kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Нұрдәулет (Қырым ханы)

Нұрдәулет Герей (, ?—1503, Қасым) — 1466-1467, 1467-1469, 1475-1476 жылдары Қырым ханы, 1486-1490 жылдары Қасым билеушісі болған. Қырым ханы I Қажы Герейдің екінші ұлы әрі мұрагері. Өмірбаяны 1466 жылы әкесі I Қажы Герей қайтыс болғаннан кейін Нұрдәулет інісі I Меңлі Гереймен билік үшін күресті. Күрес әртүрлі табыстармен жалғасты (1467 және 1469 жылдары Нұрдәулет билігінен айырылды) және 1478 жылы Меңлі Герейдің жеңісімен аяқталды. Нұрдәулет Алтын Орда билеушілерінің қолдауына сүйенді, өйткені Қырым шонжарлары I Меңлі Герейді қолдады. Тақтан біржола айрылғаннан кейін Нұрдәулет Польшаға қашып кетті. 1479 жылы ол Мәскеудің ұлы кінәзі III Иван Васильевичтің қызметіне қосылды. 1480 жылы Нұрдәулет воевода кінәзі Василий Иванович Ноздреватыймен бірге Еділ бойымен Ұлы Орданың астанасы Сарайға дейін шапқыншылық жасап, тонап кетті. 1486 жылы Нұрдәулет Қасым тағын Мәскеудің ұлы кінәзі III Иван Васильевичтен алды. Сол жылы Алтын Орда билеушілерінің бірі Мұртаза Нұрдәулеттің көмегімен Қырым ханы I Меңлі Герейді тақтан тайдыруға әрекет жасады. Мұртаза Нұрдәулет пен Иван III Васильевичке елші Шах Бағлұлмен бірге хат жіберді, бірақ Иван екі хатты да қолға түсіріп, өзінің адал одақтасы Меңлі Гереймен қарым-қатынасын үзгісі келмей, оған хат жіберді. Осыдан кейін оңтүстік шекаралардағы дұшпандық әрекеттердің алдын алу үшін Мәскеудің Ұлы кінәзі Иван III Васильевич сол Нұрдәулет басқарған әскерді жіберді. 1487-1490 жылдары «Ахметтің балаларына» қарсы жорықтарға қатысты. 1490 жылы сәуірде соңғы рет Ұлы Ордаға қарсы бұл жолы ұлы Сатылғанмен бірге жорыққа шықты. Рахимзяновтың айтуынша, Нұрдәулет Қасыммен бірге біраз уақыт Кашираға да билік етті. Сірә, 1490 жылдың аяғында Қасымның тағы өзінің ұлы Сатылғанға өтті. Ол Қасымда тұрды. 1498 жылы тамызда оған Меңлі Герейдің елшісі Шавал келді. Өмірінің соңғы жылдарында ауырды. 1502 жылы қарашада ауру күшейіп, 1503 жылы Нұрдәулет көз жұмды. Оның қайтыс болғаны жайлы 1503 жылы 22 қыркүйекте Қырым елшілігінде хабарлайды. Ханзада Сатылғанның адамдары 1504 жылы 16 мамырда Меңлі Герейдің сұрағаны бойынша Нұрдәулеттің сүйегін Қырымға жіберу жайлы Ұлы кінәздан рұқсат сұрады. Бұл 1504-1505 жылдары қыста орындалды. Сондықтан, Нұрдәулет басқа Қасым билеушілері сияқты Қасымда емес, Қырымда жерленген. Әдебиет * * Гайворонский О. Герейлердің шоқжұлдызы. — Симферополь, 2003. * Рахимзянов Б. Р. Қасым патшалығындағы Қырым әулеті // Көзқарас: Ғылыми-зерттеу мақалаларының жинағы. — Қазан: Мастер Лайн, 2000. — 69—88 б. Дереккөздер
Сатылған

Сатылған (, Сатылган, ساتيلغان; XV ғасыр— шам. 1506) — ханзада, Қасым билеушісі (1491-1506), Нұрдәулет ханның ұлы. Әкесі тірі кезінде билікті өз қолына алған. 1491 жылы орыс, қасым және қазан әскерлерінің Қырым ханы Меңлі Герейдің әрекеттерін қолдау үшін Ұлы Орданың дала ұлыстарына бірлескен жорығын басқарды. 1496 жылы 19 тамызда Рязан кінәзі Иван Васильевич пен оның бауыры кінәз Федор Васильевич арасында жасалған шарттық жарғыда Хандалар ясақ Сатылғандар - Рязань кінәздарының Қасым ханзадаларына төлеген «алымы» туралы айтылады. Бұл оның әкесі тірі кезінде Қасымды иеленгені туралы куәландырады. Кем дегенде 1501 жылдың шілдесінен 1503 жылдың тамызына дейін Мәскеуде қамауда болды. Мүмкін әкесі Нұрдәулет қайтыс болғаннан кейін кешірілген болар, өйткені 1504 жылы мамырда қайтадан Қасымның билеушісі болды. 1505–07 жж. Қазанмен болған соғыс кезінде өзінің бауыры Жанаймен бірге орыс әскерінің құрамында татар атты полкін басқарды. Әдебиет * * Рахимзянов Б. Р. Қасым патшалығындағы Қырым әулеті // Көзқарас: Ғылыми-зерттеу мақалаларының жинағы. — Қазан: Мастер Лайн, 2000. — 69—88 б. * Сборник РИО. Т. 41. Памятники дипломатических сношений Московскаго государства с Крымскою и Нагайскою Ордами и с Турцией. Т. I. С 1474 по 1505 год, эпоха свержения монгольскаго ига в России. — СПб., 1884. — С. 116.
Жанай (Қасым ханы)

Жанай (, Җанай, جانای) — татар ханзадасы, Қасым билеушісі (1506-1512), Нұрдәулет ханның екінші ұлы, Сатылғанның бауыры, одан кейін таққа отырды. 1505–07 жылдары Қазанмен болған соғысқа қатысты. 1506 жылдың сәуірінде Қасым татарларын ағасынсыз басқарды. Ал 1506 жылы 16 қазанда, мүмкін Сатылған қайтыс болғаннан кейін, оған Муромға «Қазан жаңалықтарын қадағалауды» бұйырды. 1508 жылғы құжаттарда Мещерский мен Андреев қалаларының иесі ретінде белгілі. Сол жылы Литва әскерлеріне қарсы жорық кезінде Торопецте кінәз Стригин-Оболенскиймен бірге «Городец» татарларының полкіне басшылық жасады. Жанай қайтыс болғаннан кейін Қасымда «Ұлы Орда әулеті» билік ете бастады. Әдебиет * * Рахимзянов Б. Р. Қасым патшалығындағы Қырым әулеті // Көзқарас: Ғылыми-зерттеу мақалаларының жинағы. — Қазан: Мастер Лайн, 2000. — 69—88 б.
Шейхәулияр хан

Шейхәулияр хан (Шәехәүлияр, , شيخ اوليار) — татар ханзадасы, 1512-1516 жылдардағы Қасым билеушісі, Бақтияр сұлтанның ұлы және Ұлы Ордалық Кіші Мұхаммед ханның немересі, Қасымдағы «Астрахан әулетінің» негізін қалаушы. Ноғай биі Ысмайылдың қызы Шаһ Сұлтанға (شاهسلطان) үйленген. 1502 жылы Қырым ханы I Меңлі Герей Сарайды бағындырды. Ахмет ханның кейбір ұлдары мен жиендері Ресейге қашып кетті. Олардың арасында Шейхәулияр да болды. 1502 жылдан бастап Сурожикке иелік етті. Литваға қарсы жорыққа қатысты. 1512 жылы Жанай қайтыс болғаннан кейін Қасымды мұрагерлікке алды. Әдебиет *
Жанғали хан

