kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Федерико Фасио

Федерико Хулиан Фасио (; 17 наурыз 1987, Буэнос-Айрес) — аргентиналық футболшы, Аргентина Ұлттық футбол құрамасы мен "Рома" клубының қорғаушысы. 2008 жылғы Олимпиада чемпионы. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Жетістіктері Клубтық * Испания кубогы: 2009/10 * Испания суперкубогы: 2007 * Еуропа лигасы: 2013/14; 2015/16 Халықаралық * Олимпиада чемпионы: 2008 * Жастар арасындағы әлем чемпионы: 2007 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/federico-julian-fazio/18028/ Футболшының профилі]
Мүкден конгресі

Мүкден конгресі (Түркі татарларының I Қиыр Шығыс съезі) — белгілі татар қоғам қайраткері Г. Ысқақтың бастамасымен 1935 жылы 14 ақпанда Мүкден (Қытай) Қиыр Шығыста (Қытай, Корея, Жапония, Маньчжу-Го) тұратын татар эмигранттары өкілдерінің кездесуі. Съезге аймақтың татар көршілерінен 41 делегат, 100-ден астам Еділ-Орал комитеттерінің мүшелері, Маньчжурия мен Жапонияның ресми өкілдері қатысады. Конгрестің басты мақсаты жергілікті татарлардың саяси, діни және мәдени ұйымдарын біріктіру болды.Конгресс Ресейдегі коммунистік өзгерістерге, сонымен қатар, ақ гвардияшылдардың эмиграция өкілдері өткізген Ресейдің қалпына келтіруін теріс бағалайды. Ресей аумағында татарлардың территориялық және мемлекеттік тәуелсіздігін (Орал-Еділ штаты) алуы сілтеме ретінде алынады. Жұртшылық өкілдері конгресстің қарарларына әр түрлі көзқараспен қарайды. Кеңес азаматтары мен ақ гвардия эмиграциясының өкілдері оппозиция мен дұшпандықты қарастырса, татарлардың көпшілігі бейтараптықты сақтайды. «Украинский вестник» газетінің беттерінде Г. Ысқақтың идеяларын насихаттайтын тек украиналық қоғамдастық конгрестің шешімдерін қолдайды. Г. Ысқақ татар эмигранттарының арасында КСРО-ға дұшпандық тудыра алмайды, ал Жапония мен Манчжоу-Го ресми өкілдері бұл идеяны қолдаудан бас тартады. Конгресте Қиыр Шығыстағы түркі-татар мұсылмандарының Еділ-Орал ұлттық-діни комитеті ұйымдастырылды 30-жылдары Еуропаға, АҚШ-қа және Австралияға татар эмиграциясының күшейгеніне қарамастан, 1935-1945 жылдар аралығында Қиыр Шығыста комитет татарлардың мәдени және діни қажеттіліктерін қанағаттандырды, әрі татар қандастарының кітапханаларын, баспаларын және мектептерін басқарды. «Милли Байрак» (Ұлт байрағы) газеті мен «Шакирдләр таңы» (Шәкірттер таңы) журналы аймақтағы татар диаспорасының дамуына зор үлес қосады. 1937 жылы Харбинде мешіт, 1938 жылы қарттар мен мүгедектерге арналған зейнет үйі, 1940 жылы жетім балалар мен жағдайы төмен ата-аналардың балаларына арналған мектеп-интернаттың ашылуы комитеттің маңызды жетістіктері болды. Еділ-Орал комитетінің қызметі 1945 жылы квантон армиясы талқандалған кезде және Жапония капитуляциясынан соң тоқтатылды, оның басшыларының көпшілігі кеңестік қарсы барлауы тарапынан тұтқындалды. Қазақ-Башқұрт Кеңес Республикасы Әдебиет # Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998. # Гайнетдинов Р. Б. Тюрко-татарская политическая эмиграция: начало XX века — 30-е годы. — Наб. Челны, Камский издательский дом, 1997. # «… Политический акт представителей многомиллионного мусульманского мира…» «Гасырлар авазы — Эхо веков» № 1/2 1999 Сілтеме * [http://www.tatar.yuldash.com/051.html "Қазіргі мемлекет - Қиыр Шығыстағы түркі-татар ұлттық қозғалысы" (1935)] [http://www.tatar.yuldash.com/051.html т.ғ.к. Рүстем Ғайнетдинов] Дереккөздер
Диогу Фигейраш

Диогу Жозе Розариу Гомиш Фигейраш (; 1 шілде 1991, Каштаньейра-ду-Рибатежу) — португалиялық футболшы, "Риу Аве" клубының қорғаушысы. Португалияның 20 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған. Жетістіктері Командалық ; «Севилья» * Еуропа лигасы (3): 2013/14, 2014/15, 2015/16 ; «Олимпиакос» * Грекия чемпионы: 2016/17 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20140516113403/http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2761/diogo-jose-rosario-gomes-figueiras Севилия ФК сайтындағы профилі] * [https://int.soccerway.com/players/-/166256/ Soccerway.com сайтындағы профилі] * [https://twitter.com/diogofigueiras2 Твиттердегі профилі]
Фернандо Наварро

Фернандо Наварро Корбачо (; 25 маусым 1982 жыл) — испаниялық футболшы, қорғаушы. 2008 жылғы Еуропа чемпионы. "Барселона", "Альбасете", "Мальорка", "Севилья", "Депортиво" клубтарында және Испанияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. Жетістіктері Клубтық «Барселона» * Испания чемпионы: 2004/05 «Севилья» * Испания кубогы: 2009/10 * Еуропа лигасы: 2013/14, 2014/15 Халықаралық Испания * Еуропа чемпионы: 2008 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.lfp.es/historico/primera/plantillas/historial.asp?jug=7067 Испания чемпионатындағы статистикасы] * [https://web.archive.org/web/20120217103107/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j17348&nfernando%2Fnavarro%2Ffernando%2Fnavarro%2Fcorbacho Ұлттық құрамадағы статистикасы]
Асьер Ильяраменди

Асьер Ильярраменди Андонеги (; 8 наурыз 1990 жыл, Мотрико) — испаниялық футболшы, "Реал Сосьедад" клубының жартылай қорғаушысы. Испанияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2013 жылы жастар арасындағы әлем чемпионатында жеңімпаз атанды. Жетістіктері Реал Мадрид * Испания кубогы: 2013/14 * Чемпиондар лигасы: 2013/14 * УЕФА суперкубогы: 2014 * Клубтар әлем чемпионаты: 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/68249.html Профилі (national-football-teams)]
Марко Марин

Марко Марин (; 13 наурыз 1989, Босанска-Градишка, Югославия) — германиялық футболшшы, "Әл-Ахли Жидда" клубының жартылай қорғаушысы. 2010 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Жетістіктері Командалық «Боруссия Мёнхенгладбах» * Екінші бундеслига чемпионы: 2007/08 «Вердер» * Германия суперкубогы: 2009 «Челси» * УЕФА Еуропа лигасы: 2013 «Севилья» * УЕФА Еуропа лигасы: 2014 «Олимпиакос» * Грекия чемпионы: 2016/17 «Црвена Звезда» * Сербия чемпионы: 2018/19 Германия * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 2009 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2010 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=49165 Профилі]
Николас Гайтан

Освальдо Николас Фабиан Гайтан (; 23 ақпан 1988, Сан-Мартин, провинция Буэнос-Айрес провинциясы, Аргентина) — аргентиналық футболшы, "Брага" клубының жартылай қорғаушысы. 2016 жылғы Америка кубогының финалисі. Жетістіктері «Бенфика» * Португалия чемпионы (3): 2013/14, 2014/15, 2015/16 * Лига кубогы: 2011/12, 2013/14, 2015/16 * Португалия кубогы: 2013/14 * Португалия суперкубогы: 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.bdfutbol.com/en/j/j20225.html Bdfutbol.com сайтындағы профилі]
Андерсон Луис да Силва

