kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Ағаш түрлері

Қарағай - ағаштардың ішіндегі ең "шешені, сөйлегіші" қарағай саналады. Қарағайдан домбыраны тұтас шауып та жасайды немесе басқа ағаштан шабылған домбыраның қақпағын міндетті түрде қарағайдан салады. Шеберлер сан жылдаған тәжірбиенің нәтижесінде қарағайдың тербелу арқылы дыбыс шығару қабілеті өте жоғары екендігін дөп басып таба білген. Әдетте, халық шеберлері домбыра жасау үшін таудың теріскей беткейіне (қапталына) өскен қарағай дінінің солтүстік қараған жағындағы жартысын пайдаланады. Өйткені ағаш дінінің солтүстік бағыттағы жартысында шайыры аз, бұтақ өспейді, жылдық сақиналары жиі орналасады, сондықтан оның дыбыс шығару қасиеті жоғары болады. Ағаш түрлері Үйеңкі - қатты әрі тығыз ағаш. Сүрегі біртекті ақ сарғыш түсті болып келеді. Домбыраны үйеңкіден тұтас шауып немесе құрап әзірлеуге де болады. Үйеңкі - музыка аспаптарын әзірлеуге өте қолайлы ағаш. Емен - өте қатты, тығыз, берік ағаш. Ағаш сүрегінің түсі сарғыш қоңыр болып келеді. Емен ағашынан бұйымдар жасағанда өте абай болу керек. Себебі емен өте жарылғыш келеді, сақтықпен кептірмесе, өзегін қуалай шытынап, жарылып кетеді. Еменнен жасалған музыка аспабы өте әдемі болады, ұстала келе табиғи өрнектері ашылып, жылтырай береді. Қайың - сүрегі біркелкі ақ түсті, қатты ағаш. Қайыңның безінен жасалған бұйым әдемділігімен, беріктігімен ұтымды. Ол күнге қаңсымайды, ыстық-суыққа төзімді болады. Қайыңның тозын музыка аспаптарына қап жасау үшін қолданады. Терек - сүрегі ақ түсті, жұмсақ ағаш. Бабымен кепкен терек көп жарылмайды, кепкен сайын киізденіп қатая түседі. Теркеті зімпарамен өңдессе түгі шығып тұрады. Сондықтан шеберлер теректен бұйым жасағанда өткір сайманмен өңдеп қана қояды. Тал - иілгіш, сүрегі ақ түсті, жұмсақ ағаш. Кебе келе қатайып кетеді, кепкен тал өте жеңіл болады, Домбыра құрап жасағанда талды домбыраның иін болып келетін жерлеріне қолданады. Сонымен қатар түрлі бұйымдар жасауға жеміс ағаштары да пайдаланылады. Олар: алма, алмұрт, шие, жиде, алхоры, долана, өрік, т.б. Барлық жеміс ағаштарына тән қасиет: олар қатты, тығыз, жылтыр болып келеді. Дереккөздер
The Ring журналы

The Ring (қаз. «Ринг») — бокс жайлы айсайынғы журнал. Негізі 1922 жылы АҚШ мемлекетінде қаланған. Иесі — Оскар Дела Хойя басқаратын Golden Boy Promotions компаниясы. Тарихы Журналдың бірінші редакторы бокстың Даңқ залының мүшесі Нэт Флэйшнер болған еді, ол бокс әлеміндегі болып жатқан дау-жанжалдарды басты назарға алды, жас әрі талантты боксшыларға танымалдыққа жетуге қол ұшын берді. Журналдың мұқабасында сол кездегі ең маңызды айқастардың суреттері жарияланған. Дэн Дэниэл журналдың негізін қалаушылардың бірі болды, әрі «Рингтың» тарихындағы маңызды авторларының бірі болған еді. 1977 жылы журналдын үш шетелдік нұсқасы жарық көрді: жапон, испан және француз тілдерінде. 1989 жылы «Ринг» журналы құрудың аз-ақ алдында тұрды. Сондықтан журнал сол жылы мүлдем шықпады десе де болады. Үздіксіз шығарылым 1990 жылы қалпына келтірілді. Журналдың мұқабасында әр жылдары: Эндрю Голота, Джек Демпси, Джо Луис, Рэй Робинсон, Джейк Ламотта, Рокки Марчиано, Уилли Пэп, Мохаммед Али, Роберто Дуран, Ларри Холмс, Марвин Хаглер, Рэй Леонард, Майк Тайсон, Эвандер Холифилд, Томас Хирнс, Рой Джонс, Бернард Хопкинс, Хулио Сесар Чавес, Феликс Тринидад, Мэнни Пакьяо, Оскар Де Ла Хойя, Джеймс Тони сияқты боксшылардың суреттері жарық көрді. Журнал мұқабасында суреті жарияланған жалғыз әйел боксшы -Кэти Дэвис болған еді. 2006 жылы журналдың баспасын Sports and Entertainment Publications компаниясы сатып алды. Бұл компанияны Оскар Де Ла Хойя басшылық еткен жабық инвесторлар тобы басқаратын еді. Рингпен қоса: KO, World Boxing и Pro Wrestling Illustrated журналдары да сатып алынды. Бұл журналдардағы боксшылардың рейтингтері көптеген телеарналардың назарында болды, мысалға ресми ESPN. Көпшілік пікірлердің қақтығысына назар аударды. Бұл журналдардың иесі промоутер Де Ла Хойя болатын.
Жансеңгір (тау)

Жансеңгір, Жансүгір – Ерейментау тауларының батысында тұрған оқшау тау. Географиялық орны Ақмола облысы Ерейментау ауданы Жарық ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 5 км жерде орналасқан. Қарасу өзенінің оң аңғарында. Жер бедері Абсолюттiк биіктігі 483 м. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 4 км-ге созыла орналасқан. Енді жері 1 км. Геологиялық құрылымы Жоғарғы протерозойдың кварцит, құмтасты, порфирит жыныстарынан түзілген. Өсімдігі Жансеңгірдің қиыршықтасты қара топырағында бетеге, боз, қайың, терек өседі.‎ Дереккөздер
Жансеңгір (көл)

Жансеңгір, Жаңа Сеңгір — Шалқар көлі алабындағы тұзды көл. Географиялық орны Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Шалқар темір жол стансасынан солтүстік-шығысқа қарай 51 км жерде орналасқан тұзды көл. Аумағы, гидрографикасы Теңіз деңгейінен 169,8 м биіктікте, аумағы 8,8 км 2 , ұзындығы 12 км, енді жері 3 км. Жағалау бойының ұзындығы 20,7 км. Қарашаның аяғында суы қатып, наурыздың аяғында ери бастайды. Деңгейінен жылдық ауытқуы 2 - 3 м шамасында. Оңтүстігінде Сарыкөл (266 м) шоқысы орналасқан. Суы кермек. Көл атырабы жайылымға пайдаланалады. Дереккөздер
Вилис Тенисович Лацис

Вилис Тенисович Лацис (1904 жыл 12 мамыр, Рига - 1966 жыл 6 ақпан, Рига) - латыш жазушысы, қоғам қайраткері. Латвия КСР-інің халық жазушысы (1947). Өмірі 1917-1918 жылдары Барнаул мұғалімдер семинариясында оқыды. Әдеби еңбегі 1921 жылдан жариялана бастады. * «Қанатсыз құстар» (1931-1933) трилогиясын, * «Балықшының баласы» (1933-1934), * «Теңізшінің ескі ұясы» (1937), * «Жер мен теңіз» (1938) романдарын жазды. Ол Латвияда Кеңес үкіметі орнатылған (1940) кезеңнен бастап қоғамдық өмірге белсене араласты, шығармашылық зор шабытпен жаңа әдеби шығармалар туғызды. Ол көп ұлтты кеңес әдебиетінің айтулы шығармаларының бірі болып саналатын * «Дауыл» роман-эпопеясын (1945-1948) жазды. Бұдан кейін жарық көрген * «Жаңа жағалауға» романында (1950-1951) латыш халқының социализм орнату жолындағы қажырлы күресін шыншылдықпен көрсетті. * «Теңіз жағалауындағы ауыл» (1954), * «Нөсерден кейін» (1962) романдарында да өмір шындығын жарқын бейнелеген. 1940-1959 жылдар аралығында Латвия КСР Министрлігі Кеңесінің төрағасы. 19, 20 және 22-партия съездерінде КОКП ОК-нің мүшелігіне кандидат болып сайланды. 2-5 сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды. Марапаттары * Екі мәрте КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. * 7 рет Ленин орденімен және * 1-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған. Дереккөздер
Элиас Лаферте