Жанғали (, Җангали, جان علی) — Қасым билеушісі, ханзада (1519-1532), Қазан ханы (1532-1535). Шейхәулияр сұлтанның ұлы, Қазан ханы Шаһғалидың бауыры. Қазан тағына отырғанға дейін (1532) оны ханзада деп атаған. 1519 жылы Мәскеудің ұлы кінәзі III Василийден Қасым тағын ағасы Шаһғали Қазанға кеткеннен кейін алды. Шаһғали оралғаннан кейін де (1521) ханзада атағын сақтап қалды. 1532 жылы қазандықтардың өтінішімен Қазан тағына отырды, дегенімен шынайы билік қарашыбек Болат Шырын мен ханбике Гауһаршадтың қолында болды. 1533 жылы маусымда Ноғай биі Жүсіптің қызы Сүйімбикеге үйленді. Жанғали ханның қызын Ғабдулла Ақкүбекоғлы әйелдікке алды. 1535 жылы оны Қазан шонжарлары тақтан тайдырып, Ескі Қазанға жер аударды. Қазан кремлінде жерленген.
Футболдан Қазақстан Суперкубогы 2021

Футболдан Қазақстан суперкубогының 2021 жылғы маусымына төрт клуб қатысты (2020 жылғы Қазақстан кубогы ойнатылмағандықтан, ұлттық чемпионатта алғашқы төрттіктен орын алған клубтар). Турнир Түркістандағы жаңа аренада өткізілді. Қатысушылар Турнир Жартылай финал Үшінші орын үшін Финал Дереккөздер Сілтемелер * [https://vesti.kz/kazfutbol/neprivyichnyiy-format-novyiy-stadion-prizovoy-fond-nujno-292542/ Өзгеше формат және жүлделер қоры]
Данияр (Қасым ханы)

Данияр (, Даниял, دانیال) — ханзада, Қасым билеушісі (1469-1486). Қасым ханзаданың ұлы және Ұлық Мұхаммед ханның немересі. Әкесі қайтыс болғаннан кейін билікті өз қолына алды. Бізге жеткен дерек көздерінде бұл туралы алғашқы рет 1471 жылы ұлы кінәздің Новгородқа қарсы жорығына байланысты айтылған. Данияр «ханзадалары, шонжарлары және казактарымен» 14 шілдеде Шелон шайқасында ерекшеленді. 40 адам қаза тапқан татарлар үйлеріне босатылды. Айта кететін жайт, бұл жорық кезінде оларға адамдарды тұтқындауға тыйым салынды. Коломнада өз әскерімен бірге 1472 жылы Ұлы Орда ханы Ахметтің шабуылын тойтаруға қатысты. Ол Мәскеудегі Новгородқа қарсы жорықта қасым татарларының полктерін басқарды (1477). Шарттық жарғыларда бірнеше рет кездеседі. Орыс кінәздарынан «алым» алған. Даниярдың белгілі жалғыз ұлы Қарақұша 1486 жылы дәрігер Антонның сәтсіз емінен кейін әкесі тірі кезінде қайтыс болды. Осы Қарақұшаның ұлы туралы айтылғанымен, оның халқы III Иванның бұйрығымен Мәскеу өзенінің мұзында Антонды пышақтап тастады, бірақ Данияр қайтыс болғаннан кейін Қасымдағы Қазан әулеті Қырыммен алмасты. Әдебиет *
Әсет Арманұлы Ерғалиев

Әсет Арманұлы Ерғалиев (18 маусым 1986 жыл, Қостанай облысы, Қостанай) — қазақстандық саясаткер, 2025 жылдан бастап Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің төрағасы және 2026 жылдан бастап Президент кеңесшісі. Бұрын Президенттің экономикалық мәселелер жөніндегі көмекшісі (2023—2024), Ұлттық экономика министрі (2021–2022) болған. Өмірбаяны 1986 жылғы 18 маусымда Қостанай қаласында дүниеге келген. Үйленген, екі баласы бар. Білімі Негізгі мамандығы — экономист. Қазақ, орыс, ағылшын және неміс тілдерін меңгерген. 2008 жылы Қазақстандық менеджмент, экономика және болжамдау институтын (ҚМЭБИ) мемлекеттік саясат экономикасы саласында бакалавр дәрежесімен, сондай-ақ халықаралық алмасу бағдарламасы аясында Швециядағы Халықаралық Йонкопинг бизнес мектебін халықаралық экономика саласында ғылым бакалавры дәрежесімен бітірген. 2009 жылы Ұлыбританиядағы Йорк университетін экономикадағы ғылым магистрі дәрежесімен тәмамдаған. 2010 жылы Ұлыбританиядағы Ноттингем университетін бітіріп, экономикадағы философия магистрі дәрежесі берілді. «Ерен еңбегі үшін» медальмен марапатталған. Қызмет жолы Еңбек жолын 2010 жылғы қыркүйектен 2013 жылғы қаңтарға дейін — Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Еуропа қайта құру және даму банкі Экономикалық департаментінің Шығыс Еуропа және Кавказ бойынша өңірлік талдаушысы болып бастады. 2013 жылғы қаңтардан 2016 жылғы маусымға дейін Ұлттық экономика министрлігі жанындағы «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ Вице-президенті, Басқарма Төрағасының Орынбасары, Басқарма төрағасының бірінші орынбасары, Басқарма Төрағасы болды. 2016 жылғы қазан мен желтоқсан аралығында — «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ Басқарма Төрағасы Ерболат Досаевтың кеңесшісі. 2016 жылғы желтоқсаннан 2017 жылғы тамызға дейін — Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың кеңесшісі. 2017 жылғы тамыздан 2018 жылғы қыркүйекке дейін — Премьер-Министр Кеңсесінің жобалық басқару орталығының меңгерушісі. 2018 жылғы қыркүйектен 2019 жылғы наурызға дейін — Ұлттық экономика вице-министрі. 2019 жылғы наурыз бен тамыз аралығында Премьер-Министр Кеңсесі Басшысының орынбасары болды. 2019 жылғы тамыздан 2021 жылғы қаңтарға дейін — Ұлттық экономика бірінші вице-министрі. 2021 жылғы қаңтардан 2022 жылғы қаңтарға дейін Қазақстанның Ұлттық экономика министрі қызметінде болды. 2022 жылғы 6 қаңтардан бастап Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің төрағасы болды. 2025 жылғы 28 ақпанда Президент Жарлығымен Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің төрағасы болып тағайындалды. 2026 жылғы 16 қаңтарда Ерғалиевтің Президент тапсырмасы бойынша халықаралық қаржы ұйымдарымен байланыс жасайтын тұлға болып белгіленгені хабарланды. 2026 жылғы 2 ақпанда ол алдыңғы лауазымына қоса Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды. Дереккөздер
Қасым хан (Қасым хандығы)

Қасым (, Касыйм, قاسم) — ханзада, 1452-1469 жылдары Қасым хандығының алғашқы билеушісі, Ұлық Мұхаммед ханның ұлы. Городец Мещерскиймен (қазіргі Қасым) марапатталмас бұрын Звенигородқа (1446-1452) иелік етті. Белев түбінде (1437) және Суздал маңындағы (1445) шайқас қатысушысы. Суздал шайқасында қазандықтар жеңіске жеткеннен кейін, бауыры Жақыппен бірге келісімшарттың сақталуын бақылау үшін Ұлы Ресей (Мәскеу) кінәздігіне аттанды. Орыс қызметінде қалды. 1446 жылы Звенигородты өзінің енші жері ретінде, ал 1452 жылы - татар хандығының астанасы болған Городец Мещерский жер үлесін алды. Ұлы кінәз Василийге қосылып, олар оған адал қызмет етті: 1449 жылы олар онымен бірге Дмитрий Шемякаға барды; сол жылы олар Пахра өзені маңындағы орыс аймақтарын тонап, олардан барлық олжаларын тартып алған Сейітахмет татарларын жеңді. 1450 жылы олар Галич түбіндегі шайқасына қатысып, Битюг өзенінің маңында Ресейге келе жатқан Мәулімберді оғланды (Малберді) жеңді. 1467 жылы Қазан шонжарлары Қасымды жасырын түрде Ибраһим ханның орнына шақырды. Оған ол өзінің және Мәскеудің әскерлерімен Еділге жақындады, бірақ ештеңе істей алмады, өйткені Ибраһим онымен кездесуге алдын-ала дайындалды. Осы жорықтан кейін көп ұзамай Қасым қайтыс болды. Ол, Қасым қайтыс болғаннан кейін ұлы Ибраһим ханға Қазанға оралған, ағасы Махмұттың жесіріне үйленді (1465 жылдан кейін). Әдебиет *
Қасым билеушілерінің тізімі