Андерсон Луис да Силва (; 13 ақпан 1981 жыл, Ампару, Сан-Паулу), немесе қысқаша Луизан — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Ұзақ жылдар бойы "Бенфика" сапында ойнады, және капитаны болды. Екі әлем чемпионатына (2006, 2010), үш Америка кубогына (2001, 2004, 2011) қатысты. Чемпиондар лигасы тарихындағы 5000-шы голдың авторы (2010 жылы 15 қыркүйекте "Хапоэль" қақпасына). Інісі Алекс Сильва да футболшы. Жетістіктері ; «Крузейро» * Бразилия чемпионы: 2003 * Бразилия кубогы: 2003 * Минас-Жерайс штаты чемпионы: 2003 * Сул-Минас кубогы (2): 2001, 2002 ; «Бенфика» * Португалия чемпионы (6): 2004/05, 2009/10, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17 * Португалия кубогы (2): 2003/04, 2013/14 * Лига кубогы (7): 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2013/14, 2014/15, 2015/16 * Португалия суперкубогы (3): 2005, 2014, 2016 ; Бразилия * Америка кубогы: 2004 * Конфедерациялар кубогы (2): 2005, 2009 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.fussballdaten.de/person/luisao/ "Ғussballdaten.de" сайтындағы профилі]
Родриго Жозе Лима дос Сантос

Лима (; толық аты — Родриго Жозе Лима дос Сантос; ; 11 тамыз 1983 жыл, Монти-Алегри) — Бразилиялық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері Командалық * Параэнсе чемпионы: 2005 * Еуропа лигасының финалисі: 2010/11, 2012/13, 2013/14 * Португалия чемпионы: 2013/14, 2014/15 * Португалия лига кубогы: 2013/14, 2014/15 * Португалия кубогы: 2013/14 * Португалия суперкубогы: 2014 Жеке * Португалия чемпионатының үздік мергені: 2011/12 (Оскар Кардосомен бірге) Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/35671 Ғootballdatabase.eu сайтында]
АҚШ баскетбол құрамасы

Баскетболдан АҚШ ерлер құрамасы — Халықаралық Баскетбол турнирлерінде АҚШ-тың намысын қорғайтын құрама. Баскетбол тарихындағы ең күшті ұжымдардың бірі, Жазғы Олимпиада ойындарының 13 дүркін чемпионы. 1936 жылы Олимпиадаға баскетбол турнирі енгізілгеннен бастап қатарынан жеті Олимпиадада чемпион атанды. Тек 1972 жылы ғана аңыз финалда КСРО баскетболшыларынан ұтылды. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион — 1936, 1948, 1952, 1956, 1960, 1964, 1968, 1976, 1984, 1992, 1996, 2000, 2008, 2012, 2016. Күміс жүлдегер — 1972, қола жүлдегер — 1988, 2004. Әлем чемпионаты * Әлем чемпионы — 1954, 1986, 1994, 2010, 2014. Күміс жүлдегер — 1950, 1959, 1982, қола жүлдегер — 1974, 1990, 1998, 2006. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.usabasketball.com/
КСРО баскетбол құрамасы

Баскетболдан КСРО ерлер құрамасы — Халықаралық турнирлерде КСРО намысын қорғаған құрама. Екі дүркін Олимпиада чемпионы (1972, 1988). 1947-91 жылдары ФИБА мүшесі болды. Жетістіктері Әлемдік * Олимпиада чемпионы (2): 1972, 1988 * Олимпиада күміс жүлдегері (4): 1952, 1956, 1960, 1964 * Олимпиада қола жүлдегері (3): 1968, 1976, 1980 * Әлем чемпионы (3): 1967, 1974, 1982 * Әлем чемпионатының финалисі (3): 1978, 1986, 1990 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері (2): 1963, 1970 Құрлықтық * Еуропа чемпионы (14): 1947, 1951, 1953, 1957, 1959, 1961, 1963, 1965, 1967, 1969, 1971, 1979, 1981, 1985 Бапкерлері * Павел Цетлин (1947) * Степан Спандарян (1951—1952, 1956—1962) * Константин Травин (1953—1955) * Александр Гомельский (1963—1970, 1977—1983, 1987—1988) * Владимир Кондрашин (1970—1976) * Владимир Обухов (1985—1986) * Владас Гарастас (1989—1991) Фильмография 2017 жылы "Движение вверх" атты көркем фильм (режиссері Антон Мегердичев) түсірілді. Фильмде 1972 жылғы Олимпиададағы КСРО - АҚШ матчы баяндалады. Дереккөздер
Егор Владимирович Кримец

Егор Владимирович Кримец (; 27 қаңтар 1992, , Өзбекстан) — өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Пахтакор" клубының қорғаушысы. 2015, 2019 жылдары Азия кубогына қатысты. 2011 жылдан бері "Пахтакор" футболшысы. 2013 және 2016-17 жылдары Қытайдың "Бейжің Гоань" клубына жалға берілді. Жетістіктері Клубтық * Өзбекстан чемпионы: 2012, 2014, 2019, 2020 * Өзбекстан вице-чемпионы: 2010, 2018 * Өзбекстан қола жүлдегері: 2011 * Өзбекстан кубогы: 2011, 2019 * Қытай чемпионатының қола жүлдегері: 2013 Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/486026 Ғootballfacts.ru сайтындағы профилі]
Ислам Саидкамалович Тухтаходжаев

Ислам Саидкамалович Тухтаходжаев (; 30 қазан 1989 жыл; Кува, Фергана облысы, Өзбек КСР) — өзбекстандық футболшы, Қытайдың "Шэньян Урбан" клубының қорғаушысы. 2015, 2019 жылдары Азия кубогына қатысты. Жетістіктері «Локомотив» * Өзбекстан чемпионы: 2013, 2014 * Өзбекстан кубогы: 2014 * Өзбекстан суперкубогы: 2013 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/58061 Ғootballdatabase.eu сайтындағы профилі]
Шэньян Урбан

«Шэньян Урбан» — Қытайдың Шэньян қаласындағы футбол клубы, 2015 жылы 26 маусымда құрылды. Қазір Қытай екінші лигасында ойнайды. Тарихы Атаулары * 2015 Шэньян Сити (沈阳城市) * 2016– Шэньян Урбан (沈阳城市) Атақты ойыншылары * Ислам Тухтаходжаев Қызықты фактілер 2018 жылы 3 маусымда "Янбян Бэйго" клубына қарсы ойында "Шэньян Урбан" футболшысы, клубтық қазіргі президенті Чжуан И пенальтиден гол соғып, Қытай чемпионаттарында гол соққан ең қарт футболшы боп тіркелщі. Оның жасы сол жылы 44-те болатын. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.thecfa.cn/jlbjsnr/20170728/19108.html
Сардор Ихтиёрович Рашидов

