kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Тарифтік емес реттеу шаралары

Тарифтік емес реттеу шаралары - тауарлар мен көлік кұралдарын Қазақстан Республикасына әкелуге және Қазақстан Республикасынан әкелуге тыйым салулар мен шектеулер, квоталау, лицензиялау, тауарлардың қауіпсіздігі бойынша стандарттар мен талаптарға (соның ішінде техникалық, фармакологиялық, санитарлық, ветеринариялық, фитосанитарлық, радиациялық, экологиялық, стандарттарға) сәйкестігін растау және Қазақстан Республикасының заң актілерімен және (немесе) Қазақстан Республикасы Үкіметінін нормативтік қаулыларымен белгіленетін өзге де талаптар. Дереккөздер
Бас бостандығын шектеу

Бас бостандығын шектеу (ағыл. restriction of freedom; нем. Freiheitsbeschriinkungf) - Соттың сотталған адамға оның бас бостандығын шектейтін белгілі бір міндеттерді жүктеуі. Бас бостандығын шектеу қоғамнан оқшауламай, бір жылдан бес жылға дейінгі мерзімге мамандандырылған органның қадағалауымен оның тұрғылықты жері бойынша өтіледі. Өзге жаза (қоғамдық жұмыстарға немесе түзеу жұмыстарына тарту) бас бостандығын шектеуге ауыстырылған жағдайда, ол бір жылға жетпейтін мерзімге тағайындалуы мүмкін Бас бостандығын шектеу ауыр және аса ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталғандығы бар адамдарға, әскери қызметшілерге, сондай-ақ тұрақты тұратын жері жоқ адамдарға қолданылмайды. Бас бостандығын шектеу түріндегі жазаны өтеу кезеңінде сот сотталған адамның мінез-құлқын қадағалауды жүзеге асыратын органның ұсынысы бойынша, сотталған адамға бұрын белгіленген міндеттердін күшін толық немесе ішінара жоя алады. Дереккөздер
Қор есебі

Қор есебі - қордың көлемі, құрамы және қозғалысы, сондай-ақ, оның сақталымы туралы дәл мәліметтер алуды камтамасыз ететін операциялар жиынтығы. Қор есебінің жеке-дара және жиынтық түрі болады. Дереккөздер
Құқық тәртібі

Құқық тәртібі — құқықпен реттелетін қоғамдық қатынастар жүйесі; өмірге енгізілген заңдылық, оны жүзеге асыру нәтижесі. Қоғамдық тәртіптің негізгі құрамдас бөлігі. Құқық тәртібі қоғамдық өмірдің түрлі салаларын реттейтін, адамдардың мінез-құлқына әсер ету сипатымен бір-бірінен ерекшеленетін әлеуметтік нормалар түрлерін: әдет-ғұрыпты, мораль нормаларын, ұйымдардың ішкі ережелерін жүзеге асыру негізінде қалыптасады. Құқық тәртібі мемлекетте белгіленген тәртіп негізінде қабылданған құқық нормаларымен реттеледі. Қоғамдық қатынастар құқығын реттеуші ретінде құқық тәртібі барлық азаматтардың, органдар мен ұйымдардың заңдылықты сақтауымен, субъективтік құқықтарды қамтамасыз етіп, іске асыруымен, заңды міндеттіліктерді орындауымен сипатталады. Дереккөздер
Никита Михайлович Муравьёв

Никита Михайлович Муравьёв (30 шілде 1795, Санкт-Петербург — 28 наурыз 1843, Урик ауылы, Иркутск губерниясы) — Солтүстік декабристтер қауымын ұйымдастырушылардың бірі, гвардия капитаны. Отбасы Жұбайы: 22.02.1823 жыл — Александра Григорьевна. Балалары: * Екатерина (1823—1870); * Михаил (нәрестелiкте өлдi); * Елизавета (1826 — ?); * Софья (1828—1892); * Ольга (туған және қайтыс болған жылы 1830); * Аграфена (Агриппина) (туған және қайтыс болған жылы 1831). Дереккөздер
Құрылым көрсеткіштері

Құрылым көрсеткіштері (кітапханалық есеп-санақта) -қайсы бір кұбылыстың құрылысын, құрамын көрсететін бөліктің бүтінге қатысын сипаттайтын салыстырмалы мөлшер. Мысалы, білім салалары бойынша кітап берілімінің бөлінуі, әлеуметтік жағдайы бойынша окырманды топтастыру, қала мен ауыл арасындағы кітапханалық жүйенің бөлінуі. Дереккөздер
Қаржы фьючерсі

Қаржы фьючерсі - шын мәнінде несиені сату болып табылатын биржалық келісімшарт, яғни белгілібір көрсеткішке — қайсыбір қаржы құралына, не қаржы нарығының жекелеген көрсеткіштеріне: валютаға, валюта бағамының индексіне; іскерлік белсенділік индексіне, мемлекет тік борыш міндеттемелеріне, несие бойынша пайыз мөлшерлемесіне, асыл металдарға, т.б негізделген фьючерстік келісімшарт- бағаны қоспағанда, сатып алу-сату келісімшартының бүкіл сипаттамасы қатаң тіркелген. Әдетте, тауар, фьючерстік биржаларында жүргізіледі. Қаржы фьючерсі- биржадан тыс саудада, ең алдымен банкілерде қолданылады. Қаржы фьючерсі- баға сауда-саттық барысындағы сұранымға қарай айқындалады және несие пайызының мөлшерлемесі болып табылады, сатушы бұл мөлшерлемені оның ақшалай қаражатын пайдалану құқығы үшін алғысы келеді, ал сатып алушы оларды пайдаланғаны үшін төлеуге әзір. Сатып алушы, сонымен қатар, фьючерсті кейіннен қайта сату құқығын алады. Қаржы фьючерсі биржадан тыс саудада, ең алдымен банкілерде қолданылады. Дереккөздер
Ауыспалы рубль

Ауыспалы рубль - ЭВО мүше мемлекеттерінің ұжымдық валютасы, ол сыртқы операцияларда 1963 жылдан бастап, қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді несиелерде, бірқатар саудалық емес операцияларда пайдаланылды. Дереккөздер
Фандрайзинг

Фандрайзинг — қаржыландырудың қосымша көздері. Әлеуметтік маңызы бар міндеттерді, мәдени жобаларды жүзеге асыру немесе ұйымның бар болуын қолдау үшін үшінші тарап ресурстарын тарту. Қайырымдылық процесі жеке тұлғаларды да, компанияларды да әлеуетті донорларды табуды қамтиды. Олар: қайырымдылық, меценаттық, демеушілік, халықаралық қорлардың гранттары, жеке қайырымдылық қызмет, акылы қызмет, сату және тағы басқа. Дереккөздер
Тарифтік реттеу шаралары

Тарифтік реттеу шаралары (; ; - Тауарлар мен көлік кұралдарын Қазақстан Республикасынын кедендік шекарасы аркылы өткізу кезінде кедендік тарифті пайдалана отырып, сырткы экономикалык және кеден ісі саласындағы өзге де кызметті мемлекеттік реттеуді камтамасыз ететін, Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген шаралар. Дереккөздер
Фармацевтика