Қасым хандығын (1452—1681) билеген хандар, сұлтандар (ханзадалар), бегімдер тізімі. Қазан әулеті * Қасым, Ұлық Мұхаммед ханның ұлы, Қасым ханзадасы (1445—1468). * Данияр, Қасым ханның ұлы, Қасым ханзадасы (1468—1486). Қырым әулеті * Нұрдәулет хан, I Қажы Герейдің ұлы, Қасым ханы (1486—1491). * Сатылған, Нұрдәулет ханның ұлы, Қасым ханзадасы (1491—1506). * Жанай, Нұрдәулет ханның екінші ұлы, Қасым ханзадасы (1506—1512). Астрахан әулеті * Шейхәулияр хан, Бақтияр сұлтанның ұлы, Қасым ханзадасы (1512—1516). * Шаһғали хан, Шейхәулиярдың ұлы, Қасым ханзадасы (1516—1519), (1535—1546). * Жанғали хан, Шейхәулиярдың ұлы, Қасым ханзадасы (1519—1531). * Сайынболат (шоқыннан кейін Симеон) хан, Бекболат сұлтанның ұлы, Қасым ханы (1567—1573). * Мұстафағали хан, Ғабдулла Ақкүбектің ұлы, Қасым ханы (1584—1590). Қазақ әулеті * Ораз Мұхаммед, Ондан сұлтанның ұлы, Қасым ханы (1600—1610). Сібір әулеті * Арслан хан, Әлидің ұлы, Қасым ханы (1614—1627). * Сейітбұрхан (шоқыннан кейін Василий Арсланович), Арслан ханның ұлы, Қасым ханзадасы (1627—1679). * Фатима Сұлтан бегім, Арслан ханның әйелі, Сейітбұрханның анасы, Қасым ханбикесі (1679—1681). Әдебиет *
Clubhouse

Clubhouse Clubhouse - [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B0%D1%82_(%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0) дауыстық байланысқа] негізделген [http://%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 әлеуметтік желі] . Әлеуметтік желі 2020 жылы "Alpha Exploration Co" бағдарламалық жасақтамасын жасаушылар іске қосты. 2020 жылдың желтоқсан айындағы жағдай бойынша бағдарлама шамамен 100 миллион долларға бағаланды. [http://2021_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 2021 жылғы] 21 қаңтарда бағалау бір миллиард АҚШ долларын құрады. Тарихы IOS үшін Clubhouse [http://2020_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 2020 жылдың] сәуірінде іске қосылды. Бағдарлама COVID-19 пандемиясының алғашқы айларында, әсіресе [https://ru.wikipedia.org/wiki/Andreessen_Horowitz Andreessen Horowitz] венчурлық фирмасынан 12 жылдың мамыр айында 2020 миллион долларлық A сериясынан кейін танымал болды. 2020 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша әлеуметтік желіде 600 мың тіркелген пайдаланушысы болды және ол тек шақыру бойынша қол жетімді болды. Бағдарлама [http://%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F Германияда] кең шеңберлерде 2021 жылдың қаңтарынан бастап қолданыла бастады, сол кезде екі неміс подкасттардың жетекшілері Филипп Клёкнер мен Филипп Глеклер Telegram топтары арқылы шақыру тізбегін іске қосып, платформаға неміс әсер етушілерін, журналистерін және саясаткерлерін тартты. Android-та Clubhouse "[http://%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 ВКонтакте]" - ді Android үшін жасаушы және бұрынғы әзірлеуші Григорий Клюшников OC Android үшін ашық коды бар Clubhouse қосымшасының нұсқасын жасап, оны ең үлкен веб-сервис IT-жобалар хостингіне және олардың бірлесіп жасаған зерттеме [https://ru.wikipedia.org/wiki/GitHub GitHub-қа] жариялады. 2021 жылдың қаңтарында компания "жақында" Android қосымшасында жұмыс істей бастайды деп жариялады. Clubhouse танымалдылығы [http://%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA Илон Маск] GOOD TIME клубына сұхбат бергеннен кейін айтарлықтай өсті. Функционалдық сипаттамасы Clubhouse әртүрлі тақырыптар, ток-шоулар, музыка, желі, танысу, қойылымдар, саяси пікірталастар және т.б. туралы әңгімелері бар клубтар мен виртуалды бөлмелердің кең таңдауын ұсынады. Пайдаланушыға жазыла отырып, сіз ол орналасқан «бөлменің» тізімін көре аласыз.Қосымшада сіз клуб үйінде виртуалды әңгімелер жүргізетін Дрейк, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B0%D1%80%D1%82%2C_%D0%9A%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BD Кевин Харт], [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%8D%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D1%88%2C_%D0%A2%D0%B8%D1%84%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B8 Тиффани Хэддиш], [http://%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%A6%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3 Марк Цукерберг] сияқты танымал адамдарды көре аласыз.
Эва Йоханна Анден

Эва Йоханна Анден (23 сәуір 1886 — 26 наурыз 1970) — Швед заңгері. 1918 жылы 14 наурызда Швеция адвокаттар алқасының алғашқы әйел мүшесі болды. Өмірбаяны Эва Анден — саудагер Хериберт Анден мен Элин Форссманнан туған. 1907 жылы Эва Уппсала заң университетіне түсіп, сыныбындағы жалғыз әйел мүшесі бар заңгер студент болды. 1912 жылы университетті бітірді. 1912–1913 жылдары Швецияны аралап, Ұлттық әйелдер қауымдастығы атынан заңдық Сайлау құқығы (Швеция) жайлы дәрістерді оқыды; 1913–1914 жылдары Фалун заң сотында нотариус болып жұмыс істеді, ал 1914–1915 жылдары Швеция адвокаттар алқасының хатшысы Йохан Тьернелдтің фирмасында адвокатурамен айналысты. 1915 жылы Эва Стокгольмдағы Анна Петтерссон заң фирмасын басқарды. Швециядағы екінші әйел заңгер Матильда Стаель фон Гольштейн 1919–1923 жылдары Эваның өз фирмасында тәжірибе жасады. Эва Анден қайтыс болғанға дейін табысты мансапқа ие болды, әсіресе ажырасу, жәрдемақы және әйелдер мен балаларға қатысты басқа істермен айналысқан. Барро Альвинг, Сельма Лагерлеф және Астрид Линдгрен оның клиенттері болды. Эва әйелдерге және балаларға қатысты заң реформаларында үкіметке кеңес берген үкіметтің мемлекеттік заң комитетінің мүшесі болды, Эва әйелдердің сайлау құқығы енгізілген жылы үлкен реформалар жүргізді және балалардың құқықтары жүзеге асырылған реформаларға үлес қосты некеге тұру күшейтілді (1917 ж.) және реформаланған неке заңы, онда некеде тұрған әйелдер 1920–1921 жылдары күйеулерінің заңды қамқорлығынан босатылды. Баспасөз беттерінде заңдар мен әйелдердің құқықтары, неке, мұрагерлік, аборт және жезөкшелік мәселелеріне қатысты мақалаларын жиі жариялады. 1920-1930 жылдары Эва либералды феминистік апталық журналдың тұрақты қатысушысы болды. Эва ешқашан үйленбеді, бірақ ұзақ жылдар бойы заң хатшысы Лиза Экедахл мен бірге тұрды. Эваның көптеген достары болды, олардың арасында Александра Коллонтай, Каролина Оливия Видерстрём және Эллен Фрис болды. Дереккөздер
Артём Борисович Белошапка