Сардор Ихтиёрович Рашидов (; , , Өзбек КСР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Пахтакор" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық Жызақ футболының түлегі. 2007 жылы "Курувчи" (қазіргі "Бунедкор") клубына қабылданды. "Бунедкор" сапында жеті маусым ойнап, Өзбекстан чемпионатында 22 голдың авторы атанды. 2015 жылы шілдеде Катардың "Әл-Жайш" клубына ауысты. Жаңа клубы сапында негізгі құрамға тез орнықты. 2017 жылы Біріккен Араб Әмірліктерінің "Әл-Жазира" клубымен келісім шарт жасасты. 2018 жылы Өзбекстанға оралып, "Локомотив" футболшысы атанды. 2019 жылдың басында Португалияның "Насьонал Фуншал" клубына ауысты. Сол жылы жазда катарлық тағы бір клуб "Катар СК" клубымен келісім шарт жасасты. Құрама 2013 жылы 31 қазанда Өзбекстан құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. 2015 жылғы Азия кубогына қатысып, Сауд Арабиясы қақпасына екі гол соқты. 2019 жылғы Азия кубогына да қатысты. Жетістіктері Командалық ; Бунёдкор * Өзбекстан чемпионы (3): 2010, 2011, 2013 * Өзбекстан чемпионатының күміс жүлдегері (2): 2007, 2012 * Өзбекстан кубогы (3): 2010, 2012, 2013 * Өзбекстан кубогының финалисі: 2014 * Өзбекстан суперкубогы: 2014 * АФК чемпиондар лигасының жартылай финалисі: 2012 ; Локомотив * Өзбекстан чемпионы (1): 2018 Жеке * Өзбекстандағы жыл футболшысы (№ 2): 2015 Дереккөздер Сілтемелер
Бегенчмухаммед Нурягдыевич Кулиев

Бегенчмухаммед Нурягдыевич Кулиев (; 4 сәуір 1977 жыл) — түрікменстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазақстан, Түрікменстан, Ресей, Иран чемпионаттарында ойнаған. Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 2004 жылы Азия кубогына қаттысқан. Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/20891 Ғootballfacts.ru сайтындағы профилі]
Назар Караджаевич Байрамов

Назар Караджаевич Байрамов (; 4 қыркүйек 1982 жыл) — түрікменстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 2004 жылы Азия кубогына қатысты. Түрікменстан, Қазақстан, Ресей, Украина, Әзірбайжан клубтарында доп тепті. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/6837.html National-football-teams.com сайтындағы профилі]
Тарық ибн Зияд

Тарық ибн Зияд ( 670-719) — уестгот патшалығын жаулап алған бербер тектес араб қолбасшысы. Өмірбаяны Тарықтың жеке басы туралы мәлімет өте аз. Ғалымдарда оның отбасы туралы да, қайтыс болған күні мен орны туралы да сенімді ақпарат жоқ. Оның есімі, әр түрлі нұсқаларға сәйкес, «таңғы жұлдыз», «есік қаққан», «жол» деп аударылады. Атаудың екінші бөлігі араб тілінен аударғанда «жаулап алушы, кезбе» деген мағынаны білдіруі мүмкін, бірақ бұл оның әкесінің атына байланысты ма, әлде Испанияны жаулап алғаннан кейін лақап ат ретінде берілген бе, белгісіз. Ол ислам дінін қабылдаған бербер болса керек, бірақ кейбір деректер оны парсы тектес деп санайды. Ол қолбасшы және Танжер губернаторы ретінде Ифрикия наменгері Мұса ибн Нұсайырға (703-714) бағынышты болды. Тариф ибн Маллүктің басшылығымен марокколық мұсылмандардың уестгот аумағына алғашқы сәтті шабуылынан кейін (710 жылдың шілдесі), Тарық 711 жылдың көктемінде Пиреней түбегіне 7000-ға жуық әскермен, көбісі берберлермен басып кірді. Ол Гибралтар мүйісіне түсіп, ол содан бері оның атын алды (Жабал әл-Тарық - «Тарық тауы») және осы жерден бастап мұсылмандар Иберия түбегіне (әл-Андалуси) дейін өз билігін жая бастады. 5000 адамнан (арабтар мен берберлерден) тұратын қосымша күш келгеннен кейін, Тарық Гвадалете түбіндегі сегіз күндік шайқаста уестгот королі Родерихті жеңіп, шешуші жеңіске жетті. Ортағасырлық шежірешілер уестготтардың жеңілісін готтық ақсүйектердің бір бөлігінің сатқындығымен байланыстырғанымен, қазіргі зерттеулер бұлай емес екенін көрсетеді. Родерих шайқаста қайтыс болғаннан кейін уестготтардың қарсыласуы тез таусылды, ал Тарық Мұса ибн Нұсайырдың бұйрығына қарамастан, көп ұзамай Кордоба, Малага мен Толедоны басып алды. 712 жылы маусымда Мұса ибн Нұсайыр негізінен арабтар әскерімен (18000 адам) келді, олар көп ұзамай Медина-Сидония, Кармона және Севильяны басып алды. Тарық бұйрықтарды құрметтемегені үшін жазаланғанымен, екі қолбасшы да жаулап алуды жалғастырды және Сарагоса мен Наварраға дейін жылжыды. Алайда, көп ұзамай жаулап алынған жерлерді бөлу төңірегінде егес туды. Арабтар негізінен елдің оңтүстігінде қоныстанған болса, берберлерге солтүстік аймақтардан жер бөлді. Тарық Пиреней тауларынан өтіп, Септиманияға басып кіруге үлгермеді, өйткені ол 714 жылы өзінің жетекшісі Мұсамен бірге халиф І-нің Уәлид бұйрығымен Дамаскке шақырылды. Халиф Тарық пен Мұсаның оған жаулап алу барысы туралы хабарлағанына ашуланып, бірақ оның бұйрықтарын орындамағаны үшін оларды лауазымдарынан айырып, қудалады. Дереккөздер Әдебиеттер * [https://web.archive.org/web/20140923092558/http://www.vostlit.info/haupt-Dateien/index-Dateien/A.phtml?id=2041 Абд әл-Хакам. Әл-Андалусты жаулап алу тарихы.] * [http://www.vostlit.info/Texts/rus7/Makkari/frametext41.htm Әл-Маккари. Испаниядағы мұсылман әулеттерінің тарихы.] * Dietrich Claude: Untersuchungen zum Untergang des Westgotenreichs (711—725). In: Historisches Jahrbuch 108, 1988, S. 329—358. * Stephan und Nandy Ronart: Lexikon der Arabischen Welt. Artemis Verlag, 1972. * Andre Clot: Das maurische Spanien: 800 Jahre islamische Hochkultur in Al Andalus. 2004. ISBN 3-491-96116-5. *
Владимир Караджаевич Байрамов

Владимир Караджаевич Байрамов (түрікм. Wladimir Karajaýýewiç Baýramow; 2 тамыз 1980, Ашхабад, Түрікмен КСР, КСРО) — түрікменстандық футболшы, шабуылшы. 2004 жылы Азия кубогына қатысты. Карьерасы Карьерасын 1997 жылы "Копетдаг" сапында бастады. Бір жылдан соң Түрікменстан чемпионы атанды. 1999 жылы Астананың "Жеңіс" клубына ауысты. 2000 жылы қазақстандық тағы бір клуб — "Аксес-Голден Грейнде" ойнады. Одан кейінгі маусымдарды Ресейдің түрлі клубтарында өткіздіп, Қазақстанға 2009 жылы ғана оралды. 2009 жылы "Химкиден" "Тобылға" жалға берілді. 2009 жылғы маусымда 20 гол соғып, Қазақстан чемпионатының үздік мергені атанды. 2011 жылы "Химкиден" "Қайратқа" ауысты. 2012 жылы "Ахал" футболшысы атанды. 2013 жылы "Балкан" клубында ойнап карьерасын аяқтады. Жетістіктері * Түрікменстан чемпионы: 1998 * Түрікменстан кубогы: 1997, 1999 * Қазақстан кубогының финалисі: 1999/00 * Қазақстан вице-чемпионы: 2000 * Ресей кубогы: 2003/04 * АФК перзиденті кубогы: 2013 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/6835.html Профилі (National-football-teams.com)]
Вохид Мухитдинович Шодиев

