kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қайрат Шораұлы Сарыбай

Қайрат Шораұлы Сарыбай (8 маусым 1966, Алматы) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, дипломат, Түркия (1999—2003) мен Германиядағы (2003—2007) елші. І дәрежелі елші. Өмірбаяны 1966 жылы 8 маусымда Алматыда ғалым Шора Сарыбаевтың отбасында дүниеге келді. Кіші жүздің Байұлы тайпасының Байбақты руының ішіндегі Бұғанай тармағынан шыққан. Білімі 1988 жылы Ленинград мемлекеттік университетін (қазіргі Санкт-Петербург мемлекеттік университеті) “филолог-шығыстанушы” мамандығы бойынша тәмамдады. Еңбек жолы * 1988—1991 — Қазақ КСР ғылым академиясы ұйғыртану институтының қызметкері, КСРО ғылым академиясы тіл білімі институтының ленинград бөлімшесінің тәжірибеші ғылыми қызметкері; * 1991—1996 — Қазақстан сыртқы істер министрлігі консулдық департаментінде, ақпараттық-талдау департаментінде, Қазақстанның Түркиядағы елшілігінде дипломатиялық қызметте жұмыс істеді; * 1996—1997 — Қазақстан президентінің хаттама қызметінің басшысы; * 1997—1998 — Қазақстан президентінің баспасөз хатшысы; * 1998—1999 — Қазақстан сыртқы істер министрінің орынбасары; * 1999—2003 — Қазақстанның Түркиядағы елшісі; * 2003—2007 — Қазақстанның Германиядағы елшісі; * 2007—2008 — Қазақстан сыртқы істер министрінің орынбасары, Еуропа одағымен ынтымақтастық жөніндегі ұлттық үйлестіруші; * 2008—2010 — Қазақстан президентінің халықаралық істер жөніндегі көмекшісі; * 2010—2014 — Қазақстан сыртқы істер министрінің орынбасары; * 2014—2020 — Қазақстанның Аустрия мен Словениядағы елшісі және Венадағы халықаралық ұйымдардағы тұрақты өкілі. Жеке өмірі Үйленген, жұбайы Лейла Болатқызы Махат (1970 туған) — суретші, Қазақ ұлттық өнер университетінің “кескіндеме және мүсін” кафедрасының доценті, Еуразия өнер академиясының президенті. Балалары: ұлдары — Елден (1989 туған) мен Темірлан (2010 туған) және қыздары — Дәрия (1999 туған) мен Инара (2012 туған). Әкесі Шора Сарыбаев (1925—2018) — ғалым, филология ғылымдарының докторы, тілтанушы. Бауырлары: тәтесі Майра (1957 туған) — филология ғылымдарының кандидаты, тілтанушы; тәтесі Салтанат. Марапаттары мен атақтары * Астана медалі (1998) * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі (2001) * Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі (2005) * Ерен еңбегі үшін медалі (2006) * Астанаға 10 жыл медалі (2008) * Құрмет ордені (2011) * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі (2011) * Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі (2015) Дереккөздер
Заңсыз ойын бизнесін ұйымдастыру

Заңсыз ойын бизнесін ұйымдастыру — имандылыққа қарсы қылмыстардың қатарына жатқызылатын әрекет. Заңсыз ойын бизнесіне мыналар жатқызылады: ойын мекемесін заңсыз ашу не ұстау немесе ойын бизнесі саласындағы қызметті заңсыз ұйымдастыру, сол сияқты заңсыз ойын бизнесі үшін үй-жайлар беру не Қазақстан Республикасының ойын бизнесі туралы заңнамасында белгіленген орындардан тыс құмар ойындарын ұйымдастыру және өткізу, электрондық казино және интернет-казино қызметін ұйымдастыру не ойын бизнесі саласындағы қызметті лицензиясыз жүзеге асыру. Қаржы мониторингі агенттігінің дерегінше, 2023 жылы және 2024 жылдың бірінші тоқсанында 40-тан астам заңсыз онлайн ойын алаңдары жойылды, сондай-ақ 5700-ден астам сайт және аккаунт бұғатталды. Заңсыз ойын бизнесін ұйымдастырушыларына қолданылатын жаза Қылмыстық кодекстің 307-бабымен реттеледі. Жалпы, «Ойын бизнесі туралы» жеке заң Қазақстанда 2007 жылы күшке енген. Тағы қараңыз * Лудомания Дереккөздер
Бағалы қағаздарға қатысты қылмыстар

Бағалы қағаздарға қатысты қылмыстар Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінде негізімен 8-тарауда келтірілген, яғни олар экономика саласындағы қылмыстар болып саналады. Баптар * 224-бап. Эмитенттің эмиссиялық бағалы қағаздар шығару тәртібін бұзуы. * 225-бап. Бағалы қағаздар эмитенті лауазымды адамының ақпарат бермеуі не көрінеу жалған мәліметтер беруі. * 226-бап. Бағалы қағаздарды ұстаушылар тізіліміне көрінеу жалған мәліметтер енгізу. * 227-бап. Бағалы қағаздар нарығы кәсіби қатысушыларының көрінеу жалған мәліметтер беруі. * 228-бап. Бағалы қағаздармен операциялар жүргізу қағидаларын бұзу. * 229-бап. Бағалы қағаздар нарығында айла-шарғы жасау. * 230-бап. Инсайдерлік ақпаратқа қатысты заңсыз әрекеттер. * 231-бап. Жалған ақша немесе бағалы қағаздар жасау, сақтау, алып өту немесе өткізу. Сондай-ақ мына қылмыстар бағалы қағаздарға қатысты болуы мүмкін: * 220-бап. Облигацияларды орналастырудан алынған ақшаны мақсатсыз пайдалану. * 253-бап. Параға коммерциялық сатып алу. * 366-бап. Пара алу. * 249-бап. Рейдерлік. Сот тәжірибесі Бағалы қағаздар нарығындағы қылмыстардың жасырындылық деңгейі өте жоғары. Жылына сотқа дейін бірен-саран іс қана жетеді. Тағы қараңыз * Биржалық мәміле Дереккөздер
Ньяхуруру (сарқырама)

Няхуруру немесе Томсон-Фолс сарқырамасы — Кениядағы сарқырама, Эвасо Нгироның (Джубба су алабының) сол жақ саласы Эвасо Нарок өзенінің бойында орналасқан, Абердэр жотасының етегінен бастау алады. Сарқыраманың биіктігі — 74 м. Шотландтық натуралист Джозеф Томсон 1883 жылы сарқырамаға жеткен бірінші еуропалық болды, сондықтан оны әкесінің атымен атады. Сондай-ақ 1880 жылдары Момбасадан Виктория көліне барған алғашқы еуропалық болды. Сарқырама тудырған тұман қалың орманды ылғалмен қоректендіреді. Сіз жоғарыдан сарқырамаларды тамашалай аласыз (бұл көптеген туристер жасайды), бірақ шатқалдың түбіне апаратын соқпақ та бар. Сарқырамадан жоғары ағыс Кениядағы ең биік су қоймаларының бірі, гиппопотамдардың мекені. Дереккөздер
Маска (телешоу)