Артем Борисович Белошапка (4 қараша 1985 жыл, Украина) — украиналық және ресейлік футболшы, қақпашы. Карьерасы 2003 жылы карьерасын Қазақстан екінші лигасындағы "Ақсукент" клубында бастады. Бірақ алаңға шыға алмады да, маусымның екінші жартысын "Қостүйін" клубында өткізді. 2004 жылы отанына оралып, Украинаның "Крымтельница" клубына ауысты. 2013 жылы "Сумы" клубында ойнап жүріп карьерасын аяқтады. Бірақ кейін көптеген Украина төменгі лигаларындағы әуесқой клубтарда доп тепті. Дереккөздер Профилі *[https://footballfacts.ru/person/48630-beloshapkaartemborisovich Ғootballfacts.ru сайтында] Сілтемелер * [http://pfl.ua/players/16843/ Статистикасы]
Rotten Tomatoes

Rotten Tomatoes — фильмдер мен теледидардың рейтингтері мен шолуларына арналған веб-сайт. Сен Дуонг құрған компания 1998 жылдың тамызында жұмысын бастады, оны 2010 жылы Flixster, ал 2011 жылы Warner Bros. сатып алды. 2016 жылдың ақпанында Rotten Tomatoes Flixster Fandango (Comcast) компанияларына сатылды. Warner Bros. Компания Fandango-мен біріктірілген компаниядағы өзінің кішкене үлесін сақтап қалды. 2007-2017 жылдар аралығында веб-сайттың бас редакторы Мэтт Атчити болды, ол ақырында 2017 жылдың шілдесінде «Жас түріктер» ток-шоуына қосылды. «Шіріген қызанақ» (шіріген қызанақ). Бұл атау сахнада ойнайтын актерлердің өнеріне наразы актерлерге шіріген қызанақты лақтыру дәстүрінен шыққан. 2008 жылдың басынан 2010 жылдың қыркүйегіне дейін қазіргі теледидар веб-сайт негізінде апта сайынғы Rotten Tomatoes шоуын көрсетті. 2011 жылға дейін теледидардың қысқа сегменті InfoMania апталық бағдарламасына енгізілді. 2013 жылдың қыркүйегінде веб-сайт сценарийлерді қарауға арналған арнайы «Теледидар аймағы» бөлімін енгізді. Тарихы Rotten Tomatoes 1998 жылы 19 тамызда Шень Зыонгтың жеке жобасы ретінде іске қосылды. Оның мақсаты «қарапайым халықтың АҚШ сыншыларының рецензияларына қол жеткізе алатындай сайт құру» еді. Оның бұл ойға келуіне Джеки Чанның жанкүйері оның фильмдеріне жасалған шолуларды жинақтауы түрткі болды. Ең алғашқы Rotten Tomatoes рецензия жазған фильм «Сенің досың және көршілерің» фильмі болатын. Веб-сайт тез арада табысқа қол жеткізіп Yahoo!, Netscape және USA Today баспаларында аты аталды. Зыонг, Патрик Ли мен Стивен Ван бірлесіп Rotten Tomatoes үшін Design Reactor веб дизайн фирмасын 1999 жылы 1 сәуірде іске қосты. Дереккөздер
Зелао

Луис Рикардо да Силва (; 12 қараша 1984, Пиражуи, Бразилия) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Карьерасы 2013 жылы 30 қаңтарда "Астана" клубымен келісім шарт жасасты. Сол жылы Қазақстан Премьер лигасындағы ең қымбат ойыншы атанды. Клуб сапындағы тұңғыш ойынын Қазақстан суперкубогында "Шахтерға" қарсы өткізді. Бұл ойында "Астана" 2:3 есебімен ұтылып қалды. Жалпы "Астана" сапында 28 рет чемпионат ойындарында алаңға шықты. 2014 жылы жазда клубтан кетті. Жеке өмірі Ата анасы ажырасқан, Зелао анасының қолында өскен. Орыс қызына үйленген, бір қызы бар. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/10087/ Профилі]
Александр Сергеевич Киров

Александр Сергеевич Киров (4 қыркүйек 1984 жыл, ) — қазақстандық футболшы, қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Карьерасы Клубтық Алматы футболының түлегі. 2002 жылы 18 жасында "ЦСКА-Жігер" сапында карьерасын бастады. 2003 жылғы маусымды "Каспий" сапында өткізді. 2004 жылы бірінші лигадағы "Қарасай Сарбаздары" клубына ауысты. 2005 жылы "Восток" футболшысы атанды. Маусым соңына дейін чемпионатта 21 рет алаңға шықты. 2006 жылы "Алматы" клубына ауысты. 2009 жылы "Ақтөбе" сапында Қазақстан чемпионы атанды. Жыл соңында "Локомотивке" ауысты. 2011 жылы "Шахтерға" жалға берілді 2012 жылы Қарағандылық клуб түпкілікті сатып алды. Бірақ 2013 жылдың басында "Астанаға" қайта оралды. 2014 жылы тағы да "Шахтерға" ауысты. Ұлттық құрама 2008 жылы 11 қазанда Англияға қарсы сырт алаңдағы ӘЧ-2010 іріктеу матчында тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Бернд Шторк бапкер болып тұрғанда құрамаға тоқтаусыз шақырылып тұрды. 2013 жылы маусым айында Алматыда Болгариямен ойында құрама сапында соңғы ойынын өткізді. Жетістіктері Командалық ; «Каспий» (Ақтау) * Бірінші лига қола жүлдегері: 2003 ; «Қарасай-Сарбаздары» * Бірінші лига күміс жүлдегері: 2004 ; «Алматы» * Қазақстан кубогы: 2006 * Қазақстан кубогының финалисі: 2008 ; «Ақтөбе» * Достастық кубогының финалисі: 2009 ; «Атырау» * Қазақстан кубогы: 2009 ; «Локомотив» / «Астана» * Қазақстан вице-чемпионы: 2013 * Қазақстан кубогы: 2010 * Қазақстан суперкубогы: 2011 ; «Шахтёр» * Қазақстан чемпионы: 2011, 2012 Жеке * Премьер-Лигадағы үздік 33 (4): № 1 (2010, 2011); № 2 (2009, 2012) Дереккөздер Сілтемелер * [https://footballfacts.ru/person/61506 Профилі]
Александр Голбан

Александр Голбан (; 28 ақпан 1979, , КСРО) — молдавиялық футболшы, шабуылшы. Молдова Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Карьерасында Молдова, Румыния, Украина, Әзірбайжан, Қазақстан чемпионаттарында доп тепті. Жетістіктері Командалық * Қазақстан вице-чемпионы: 2008 * Қазақстан кубогының жартылай финалисі: 2008 * Молдова қола жүлдегері: 2010/11 Жеке *Қазақстан чемпионатының үздік шабуылшысы: 2008 *Молдовадағы жыл шабуылшысы: 2003 Дереккөздер Сілтемелер *[http://legioner.kulichki.com/index.php?id11&langru&player=337 Профилі]
Балқия (пьеса)

