kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Геодезиялық жиілендіру және түсіру тораптары

Геодезиялық жиілендіру және түсіру тораптары.Геодезиялық жиілету жүйелері мемлекеттік геодезиялық жүйелер негізінде дамиды, әр қалалар мен ауылдарды, ірі өндіріс объектілерінің құрылыс аландарында, тау-кен өндірісі территориясында атқарылатын ірі масштабтағы түсірулерді, сондай- ақ инженерлік және геодезиялык жұмыстарды негіздеу үшін қызмет етеді. Топографиялык түсіруді белгілі бір масштабта жасау үшін геодезиялык жүйелерді керекті тығыздыққа жиілендіру, түсіру жүйелерін немесе осылай аталатын геодезиялық түсіру негіздеулерін дамыту есебінен жасалады, негіздеу пландық және биіктік болып бөлінеді. Ал, түсіріс торлары да пландық және биіктік торлары болып бөлінеді. Пландық түсіріс жүйелері теодолиттік, тахеометриялық және мензулалық жүрістер немесе триангуляция арқылы құрылады. Торлардың тығыздығы түсіру масштабына, жердің-рельефіне тікелей байланысты. Мәселен, 1:500 масштабты түсіруде пункт саны 4-тен кем болмауы керек. 1:2000 масштабта 10 нан, ал 1:1000 масштабтағы түсіруде 16-дан кем болмауы керек. Аракашыктықтары өлшеу қиынға түсетін жерлерде түсіру пункттері үшбұрыштар тізбегін кұру, тура және кері қиылыстыру әдістері не теодолиттік жүрістер арқылы анықталады. Түсірудің масштабтары өндіріс жүмыстарының ерекшеліктеріне байланысты алынады. Мәселен, көлемі үлкен, ірі кен орындарын барлау және игеру кезінде жер бетін 1:5000 масштабта, ал шагын кен орындары планға 1:2000 және 1:1000 масштабтармен түсіріледі. Күнделікті жұмысқа қажет сызбалар 1:1000 не 1:500 масштабтарға қима биіктіктері 0,5 м болып жасалады. Дереккөздер
Геодезиялық жұмыстар жүргізудің негізгі принциптері

Геодезиялық жұмыстар жүргізудің негізгі принциптері. Өлшеулер қаншалықты үқыптылықпен жүргізіліп, қолданылатын аспаптар қаншама жетілдірілген болса да, өлшеулердің азды-көпті қателері кетіп отырады. Оған кез-келген шаманы бірнеше рет өлшеген кезде, оңай жеткізуге болады. Бастапқы нүктелерден (пункттерден) алыстаған сайын, өлшеудің дәлдігі азайып, қателіктер көбейе береді. Өлшеудің дәлдігін тек қатенің абсолюттік (орташа квадратық) не салыстырмалы шамаларына қарап қана жобалауға болады. Қателердің ұлғайып-азаюын, дәлдігін арттыра түсу үшін, елімізде өлшеу жұмыстарын сезімтал аспаптар арқылы қажетті дәлдікке сай белгілі әдістермен шебер өлшеуші адамдар (геодезистер, маркшейдерлер) жүргізеді. Геодезиялық жұмыстарды ғылыми түрде жүргізу төмендегі принциптердің міндетті түрде орындалуын қажет етеді: 1. Геодезиялық тірек торларын "жалпыдан жалқыға (нақтылыққа) көшу" деген принциппен әрі қарай дамыту, яғни алдымен геодезиялық бастапқы (тірек) торлары құрылады, олардың координаталары жоғары дәлдікпен табылады да, олар әрі қарай жиілетеді. 2. Өлшеу, есептеу және графиктік жұмыстардың әрбір кезеңдерін міндетті түрде тексере отырып, бастапқы өлшеулер нәтижесінің дәлдігіне көз жетпейінше, кейінгі өлшеулерге кіріспеу. Дереккөздер
Геодезиялық пункттерді жергілікті жерде белгілеу және бекіту

Геодезиялық пункттерді жергілікті жерде белгілеу және бекіту. Тірек жүйелері пункттерінің ұзақ мерзім бойында беріктігін, орнының тұрақтылығын, бұзылмаушылығын қамтамасыз ету үшін әрбір тірек нүктесі жерде центрді жерге орнату арқылы бекітіледі. Жұмыстар жүргізілетін ауданның физикалық және географиялық орнын, жергілікті жердің ерекшеліктерін, яғни центрдің түрі мен конструкциясын, сондай-ақ оның жерге орнату терендігін анықтайды. Әдетте, құрылыс салынбаған жерде геодезиялык пункт ретінде темір бетонды пилон алынады, оның жоғарғы табанының ортасына кресі бар шойын таңба қондырылған. Креспен қиылысу нүктесі геодезиялык пункттің ңентрі болып саналады, ал оның координаталары X, У, Н болады. Геодезиялық биіктік жүйелерінің пункттері грунттық қабырғалық реперлермен және маркалармен бекітіледі. Қабырғаға салынған реперлер шойын дөңгелек таңбамен белгіленеді. Түсіру негіздеудің нүктелері уақытша белгілермен (темір казыктармен, трубалармен, ағаш бағаналармен немесе кыска казыктармен) және ішінара ұзақ мерзімдік белгілермен бекітіледі. Пункттер нүктелерді бекіткенде 1:5000 масштабтағы түсіру планның әрбір бетінің ішінде ұзақ мерзімдік белгілермен бекітілген пункттердің саны кем болмауын ескерген жөн (36-сурет). Бетоннан, ағаш және металл трубалардан жасалған түсіру пункттерінің центрлері бейнеленген. Бұрыштық және ұзындық өлшеулер кезінде геодезиялық көршілес пункттердің арасында өзара көрінушілігін камтамасыз ету үшін, центрлердің үстіне жер бетіндегі геодезиялық белгілер орнатылады. Конструкциясына байланысты сыртқы геодезиялық белгілер турларға, пирамидаларға, қарапайым және күрделі белгілерге бөлінеді Турлар жартасқа орнатылған белгінің үстіне тастан, кірпіштен не бетоннан жасалған бағаналар. Олар таулы жерлердегі жартастың төбесіне орнатылады. Пирамидалар үш және төрт қырлы штатив түрінде болады және олардың биіктігі әдетте 5-10 м дейін жетеді. Дереккөздер
Игілік Қожыбаев

Игілік Қожыбаев (1927-2003, Атырау облысы). ФЗО мектебін (1943), Атырау политехникумын (1949), Мәскеу мұнай институтын (1962) бітірген. Таңатар, Досмұхамбет, Прорва кенорындарын тұңғыш ашушы. 1944-1954 жылдары - Мақат МАБ мұнай өндіру операторы. 1954-1958 жылдары - «Қазмұнайгазбарлау» тресі Қасқырбұлақ, Тақырбұлақ, Қызылқұдық, Даңғар және Таңатар мұнай барлау партияларында техник, аға геолог. 1958-1966 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігінің ірілендірілген Комсомол мұнай кәсіпшілігі мен Прорва бұрғылау кеңсесінде бас геолог. 1966-1968 жылдары - «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресі партия комитетінің хатшысы. 1968-1976 жылдары-Жаңаөзен аудандық партия комитетінің хатшысы, Ералы аудандық атқару комитетінің төрағасы. 1976-1988 жылдары - Балықшы барлау бұрғылау басқармасында бас геолог, бастықтың орынбасары. Үш кітаптың авторы: «Мұнайлы Ембі - Қарашіңгілден Теңізге дейін», «Өмір жолы - өнеге», «Тасыған тасқын». Дереккөздер
Қарымсақ Қойтанбаев

Қарымсақ Қойтанбаев (1901-1985, Атырау облысы). 1926-1943 жылдары - Доссор мұнай кәсіпшілігінің ат-арба көлігінде мұнай тасушы. 1943-1956 жылдары - «Қазмұнайбарлау» тресі Сағыз, Қошқар, Мұнайлы, Ұшқан, № 5 Опорный мұнай барлауларында бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. Ленин орденімен және медальдармен марапатталган. Пайдаланған әдебиет
Ясунари Кавабата