«Маска» — Munhwa Broadcasting Corporation ұсынған «Masked Singer» халықаралық форматының қазақстандық нұсқасы болып табылатын музыкалық телешоу. Жоба сахнасында түрлі жұлдыздар ерекше киім киіп, жеке басын жасырып өнер көрсетеді. Жобаның Қазақстандағы 1-2 маусымдағы жүргізушісі, әзілкеш, шоумен — Жахан Отарғалиев, ал 3-маусымдағы жүргізушісі, журналист — Ардақ Қасымхан. Ережесі Қазақстандық нұсқасында танымал өнерпаздар, қазылар алқасы (детектив) мен көрермендердің алдында өздерінің жеке басын толығымен жасыратын түрлі ерекше маскалар киіп өнер көрсетеді. Орындаушылар туралы ақпарат қатаң түрде сақталады, өйткені жобаға қатысушылар жария етпеу туралы келісімшартқа қол қояды және олар тек сахнада ғана емес, сонымен қатар сахна артында да сенімді қорғалады. Байқауға қатысушылардың шынайы дауыстары олардың шынайы бет-бейнесін ашқанда ғана естіледі, ал қалған уақытта бұрмаланған дауыс сүзгісі арқылы сөйлейді. Шығарылым басында қатысушылар 3 топқа бөлінеді. Сайысқа қатысушының өнер көрсетуі алдында жұмбақ сайыскер өзінің шынайы болмысын ашатын бейнеролик көрсетіледі. Әр топ орындағаннан кейін аудитория іріктеу үшін үміткерді таңдау үшін дауыс береді. Эпизодтың соңында бір қатысушыны көрермендер, екіншісін қазылар алқасы құтқарады, ал үшінші маска шоудан шығады. Бағдарлама барысында қазылар алқасы сол жерде өнерпаздың кім екені туралы соңғы болжам жасайды. Эпизодтың соңында анықталған сайыскер дауысты әнді орындайды. Осылайша, әрбір эпизод сайын тек төрт қатысушы финалға жеткенше маскалар саны азаяды. Қазақстанда алғаш рет "Хабар" арнасындағы маусымдарда коронавирусқа байланысты залда тек детективтер ғана қай масканың ашылатынын дауыс беру арқылы таңдады. Жартылай финалда арнайы қонақтар да шығады, олардың шынайы тұлғасын тек бір өнер көрсетуімен ғана анықтауға болады. Финал екі кезеңде өтеді: біріншісінде төрт финалист те сахнаға шығып, әрқайсысы бір әнді орындайды, содан кейін бірден қазылар алқасы олардың қайсысы бетпердесін бірінші болып шешетінін шешеді. Содан кейін екінші кезеңде финалдық үштік тағы бір ән орындайды, содан кейін қазылар алқасы масканы кім бірінші шешетінін, кім екінші болатынын және кім өзінің шынайы бет-бейнесін ең соңғы ашып, жеңімпаз болатынын анықтайды. Маусымдары 1 маусым Қазақстанда шоудың бірінші маусымы "Хабар" телеарнасы нда 2021 жылы наурызда басталды. Қатысушылар саны -12. Детективтер құрамы - Жанар Айжанова, Ерке Есмахан, Марат Оралғазин, Мейіржан Төребаев, 5-сі ауысып отыратын қонақ детектив. 2 маусым 3 маусым Шоудың Қазақстандағы 3-маусымы Жетінші арнада 2024 жылғы желтоқсан - 2025 жылғы ақпан аралығында болды. Қатысушылар саны -12. Детективтер құрамы - Қарагөз Тілеубекова, 91 тобының солисті - Ace, "Казахи" КВН командасының мүшесі болған - Гүлнар Сильбаева, 4-детектив - Қазақстанда көптеген рөлдерді ойнаған актер - Шәріп Серік. 5-сі детектив - әр бағдарлама сайын ауысып отырған қонақ детектив. Сілтемелер * [https://khabar.kz/ru/show/itemlist/tag/%D1%88%D0%BE%D1%83%20%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B0 Шоу Маска : последние новости. "Хабар" телеарнасының сайты] * [https://tv7.kz/kz/zhobalar/maska-kazakhstan/ Маска Kazakhstan, Жетінші арна сайтының "Маска" шоуына арналған парақшасы.]
Шарапхана (көне қала)

Шарапхана – Қазақстандағы орта ғасырдан сақталған қала орны (қазіргі Сарапхана ауылының аумағынан табылған VII-X ғасырларда болған қаланың жұрты). Орналасқан жері Қазығұрт ауданы, Қазығұрт ауылынан солтүстікке қарай 10 км жерде, Келес өзенінің сол жағалауында. Деректер, сипаты 1948 жылы Оңтүстік Қазақстан археология экспедициясы (жетекшісі А.Н. Бернштам) зерттеген. Қаланың орны бір-біріне жалғасып жатқан тік бұрышты екі алаңнан оңтүстіктен солтүстікке карай 80 м, батыс-шығыска қарай 65 м, биіктігі 1,5 м. Ол айналдыра ормен және соқпа дуалмен қоршалған. Бұрыштары мен батыс қабырғасының ортасында мұнарасы бар. 2-алаңның мөлшері солтүстіктен оңтүстікке қарай 100 м, батыстан шығысқа қарай 140 м, биіктігі 0,5 м. Бүл алаң да терең ормен және соқпа дуалмен қоршалған. Алаң батыстан шығысқа, солтүстіктен оңтүстікке қарай тартылған соқпа дуал арқылы төртке бөлінген. Шарапхананы Г.И. Пацевич ортағасырлық Газгирд қаласының орны деген пікір айтқан. Оны бірқатар зерттеушілер (К. Байпақов, т.б.) қолдайды. Ертедегі Газгирд топонимінің қазіргі Қазығұрт атауында сақталып қалған болуы мүмкін. Ташкент пен Шымкент арасындағы тау сілемі солай аталады, қаланың қираған жұрты соның етегінде жатыр. Археология материалдар Шарапхананы халық 6—12 ғасырларда мекен еткендігін айғақтайды. Дереккөздер
Байланыс саласындағы қылмыстар

Ақпараттандыру және байланыс саласындағы қылмыстар Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінде 7-тарауда келтірілген. Баптар * 205-бап. Ақпаратқа, ақпараттық жүйеге немесе телекоммуникациялар желісіне құқыққа сыйымсыз қол жеткізу. * 206-бап. Ақпаратты құқыққа сыйымсыз жою немесе түрлендіру. * 207-бап. Ақпараттық жүйенің немесе телекоммуникациялар желісінің жұмысын бұзу. * 208-бап. Ақпаратты құқыққа сыйымсыз иеленіп алу. * 209-бап. Ақпаратты беруге мәжбүрлеу. * 210-бап. Зиян келтіретін компьютерлік бағдарламалар мен бағдарламалық өнімдерді жасау, пайдалану немесе тарату. * 211-бап. Қолжетімділігі шектелген электрондық ақпараттық ресурстарды құқыққа сыйымсыз тарату. * 212-бап. Құқыққа қайшы мақсаттарды көздейтін интернет-ресурстарды орналастыру үшін қызметтер ұсыну. * 313-бап. Ұялы байланыстың абоненттік құрылғысының сәйкестендіру кодын, абонентті сәйкестендіру құрылғысын құқыққа сыйымсыз өзгерту, сондай-ақ абоненттік құрылғының сәйкестендіру кодын өзгертуге арналған бағдарламаларды жасау, пайдалану, тарату. Тағы қараңыз * Байланыс арналары Дереккөздер
Медициналық қылмыстар