Вохид Мухитдинович Шодиев (; 9 қараша 1986 жыл, Науаи облысы, Өзбек КСР) — өзбекстандық футболшы, "Қызылқұм" клубының жартылай қорғаушысы. 2015 жылы Азия кубогына қатысқан. Карьерасы "Зарафшан" клубының түлегі. Карьерасында көптеген өзбекстандық клубтарда доп тепті. Тек 2015-16 жылдары ғана Малайзияның "Перак" клубында ойнады. 2013 жылы қараша айында тұңғыш рет Өзбекстан құрамасы сапында ойнады. 2015 жылғы Азия кубогына қатысып, топтық кезеңде Сауд Арабиясы қақпасына бір гол соқты. Жетістіктері * Өзбекстан кубогының финалисі: 2014, 2015, 2017 * Өзбекстан суперкубогы: 2013 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/217200 Футболшының профилі]
Зарафшан (футбол клубы)

Зарафшан — 1962-2013 жылдары КСРО және Өзбекстан чемпионаттарында ойнаған Науаи қаласындағы өзбекстандық футбол клубы. 2013 жылдың соңында қаржы тапшылығынан жабылып қалды. Тарихы Атаулары * 1962-1972 — «Зарафшан». * 1973-1974 — «Согдиана». * 1975-2009 — «Зарафшан». * 2010 — «Зарафшан»-НЦЗ. * 2011-2013 — «Зарафшан». Атақты ойыншылары * Сергей Агаметов * Вохид Шодиев Сілтемелер * http://footballfacts.ru/clubs/36716-zarafshan-navoi
Перак (футбол клубы)

Перак — Малайзияның Перак қаласындағы футбол клубы, 1921 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Перак" стадионында өткізеді. 2004 жылдан бері тек Малайзия суперлигасында ойнайды. Жетістіктері Ұлттық * Малайзия чемпионы: 2002, 2003 * Малайзия кубогы: 1926, 1931, 1957, 1967, 1970, 1998, 2000, 2018 Дереккөздер Сілтемелер * http://peraktbg.com.my/
Уз-Донг-Жу (футбол клубы)

«Уз-Донг-Жу» — Өзбекстанның Әндіжан қаласындағы футол клубы, 2004 жылы құрылған. 2008 жылы бір маусым жоғары лигада ойнады. Жетістіктері * Бірінші лиганың күміс жүлдегері: 2007 Cілтемелер * http://footballfacts.ru/clubs/485013-uzdongzhu-andizhan#tab49_485013r
Игорь Анатольевич Шквырин

Игорь Анатольевич Шквырин (; 29 сәуір 1963, Ташкент) — КСРО-лық және өзбекстандық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 1996, 2000 жылдары Азия кубогына қатысты. 1994 жылғы Азия ойындарының жеңімпазы. Жетістіктері Командалық * КСРО чемпионы: 1988 * КСРО футбол федерациялары кубогы: 1989 * Азия ойындары: 1994 * Малайзия чемпионы: 1995 * Өзбекстан чемпионы: 1998 * Үндістан чемпионы: 2000 Жеке * 1 лиганың үздік мергені: (1990, 37 гол, 37 ойын) * 1994 жылғы Азия ойындарының үздік ойыншысы * Өзбекстан чемпионатының үздік мергені: 1998 * Үндістан чемпионатының үздік мергені: 2000 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/126387 Ғootballdatabase.eu сайтындағы профилі]
Канада күні

Канада күні (, ) — Канаданың ұлттық мерекесі, бүкіл мемлекет бойынша демалыс күні. Бұл мереке 1 шілде 1867 жылы Конституциялық актқа қол қойылуын тойлайды. Бұл акт Британ империясының Канада, Жаңа Шотландия және Нью-Брансуик сияқты үш отарларын "Канада" деп аталатын бір доминионға біріктірді. Бұл үш отардың одағы Канадалық конфедерация деп аталды. Кейіннен бұл конфедерацияның құрамына әр түрлі провинциялар мен отарлар қосылып, Канада есімді біріккен мемлекет құрылды. Бұл мереке алғашында "Доминион күні" (, ) деп аталған, мерекенің атауы 1982 жылы өзгертілді. Тойлануы Кейде бұл мейрамды «Канаданың туылған күні» деп те атайды. Бұл атау қазіргі Канаданың аумағында орналасқан бұрынғы Британ империясының отарлары Жаңа Шотландия, Нью-Брансуик және Канада провинциясының (кейіннен 1867 Конституциялық акті бойынша Онтарио және Квебек деген екі провинцияға бөлінді) 1 шілде 1867 жылы Канада есімді бір федеративті мемлекетке бірігуін бейнелейді. Елдегі көптеген қауымдастықтар Канада күніне жаппай мерекелер ұйымдастырады, көбінесе парадтар, карнавалдар, фестивальдар, барбекю, әуе және теңіз қойылымдары, мерекелік отшашулар, тегін музыкалық концерттер сияқты ашық аспан астындағы мерекелер ұйымдастырады. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.canada.ca/canada-day Canada Day in the Capital Region] * [https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/canada-day-history.html History of Canada Day] * [https://www.britannica.com/topic/Canada-Day Canada Day]
Менде бір арман бар

1963 жылы Вашингтонда "Жұмыс және бостандық үшін" марышында түйінсөз сөйлеуде.]] Менде бір арман бар - бұл американ азаматтық құқық белсендісі Мартин Лютер Кингтің 1963 жылы 28 тамызда Вашингтонда "Жұмыс және бостандық үшін" маршында сөйлеген түйінсөзі болып, онда азаматтық және экономикалық құқықтар туралы айтады және АҚШ-тағы нәсілшілдікті, расизмді ақырластыруға шақырады. Вашингтондағы Линкольн мемориалының баспалдағында тұрып 250 000-нан астам азаматтық құқық қолдаушыларына қарата айтылған бұл сөз азаматтық құқық қозғалысының айқындаушы сәті болды және ол АҚШ тарихындағы ең танымал баяндамалардың бірі есептеледі. Сыртқы сілтемелер * [https://www.youtube.com/watch?v=_yOBncaiito түпнұсқа видеосы] Дереккөздер
Уәли (лауазым)

Уәли — бұл ислам елдерін басқарудағы аймақтың немесе ел бөлінген басқа әкімшілік бірліктің наменгері лауазымына сәйкес келетін қызмет. Бұл ұстаным VII ғасырдан бастап, исламдық мемлекеттік аппараттың қалыптасуының басынан бастап белгілі болды. Уәлилер жаңадан жаулап алынған жерлердегі халифалардың әкімдері болған және оларды тікелей тағайындаған. Кейіннен орталық үкіметтің әлсіреуіне байланысты уәли айтарлықтай автономия алды және олардың кейбіреулері тәуелсіз мұсылман әулеттерінің негізін қалаушылар болды. Соңғы орта ғасырларда және жаңа дәуірде уәлилер Осман империясы аймақтарының наменгерлері (губернаторлары), ал өңірлердің өзі уәлаят деп аталды. Мысырда Мұхаммед Әли және оның мұрагерлері хедив атағын қабылдамас бұрын 1805-1866 жылдары уәли атағын қолданды. Қазіргі уақытта аймақ әкімі атағы ретінде уәли термині бірқатар исламдық елдерде қолданылады, соның ішінде Ауғанстан, Алжир, Марокко, Оман, Тунис, Түркия және Түрікменстан. Әдебиет *
Тұрхан сұлтан