Элиас Лаферте (1886 жыл 19 желтоқсан, Кокимбо - 1961 жыл 18 желтоқсан, Сантьяго) - Чили жұмысшы және коммунистік қозғалысының қайраткері. Өмірі Жұмысшы отбасында туған. Жас кезінен жұмысшы қозғалысына белсене араласты. 1912 жылы Социалистік жұмысшы партиясын (1922 жылы Чили Коммунистік партиясы деп аталды) құруға қатысты. 1926 жылы Чили жұмысшы федерациясының бас хатшысы, 1929 жылы Чили Коммунистік партиясы ОК-нің, 1936 жылы оның Саяси бюросының мүшесі. 1939 жылдары ЧКП ОК-нің төрағасы. Қудалауға ұшырап, бірнеше рет эмиграцияға кетуге мәжбүр болды. 1937 жылы сенатор болып сайланды. Дереккөздер
Жильбер Лафайет

Мари Жозеф Поль Ив Рош Жильбер дю Мотье, маркиз де Ла Файет (; 1757 жыл 6 қыркүйек, Шаваньяк (Канталь) - 1834 жыл 20 мамыр, Париж) - француз саяси қайраткері. Саяси өмірі 1777 жылы Солтүстік Америкаға барып, Англия тағына қарсы шыққан көтерілісшілер күресіне қатысты. Америка әскерінің генералы атағын алды. Францияға келген соң, 1789 жылы Генералдық штатқа депутат болды. Бастилия алынған күннің ертеңінде (1789 жылдың 14 шілдесі) ұлттық гвардия қолбасшысы болып тағайындалды. Кейін Лафайет революцияның одан әрі дамуына кедергі жасауға тырысты. Реставрация жылдарында ол либерал-буржуазиялық оппозиция басшыларының бірі болды. Дереккөздер
Василий Васильевич Латышев

Василий Васильевич Латышев (1855 жыл 10 тамыз - 1921 жыл 2 мамыр) - орыстың филолог-классигі, эпиграфист және тарихшы. Петербург ғылым академиясының академигі (1893). Еңбек жолы 1876 жылы Петербург тарих-филология институтын бітірді. 1903-1918 жылдары осы институттың директоры. Латышевтың көптеген еңбектері ішінде: «Солтүстік Қара теңіз маңынан табылған көне жазулар жинағына нақты түсініктеме» және «Ежелгі грек, латын жазушыларының Скифия мен Кавказ туралы хабарламасы» атты еңбегінің маңызы зор. Ол ежелгі тарихтың түрлі мәселелеріне, этнографиясына, Византия агиографиясына т.б. арнап бірқатар кітап пен көптеген мақала жазды. Ол 1900 жылдан Археологиялық комиссияның жұмысына белсене қатысты, «Известия археологической комиссии» атты журналды ұйымдастырушы және оның тұрақты редакторы болды. Дереккөздер
Жан Ренуар

Жан Ренуар (; 15 қыркүйек, 1894, Париж, Франция — 12 ақпан, 1970, Беверли-Хиллз, Калифорния, АҚШ) — франциялық кинорежиссёр, сценарийші, кинопродюсер және актер. Суретші Огюст Ренуардың ұлы, актер Пьер Ренуардың ағасы. Қызмет жолы Кинодағы қызметін 1924 жылы бастады. "Нана", "Қаншық" атты фильмдері француз қоғамының өмір тұрмысын бейнеледі. Халық майданы қозғалысына ат салысан Жан Француз Компартиясының тапсырмасы бойынша қысқа метражды "Өмір біздікі" фильмін қоюға басшылық етті. "Ұлы иллюзия" фильмінде Халық майданының идеясы өз өрінісін тапты. Бұдан басқа қойған фильмдері: "Марсельза", "Шыңырау түбінде", "Алтын күйме", Шөп үстіндегі ертеңгі ас т.б. АҚШ-та тұрды. 1952 жылы отанына оралды. 30 жылдардағы шығармашылығы итальян неореализмге әсер етті. Дереккөздер
Карл Реннер

Карл Реннер- Австрияның мемлекеттік және саяси қайраткері; Австрия социал-демократиясы мен 2-Интернационал басшыларының және австромарксизм идеологтарының бірі. 1907 жылдан ауыл-аудандық партияның парламент депутаты. 1918-1920 ж. (маусым) - Автрия республикасының мемлекеттік канцлері, 1931-1933 ж. - парламент председателі. 1945 ж. Уақытша үкімет басшысы, 1945 (желтоқсан) - 1950 (желтоқсан) - 2-Австрия республикасының президенті. Ол ауыл-аудандық партияның оңшыл реформашыл қанатын басқарды. 1938 ж. ұлтшылдық Германияның басқыншылық саясатын ашық жақтады. 1946 жылдан "қырғи қабақ соғыс" саясатының шиеленісуіне орай батыс державаларының Автрияны оккупациялауын қолдап, Потсдам келісімдерінде негізделген Совет Одағының заңды құқықтарын қанағатандыруға қарсы шықты. Жұмысшы қозғалысында буржуазия мүддесі үшін тап күресінің "Жұмсартылуын" қолдады. Дереккөздер
Латифа

Латифа ( - әзіл, тапқырлық) - араб, парсы, тәжік және басқа Таяу Шығыс халықтары әдебиетінде кездесетін әдеби фольклорлық жанр. Латифа - негізгі мазмұндық түйіні ұтқыр айтылған, көлемі шағын, әзіл-күлкілі әңгіме. Халықтың ауыз әдебиеті шығармашылығына кеңінен таралған латифаның түпкі шығу төркіні X ғасыр әдебиетінен басталады. Латифа үрдісі, әсіресе, XIV ғасырда жасаған парсы-тәжік сатиригі Заканидің шығармашылығында ерекше дамыған. Фахр ад-дин Сафидің «Лотаф от-таваф», Ахмад Суруштың «Маджмуэе латаиф» т.б. латифа үлгісімен жазылған әңгіме жинақтары кеңінен мәлім. Дереккөздер
Ларинготрахеит

Ларинготрахеит - көмей мен кеңірдек кілегей қабығының қабынуы. Қоздырғышы мен белгісі Ауру қоздырғышы - инфекциялы вирус. Ларинготрахеит ауруы көбіне балаларда жиі кездеседі. Науқас ларинготрахеит кезіне қатты жөтеледі, көп қақырады, қабынған жердің ауыруы арта береді. Емі Мойынға жылы компресс қою, кеудеге қыша қағаз жапсыру. Жылы сүтке минерал су қосып ішу, ингаляция алу, аяқты ыстық сіға булау, дәрігер кеңесіне сай дәрі ішу және уақытылы медициналық тексерістен өтіліп тұру.. Дереккөздер
Иоганн Рейхлин

Иоганн Рейхлин - неміс гуманиясі. Вюртемберг герцогының кеңесшісі болды. Өмірінің соңғы жылдары - Ингольштадт және Тюбинген университетінің профессоры. Германияда ежелгі латын, әсіресе еуропа және ежелгі грек тілдерінің білгірі саналды. Кельн университетінің доминиканшылдары Иоганнды дін бұзар деп айыптап, оны жазалауды талап етті. Гуманистер Иоганн Рейхлинді қорғады. Тарихта бұл "Рейхлин дауы" деген атпен белгілі. Дереккөздер
Лансанг