Медициналық қылмыстар Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінде 12-тарауда келтірілген. Баптар * 317-бап. Медицина немесе фармацевтика қызметкерінің кәсіптік міндеттерін тиісінше орындамауы. * 318-бап. Клиникалық зерттеулер жүргізу тәртібін және профилактиканың, диагностиканың, емдеудің және медициналық оңалтудың жаңа әдістері мен құралдарын қолдану тәртібін бұзу. * 319-бап. Жүктілікті жасанды үзуді заңсыз жүргізу. * 320-бап. Медициналық көмек көрсетпеу. * 321-бап. Медицина қызметкері құпиясын жария ету. * 322-бап. Заңсыз медициналық және фармацевтикалық қызмет және есірткі немесе психотроптық заттарды алуға құқық беретін рецептілерді немесе өзге де құжаттарды заңсыз беру не қолдан жасау. * 323-бап. Жалған дәрілік заттармен немесе медициналық бұйымдармен жұмыс істеу. Сонымен қатар медицина қызметкерлері басқа тұлғалармен бірдей жауапкершілікке тартылатын да құқық бұзушылықтар бар. Мысалы, денсаулыққа абайсызда зиян келтіру (114-бап), гигиеналық нормативтерді немесе санитарлық тәртіп бұзу (304-бап) және т.б. Статистика 2023 жылдың қаңтар–қазан айларында Қазақстанда 212 медициналық қылмыстық құқық бұзушылық тіркелді. Олардың 95,8%-ы медицина немесе фармацевтика қызметкерлерінің кәсіби міндеттерін тиісінше орындамауымен байланысты болды. Тағы қараңыз * Дәрігерлік жауапкершілік * Медициналық қызмет Дереккөздер
Сүйек (Қошқар тармағы)

Сүйек (Шығыс Сүйек; ) — Қырғызстандағы өзен, Нарын облысының Қошқар және Жұмғал аудандарының аумағы арқылы ағып өтеді. Қошқар өзенінің оң жақ құрамдас бөлігі. Өзеннің ұзындығы 49 км. Су алабының ауданы 470 км². Жылдық орташа су шығыны — 5,9 м³/с. Өзен алабында 11 көл, 10 мұздық бар. Өзеннің бастауы Жұмғалтау жотасының баурайында, Сүйек асуына жақын жерде басталады. Оның бүкіл ұзындығы бойынша дерлік ағыстың басым бағыты оңтүстік-шығыс — шығыс. Орта ағысында өзен арнасын бойлай Қошқар және Жұмғал аудандарының шекарасы өтеді. Теңіз деңгейінен 2189 м биіктікте Қарақол өзенімен қосылып, Мантыш ауылының тұсында Қошқар өзенін құрайды. Дереккөздер
Қарақол (Қошқар тармағы)

Қарақол (Шығыс Қарақол; ; бастауы — Қаратөр) — Қырғызстандағы өзен, Нарын облысы, Қошқар ауданы аумағы арқылы ағып өтеді. Қошқар өзенінің сол саласы. Өзеннің ұзындығы 51 км. Су алабының ауданы 533 км². Орташа жылдық су шығыны — 4,76 м³/с. Өзеннің бастауы Қырғыз Алатауының шығыс бөлігінің беткейінде орналасқан. Басында оңтүстік-шығысқа қарай ағады, орта және төменгі ағысында бірте-бірте шығысқа бұрылып, басым ағын бағыты оңтүстік-шығысқа айналады. Теңіз деңгейінен 2189 м биіктікте Сүйек өзенімен қосылып, Мантыш ауылының тұсында Қошқар өзенін құрайды. Дереккөздер
Қошқар (ауыл)

Қошқар — Қырғызстандағы Нарын облысының солтүстігіндегі ірі ауыл. Қошқар ауданының әкімшілік орталығы болып келеді. Географиялық сипаттама Тас жол бойымен солтүстік-шығысқа қарай 25 шақырымдай жерде Орта-Тоқай суқоймасы және солтүстік-шығысқа қарай 45 шақырымдай жерде Ыстықкөлдегі Балықшы қаласы орналасқан. Ауыл биік таулы аймақтарға экскурсиялар үшін бастапқы нүкте болып табылады және мұнда туристік инфрақұрылым айтарлықтай дамыған. Мұнда өлкелік мұражай бар. Тарихы 19 ғасырдың екінші жартысында ұйғыр және өзбек саудагерлері құрған. 1909 жылы орыс шаруалары қоныс аударылып, оларға Столыпин атауы берілді. Орыстарды жергілікті қырғыздар қуып жіберді, ал атауы Қара-Қу болып өзгертілді. 1917 жылы Қошқар болып өзгертілді. Ғимараттар әдетте кеңес дәуіріндегі дәстүрлі көпқабатты үйлер, екі және үш қабатты көпқабатты үйлер де бар. Жазда айналадағы тауларға жаяу экскурсиялар ұсынады. Қыста бұл аймақта қатты аяздар басым болады, бұл тау соқпақтарын өтуге қиын етеді. Экономикасы және инфрақұрылымы Қала негізінен мал шаруашылығымен айналысады. Төрт орта мектеп, кітапхана, үш балабақша, кинотеатр, қоғамдық орталық, тарих және өлкетану мұражайы, мешіт және стадион бар. Сондай-ақ тұрмыстық қызмет көрсету бөлімдері, сауда орталығы, мейрамхана, кафе-бар, тамақтандыру мекемесі және базар жұмыс жасайды. Әйгілі тумалары * Үсен Бейшеев (1922—1982) — Даңқ орденінің толық иегері. * Сағымбай Оразбақов (1867—1930) — аса көрнекті манасшы, қырғыздың «Манас» дастанын айтушы. * Тұрдақын Өсібалыұлы Өсібалиев (1919—2015) — кеңестік мемлекет әрі партия қайраткері, Қырғыз КСР Коммунистік партия ОК бірінші хатшысы (1961-1985). Қырғызстан Республикасының Батыры (1999). * Баялы Диқанбайұлы Исакеев (1897—1938) — кеңестік мемлекет әрі партия қайраткері. * Ормат Қадыкеұлы Саралаев (1946-2015) — Қырғызстан Республикасының Тәжікстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. Дереккөздер
Баринго көлі

Баринго көлі — Шығыс Африканың Рифт аңғарындағы тұщы су көлі, ал қалған барлық көлдер өте сілтілі. Көлдің атауы Мпаринго сөзінен шыққан, жергілікті тілде көл дегенді білдіреді. Оның орталығында бірнеше аралдар бар: Кокве және Самантиан, оларда люкс үйлері (сафари қонақ үйлері) бар. Флора және фаунасы Көлдің ерекшелігі — эндемикалық балық түрі Oreochromis niloticus. Көлде құстардың керемет алуан түрі бар (500-ге жуық түрі). Көлде көптеген қолтырауындар мен бегемоттар мекендейді. Ерекше туристік тартымдылық — айқайлаған бүркіттерді балықпен тамақтандыру. Палеоантропологиясы Баринго көлінің жағасында Homo, Orrorin, Австралопитек тектес қазба гоминидтерінің әлемге әйгілі орындары бар: Қапчеберек, Чемерон, Чесованджа, Табарин, Каптурин, сондай-ақ 545 мың жыл бұрын пайда болған шимпанзенің үш қазба тісінің дүние жүзіндегі жалғыз табылуы. бірнеше жылдар бұрын. Экологиясы Баринго көлі — Шығыс Африканың Рифт аңғарындағы жалғыз тұщы су көлі. 2020 жылы адам әрекеті мен көптеген жауын-шашынның салдарынан Баринго көлінің сілтілі Богориа көлімен қосылу қаупі бар. Екі көлдің қосылуы осы көлге тән көптеген эндемикалық түрлердің жойылуына әкеледі. Дереккөздер Әдебиеттер *
Слэпшот (бойтұмар)