Фармацевтика — дәрілердің адам мен жануарлардың организмдерін тексеретін және дәрілерді іздестіру, шығару, сақтау, дайындау және сату мәселелерімен айналысатын ғылым түрі. Көптеген фармакологиялық қасиеттері бар химиялық қосылыстар өнделмеген күйде не пайдасыз, не зиянды болып келеді. «Фармацевтика» осындай қосылыстарға нақты топ адамдарды емдеуге арналған бірегей мөлшерленген түр береді. «Фармацевтика» термины «фармация » терминының синонимы емес. Тарихы "Фармация" мен "фармацевтиканы" екі түрлі тарихи кезең, дәрі- дәрмектерді жасаудың екі түрлі тәсілдемесі ретінде қарастыруға болады. Ғасырлар бойы қолданылған фармация тәсілі аз өнімді, шектелген мөлшерде шағын топ адамдарға дәріні дайындауға бағытталды және көп жағдайда жанама әсер береді. Бұл тәсілдің жетілмегендігі мен тиімсіздігі(ғаламдық сауда мақсаттарына) XIX ғасырдың басында айқын болды. Сол кезде АҚШ-та жаппай стандартталған,өнімділігі жоғары, экономикалық жағынан тиімді дәрі- дәрмектердің өнеркәсіптік өндірісі басталды. Фармация мен фармацевтиканың айырмашылықтары * Фармация мен фрармацевтика- екі түрлі түпкі өнім. Қазіргі кезде фармация толық тұтылынатын дәрілердің тек 3% дайындаса, фармацевтика және оның артында тұрған фармацевтикалық өнеркәсіп әлемде тұтылынатын дайын дәрілік түру бар дәрілердің 97% дайындап шығарады. * Шет елдерде «фармация» қажетті дәріні, косметиканы сатып алуға және медициналық көмек алуға болатын жекелеген сауда орындарын білдереді. Ал «фармацевтика» саудамен айналыспайды. * «Фармация » мен «фармацевтика» терминдерінің айырмашылығы Оксфорд ағылшын тілі сөздігінде айырықша баса жазылған. «Фармация» (pharmacy) дәрі- дірмектерді сату және дайындауға арналан орын және дәрілерді дайындау әрекеті ретінде анықталады. Ал «фармацевтика» (pharmaceutics) дәрі- дәрмектердің өндірістік кәсіпорындарда дайындау әрекетін білдіреді. Фармацевтика бөлімдер * фармакокинетика * фармакодинамика * фармакогеномика Дереккөздер
Аманқос Ершуов

Аманқос Ершуов - 1943 жыл ы 18 тамызда Атырау облысы, Ембі (Жылыой) ауданы «Коммунизм таңы» совхозында (Ақкиізтоғай ауылы) дүниеге келген. 1966 жылы Гурьев педагогикалық институтының тіл-әдебиет факультетін бітірген. 1966 — 1967 жылдары Атырау облыстық «Коммунистік еңбек» газетінде әдеби-қызметкер болған. Алғашқы өлеңдері «Бұлттар», «Қасым жыры» 1962 ж. «Жұлдыз» журналында жарияланған. 1967 жылдан бастап өз ауылындагы Амангелді орта мектебінде қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ берген. 1970 — 1980 жылдары интернат директоры болып қызмет жасаған. Өлеңдері «Жас керуей», «Алтынтау», «Көңілді тоқсан», «Жолдас комсомол», «Революция жырлары», «Өмір өрнегі», «Бір нәзік сәуле», «Сенің өмірің — сиқырлы әлем» жинақтарына енген. Жылыой ауданының Құрметті азаматы. «Халық ағарту ісінің үздік қызметкері» белгісімен, «Еңбек ардагері» медалімен, «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған. 1994 жылы «Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері» атағын алған. Жазушылар одағы, Қазақстан ЛКЖО Орталық комитеті, Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитеті жабық конкурсының 2 мәрте лауреаты болған. *«Ойсылқара» (1970) *«Көкжиегім — келешегім» (1974), *Шопан баласы. «Жалын», 1978; *«Шырқау» (1978), *Жылқышының ұлы.»Жалын», 1983; *Алтын босаға. «Жазушы», 1982; *Шұғылалы шақтар. «Жазушы», 1988; *Пір Бекет пен Жыр Зекет. «Ақ Жайық», 2000; *Оғыланды. «Ақ Жайық», 2000; *Бабам мен Атамның жолы бақытқа бастаған жол. «Өлке», 2002; *Таңдамалы. «Өлке», 2000; *Аманқос. «Арыс», 2003; *«Махаббат мәңгілік», *«Жаралы жылдар», *«Асалы мен Көкетай» драмалары бар. Дереккөздер
Физика-математикалық ғылымдар

Физика-математикалық ғылымдар - сандық қатынас және айналадағы дүниенің кеңістік құрылыс туралы ғылымдар, сонымен қатар материяның құрылысын, ең жалпы қасиетін және оның қозғалыс заңдарын зерттейді. Дереккөздер
Тұрғылықты жер

Тұрғылықты жер (; ) - азаматтың тұрақты немесе басым түрде, меншік иесі сапасында, жалдау шарты (қосымша жалдау), жалға алу шарты бойынша не заңнамамен қарастырылған басқа негіздерде тұратын орны; тұрғын үй, пәтер, қызметтік тұрғын жай, арнайыландырылған үйлер (жатакхана, конак үй-баспана, уақытша коныстанатын кор үйі, жалғызілікті және егде жастағылардың арнайы үйі, мүгедектерге, ардагерлерге және т.б. арналған интернат үй), сондай-ақ баска түрғын үй-жайлар. Дереккөздер
Ревокация

1. Азаматтық құқықта — чек берушінің өзі берген чектің күшін жоюды ұсынуы. 2. Халықаралық құқықта — елшіні немесе өкілеттілік берушіні өз еліне шақырып алу. 3. Кен мағынасында - бұрын берілген өкімнің тапсырудың күшін жою. Дереккөздер
Құқықтық мирасқорлық

Азаматтардың құқығы мен міндеттерінің бір адамнан екіншісіне тікелей заң күшімен немесе келісіммен өтуі. Азаматтық, отбасылық, еңбек құқығында тек мүліктік құқық пен міндеттер мираскорлығына жол беріледі. Авторлық, ар-ұжданы мен қадір-қасиет сияқты жеке құқықтар олардың иесінің иелігінен айырылмайды және басқа адамдарға берілуге жатпайды. Сондай-ақ алиментті алу құқығын және т.б. басқаларға беруге болмайды. Дереккөздер
Бұрамдық қырықаяқ

Бұрамдық қырықаяқ-қырықаяқты берілістің трапеция іспетті бұрандалы жетекші білігі. *Глобоидты қырықаяқ -ұзындық қимасының кескіні шеңбердің доғасына ұқсап ішіне қарай иілген пішіні бар кырықаяқ. *Бір кірмелі қырықаяқ-ұшы бір винттік сызықтан басталатын қырықаяқ. *Рөльдік механизм қырықаяғы - роликпен немесе сектормен ілінісіне кіретін кырықаяқ түріндегі механикалық біліктің бөлігі. Дереккөздер
Қатынастар

Қатынастар - объектілі акиқаттың әр алуан жақтарымен тұлғаның жеке, тандаулы, саналы байланыстардың бүтіндік жүйесі. Қатынастар адам үшін қажетті жеке объектілердің, кұбылыстардың, адамдардың нақты маңызын сипаттайды. Адам қарым-қатынастарының жағымды немесе жағымсыз тәжірибесі өзіне деген тұлғалық қатынастың қалыптасуына ыкпал етеді. А.С. Макаренко тәрбиені тәрбиенушілерде қатынастар жүйесін қалыптастыру деп есептеген. Оқушының оқуға деген қатынасы Оқушының оқуға деген қатынасы - оқушының орналған жағдайы, бұл оның қабылдау, ойлау және оқыту саласындағы әрекеттердің бағыттамасы мен тұрактылығы. Тұлға аралық қатынacтap Тұлға аралық қатынacтap - адамдар арасындағы субъектілі кайғырылатын өзара байланыстар; бірлескен қызмет пен қатынас жасау барысындағы адамдардың бір-біріне көрсететін өзара ықпалдардың сипаты мен амалдарында айқындалады. Дереккөздер
Экономикалық статистика