Балқия — Міржақып Дулатұлы жазған 4 перделі драма. 1922 жылы Орынборда басылып шыққан. Пьесада «Бақытсыз Жамалдағы» сияқты қалыңмалға қарсы, өзінің бас бостандығы жолында белсенiп әрекетке шыққан қыздың тағдыры көрсетіледі. Балқияның басындағы хал дәл баяғы Жамалдың басында болған жағдаймен бірдей. Мұны да әкесі жасында болыстың баласына, қыздың өзі сүймейтін, теңдесі емес бір нашар жігітке айттырып, қалыңмалын алып қойған. Бірақ пьесадағы Балқия бейнесі Жамалдан өзгеше, өзінің тағдырына өз көзқарасы әбден қалыптасқан, шешімі берік. Сол жолда істен де, сөзден де тайынбайтын бекем, бірбеткей. Сахнада алғаш көрсетілген қыз монологынан біз осыны байқаймыз: Дүниеде қыздай сорлы бар ма екен?! Кім мал берсе, соған кете бергені. Қалыңмалды шығарған қандай көріңде өкіргір екен... Батасыз кеткірлер, баталарың бұзылмақ түгіл тас-талқан болсын... Өмірімше күңдікте жүрерім жоқ. Кейіпкерлер *Жарасбай — дәулетті адам, жасы 68-де. *Өлмес — оның тоқалы, жасы 33-те. *Балқия — Жарасбайдың қызы. Ақылды, ашық ойлы, жасы 19-да. *Мұрат — Жарасбайдың ұлы. Мұғалімнен оқып жүрген, жасы 11 -де. *Қасым — осы ауылдағы жадит мұғалімі. Пікірлі, халықшыл жігіт, жасы 25-те. *Нұрмақ — кедей, есті адам, жасы 44-те. *Сағила — Жарасбайдың інісінің қызы, жасы 17-де. *Молда — ескі пікірлі, өзімшіл, қиянатты надан, жасы 47-де. *Бектұрсын — болыс пен молдаға жарамсақтанып жүретін ақсақал, жасы 57-де. *Көпжасар — даукес, пасық адам, жасы 40-та. *Болыс — бай, жебір, зорлықшыл адам, жасы 53-те. *Тілмаш — болыспен жемтіктес, сұм жігіт, жасы 31-де. *Бұзаубақ — болыстың шабары, алаңғасар, жасы 25-те. *Қамбар — молданың атшысы, жасы 26-да. *Ахметжан — Учитель. Қасымның досы, жасы 24-те. *Құлтас — Қасым, Ахметжанмен пікірлес, жасы 22-де. *Пристав — болыстан пара алып жүрген тамыры, жасы 32-де. *Полицейский — жасы 29-да. Дереккөздер
Артур Гаврилович Шушеначев

Артур Гаврилович Шушеначев (7 сәуір 1998, , Қазақстан) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Ақтөбе" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық Тараз футболының түлегі. 2015 жылы "Тараздың" негізгі клубына қабылданғанымен алаңға шықпай, қосалқы құрамда қалды. Есесіне команданың фарм клубы сапында екінші лигада ойнады. 2017 жылы "Қайратқа" ауысты. 26 тамызда "Жетісуға" қарсы ойында тұңғыш рет чемпионатта алаңға шықты. Сол маусымда "Қайрат Жастар" клубында да ойнады. 2019 жылы 19 қарашада "Тобыл" қақпасына премьер лигадағы тұңғыш голын енгізді. 2020 жылы клубтың негізгі ойыншысына айналды. 2021 жылы 12 тамызда еурокубоктердегі тұңғыш голын сырт алаңда "Алашкерт" қақпасына енгізді, бұл УЕФА Еуропа лигасы болатын. 19, 26 тамыз күндері "Фола" қақпасына үш гол соқты (УЕФА Конференциялар лигасы). Ұлттық құрама Қазақстанның 19, 21 жастағы құрамаларында ойнады. Негізгі құрамдағы алғашқы ойындарын 2021 жылы қыркүйекте ӘЧ-2022 іріктеуінде Украина, Финляндия, Босния және Герцеговина құрамаларына қарсы өткізді. Жетістіктері * Қазақстан чемпионы: 2020 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2017, 2018, 2019 * Қазақстан кубогы: 2017, 2018, 2021 Дереккөздер Сілтемелер
Небойша Косович

Небойша Косович (черн. Небојша Косовић, 24 ақпан 1995, Никшич) — черногориялық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы 2011 жылы "Войводина" клубында карьерасын бастады. Үш маусымнан соң Бельгияның "Стандард" клубына ауысты. Бірақ бұл команда сапында чемпионатта алаңға шыға алған жоқ, көп ұзамай "Уйпешт" клубына жалға берілді. 2015 жылы Сербияға қайта оралды, бұл жолы "Партизан" сапына ауысты. Төрт маусымда Сербия чемпионатында 60 кездесуде алаңға шықты. 2019 жылы 31 наурызда "Партизаннан" "Қайратқа" ауысты. Трансфер құны 450 мың еуроны құрады. Жетістіктері ; «Войводина» * Сербия кубогы: (1) 2013/14 ; «Уйпешт» * Мажарстан кубогы: (1) 2013/14 ; «Партизан» * Сербия чемпионы: (1) 2016/2017 * Сербия кубогы: (4) 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19 ; «Қайрат» * Қазақстан чемпионы: (1) 2020 ** Күміс жүлдегер: 2019 Дереккөздер Сілтемелер
Мұстафағали хан

Мұстафағали (, Мостафагали, مصطفى علی) — Қасым ханы (1584 сәуір - 1590 бұрын емес). Ғабдулла Ақкүбек сұлтанның ұлы, Ахмет ханның шөпшегі. Ағайынды Будали мен Мұстафағалидің жасақ саны 100 адамға жететін. Әйелі романовтық мырза Әли бин Құтымның қызы - Салтан бике. Қызы Тақбілді (1591-1608).
Ғабдулла Ақкүбекоғлы

Ғабдулла Ақкүбекоғлы (, Габдулла Аккүбек улы; 1533—1570) — Астрахан ханзадасы. Астрахан ханы Ақкүбектің ұлы. 1533 жылы туған. Ғабдулла Ақкүбекұлы өзінің жасағымен бірге Қасымда орналасты. 1552 жылы мамырда Ресейге жол тартты. Иван Грозный патша сол уақытта оны Шаһғали ханның жиеніне (Жанғалидің қызы) үйлендіріп, оған Юриев қаласын сыйлады. Ол 1570 жылы қайтыс болды. Қасымда, Шаһғали ханның кесенесінде жерленген Балалары («Ғабдуллаоғлылар») * Будали ханзада (Будалуй, بودا علی; шам. 1558 — 1583 қаңтар) Қасымда, Шаһғали ханның кесенесінде жерленген. * Мұстафағали (Мустафалей, مصطفى علی) — Қасым ханы. * Арсланғали ханзада (ارسلان علی) — Рузамен иелік етті. * Сайынболат ханзада (ساین بولاط) — Ғабдуллаұлы. * Мұртазағали (مرتضى علی, шоқыннан соң Михаил) — Звенигородпен иелік етті.
Ақкүбек

Ақкүбек (, Аккүбәк) — Астрахан ханы (1532–1533, 1545–1546, 1547–1550), Сібір ханы Мұртазаның үлкен ұлы және Ахмет ханның немересі. Ноғай Ордасының әлсіреуін пайдаланып, 1532 жылы шеркестердің көмегімен Қасымнан тақты тартып алды. Ол хандықты нығайту саясатын жүргізді. 1533 жылы оны Әбдірахман тақтан тайдырды. 1545 жылы билікке қайтып келді. 1546 жылы оны өзінің жиені Жамқұршы тақтан құлатып, қуып жіберді, бірақ 1547 жылы Қырым ханы I Сахиб Герейдің көмегімен билікке қайта оралды. Ақырында Жамқұршы Ресей үкіметінің қолдауымен оны биліктен кетірді. Ұлы Ғабдулла мен ноғай биі Жүсіптің ұлы Ақмырзаға тұрмысқа шыққан қызын қалдырып кетті. Сілтеме * [http://www.spsl.nsc.ru/history/descr/astrah.htm Астрахан хандығы]
Штрели Мамба

Штрели Мамба (; 17 маусым 1994 жыл, Гоппинген, Германия) — германиялық футболшы, "Далянь Профешнл" клубының шабуылшысы. Карьерасы 2011 жылы Германияның төменгі лигаларының бірінде карьерасын бастады. 2019 жылы "Падеборн" клубына ауысты. Бір жарым маусымдай ойнап, Германия екінші бундеслигасында 26 кездесуде алаңға шықты. 2021 жылы ақпанда "Қайратпен" келісім шарт жасасты. 3 наурызда "Тобылға" қарсы Қазақстан суперкубогы матчында тұңғыш рет алаңға шықты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/streli-mamba/277518/ Профилі]
Екатерина Ткешелашвили