Ясунари Кавабата (, Кавабата Ясунари, 1899-1972) – жапон жазушысы, Нобель сыйлығының иегері. 1899 жылы Осакаға (Жапония) жақын Акутагава ауылында туылған. Оның шығармалары ұлттық дәстүрге негізделген, сондай-ақ заманауи әдебиеттің әдістерін еркін қолдана білген. 1972 жылы Дзусидегі өзінің үйінде газдың иісінен уланып қайтыс болған. Повестері: «Қарлы ел» (1947), «Мың қанатты тырна» (1951), «Идзулік биші» (1926), «Элегия» (1932), «Ескі астана» (1962). Романдары: «Таулар дауысы» (1953), «Көне Астана» (1961) және т.б. Дереккөздер
Дзюнъитиро Танидзаки

Дзюнъитиро Танидзаки (Танидзаки Дзюнъитиро, 24 шілде 1886 жыл — 30 шілде 1965 жыл, Сидзуока префектурасы) – жапон жазушысы, драматург. Оның әдебиеттегі қадамы 1909 жылдан басталады. Оның алғашқы шығармасы әдеби журналда жарияланған бір актілі пьеса болды. Модернизм, авангардизм, романтизмнің жақтаушысы. Ол өзінің шығармаларында батысеуропалық декаденттiк әдебиет эстетикасының қағидаларын дәстүрлi жапон әдебиетімен бiрiктiруге тырысты. Шығармалары: *«Татуир» және «Цзилинь» (XX ғасырдың басы) *«Кішкентай мемлекет» (1918) *«Ақымақтың махаббаты» (1925) *«Свастика» (1928—1930) *«Көлеңкенің мақтауы» (1934) *«Ёсино лианалары» (1931) *«Соқырдың әңгімесі» (1931) *«Асикари» (1932), *«Сюнкин тарихы» (1933) *«Гэндзи туралы повесть» (XX ғасырдың 30 жылдары) *«Майда қар» (1943—1948) *«Ана Сигэмото» (XX ғасырдың 50 жылдары) *«Кілт» (1956) Дереккөздер
Осаму Дадзай

Осаму Дадзай (, 19 маусым 1909 жыл – 13 маусым 1948 жыл) – XX ғасырдың басындағы ең атақты жапон прозашыларының бірі. Лақап аты – Дадзай Осаму, шын аты – Сюдзи Цусима (津島修治), Канаги қаласында (Жапония) ауқатты ақсүйек отбасында туған. 1933 жылы токиолық «То-окуниппо» журналында «Поезд» атты ең алғашқы әңгімесі жарық көреді. Әңгімелері: «Шиелер» («Ото»), «Гуд бай», «Вийонаның әйелі», «Human Lost», «Манган». Повестері: ««Жарымжан» адамның тәубесі», «Батардағы күн», «Докэ-но хана». 1948 жылы Митакада қайтыс болған. Дереккөздер
Юкио Мисима

Юкио Мисима (, Мисима Юкио), шын аты Кимитакэ Хираока (, Хираока Кимитакэ) (1925-1970) – жапон жазушысы, драматург. Соғыстан кейінгі жапон әдебиетінің жарқын өкілі, дәстүрлі жапон эстетизмінің ізін жалғастырушысы. Токиода туған. Романдары мен повестері: *Масканың сыры / 仮面の告白 (1949, орысша аудармасы 1994) *Махаббатты аңсау/ 愛の渇き (1950, орысша аудармасы 2000) *Тыйым салынған түстер / 禁色 (1954, орысша аудармасы 2005) *Жағаға соққан толқынның шуылы / 潮騒 (1954, орысша аудармасы 2004) *Алтын ғибадатхана / 金閣寺 (1956, орысша аудармасы 1989) *Кёко үйі / 鏡子の家 (1959) *Банкеттен кейін / 宴のあと (1960) *Әдемі жұлдыз / 美しい星 (1962) *Жібек және зеректік / 絹と明察 (1964) *Молшылық теңізі / 豊穣の海 (тетралогия): *Көктемгі қар / 春の雪 (1968, орысша аудармасы 2003) *Періштенің құлауы / 天人五衰 (1970, орысша аудармасы 2006). Дереккөздер
Кэндзабуро Оэ

Кэндзабуро Оэ ( Оэ Кэндзабуро, 31 қаңтар 1935 жылы туған) — жапон жазушы-гуманисті, Нобель сыйлығының иегері. 20-дан астам роман мен повестің, бірнеше әңгімелер жинағының және көптеген эсселердің авторы. Жазушының публицистикалық және көркем туындылары әлемнің көптеген тілдеріне аударылған. Романдары мен повестері : *Жеке тәжірибе (個人的な体験, 1964) *1960 жылдың футболы (万延元年のフットボール, 1967) *Объяли меня воды до души моей (洪水はわが魂に及び, 1973) *Пинчраннердің қысқаша хаттары (ピンチランナー調書, 1976) *Замандастардың ойындары (同時代ゲーム, 1979) *Өмірдің туыстары (人生の親戚, 1989) *Сауықтыру мұнарасы (治療塔, 1990) *Трилогия «Жалынды жасыл ағаш» (燃えあがる緑の木, 1993—1995) *Кульбит (宙返り, 1999) *Екі жүз жылдық сәби (二百年の子供, 2003) *Ғажайып Аннабель Ли (臈たしアナベル・リイ 総毛立ちつ身まかりつ, 2007) Дереккөздер
Сэй Ито

Сэй Ито ( Ито Сэй, шын аты Хитоси Ито; 25қаңтар 1905 жыл — 15 қараша 1969 жыл) – жапон жазушысы, ақын, әдебиет сыншысы, аудармашы. Жапон әдебиеті тарихының алты томдық кітабының авторы. Хоккайдо аралындағы Мацумаэ уезінде туып, Токиода қайтыс болған. Романдары: * «Наруми Сэкити» (1950), *«Феникс» (1953). Повестері: * «Сот» (1952), * «Су тасқыны» (1958). Зигмунд Фрейд пен Джеймс Джойстің шығармаларын жапон тіліне аударған. Кикути Кана сыйлығының иегері. Дереккөздер
Юрико Миямото

Юрико Миямото ( Миямото Юрико, 13 ақпан 1899 жыл — 21 қаңтар 1951 жыл) – жапон жазушысы, пролетарлық әдебиеттің өкілі. 1931 жылдан бастап Жапонияның Коммунистік партиясының мүшесі. 17 жасында «Тюокорон» әдеби журналында алғашқы шығармасы – «Кедей адамдар» атты повесті жарық көрді. Шығармалары: *Повесть «Кедей адамдар» (жапон. 貧しき人々の群?) (1916) *Автобиографиялық роман «Нобуко» (жапон. 伸子?) (1924) *«1932 жылдың көктемі» (жапон. 一九三二年の春?) (1932) *«Кеуде» (жапон. 乳房?) (1935) * «Футисо» (жапон. 風知草?) (1946) * «Банею жазығы» (жапон. 播州平野) (1946) *«Екі үй» (жапон. 二つの庭?) (1947) *«Қарақшылар» (жапон. 道標?) (1950) Дереккөздер
Такубоку Исикава

Такубоку Исикава ( Исикава Такубоку, 20 ақпан 1886, Жапония, Иватэ префектурасы, Сибутами ауылы — 13 сәуір 1912) – жапон ақыны, әдебиет сыншысы. Әдебиеттегі лақап аты – Такубоку, «тоқылдақ» деген мағынаны білдіреді. Лақап атымен алғаш рет 1903 жылдан бастап танылады. 26 жасында туберкулез ауруына шалдығып, қайтыс болады. Хоккайдо аралында Такубокуға арналған ескерткіш бар. Орыс тіліне аударылған кітаптары: *Исикава Такубоку. Таңдамалы лирикалары / Аударған Вера Маркова. — М., 1971. — 80 б. *Такубоку Исикава. Лирика / Вера Маркова — М.: Балалар әдебиеті., 1981. — 190 б. Дереккөздер
Кэндзи Миядзава