Слэпшот – Ұлттық Хоккей Лигасында ойнайтын "Вашингтон Кэпиталз" командасының ресми бойтұмары. Ол команда формасын киіп, 00 нөмірін таққан үлкен ақбас қыран бейнесіндегі маскот. Слэпшот үйдегі ойындарда ғана емес, сондай-ақ түрлі қоғамдық іс-шараларда да қатысып, бүкіл аймақта "Вашингтон Кэпиталз" брендінің маңызды бөлігіне айналды. Тарихы Слэпшот ресми түрде 1995 жылы 18 қарашада таныстырылды. Оны алғаш рет үй жанкүйерлеріне Вирджиния штатының Фэрфакс Стейшн қаласынан келген 5-сынып оқушысы Стефани Уильямс таныстырды. Ол жаңа талисманның атауын қою байқауында жеңіске жеткен еді. Слэпшот "Вашингтон Кэпиталз" командасының әр үй ойындарында көрінеді және көбінесе қосымша талисмандар – Air Slapshot және Hat Trick-пен бірге жүреді. Ол жыл сайын Мэриленд, Вирджиния және Вашингтон аймақтарында жүздеген іс-шараларға қатысады: қайырымдылық акцияларына, қауымдастық фестивальдеріне және шерулерде жүреді. Сонымен қатар, ол ел бойынша да өнер көрсетті, 2009 жылы The Price Is Right бағдарламасына Лос-Анджелес Кингз командасының талисманы Бэйли, Торонто Мэйпл Лифс командасынан Карлтон және Флорида Пантерздан Стэнли С. Пантерамен бірге шыққан болатын. Слэпшот жиі әртүрлі костюмдер киеді: мерекелік маусымда Санта кейпіне енеді, ал Вашингтон Кэпиталз Президенттер кубогын жеңіп алған кезде Президент бейнесін сомдайды. Сонымен қатар, оның Каролина Харрикейнз командасының талисманы Стормимен ерекше бәсекелестігі бар. Галерея Дереккөздер Сілтемелер * https://www.nhl.com/capitals/fans/slapshot
Израиль мен Хезболланың бейбіт келісімі

Израиль мен Хезболланың бейбіт келісімі — Израиль мен Хезболла қозғалысы атысты тоқтату келісімі 27 қараша күні жергілікті уақыт бойынша сағат 4:00-де (Астана бойынша 07:00) қабылданды. Бітім Израиль-Хезболла Бітімге сәйкес, «Хезболла » өз жасақтарын Израиль шекарасынан 30 шақырым алшақтатуға тиіс. Ал Израиль Ливаннан қарулы күштерін 60 күнде шығаруға міндетті. Содан кейін Ливан-Израиль шекарасы Ливан армиясының бақылауына өтеді. Израиль-Хамас «Хамас енді таңдауын жасауға тиіс. Оларда қалған жалғыз амал – тұтқындағы азаматтарды (соның ішінде Америка азаматтары да бар) босату. Осы процесс барысында әскери қимылдарын тоқтатып, соның салдарынан гуманитарлық көмек артады. Алдағы күндері АҚШ Түркия, Египет, Катар, Израиль және басқа елдермен Газа секторында атысты тоқтатуға қол жеткізу үшін тағы бір қадам жасайды» - деді Байден. "Егер Хезболла келісімді бұзып, қайта қарулануға тырысса, біз шабуыл жасаймыз. Егер ол шекара маңындағы террор инфрақұрылымын қалпына келтіруге әрекет жасаса, біз шабуыл жасаймыз. Егер ол зымыран жіберсе, егер ол туннель қазса, егер ол зымыран таситын жүк көлігін әкелсе, біз шабуыл жасаймыз. Әрбір бұзушылыққа біз күшпен жауап береміз", - деп мәлімдеді Нетаньяху. Тағы қараңыз * Үшінші Ливан соғысы (2024) * Үшінші Ливан соғысының хронологиясы (2024) Дереккөздер
Анар Нұрәліқызы Жайылғанова

Анар Нұрәліқызы Жайылғанова (10 шілде 1969, Семей – 12 ақпан 2024, Қазақстан) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, заңгер, мәжілістің 6-сайланым депутаты. Өмірбаяны 1969 жылы 10 шілдеде Семейде дүниеге келді. Білімі 1986 жылы Семей облысы, Шар ауданы (қазіргі Жарма ауданы), Белтерек ауылындағы орта мектепті медальмен, 1991 жылы Қазақ ұлттық университетінің заң факультетін үздік, 2003 жылы Қаржы және несие факультетінің жоғары банк ісі мектебін аяқтады. 2002 жылы “Қазақстан Республикасындағы сот қызметін ұйымдық-құқықтық қамтамасыз ету” тақырыбында кандидаттық диссертация қорғап, заң ғылымдарының кандидаты атанды. Мансабы * 1991—1994 — Қазақстан ғылым академиясының мемлекет және құқық институтының кіші ғылыми қызметкері; * 1994—1997 — Оңтүстік Қазақстан облыстық (қазіргі Түркістан облысы) сотының азаматтық істер жөніндегі аға кеңесшісі; * 1997—1999 — Оңтүстік Қазақстан облыстық (қазіргі Түркістан облысы) сотының судьясы; * 1999—1999 — Қазақстан әділет министрлігі соттардың қызметін ұйымдастыру департаменті сот жүйесін талдау және жетілдіру басқармасының басшысының орынбасары, бастығы; * 1999—2000 — Қазақстан президенті әкімшілігі мемлекеттік-құқықтық бөлімінің аға сарапшысы; * 2000—2004 — Қазақстан Жоғарғы Соты төрағасының кеңесшісі; * 2004—2008 — Қазақстан Жоғарғы Сотының судьясы; * 2008—2016 — Қазақстан Конституциясының кеңесінің мүшесі; * 2016—2019 — Қазақстан парламенті мәжілісінің 6-сайланым депутаты, қаржы және бюджет комитетінің мүшесі; * 2019—2022 — Қазақстан мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы. Жеке өмірі Тұрмыста, 1 қызы бар — Айгерім Нұрланқызы Адырбекова (1992 туған). 2024 жылы 12 ақпанда 54 жасында қайтыс болып, Ұлттық пантеонда жерленді. Марапаттары * Қазақстан мемлекеттік қызмет істері агенттігінің “Үздік мемлекеттік қызметкер” төс белгісі; * Қазақстан Жоғарғы Соты төрағасының құрмет грамотасы (1998); * Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі (2005); * Астанаға 10 жыл медалі (2008); * Құрмет ордені (2009); * Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі (2011); * Конституциялық заңдылықты нығайтуға қосқан үлесі үшін медалі (2014); * Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі (2015); * Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі (2015); * Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі (2016); * Судьялар одағының “Үш би” құрмет белгісі (2017); * Қазақстан Конституциясына 25 жыл медалі (2020); * Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл медалі (2021). Дереккөздер
Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы

мен ажырасқанда оны тақпайтын болды.}} 1980 жылдары Тоқаев Надежда Давыдовнаға үйленді де, олардың жалғыз ұлы Тимур Тоқаев дүниеге келді. Тоқаевтар отбасы Қазақстан саясаты, дипломатиясы мен бизнесіндегі ірі ықпалы бар Ізбастиндер әулетімен байланысты; әулет басы Теміртай Ізбастин Тоқаевқа күйеу бала болып келеді. Ізбастин — Қазақстанның Болгариядағы бұрынғы елшісі және бірнеше бай кәсіпкерлердің әкесі. Өз отбасы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлы жүздің Жалайыр тайпасы Күшік руынан шыққан. Тоқаевтың шежіресі: Сомбақ – Сүйіндік – Байтоқ – Жылқыайдар – Жолбарыс (1671–1761) – Қыдырбай – Болтай – Тоқай – Кемел (1923–1986) – Қасым-Жомарт (1953). Надежда Тоқаева Тоқаевтың жалғыз және бұрынғы әйелі Надежда Тоқаева 1957 жылғы 27 қыркүйекте Кеңестік Ресейдің Свердловск облысындағы Төменгі Тагил қаласында туған. Ұлты — ашкеназ еврей. Оқуын Мәскеу тарих және мұрағат институтында бітірген. Надежда Давыдовна күйеуі президенттігінің басына қарай, шамамен 2020 жылы Тоқаевпен ажырасты. 2005 жылы Тоқаева Мәскеуде тұрғын үйді жалға беретін жеке кәсіпкер ретінде тіркелді. Қасым-Жомарт Тоқаевпен ажырасуына Тоқаеваның ресейлік азаматтығы себеп болған деген болжамдар бар. 1984 жылғы 15 ақпанда туған. Тимур Қасым-Жомарт Тоқаев президенттігінің басында, 2019 жылы тегін Кемел деп ауыстырды. Қазір ол атасы Кемел Тоқаевтың қорына ие. Ата-анасы Кемел Тоқаев Қасым-Жомарт Тоқаевтың әкесі Кемел Тоқаев 1923 жылғы 2 қазанда дүниеге келген. Ол — кеңестік жазушы, «қазақ детективінің атасы» және Ұлы Отан соғысының ардагері. Кемел Тоқаев 1920 жылы туған ағасы Қасым Болтаевпен бірге ерте жетім қалды. 1942 жылғы 22 ақпанда Болтаев Ұлы Отан соғысының құрбаны болған. Кемел Тоқаев пен Тұрар Шабарбаева некесінен ұл бала туғанда, оған Болтаевтың Қасым есімі мен Шабарбаеваның өзі берген Жомарт есімдері берілді. Тұрар Шабарбаева Қасым-Жомарт Тоқаевтың анасы, Тұрар Шабарбаева (1931–2000) Алматы шет тілдері педагогикалық институтында жұмыс істеген. Қасым-Жомарттың ағайындысы Бақытбек пен Қанат және қарындастары Қарлыға бар. Өзге де туыстары Ізбастиндер әулеті Тоқаевтың қарындасы Қарлыға Ізбастина қазақстандық дипломат пен кәсіпкер Теміртай Рымтайұлы Ізбастинге үйленген. Тоқаев Ізбастинды Қазақстанның Болгариядағы елшісі етіп қайта тағайындады. 2022 жылғы 9 желтоқсанда ол бұл лауазымынан айырылды. Ізбастин дипломатиямен 1994 жылдан айналысып келеді. Ізбастинның балалары мемлекеттік қызметте болып жатады, бизнеспен айналысады. Алматыдағы Абай даңғылы мен Желтоқсан көшесінің қиылысында орналасқан Сыртқы істер министрлігінің бұрынғы ғимаратына Тоқаев қарындасы Қарлыға Ізбастинаның Meerbusch компаниясы иелік етеді. Компания бұл үйді өз шын бағасымен салыстырғанда аса төмен саналатын 280 миллион теңгеге алды. Компания құрылтайшыларының қатарында Ізбастинаның қызы Дана Медеуова да бар. Тоқаевтардың ұлы Тимур Кемел (туғанында Тоқаев) Тағы қараңыз * Нұрсұлтан Назарбаев отбасы Ескертпелер Дереккөздер
Ковентри Сити

«Ковентри Сити» (толық атауы Ковентри Сити футбол клубы; ) — Англияның Ковентри қаласындағы кәсіби футбол клубы. 1883 жылы 13 тамызда құрылған. 1987 жылы "Уэмбли" стадионында өткен финалда "Тоттенхэм Хотспурды" 3:2 есебімен жеңіп, Англия кубогын жеңімпазы атанды. Бірақ Эйзель трагедиясынан кейін УЕФА-ның ағылшын клубтарына тыйым салуына байланысты команда еуропалық жарыстарда ойнай алмады. Cол жылғы Англия суперкубогында "Эвертоннан" 0:1 есебімен жеңіліп қалды. Содан бері клуб ешқандай табысқа жетпеді, тіпті 2001 жылы премьер-лигадан түсіп қалды. Тарихы Жетістіктер * Екінші дивизион/Чемпионат ** Жеңімпаз: 1966/67 * Үшінші дивизион ** Жеңімпаз (2): 1963/64 , 2019/20 * Англия кубогы ** Жеңімпаз: 1986/87 * Англия лигасының кубогы ** Жеңімпаз: 2016/17 Атақты ойыншылары * Каспер Шмейхель * Крейг Беллами * Питер Шилтон * Джо Коул * Робби Кин * Виорел Молдован Сілтемелер * [https://www.ccfc.co.uk/ Ресми сайты] * [http://www.skyblueuntrust.com/ Жанкүйерлер форумы]
Швейцария футбол қауымдастығы

Швейцария футбол қауымдастығы , , , ) — Швейцариядағы футболды басқарушы орган. Ол Швейцария футбол лигасын, Швейцария ұлттық футбол командасын ұйымдастырады. Қауымдастықтың штаб-пәтері Бернде орналасқан. Қауымдастық 1895 жылы құрылып, 1904 жылы ФИФА-ның құрылтай мүшесі болды және 1954 жылы УЕФА-ға қосылды. Қазіргі уақытта ФИФА Швейцарияның Цюрих қаласында орналасқан. Сонымен қатар, УЕФА Швейцарияның Ньон қаласында орналасқан. Президенттері *Ральф Злокзоуэр (2001–2009) *Питер Джильерон (2009–2019) *Доминик Блан (2019–қазіргі уақытқа дейін) Дереккөздер
Зейнеп Ахметова

Зейнеп Ахметова (18 қаңтар 1945 жыл) — белгілі жазушы, қоғам қайраткері және қазақтың ұлттық дәстүрлерін насихаттаушы. Ол даңқты қолбасшы әрі халық батыры Бауыржан Момышұлының келіні, жазушы Бақытжан Момышұлының әйелі. Зейнеп Ахметова қазақ мәдениетінің дәстүрлерін, отбасылық құндылықтарын және қыз-келіншектердің тәрбиесін сақтау мен дамыту жолында үлкен еңбек сіңірген. Шығармашылығы Зейнеп Ахметова өзінің «Шуақты күндер» атты кітабында Бауыржан Момышұлының соғыстан кейінгі өмірі туралы естеліктерімен бөліседі. Бұл еңбек қазақ әдебиетінде маңызды орын алады және ұлттық құндылықтарды дәріптеуге бағытталған​​​​. Сонымен қатар, ол қазіргі заманғы қазақ тойларында дәстүрлерден ауытқып жатқан кейбір әдеттерді сынап, қоғамға тәрбиелік мәні бар маңызды ойлар айтады. Мысалы, келінді төрге отырғызу, беташарда ұлттық киімнің орнына заманауи жалаңаш көйлектер кию сияқты әрекеттердің ұлттық мәдениетке жат екенін атап өтеді​​​​. Дереккөздер Сілтемелер *[https://aqtobegazeti.kz/?p=69208 Еңбектері]
Богория көлі