Екатерина «Эка» Ткешелашвили (, 23 мамыр 1977 жыл) — грузин заңгері және саясаткер, бұрын әділет министрі, сыртқы істер министрі, ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы және премьер-министрдің орынбасары болған. Президент Михаил Саакашвили кезіндегі Грузияны реинтеграциялау жөніндегі мемлекеттік министрі. Өмірбаяны Ткешелашвили 1977 жылы 23 мамырда Грузия астанасы Тбилисиде дүниеге келді. 1999 жылы Тбилиси мемлекеттік университетінің халықаралық қатынастар құқығы және халықаралық қатынастар факультетін бітірген. Халықаралық Қызыл Крест комитетінің заңгері болып жұмыс істеді, Джорджия, содан кейін IRIS Georgia, Мэриленд университетінің Тбилисидегі институционалдық реформа орталығының кеңсесінде бейресми секторы болған. 1997 жылдың 9 қазанынан бастап 1999 жылдың 10 қыркүйегіне дейін Грузия Сыртқы істер министрлігі Сыртқы саясатты зерттеу және талдау орталығының бас маманы болды. 2001 жылдың 1 маусымы мен 1 қарашасы аралығында Ткешелашвили Грузиядағы Адам құқықтары жөніндегі адвокаттар комитетінде адвокат болып жұмыс істеді. Нью-Йорк, 2002 жылғы желтоқсаннан 2003 жылғы мамырға дейін Гаага, Нидерландыдағы бұрынғы Югославия істері жөніндегі халықаралық трибуналда тағылымдамадан өткен болатын. Ол Еуропалық көшбасшылық желісінің (ELN) мүшесі. Саяси мансабы Ткешелашвили өзінің алғашқы үкіметтік қызметіне 2004 жылдың 1 ақпанында Грузия әділет министрінің орынбасары болып тағайындалды. Содан кейін ол 2005 жылдың 1 қыркүйегінде ішкі істер министрінің орынбасары болып тағайындалды, содан кейін 2006 жылдың 1 мамырынан бастап 2007 жылдың 1 тамызына дейін Тбилиси апелляциялық сотының төрағасы болды. Ол 2007 жылдың тамызынан 2008 жылдың қаңтарына дейін Грузияның әділет министрі және 2008 жылдың қаңтарынан мамырына дейін Грузияның бас прокуроры қызметтерін атқарды. 2008 жылдың 5 мамырында ол Сыртқы істер министрі болып тағайындалды және бұл қызметті 2008 жылдың 5 желтоқсанына дейін атқарды.Оның тағайындалуы Грузияның Абхазия мен Оңтүстік Осетияға бөлінген аймақтарына байланысты Грузияның солтүстік көршісі Ресеймен қатынастарының шиеленісуімен, сондай-ақ Грузияның НАТО-ға кіруге ұмтылуымен сәйкес келді. Осы қызметте болған кезде ол барлық проблемаларды бейбіт жолмен шешу үшін белсенді дипломатияны жалғастыруға уәде берді. Ткешелашвилиді сыртқы істер министрі етіп Григол Вашадзе 2008 жылы 5 желтоқсанда министрлер кабинетінде орнынан босатты. Кейінірек желтоқсан айында ол Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің басшысы болып тағайындалды. 2010 жылдан бастап 2012 жылға дейін реинтеграция жөніндегі мемлекеттік министрі болды. 2017 жылдан бастап Ткешелашвили Украинадағы ЕО-ның сыбайлас жемқорлыққа қарсы бастамасын басқарған. Ол сонымен қатар Киевтегі Азаматтық саяси мектепте және Тбилисидегі Қара теңіз университетінде сабақ береді. Жеке өмірі Ткешелашвили тұрмыс құрған және екі баланың анасы. Ол өзінің туған грузин тілінен басқа ағылшын, орыс және француз тілдерін жетік меңгерген. Дереккөздер
Әл-Уахда (футбол клубы, Дамаск)

«Әл-Уахда» — Сирияның Дамаск қаласындағы футбол клубы, 1928 жылы құрылған. Тарихы Жетістіктері Ұлттық * Сирия чемпионы (2): 2004, 2014 * Сирия кубогы (5): 1993, 2003, 2012, 2013, 2015 Халықаралық * АФК кубогының финалисі (1): 2004 Сілтемелер *
Төлеген Қағазов

{{Тұлға { style="background:transparent" } }} Төлеген Қағазов (1913 Атырау облысы, Жылыой ауданы, Жаршық ауылы – 1988, Маңғыстау облысы, Шетпе ауылы) – комсомол, партия, кеңес қайраткері. Еңбек жолы * Еңбек жолын 1930 жылы Мақат мұнай өнеркәсібінде бұрғышының көмекшісі болып бастады. * Атырау зоотехникалық малдәрігерлік техникумын бітірді. * 1932-35 жылдары Мақат, Қосшағыл мұнай өндірісі комсомол комитетінің хатшысы, Атырау округтік комсомол комитетінің нұсқаушысы. * 1935-38 жылдары Батыс Қазақстан (Орал), Атырау облыстық комсомол комитеттері шаруа-жастар бөлімінің меңгерушісі. * 1938-42 жылдары Атырау облыстық комсомол комитетінің 1 хатшысы. * 1942-43 жылдары Мақат ауданының партия комитетінің 2 хатшысы. * 1943-44 жылдары Атырау облыстық партия комитеті ауыл шаруашылығын бөлімінің меңгерушісі. * 1944-46 жылдары Жоғары партия курсының тыңдаушысы. * 1947-65 жылдары Бақсай ауданың партия комитетінің 2 хатшысы, Шевченко және Манғыстау ауданының партия комитеттерінің 1 хатшысы. * 1965-88 жылдары Манғыстау ауданының және Шетпе кентінде кеңес аткомының төрағасы қызметтерін атқарды. Марапаттары Қағазов бойындағы бар қабілет-жігерін Отан, партия, ел алдындағы борышын адал атқаруға қаяусыз арнай білді. Респ. Партия ұйымының тексеру комиссиясының мүшесі, бірнеше мәрте Атырау, Маңғыстау обл. комитеттерінің мүшесі, Маңғыстау ауд., Шетпе пос. кеңестерінің депутаты болып сайланды. 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту, “Құрмет Белгісі” ордендерімен және медальдармен марапатталды.
Жан Әли Қазбекұлы Пайруз

Жан Әли Қазыбекұлы Пайруз (12 тамыз 1999, ) — қазақстандық футболшы, "Шахтер" клубының шабуылшысы. Карьерасы Клубтық "Астана", "Шахтер" клубтарының түлегі. 2017 жылы "Шахтер" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. 2018 жылғы маусымды "Шахтер-Болат" клубында арендада өткізіп, бірінші лигада 10 кездесуде алаңға шықты. 2019 жылы "Шахтерге" қайта оралды. Құрама Қазақстанның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/282137 Профилі]
Денис Александрович Поляков

Денис Александрович Поляков (; 17 сәуір 1991 жыл, ) — беларусьтік футболшы, Беларусь Ұлттық футбол құрамасы мен "Хапоэль Хайфа" клубының қорғаушысы. 2010 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. Жетістіктері Командалық ; БАТЭ * Беларусь чемпионы (7): 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 * Беларусь суперкубогы (5): 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 * Беларусь кубогы: 2014/15 ; «Шахтёр» (Солигорск) * Беларусь чемпионытының күміс жүлдегері: (2): 2010, 2011 * Достастық кубогының финалисі: 2011 ; «Апоел» * Кипр чемпионы: 2017/18 ; «Қайрат» * Қазақстан чемпионы: 2020 * Қазақстан кубогы: 2021 "Астана" * Қазақстан чемпионы: 2022 ; Беларусь * Жастар арасындағы Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2011 Жеке * Беларусь чемпионатындағы үздік 22 (6): 2010, 2011, 2012, 2015, 2016, 2017 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/denis-polykov/ Профилі (www.worldfootball.neт)]
Сағи Сенімұлы Совет

Сағи Сенімұлы Совет (15 наурыз 2000 жыл, Далақайнар, Шу ауданы, Жамбыл облысы) — қазақстандық футболшы, "Астана" клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық "Астана" клубының түлегі. "Астана" жастар клубы сапында төменгі лигаларда ойнады. 2018 жылы 18 сәуірде "Мақтааралға" қарсы Қазақстан кубогын матчында тұңғыш рет кәсіби футболшы ретінде алаңға шықты. 2020 жылы тамызда "Арыс" клубына жалға берілді (75 мың еуроға). 31 желтоқсанда "Астанаға" қайта оралды. 2021 жылы наурыз айында Қазақстан суперкубогына қатысты. 13 наурызда Түркістанның "Тұран" клубына қарсы ойында Қазақстан чемпионатындағы тұңғыш ойынын өткізді. Құрама Қазақстанның 17 жасқа дейінгі құрамасы сапында 2017 жылғы жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионатының іріктеуіне қатысты. Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.sports.ru/tags/161056266/ Профилі]
Вараздат Аршакович Ароян