Кэндзи Миядзава ( Миядзава Кэндзи, 27 тамыз 1896 жылы туған — 21 қыркүйек 1933 жылы қайтыс болған) — жапондық балалар жазушысы, сонымен қатар агроном және оқытушы. Миядзава ағылшын, неміс және эсперанто тілдерін өзі оқып меңгерген. Балаларға арналған көптеген әңгімелер, 400-дей поэма, бірнеше пьеса жазған. Оның шығармалары желісінде көптеген анимациялық кинолар түсірілді. Орыс тіліне аударылған шығармасы: *Миядзава Кэндзи. Козодойдың жұлдызы / Аударған Е.Рябова. — СПб.: Гиперион, 2009. ISBN 9785983321524 Дереккөздер
Тюя Накахара

Тюя Накахара ( Накахара Тюя, 29 сәуір 1907 жыл — 22 қазан 1937 жыл) — Сёва кезеңіндегі жапон жазушысы. Француз символизм поэзиясын жапон тіліне аударған. XX ғасырдағы Жапониядағы ықпалды ақындардың бірі. Оны «жапон Рембосы» деп жиі атайды. Көбінесе символизм және дадаизм бағытында жазған. Бұл оның бірнеше өлеңдері ән мәтіндеріне арқау болған. Көзі тірісінде екі жыр жинағы жарыққа шықты: 200 дана таралыммен шыққан «Таутекенің әні» (山羊の歌, 1934) және «Өткен күннің әндері» (在りし日の歌). Дереккөздер
Сюнтаро Таникава

Сюнтаро Таникава (15 желтоқсан 1931) — жапон ақыны, сонымен қатар сценарийшісі, балаларға арналған иллюстрациялық кітаптардың авторы және ағылшын тілді шығармаларды жапон тіліне аударған. Философ Тэцудзо Таникаваның ұлы және композитор Кэнсаку Таникаваның әкесі. Заманауи жапон әдебиетінің ең атақты ақындарының бірі. Оның балаларға арналған аудармалары кең танылған («Ана қаздың ертегілері» және т.б.). Сондай-ақ Таникава – атақты поп және рок жанрындағы ән мәтіндерінің авторы. 60-тан астам өлеңдер жинағы жарық көрген: *«Махаббат туралы» (愛について, 1955), *«Сізге» (あなたに, 1960), «21» (21, 1962), *«Саяхат» (旅, 1968), *«Сұрақтар» (質問集, 1978) және т.б.. Дереккөздер
Масаока Сики

Масаока Сики (?, 17 қыркүйек 1867 жыл — 19 қыркүйек 1902 жыл) — жапон ақыны, жазушы, әдебиет сыншысы және Мэйдзи кезеңі поэзиясының теоретигі. Токиода туған. Шын аты – Масаока Цунэнори (жапон. 正岡 常規). Самурай отбасында өскен Масаока ғалым-философ болуды армандайды. 1892 жылдан бастап дәстүрлі поэзия жайлы мақалалар жаза бастады. 1893 жылы «Басё туралы әңгімелер» атты мақалалар жинағын жарыққа шығарды. 35 жасында құрта аурумен ауырып қайтыс болған. Дереккөздер
Ёнэдзиро Ногути

Ёнэдзиро Ногути (Ногути Ёнэдзиро, 8 желтоқсан 1875 жыл — 13 шілде 1947 жыл) – жапон ақыны, әдебиет зерттеушісі. Мүсінші дизайнер Исаму Ногутидің әкесі. Имажизм бағытында жазған. Жапон тілінде өлеңдер жазып, оны ағылшын тіліне аударған. 1896 жылы ағылшын тілінде «Көрінетін және көрінбейтін» («Seen and unseen») атты алғашқы жинағы жарыққа шықты. 1947 жылы асқазан қатерлі ісігінен қайтыс болады. Жинақтары: *«Алманың құлауы» (1922), *«Тауда тұрмын» (1923), *«Символистік лирика»(1925) және т.б. көптеген жинақтары бар. Дереккөздер
Гетеретрофтар

Гетеретрофтар - (грекше heteros - басқа, trophe - қорек) - қорек ретінде автотрофтар синтездеген органикалық заттарды пайдаланады. Бұларға жануарлар, саңырауқұлақтар және көптеген микроорганизмдер жатады. Қоректің түріне байланысты гетеретрофтар - өсімдіктермен қоректенетін фитофагтарға, жануарлармен қоректенетін - зоофагтарға, өлекселермен қоректенетін - некрофагтарға, жануарлардың соңғы өнімдерімен (экскременттерімен) қоректенетін - копрофагтарға, өсімдіктер шірінділерімен қоректенетін - сапрофагтарга және жартылай ыдыраған органикалық заттармен қоректенетін - детритофагтарға бөлінеді. Гетеретрофты организмдер автотрофты организмдер түзетін барлық заттарды, кейде өнеркәсіпте адам қолымен жасалған көптеген заттарды да ыдырата алады. Оның кейбіреулерін жай ыдыратып, кейбіреулерін ыдырата алмайды. Мысалы, балауыздан анаэробты жағдайда жер бетіндегі органикаклық заттардың негізгі үлесін құрайтын геополимерлер (қара шірік, кероген) түзіледі. Биосферадағы органикалық заттардың ыдырауында жануарларға қарағанда саңырауқұлақтар мен бактериялардың ролі зор. Автотрофты организмдер менгетеретрофты организмдер бірге қоректік (трофикалық) қатшастармен байланысқан біркелкі боиологиялық жүйені құрайды. Дереккөздер Гетеротрофты ағзалар zh:消费者 (生物)
Котаро Такамура

Котаро Такамура ( Такамура Котаро, 13 наурыз 1883 жылы Токиода туған — 2 сәуір 1956 жылы Токиода қайтыс болған) — жапон ақыны және мүсіншісі. Атақты мүсінші Такамура Коунаның ұлы. Оның қолтумалары тікелей батыс, еуропалық мектептің, әсіресе Огюст Роденнің ықпалынан туды. Кейбір туындыларында жапондық дәстүрлі стиль байқалады. Поэтикалық шығармаларының жинағы «Тиэкодан таңдамалы жинақтары» 1941 жылы жарық көрді. Жинақ 1938 жылы қайтыс болған әйелі ақын Тиэко Такамураға арналған. Дереккөздер
Рю Мураками

Рю Мураками (, 19 ақпан 1952 жылы Жапония, Нагасаки, Сасэбо қаласында туған) – заманауи жапон жазушысы және кинорежиссёр. Шын аты Рюноскэ Мураками (жапон. 村上 龍之助 Мураками Рюносукэ). Рюноскэ Акутагава атындағы сыйлықтың иегері. Оның көптеген шығармалары орыс тіліне аударылған. Оның шығармаларының ішіндегі ең атақтылары «Сақтау камерасының балалары», «69» атты романдары және «Экстаз», «Меланхолия» және «Танатос» бөлімдерінен тұратын трилогиясы. Шығарма жазумен қатар кинорежиссёрлікпен де айналысты. Оның «Көктің барлық реңдері» атты алғашқы киносы 1979 жылы жарыққа шықты.
Нацумэ Кинноскэ

Нацумэ Кинноскэ ( 夏目金之助, 9 ақпан 1867 жыл — 9 желтоқсан 1916 жыл), Нацумэ Сосэки (жапон. 夏目 漱石?) деген лақап атпен кеңінен танымал жапон жазушысы, заманауи жапон әдебиетінің негізін салушылардың бірі. Нацумэнің шығармалары ағылшын, болгар, венгер, грузин, қытай, корей, моңғол, неміс, поляк, румын, орыс, серб-хорват, француз және чех тілдеріне аударылған. Басты шығармалары: *1908 — Сансиро (三四郎) *1909 — Сонан кейін (それから) *1910 — Қақпа (門) *1914 — Жүрек (こころ) *1916 — Жарық және түнек (明暗). Дереккөздер
Тикамацу Мондзаэмон