Тұрхан Қадиша сұлтан (; 1627/1628 — 5 шілде 1683) — Ибраһимнің әйелі (хасеки сұлтан), IV Мехметтің анасы (уәлиде сұлтан), ұлының биліктегі алғашқы жылдарында Осман империясының регенті; "қатындар сұлтанаты" дәуірінің соңғы өкілі. Өмірбаяны Тұрхан Қадиша сұлтан 1627 немесе 1628 жылдары дүниеге келген, туған есімі - Надя, шығу тегі - орыс. Басқа деректер бойынша ол қазіргі Украина территориясында дүниеге келген. Татарлардың шабуылы кезінде тұтқынға алынып, құлдыққа сатылды. Шамамен 12-14 жасында Тұрхан Қырым ханының Ибраһимнің анасы Көсем сұлтанға сыйы ретінде Топқапы сарайына жеткізілді. Энтони Алдерсонның сөзі бойынша, Тұрхан сұлтанның 1689 жылдың қаңтарында қайтыс болған ағасы - Юсуф аға болған, алайда, оның Ыстанбұлға қалай келгені белгісіз. Көсем қызды гаремде жақсы болашақ күтіп тұр деп санап, оны тәрбиелеу үшін кіші қызы Әтике сұлтанның сарайына жібереді. Ол Әтике сарайында жақсы білім алып, Топқапыға қайтады. Өзінің сұлулығы мен ақылымен ерекшеленген Тұрхан Ибраһимнің жүрегін тез жаулап алып, хасеки титулын алады. 1642 жылдың 2 қаңтарында Тұрхан Қадиша өзінің үлкен ұлын, болашақ сұлтан IV Мехметті туды. Тұрхан мен Ибраһимнің тағы екі қызы - Гауһархан сұлтан мен Әтике сұлтан болды. Екінші ұлы Ахметтің сәби кезінде қайтыс болғанынан кейін, ол сұлтанға ықпалын жоғалтты. Ибраһимнің психикалық жағдайымен бірге мемлекеттің жағдайы нашарлайды. 1648 жылы сарайдағылар мен сұлтан анасы оны дереу тақтан құлату керек деген шешімге келеді. Тұрханның 6 жасар ұлы Мехмет сұлтан атанады. Баланың әжесі Көсем сұлтан билікті өз қолына алады. 1651 жылы Тұрхан сұлтан янычарлардың Көсемнің келісімі бойынша IV Мехметті улап, таққа оның басқа немересі II Сүлейменді отырғызғысы келгенін білді. Бұл ақпаратты Тұрханға уәлиде сұлтан қызметшілерінің бірі - Мелеки қатын жеткізді. 2 қыркүйекте Көсем сұлтан Тұрхан сұлтан жақтастарымен өлтірілді. Тұрхан өзінің бас бәсекелесінің өлімінен кейін биліктен барлық бас уәзірлерді аластатты. Абаза Сиявуш паша бас уәзір, Абусаид эфенди шейх әл-ислам атанды. Тұрхан мемлекетті баласымен бірге басқарды: осының арқасында жас сұлтан қажет тәжірибені жинай алды. Сол кездері жүргізілген соғыстар үлкен қаражат талап етті. Уәзірлер бірінен кейін бірі ауысып отырды, Тұрхан билігін жоғалта бастады. Янычарлар бастаған бүлік кезінде Көсем сұлтанды сатқан Мелеки қатын өлтірілді. Мемлекет ісін бас уәзір реттегесін, Тұрхан құрылыс және қайырымдылықпен айналысты. Өнерде * «Махпейкер» фильмі (2010 жылы, Тұрхан сұлтан рөлінде — Башак Парлак) * «Ғаламат ғасыр: Көсем дәуірі» телехикаясы (2015 жылы, Тұрхан сұлтан рөлінде — Ханде Догандемир)
Андре Алмейда

Андре Гомиш Магальяйнш ди Алмейда (; 10 қыркүйек 1990 жыл, Лиссабон) — португалиялық футболшы, "Бенфика" кллубының қорғаушысы. Карьерасы 2013-15 жылдары Португалия Ұлттық футбол құрамасы сапында сегіз кездесуде алаңға шықты. 2014 жылы әлем чемпионатына қатысты. "Белененсиш", "Бенфика", "Унион Лейрия" клубтарында ойнады. 2011 жылдан бері "Бенфика" ойыншысы. Жетістіктері «Бенфика» * Португалия чемпионы (5): 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2018/19 * Португалия кубогы (2): 2013/14, 2016/17 * Лига кубогы (5): 2010/11, 2011/12, 2013/14, 2014/15, 2015/16 * Португалия суперкубогы (4): 2014, 2016, 2017, 2019 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/andre-almeida/ Профилі (worldfootball.net сайтында)]
Родриго Морено Машадо

Родриго Морено Машадо (Мачадо) (; ; 6 наурыз 1991, ) — бразилиялық және испаниялық футболшы, "Лидс Юнайтед" клубының шабуылшысы. Немере туысы Тьяго Алькантара да футболшы. Карьерасы Родрига Рие-до-Жанейрода дүниеге келген. 11 жасында "Фламенго" клубының академиясына қабылданды. 2003 жылдан кейін бірнеше испандық клубтың академиясынан өтті. 2009 жылы "Реал" академиясына ауысты. 2010 жылы "Реал С" клубы сапында кәсіпқой карьерасын бастаған соң Испания азаматтығын алды. 2010 жылы "Бенфикаға" ауысып, бес маусым ойнаса, соның екі маусымын "Болтон Уондерерс" пен "Валенсия" сапында арендада өткізді. 2015 жылы "Валения" футболшыны түпкілікті сатып алды. 2014 жылы Испания құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Топтық кезеңдегі үш кездесуге қатысты. Сол жылы күзде УЕФА Ұлттар лигасына да қатысты. 2020 жылы араға 17 маусым салып ағылшын премьер лигасына оралған "Лидске" ауысты. Жетістіктері ; «Бенфика» * Португалия чемпионы: 2013/14 * Лига кубогы: 2011/12, 2013/14 * Португалия кубогы: 2013/14 ; «Валенсия» * Испания кубогы: 2018/19 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.thefinalball.com/player.php?id=126962 Профилі]
Ювентус (стадион)

Ювентус стадионы — Италияның Турин қаласындағы футбол аренасы, 2009 жылы іргетасы құйылып, 2011 жылы 8 қыркүйекте ашылу салтанаты болды. "Ювентус" клубы өз алаңындағы ойындарын осында өткізеді. 2014 жылы УЕФА Еуропа лигасының финалы өтіп, "Бенфика" және "Севилья" клубтары кездесті. Бұрынғы "Делле Альпи" стадионының орнына салынған. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.juventus.com/it/allianz-stadium/ Ресми сайты]
Рубен Аморим

Рубен Филипе Маркеш Аморим (; 27 қаңтар 1985 жыл, ) — футбол бапкері, 2003-2016 жылдары ойнаған португалиялық футболшы, қорғаушы болып өнер көрсетті. "Манчестер Юнайтед" клубының бас бапкері. Екі дүркін Португалия чемпионы. 2010, 2014 жылдары әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Бенфика * Португалия чемпионы: 2009/10, 2013/14 * Португалия кубогы: 2013/14 * Лига кубогы: 2008/09, 2009/10, 2012/13, 2013/14 * Португалия суперкубогы: 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/25101 Тransfermarkt]
Алтай (ерлер волейбол клубы)

«Алтай» — Қазақстанның Ұлттық лигасында ойнайтын Өскеменнің ерлер волейбол командасы. Тарихы Команда 2004 жылы Өскемен қаласындағы №4 БЖСМ негізінде құрылды және ұйымдастырылды. 2005 жылдың қараша айында Шығыс Қазақстан облыстық әкімдігінің шешімімен «Өскемен қаласының волейбол клубы» ашылды. 2015-2016 маусым Алтай үшін бұл Ұлттық лигадағы жетінші маусым. Алты жыл бойы өнер көрсеткен команда үш рет ҚР Кубогының қола жүлдегері (2009, 2011 және 2014 жылдары) және екі рет ҚР Чемпионатының қола жүлдегері атанды (2011 және 2012 ж.). Жетістіктері * Қазақстан чемпионаты (2) — 2011, 2012 * Қазақстан кубогы (3) — 2009, 2011, 2014 Құрамы Тағы қараңыз * Алтай (әйелдер волейбол клубы) * Алтай (волейбол клубы) Сілтеме * [http://vk-altay.kz/ Команданың ресми сайты]
Миралем Сулеймани