{{Ambox }} дардағы Оңтүстік-Батыс Азия Қара-жасыл: Лансанг қызылкүрең түс: Ланна сары-қызыл: Сукхотаи күлгін: Аютия қызыл: Камбуджадеша сары: Чампа ақшыл көк: Дай-Вьет]] Лансанг; Лан Санг; Лан Санг Хом Кхао — «Миллион пілдер мен ақ шатырдың корольдігі» (пали: शिसत्तनखनहुत् Sisattanakhanahut, , ) — 1353-1707 жылдардағы феодалдық лаос мемлекеті. Шамамен алғанда, қазіргі Лаос пен шығыс Тайландқа тең аумақты алып жатты. Тарихы 1353-1373 жылдары Фа Нгум билік еткен тұста Лансангының шекарасы негізінен белгіленіп, оның баласы билік жүргізген кезде мемлекеттік аппарат пен дін жүйесі қалыптасты. Комбоджамен дәстүрлі достық қарым-қатынас жасап тұрды. 1545 жылы Лансанг мемлекеті Чиангмай князьдығын өзіне бағындырып, Сиамды жеңіліске ұшыратты. Сол кездері Чиангамай үшін Бирмаға қарсы соғысты. 1570-1581 жылдары бирмалықтардың жорықатырна тойтарыс берді. Мемлекеттің бөлініуі 1707 жылы Лансанг Луангпрабанг және Вьентьян деген князьдыққа бөлінді. Дереккөздер
Луис Эмилио Рекабаррен

Луис Эмилио Рекабаррен - Чили және Латын Америкасының басқа да елдері жұмысшы қозғалысының қайраткері. Қызмет жолы Чилиде баспаханашылардың ереуілдеріне басшылық етті және маркстік бағыттағы күнбе-күн шығатын жұмысшы газеттерін құру жөнінде бастама көтерді. Луис Эмилио Рекабаррен - Чили Социалистік жұмысшы партиясын құрушылардың және оның басшыларының бірі. Эмиграцияда жүріп, Аргентина Коммунистік партиясын құруға қатысты және оның алғашқы бас секретары болды. 1922 ж., 1923 ж. КСРО-да болды. Чилиге қайтып оралғаннан кейін "Жұмысшы Ресей" атты кітап жазды. Луис - Чилидегі жұмысшы және социалистік қозғалысы тарихына арналған бірнеше кітапшалардың авторы. Дереккөздер
Джошуа Рейнолдс

Джошуа Рейнолдс (, 16 шілде 1723 ж. — 23 ақпан 1792) — ағылшын кескіндемешісі. представитель английской школы портретной живописи XVIII ғ-дың ағылшын кескіндеме мектебінің үәкілі. Өнер теоретигі. Первый президент Корольдік Өнер Академиясының алғашқы президенті. 1740-1743 ж. Лондонда Т.Хадсоннан оқыды. Девоншир мен Лондонда жұмыс істеді. 16 ғасырдағы Венеция кескіндемесі мен Пембрандт және Рубенс шығармашылығынан тәлім алды. Лондон көркемсурет академиясын ұйымдастырушы және алғашқы президенті. "Джен - граф әйел Харрингтон", "Д.Гаррик ирагедия мен комедия музасы аралағында", "Жазушы С.Джонсон", "Адмирал лорд Дж.О.Хитфильд" атты портреттер мен автопортреттердің авторы. Джошуа шығармашылығына психологиялық дәлдік қарапайымдылық тән. Дереккөздер
Өзеннің түсуі

Өзеннің түсуі Өзеннің түсуі-ағын мөлшерінің күрт өзгеруінен туатын өзендегі мұз жамылғысының бұзылуы. Жеке айдындарғы мұз кесектері өзендермен ағып шығады, немесе өз орнында ериді.Өзендерде өзеннің түсуі нәтижесінде сең жүру процесі қалыптасады. Еуропада солтүстіктен оңтүстікке қарай ағатын өзендер (Волга, Дон) және Қазақстандағы Жайықта өзеннің түсуі сағалық бөліктерінен, Сібір өзендері керісінше алдымен жоғары ағысында басталады. Дереккөздер
Отау жабар

Отау жабар Отау жабар — қазақ халықының ұлттық бұйымы: бұрын ұзатылатын қалыңдықтың отауын тіккенде, оның киіз жамылғышын жапқаны үшін әйелдердің куйеу шешесінен алатын кәдесі. Отау жабар кәдесін куйеу аулында отау тігуші әйелдер қызды ертіп әкелген адамнан да алады. Кәде ретінде көбінесе көйлектік мата немесе ақша беріледі де оны кәде сұраушы әйелдер өзара бөлісіп алады. Дереккөздер
Самуил Аронович Рейнберг

Самауил Аронович Рейнберг (1897—1966) — совет рентгенологы, РСФСР-дің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Медицина ғылымдар докторы, профессор. 1940 жылдан КПСС мүшесі. Қызмет жолы 1-ші Ленинград медицина институтын бітірген. Ленинградтағы педиатрия медицина институтының жанынан дүние жүзіндегі алғашқы балалар рентгенология кафедрасын ұйымдастырды. Самауил Рейнберг 1930 жылдан Ленинград дәрігерлер білімін жетілдіру инстиутының рентгенология кафедрасының, ал 1943 жылдан Орталық дәрігерлер білімін жетілдіру институтының рентгенология және радиология кафедрасының меңгерушісі. Сонымен қатар Орталық рентгенология және радиология институтының директоры. Оның негізгі еңбектері баланың тыныс алу, ішек-қарын, қозғалыс органдарының рентгенодиагностикасы жөніндегі мәселелерге арналған. КСРО-да ангиография және рентгенодиагностикалық негізін салушылардың бірі. Ол - Бүкіл одақтық рентгенолог және радиологтар қоғамының президиум мүшесі. Дереккөздер
Орнитозух

Орнитозух Орнитозух(ornithosuchus)- теркодонттар тобына жататын өліп біткен бауырымен-жорғалаушылар туысы. Дене тұрқы-үлкен емес, сүйек қаңқасы жеңіл келген, артқы екі аяғымен жүрген жыртқыштар. Батыс Еуропаның жоғарғы триас шөгіндісінен екі түрі белгілі. Текондонттар мен динозаврлар арасындағы форма ретінде эволюциялық маңызы бар. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.palaeos.com/Vertebrates/Units/270Archosauromorpha/270.600.html#Ornithosuchidae * http://rainbow.ldeo.columbia.edu/courses/v1001/10.html * http://www.ucmp.berkeley.edu/diapsids/images/ornithosuchus.jpg * http://www.elginmuseum.demon.co.uk/
Майкл Скьюдамор Редгрев

Майкл Скьюдамор Редгрев - ағылшын актері. Актер отбасында туған. 1931 ж. Кембридж университетін бітіргеннен кейін педогогикалық қызметпен шұғылданады. Әуесқойдар қойылымына қатсқан. 1934 ж. профессионалды актерлік өнер жолын бастады. 1936 жылдан Лондонның әр түрлі тетарларында қызмет етіп, Гамлет король Лир, Тузенбах, Ракитин, Алексей Турбин т.б. рольдерді шынайы орындады. Ол - өз шығармашылығында К.С. Станиславский жүйесіне сүйенетін, реалист суреткер. 1938 жылдан киноға түсіп, қойылымдарды қойған. Дереккөздер
Ориктоценоз

Ориктоценоз Ориктоценоз-(грек:Oryktos- қазылған, қазба және koinos- жалпы)- белгілі бір жерге көміліп қалған қазба организмдердің минерал тұздар сіңіп, тасқа айналған қалдықтары. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *http://enc.sci-lib.com/article0001247.html
Омар Тоқаұлы Мұхаммади

Омар Тоқаұлы Мұхаммади Омар Тоқаұлы Мұхаммади-( 27.8.1905, қазіргі Алматы облысы-14.3.1931, Жаркент қаласы)- прозаик әрі ақын , ұйғыр совет әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Өмір жолы Кедей отбасында туған. 1920 жылы Алматыдағы татар мектебінде, Ташкенттегі аз ұлттар оқу орнына түсіп оқыды. Осы кезден бастап М. Горький, В. Маяковский, А. Тоқай, Хамза т.б әйгілі қаламгерлердің шығармашылығымен танысты, өзі де өлең жазып, алғашқы шығармаларын қабырға газетінде, кейін “Кәмбәғаллар авази” (“Кедейлер үні”) газетінде жариялады.Омар Тоқаұлы Мұхаммади 1927 жылы Алматыдағы Зәрват ұйғыр мектебінде, 1922-1929 жылдары Шелек ауданындағы үлгілі мектепте директор, 1930 жылы Жаркенттегі пед. техникумда оқытушы болып жұмыс істеді. 1927-1930 жылдар аралығында Омар Тоқаұлы Мұхаммадидің “Лашықтар” ,“Ерлік жылдар” ,атты өлеңдер мен әңгімелер жинақтары жарық көрді. “Күрес жылдарында” романын аяқтай алмады. Ол шығармаларында жаңа дәуір өзгерістерін шабыттана жырлады. Дереккөздер
Гилберт Райл