Тикамацу Мондзаэмон (шын аты Сугимори Нобумори (жапон. 杉森 信盛) 1653—1725 жылдар) – жапон драматургі, оны жиі «жапон Шекспирі» деп атайды. Кабуки театрына арнап 20, ал дзерури театрына арнап 100-ден астам пьеса жазды. Шығармалары: *«Ёцуги Сога» (1683; Киото, «Такэмотодза» театры,) — бірінші пьесасы *«Жеңімпаз Кагэкиё» (1686, «Такэмотодза» театры) — тарихи драма * «Юки-онна гомай хагоита» (1705) — тарихи трагедия *«Тамбалық малшы Ёсакудың түнгі әні» (1708) * «Коксинг шайқастары» (Кокусэнъя кассэн, 1715) — тарихи драма-дзидаймоно *«Сога кайкэйдзан» (1718) — тарихи трагедия *«Хэйкэ него-но сима» (1719) — тарихи драма-дзидаймоно *«Югири-Ава-Наруто» (1720) — драма Дереккөздер
Шаншар Дүйсенғалиев

Шаншар Дүйсенғалиев (1926 жыл – 2001 жыл, Атырау облысы) — Доссор кәсіптік-техникалық мектеп бітірген (1943). 1943 – 1988 жылдары — Оңтүстік Ембі мұнай-газ барлау экспедициясы құбырларды жөндеу және дайындау цехында жұмысшы, слесарь-жөндеуші, механик, цех бастығы. «Ерең еңбегі үшін» (1985), «Еңбек ардагері» (1988) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Ахай Дүйсенова

Ахай Дүйсенова - (1924-1975 жылдары, Атырау облысында туған). 1942-1975 жылдары — Қосшағыл, Құлсары МКБ-да мұнай өндіру операторының көмекшісі, оператор. «Ерең еңбегі үшін» медалімен марапатталған (1946). Дереккөздер
Көшен Дүрегеев

Көшен Дүрегеев (1924-1980 жылдары, Атырау облысында туған). Өмірбаяны Ұлы Отан соғысына қатысушы. 1944-1948 жылдары — әскерилендірілген күзет командирінің көмекшісі. Мақат аудандық партия комитеті нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі, Сағыз МКБ-ы КҚҚ-і бастығы. 1948-1980 жылдары — Батыс Қазақстан «Гурьев мұнайгаз барлау геология лық басқармасында аға инженер. Марапаттары 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Жантемір Дүсіпқалиев

Жантемір Дүсіпқалиев - (1950 жылы, Атырау облысында туған). 1966-1969 жылдары — Новобогат кеңшарында тракторшы. 1969-1971 жылдары — Кеңес Армиясы қатарында азаматтық борышын өтеген. 1971-1996 жылдары — «Жайықмұнай», Доссор МӨБ-ларында мұнай өндіру операторының көмекшісі, операторы. 1996 жылдан «Жайықмұнайгаз» мұнай-газ өндіру басқармасында мұнай өндіру операторы. «Ерең еңбегі үшін» медалмен марапатталған (1999). Дереккөздер
Ермек Дүтбаев

Epмек Дүтбаев - (1895-1981 жылдары, Атырау облысында туған). Қазақ КСР-нің Еңбек сіңірген мұнайшысы (1956). Ембінің ардагері. 1915-1917 жылдары — Доссор мұнай кәсіпшілігі механика шебер- ханасында жұмысшы, балғашы. 1917-1923 жылдары — Атырау қаласында туғанндағы революциялық козғалыска қатысты. 1923-1933 жылдары — Доссор мұнай кәсіпшілігінде механика шеберханасының үстасы. 1933-1935 жылдары — мұнайшылар одағы кәсіподақ комитетінің төрағасы. 1935-1937 жылдары — сол кәсіпшіліктің үй-тұрмыс бөлімінде меңгеруші. 1937-1939 жылдары — Мақат мұнай өндіру кәсіпшілігінде мұнайшылар одағы кәсіподақ комитетінің төрағасы. 1939-1941 жылдары — Доссор бұрғылау кеңесінде кадр бөлімінің бастығы. 1941- 1946 жылдары — Доссор кәсіпшілігі поселкелік кеңсесінің төрағасы. 1948-1950 жылдары — Доссор мұнай кәсіпшілігінде көлік цехы бастығы. 1950-1958 жылдары — Доссор ірілендірліген мұнай кәсіпшілігі басқармасы аспаптар цехында слесарі. Ленин орденімен, Еңбек Қызыл ту орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Серго Дүтбаев

Серго Дүтбаев - (1937 жылы, Атырау облысында туған). Мәскеу мұнай институтын бітірген (1959). 1959-1964 жылдары — Таңатар мұнай өндіру бөлімшесінде оператор, екінші қайтара мұнай өндіру цехының шебері, мұнай өндіру шебері, аға бұрғылау инженері. 1964-1970 жылдары — Қарсақ мұнай кәсіпшілігінде ұңғыларды күрделі жөндеу цехының бастығы, аға инженер, Байшонас мұнай кәсіпшілігінің меңгеруші. 1970-1974 жылдары — «Мақатмұнай» мұнай-газ өндіру басқармасының Орталық инженер-технология қызметінде бастық, «Құлсарымұнай» мұнай-газ өндіру басқармасында, «Кенқияқ» мұнай-газ өндіру басқармасында бас инженер. 1974-1984 жылдары — «Доссормұнай» мұнай-газ өндіру басқармасында, «Ембімұнай» өндіріс бірлестігінің техника бөлімінде бастық. 1984-1986 жылдары — «Құлсарымұнай» мұнай-газ өндіру басқармасының бастығы. 1986-1995 жылдары — «мұнайгаз» өндірістік бірлестігінде серіктестік бастығы, кейіннен «Теңізмұнайгаз» акционерлік қоғамының мұнай өндіру жөніндегі өндіріс-техника бөлімінің бастығы. 1995-2004 жылдары — «Ембімұнайгаз» акционерлік қоғамының техника бөлімінің бастығы. 2004 жылдан «мұнайшың қоғамдық қоры Қамқорлық Кеңесінің мүшесі. 2004 жылдан - зейнеткер. «Еңбектегі ерлігі үшін» т.б. медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Сүлеймен Қоқанов

Сүлеймен Қоқанов (1948, Маңғышлақ облысы). Қазақ политехникалық институтын (1972 және 1986 жылдары) бітірген. 1965-1972 жылдары - Құлсары МАБ газ цехының операторы. 1972-1976 жылдары - Жаңаөзен қаласындағы Өзен бұрғылау жұмыстары басқармасында ұңғымаларды зерттеу операторы, аға инженер, игеру мен сынамалау цехының геологы. 1976- 1979 жылдары - Жаңаөзен қаласындағы Өзен бұрғылау жұмыстары басқармасының аға геологы. 1979-1990 жылдары - Шевченко қаласындагы Жетібай бұрғылау жұмыстары басқармасында аға геолог, геология бөлімі бастығының орынбасары. 1990-1993 жылдары-Ақтау қаласындағы Мемтаукентехбақылаудың Маңғыстау аудандық мемлекеттік тау-кен техникалық инспекциясында аға инспектор. 1993 жылдан - Ақтау қаласындағы облыстық мемлекеттік жер қойнауын қорғау мен пайдалану инспекциясының бастығы. Қазақстан Республикасының Жер қойнауын пайдалану жөніндегі заңдамалық актілерін жасауға қатысқан. Геологиялық-барлау жұмыстарының үздігі. Дереккөздер
Қабиболла Дұрашов

Қабиболла Дұрашов - (1911-2002 жылдары, Атырау облысында туған). 1927-1966 жылдары — Қосшағыл, Байшонас, Ескене МКБ-да мұнай өндіру операторының көмекшісі, операторы. Еңбек Қызыл ту орденімен (1954) және «Ерең еңбегі үшін» медалімен (1964) марапатталған. Дереккөздер
Мәтжан Дінғалиев

Мәтжан Дінғалиев - (1928 жылы, Атырау облысында туған). 1946-1948 жылдары — Ескене мұнай кәсіпшілігінде санақшы. 1948-1988 жылдары — Ескене мұнай кәсіпшілігінде жұмысшы, автосле- сарь, ұңғымаларды жер астында жөндеу операторының көмекшісі, өлшеуші, мұнай ағызу стан- циясында мұнай ағызу операторы, аға оператор, Доссор мұнай кәсіпшілігі басқармасында мұнай мен су ағызу операторы. 1988 жылдан зейнеткер. Еңбек Қызыл ту орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Борис Федорович Дьяков

