүргінге ұшыраған оппозициялық қайраткерлерге еуропалық парламентшілер беретін "Бостандық паспорты" - Құрмет белгісі табыс етілді. * 18 шілде - сот Мұхтар Аблязовты жалпы режимдегі түзеу колониясында 6 жылға бас бостандығынан айырды. Human Rights Watch, Amnesty International және басқалары сияқты ең танымал халықаралық құқық қорғау ұйымдары қазақстандық биліктің әрекеттерін айыптап, Әблязовты ар-ождан тұтқыны деп жариялады. * 23-24 қазан – Түркістан қаласында дүниежүзі қазақтарының 2-ші құрылтайы өтті. Туғандар Тағы қараңыз: :Санат:2002 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қараңыз: :Санат:2002 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Дереккөздер