{{Ambox }} Гилберт Райл (; 19 тамыз 1900, Брайтон — 6 қазан 1976, Оксфорд) —ағылшын философы, лингвистикалық философия көшбасшыларының бірі, Оксфордта философия профессоры, «Mind» журналының бас редакторы, картезиандық дуализмнің сынағанымен аты шыққан. Райл үшін философияның міндеті - біздің танымдық құралдарымыздың жетілмегендігінен пайда болатын проблемаларды шешу ғана болып табылады. Райлдың ойды білдірудің грамматикалық формасы бірқатар жағдайларда бізді адастырмай қоймайды және категориялық қателіктер дейтінге әкеп соғады. Райл "Рух ұғымы" (1949) деген басты еңбегінде бихевиоризмге өте жақын тұжырымдама ұсынды. Дереккөздер
Нұролла Сәрсенбайұлы Сәрсенбаев

{{Ambox }} Нұролла Сәрсенбайұлы Сәрсенбаев (5 желтоқсан 1920 ж., Түркістан облысы, Қызылқұм ауданы, Шәуілдір ауылы) - философиялық ғылымдар докторы (1966), профессор (1967). Алматы тәу-кен металлургия институтының бітірген (1940), 1986 жылдан ҚазМУ-дің жанындағы оқытушылардың білімін арттыру факультетінің философия кафедрасының меңгерушісі. Ғылыми-зерттеу жұмысының негізгі бағыты - тарихи материализм мәселелері, этика, әдет-ғұрыптар мен дәстүрлердің қалыптасуы мен дамуы. Негізгі шығармалары * Қазақ халқының әдет-ғұрыптары мен дістүрлері А., 1958; * Обычаи и традиции в развитии. А.-А., 1974. Дереккөздер
Манас

Манас сөзі мынадай мағыналарға жатуы мүмкін: * Манас асуы — Талас Алатауындағы ең биік асу, Қырғызстан жерінде * Манас дастаны — қырғыз халқының дәстүрлі эпосы. * Манас (кент, Қытай) * Манас көшесі (Алматы)
Андрей Сергеевич Гайдулян

Андрей Сергеевич Гайдулян (; 12 сәуір 1984, Кишинев, Молдова КСР, КСРО) — Ресей театр мен киноның актёры, «Универ» және «Сашатаня» телесериалдары арқасында танымал болып кетті. Өмірбаяны Андрей 12 сәуірде 1984 жылы Кишинев қаласында туды. Мектептен бастап театр үйірмесімен айналаса бастады. Андрей Молдованың еңбегі сіңірген әртісі, Чехов атындағы мемлекеттік орыс драматикалық театрының әртісі Сергей Тиранинмен бірге жұмыс істеді. *2002 жылы Гайдулян заманауи өнер институтіне актер факультетіне түсті. Сол институтты 2006 жылы бітірді. Институттан кейін кейбір уақыт «Глас» театрында ойнады. Ол эпизодтық рөлдерден түсуге бастады. *2007 жылы «Универ» сериал-ситкомге басты рөлге қабылданды.Осы сериал актерге үлкен әйгішілік пен табыс әкелді. Кейін ол «Универ.Новая общага» мен «Сашатаня» жалғастарында түсе бастады. *2013 жылы «Монстрлар университеті» фильмінде Арт кейіпкерін дыбыстандырды. Сілтемелер * http://www.kinopoisk.ru/name/1637067/ Дереккөздер
Виталий Евгеньевич Гогунский

Виталий Евгеньевич Гогунский (14 шілде 1978, Кременчуг, Полтава облысы, Украин КСР, КСРО) — ресейлік актер, композитор, әнші. Өмірбаяны Виталий 14 шілдеде 1978 жылда туды. Кішкене кезі Полтавщинада өтті. Оның әкесі Кременчуг қаласының депутаты. Кішкентай кезінен бастап әнмен қызыққан. Ол фортепиано сыныбынан мектепті бітірді және Полтава облысының лауреаты болды. Тағы да карате мен футболмен қызыққан. 12 жасынан бастап пошта бөлімшесінде сыпырушы болып қосымша табыс табуды бастады. Тағы да Гогункий облыстық телеарнада жүргізуші болып қызмет еткен. Содан кейін ол «Россия» телеарнасына шақырылды. Ол Одесса политехникалық ұлттық унисверситетін «инженер-технолог» мамандығы бойынша бітірді, ал кейін ВГИК эстрада бөліміне түсті. Ал 2007 жылы соны бітірді. * 2004 жылы жас актер Марина Мигунованың фильміне «Прощайте, доктор Фрейд!» Антон рөліне дебютке шықты. * 2006 жылы «Человек безвозвратный» фильмі шықты.Сол жерде Виталий Роман рөлін ойнады. * 2008—2011 жылдары ол «Универ» сериалында Кузя рөлін ойнады. Кейін соның жалғасында түсті «Универ. Новая общага» * 2011—2013 жылдары; ал 2013 жылы Виталий сол жобадан кеттіп қалды. * 3 маусымда 2013 жылда «СашаTаня» сериал шықты. Сол сериалда Виталий бірнеше сериасында түсті. * 2014 жылы «Я это Ты» Иракли мен St1m рэперінің клипінде түсті. * 2014 жылы «Бармен» фильмінің түсіріліміне қатыса бастады. Осы сериал 2015 жылда киноэкрандарға шығады. Сілтемелер * http://gogunskii.com/biografiya Дереккөздер
Бернард Хопкинс

Бернард Хопкинс (; 15 қаңтар 1965, Филадельфия, Пенсильвания, АҚШ) — американдық кәсіпқой боксшы. Жартылай ауыр, екінші орта салмақта өнер көрсетеді. Орта салмақтағы (IBF тұжырымы 1994— 2005; WBC тұжырымы, 2001— 2005;WBA тұжырымы, 2001— 2005; WBO тұжырымы, 2004— 2005) және жартылай ауыр (IBO тұжырымы, 2006; WBC тұжырымы, 2011— 2012; IBF тұжырымы, 2013—2014.; WBA super тұжырым, 2014.) салмағының әлем чемпионы. Төрт негізгі тұжырым бойынша әлем чемпионы атанған тұңғыш боксшы. 46, 47 және 49 жасында белбеулерді біріктіріп, бокс тарихындағы үш рет жасы келген әлем чемпионы атанды. 49 жасында Бейбіт Шүменовты жеңіп, екі чемпиондық атақты біріктірді. Өмірбаяны Бернард Хопкинс бала кезінен қылмыстық өмірге араласты. 13 жасқа толар толмастан ол үш рет пышақтан жараланып, адамдарға қылмыстық ниетпен шабуылдаған еді. 17 жасында ол онға жуық қылмыс жасап, 18 жылға бас бостандығынан айырылды. 1988 жылы ол түрмеде бес жыл отырып, бостандыққа шықты. Ол ислам дінін қабылдап, қылмыс әлеміне жоламауға ант берді. Жоламаудың бір әдісі ретінде боксты таңдады. . Кәсіби мансабы 1988 жылы қазанда жартылай ауыр салмақта алғашқы айқасын өткізді. Бірінші айқасында Клинтон Митчеллден жеңіліп қалды. Осыдан кейін ол бір жарым жылға боксты тастады. Екінші орта салмақ 1990 жылы ақпанда Хопкинс 2-ші орта салмаққа түсіп, рингке оралды. 1992 жылы қаңтарда Бернард Хопкинс пен орта салмақтағы әлем чемпионы атағына бұрынғы үміткер Деннис Милтонмен шаршы алаңда кездесті. Бірінші раундтың ортасында Хопкинс қарсыласының басына оңжақ хук өткізді. Милтон соққыдан біраз есеңгіреген күйі тізерледі. Ол 8 есебінде аяғынан тұрды. Айқас клинчтерге толы, әрі көрерменнің айқай-шуымен өтті. 4-ші мен 5-ші раундардың арасында Милтонның бұрышы айқасты тоқтатты. Сөйтіп, Хопкинс техникалық нокаутпен жеңіске жетті. Дереккөздер
Валентина Павловна Рубцова