Борис Федорович Дьяков - (7.08.1907 жылы, Балашов қаласы - 30.04.1999, Санкт-Петербург) - геология-минералогия ғылымдарының докторы, профессор, Лениндік сыйлықтың иегері (1966). 1948 жылдан бастап Маңғыстау және оның төңірегіндегі аудандарда мұнай барлау істеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді. Дереккөздер
Түркіменқұл Елдесбаев

Түркіменқұл Елдесбаев (1940 жылы, Маңғыстау облысында туған) - мұнай-газ саласының қызметкері. Өмірбаяны Небитдаг қаласындағы кәсіби училищені бітірген (1959). 1959 - 1963 жылдары - Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1963 - 1965 жылдары - «ММГҚ» тресі көлік кәсіпорынында жүргізуші болды. 1965 - 2003 жылдары - «Маңғышлақмұнай» ӨБ Маңғышлақ технологиялық көлік басқармасында автокөлік жүргізушісі болды. 2003 жылдан бері - зейнеткер. Марапаттары *Ill дәрежелі Еңбек Даңқы ордені. Дереккөздер
Есқали Елемесов

Есқали Елемесов (1905, Атырау облысы-1973) - Ембі мұнайының ардагері. Еңбек жолы * 1925-1960 жылдары - Ескене, Байшонас, Комсомол МАБ бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, бұрғылау шебері. * 1938-1942 жылдары - Байшонас поселкелік Кеңесінің төрағасы. Марапаттары * Ленин ордені * Еңбек Қызыл ту ордені * «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі (1970). Дереккөздер
Құмар Елемесов

Құмар Елемесов - (1900-1971 жылдары, Атырау облысында туған). 1924-1953 жылдары -«Қазақстанмұнай» бірлестігінің Доссор МАБ каротаж цехында, Доссор автожөндеу зауытында слесарь-жөндеуші. Еңбек Қызыл ту орденімен (1958) және «Ерең еңбегі үшін» медалымен (1946) марапатталған. Дереккөздер
Қажымұқан Елеместегі

Қажымұқан Елеместегі - (1953 жылы, Атырау облысында туған). Қазақстан журналистер Одағы сыйлығының лауреаты (1999). Қазақ Мемлекеттік Ұлттық университетті бітірген. 1970-1981 жылдары - әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі. 1981-1990 жылдары - «Білім» қоғамында жауапты хатшы, идеология бөлімінің нусқаушысы, уйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Коммунистік партияның Жылыой аудандық комитетінде идеология бөлімінің меңгерушісі, «Доссормұнай» МГӨБ парткомының хатшысы, Мақат аудандық партия комитетінде уйымдастыру бөлімінің меңгерушісі. 1990 жылдан - «мұнайшы» газ етінің редакторы. Аудандық мәслихаттың депутаты. Мақат ауданының Құрмет ті азаматы. Дереккөздер
Аққайша Елескенова

Аққайша Елескенова - (1942 жылы, Атырау облысында туған). 1959-1995 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігі Байшонас, Ескене, Қарсақ МАБ оператордың көмекшісі, оператор. 1982 жылдан - зейнеткер. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» (1992), «Еңбек ардагері» (1987) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Халиулла Елеуов

Халиулла Елеуов - (1949-1997, Ресейде туған). Тепловск-Токаревский мұнай мен газ кенорнын тұңғыш ашушы (1996). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1972). 1972-1986 жылдары - Орал МБЭ инженер-геолог, бөлімнің аға инженері, кәсіподақ комитетінің төрағасы. 1986-1988 жылдары - Солтүстік Каспий МГБЭ бастығы. 1988-1993 жылдары - «Оралмұнайгазгеология» ӨБ кәсіподақ комитетінің төрағасы. 1993-1994 жылдары - «ҚазТүрікмұнай» БК бас инженері. 1994-1995 жылдары - «Іздеу» Мемлекеттік холдинг компаниясының президенті. 1996 жылдан - «Оралмұнайгазгеология» АҚ бас директоры. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалымен марапатталған (1985). Дереккөздер
Айбосын Елеусінов

Айбосын Елеусінов (1940, Атырау облысында туған) - мұнайшы, мемлекеттік қайраткер жəне жазушы, Журналистер Одағының мүшесі. Өмірбаяны Атырау педагогикалық институтын (1964), Алматы Жоғары партия мектебін (1979) бітірген. *1958-1959 жылдары - Доссор автожөндеу зауытында токарьдың оқұшысы, токарь. *1964-1966 жылдары - 143-Ктұ директорының көмекшісі. *1966-1998 жылдары - «мұнайшы» аудандық газетінде хат бөлімінің меңгерушісі, редактордың орынбасары, Мақат аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, компартияның аудандық комитетінде нұсқаушы, бөлім меңгерушісі, аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары, «Мұнайшы» газетінің редакторы, Доссор МАБ кәсіподақ комитетінің төрағасы, 2-Ктұ басшысы. *1995 жылдан -«Доссормұнай» МГӨБ аудармашысы. Шығармашылығы «Қазақстан мұнайының қайнары» кітабының авторы. Марапаттары Медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Әбіл Елеусінов

Әбіл Елеусінов - (1904-1967, Атырау облысында туған). 1930-1959 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігі Мақат, Доссор, Қошқар, Қаратон мұнай кәсіпшіліктерінде, Мақат бұрғылау кеңесінде және Қаратон бұрғылау кеңсесінде бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі, бүрғышы. Ленин орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Смақ Елешев

Смақ Елешев (1915-1985, Атырау облысында туған). Ембі ардагері. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1932-1941 жылдары - жұмысшы, оператордың көмекшісі. 1946-1970 жылдары - Қошқар, Сағыз мұнай кәсіпшіліктерінде оператор, аға оператор. Марапаттары II дәрежелі Отан соғысы (1943), «[[Құрмет белгісі ]]» (1970) ордендерімен марапатталған. Дереккөздер
Тұрғанбай Елешов

Тұрғанбай Елешов - (1957, Атырау облысында туған). 1976-1978 жылдары - «Доссормұнай» МАБ көлік кеңсесінде тракторшы. 1978 жылдан - «Жайықмұнайгаз» МГӨБ Жаңаталап мұнай өндіру цехында оператор. «Ерең еңбегі үшін» медалымен марапатталған (1999). Дереккөздер
Кеңес Елубаев

Кеңес Елубаев (1955, Маңғыстау облысында туған) - мұнай-газ саласының қызметкері. Өмірбаяны Саратов политехникумын бітірген (1979). 1972 - 1979 жылдары - Ералы автотрактор кеңсесінде слесарь, слесарь-моторшы, Ұңғымаларды сынамалау мен бекіту кеңсесінде бұрғылау қондырмасының дизелшісі, операторы болды. 1979 - 1980 жылдары - «Жетібаймұнай» МГӨБ цехында шебердің көмекшісі болды. 1980 жылдан бері- «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ «Қаламқасмұнайгаз» ӨБ мұнай мен газ өндіру операторы. Марапаттары *«Құрмет» ордені. *«Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне - 10 жыл» медалі (2001). Дереккөздер
Садық Енекеев

Садық Енекеев - (1930, Атырау қаласында туған). 1946-1963 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігі автомобиль жөндеу зауытында слесарь. 1963-1990 жылдары - магистральды мұнай құбырлары басқармасында автобаза слесары, Атырау мұнай тасымалдау базасында слесарь. 1990 жылдан - зейнеткер. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Жақып Енжелов

Жақып Енжелов - (1967, Атырау облысында туған). 1985-1986 - Новобогат аудандық ауыл шаруашылық басқармасының қоймасында жұмысшы. 1986-1988 жылдары - Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1988-1990 жылдары - «Ембімұнайқұрылыс» басқармасы ҚҚБ құрастырушы. 1990 жылдан - «Жайықмұнайгаз» МГӨБ Забурунье өндіру цехының операторы. «Құрмет» орденімен марапатталған (2004). Дереккөздер
Петр Николаевич Еникеев