Богория көлі (, ; бұрынғы аты — Ханнингтон) — Кения, Рифт аңғары провинциясы, Баринго ауданындағы сілтілі-тұзды меромиктикалық көл. Сипаттамасы Богория көлінің ұзындығы шамамен 17 шақырым, ең үлкен ені 3,8 шақырым, ең тереңдігі шамамен 9 метр. Батысында аттас жанартау орналасқан. Богорияда Na + , HCO 3 - және CO 3 2- — иондарының өте жоғары концентрациясы бар, құрғақ айларда Богорияның тұздылығы 100 ‰ жетеді, қышқылдық деңгейі де жоғары - 10,5 рН дейін, өйткені 200-ге жуық ыстық сілтілі бұлақтар өз суын құяды, суының температурасы 39°С-тан 98,5°С-қа дейін болатын көл. Көл де қызықты, өйткені оның жағасында оннан астам (1975 жылы 18 болған, бірақ уақыт өте олардың кейбіреулері жоғалып кетеді) гейзерлер (бұл Африкаға тән емес), олардың кейбіреулері су бұрқақтарын шығарады. биіктігі 5 метрге дейін. Көлді зерттеу оның әрқашан тұзды емес екенін көрсетті: 10 000 жыл (кем дегенде) өмір сүрген кезде ол бірнеше рет тұщы су болды, содан кейін қайтадан тұзды болды. Сондай-ақ оның бұрын қазіргіден 9 метр биіктікте болғаны және Баринго көліне қосылғаны белгілі болды. Тарихы 1970 жылдың қараша айынан бастап көл Рамсар конвенциясына сәйкес қорғалады және аттас қорық аумағында орналасқан. Көлде қоқиқаздардың үлкен саны бар, осында өсетін цианобактериялармен (спирулиналар) және зымырықтармен қоректенеді. Қоқиқаздардың саны 500 мыңнан 2 миллионға дейін жетеді. 2011 жылы Богориа, Накуру және Элментейта көлдері Ұлы Рифт аңғарының көл жүйесі деп аталатын ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасы ретінде танылды. Дереккөздер
Нұрлан Абызұлы Құлбаев

{{Тұлға Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы Маңғыстау, Үстірт, Қазақстанның батыс аймақтарына экспедициялар өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты. Білімі 1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы Ш.Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін мұнай ісі мамандығын алған. Қызметі * Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері (2006–2007) * Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері (2007–2008) * Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі (2009–2013) * Маңғыстау облысы мемлекеттік мұрағатының сарапшысы, Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі (2019) * Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022) * Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры (2023 – қазірге дейін) Марапаттары * 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді. * 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды. * 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. * 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды. * 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды. * 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері. * 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері. * 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері. * 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды. Кітаптары * 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы» * 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы» * 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы Дереккөздер
Мирослав Александрович Лобанцев

Мирослав Александрович Лобанцев (27 мамыр 1995, Мәскеу) — ресейлік футболшы, қақпашы. Жетістіктері «Локомотив» *Ресей 1 лигасы жеңімпазы: 2011 *Ресей кубогы: 2014/2015, 2016/2017 Жеңіс *Лига кубогы финалисі: 2024 Дереккөздер
Усман Камара (гвинеялық футболшы)

Усман Камара (; 28 желтоқсан 1998, Конакри, Гвинея) — гвинеялық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері «Динамо» (Тбилиси) *Грузия чемпионы: 2022 *Грузия суперкубогы: 2023 Астана *Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2024 *Қазақстан лига кубогы: 2024 Дереккөздер
Мүрдетөбе 2

Мүрдетөбе 2 – ортағасырлық қоныс орны, Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген археология ескерткіші. Орналасқан жері Түлкібас ауданы, Кемербастау ауылынан 3,8 км батыста батыста орналасқан. Кезеңі VІІІ-Х ғасырлар. Сипаты 1940 жылы Жамбыл археологиялық экспедициясы (жетекшісі Г.И. Пацевич), 1980 жылы Шымкент педагогикалық институты археологиялық экспедициясы отряды (жетекшісі Н.П. Подушкин) зерттеген. Қоныс түрі – “алаңқай төбе”. Орталық төбе табанының ауданы 20х50 м, үстіңгі бөлігінің ауданы 40х30 м, биіктігі 3-6 м. Оның солтүстік және шығыс жағында таға тәріздес ауданы 0,1 га, биіктігі 1,5–2 м алаңқай төбешік оңтүстікке созыла орналасқан. Зерттеу барысында жиналған толқын сызықты өрнектер салынған заттарға (қыш ыдыстар – құм, тостаған, қазан, тағы басқа) қарағанда қонысты халық 8-10 ғасырларда мекен еткен. Олар егін егіп, мал өсірумен шұғылданған. Дереккөздер
Грузиядағы парламент сайлауынан кейінгі наразылықтар (2024 жылдан)

Грузиядағы қарсылық шаралары (2024 жылдан) — 2024 жылы парламенттік сайлаудан кейін Грузиядағы наразылық сол жылдың 28 қазанында кешке Грузияның арманы жеңіске жеткен парламенттік сайлауды бұрмалау мүмкіндігіне байланысты басталды. Грузия президенті Саломе Зурабишвили мен оппозициялық партиялар сайлау нәтижелерін жүздеген бақылаушылардың анықтаған құқық бұзушылықтары мен дауыс берудің құпиялылығына қатысты сұрақтарға байланысты мойындамады. Тбилисимен қатар, наразылық акциялары Батуми, Кутаиси, Гори, Зугдиди және басқа да қалаларда өтті. Орталық сайлау комиссиясы мен «Грузия арманы » кез келген бұрмалаушылықты жоққа шығаруда. Барысы 2024 жылы қазанда Грузияда парламенттік сайлау өтті, онда Грузия арманы партиясы көпшілік дауысқа ие болды. Грузин оппозициясы мен президент бұған келіспеді және наразылық білдіруге шақырды. Қараша Өткен парламенттік сайлаудың қорытынды хаттамасы бекітілгеннен кейін, 17 қарашада грузин оппозициясы митинг өткізіп, Тбилиси мемлекеттік университетінің жанындағы жолды жауып, шатырлар орнатты. Руставели даңғылында «Дауысты қайтар» акциясы қатар өтіп жатты. Ел астанасы Тбилисидің адам ең көп жүретін көшелерінің бірі жабылды. Шерушілер күн салқындағандықтан түні бойы от жағып, шатырда түнеді. 28 қарашада премьер-министр Ираклий Кобахидзе 2028 жылға дейін Еуроодаққа кіру жөніндегі келіссөздерді тоқтату туралы мәлімдеме жасады. Соның нәтижесінде 28-29 қарашада Тбилисиде қайтадан митингілер басталды. 30 қарашада кемінде 49 наразылық білдіруші ұсталып, 32 ІІМ қызметкері жарақат алды. Сондай-ақ наразылық білдірушілерді Грузияның қазіргі президенті мен бірқатар шенеуніктер қолдады. Тбилисиде 29–30 қарашаға қараған түні ұсталған Ресей азаматы Арменияға депортацияланды. Тағы екі Ресей азаматы 10–13 тәулікке әкімшілік қамауға алынды. Желтоқсан 2 желтоқсан: Кемінде 224 наразылық білдіруші ұсталып, ІІМ-нің 113 қызметкері зардап шеккен. 2025 жылғы 4 қазандағы ұсынылған революция 2025 жылғы 4 қазан күні, 2024–2025 жылдардағы Грузиядағы саяси дағдарыс жағдайында өткен жергілікті сайлау күні, шамамен жиырма мың адам Тбилисиде митинг өткізіп, опера әншісі Паата Бурчуладзенің мәлімдемесін тыңдады. Ол 2025 жылдың маусым–шілде айларынан бастап де-факто көшбасшы Бидзина Иванишвилиден билікті бейбіт жолмен беру идеясын ұсынып жүрген болатын. Мәлімдемеден кейін наразылар президент резиденциясы — Орбелиани сарайын басып алуға әрекет жасады, алайда қауіпсіздік күштері су атқыштар мен көз жасаурататын газ қолданып бұл әрекетті тоқтатты. Келесі президенттік сайлау «Алғаш рет президенттік сайлауды тікелей дауыс беру арқылы емес, парламент депутаттары мен Аджария мен Абхазия Жоғарғы кеңестері мен жергілікті әкімшілік өкілдері құрған сайлаушылар алқасы өткізеді», - деді спикер Шалва Папуашвили. Ол қазіргі президент Саломе Зурабишвилидің алты жылдық мандаты 16 желтоқсанда аяқталатынын, сондықтан Конституцияда белгіленген мерзімде сайлау өткізу керегін айтты. Грузия парламенті президент сайлауын 14 желтоқсанға белгілегенін хабарлады. Дереккөздер
Аполлон (кратер)