Валентина Павловна Рубцова (3 қазан 1977 жыл, Макеевка, Донецк облысы, Украин КСР, КСРО) — Украина мен Ресей театр мен киноның актрисасы, әнші. Өмірбаяны Валентина Рубцова кіші кезінен бастап актриса болуын армандады.Жастық шағында ол түрлі театрлық қойылымдарда қатысып жүрді. *1994 жылдан 1996-ға дейін Донецк облысының театрында мынадай қойылымдарда ойнады:«Маскарад», «Два клёна». *1996 жылда РАТИ-ГИТИСке актерлік шеберлік курсына түсуы боды.Осы жерда ол «Голый король», «Блоха», «И смех, и грех» қойылымдарында қатысты. *1998 жылдан 2003 жылға дейін ГИТИС оқу уақытында ол «Девочки» группаның әншісі болды.Осы жрдегі әншінің карьерасы 5 жыл болды. *2001 жылда актерлік шеберлік мамандығы бойынша театр өнерінің Ресей академиясын бітірді. *2003 жылы Валентина Cats мюзиклында жұмыс істеуді бастады. *2006 жылы Валентина телевидиниеде шыға бастады.Ең басында СТС телеарнасындағы "Слава Богу,ты пришел! бағдарламасында, ал сосын Валентина «Универ» сериалында басты рөлінде ойнауды бастады. Жеке өмірі 2009 жылы азаматтық алғаннан кейін диджей Артур Мартиросянға күйеуге шықты. 1 желтоқсанда 2011 жылда оларда Софья қызы туды. Сілтемелер * http://www.cosmo.ru/in_focus/stars_bio/912334/Valentina_Rubcova/bio// * http://twitter.com/valya_rubtsova Дереккөздер
Алексей Владимирович Климушкин

Алексей Владимирович Климушкин (2 мамыр 1965, Ленинград) — ресейлік актёр, радиожүргізуші. Биография Темір жол көлігінің инженер Ленинград институтында оқыды. Флотта жұмыс істеді. * 1992 жылда Ленинград ұлттық театр, музыка және кинематография институтын бітірді (мамандығы - актер, театр мен кино режиссері). * 1990 жылдары - Аркадий Арнаутский жалған атымен «Радио Модерн» диджейі болды. Кейін «Nostalgie» радиосының диджейі. Егор Дружинин мен бірге Петербургте «Валхалл» театрлық-билік ұжымының мейрамханасын басқарды. "Кыся" қойылымында ойнап жатыр. Жеке өмір Алексей үйленген. Қазір екі баласын тәрбилеп жүр. Дереккөздер
Нина Персиянинова

{{Ambox }} Нина Леонидовна Персиянинова (20 наурыз 1967 жылы) — Ресей кино және театр актрисасы. Биография 1994 жылы Б.В.Щукин атындағы жоғары деңгейдегі актер факультеті бойынша театр училищесін бітірді.Ең басында Таганакта Театрының актрисасы болды,ал сосын(1998 жылдан 2009 жылға дейін)-Оңтүстік-Батыстың театрының актрисасы.Театр өнері бойынша оқытады. Шығармышылығы Театрындағы рөлдер: *«Укрощение строптивой» (Уильям Шекспир) — Катарина *«Сон в летнюю ночь» (Уильям Шекспир) — Титания *«Самоубийца» (Николай Эрдман) — Пересветова *«Три сестры» (Антон Чехов) — Ольга Түскен фильмдері *1999 — Президент және оның немересі *1999—2003 — Простые истины — Анна Марковна *2000 — ДМБ — врач-проктолог, әйел Топорова Г. С *2000 — Дом для богатых *2000 — Любовь до гроба *2000 — Особенности банной политики, или Баня 2 — Петруханың қызы *2001 — Семейные тайны *2001 — Школа Этуалей *2002 — Бригада (4-5 сериялар) *2003 — Полосатое лето *2003 — Даша Васильева — Галина *2004 — Афромосквич *2005 — Охота на изюбря *2005 — Туристы — Екатерина *2005 — Умножающий печаль — Зинаида *2006 — Громовы — бөбектер үйінің бастығы *2006 — Аэропорт 2 — Тамара, Алексей Ивановичтың қызы № 1 (серия «Доказательство») *2006 — Гонка за счастьем — Софья *2007 — Кто в доме хозяин? — Марго *2007—2011 — Папины дочки — Таисия Кирилловна, № 69 мектебінің бастығы *2008 — И всё-таки я люблю — депутаттың әйелі. Сыртқы сілтемелер *http://ruskino.ru/art/2695 *http://www.teatr-uz.ru/akt/index.php?actor=pers
Джеймс Ларкин

{{Ambox }} Джеймс Ларкин (; 1876 жыл 21 қаңтар, Ливерпуль - 1947 жыл 30 қаңтар, Дублин) - ирланд жұмысшы қозғалысының қайраткері. Саяси өмірі 1909 жылы транспорт және белгілі мамандығы жоқ жұмысшылардың Ирланд одағын құрушылардың бірі. Ларкин Ирланд лейбористік партиясының (1912 жылы негізі қаланды) сол қанатына мүше болып, оның оппортунистік басшылығына қарсы шықты. 1924 жылы Ұлыбритания коммунистік партиясына мүше болды. 1920 жылдардың ақырында жұмысшылардың революциялық қозғалысынан бас тартып, тред-юниондық бағытқа ойысты. 1937-1947 жылдары Ирландия парламентіне мүше болды. Дереккөздер
Дмитрий Яковлевич Лаптев

{{Ambox }} Дмитрий Яковлевич Лаптев (1701 жыл, Псков губерниясы, Великолук уезі, Болотово ауылы - 1771 жыл 31 қаңтар, сонда) - Арктиканы зерттеуші орыс саяхатшысы, вице-адмирал (1762). Еңбек жолы 1718 жылдан теңіз флоты қызметінде. 1736 жылдан Екінші Камчатка экспедициясындағы солтүстік жасақтың бірін басқарды. 1739-1742 жылдары ол Лена сағасынан Үлкен Баранов мүйісіне дейін және Анадырь өзенінің алабын, оның сағасын зерттеп, құрлық пен Анадырь қамалшасынан Пенжина кірмесіне дейінгі жерге сипаттама жазды. 1741-1742 жылдары Үлкен Анюй және Анадырь өзендерін картаға түсірді. 1762 жылы қызметтен кетті. Лаптев туралы Лена атырауындағы мүйіске, Үлкен Ляхов аралы мен Азия материгі аралығындағы бұғазға Лаптев есімі берілді. Дереккөздер
Лаптев бұғазы

Лаптев бұғазы — Үлкен Ляхов аралдары мен Азия материгінің солтүстік жағасы аралығында орналасқан. Дмитрий Яковлевич Лаптевтың құрметіне аталған. Лаптев теңізі мен Шығыс Сібір теңізін жалғастырады. Ені 50-63 км, тереңдігі 10-14 м. Көбіне қатып жатады.
Оброк

Оброк — помещиктердің басыбайлы шаруалардан заттай немесе ақшалай жинайтын салығы. Феодализмнің алғашқы сатысында оброкты азық-түліктей алған. Тауарлық–ақша қатынасының дамуына байланысты ол ақшалай оброкпен ауыстырылады. Ресейде 1861 жылғы шаруалар реформасынан кейін оброк төлеп алу ақысымен ауыстырылды. Ақша түрінде жиналатын оброк 1883 жылға дейін сақталды. Дереккөздер
Оброфобтар

дағы Формосса провинциясындағы оброфобты өсімдіктерден тұратын құрғақ орман.]] Оброфобтар- ( - «жаңбыр» және - «қорқу») — ұзақ жауатын жаңбырға төзімсіз, құрғақшылық аймақта өсетін өсімдіктер. Әдетте оброфобтардың қатарына Ксерофиттер жатады. Бұған қарағанда омброфилдер тобына жататын өсімдіктер (мысалы: селагинелла, традесканция) ұзақ жауған жаңбырға, топырақтың аса көп ылғалдылығына, сондай-ақ жаңбыр тамшысының механикалық әсеріне төзімді келеді Дереккөздер
Йожеф Реваи