Петр Николаевич Еникеев - (1898-1974, Ресейде туған). Ленин дік сыйлықтың лауреаты. Әзірбайжан политехникалық институтын бітірген (1932). 1957-1970 жылдары - КСРО геология және жер койнауын қорғау министрлігіні» Орта Азия мен Қазақстан бойынша бөлімінде бас геолог. 1970 жылдан - зейнеткер. Шығыс аудандарда оның тікелей қатысуымен мұнай мен газ дың 13 кенорны ашылган. Осы кезең ішінде ол Қазаестан аумағындағы ғылыми зерттеулер мен өндірістік жұмыстарға белсене қатысқан. Ленин, Еңбек Қызыл ту ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Жылқыбай Ербосынов

Жылқыбай Ербосынов - (1930, Атырау облысында туған). Атырау мұнай техникумын бітірген (1960). 1947-1990 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігі Құлсары МГӨБ оператордың көмекшісі, оператор, аға оператор, бригада шебері, аға инженер, кәсіпшілік меңгерушісі, мұнайды дайындау мен айдау учаскесінің бастығы. 1990 жылдан - зейнеткер. «Ерең еңбегі үшін» (1948), «Еңбектегі ерлігі үшін» (1980) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Қырықбай Ерғалиев

Қырықбай Ерғалиев (1928, Атырау облысында туған). 1944-1983 жылдары -«Ембімұнай» бірлестігінің Доссор, Жайық мұнай кәсіпшіліктерінде оператордың көмекшісі, оператор, аға оператор. 1983 жылдан - зейнеткер. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалымен марапатталған (1979). Дереккөздер
Алматы геофизикалық экспедициясы

Алматы геофизикалық экспедициясы - 1983 жылы "Қазгеофизика" бірлестігінің жанында, далалық сейсмикалық барлау жұмыстарында өндіріске жаңа техника мен үздік технологияны енгізу және келіп түскен мәліметтерін ЭЕМ-да өңдеу мақсатында ұйымдастырылған. Экспедиция Қазақстанда бірінші болып 2D және 3D сейсмобарлау жұмыстарында құрамында VDS-18 сейсмостанциясы, 4 MERTZ сілкіндіргіштері бар телеметрлік кешенді пайдаланған. Осы кешенді пайдалану арқылы Каспий маңы ойысының шығыс жиегінде 1000 шаршы км-ден астам алаңда геофизикалық жұмыстар жүргізген. 1996 жылы "Алматыгеофизика" акционерлік қоғамы "ГЕОТЕКС" компаниясы құрамына кірді, ал 1997 жылы компанияның жаңа құрылымға көшуіне байланысты тарқатылып жіберілді. Дереккөздер
Өмірғазы Ерғалиев

Өмірғазы Ерғалиев - (1957, Атырау облысында туған). 1974-2004 жылдары -«Құлсарымұнай» МГӨБ мұнай өндіру операторының көмекшісі, оператор. 2004 жылдан - мұнайды дайындау мен айдау цехының аға операторы. ЛКСМ Қазақстан ЛКЖО XV съезінің делегаты болып сайланған. «Ерен енбегі үшін» медалымен марапатталған (1999). Дереккөздер
Ырзa Ерғалиев

Ырзa Ерғалиев (1927-1996, Атырау облысында туған). 1951-1986 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігі Комсомольск мұнай өндіру кәсіпшілігінде ұңғыманы курделі жөндеу бригадасының бұрғылау жұмысшысы, ұңғыманы жер астында жөндеу операторының көмекшісі, мұнай кәсіпшілігі жабдықтарын жөндейтін слесарь, өндіру операторы. Еңбек Қызыл ту, «Құрмет белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Елеубай Ержанғалиев

Елеубай Ержанғалиев - (1938, Атырау облысында туған). КСРО-ның еңбек сіңірген мұнайшысы. 1956- 1997 жылдары - «Доссормұнай» МГӨБ Қарсақ мұнай кәсіпшілігінде электрмен дәнекерлеуші. 1997 жылдан - зейнеткер. «[[Құрмет белгісі ]]» орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Әбілғазы Ержанов

Әбілғазы Ержанов (1928-1991, Атырау облысында туған). 1943-1983 жылдары - Қосшағыл МАБ мұнай өндіру операторының көмекшісі, оператор, аға оператор. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1965) және «Еңбек ардагері» (1983) медалдарымен марапатталған. Дереккөздер
Боран Ержанов

Боран Ержанов - (1896-1964, Атырау облысында туған). 1930-1941 жылдары - Ескене МАБ бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. 1941-1949 жылдары - «Қазмұнайбарлау» тресінің бұрғылау шебері. 1949-1956 жылдары - Қаратон мұнай барлауында бұрғышы, бұрғылау шебері. Ленин орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Жұмабай Ержанов

Жұмабай Ержанов - (1928, Ақтөбе облысында туған). Атырау мұнай техникумын бітірген (1956). 1943-1944 жылдары - Доссор кәсіпшілігіндегі ФЗО мектебінде оқұ. 1944-1947 жылдары - Сағыз мұнай кәсіпшілігінде ендіру операторы, кадрлар женіндегі инспектор. 1947-1954 жылдары - техникумдағы оқұ, Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын өтеген. 1954-1957 жылдары - Сағыз мұнай кәсіпшілігінде бүрғышының кемекшісі, бұрғышы, бұрғылау шебері. 1957-1959 жылдары - Қарсақ учаскесінде бұрғылау шебері. 1959-1973 жылдары - Қараарна мұнай барлауында бүрғылау шебері, аға инженер, бастық, Прорва учаскесінің бастығы. 1973-1987 жылдары - Теңгиз бұрғылау кәсіпорнының бастығы. 1988 жылдан - зейнеткер. «[[Құрмет белгісі ]]» орденімен және медальдармен марапатталған. КСРО мұнай өнеркәсібінің үздігі. Дереккөздер
Нұрпеке Ержанов

Нұрпеке Ержанов - (1923, Атырау облысында туған). Ұлы Отан соғысына қатысқан (1942-45). Өмірбаяны 1945-1947 жылдары - Гурьев МӨЗ өрт сөндірушісі. 1947-1978 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігі Мақат МАБ ұңғымаларды жер астында жөндеу бригадасының операторы, қат қысымын қалыпта ұстау учаскесінің операторы. 1978 жылдан - зейнеткер. Марапаттары * II дәрежелі Отан соғысы ордені (1985) * медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Сейсенғали Ержанов

Сейсенғали Ержанов - (1926, Атырау облысында туған). 1944-1953 жылдары -Доссор мұнай кәсіпшілігінің автокөлік цехында жүргізуші. 1953-1983 жылдары - «Доссормұнай» МГӨБ мұнай кәсіпшілігі жабдықтарын жөндеу слесары. 1983 жылдан - зейнеткер. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Түлеген Ержанов

Түлеген Ержанов - (1931, Атырау облысында туған). 1946-1991 жылдары-«Құлсарымұнай» МГӨБ мұнай өндіру операторының көмекшісі, оператор. 1991 жылдан - зейнеткер. «КСРО мұнай өнеркәсібінің үздігі» (1980). «Еңбектегі ерлігі үшін» медалымен марапатталған (1970). Дереккөздер
Шолпан Ержігітова

Шолпан Ержігітова - (1958, Жамбыл облысында туған). Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институтын (1980), Мәскеу гидромелиоративтік институтының аспирантұрасын (1987) бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты. 1990-1993 жылдары - Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институтының ғылыми-зерттеу секторының аға ғылыми қызметкері, аға оқытұшысы. 1993-1994 жылдары - Жамбыл кәсіпкерлік жоғары мектебінде кафедра доценті, Экономика мен басқару кафедрасының меңгерушісі. 1994-1998 жылдары - Алматы қаласында туған Әкімшілігі жанындағы Алматы менеджмент мектебінің мұниципалды менеджменты дамытұ Орталығының директоры. 1998 жылдан - «ҚазТрансОйл» МТ¥К» ЖАҚ кадрлармен жұмыс басқармасы бастығының орынбасары, әлеуметтік және кадр саясаты департаментінің бас менеджері, «мұнай мен газ тасымалы» ¥К» ЖАҚ әлеуметтік және кадр саясаты департаменті директорының орынбасары, «Қазмұнайгаз» ¥К АҚ персоналды басқару департаменті директорының орынбасары, директоры. Дереккөздер
Бағыт Еркетаңов