Миралем Сулеймани (; 5 желтоқсан 1988 жыл, ) — сербиялық футболшы, "Янг Бойз" клубының жартылай қорғаушысы. Сербия Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған. Жетістіктері Командалық ; «Аякс» * Нидерланд чемпионы (3): 2010/11, 2011/12, 2012/13 * Нидерланд вице-чемпионы: 2009/10 * Нидерланд кубогы: 2009/10 ; «Бенфика» * Португалия чемпионы: 2013/14 * Португалия кубогы: 2013/14 * Лига кубогы: 2013/14 ; «Янг Бойз» * Швейцария чемпионы: 2017/18 * Швейцария вице-чемпионы (2): 2015/16, 2016/17 Жеке * Нидерланд чемпионатындағы жыл таланты («Херенвен»): 2007/08 Дереккөздер Сілтемелер *[https://int.soccerway.com/players/miralem-sulejmani/8829/ Профилі]
Иван Кавалейру

Иван Рикарду Невеш Абреу Кавалейру (; 18 қазан 1993 жыл, Вила-Франка-ди-Шира, Португалия) — португалиялық футболшы, "Фулхэм" клубының жартылай қорғаушысы. 2014 жылы Португалия Ұлттық футбол құрамасы сапында екі кездесу өткізді. Жетістіктері Командалық «Бенфика» * Португалия чемпионы — 2013/14 * Португалия кубогы — 2013/2014 Халықаралық Португалия-20 * Жастар арасындағы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері — 2015 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/176624 Профилі (footballdatabase.eu сайтында)]
Тастан Башпанов

{{Тұлға { style="background:transparent" } { style="background:transparent" } }} Тастан Башпанов (1884 - 1972) — Гурьев облысы Новобогат ауданы Молотов атындағы колхозының жылқы шаруашылығының меңгерушісі. Социалистік Еңбек Ері (1948). Еңбек жолын балық аулау кәсіпшілігінде бастап, Қазан революциясы кезінде қара жұмысшы, кейіннен мал шаруашылығы саласындағы серіктестіктердің мүшесі, Чапаев атындағы кеңшардың жылқышысы. 1930-1957. Гурьев облысы Новобогат ауданы Молотов атындағы колхозының жылқы шаруашылығы фермасының меңгерушісі. Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Тастан Башпанов" есімі берілді". Марапаттары мен атақтары * КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағы, * Ленин ордені * "Орақ пен Балға" алтын медалі Дереккөздер
Ясухито Эндо

Ясухито Эндо (28 қаңтар 1980 жыл, ) — жапониялық футболшы, "Гамба Осака" клубының жартылай қорғаушысы. 2006, 2010, 2014 жылдары әлем чемпионатына, 2004, 2007, 2011, 2015 жылдары Азия кубогына қатысты. Ұлттық құрама сапында 152 ойын өткізген, ол әзірше рекордтық көрсеткіш. Жетістіктері Клубтық Гамба Осака * Жапония чемпионы: 2005, 2014 * Джей лига кубогы: 2007, 2014 * Жапония суперкубогы: 2007 * АФК чемпиондар лигасы: 2008 * Император кубогы: 2008, 2009, 2014 Жапония * Жастар арасындағы әлем чемпионатының финалисі: 1999 * Азия чемпионы: 2004, 2011 Жеке * Жапониядағы жыл футболшысы: 2008 * Джей лиганың символикалық құрамы (11): 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014 * Азиядағы жыл футболшысы: 2009 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/yasuhito-endo/567/ Soccerway.com сайтындағы профилі]
Айтан Исмағұлов

{{Тұлға { style="background:transparent" } { style="background:transparent" } }} Тастан Башпанов (1884 - 1972) — Гурьев облысы Новобогат ауданы Карл Маркс атындағы колхозының жылқы шаруашылығының меңгерушісі. Социалистік Еңбек Ері (1948). Еңбек жолын Айбас аудандағы “Карл Маркс” атындағы ұжымшарда жылқышы болып бастап, ұйымдастыру шеберлігімен танылған. Кейіннен бөлім меңгерушісі болып, Отанына адал қызмет етті. Марапаттары мен атақтары 1945 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды. Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Айтан Исмағұлов" есімі берілді". Дереккөздер
Қапизолла Кәрімов

{{Тұлға { style="background:transparent" } { style="background:transparent" } }} Қапизолла Кәрімов (1928 - 1985) — Гурьев облысы Новобогат ауданы Чкалов атындағы колхозының аға табыншысы. Социалистік Еңбек Ері (1948). Гурьев ауыл шаруашылығы техникумын сырттай бітірген. Еңбек жолын Чкалов атындағы ұжымшарда жылқышы болып бастап, құлын алудың шебері атанды. Ұлы Отан соғысы жылдарында майданға сәйгүліктер дайындаған үшін мемлекеттің ең жоғарғы марапатына ие болды. Кейіннен Чапаев атындағы кеңшардың ферма басқарушысы, қойма меңгерушісі қызметтерің атқарды. Марапаттары мен атақтары КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды. Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Қапизолла Кәрімов" есімі берілді". Дереккөздер
Мұқиден Ғалиев

{{Тұлға { style="background:transparent" } { style="background:transparent" } }} Мұқиден Ғалиев (1884 - 1972) — Гурьев облысы Новобогат ауданы Карл Маркс атындағы колхоздың төрағасы. Социалистік Еңбек Ері (1948). 1929-1931. “Қызыл балық” ұжымшарының мүшесі. 1932-1942. “Жана таң” серіктестігінің бригадирі, төрағасы. 1942-1957. Тұщықұдық ауылдық кеңесі “Карл Маркс”, Забурын ауылдық кеңесі “Қара Батыр” және Орпа ауылдық кеңесі “Ворошилов” ұжымшарларының басшысы. 1957-1964. “Новобогат” кеңшарының ферма басқарушысы. Марапаттары мен атақтары КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды. Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Мұқиден Ғалиев" есімі берілді". Дереккөздер
Тайыр Нысанов

{{Тұлға { style="background:transparent" } { style="background:transparent" } }} Тайыр Нысанов (1898 - 1956) — Гурьев облысы Новобогат ауданы "Қарабатыр" колхозының жылқы шаруашылығының меңгерушісі. Социалистік Еңбек Ері (1948). Балықшылықтан еңбек жолын бастап, Теніз аудандағы “Жас буын” ұжымшарында еңбек етті. 1930 жылдан бастап Новобогат аудандағы Забурын ауылдық кеңесінің хатшысы. 1942 жылдан бастап соғыс жылдарында “Қара батыр” ұжымшарының ірі қара фермаларын басқарған. Марапаттары мен атақтары КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды. Атырау қалалық әкімиятының 2009 жылғы 1 желтоқсандағы және Атырау қалалық мәслихатының 2010 жылғы 3 ақпандағы шешімімен Атырау қаласында көшеге "Тайыр Нысанов" есімі берілді". Дереккөздер
Жетісу (волейбол клубы)