Экономикалық статистика - экономикалық құбылыстардың дамуындағы сандық заңдылықтарды олардың сапалық мазмұнымен тығыз байланыста сипаттайтын деректерді жинаумен, өңдеумен, талдаумен және таратумен (жариялаумен) айналысатын экономикалық білімдер мен статистика бөлімі. Экономикалық статистика Экономикалық әлеуетті, ЖІӨ мен ұлттық табыстың өндірілуін, бөлінуін, қоғамдық өндірістің тиімділігін, экономикалық өрлеудің беталысы мен қарқынын халықтың табысы мен шығынының ақшалай теңгерімін, сала аралық теңгерімдерді, т. б. сипаттайтын статистикалық көрсеткіштердің көмегімен өндіру, бөлу, айырбастау және тұтыну аясындағы "жаппай құбылыстарды" зерделейді. Дереккөздер
Маржан Ершуова

Маржан Ершуова - 1972 жылы 15 сәуірде Атырау облысы, Жылыой ауданында туған. Атырау педагогикалық институтының филология факультетін, әл-Фараби атындағы ҚазМҮУ-дың аспирантурасын тамамдаған. Филология ғылымының кандидаты. IV Халықаралық «Шабыт» фестивалінің Гран-При иегері, Халықаралық «Бөбек» қорының арнайы дипломымен марапатталған. Өлеңдері «Жас ақындар жырларының антологиясына» енген. Шығармалары *Дариға ғұмыр, жыр-жүрек. «Ақ Жайық», 1998; *Таңғы шық. «Өлке», 2000; *Жапырақ ғұмыр. «Елорда», 2001; *Қоңыр. «Өлке», 2003; Шырақ. 2004. Дереккөздер
Регламент

Регламент - 1. Қандайда бір мемлекетті қорған мен оның құрылымдық бөлімшесі қызметінің ішкі тәртібін реттейтін нормативтік құқықтық акт. 2. Палата немесе бір палаталы парламенттің, сондай-ақ депутаттың құқықтық жағдай қызметінің нысанын және ішкі ұйымдастыруды реттейтін тәртіптер жинағы. 3. Отырыс, жиналыс, сессия және өкілеттік органдардың съезін жүргізу тәртібі. Дереккөздер
Экономикалық стратегия

Экономикалық стратегия — үкіметтің, аймақтар әкімшіліктерінің, кәсіпорындар, фирмалар басшыларының өндіріс, бюджеттің кірісі мен шығысы, салықтар, күрделі жұмсалымдар, баға, әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша ұзақ мерзімді қағидаттық нұсқаулары, жоспарлары, ниеттері; басшылық өнері; дамудың белгілі бір кезеңінде қалыптасқан өмір шындығын басшылыққа ала отырып, осы жұмысты жүргізудің жалпы жоспары. Дереккөздер
Табиғат қорғау заңдарын бұзғаны үшін жауаптылық

Табиғат қорғау заңдарын бұзғаны үшін жауаптылық-экологиялык сараптамасаласынцағы зандарды және өзгеде нормагивтік-құқықтық ақтілерді бұзғаны үшін Қазақстан Республиқасының аумағындағы шаруашылык. кызмет объектілері жалға және басқаруға берілген заңды және жеке тұлғалар, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар колданылып жүрген заңнамаға сәйкес жауап береді. Дереккөздер
Полимәдениеттілік

Полимәдениеттілік (білім берудегі) - білім беруді модени плюрализм, қоғамды құрайтын барлық этникалық және әлеуметтік топтардың тең бағалылығын және тең құкылығын мойындау, адамдардың ұлт немесе дін тиесілігі, жынысы мен жасы белгілері бойынша жіктеуді болдырмау ұстанымында құру. Полимәдениетті білім беру Полимәдениетті білім беру - жалпы білім беру қазіргі кездегі маңызды құрылым, этносаралық интеграцияға бағытталғанымен көбінесе, салт - дәстүрлердегі қайталанбас өмір бейнесінде, дүниетану және өміршең басқа мәдениетті құрмет тұтатын жастар төрбиесі. Полимәдениетті тәрбие Полимәдениетті тәрбие - оны интернационалдык тәрбиеден накты ажыратып карастыруға болады. Ол интернационалдық тәрбиемен ұксас. Солай болғанмен интернационалдык және полимәдениетті тәрбиелердің проблемалары, мақсаттары мен міндеттерінде айырмашылықтар бар. Дереккөздер
Мылтықбай Ерімбетов

Мылтықбай Ерімбетов 1956 жылы Түркістан облысында, Жетісайда туған. 1977 жылы ҚазМУ-дің журналистика факультетін бітірген. Еңбек жолын Өзбекстандағы Мырзашөл аудандық «Достық» қазақ газетінде бастап, тілшіден редакторлыққа дейін істеді. 1982 жылдан Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінің кітап насихаты бөлімінде аға редактор, 1985— 1995 жылдары «Парасат» («Мәдениет және тұрмыс») журналында бөлім меңгерушісі. 1995 жылдың тамыз айынан шығармашылық жұмыста. Шығармашылығы * «Балқаймақ», * «Отырар төбе», * «Айналайын анашым», * «Бастау», * «Қос өрім», * «Мырзашөл», * «Маржан тас», * «Баспалдақтар», * «Көзайым», * «Жүрекжарды», * «Бір нәзік сәуле», * «Жеті сері» өлең кітаптарының. Тарихи тақырыптағы * «Аманат», * «Қоңырат руларының шежіресі және оған қатысты әңгімелер», * «Көкпаршылар», * «Бай болғың келе ме?». Очерктер топтастырылған * «Топжарғандар», * «Халық қалаулылары», * «Ат — ердің қанаты», * «Ауылым — әнім» сияқты кітаптардың авторы. Кейбір өлеңдеріне ән жазылған. Жетістіктері * Шымкент облыстық комсомол сыйлығының, * «Жалын» баспасы сыйлығының, Қазақстан журналистер одағы сыйлығының лауреаты. Дереккөздер
Персонализм

Персонализм - XIX ғасыр соңы мен XX ғасыр басындағы американдық буржуазиялық философияда кең таралған діни-идеалистік ағым. Жеке адамды алғашқы шығармашылық күш, ал бүкіл дүние Құдайдың жаратушылық пәрменділігінің көрінісі деп таниды. Дереккөздер
Занды тұлғаның орналасқан жері

Занды тұлғаның орналасқан жері - заңды тұлғанын тұрақты жұмыс істейтін органы тұрған жер оның тұрған жері болып танылып, оның кұрылтай құжаттарында почталық толық мекенжайы жазылып, көрсетіледі. Дереккөздер
Джеймс Мэдисон

Джеймс Мэдисон (; 16 наурыз 1751 — 28 маусым 1836) - америкалық қоғам қайраткері. 1801-1809 жылдары мемлекеттік хатшы, 1809-1817-АҚШ презиенті. Джеймс Мэдисон ұстамдылық пен қарама-қарсылық жүйесі, АҚШ жағдайларындағы республикалық баскарудың дамуына зор үлес қосты. Дереккөздер
Роберт Оуэн