Вараздат Ароян (; 24 тамыз 1992, Ереван, Армения) — армениялық футболшы, Армения Ұлттық футбол құрамасы мен "Циндао Вест Коаст" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық ; «Пюник» * Армения чемпионы (3): 2009, 2010, 2014/15 * Армения кубогы (5): 2009, 2010, 2013, 2014, 2015 * Армения суперкубогы (3): 2010, 2011, 2015/16 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/44396.html Профилі]
Семир Смайлагич

Семир Смайлагич (босн. Semir Smajlagic; 18 қыркүйек 1998 жыл, Зеница) — босниялық футболшы, "Астана" клубының шабуылшысы. Жетістіктері Командалық *Қазақстан суперкубогының финалисі: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://footballfacts.ru/person/651846-smaylagichsemir Профилі]
Валерий Николаевич Чуперка

Валерий Николаевич Чуперка (мол. Valeriu Ciupercă; 12 маусым 1992 жыл, , Молдова) — молдовалық футболшы, "Кубань" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы 2021 жылдың басында "Тамбов" клубынан "Астана" клубына еркін агент ауысты. Наурыз айында Түркістанда өткен Қазақстан суперкубогында жаңа клубы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Молдованың бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Молдова Ұлттық құрамасында бір ғана кездесу өткізді. Жетістіктері Командалық ; «Анжи» * Ресей бірінші лигасының күміс жүлдегері: 2014/15 ; «Томь» * Ресей бірінші лигасының қола жүлдегері: 2015/16 ; «Тамбов» * Ресей бірінші лигасының чемпионы: 2018/19 Дереккөздер Сілтемелер * [http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Valeriy-Nikolaevich-CHuperka-Futbol-12061992 Профилі]
Александр Александрович Заруцкий

Александр Александрович Заруцкий (26 тамыз 1993 жыл, Нальчик, Қабарда-Балқар) — ресейлік және қазақстандық футболшы, "Ақтөбе" клубының қақпашысы. Ресейлік экс-футболшы Александр Станиславович Заруцкийдің ұлы. Карьерасы 2011 жылы «Шахтерда» карьерасын бастады. Негізгі құрамда алғаш рет 2013 жылы Қазақстан чемпионатының 30-шы турында Актөбе командасына қарсы ойында 39-минутта Сергей Ткачуктың орнына алаңға шықты. 2019 жылы ол Атырауға ауысты. Маусым ортасында ол клубтан кетіп, Ертіс футболшысы атанды. 2020 жылдың жазғы трансфер терезесінде Қайсарға ауысты. 2021 жылдан 2024 жылға дейін Астана командасында ойнады. 2024 жылы Қазақстан ұлттық құрамасыныңсапында тұңғыш рет алаңға шықты. Жетістіктері Клубтық * Қазақстан чемпионы (1): 2012, 2022, 2025 * Қазақстан кубогы (1): 2013 * Қазақстан суперкубогы (1): 2013, 2023, 2025 * Бірінші лиганың күміс жүлдегері: 2017 Дереккөздер Сілтемелер * https://int.soccerway.com/players/aleksandr-zarutskiy/319751/
Александр Станиславович Заруцкий

Александр Станиславович Заруцкий (24 қаңтар 1969 жыл, Нальчик) — ресейлік футболшы, қорғаушы. Карьерасы 2006-2013 жылдары "Спартак-Нальчик" клубында спортттық директор қызметін атқарды. 2000 жылы қазақстандық "Жеңіс" сапында чемпион атанды. Жеке өмірі Ұлы Александр Заруцкий де футболшы, қақпашы. Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/17774 Профилі]
Андрей Валерьевич Тихонов

Андрей Валерьевич Тихонов (16 қазан 1970, Калининград, КСРО) — кеңестік және ресейлік футболшы, шабуылшы, жаттықтырушы. Ресей Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған. Жетістіктері Ойыншы ретінде Командалық «Спартак» (Мәскеу) * Ресей чемпионы (8): 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 * Ресей кубогы (2): 1993/94, 1997/98 * Достастық кубогы (5):1993, 1994, 1995, 1999, 2000 «Крылья Советов» * Ресей чемпионатының қола жүлдегері: 2004 * Ресей кубогының финалисі: 2003/04 «Химки» * Ресей бірінші дивизионының жеңімпазы: 2006 * Ресей кубогының финалисі: 2004/05 «Локомотив» (Астана) * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2009 Жеке * Григорий Федотов мергендер клубы. * Ресей мергендері клубы (145 гол). * Ресей чемпионатындағы үздік 33 (6): № 1 — 1996, 1997, 1998, 1999; № 2 — 1995; № 3 — 2001 Бапкер ретінде «Спарта» * Әуесқой клубтар арасында Ресей кубогы: 2012 «Енисей» * Ресей бірінші лигасының қола жүлдегері: 2016/17 «Крылья Советов» * Ресей бірінші лигасының күміс жүлдегері: 2017/18 «Астана» * Қазақстан қола жүлдегері: 2020 *Қазақстан күміс жүлдегері: 2021 *Қазақстан суперкубогының финалисі: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/13937.html Профилі]
Алекса Аманович

Алекса Аманович (; 24 қазан 1996, , Югославия) — македониялық футболшы, "Астана" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық ; «Явор» Иваница * Сербия кубогының финалисі: 2015/16 ; «Тобыл» * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2020 * Қазақстан суперкубогы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.thefinalball.com/player.php?id=420984 Профилі]
Руслан Дамирұлы Уәлиуллин

Руслан Дамирұлы Уәлиуллин (; 9 қыркүйек 1994) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Тобыл" клубының қорғаушысы. Карьерасы Ұлттық құрамадағы тұңғыш ойынын 2021 жылы 28 наурызда Францияға қарсы өткізді. Үшінші кездесуді 2021 жылы 1 қыркүйекте Украинаға қарсы өткізіп, екі гол соқты да, құраманы жеңілістен құтқарды. 2021 жылы 9 қыркүйекте Русланның бойынан допинг табылғаны жайлы ақпараттар пайда болды. Жетістіктері Командалық * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2020 * Қазақстан суперкубогы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/301528/ Профилі (soccerway.com)]
Самат Жанатұлы Жарынбетов

Самат Жанатұлқы Жарынбетов (4 қаңтар 1994 жыл, , Павлодар облысы) — қазақстандық футболшы, "Қызылжар" клубының жартылай қорғаушысы. Қазақстан жастар құрамасында ойнаған. Мансабы 2021 жылы 4 қыркүйекте Финляндияға қарсы ӘЧ-2022 іріктеу матчында Қазақстан Ұлттық құрамасы сапында тұңғыш рет 81-минутта Георгий Жуковтың орнына алаңға шықты. 90-минутта ескерту алды. Жетістіктері Командалық * Қазақстан суперкубогы: 2021 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2020 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2018 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/403926/ Профилі (soccerway.com)]
Сұлтан Сүйіндікұлы Әбілғазы

Сұлтан Сүйіндікұлы Әбілгазы (; 22 ақпан 1997, ) — қазақстандық футболшы, "Елім-ай" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық * Қазақстан суперкубогы: 2021 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2020 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2018 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/sultan-abilgazy/316862/ Профилі (soccerway.com)]
Жереми Манзорро