Йожеф Реваи — венгр жұмысшы қозғалысының қайраткері, Венгр Халық Республикасының мемлекеттік және саяси қайраткері, әдебиет зерттеуші. Қызмет жолы 1918 жылы қарашада Венгрия коммунистік партиясын құруға қатысты. 1926–1930 жылдары - ВКП ОК Шетелдік бюросының мүшесі. Коминтерннің 6-конгресіне қатысушы. 1937 жылдан ВКП ОК мүшесі. 1945–1948 жылдары ВКП ОК саяси бюросының, 1948–1952 жылдары - Венгр еңбекшілер партиясы ОК Саяси бюросының мүшесі. 1953–1956 жылдары - ВХР Президиумы председателінің орынбасары. 1956 жылы ВЕП ОК Саяси бюросының, 1957 жылдан Венгр социалистік жұмысшы партияссы ОК мүшесі атанды. «Кельчеи», «Эндре Ади» атты тарихи және әдеби зерттеу т.б. еңбектердің авторы. Венгр Ғылым Академиясының құрметті мүшесі. Кошут атындағы сыйлықтың лауреаты. Дереккөздер
Петр Александрович Ребиндер

Петр Александрович Ребиндер - совет ғалымы, физика және коллоидтық химия, молекулалық физика саласының маманы, КСРО Ғалымдар Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері. Қызмет жолы 1935 жылдан КСРО Ғалымдар Академиясының Физикалық химия институтында дисперсті жүйелер бөлімінің меңгерушісі және 1942 жылдан Мәскеу университетінің профессоры. Петрдың негізгі жұмыстары қатты зат пен сұйық арасындағы беткі адсорбцияланған қабаттарды зерттеуге арналған. Ол дисперсті жүйелердегі түйірішік түзудің бірнеше себептерін зерттеді. Дереккөздер
Франьо Рачки

Франьо Рачки - хорват тарихшысы және саяси қайраткері. Еңбек жолы Вена университетін бітірді. 1852 жылдан священник болды. 1861 жылдан Либералдық халық партиясы, 1880 жылдан Тәуелсіз халық партиясы басшыларының бірі. Загребте Оңтүстік славян ғылым және өнер академиясын ұйымдастырушы әрі оның президенті. Франьо еңбектері негізінен 9-11 ғасырлардағы хорват мемлекетінің құрылуына, 11-15 ғасырларда оңтүстік слвяндарының тәуелсіздік жолындағы күресіне хорват мемлкеттік құқықтарының тарихына, орыс әдебиетінің тарихына және тарихнама мәселеріне арналған. Дереккөздер
Рашель

Рашель - Швейцариядан шыққан,француз актрисасы. Өмір жолы Актер әрі педагог Ж.И.Самсоннан драмалық өнер бойынша сабақ алды. Сахналық жолын 1837 ж. Париждің "Жимназ" тетарынан бастады. 1838-1855 ж. "Комеди Францез" театрында ойнады. Оның өнері француз сахнасында классицизмнің қайта өркендеуіне ықпал жасады. Камилла, Эмилия, Федра, Андромаха сияқты трагедиялық рольдерді, сондай-ақ 1848 жылғы Революция кезінде "Марсельезаны" орындады. 1840 жылдардың 2-жартысынан гастрольдік сапармен Еуропа, Солтүстік Америка елдерінде және Ресейде өнер көрсетті.1855 ж. сахнадан қол үзді. М.С.Щепкин мен А.И.Герцен актриса өнерін жоғары бағалады. Дереккөздер
Харитон Прокофьевич Лаптев

Харитон Прокофьевич Лаптев (1700 жыл - 1763 жыл 21 желтоқсан) - теңіз офицері, Арктиканы зерттеуші орыс саяхатшысы. Қызметі Теңіз флотындағы қызметі 1718 жылдан басталды. 1739-1742 жылдары Екінші Камчатка экспедициясындағы солтүстік жасақтың бірін басқарды. Бұл экспедицияға С.И.Челюскин, Н.Чекин және Г.Медведев қатысты. Бұлар Таймыр түбегінің Хатанга, Пясина өзендерінің сағалары арасындағы бөлігіне сипаттама жазды. Жағалауға жақын бірнеше аралды ашып, олар жайлы түсініктеме берді. Экспедиция аяқталғаннан кейін Лаптев өз қызметін Балтық флотында жалғастырды. Лаптев туралы Таймырдың теңіз жағалауына, Челюскин түбегіндегі мүйіске Лаптев есімі берілді. Солтүстік Мұзды мұхиттың Лаптевтер теңізі ағайынды Лаптевтердің құрметіне осылай аталды. Дереккөздер
Уагиф Юсуф оғылы Рахманов

Уагиф Юсуф оғылы Рахманов - совет мүсіншісі, КСРО Суретшілер одағының мүшесі. 1965 ж. Мәскеудегі [[В.И.Суриков атындағы көркемсурет институтын бітірді. 1965-1970 ж. Алматы көркемсурет училищесінде сабақ берді. "Балғын", "Қыз бейнесі", "Спортщы қыз портреті", "Ойға шому" мүсіндері мен талдықорған қаласындағы Черкасск қорғаны батырларына, Алматывокзалындағы М.И.Калининге тұрғызылған мүсін ескерткіштердің авторы. Уагиф Юсуф оғылы Рахманов еңбектері үйлесімді әсемділікпен ерекшеленді. Дереккөздер
Омброфиттер

Омброфиттер Омброфиттер(грек. Ombros-жаңбыр және phyton- өсімдік)- тамыры топырақ бетіне жақын орналасатын және осыған орай топырақтың үстіңгі қабатына сіңген жауын-шашын суын пайдаланатын өсімдіктер. Дереккөздер Сілтемелер *http://dic.academic.ru/dic.nsf/dic_biology/3854/%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%A0%D0%9E%D0%A4%D0%98%D0%A2%D0%AB
Рафинер

Рафинёр (, raffiner - тазарту, бұрыңғыдан да жұқарту) - целлюлоза-қағаз өнеркәсібінде талшықты материалдарды ұнтақтауға арналған үздіксіз әрекетті аппарат. Талшықты массаның судағы суспензиясы Рафинердің ұнтақтаушы дискілерінің арасындағы қуысқа түседі. Олардың жұмыстық жазықтығында ұнтақтауыш элементтер болады. Ұнтақтауыш элементтер шойынан, болаттан, қоладан, керамикадан т.б. дайындалады. Суспензиядағы талшықты массаның мөлшері Рафинердің типіне қарай 2-30% -ке дейін болады. Рафинердің жұмыс өнімділігі 550 т/тәулікке дейін, ал оның электр двигательдерінің қуаты 8 МВТ-қа дейін жетеді. Рафинер жоңқалардан ағаш массасын дайындау үшін де қолданылады. Дереккөздер
Александр Сергеевич Лаппо-Данилевский

Александр Сергеевич Лаппо-Данилевский (1863 жыл 15 қаңтар, Днепропетровск облысы, Удалин ауылы - 1919 жыл 7 ақпан, Петроград) - орыстың буржуазияшыл тарихшысы. Петербург ғылым академиясының мүшесі (1899). Өмірі Дворян отбасынан шыққан. 1886 жылы Петербург университетін бітірген. Сол университеттің приват-доценті (1890), кейін профессоры. Феодалдық дәуірдегі Ресейдің әлеуметтік-экономикалық, саяси тарихы, орыс археологиясының тарихи методологиясы негіздері жөніндегі көп еңбектің авторы. Ғылыми қызметінің алғашқы кезеңінде тарихи процестің мемлекеттік теориясын жақтады, позитивистердің көзқарасында болды. XX ғасырдың басында неміс философы Г.Риккерттің әсерімен неоканттық позиция ұстады, тарихты марксистің тұрғыдан түсінуге қарсы шықты, субъективтік идеализмге ұрынды. Лаппо-Данилевскийдың нақтылы құжаттармен жазылған деректердің ғылыми маңызы зор. Дереккөздер
Франсиско Ларго Кабальеро