Роберт Оуэн (1771-1858) – ағылшын әлеуметтанушы-утопист. Негізгі жұмыстары: «Адам мінезінің пайда болуы туралы», «Жаңа енегелі дүние кітабы» және т.б. әлемнің сапалы жаңа жағдайы - бар адамдық гармония - адамдардың тиісті тәрбиесінен басталады деп ойлаған. Замандастардың жетіспеушілігінде әлеуметтік орта - капитализм кінәлі деп санаған, оны социализмге ауыстыру адам мінезінің өзгеруіне себепші болады. Оқытуды балалардың өндірістік еңбегімен байланыстыру мұратын дамытқан. Коммунистік қоғамдағы қоғамдық тәрбие ғана жан-жақты дамыған адамдардың қалыптасуына себепші болады деп айтқан-ды. Дінге қарсы білім үшін сөз сөйлеген. Өмір бойы бірнеше рет өз мұраттарын іске асыруға ұмтылған-ды: Нью- Лэнаркта (Шотландия) бөбекжай мен балабақшадан құралатын «Кішкентай балаларға арналған мектеп», сонымен қатар 5-10 жастағы балаларға арналған бастауыш мектебі енген «Мінездің пайда болуына арналған жаңа институтын» ашкан. Кештер бойы «Жаңа институтта» фабрикада жұмыс істейтін өспірімдерге сабақтар жүргізілді, ересектер үшін лекциялар, мәдениетті іс-шаралар и және консультациялар өткізілді. Жан-жақты даму мен оқытуды өндіріетік еңбекпен байланыстыру принципін АҚШ «Жаңа гармония», Орбистондағы, Ұлыбританияда Гармон-холл тәжірибелі коммунистикалық партияларын жасауда ұстанды. Дереккөздер
Түзеу мекемелеріндегі режим

Түзеу мекемелеріндегі режим - Сотталғандарды күзету мен оқшаулауды қамтамасыз ететін заңда және заңға сәйкес нормативтік құқықтық актілермен белгіленген жазаны атқару мен өтеу тәртібі; оларды ұдайы қадағалау; өздеріне жүктелген міндеттерді атқару; олардын құқықтары мен заңды мүдделерін жүзеге асыру; сотталғандар мен қызметкерлердің қауіпсіздігі; сотталғандардың түрлі санаттарын бөлек ұстау, сот тағайындаған түзеу мекемесінің түріне қарай ұстаудың түрлі жағдайлары; жазаны өтеу шарттарын өзгерту. Дереккөздер
Баға

Баға - адамның іс-әрекетінің әлеуметтік құбылыстарына, мінез-құлқына қатынас, олардың маңыздылығын, моральдың белгілі нормалары мен принциптеріне сәйкестігін (құптау мен айыптау, келісу және сынау т.б.) анықтау. Адамның әлеуметтік позициясымен, көзқарасымен, мәдени деңгейімен, интелектуалды және ізгілікті дамуымен анықталады. Басқа жағынан алып қарасақ, жеке тұлғаның мінез-құлық жүйесіндегі түрткілерді, мақсаттарды, әрекет құралдарын, олардың шарттарын, орынын есепке алу - дұрыс бағалаудың қажетті шарттары. Көтере сатып алу бағасы Көтере сатып алу бағасы - ауыл шаруашылық өнімінің бағасы, яғни ауыл шаруашылық кəсіпорындарынан, ұйымдарынан, халықтан өнімді мемлекеттік көтере сатып алу бағасы. Ауыл шаруашылық кəсіпорындары мен ұйымдары өздері өндірген ауыл шаруашылық өнімін мемлекетке қала халқын азық-түлік өнімдерімен жабдықтау үшін көтере сатып алу бағасымен сатады. Өндірушілер өндіріске жұмсалған жоспарлары шығынды, белгіленген салықтар мен салыққа жатпайтын төлемдерді, қажетті пайданы, нарық жағдаятын басшылыққа ала отырып, ұқсатушы, дайындаушы жəне сауда кəсіпорындарымен келісу бойынша айқындалады. Дайындаушы кəсіпорындар мен ұйымдар, меншік нысандарына қарамастан шаруа (фермер) қодалықтарынан жəне халықтан ауыл шаруашылық өнімдерін сатып алушы басқа да субъектілер көтере сатып алу бағасын, айналыс шығынын (ауыл шаруашылық өнімдерін дайындау, сақтау, тасымалдау шығынын ), белгіленген салықтар мен салыққа жатпайтын төлемдерді басшылыққа ала отырып босату бағасын қалыптастырады. Дереккөздер
Құқық санасы

Құқық санасы — құқықтық мәдениет элементтерінін бірі. Ол құқық ілімі мен оған деген қатынастың жиынтығы түрінде көрінеді. Әдеттегі құқықадамдардың күнделікті емірінде ашыла түседі. Оған құқықтық сезімдерге (борыш, әділеттілік, бостандық, тәуелсіздік), тәлім жосықдағдыларына сүйену тән. Кәсіптік құқықсанасы, құқықтық қызметпен арнайы айналысатындар, бәрінен бұрын заңгерлер (судья, адвокат, прокурор, полиция) үшін тән болып саналады. Ең жоғары құқықсанасының деңгейі — теориялық (құқықты терен білу, құқыққа жаңашылдық элементті енгізу қабілеті, құқықтық философия категорияларымен ойлау) болып табылады. Теориялық құқық санасына ғалым-құқық танушылар, оқытушылар ие болады. Дереккөздер
Құқық қабілеттілігі

Мемлекет мойындайтын субъективті құқық пен заңдық міндеттерді қорғай білу қабілеттілігі, яғни құқықты иелену мен заңдық міндеттерді иелену қабілеттілігі. Азаматтық құқық, азаматтың құқығы мен заңды тұлға құқығы болып бөлінеді. Азаматтың құқық қабiлеттiлiгi ол туған кезден басталып қайтыс болған соң тоқтатылады. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі — Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі 1994 жыл 27 желтоқсан. Дереккөздер ar:أهلية قانونية bg:Правоспособност ca:Capacitat jurídica de:Geschäftsfähigkeit en:Capacity (law) eo:Kapacito es:Capacidad jurídica hu:Cselekvőképesség ia:Capacitate it:Capacità giuridica nl:Handelingsbekwaamheid nn:Rettsleg handleevne no:Rettslig handleevne ru:Правоспособность sk:Spôsobilosť na právne úkony sv:Rättshandlingsförmåga
Диссертация қоры

Диссертация қоры - кандидаттың немесе доктордың ғылыми дәреже алу диссертациялары қолжазбаларынан және диссертациялардың авторефераттарынан құрылған кітапхананың ұйым бөлігі. Олар ҰК-да, РҒПК-да және ғылыми мекемелердің кітапханада жиналған сонымен оның ішінде олар орындаған немесе қорғаған. Дереккөздер
Пилотаждық зерттеу

Пилотаждық зерттеу - материалды-техникалық қамсыздандыруды немесе жобаны тексеру үшін жоспарланған эксперимент немесе бақылаудың қысқартылған түрі,бұқаралық зерттеу жүргізудің рәсімдерін сынап көру мақсатыңда зерттеудің әдіснамалық бағытталуын арнайы бақылап көру. Дереккөздер
Экономикалық зандар

Экономикалық зандар — ішкі, елеулі, орнықты, қайталанып тұратын себеп-салдарлы байланыстар және адамдардың экономикалық қатынастарының тәуелділігі, экономикалық теория дамуының мақсаты, яғни тәжірибe практикалық қызмет негізінде белгіленген, ғылыми зерттеулер жолымен анықталған экономикалық құбылыстар, үдерістер, олардың шамаларымен және көрсеткіштерімен сипатталатын қатынастар арасындағы тұрақты, елеулі байланыстар, өзара тәуелділіктер. Парасатты тірлік иесі ретіндегі адамның табиғаты оның объективті зандармен ғана емес, сондай-ақ адамдардың субъективті еркімен де қамтамасыз етілген экономикалық іс-қылығында да көрініс табады. Экономикалық зандардың объективті сипаты мына мән-жайларға байланысты туындайды: :а) тіршілік игілігі адамдардың еркі мен санасынан тыс өмір сүретін табиғат заттары, заңдары, күштері негізінде және соларды пайдалана отырып өндіріледі; :ә) адамдардың тіршілік харекетінің материалдық негізі — олардың табиғатпен үздіксіз заттар алмасуы; олар осы алмасудың аса маңызды құрамдас бөлігі ретіндегі түтынуды тоқтата алмайды, сондықтан өндірісті өздерінің қалауымен тоқтата алмайды, өндірістің көлемімен және түрлері мен өз бетінше амал-айла жасай алмайды. Дереккөздер
Адамды ұрлау