Аполлон — Айдың көрінбейтін жағындағы кратер. Атауы америкалық ғарыш игеру бағдарламасы құрметіне орай берілді. Кратердің бұл атауын Халықаралық астрономиялық одақ 1970 жылы бекіткен. Ішкі кратерлер Аполонның солтүстік-шығыс жағында Челленджердің апаты кезінде қаза тапқан ғарышкерлердің құрметіне орай аталған жеті кратер бар: Скоби, Смит, Мак-Олифф, Резник, Ярвис, Макнейр және Онизука. Одан оңтүстікке қарай Аполлон 8 миссиясында қаза тапқан ғарышкерлер есімімен аталған тағы үш кратер бар: Борман, Ловелл, Андерс. Сол аймақта тағы жеті кратерге Колумбия шаттлының қаза болған экипаж мүшелерінің есімдері берілді: Хасбанд, М. Андерсон, Рамон, Маккул, Д. Браун, Л. Кларк және Чавла. Батыс аймақта Аполлон 1 астронавты құрметіне орай аталған Чаффи кратері орналасқан. Одан солтүстікке қарай Драйден кратерін көреміз, ол «Аполлон» бағдарламасын жүзеге асыруға зор үлес қосқан ғалымның есімімен аталды. Басқа кратерлердің атаулары әлі қойылмаған. Зерттелуі 2024 жылдың маусымында Айдың осы өңіріне қытайлық Чанъэ-6 аппараты қонып, реголит үлгісін жинап алды. Тағы қараңыз * Оңтүстік полюс — Эйткен бассейні * Айдағы кратерлердің тізімі Дереккөздер
Берік Рамазанұлы Айтбаев

Берік Рамазанұлы Айтбаев (; 26 маусым 1991 жыл, Жамбыл қаласы) — қазақстандық футболшы, қорғаушы. Карьерасы Футболшы мансабын 2009 жылы "Тараз" клубының қосалқы құрамасында бастады, ал 2011 жылы премьер лигада бірінші рет негізгі құрамда өнер көрсетті. 2015 жылы "Атырау" клубының ойыншысы болды. 2016 жылы тағы да "Тараз" клубына ауысты. 2016 жылдың жазында "Атырауға" оралды. 2017 жылы ол ақтөбелік клубпен келісімшартқа отырды, ол жылы премьер лигада 20 матч өткізді. 2018 жылы Павлодардың «Ертіс» клубында өнер көрсетті . Жетістіктері «Елімай» * 1 лига жеңімпазы: 2023 «Тараз» * Қазақстан кубогының финалисі: 2013 * Қазақстан 1 лигасының күміс жүлдегері: 2018 Дереккөздер
Ян Юрьевич Труфанов

Ян Юрьевич Труфанов (17 мамыр 2004 жыл, Алматы) — қазақстандық футболшы, шабуылшы. Карьерасы Қазақстанның бірнеше жастағы құрамасында ойнады. Футболдық мансабын 2021 жылы "Қайрат" сапында бастады. 2023 жылы 21 мамырда «Қайсар» клубына қарсы матчта Қазақстан Премьер-Лигасындағы тұңғыш ойынын өткізді (0:3). Дереккөздер Сілтемелер *https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/494863
Георгий Панцулая

Георгий Панцулая (; 6 қаңтар 1994, Тбилиси, Грузия) — грузиялық футболшы, шабуылшы. Грузияның бірнеше жастағы (17, 19, 21) құрамаларында ойнаған. Жетістіктері «Динамо» Батуми * Грузия чемпионы: 2021 Жеңіс *Қазақстан лига кубогының финалисі: 2024 Дереккөздер
Қызыл теңіздегі дағдарыс

Қызыл теңіздегі дағдарыс — 2023 жылдың желтоқсан (қазан-қараша) айының ортасында басталған бұл дағдарыс Йемендегі хусит көтерілісшілерінің кемелерге жасаған шабуылдарына байланысты жаһандық сауда және жүк тасымалдау бағыттарында үзіліс туғызды. Хуситтер Хуситтер – Йемендегі мұсылман шииттерінің бір тобы. 1990 жылдары елдегі сыбайлас жемқорлықпен күресу үшін құрылған. Олар өз атын қозғалыстың негізін қалаушы Хусейн әл-Хусидің құрметіне атаған. Өздерін «Ансар Алла» деп те атайды. 2003 жылы АҚШ-тың Иракқа басып кіруінен кейін хуситтердің АҚШ пен Израильге деген көзқарасы қатты өзгерді. Барысы 19 қазан: АҚШ-тың ресми өкілдері USS Carney әскери кемесі Йемендегі хуситтер ұшырған Израильге бағытталған жерүсті орналасқан үш қанатты зымыранды және бірнеше ұшқышсыз ұшу аппаратын атып түсіргенін мәлімдеді. 27 қазан: екі ұшқышсыз ұшу аппараты Қызыл теңіздің оңтүстік бөлігінен солтүстік бағытта ұшырылды. ЦАХАЛ ресми өкілдерінің айтуынша, олардың мақсаты Израиль болған. 31 қазан: Эйлат ауданында Қызыл теңіз жағынан жау ұшақтарының кіруіне байланысты дабыл жарияланды. Ұшақ Қызыл теңіз үстінен ұстап алынды. Arrow жүйесі баллистикалық зымыранды ұстап алды, ал ӘӘК Эйлат бағытында Қызыл теңізден атылған бірнеше қанатты зымыранды ұстап алды. 1 қараша: сағат 0:45-те ЦАХАЛ Йеменден ұшырылған әуе объектісін ұстап алып, оны Эйлаттың оңтүстігінде идентификациялады. 8 қараша: Американдық MQ-9 Reaper дроны Йемен жағалауында хуситтердің әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштерімен атып түсірілді. 9 қараша: Хуситтер Эйлат қаласына зымыран атты. Зымыран «Стрела 3» зымыранымен ұстап алынған. 14 қараша: Хуситтер көптеген зымырандарды аттырды, оның біреуі Эйлат қаласына бағытталды. Израиль ресми өкілдерінің айтуынша, зымыран Эрроу зымыранымен ұстап алынған. 19 желтоқсан: АҚШ хуситтерге қарсы әскери операцияның басталғанын жариялады. 12 қаңтар: АҚШ пен Ұлыбритания бірігіп, Йемен хуситтерінің әскери нысандарына соққы жасаған. 14 қаңтар: Хуситтер 35-тен астам елдің 10 сауда кемесін нысанаға алып, ұшқышсыз ұшу жүйелері мен баллистикалық зымырандармен 100-ден астам соққы жасады. Салдары Қызыл теңіздегі кеме қатынасы дағдарысы ең қысқа теңіз Суэц каналындағы қозғалыстың қысқаруына әкелді Азия мен Еуропа арасындағы жол, тасымалдау компаниялары өз кемелерінің орнына Үміт мүйісін айнала бағыттайды. Бұл жеткізу уақытын он күнге немесе одан да көп уақытқа ұлғайтты, бұл жаһандық жеткізу тізбегінің тиімділігіне әсер етті. Дағдарыс сонымен қатар Азиядан Еуропаға және Жерорта теңізіне жүк тасымалы тарифтерінің күрт өсуіне әкеліп соқты, бұл басқа тасымалдау бағыттарына әсер етіп, елдерге тарады. Әуе жүктері, Азиядан Еуропаға, Солтүстік Америкаға және Оңтүстік Америкаға баратын жолдарға әсер етеді. Сонымен қатар, қымбаттап жатқан шығындар теңіз тасымалы және транзит уақытының кешігуі уақытты сезінбейтін жүктерді әуе тасымалдау қызметтеріне итермелеп, әуе пайдалану шығындарына одан әрі әсер етті. Дереккөздер
Сергей Александрович Волков