Бағыт Еркетаңов (1903, Атырау облысы - 1970) - Ембі мұнайының ардагері. Өмірбаяны * 1918-1920 жылдары - жалданбалы жұмысшы. * 1920-1958 жылдары - «Ембімұнай» бұрғылау кеңсесінде бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, Құлсары бұрғылау кеңсесінде бұрғышы, бұрғылау шебері. Марапаттары * Еңбек Қызыл ту (1951) ордені * Ленин (1952) ордені * медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Шәли Еркешов

Шәли Еркешов - (1929-1986, Атырау облысында туған). КСРО-ның Құрмет ті мұнайшысы (1981). 1945- 1961 жылдары - Ескене мұнай кәсіпшілігінде өндіру шебері. 1961-1963 жылдары - Қарсақ кенорнының бірінші уйымдастырушы және өндірушісі. 1963-1968 жылдары - Сағыз мұнай кәсіпшілігінің директоры. 1968-1970 жылдары - Доссор МАБ директоры. 1970-1986 жылда- ры - «Доссормұнай» МГӨБ ОИТҚ бастығы. «Құрмет белгісі » орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Тәжмұқан Ермағамбетов

Тәжмұқан Ермағамбетов - (1926-1979, Атырау облысында туған). 1944-1955 жылдары - Қосшағыл МАБ ұңғымаларды жер астында жөндеу бригадасында жұмысшы, шебер. 1955-1979 жылдары - «Құлсарымұнай» МГӨБ материалдық-техникалық қамтамасыз етұ белімінің бастығы. «Құрмет белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Иосиф Викторович Ермолицкий

Иосиф Викторович Ермолицкий (1950, Беларуссияда туған). Днепропетровск инженерлік- құрылыс институтын бітірген (1978). 1966-1984 жылдары - технологиялық машина жасау ғылыми-зерттеу институтының Днепропетровск филиалында сынамалық ендіріс бөлімінің токары. «Жетыбаймұнай» МГӨБ пайдаланылатын құрал-жабдықтардың прокаттық-жөндеу цехында токарь, шебер, аға инженер. 1984 жылдан - «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ «Жетібаймұнайгаз» ӨБ пайдаланылатын құрал-жабдықтардың прокаттық-жөндеу цехының бастығы. «Құрмет» орденімен марапатталған (2001). Дереккөздер
Тілеумұқан Ермұқанов

Тілеумұқан Ермұқанов (1924-1992, Атырау қаласында туған). Өмірбаяны Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1941-1942 жылдары - Байшонас мұнай кәсіпшілігінде оператор-өлшеуші. 1944-1976 жылдары - Байшонас МАБ мұнай өндіру операторы, кәсіподақ комитетінің төрағасы, коммұналдық шаруашылықтың меңгерушісі, оператор-өлшеуші. 1976-1978 жылдары - Доссор МАБ тұрғын уй-коммұналдық кеңсесінің бастығы. 1978-1985 жылдары - Байшонас МАБ бумен, сумен қамтамасыз ету цехының шебері. Марапаттары I және II дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Тұрғали Ерниязов

Тұрғали Ерниязов (1933 жылы, Атырау облысында туған). Атырау политехникалық техникумын бітірген (1966). 1948-1988 жылдары - «Ескене» МАБ жұмысшы, үңғымаларды жер астында жөндеу бригадасы операторының кемекшісі, операторы, «Байшонас» МАБ ұңғымаларды жер астында жөндеу бригадасында шебер. 1988 жылдан - зейнеткер. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалымен марапатталған (1969). Дереккөздер
Инерциялық режим

Инерциалық режим. Саяси жүйенің өзін-өзі өндіру процесі, ондағы оның барлық құрылымдық элементтері, негізгі өлшемдері сынақтан өткен сондықтан да саяси жаңғырулар қажетті минимумға дейін алып келінген. Осындай режимнің негізінде өтетін саяси практика саяси жүйенің токырауына, ақыр аяғында оның күйреуіне әкеліп соғады. Саяси жүйе біртіндеп ескереді, онда тоқырау тенденциясы етек ала бастайды саяси мәдениет жаңартылмайды, байытылмайды. Саяси мәдениеттегі инерциалдық кездейсоқ пайда болмайды. Ол саяси қатынастар субъектілерінің өз саяси мүдделерін жүзеге асыру әдістері мен құралдарының идеалды, кемелденген формада екендігіне сенімдерін бейнелейді. Саяси мәдениет элементтерінің идеалдылығына, олардың жоғары тиімділігіне деген осы идеологияландырылған сенім олардың белгілі бір жағдайларда сынақтан өтіп өзін толықтай ақтауымен байланысты. Сол себептен идеологияландырылған субъект оларды толық кемеліне келген деп есептейді. Алайда, инерциялык жүйенің тұрақтылығы көзге көрінерлік сипатқа ғана ие. Ол сыртқы ықпалдар мен ішкі көңіл толмаушылық сезіле бастаған уақыттағы салмақты саяси сынақтарға төтеп бере алмайды. Себебі, саяси мәдениетінің төмен болғандығынан, бейімділік қабілетке ие бола алмауынан. Инерциалдық үстемдік етуші саяси элитаның мемлекеттік билікті қолына шоғырлаңдыру өзінің саяси үстемдігіне инерциялық күшті беру, жүйенін үздіксіз өзін-өзі өңдіру режиміңде билік құру қажеттілігімен орнығады. Дереккөздер
Тынышқали Мұқашев

Тынышқали Мұқашев (1916-1991). Өмірбаяны * Ұлы Отан соғысына қатысушы. * 1936-1941 жылдары - Байшонас мұнай кәсіпшілігінде мұнай өлшеуші, клуб меңгерушісі, автокөлік слесары. * 1946-1969 жылдары - мұнай тапсырушы, оператордың көмекшісі, жер асты жабдықтарын жөндеу операторы. * 1969 жылдан - зейнеткер. Марапаттары * «Ерен еңбегі үшін», * «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс үшін» * басқа медальдармен * «1941-1945 ж.ж. ерлігі мен Отанға сүйіспеншілігі үшін» белгісімен марапатталған. Дереккөздер
Сәрсенбай Мұрынов

Сәрсенбай Мұрынов (1960, Атырау облысы). Мәскеу мұнай институтын бітірген (1986). 1977-1979 жылдары - «Прорвамұнай» МГӨБ-сында ұңғыларды зерттеу бригадасының операторы. 1979-1981 жылдары-Кеңес Армиясы қатарында. 1986-1987 жылдары-«Прорвамұнай» МГӨБ мұнай кәсіпшілік жабдықтарын жөндеу слесары. 1987-1989 жылдары-Теңіз газ өңдеу зауытының шебері, механигі. 1989-1997 жылдары - инженер, цех бастығы, өндіріс-техника бөлімі бастығы, мұнай құбырларын пайдалану қызметінің бас маманы, Маңғыстау мұнай құбыры басқармасының бастығы, бас инженердің өндіріс жөніндегі орынбасары, «Қазмұнайқұбыры» Ақтау филиалының директоры. 1997 жылдан - «Қазтраснойл» техникалық директоры. Дереккөздер
Қасымғали Мұсағалиев

Қасымғали Мұсағалиев (1909-1985, Атырау облысы).1924-1950 жылдары - Доссор, Ескене мұнай кәсіпшіліктерінде жұмысшы, бүрғышының көмекшісі, ұңғыларды жер асты жөндеу операторы. 1950-1955 жылдары - Қосшағыл МКБ ұңғыларды күрделі жөндеу кеңсесінің бұрғышысы. 1955-1964 жылдары - «ММГБ» тресінің ұңғыларды игеру және бекіту кеңсесінің бұрғышысы. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасыме марапатталған. Дереккөздер
Мәлік Мұсағалиев

