Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед

Құл-Мұхаммед Мұхтар Абрарұлы (12 желтоқсан 1960, Шәуешек, Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы, Қытай) – Қазақстанның мемлекет және саяси қайраткері, Сенаттың экс-депутаты, тарих ғылымдарының кандидаты (1995), заң ғылымдарының докторы (1999), профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі. Өмірбаяны * Қытайдың Шәуешек қаласында туған. * 1961 жылы Құл-Мұхаммед әулеті тарихи Отаны – Қазақстанға, Семей облысы Мақаншы ауданының Мақаншы ауылына оралды (қазіргі Абай облысы, Үржар ауданы, Мақаншы ауылы). Қожа руынан шыққан. * 1982 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. * 1983-1992 жылдары – Қазақ Кеңес Энциклопедиясы Бас редакциясының ғылыми редакторы, аға ғылыми редакторы, философия, құқық және социология редакциясының меңгерушісі, жауапты хатшы – бас редактордың орынбасары (Алматы қ.). * 1992-1999 жылдары – «Атамұра» шағын кәсіпорнының директоры, «Атамұра» жабық үлгідегі акционерлік қоғамының төрағасы, «Атамұра» корпорациясының президенті (Алматы қ.). * 1994-1999 жылдары - Қазақ мемлекеттік * университетінде қосымша жұмыс істеді (аға оқытушы, доцент, профессор м. а.) (Алматы қ.). * 1995 жылы «Қазақстанның XVIII ғасыр мен XIX ғасырдың басындағы әлеуметтік-саяси тарихының проблемалары» тақырыбында тарихтан кандидаттық диссертация қорғады (революцияға дейінгі орыс энциклопедияларының материалдары бойынша). * 1999 жылы «Жақып Ақбаев және Алаш қайраткерлері саяси-құқықтық көзқарастарының эволюциясы (ХІХ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басы)» тақырыбында заң ғылымы бойынша докторлық диссертация қорғады. * 1999-2001 жылдары – ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Сенаттың Заң шығарушылық және сот-құқықтық реформалар комитетінің хатшысы, Сенаттың әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрағасы. * 2001 жылы Қазақстан Республикасы ЖАК Президиумының 2001 жылғы 31 мамырдағы шешімімен құқықтану мамандығы бойынша профессор ғылыми атағы берілді. * 2001-2003 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрі. * 2003-2006 жылдары – Қазақстан Республикасы Президентінің Баспасөз хатшысы, кеңесшісі. * 2006-2007 жылдары – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары – ҚР Президентінің Баспасөз хатшысы. * 2007-2008 жылдары – Қызылорда облысының әкімі. * Қосымша 2008 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілі болып тағайындалды. * 2008-2010 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі. * 2010-2012 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет министрі. * 2012-2013 жылдары – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы. * 2013-2014 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі. * 2014-2016 жылдары – Қазақстан Республикасы Президентінің Кеңесшісі. * 2016-2018 жылдары – «Нұр Отан» партиясы Төрағасының Бірінші орынбасары. * 2018 жылғы 1 ақпанда Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты болып тағайындалды. * 2019 жылғы 28 наурыздан бастап - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің Төрағасы болып сайланды. Ғылыми жұмыстары * «Орыс энциклопедияларындағы қазақ шежіресі» (1994),. * «Жақып Ақбаев және Алаш қайраткерлері саяси құқықтық көзқарастарының эволюциясы (ХІХ ғасырдың аяғы XX ғасырдың басы)». * Ғылыми-зерттеу еңбектерінің негізгі бағыты – қазақ мемлекеті мен құқығының тарихы, түркі халықтарының тарихы мен мәдениеті, руханият пен өркениет мәселелеріне арналған. * 200-ден астам Қазақстанның тарихы, құқық және мемлекеттің теориясы мен тарихы, әдебиеттану, мәдениеттану тақырыпты ғылыми жарияланымның авторы. * «Революцияға дейінгі орыс энциклопедияларындағы Қазақстан тарихы проблемалары» (1994). * «Жақып Ақбаев: саясаткер, патриот, құқықтанушы» (1995), * «Алаш ардагері. Ж.Ақбаевтың саяси-құқықтық көзқарастары» (1996), * «Алаш қайраткерлерінің саяси-құқықтық көзқарастарының эволюциясы» (1998), * «Алашорда көсемдерінің мемлекеттік-құқықтық идеяларының қалыптасуы және дамуы» (1999), * «Қазақстандағы отаршылдық режим (1868—1917 жж.)» (2000), * «Заң шығарушылық: проблемалар және ізденістер» (2000), * «Алаш» бағдарламасы: бұрмалану және шындық» (2000) және т.б. 200-ден астам ғылыми және ғылыми-көпшілік жарияланымның авторы. Марапаттары * дәрежелі «Барыс» ордені (2020), * ІІІ дәрежелі «Барыс» ордені (2016), * Парасат ордені (2010), * «Құрмет» ордені (2004), * «Астанаға 10 жыл» медалі (2008), * Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1996), * «Парламенттік ынтымақтастықты нығайтқаны үшін» медалі (2018), * Астана қаласының құрметті азаматы, * Абай ауданының құрметті азаматы, * Аягөз ауданының құрметті азаматы, * Қазақстанның және шет мемлекеттердің басқа да марапаттары, құрмет атақтары. Дереккөздер