Адамды ұрлау - қылмыстық заңга сәйкес — жеке адамға қарсы қылмыс. * Адамды ұрлау — төрт жылдан жеті жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады. * Дәл сол әрекет: # алдын ала сөз байласып адамдар тобымен; # бірнеше рет; # өмір мен денсаулыққа қауіпті күш қолданып; # қару немесе қару ретінде пайдаланылатын заттарды қолданып; # кәмелетке толмағандығы көрінеу адамға қатысты; # кінәліге жүктілік жағдайында екендігі керінеу әйелге қатысты; # екі немесе одан да көп адамға қатысты; # пайдакүнемдік ниетте жасалса - мүлкін тәркілеп немесе онсыз жеті жылдан он екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады * Осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген әрекеттер, егер оларды: # ұйымдасқан топ жасаса; # ұрланған адамды пайдалану мақсатында жасалса; # абайсызда жәбірленушінің өлуіне немесе өзге ауыр зардаптарға әкеп соқса, — мүлкін тәркілеп немесе онсыз он жылдан он бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.. Дереккөздер
Жарнама агенттігі

Жарнама агенттігі - Өздерінің тауарлары мен қызметтері үшін сатып алушыларды іздеуге ұмтылған тапсырысшыларға арналған жарнама мен жарнама құралдарын жасайтын, дайындайтын және орналастыратын шығармашылық қызметкерлер мен коммерсанттардан кұралған тәуелсіз кәсіпорын. Дереккөздер
Басқаның ақшасын заңсыз пайдаланғаны үшін жауапкершілік

Басқаның ақшасын заңсыз пайдаланғаны үшін жауапкершілік- ақша міндеттемесін орындамау салдарынан біреудің ақшасын заңсыз пайдаланғаны не оларды төлеу мерзімін өткізіп жібергені, не оларды негізсіз алғаны немесе басқа адамнын есебіне сақтағаны үшін тұрақсыздық айыпұлын төлеу тиіс. Басқаның ақшасын пайдаланғаны үшін айыппұл, егер заңнамада немесе шартта айыппұл сомаларын есептеудің өзге тәртібі белгіленбесе бұл ақша сомасы несие берушіге төленген күнге дейін өндіріліп алынады. Дереккөздер
Фирма атауы

Фирма атауы — коммерциялық ұйым болып табылатын зани тұлғаның атауы. Фирма атауы фирманың азаматтық айналымға басқа қатысушылардың арасында даралануына мүмкіндік береді. Фирма атауыда кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысаны нұсқалуға, оның ерекшелігі бейнеленуге тиіс. Мысалы, серіктестіктің фирмалык атауында ең болмаса, бір толық серіктің есімі енгізілуге тиіс. Біртұтас кәсіпорындардың және заңда көзделген жағдайларда басқа да коммерциялық ұйымдардың атауында заңи тұлға қызметінін сипаты нұсқалуға тиіс. Фирма атауына шындыққа сай келмейтін немесе шатастыруға бейім деректерді енгізуге тыйым салынады, ол жаңа, бұрыннан пайдаланылып жүрген атаудан өзгеше болуға тиіс. Фирма атауына құқық жеке бастың мүліктік құқығына жатады. Дереккөздер
Жарнама беруші

Жарнама беруші - Жасау, орналастыру, жарнаманы одан әрі тарқатуға арналған жарнамалық ақпарат көзі болып табылатын азамат немесе заңды тұлға. Жарнама беруші: жарнама мазмұны жазылған материалдар немесе олардың көшірмесін сақтауға, жарнаманы тарқатушыға жарнамалық ақпараттың растығын қуаттайтын құжаттарды ұсынуға міндетті. Дереккөздер
Мэр

Мэр — АҚШ, Ұлыбритания, Франция, т.б. елдер муниципалитеттерінің лауазымның атауы және ондағы адам, елді мекеннің, көбінесе қаланың, кейбір мемлекеттер мен елдердің және шағын аймақтың әкімшілігінің, атқарушы билігінің басшысы (бастығы, басшысы). Ресейде Ресейде бұл лауазымның атауы 1990-жылдары орнықты; мәні жағынан ол қалалық әкімшіліктің басшысын немесе қалалық атқарушы комитеттің төрағасын білдірді. Сонымен қатар «мэр» лауазымы ресми деңгейде енгізілді. Мэр сайлауы, әдетте, қала тұрғындары арасында жалпыхалықтық референдум түрінде («тікелей сайлау ») өткізіледі, бұл ретте сайланбалы лауазымға елді мекеннің кез келген тұрғыны кандидат бола алады. Ресейде сайланбалылықты шектеу әрекеттері * 2000-жылдары (субъектілер басшыларын сайлау жойылғаннан кейін) бірқатар қалаларда тікелей сайлауды жанама сайлаумен алмастыру жөнінде ұсыныстар толқыны өтті — қалалық дума депутаттары арасынан сайлау өткізу (яғни мэрлікке кандидат депутат болуы тиіс және дауыс беруге тек депутаттар ғана қатысады). * 2015 жылғы сәуір: Новосібір облысының Үкіметі облыс қалаларында мэрді тікелей сайлауды жоятын заң жобасын енгізді. Бердск қаласы мэрінің міндетін атқарушының пікірінше, сайлауды жою батыс арнайы қызметтерінің сайлау үдерісіне «араласу қаупі» бар деген уәжбен орынды деп саналды. 2018 жылғы 3 сәуірдегі жағдай бойынша Ресейде өңірлік әкімшілік орталықтардың 10-ында мэр сайлауы сақталды: Мәскеу, Санкт-Петербург, Севастополь, Кемерово, Абакан, Новосібір, Хабаровск, Якутск, Томск, Анадырь. Ресейліктердің 65 %-ы қала басшыларын тікелей сайлауды қайта енгізуді қолдайды. Дереккөздер
Көші қон қызметі

Көші қон қызметі - жәрдемақы төлеу, еңбекке орналастыру, тұрмыстық жағдай жасау және т.б. ішкі мемлекеттік және мемлекетаралық денгейде, босқындарды (мифанттарды) жайластыруға көмектесуді жүзеге асыратын кызмет. Дереккөздер
Қазбек Есдаулетұлы