Франсиско Ларго Кабальеро(; 1869 жыл 15 қазан, Мадрид - 1946 жыл 22 наурыз, Париж) - испан жұмысшы қозғалысының қайраткері. Өмірі 1894 жылы Испан социалистік жұмысшы партиясына (ИСЖП) кірді. 1917 жылда тамызда жаппай саяси ереуілдерді басқарған комитетке кіргені үшін өмірлік айдауға кесілді. Бірақ 1918 жылы кортеске сайланды да, айдаудан қайтты. 1918-1937 жылдары Еңбекшілердің жалпыға бірдей одағының (ЕЖБО) бас хатшысы. Примо де Ривера диктатурасы (1923-1930) жылдарында мемлекеттік кеңесші болды. 1932-1935 жылдары ИСЖП төрағасы. 1936-1939 жылдары Ұлттық революциялық соғыс кезінде 1936 жылғы қыркүйектен 1937 жылғы мамырға дейін премьер-министр, Халық майданы үкіметі соғыс министрі болды. Осы қызметтерде отырып, бірте-бірте антикоммунистік бағытқа ойыса бастады. 1937 жылы үкімет құрамынан шығарылып, ЕЖБО, ИСЖП басшылығынан аластатылды. 1943-1945 жылдары немістің Орынбор конц.лагерінде болып, оларды Кеңес Әскері құтқарды. Дереккөздер
Иван Павлович Погребак

Иван Павлович Погребак Иван Павлович Погребак(1901 жылы,Украина-1976 жылы,Украина)-көмір өнеркәсібі саласындағы көрнекті партия қызметкері. Өмірбаяны 1924 жылдан бастап КППС мүшесі.1913-1924 жылдары Донбасс шахаталарында әр түрлі жұмыстар атқарды.1924-1930 жылдары әуелі рабфакта,одан кейін Донецк тау-кен институтында оқыды.1930-1939 жылдары “Ворошиловградугольда“ инженер-админ қызметін атқарды.1939 жылдың сәуірінен 1940 жылдың қантарына дейін Криворожьенің “1 бис шахатасында БК(б)П ОК“ парторгы,партия комитетінің хатшысы болды. Жетістігі Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Невельской бұғазы

Невельской бұғазы — Татар бұғазын Амур көлтабанымен жалғастыратын Азия материгі мен Сахалин аралы аралығындағы бұғаз. Сипаттама Ұзындығы - 56 км, ең тар бөлігінің ені - 8 км. Фарватеріндегі тереңдігі - 7,2 м. Қаңтар мен Наурызға дейін қатады. Бұғаз арқылы Жапон теңізінен Охота теңізіне жолы теңіз арқылы өтеді. Г. И. Невельской есімімен аталған.
Константин Яковлевич Рафлаьский

Константин Яковлевич Рафлаьский - Қазақстан партия, совет қызметкері. Қызмет жолы 1919 жылдан КПСС мүшесі. Астраханьның 4 сыныптық училищесін бітірген, сондағы заводтарда әр түрлі жұмыс істеді. 1917 ж. Қызыл гвардия қатарына алынды. 1918 ж. Астраханьда Совет өкіметін орнатуға, контрреволюцияны, Деникин, Врангель, Махно әскерін талқандауға, Қырымды алуға қатысты. 1922-1933 ж. үгіт-насихат, баспасөз саласында қызмет атқарды. БКП ОК-нде редакторлар кабинетінің, мәдени-насихат, баспасөз жөніндегі сектордың меңгерушісі. Сонымен қатар "Правда" атындағы Бүкі л одақтық Коммунистік журналистика институының ректоры. 1933 ж. Батыс Қазақстан облысы партия комитетінің 2-секретары, 1935 ж. Батыс Қазақстан облыстық аткомының председателі. 1936-1938 ж. Қаз. ССР Халкомсовы председателінің орынбасары.1936 ж. БОАК-тің мүшесі болып сайланды. БКП қазақ өлкелік комитетінің Қазақстан Компартиясы ОК-нің Қазақстан ОАК-нің мүшесі болды, басқа да қоғамдық қызметтер атқарды. Дереккөздер
Рудольф Эрих Распе

Рудольф Эрих Распе - неміс жазушысы. 1737 жылы Ганновер қаласында дүниеге келіп, 1794 жылы Маросс қаласында көз жұмды. Көне ескерткіштердің білгірі және Кссельдегі монет колекциясын сақтаушы ретінде де белгілі болған. Ол ұрлық жасап, 1785 ж. Англияға қашты. Онда 1786 ж. өтірік әңгіме жазушы Мюнхгаузеннің қызықты оқиғаларға толы шығармаларын ағылшын тіліне бүркеншік атпен аударып, "Көңілді адамдардың серігі" атты жинақ жариялады. Бұл кітапқа қосымша ретінде Англия] тарихынан да түрлі әңгімелер енген. Көп жылдар бойы кітап авторы Рудольфелініп жүргенімен, кейде автор барон К.Ф.Мюнхаузеннің өзі деген пікір де бар. Дереккөздер
Рикки Хаттон

Ричард Джон «Рикки» Хаттон 6 қараша 1978 туғ. Стокпорт графтығы, Үлкен Манчестер, Ұлыбритания) — британдық кәсіпқой боксшы, бірінші жартылай орта салмақ дәрежесінде өнер көрсеткен. Бірінші жартылай орта (IBF тұжырымы, 2005 және 2007; WBA тұжырымы, 2005), жартылай орта (WBA тұжырымы, 2006) салмақ дәрежесі бойынша әлем чемпионы. Кәсіпқой боксшы Мэттью Хаттонның ағасы. Қазақстандық кәсіпқой боксшы Жанат Жақияновтың бапкері. Кәсіби мансабы Рикки Хаттон алғашында туған жері Англияда жергілікті боксшыларға қарсы өнер көрсетіп жүрді. Рикки Хаттон —Деннис Хольбаек Педерсен *.Өткен жер: М. Е. Н. Арена, Манчестер, Ланкашир, Ұлыбритания *.Нәтиже: Хаттон 12 раундтық кездесудің 6-шы раундында техникалық нокаутпен жеңіске жетті. *.Дәрежесі: Рейтингтік айқас *.Рефери: Дейв Пэррис *.Уақыт: 2:32 *.Салмақ: Хаттон 64,20 кг; Педерсен 63,50 кг *.Трансляция: Showtime *.Бейресми қазылардың есебі: Клод Абрамс (50—43), Кормак Кемпбелл (50—43), Крейг Уотт (50—43) — Хаттонның пайдасына
Қазақстандағы су қоймаларының тізімі

Қазақстанның су қоймаларының тізімі Су қоймасы - суды тоқтатуға, жинақтауға және сақтауға арналған, өзендер алаптарында түзілген, су тірегіш ғимараттармен бекемделген, едәуір сыйымдылықтағы жасанды су қоймалары. Қазақстан аумағында 309 су қоймасы бар, оның 83-і республикалық меншікте, 191-і коммуналдық меншікте және 35-і жеке меншікте. "Қазсушар" РМК қарауында 78 су қоймасы бар, қалған 5-і сенімгерлік басқаруда. Дереккөздер
Сомдау

Сомдау - темірдің белгілі бір жерін жуандату. Ол үшін темірдің сомдайтын тұсын жақсылап көрікке ұзақ уақыт қыздырып, төстің бетіне тігінен қойып, балғамен төбесін ұру керек. Сомдауды ежелгі ғасырда қолданып өз бетінше ұсталар қолдан істеп, одан бұйымдар жасап сатқан. Қылыш, найза, жебе ұштарына арналған өткір темірді осы әдіспен істейді. Сондықтан да бұл қол жұмыс түрі ерте уақыттар да қатты бағаланған. Билікте отырған хандарға арналған сауыттарды да осы әдіспен қолданып, мықты шеберлер жасаған қол жұмыс түрі. Дереккөздер
Сояу