Мәлік Мұсағалиев (1949, Батыс Қазақстан облысы). ҚазПТИ-ді (1972), Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу геологиялық барлау мұнай институтының аспирантурасын (Мәскеу, 1986), ҚР Минералды ресурстар академиясын (2002) бітірген. Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1986). ҚР Минералды ресурстар академиясының корреспондент мүшесі. 1972-1977 жылдары - Қазақ геологияық барлау ғылыми-зерттеушілік Институтының (ҚазГБҒЗИ) инженері, аға инженері, аға ғылыми қызметкері. 1977-1988 жылдары - Атырау тәжірибелік-әдістемелік экспедициясында аға, кейіннен бас геофизгі, «Ембімұнайгеофизика» АҚ ендірістік-техникалық бөлімі бастығының орынбасары. 1989-1991 жылдары - Атырау облыстық атқару комитетінің отын-энергетика кешені белімінің меңгерушісі. 1991-1993 жылдары - Теңіз кешені негізінде БК құру жөніндегі белімнің меңгерушісі. 1993-2003 жылдары - «Теңізшевроил» ЖШС кен орындарын геологиялық барлау және қазбалауды басқару бөлімдері менеджерінің орынбасары. 2003-2004 жылдары - «ҚазМұнайГаз» ¥К АҚ геология департаментінің директоры, техникалық дамыту жөніндегі атқарушы диреторы, 2004 жылдан - геологиялық-технологиялық қызметінің атқарушы директоры. «Ерен еңбегі үшін» медалімен, «Мұнай мен газ тасымалы» ¥К ЖАҚ грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Ысқақ Мұсағалиев

Ысқақ Мұсағалиев (1907-1991, Атырау облысы). Ембі ардагері. 1921-1970 жылдары - «Қазақстанмұнай» бірлестігінің Доссор МКБ-сында слесарьдің көмекшісі, жөндеуші слесарь, механикалық шеберхананың жөндеу бригадасының шебері, Доссор кенті №16 ФЗО мектебінің өндірістік оқыту шебері. КСРО-ның Мемлекеттік еңбек қорының үздігі (1945). Еңбек Қызыл Ту орденімен (1965), «Ерен еңбегі үшін» медалімен (1960). Дереккөздер
Исламғали Мұсанғалиев

Исламғали Мұсанғалиев (1953, Атырау облысы). Қазақ көлік және коммуникациялар академиясын бітірген (2001). 1969-1971 - Қаратон кәсіпшілік-геофизика партиясының автослесарь 1971-1978 - «Ембімұнай» ӨБ Балықшы бұрғылау жұмыстары басқармасында бұрғышының көмекшісі. 1978-1982 - Газ өнеркәсібі министрлігініңтресіне қарасты №2 Құрылыс Басқармасының жұмысшысы. 1982-1984 - «Өзенмұнай» МГӨБ-да мұнай-газ өндіру операторы. 1984-1998 - «Маңғышлақмұнай» ӨБ №3 Өзен ТТБ-ның тракторшысы. 1998-2002 - №1 ұңғыларды жабдықтау басқармасының көтергіш машинисі. 2002 жылдан қазіргі уақытқа дейін «ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚның «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалының №1 ұңғыларды жабдықтау басқармасының кезекші механигі. Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған (1980). Дереккөздер
Әлкен Mұсaнов

Әлкен Mұсaнов (1938, Қарағанды облысы). Техника ғылымдарының кандидаты (1973), профессор (1997). Қарағанды тау-кен техникумын (1958), ҚазПТИ-ді (1967) бітірген. 1967-1970 - аспирантурада оқыған. 1970-1975 - кіші, аға ғылыми қызметкер. 1975-85 - ҚазПТИ-да аға оқытушы, ұңғыларды бұрғылау технологиясы және техникасы кафедрасында доцент, мұнай факультеті деканының орынбасары. 1985-1993 - мұнай факультетінің деканы. 1993-1997 - геологиялық барлау және мұнай-газ факультетінің деканы, «Мұнай және газ» ғылыми-оқулық кешенінің директоры. Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Әнуарбек Мусиев

Әнуарбек Мусиев (1955, Атырау облысы). ҚазПТИ-ді бітірген (1983). 1972-1983 - Қосшағыл, Қараарна мұнай кәсіпшіліктерінде оператордың көмекшісі, оператор, мұнай өндіру цехының шебері, инженері, бастығы. 1983-2004 -"Оңтүстікмұнайгаз" өндірістік бірлестігінде мұнай және газ бөлімініңбастығы, "Қарашығанақгазпром"АҚ-ныңменеджері. Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі жанындағы Бас диспетчерлік басқармасында жедел мониторинг басқармасының бастыгы. 2004 жылдан бастап - "Саутс Ойл" ЖШС-інің техникалық директоры Дереккөздер
Оразымбет Мүсірепов

Оразымбет Мүсірепов (1961) (Маңғыстау облысы). ҚазПТИ-ді (1984), Ақтөбедегі «Дүние» университетін (2001) бітірген. 1977-1995 - токарь, мұнай бұрғылау жабдықтарын жендейтін слесарь, АИТҚ-1 бұрғылау алқабының аға механигі, №2 жөндеу цехының бастығы, жабдықтарды пайдалану және жөндеу инженері, №1 жөндеу цехының бастығы. 1996-1998 -Жаңаөзен қаласы әкімінің бірінші орынбасары. 1998 қазіргі уақытқа дейін «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалының №1 ұңғыларды жабдықтау басқармасының аға инженері. Дереккөздер
Марқаш Мұстажапова

Марқаш Мұстажапова (1950, Атырауская облысы). Атырау политехникалық техникумын бітірген (1974). 1969-1971 - Мартыши мұнай кәсіппшілігінің химиялық лабораториясының лаборанты. 1974 жылдан қазіргі уақытқа дейін "Жайықмұнайгаз" МГӨБ-ның химиялық лабораториясында лаборант. "Еңбекте үздік шыққаны үшін" медалімен (1986) марапатталған. Дереккөздер
Меңдібай Мұстафединов

Меңдібай Мұстафединов (1888-1958, Орынбор қаласы). Ембінің ардагері. 1912-1919-Бродский қант зауытында жұмыс атқарған. 1919-1952 - "Қазақстан мұнай барлау" тресі мен Доссор, Қосшағыл, Қаратон мұнай кәсіпшіліктерінде оператордың көмекшісі, оператор, ұңғыларды жер асты жөндеу бригаданың шебері, ұңғыларды күрделі жөндеу бригадасының шебері, бұрғылау шебері. Ленин орденімен (1951) және медалдармен марапатталған. Дереккөздер
Оңдас Мұхамбеталиев

Оңдас Мұхамбеталиев (1954, Атырау облысы). ҚазПТИ-ді бітірген (1983). 1973-1977 - «Ембімұнай» өндірістік бірлестігі Башонас мұнай кәсіпшілігі басқармасының оператордың көмекшісі, операторы, ұңғыларды жер асты жөндеу операторы. 1983-2004 - Қарсақ, Байшонас, Доссор мұнай кәсіпшіліктерінде мұнай өндіру цехының шебері, бастығы. ОИТҚ-інің бастығы. «Қайнармұнайгаз» МГӨБ техникалық бөлімінің бастығы, инженері. 2004 жылдан бастап - «Доссормұнайгаз» МГӨБ-ның бас инженері. Дереккөздер
Айсағожа Мұхамбетов

Айсағожа Мұхамбетов (1905-1977, Атырау облысы) - мұнайшы, Ембінің ардагері. Өмірбаяны Доссор мұнай кәсіпшілігі басқармасында жұмысшы, мұнай өндіру операторы, цехтың шебері жұмыстарын атқарды. Марапаттары Ленин орденімен (1951) және медалдармен марапатталған. Дереккөздер
Алпан Мұхамбетов

Алпан Мұхамбетов (1928, Атырау облысы). Ембінің ардагері. 1943-1989 Құлсары мұнай өндіру басқармасы механикалық шеберханасында балғашы, ұста. 1989 жылдан зейнеткер. «Ерен еңбегі үшін» (1949), «Еңбек ардагері» медалдармен марапатталған. Дереккөздер
Ығылман Мұхамбетов

Ығылман Мұхамбетов (1925-1998, Атырау облысы). Саратов мұнай техникумын бітірген (1960). 1941-1988 - «Құлсарымұнай» МГӨБ-да есепші, бухгалтер, слесарь, механик, бас механик, гараж меңгерушісі, БЛКЖО ОК-інің комсомол ұйымдастырушысы, автогараж бастығы, бас механик, гараж меңгерушісі, МТС-тің бас инженері, трактор паркінің меңгерушісі. Құлсары АТК-ның директоры. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медалдармен марапатталған. Дереккөздер