Қазбек Есдаулетұлы - 1954 жылы 29 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Үлкен Қаратал ауылында туған. *Еңбек жолын 1971 жылы облыстық «Коммунизм туы» («Дидар») газетінде корректорлықтан бастаған. *1977 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітіргеннен кейін, «Қазақстан пионері» («Ұлан») газетінде, «Жазушы» баспасының поэзия редакциясында қызмет істеген. *1983—1985 жылдары М.Горький атындағы Әдебиет институты жанындағы Жоғары әдеби курсты бітірген. Бүдан кейін Қазақстан телеарнасының жастар редакциясында, *«Жазушы» баспасының сын редакциясында редактор, *«Қазақ әдебиеті» газетінде сын бөлімінің қызметкері, *1988—1991 жылдары Қазақстан жазушылар одағы басқармасының хатшысы, *1991 — 1993 жылдары «Жас қазақ» газетінің Бас редакторы, *1993-1997 жылдары ҚР Сыртқы істер министрлігінің ЮНЕСКО істері және мәдени байланыстар басқармасында, *1997-2001 жылдары ҚР Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің Тілдерді дамыту департаментінде бөлімдер басқарған. *2001 жылдың басынан бері ҚР Үкіметінің әлеуметтік-мәдени даму бөлімінің сектор меңгерушісі. *2002 — 2008 жылдары «Қазақ әдебиеті» газетінің Бас редакторы, *2008 жылдан бері «Жұлдыз» журналының Бас редакторы. Қазақстан жазушылар одағы басқармасының хатшысы. Шығармашылығы *«Көздеріңе ғашықпын» (1974), *«Жұлдыз жарығы» (1977), *« Алтайдың алтын тамыры» (1979), *«Үлыстың ұлы күні» (1982), *«Ақ керуен» (1985), *«Жаратылыс» (1989), *«Жүректегі жарылыстар» (1995), *«Перевалы Алтая» (1988), *«Заман-ай» (1999), *«Киіз кітап» (2001), *«Ахиллесова пята» (2003), *«Қара пима» (2006), *«Ынтық зар» (2009), *«Әбілхаят» (естеліктер-эсселер, 2009) кітаптары, *Таңдамалы шығармаларының 2 томдығы (2006), *Шығармалар жинағының 6 томдығы (2006 - 2009) жарық көрген. Бірқатар өлеңдеріне сазгерлер ән жазды. «Заман-ай» өлеңі халықаралық антиядролық қозғалыстың гимніне айналған. Республикалық жабық конкурстық жүлдегері «Қара пима» поэмасы бойынша көркем фильм түсірілген. Өлеңдері көптеген халықтар тілдеріне аударылған. Ү.Есдәулет аударма саласында да өнімді еңбек етіп жүр. Ол үнді, түрік, фин, африка, араб, украин, әзірбайжан, қырғыз, моңғол, абхаз ақындарының жырларын, М.Лермонтов, А.Блок, Н.Рубцов шығармаларын қазақ тіліне тәржімалаған. Қазақстан Журналистер академиясының толық мүше-академигі, Гуманитарлық ғылымдар академиясының құрметті академигі (2004), М.Әуезов атындағы Семей университетінің құрметті профессоры (2007), Еуразия әдеби журнаддары Конгресінің тұрақты кеңесінің мүшесі (2008). Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты. «Құрмет» орденімен (2001), Ресейдің Есенин алтын медалімен (2007), Қазақстан Журналистер академиясының «Алтын жұлдыз» сыйлығымен (2007) марапатталған. «Ақ керуен» атты өлеңдер жинағы үшін Қазақстан Жастар одағы сыйлығының лауреаты (1986), «Киіз кітап» жинағы үшін ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2002) атанды. Дереккөздер
Экстериорика

Экстериорика - белгілі бір аумақ (көбнесе мемлекет) туралы одан тыс жерлерде басылып шыққан әдебитеттерді қамтитын кітапхана қорының бөлігі немесе сол әдебиеттер туралы библиографиялық ақпарат. Дереккөздер
Экономикалық нормативтер

Экономикалық нормативтер — халық шаруашылығыңда экономикалық қатынастарды реттеу үшін қолданылатын және өндіріс шығындары мен нәтижелеріне, олардың бөлінуі мен пайдаланылуына қойылатын тиісті талаптарды білдіретін абсолюттік немесе салыстырмалы шама. Дереккөздер
Ресей халықтық-патриоттық одағы

Ресей халықтық-патриоттық одағы (РХПҚ) - бүкіл-ресейлік қоғамдық қозғалыс. Тағайындаушы съезд 1996 жылы тамыз айында өтті. Қозғалыстың және РХПҚ басшысы Г.Зюганов. РФКП-ның ұйымдастыру инфрақұрылысына негізделеді. Құрамына 150 саяси және қоғамдык ұйымдар енеді. Олардың ішінде РФКП, АПР, «Рухани мұра» т.б. Қатысушылар саны - жобамен 700 мың адам. Дереккөздер
Істердегі сенімді

Істердегі сенімді - 1.тұрақты - мемлекеттің шетел министріне сенілген грамотаның орнына өзінің шетел істері бойынша министрінің хатын береді; 2. уақытша - мемлекетте дипломатиялық өкілдің болмауы кезінде дипломатиялық өкілдікті басқаратын адам. Дереккөздер
Қайта зерттеулер

Қайта зерттеулер - бұл объект динамикасының өзгеруін сипаттайтын, нәтижелер алуға бейімделген және жүйелі, белгілі бір уақыт аралығы арқылы бірыңғай бағдарлама және инстументарий бойынша өткізілген бірнеше зерттеулердің жиынтығы. Дереккөздер
Айыртау

Елді мекендер: * Айыртау – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл. * Айыртау – Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы ауыл. * Айыртау – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл. Таулар: * Айыртау – Қарағанды облысы Шет ауданындағы тау. * Айыртау – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы Имантау және Шалқар көлдері аралығында орналасқан тау. * Айыртау – Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жеріндегі тау. * Айыртау – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы тау.
Әлеуметтік көрсеткіштер

Әлеуметтік көрсеткіштер - жиынтығы статика мен динамикада өз ерекшеліктерін көрсететін, әлеуметтік объектілер мен процестердің жеке қасиеттері мен күйлерінің сапалық және сандық сипаттамалары. Дереккөздер
Адамгершілік саясаты

Адамгершілік саясаты - адамдардын саясат өміріне толық құқықтық қатысуының заңды мүмкіндіктерін, адамзат мүдделері мен құндылықтарын, құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруға бағытталған саясат. Дереккөздер
Неоколониализм

2004 жыл, есептеу нәтижесiнен алған БҰҰ по ИРЧП 2006 жылдар бойы. Индекс 0.5 төмен болса әлсiз дамуын көрсетiледі, мән 0.8 және жоғары болса дамуын көрсетеді. ]] Неоколониализм - отаршылдық тәуелділіктен босатылған елдердегі өзінің үстемдігін жаңа, икемдірек әдістермен сақтап қалуға және олардың халқын қанауды жалғастыруға бағытталған империализмнің отаршылдық жүйесінің құлдырауы жағдайындағы империалистік мемлекеттердің егеменді елдерге таңатын тең құқылы емес экономикалық және саяси қатынастар жүйесі. Дереккөздер
Саяси элита

Саяси элита - қоғамның ішіндегі аз топ, іштей жіктелген, біртекті емес, бірақ сапыстырмалы интеграцияланған қоғамдық институттарда басшылық позицияларға ие және тікелей қоғамдағы билік шешімдеріне ықпал ететін тұлғалар тобы. Дереккөздер Элита
Саяси құрамын толықтыру

Саяси құрамын толықтыру - 1. қоғамның саяси жүйесіне енетін партиялар мен басқа да ұйымдарға кадрларды сурыптау және ұсыну, соның ішінде кандидаттарды биліктің өкілетті органдарына және мемлекеттің атқарушы аппаратына ұсыну; 2. элитаның сұрыпталынуының тәртіп мен критерийлерін анықтайтын жүйе. Дереккөздер
Өкілеттілік

Өкілеттілік - бір тұлғаның (өкілдің) басқа тұлға (өкіл мүддесін қорғайтын) атынан келісім жасауға, осы арқылы сол тұлғаныа құқықтары мен міндеттерін құруға, өзгертуге немесе жоюға құқығы. Өкілеттілік сенім хатқа, әкімшілік актіге, заңға негізделуі мүмкін. Дереккөздер
Шасси

Шасси - күштік берілісті, жүріс бөлігін және басқару жүйесін қамтитын көлік құрамының бөлігі. Әр түрлі шасси *Тауда өздігінен жүретін шасси - қиядағы плантацияларды өңдеуге арналған шасси. *Шынжырлы шасси - шынжырлы жүріс бөлігі бар шасси. *Доңғалақты шасси - доңғалақты жүріс бөлігі бар шасси. *Жабдықталмаған шасси - дайындаушылар белгілеген, тек қозғалысқа ғана керекті агрегаттардын тұратын шасси. *Өздігінен жүретін шасси- 1) үстіне арнайы құрал-жабдықтарды орнатуға арналған. *Жабдықталған шасси-жабдықтардан тұратын шасси. *Әмбебап өздінінен жүретін шасси- жеміс-жидектерді өңдеу үшін арналған өздігінен жүретін шасси. Дереккөздер
Шатун