Сояу, сүйрік — сүйектен істелген ине. Ондай инемен қап, қанардың аузын, жабағына тігуге болады. Қамыс, қоғаның қылтиып жаңа шығып келе жатқан өркенің де қазақ сүйрік деп атаған. Аппақ, жұмыр сүйектен әзірленген сояу ине сол қамыс үйрігіне қатты ұқсайды. Тіліміздегі «саусақтары сүйріктей» немесе «тырнақтары сояудай» деген сөз тіркестері содан қалыптасқан. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://kazakh_russian.academic.ru/15314/%D1%81%D0%BE%D1%8F%D1%83 сояу]
Ұршықбас

Ұршықбас. Ұршықтың басын (ебелегін), әдетте, ағаштан әзірлейді. Иірілетін жіптің ыңғайына қарай кейде ұршықбасты тастан да жасайды. Сол сияқты ірі қараның ортан жілігінің жамбас ұясына кіріп тұратын жұмыр басын шорт қиып алып та ұршық бас әзірлеуге болады. Ұршықбасты негізінен жіпті немесе екі затты біріктіру арқылы қолданылады. Бұл құрал арқылы арба, жіп сияқты заттарды біріктіріп тасуға болатын өте ыңғайлы құрал. Дереккөздер Сіз білесіз бе ? - энциклопедиясы.
Қаратөс құмдауық

Қаратөс құмдауық- құмғақшадан ірірек (45-57 г, қанатының алымы -36 см шамасында) құс. Тұмсығы – едәуір ұзын, жіңішке, аздап имектеу. Жоны – тот түстес шұбарланған қара қоңыр, томаға, бөтегесі және бауырының алдыңғы бөлігі - қара қоңыр (құстың атауы соған қарай берілген), бауырының қалған бөлігінің реңі - ақ. Қаратөс құмдауыттардың күзгі және қысқы реңі: жоны - сұрғылттау, біркелкі реңкті, бауыры-ақ, бөтегесі - сұрғылт түсті. Мекені Еуразияның тундрасында ұялайды. Қазақстанда көктемгі (наурыз - сәуір) және күзгі (шілденің аяғынан қазанның басына дейін) ұшып өту кезінде кездеседі. Ұшып жүрген жеке дарақтарын жаз бойы кездестіруге болады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.birds.kz/speciesgallery.php?species225&lru&p=1 Қаратөс құмдауық]
Қызылмойын құмдауық

Қызылмойын құмдауық- дене мөлшері құмғақшадан аздап қана үлкен және реңі соған ұқсас. Негізгі айырмашылық белгісі - күйттеу кезеңінде тамағы және төлінің тат түстес қызылсары болуы. Қызылмойын құмдауыттың жұмыртқасы қалған құмдауыттардікінен түсі бойынша ерекшеленеді. Оның жұмыртқаларының түсі кірпіш түстес қызыл болып келеді. Сібірдің солтүстік-шығысындағы тундрада да орын тебеді. Ұялау орындарының негізінде теңіз жағасын бойлай ұшады. Алайда бұл құстың біздің елден ұшатын жолы соншалықты тұрақты болғанына қарамастан, қызылмойын құмдауық анда-санда басқа құмдауықтардың тобында бізде пайда болады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=BBDF2F1BAC640E4D Қызылмойын құмдауық]
Қызылтөс құмдауық

Қызылтөс құмдауық- біздің елімізде кездесетін басқа құмдауықтардан денесі ірі (90 г шамасында ) құс. Қаратөс құмдауыққа ұқсас, бірақ барлығына бауырының сарғылт қызыл түсімен ерекшеленеді. Ұшып жүргенде құйрықүстінің ақ түсті болуымен де ажыратылады, өйткені қаратөс құмдауыттың құйрықүсті қошқыл реңді. Қызылтөс құмдауықтың қысқы жасануы: жоны – сұрғылт қоңыр, бауыры - ақшыл. Сібірдегі арктикалық тундра зонасында ұялайды, ал қыста оңтүстік жарты шарда қыстайды. Бұл - ең алысқа жылыстайтын құс. Қазақстанда қаратөс құмдауық және басқа құмдауықтар тобында ұшып өткен кезде кездеседі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.birding.kz/photo.php?langkk&pic74392&sel=s Қызылтөс құмдауық] * [http://www.birds.kz/speciesgallery.php?species224&lru&p=1 Қызылтөс құмдауық]
Құмқұс

Құмқұс- қаратөс құмдауықтың үлкендігіндей, алайда тұмсығы - тегіс және аздап қысқалау келетін құс. Басқа құмдауықтардан айырмашылығы - төртінші саусағы болмайды. Кейбір жүйелеуде оны жеке туысқа қосады. Бұл құстың күзгі және қысқы реңі жонында – көмескілеу шұбары бар күлгін сұр және бауыры - ақ. Күйттеу кезінде жоны және басының үстіңгі ағы – тот түсті қызылсары теңбілді қара, ал тамағы және бөтегесі – қошқыл болып келеді. Мекені Еуразияда және Солтүстік Американың Қиыр Солтүстік бөліктерінде ұялайды, ал қыста Африканың, Австралия мен Оңтүстік Американың оңтүстік шегіне қыстауғы ұшып кетеді. Қазақстанда тек қана ұшып өткенде кездеседі. Жекелеген дарақтары сортаң, көбінесе өсімдіксіз көлдердің жағасында ұшып жүреді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.birds.kz/species.php?species228&lru Құмқұс] * [http://www.megabytedata.com/MB064/allnames.asp?ID=1030033 Calidris alba]
Жолаққанат құралай

Жолаққанат құралай — Таушымшықтар тұқымдасының Құралайлар тегінің биологиялық түрі. Кәдімгі құралайдан аздап қана ірілей 30 г шамасындағы құс. Одан айырмашылығы – ересек аталығының реңі маңдайында тамағында және екі жағында күмісше жылтылдағын қызғылттау қауырсындары бар қан қызыл түсті болып келеді. Бозғылт қоңыр реңді аналығының бүкіл қауырсындарында қызғылт реңк болады. Таралуы Орта және Шығыс Сібірдің қылқанды орманында қоныстанады. Қазақстанда тек қана шығыс шегі Алтайда болып, желтоқсаннан ақпандға дейін кездеседі. Күміс жалтылды қызғылт аталығы және қызғылт реңкті қоңыр аналықтар қыста бұталар мен ағашарда жүреді, соның ішінде тұрғын мекенжайларда да кездеседі. Олар шығаратын қысқа, басыңқы «дзинь» немесе «сиинь» деген ысқырық шымшықтың дауысы іспеттес , ал өзге дыбыстары шөженің дауысына үйлеседі Дереккөздер
Қызғылт құралай

Қызғылт құралай — Таушымшықтар тұқымдасының Құралайлар тегінің биологиялық түрі. Аршашыл құралайға өте ұқсас құс. Сондықтан оны көпке дейін бір түрге біріктірген. Таралуы Қызғылт құралай Қазақстанның оңтүстік шегіне таман Батыс Тәңіртаудың таулы жоталарында аршашыл құралайдың орнына жүретін сияқты. Піскем өзенінің басында және шатқал жотасының жартастарында кездеседі. Бұл Бостандық ауданы деп аталған, ал бұрын Оңтүстік Қазақстан облысының аумағына енген. Қазір Өзбекстан Ақсу - Жабағлыға жақын Батыс Тәңіртаудың басқа шекаралық үлесккелерінде пайда болуы ықтимал. Биологиялық сипаттамасы Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson. 2012. The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7. Downloaded from [http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist]
Қаратұма

Елді мекендер: * Қаратұма – Абай облысы Мақаншы ауданындағы ауыл. * Қаратұма – Жетісу облысы Алакөл ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Қаратұма – Арал теңізінің шығысында, Қазақстан және Өзбекстан шекарасында орналасқан шығанақ.
Терісбұтақ

Терісбұтақ – Шағалалытеңіз алабындағы өзен, Шағалалы өзенінің оң саласы. Географиялық орны Ақмола облысы Зеренді ауданы жерімен ағады. Бастауы Бастауы Зеренді тауларының шығыс бөлігінде орналасқан. Бұндағы теріс сөзі «солтүстік, теріскей» мағынасында да, ағу бағытының әдеттен тыс өзгеше болуы немесе теріс болу мағынасында да қолданылуы мүмкін. Суы салқын, егіншілік игеруге ыңғайлы. Бұл аумақтың жан-жағын егіншілік орындар алып жатыр Дереккөздер