«Жетісу» — Қазақстанның ұлттық лигасында ойнайтын Талдықорған қаласының әйелдер волейбол клубы. Тарихы Ол 2001 жылы Алматы облысы әкімінің орынбасары, қазіргі кезде Алматы облысының әкімі Амандық Баталовтың бастамасымен құрылды. Жетістіктері * Қазақстан чемпионы (8) — 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2020 Қазақстан Республикасы Спартокиада жеңімпазы (1) — 2011 * Клубтар арасындағы Азия чемпионатының күміс жүлдегері (2) — 2010, 2013 Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері (6) — 2005, 2006, 2007, 2016, 2018, 2019 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері (1) — 2017 Клубтар арасындағы Азия чемпионатының қола жүлдегері (2) — 2011, 2014 * Қазақстан Кубогының иегері (8) — 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 * Қазақстан Суперкубогының иегері (3) - 2015, 2018, 2019 * «Вьетнам ТВ кубогының» иегері * «Тайланд ханшайымдары кубогы» иегері 2019/2020 маусым Құрамы Жетісу-2 Сілтеме * [http://www.volley.kz/ru/teams_raw/zhyetysu Клуб профилі] Қазақстан Республикасы волейбол Федерациясының сайтында *[https://www.instagram.com/vc_zhetysu/?hl=ru Инстаграмдағы ресми парақшасы] * [https://www.facebook.com/vczhetysu/?ref=your_pages Фейсбуктегі ресми парақшасы] *[https://vk.com/vc_zhetysu01 ВКонтактедегі ресми парақшасы]
Волейболдан ерлер арасындағы Қазақстан чемпионаты

Волейболдан ерлер арасындағы Қазақстан чемпионаты — волейболдан Қазақстан ерлер командаларының жыл сайынғы жарысы. 1992/93 маусымнан бастап өткізіліп келеді. Жарыстар үш дивизионда - Ұлттық лига және «А» және «В» жоғарғы лигаларында өтеді. Жарыс формуласы 2018/19 маусымында Ұлттық лигадағы чемпионат екі кезеңді қамтыды - алдын ала және плей-офф кезеңі. Алдын ала кезеңде командалар 4 турдан ойнады. Үздік төртеуі плей-оффтың жартылай финалына өтіп, содан кейін екі финалисті анықтауы керек еді. COVID-19 пандемиясы салдарынан чемпионат мерзімінен бұрын аяқталды. Нәтижелер турнир тоқтатылған сәтте шығарылады. «Буревестник-Алматы» чемпион деп жарияланды. 2-орынды «Атырау», 3-орынды «Динамо-Тараз» иеленді. 3: 0 және 3: 1 есебімен жеңіске жету үшін командалар әрқайсысына 3 ұпайдан, 3:2 есебімен жеңгені үшін 2 ұпай, 2:3 есебімен жеңілгені үшін 1 ұпай алады, 0:3 және 1:3 есебімен жеңілгендерге ұпай берілмейді. 2019/20 Ұлттық лигасында 7 команда ойнады: «Буревестник-Алматы» (Алматы), «Атырау», «Динамо-Тараз» (Тараз), «Маңғыстау» (Ақтау), «Алтай» (Өскемен), «Есіл» (Петропавл), «Павлодар». Чемпиондар * 1993 «Азамат» Алматы * 1994 «Азамат» Алматы * 1995 «Болат» Теміртау * 1996 ЦСКА-«Азамат» Алматы * 1997 ЦСКА Алматы * 1998 «Жайық» Орал * 1999 ЦСКА Алматы * 2000 ЦСКА Алматы * 2001 ЦСКА Алматы * 2002 «Конденсат» Орал * 2003 «Атырау» * 2004 «Атырау» * 2005 «Рахат»-ЦСКА Алматы * 2006 «Рахат» Алматы * 2007 «Рахат» Алматы * 2008 «Алматы» * 2009 «Алматы» * 2010 «Алматы» * 2011 «Алматы» * 2012 «Алматы» * 2013 «Алматы» * 2014 «Конденсат-Жайықмұнай» Орал * 2015 «Тараз» * 2016 «Алтай» Өскемен * 2017 «Алтай» Өскемен * 2018 «Сарматтар-Атырау» Атырау * 2019 «ТНК-Казхром» Хромтау * 2020 «Буревестник-Алматы» Алматы Тағы қараңыз * Волейболдан әйелдер арасындағы Қазақстан чемпионаты Сілтеме * [http://www.volley.kz/ Қазақстан Республикасының волейбол федерациясы]
Қазақстан баскетбол құрамасы

Қазақстан баскетбол ерлер құрамасы — халықаралық жарыстарда Қазақстанның намысын қорғайтын құрама. 1992 жылдан бері түрлі халықаралық турнирлерге қатысып келеді. Әзірше Баскетболдан әлем чемпионатының финалдық кезеңіне жолдама алған жоқ. Нәтижелері Олимпиада ойындары Әзірше Олимпиада ойындарының іріктеулерінен өткен жоқ Әлем чемпионаты Әзірше әлем чемпионаттарының іріктеулерінен өткен жоқ. Азия кубогы * 1993 — қатыспады * 1995 — 5-орын * 1997 — 13-орын * 1999 — шеттетілді * 2001 — қатыспады * 2003 — 7-орын * 2005 — 10-орын * 2007 — 4-орын * 2009 — 9-орын * 2011 — қатыспады * 2013 — 8-орын * 2015 — 11-орын * 2017 — 16-орын * 2022 — 15-орын Азия ойындары * 1994 — 5 орын * 1998 — 4 орын * 2002 — 3 орын * 2006 — 7 орын * 2010 — іріктеу * 2014 — 4 орын * 2018 — 13 орын * 2022 — 10 орын Құрамасы Бас бапкер: Олег Киселев Сілтемелер * http://www.asia-basket.com/Kazakhstan/basketball-National-Team.asp * http://www.nbf.kz
Волейболдан әйелдер арасындағы Қазақстан чемпионаты

Волейболдан әйелдер арасындағы Қазақстан чемпионаты — Қазақстан әйелдер волейбол командаларының жыл сайынғы жарысы. 1992/93 маусымнан бастап өткізіліп келеді. Жарыстар үш дивизионда - Ұлттық лига және «А» және «В» жоғарғы лигаларында өтеді. Жарыс формуласы 2019/20 маусымында Ұлттық лигадағы чемпионат екі кезеңді - алдын ала және плей-офф кезеңін қамтыды. Алдын ала кезеңде командалар 5 айналым турларды өткізді. Үздік төртеуі плей-оффтың жартылай финалына өтіп, содан кейін екі финалисті анықтауы керек еді. COVID-19 пандемиясының салдарынан чемпионат мерзімінен бұрын аяқталды. Нәтижелер турнир тоқтатылған сәтте шығарылады. Жетісу чемпион деп жарияланды. 2-орынды «Алтай», 3-орынды «Ертіс-Қазхром» иеленді. 3:0 және 3:1 есебімен жеңіске жету үшін командалар әрқайсысына 3 ұпайдан, 3:2 есебімен жеңгені үшін 2 ұпай, 2:3 есебімен жеңілгені үшін 1 ұпай алады, 0:3 және 1:3 есебімен жеңілгендерге ұпай берілмейді. 2019/20 Ұлттық лигаға 8 команда қатысты: «Жетісу» (Талдықорған), «Алтай» (Өскемен), «Ертіс-Қазхром» (Павлодар), Қуаныш (Петропавл), «Алматы», «Астана» (Астана), «Алтай»-2 (Өскемен), «Қарағанды». Чемпиондар * 1993 «Азия»-АДК Алматы * 1994 АДК Алматы * 1995 «Пульс» Павлодар * 1996 «Базис»-АДК Алматы * 1997 «Ертіс» Павлодар * 1998 «Ертіс» Павлодар * 1999 «Алма-Динамо» Алматы * 2000 «Астана Қанаты» Астана * 2001 «Рахат» Алматы * 2002 «Рахат» Алматы * 2003 «Рахат» Алматы * 2004 «Рахат» Алматы * 2005 «Рахат» Алматы * 2006 «Рахат» Алматы * 2007 «Рахат» Алматы * 2008 «Жетісу» Талдықорған * 2009 «Жетісу» Талдықорған * 2010 «Жетісу» Талдықорған * 2011 «Жетісу» Талдықорған * 2012 «Жетісу» Талдықорған * 2013 «Жетісу» Талдықорған * 2014 «Жетісу» Талдықорған * 2015 «Жетісу» Талдықорған * 2016 «Алтай» Өскемен * 2017 «Алтай» Өскемен * 2018 «Алтай» Өскемен * 2019 «Алтай» Өскемен * 2020 «Жетісу» Талдықорған Сілтеме * [http://www.volley.kz/ Қазақстан Республикасының волейбол федерациясы]
Брем (Рейнланд-Пфальц)