Шатун - іштен жанатын қозғауыштың поршеннің ілгері кейін қозғалысын иінді біліктің айналмалы қозғалысына түрлендіретін кривошипті шатунды механизмнің қозғалмалы бөлігі. Шатун, бұлғақ, дәргеш, Кривошип-ползун механизмінің бөлшегі, ол поршеньнің немесе ползунның қозғалысын иінді біліктің кривошипіне береді. Шатунның иінді білікке жалғасатын бөлігі кривошип басы деп, ал оған қарама-қарсы басы поршеньнің (немесе ползунның) басы деп аталады. Шатун жүктемесі үшбұрыш заңымен өзгеретін, топсалы тиянақталған арқалық ретінде иілуге есептелінеді. Каретка шатуны Каретка шатуны - педаль каретка иініне байланыстыратын, велосипедтің (педаль) баспа жетегінің тетігі. Дереккөздер bg:Мотовилка
Тұтынушылық кәрзеңкесі

Тұтынушылық кәрзеңкесі - жұмсалған физикалық кушті қалпына келтіру үшін орташа статистикалық азаматқа қажетті азық-түлік жиынтығы, азық-түлік, азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызметтер бағасын емес, тек өздерін ғана қамтиды. Дереккөздер
Тұтынушылық

Тұтынушылық - адам өмірінің басқа құндылықтарынан биік тұратын жоғарғы құндылықтар ретінде тұтыну мен тұтыну игіліктерін алға шығарумен сипатталатын әлеуметтік құбылыс. Дереккөздер ca:Societat de consum de:Konsumgesellschaft en:Consumerism fr:La Société de consommation ru:Общество потребления
Пошлина

Пошлина - белгілі бір елдің заңымен қарастырылған, сәйкесінше мемлекеттік органдармен жиналатын, олардың белгілі бір функцияларды орындағанда сомамен алынатын ақшалай жинақтау. Дереккөздер ar:تعرفة جمركية bg:Митническа тарифа ca:Aranzel de:Zoll (Abgabe) es:Arancel et:Tollimaks fr:Droit de douane ja:関税 ko:관세 ms:Tarif nl:Douanerechten simple:Tariff sq:Detyrimet doganore sv:Tullavgift uk:Державне мито ur:ٹیرف vi:Thuế quan zh:关税
Билік ету

Билік ету - елдегі жоғарғы басқарушы күштердің саясатын анықтайтын және оның тарихының белгілі бір кезеңін («Петр біріншінің билігі»), кейде тіпті елде орнатылған саяси режимді (мысалы, «либералды билік ету») сипаттайтын процесс. Дереккөздер
Билеуші күштер

Билеуші күштер - билеуші партиялардың, таптардың, кландардың және т.б. топтардың тіпті индустриалды және қаржылық лидер жабық клубтарының жоғарғы қабаттарының және идеологтарының ықпалды әлеуметтік, саяси, экономикалық топтарының атауы. Дереккөздер
Преамбула

Преамбула - халықаралық келісім, Ата Заңдағы және басқа да құжаттар кіріспе бөлімі, онда келісім шарттың принципиалды ережелері, мақсаты, міндеті және сәйкес келетін актінін жариялануы қарастырылады. Дереккөздер
Ғылымның пәні

Ғылымның пәні - ғалымдар өздерінің зерттеу объектісі етіп алатын шындықтың бір бөлігінін абстрактылы түсініктерінің жиынтығы теориялық формадағы зерттеу объектісінің көрінісі; ғылыми ойлаудан туған зерттеу объектісінің моделі. Дереккөздер
Президенционализм

Президенционализм - президент өкілеттілігінің күшеюі және соның нәтижесінде биліктін осы тармағы мен ол атқаратын қызметтін бастапқы және тарихи теңдігі әлсірейтін президенттік режимнің бір түрі. Дереккөздер
Пресс-бюро

Пресс-бюро - 1. баспасөз агенттігі, телеграф-ақпараттық агенттіктер, ірі газет редакциясы құрамындағы ақпараттық орган; 2. ақпараттық қызмет, ол съезд, конференциялар, жиналыстар кезінде журналистерге оқиғаның растығын ашу үшін көмектеседі. Дереккөздер
Көршілес аумақ

Көршілес аумақ - территориалдық теңізге жататын аумақ, ондағы жағалаудағы мемлекет өз территориясы мен теңіздік территорияда фискалдық, иммиграциялық, санитарлық заңдар мен ережелерді жүргізе алады Дереккөздер
Жеткілікті өмір деңгейі

Жеткілікті өмір деңгейі - адамның қолайлы өмір сүре алуына, өзін қысымшылыққа түспегендей сезінуге, барлық саналы қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік беретін материалдық игіліктер саны. Дереккөздер
Проблематизация

Проблематизация - 1. теорияның жекеленген фрагменті немесе барлық теория толығымен жаңа фактілермен жоққа шығаруы мүмкін болатын процедура; 2. күні бүгінге дейін күдіксіз боп көрінген ахуалдағы күдік процедурасы. Дереккөздер
Қарсылық қозғалысы

Қарсылық қозғалысы және наразылықтар - маңызды қоғамдық мәнге ие болатын бір нәрсеге қарсы немесе бір нәрсені қолдау бойынша халықтың жаппай күреске шығуы, мысалы, атомдық станцияларды салуға қарсы. — Ақтөбе, 4 қаңтар.]] Наразылық әдетте әлеуметтік жағдайға реакция ретінде түсініледі: кейде қолдау, бірақ көбінесе оған қарсы. Биліктің және саяси режимнің оған деген көзқарасына байланысты наразылық акциялары рұқсат етілген және рұқсатсыз болып табылады. Әлеуметтік наразылықтың экстремалды түрі революцияға (мемлекеттік төңкеріс) айналуы мүмкін. Наразылықтың түрлері Саяси наразылық Мемлекеттік билік өкілдеріне арналған наразылық, оның мақсаты саяси жағдайды өзгерту, көбінесе саяси бағыт пен режимді толығымен өзгертуге дейін. , Украинаны қолдау митингі. Оң жақтағы плакат: Ресей оккупациясында бейбітшілік жоқ.]] Саяси наразылықты анықтаудағы тәсілдер Саяси наразылықтың сипатты белгілерін, оның себептерін және наразылық мінез-құлқын анықтаудың бірнеше тәсілдері бар. Сонымен, бірқатар ғалымдар саяси наразылық әлеуметтік мәселелерге негізделген деп есептейді: қоғамдағы күтілетін және нақты жағдайдың сәйкес келмеуі, әлеуметтік қанағаттанбау, өз қажеттіліктерін қанағаттандыра алмау және экономикалық қиындықтар. Осылайша, саяси наразылық қазіргі билікке қарсы бағытталған әлеуметтік наразылық түріне дейін қысқарады. С.Тарроу саяси наразылықты қазіргі элитаға қарсы бағытталған және бірқатар белгілерге ие әрекеттер жиынтығы ретінде сипаттады. Осылайша, наразылық әрекеті, оның пікірінше, бар институттарды жоққа шығарудың тікелей әрекеті, көбінесе эмоционалды сипатта болады, бұл нақты талаптар мен ұсыныстардың болмауына әкеледі, кейде басқа оппозициялық топтарға, соның ішінде элитаға бағытталған, сонымен қатар жиі болуы мүмкін. зорлық-зомбылықтың әртүрлі түрлерімен бірге жүруі мүмкін. Сәтті мысалдар 2004 жылы Украинада қызғылт сары революцияға әкелген президент сайлауындағы дауыс беру нәтижелерін бұрмалауға қарсы наразылық. Әлеуметтік наразылық Әлеуметтік теңсіздікке, қоғамда бар, әдетте экономикалық сипаттағы мәселелерге қарсы бағытталған наразылық. Көбінесе саяси формаға дамиды. Мысалдар: Қазақстанда газ бағасының өсуіне наразылық. Наразылық нысандары: митингілер, демонстрация, тосқауылға тұру, ереуілдер, аштық жариялау және т.б. Әлеуметтік наразылық акцияларын ұйымдастырушылар сол немесе басқа акцияның көмегімен қандай нақты міндеттерді шешуге болатынын және қандай қоғамдық қолдауға сенетінін анық білуі керек. Мәдени наразылық Мәдени өмірдегі қандай да бір оқиғадан туындаған және халықтың эстетикалық наразылығын тудырған наразылық. Дереккөздер
Промульгация