Жереми Манзорро (; 11 қараша 1991 жыл, Вийёрбан, Франция) — франциялық футболшы, "Тобыл" клубының жартылай қорғаушысы. Мансабы 2019 жылға дейін Франция, Болгария, Кипр, Иран, Литва клубтарында ойнады. 2019 жылы қаңтарда "Ертіс" клубымен келісім шарт жасасты. 2020 жылы қарағандылық "Шахтерға" ауысты. 2020 жылы карантиннен соң футбол қайта жалғасқанда "Тобыл" футболшысы атанды. Жетістіктері Командалық ; «Судува» * Литва чемпионы: 2017 ; «Жальгирис» * Литва вице-чемпионы: 2018 ; «Тобыл» * Қазақстан вице-чемпионы (1): 2020 * Қазақстан суперкубогы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/jeremy-manzorro/190462/ Профилі]
Тони Силва

Тони Бриту Силва Са (; 15 қыркүйек 1993, Бисау, Гвинея-Бисау) — бисаулық футболшы, шабуылшы. Гвинея-Бисау құрамасы сапында 2017 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық ; ЦСКА София * Болгария күміс жүлдегері: 2013/14 Тобыл * Қазақстан суперкубогы: 2021 *Қазақстан чемпионы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.national-football-teams.com/player/64578.html Профилі]
Душан Йованчич

Душан Йованчич (серб. Душан Јованчић / Dušan Jovančić; 19 қазан 1990, Белград, Югославия) — сербиялық футболшы, "Кифисья" клубының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Командалық ; «Црвена звезда» * Сербия чемпионы (2): 2018/2019, 2019/2020 Тобыл * Қазақстан суперкубогы: 2021 Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/duan-jovani/258641/ Профилі]
Стефан Сессеньон

Стефан Сессеньон (; 1 маусым 1984, Зу) — бениндік футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Клубтық Карьерасын 2003 жылы "Рекуинс де л'Атлантик" клубында бастады. Бір маусымнан соң Франция төменгі лигаларындағы "Кретей" клубына ауысты. Сол жылы Бениннің үздік футболшысы атанды (кейін қатарынан 8 рет осы атаққа қол жеткізді). 2006-08 жылдары "Леман" клубында ойнады. 2008 жылы жазда "Пари Сен-Жерменге" ауысты. 16 тамыз күні "Бордоға" қарсы чемпионат кездесуінде тұңғыш рет париждік клуб сапында алаңға шықты. Келесі ойында "Сошо" қақпасына матч тағдырын шешкен жалғыз голды соқты. 2011 жылы клуб жетекшілерімен кикілжіңге келген Стефан дереу жаңа клуб іздеді. Сол жылы қаңтарда "Сандерлендке" ауысты. Ұлттық құрама 2008, 2010 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Көп жылдар бойы ұлттық құраманың капитаны болды. Жетістіктері * Франция кубогы: 2009/10 * Бениннің үздік футболшысы: 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/stephane-sessegnon/ Профилі]
Жеті әулие

Жеті әулие қорымы (немесе Оқшы ата мазараты) — Сырдария бойындағы киелі орын. Ғалым Әуелбек Қоңыратбаевтың жазуынша, бұл жерде ежелгі Тұранның, оғыздар мен түркі қыпшақтарының игі көсемдерін, әулие көрегендерін, батырлары мен шешендерін жерлеген қорымы болған. Мұнда келесі тарихи тұлғалардың зираттары орналасқан: * Оқшы ата мазары — республикалық маңызы бар тарихи-мәдени ескерткіш, XI ғасыр сәулет өнерінің үлгісі. Мазарға жерленген кісінің аты Ибраһим шайхы, Оқшы ата — кейін ел қойған есімі. * Асан ата кесенесі — екі иықты күмбезді құрылыс, 9,5 х 10,5 м көлемде тұрғызылған, биіктігі 7,6 м. Кейбір өлкетанушылар Оқшы ата қорымындағы Асан ата оғыздардың ханы Қазан болуы әбден мүмкін дейді. Халық арасында Асан атаны жерұйықты іздеген Қазақ хандығы дәуіріндегі Асан қайғы деп болжам жасаушылар да бар. * Қыш ата кесенесі. Оның өмір сүрген уақыты белгісіз. Асқан ісмерлігіне байланысты өз аты ұмытылып, Қыш ата атанған деседі халық аузындағы деректер. Халық жадында сақталған деректер бойынша Қыш атаның қолынан шыққан күйдірілген кірпіштар Яссы, Сайрам, Сауран, Фараб, Испиджаб, Құмкент, Сүткент, Сығанақ Өзгент, Баршынкент, Жент, Бестам сынды шаһарларға таратылған деседі. Осы деректерге қарағанда Қыпшақ дәуірінде не монғол шапқыншылығы қарсаңында өмір сүрген деп болжам жасауға болады. Кесененің күмбезі сақталмаған. Тек бірнеше қатар кірпішпен өрілген қабырға қалдықтары сақталған. * Есабыз әулие мазары. Мазаратта Асан ата, Оқшы ата кесенелерінен кейінгі елеулі ескерткіш Есабыздың басында. Есабыз қабірі кіреберіс, қабірстан болып екі бөлмеден тұрады. Қабірстан ұзындығы 4,90 м, ені 4,90 м, биіктігі 2,80 м, күмбез биіктігі 2 м. * Досбол датқа мазары — Досбол Қорлыбайұлының ұрпақтары 1994 жылы тұрғызған кесене. 2017 жылы кесене жаңартылып шықты. * Бала би мазары — ХІХ ғасырда өмір сүрген Бименбет Есенәліұлы есімді бидің кесенесі. Әуелгіде Оқшы ата мазаратында бес әулиеге ғана күмбез көтерілді, кейін Бала би мен Досбол бидің қасына ұрпақтары кесене салғызды. Дереккөздер
Габороне Юнайтед

«Габороне Юнайтед» — Ботсвананың Габороне қаласындағы футбол клубы, 1967 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Габороне Ұлттық стадионында өткізеді. Жетістіктері Ұлттық Чемпионат * Чемпион (8): 1967, 1969, 1970, 1986, 1990, 2009, 2022, 2025 * 2 орын (3): 1993, 1997, 2008 * 3 орын (1): 2014 Ботсвана футбол қауымдастығы кубогы * Жеңімпаз (8): 1968, 1970, 1984, 1985, 1990, 2012, 2020, 2022 * Финалист (3): 1986, 1993, 2000 Ботсвана тәуелсіздігі кубогы * Жеңімпаз(8): 1978, 1979, 1980, 1981, 1984, 1985, 1992, 1993 Оранж Кебальмо Черити Кап * Жеңімпаз (1): 2003 Маском Топ-8 Кап * Жеңімпаз (2): 2013, 2015 Дереккөздер Сілтемелер * http://el.soccerway.com/teams/botswana/gaborone-utd/14587/
Дипси Селолване

Дипхетохо «Дипси» Селолване (, 27 қаңтар 1978, Габороне) — ботсваналық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Клубтық "Габороне Юнайтед" клубы сапында 1997 жылы карьерасын бастады. 2000 жылдары АҚШ-қа оқуға кетті де, АҚШ-тың бірнеше клубтарында ойнады. 2005 жылы Африкаға оралды, бірақ еліне емес, Оңтүстік Африкаға барып, "Сантос Кейптаун" клубына ауысты. 2013 жылы карьерасын аяқтағанша ОАР клубтарында доп тепті. Құрама Ботсвана Ұлттық футбол құрамасы сапында 2012 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жалпы құрамас сапында 56 кездесу өткізді. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/dipsy-selolwane/ Профилі]
Этуаль Филант (футбол клубы, Уагадугу)

«Этуаль Филант» — буркина-фасолық футбол клубы, базасы Угадагу қаласында. 1955 жылы құрылған. Елдегі ең табысты клубтардың бірі. Жетістіктері Ұлттық * Буркина-Фасо чемпионы: 13 :: 1965, 1985, 1986, 1988, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 2001, 2008, 2014 * Буркина-Фасо кубогы: 21 :: 1963, 1964, 1965, 1970, 1972, 1975, 1976, 1985, 1988, 1990, 1992, 1993, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003, 2006, 2008, 2011, 2017 * Буркина-Фасо суперкубогы: 6 :: 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2002–03, 2005–06, 2010–11 Дереккөздер Сілтемелер * http://www.efo-bf.net/