Брем — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 833 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Жер аумағы - 9,12 км 2 . Ресми коды - 07 1 35 012 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.bremm-mosel.de/ Ресми парақшасы]
Мик Маккарти

Майкл Джозеф (Мик) Маккарти (; 7 ақпан 1959 жыл, Барнсли, Англия) — ирландиялық футболшы, қорғаушы және футбол жаттықтырушысы. Ол қорғаушы ретінде ойнады. 1988 жылы Еуропа чемпионатына, 1990 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Ойыншы ретінде Барнсли * Англия төртінші дивизионының күміс жүлдегері: 1978–79 * Англия үшінші дивизионының жеңімпазы: 1980–81 МС * Англия чемпионатының қола жүлдегері: 1984–85 Селтик * Шотландия чемпионы: 1987–88 * Шотландия кубогы: 1987–88, 1988–89 Жеке * Барнсли жыл ойыншысы: 1977–78, 1978–79, 1980–81 * МС жыл ойыншысы: 1983–84 Бапкер Сандерленд * Чемпионшип жеңімпазы: 2004–05 Вулверхэмптон * Чемпионшип жеңімпазы: 2008–09 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/-/profil/trainer/599 Профилі (бапкер)]
Футболдан Сауд Арабиясы чемпионаты

Футболдан Сауд Арабиясы чемпионаты (ресми атауы Премьер лига) — Сауд Арабиясындағы басты футбол турнирі, 1976 жылдан бері өткізіліп келеді. 16 команда Сауд Арабиясы чемпиондығы үшін сынға түседі. Чемпион атанған клуб АФК Чемпиондар лигасына қатысады. Жүлдегерлер Жүлделер * 1-орын — 2.500.000 риал * 2-орын — 1.500.000 риал * 3-орын — 1.000.000 риал Сілтемелер * https://web.archive.org/web/20081006100356/http://www.saff.com.sa/
Jamiroquai

Jamiroquai (Джамирокуай) — британдық музыкалық топ. Jamiroquai тобы 1992 жылы құрылған. Содан бері құрамы көп өзгеріске ұшырап, қазіргі уақытта бастапқы құрамнан солист Джей Кей (Джейсон Луис Читэм) ғана қалған. Алғашқы синглы When You Gonna Learn? 1992 жылы шықты. Ал 1998 жылғы Virtual Insanity әні үшін топ «Грэмми» сыйлығын алды. Travelling Without Moving альбомы Гиннесс рекордтары кітабына ең көп сатылған фанк-альбом ретінде енді. Топтың аты джем және ирокез сөздерінің қосылуынан жасалды. Дискографиясы * 1993 — Emergency on Planet Earth * 1994 — The Return of the Space Cowboy * 1996 — Travelling Without Moving * 1999 — Synkronized * 2001 — A Funk Odyssey * 2005 — Dynamite * 2006 — High Times: Singles 1992-2006 * 2010 — Rock Dust Light Star * 2017 — Automaton Дереккөздер
Виталий Михайлович Еремеев

Виталий Михайлович Еремеев (23 қыркүйек 1975, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық кәсіби хоккейші, қақпашы; жаттықтырушы. Өскемендік шайбалы хоккейінің түлегі. Өмірбаяны Ол Өскеменде жергілікті «Торпедо» клубында ойнай бастады. Ол жыл сайын дерлік әлем чемпионатында Қазақстан құрамасында ойнады, сонымен қатар Наганода өткен 1998 жылы Олимпиада ойындарында ел құрамасында 7 матч өткізді, ол кезде АҚШ, Швеция және Беларус құрамаларымен 5-8 орындарды бөлісті. 1994 ҰХЛ драфтында ол 9-раундта «Нью-Йорк Рейнджерс» 209 жалпы нөмірімен таңдалды. 1994-1999 жылдар аралығында мәскеулік ЦСКА-ның қақпасын қорғады. 1999/2000 жылғы маусымда Еремеев мәскеулік «Динамода» ойнап, өте сенімді ойын көрсетті (орта есеппен бір матчта 1,27 гол жіберіп алды) және командасымен бірге Ресей чемпионы атанды. 2000 жылы шілдеде «Рейнджерс» Еремеевпен келісімшартқа отырды. Ол ҰХЛ дебютін 2000 жылы 27 желтоқсанда екінші кезеңнің 5-минутында есеп «Каролинаның» пайдасына 3-0 болып тұрғанда «Каролина Харрикейнздің» командасына қарсы жекпе-жекте өткізді. Осылайша, ол бұрынғы кеңестік республикалардан ҰХЛ командаларының қақпаларын қорғаған 9-қақпашы болды. Қалған уақытта, ол 14 соққының 13-ін тойтарды, бірақ оның командасы 3:4 есебімен жеңілді. Ол ҰХЛ-де 2000-2001 жылдар аралығында АҚШ-тың кіші лигаларында ойнап, тек төрт ойын өткізді. 2001/2002 маусымының ортасында ол Ресейге оралып, мәскеулік «Динамомен» келісімшартқа отырды. 2005 жылы командамен бірге ол қайтадан Ресей чемпионы атанды, сонымен қатар ел чемпионаттың үздік қақпашысы деп танылды. 2010/2011 маусымы басталар алдында ол астаналық «Барысқа» ауысты. 2015 жылдың 7 сәуірінде Еремеев мансабын аяқтауға шешім қабылдағанын мәлімдеді. «Жарақаттар мазамды алды, қиын. Аяқтайтын уақыт келді. Мен қазірдің өзінде жеткілікті ойнадым. Еш уайымсыз аяқтай аламын. Болашаққа жоспар жоқ. Қазір жігіттермен бірге жаттығамын, олар кетеді, содан кейін не болатынын білмеймін. Шынымды айтсам, мен не істерімді әлі білмеймін. Келісімшарттың соңы болады, содан кейін шешемін. Бәрі әлі ойнауда, бәрі бір жерге дайындалуда» 2015 жылдың 25 маусымында ол «Қар барыстары» ЖХЛ командасының жаттықтырушылар құрамына кіру туралы ұсынысты қабылдады. Еремеев клубта қақпашыларды жаттықтырумен айналысатын болды. 2016 жылдың 14 маусымында Виталий Еремеев қақпашылардың жаттықтырушысы ретінде «Динамоға» оралды. Марапаттары мен жетістіктері * Ресей чемпионы (2000, 2005). *Ресей чемпионатының қола жүлдегері (1998). * Шпенглер кубогының иегері (2008). * Ресей чемпионатының үздік қақпашысы (2005). * «Алтын дулыға» сыйлығының иегері (2000, 2005). * Қысқы Азия ойындары чемпионы (2011). 100 кубок матчтарында ойнады (ЖХЛ кубогы мен Ресей кубогын қосқанда), бұл қақпашылар үшін Ресей чемпионатындағы рекорд. Өнер көрсетуінің статистикасы Сілтеме * [https://www.khl.ru/players/7274/ ҚХЛ сайтындағы профиль] * [https://www.nhl.com/ru/player/=8460695 Виталий Еремеев] ҰХЛ сайтындағы профиль * [https://yvision.kz/post/249050 shaiba.kz сайтындағы стастикасы] * [http://www.global-sport.ru/players/info?id=7274 Global Sport Consulting сайтындағы ойыншы туралы мәліметтер] Дереккөздер