Промульгация - бұқаралық-мемлекеттің басты заң жобасымен рұқсатталуы, яғни парламентпен қабылдануы және оның ресми хабаршыда жариялануы. Осындай жариялаудан кейін заң оның орындалуына көңіл аударады. Дереккөздер
Ішкі су қоймалар

Ішкі су қоймалар - өзендерді, көлдерді, каналдарды, теңіз порттарының судағы территорияларын, ішкі теңіздерді, кіру ені 24 мильден аспайтын теңіз шығанақтарын, тарихи шығанақтарды, сондай-ақ, архипелагсуларын қоспағандағы мемлекеттің егемендігі тарайтын территориялық теңіздің бастапқы сызығынан құрлық жаққа қарай орналасқан теңіз кеңістіктерін қамтитын мемлекет территориясының бір бөлігі. Дереккөздер Жергілікті сулар
Қайыңды

Қайыңды сөзінің бірнеше мағынасы бар: Елді мекендер: * Қайыңды – Абай облысы Мақаншы ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Ақмола облысы Зеренді ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты ауыл. * Қайыңды – Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы ауыл. * Қайыңды – Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданындағы ауыл. * Қайыңды — Талас облысы Манас ауданындағы айыл. * Қайыңды — Шу облысы Панфилов ауданындағы қала, аудан орталығы. * Қайыңды — Шу облысы Кемин ауданындағы айыл. Өзен, көлдер: * Қайыңды – Ертіс алабындағы өзен. * Қайыңды – Ойыл алабындағы өзен. * Қайыңды – Шалқар алабындағы өзен. * Қайыңды – Алматы облысындағы сел көшкіні жылжығанның нәтижесінде бір ғасыр астам бұрын пайда болған көл. Басқа мағыналар: * Қайыңды (сор) * Қайыңды (тау)
Өмір әлемінің ішкі колонизациясы

Өмір әлемінің ішкі колонизациясы – мәдени трансмиссияға негізделетін экономикалық және әкімшілік рационалдылық түрлерінің «коммуникативті тәжірибеге» енуі. Осының нәтижесінде күнделікті өмірдің «мәдени кедейленуі» және осымен байланысты «мәннен айрылу» және «бостандықтан айрылу» жүзеге асады. Дереккөздер
Ішкі саясат

Ішкі саясат - мемлекет ішіндегі таптардың, әлеуметтік топтар мен қабаттардың, ұлттардың қарым-қатынасын білдіретін саясат, мемлекеттін іс-әрекетінің және билеуші партиялардың негізгі бағыттарын қамтиды. Дереккөздер
Әлеуметтанудың пәншілік матрицасы

Әлеуметтанудың пәншілік матрицасы - әлеуметтанулық білімнің жіктелуі үрдісінде бөлініп шыққан және бүгінгі күні күрделі тармақталған жүйені білдіретін әлеуметтанудың салалық бағыттарының, тақырыптық облыстары мен салаларынын жиынтығы. Дереккөздер
Байланысшы санаторийі

"Байланысшы" санаторийі, "Связист" — Талдықорған қаласындағы санаторий (60 орындық). 1989 жылдан бастап іске қосылған. Жыл бойы жұмыс істейді. Санаторий 3 қабатты үйге орна¬ласқан. Онда физиотерапия, дене шынықтыру, сылап-сипау, тұзбен емдеу, акупункту¬ра, т.б. кабинеттер бар. Санаторий жанында асхана және кітапхана жұмыс істейді. Емделушілерге арналған баскетбол, волейбол алаңдары бар. Демалушылар шахмат, домино, т.б. ойындар ойнай алады. Санаторийде буын, өкпе, жүйке, асқазан, т.б. аурулары бар адамдар емделе алады. Дереккөздер
Партия ішілік демократия

Партия ішілік демократия - партиялардың ұйымдастырылуы мен іс-әрекетінің негізі, партияның ұйымдастырушылық құрылысы мен іс-әрекетінің бастапқы қағидасының, яғни демократиялық централизмнің маңызды жағы. Дереккөздер
Воду немесе водуизм

Воду немесе водуизм - Кариб бассейнінің және орталық Американың, бірақ көбінесе Гаити шаруалары мен қалалық кедейлер арасында кең таралған, шығуы африкалық болуы ықтимал синкреттік діни культ. Дереккөздер
Әскери және өндірістік қоғамдар

Әскери және өндірістік қоғамдар - Герберт Спенсердің қоғамның екі түрі: ертеректегі «мәжбүр ынтымақтастық» - әскери қоғам мен кейінгі әскери қоғамдар келетін - өндірістік «өз еркімен ынтымақтасуға» негізделген қоғамдар арасындағы эволюциялық айырмашылығын бейнелеуі. Дереккөздер
Әскери-өндірістік кешен

Әскери-өндірістік кешен - алғаш рет 1950 жылы президент Эйзенхауаэр сөзінде кездескен термин, онда ол Америка қоғамының әлеуметтік құрылымында әскери және экономикалық императивтер негізінен қарулану жарысынан туындап, басымдылық танытуда деп ескертті. Дереккөздер
Көсемшілдік

Көсемшілдік - топтың (ұйымның) басқарушы мен бағынушыларға қатаң бөлінуі, саяси лидер мен көсемге жеке адал болуға негізделген билік қатынастары. Олар тоталитарлы және авторитарлы режимдерде кең таралған. Дереккөздер en:Leaderism
Әйелмен басқарылатын отбасылар

Әйелмен басқарылатын отбасылар - ерлерге қарағанда көбінесе әйелдер басқаратын отбасылар. Термин негізінен «үшінші әлем» елдеріне және шаруа экономикасына қатысты қолданылады. Мұнда патриархат норма болып табылады. Осы жағдайдағы осындай отбасылар кедейлік пен әл-ауқаттың төмендігін туғызады. Олардың пайда болу себептері - ажырасу, жұбайының өлімі, ер адамның экономикалық миграциясы, т.б. болып табылады. Дереккөздер
Байсейіт Тойшыбекұлы

Байсейіт Тойшыбекұлы (1831-1867) - Қоқан басқыншыларына қарсы күрескен батырлардың бірі. Ұлы жүздегі Дулат тайпасының Ботпай руынан шыққан. 1864 жылы орыс әскерлерімен бірге Қоқан хандығына қарсы күрескен Сұраншы батырға қосылып, Қоқандарға қарсы бірнеше ұрысқа қатысқан. Байсейіт Жамбыл ауданындағы Ақ сеңгір ауылында жерленген. Дереккөздер
Байсейіт Төлесұлы

Байсейіт Төлесұлы (туған-өлген жылы белгісіз) батыр. Дулат тайпасының Жаныс руынан. 17-18 ғасырларда жоңғарларға қарсы жорықтарға қатысып ерлігімен көзге түскен. Іле бойында, Нұр, Сөгеті өңіріндегі Хангелді, Райымбек, Биеке батырлар басқарған шайқастарда жүзбасы болған. Тегі Албан руындағы Сүйерқұл атасынан шыққан. Батырға Райымбек ауданындағы Жамбыл ауылында ескерткіш қойылды. Дереккөздер