Сергей Александрович Волков (; 27 қаңтар 1999 жыл, Полоцк, Витебск облысы) — беларусьтік футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Командалық Жеңіс *Қазақстан лига кубогының финалисі: 2024 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.326600.en.html Профилі]
QR код

QR код ( — «Жылдам жауап коды») — кодталған ақпаратты оқуға арналған екі өлшемді штрих-код. QR кодты суретті өңдеу құрылғыларының, мысалы камера немесе арнайы функцияның көмегімен оқуға болады. QR төлемдер жасау үшін пайдаланушы төлем карточкасына не электрондық әмиянға байланыстырылған смартфонның көмегімен сатушының QR кодын сканерден өткізуі қажет. QR қызметтерді сауда нүктелерінде, сондай-ақ интернетте төлемдер үшін пайдаланады. QR төлемдер жасау кезінде сатушыға POS терминалдың қажет емес екенін атап өткен жөн. QR кодты сканерлеу кезінде қаражат тікелей аударылады және сатушы дереу ақша қаражатының түскені туралы хабарлама алады. Бұл тауарлар мен қызметтерге ақы төлеу процесін елеулі түрде жылдамдатады және жеңілдетеді. 1994 жылы жапондық Denso Wave компаниясы автомобиль бөлшектерін таңбалау үшін QR кодты ойлап тапқан. Ол камералар сияқты бейнелеу құрылғыларымен оқуға болатын ақ фонда қара шаршыларды көрсетеді және кескінді дұрыс түсінгенге дейін Рид-Соломон қателерін түзету арқылы өңделеді. Содан кейін қажетті деректер QR кескінінің көлденең және тік құрамдас бөліктерінде бар үлгілерден алынады. Тарихы QR код жүйесі 1994 жылы Жапониядағы автомобиль өнімдерін шығаратын Denso Wave компаниясында ойлап табылған. Масахиро Хара басқаратын зерттеушілер тобы ұсынған бастапқы ауыспалы квадрат дизайнына Го тақтасында ойналған қара мен ақ есептегіштер әсер етті; позицияны анықтау маркерінің үлгісі (1:1:3:1:1) болып табылған басып шығарылған материалда қара және ақ аймақтардың кезектесіп тұруының ең аз пайдаланылған тізбегін табу арқылы анықталды. * 1997 жылғы қазан – AIM (Automatic Identification and Mobility қауымдастығы) International стандарты. * 1999 жылғы қаңтар – JIS X 0510 (жапон стандарты). * 2000 жылғы маусым – ISO/IEC 18004:2000 ** Автоматты сәйкестендіру және деректерді түсіру әдістеріне арналған ақпараттық технологиялар стандарты. ** QR кодтың 1 және 2 модельдерінің символдарын анықтайды (қазіргі таңда жойылған). * 2006 жылғы қыркүйек – ISO/IEC 18004:2006 ** QR Code 2005 моделі кеңейтілген стандарт ретінде бекітілді. ** 1-модель QR кодтарын оқу әдісін нақтыламайды және ол міндетті емес (қазіргі таңда жойылған). * 2015 жылғы ақпан – ISO/IEC 18004:2015 ** QR Code 2005 атауы жай ғана QR Code деп өзгертілді, сондай-ақ кейбір процедуралар нақтыланды және ұсақ қателер түзетілді. * 2022 жылғы мамыр – ISO/IEC 23941:2022 ** Micro QR Code (тікбұрышты микро QR код) үшін талаптарды анықтайды. Қолдану деңгейінде: QR-кодтардың әртүрлі нұсқаларын қолдануда айырмашылықтар бар. Жапонияның NTT DoCoMo компаниясы URL-дер, байланыс ақпараттары және басқа да деректер түрлерін кодтауға арналған де-факто стандарттарды орнатты. Open-source "ZXing" жобасы QR код деректерінің түрлерінің тізімін қолдайды. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Гирчи — Көбірек еркіндік

Гирчи — Көбірек еркіндік (груз. გირჩი) — Грузиядағы оппозициялық саяси партия. Партия 2020 жылдың желтоқсанында «Жаңа саяси орталық — Гирчи» құрамынан бөлініп шыққан бұрынғы мүшелермен құрылды. «Гирчи — Көбірек еркіндік» партиясын Грузияның бұрынғы депутаты Зураб Джапаридзе басқарады. Тарихы Партия 2020 жылдың 26 желтоқсанында Зураб Джапаридзе тарапынан құрылды. 2021 жылғы жергілікті сайлауда партия 1,44% дауыс (25 467 дауыс) жинап, тек Тбилиси қалалық жиналысында 2,5% шегінен өтіп, 1 орын алды. Дереккөздер
Желтоқсан саябағы

Желтоқсан саябағы — Алматы қаласындағы саябақ. Рекреациялық аймақ аэропорт көлінің жағалауын қамтиды. Абаттандыру алаңы – шамамен 23 мың шаршы метр. Саябақта 8 балалар және 7 спорт алаңы бар, оның ішінде воркаут, мини-футбол, паркур ойын алаңдары. Саябақтың басты ерекшелігі ретінде ұзындығы 1300 метрлік жаяу жүргіншілерге арналған пирсті атауға болады. Ол Кіші Алматы өзенінің арнасын кесіп өтіп, Аэропорт көлінің шығыс жағалауы бойымен салынды. Қаладағы ең үлкен үш саябақтың біріне айналған бұл нысанды салуға жалпы 871,4 миллион теңге жұмсалды. Дереккөздер
Жексұрын мен 4

«Жексұрын мен 4» — Illumination Entertainment компаниясы шығарған компьютерлік мультфильм. Сюжеті Антизұлымдар лигасының (АЗЛ) агенті Грю лицейде ескі жауымен кездеседі. Максим Ле Маль оған әлі өш екенін жеткізіп, өзін тарақан қасиеттерімен күшейтіп алғанын айтады. АЗЛ оны қамауға алады. Алайда көп ұзамай ол абақтыдан қашып кетеді және дүниені жаулап алу жоспарын жүзеге асыруға кіріседі. Грю достарымен оған қарсы тұрады. Кейіпкерлерді дыбыстағандар * Стив Карелл — Грю: басты кейіпкер. * Кристен Уиг — Люси Уайлд: АЗЛ агенті және Грюдің әйелі. * Уилл Феррелл — Максим Ле Маль: суперзұлым, Грюдің қарсыласы. * Джоуи Кинг — Поппи, Грюдің көршісі. * София Вергара — Валентина: Ле Мальдің әйелі. * Миранда Косгроув — Марго: Грю асырап алған қыздардың ең үлкені және ең ақылдысы, көзілдірік киеді. * Стив Куган — Сайлас Найспопс: АЗЛ лигасының бұрынғы бастығы. * Дана Гайер — Эдит: қыздардың ортаншысы, сары шашты қыз, әрқашан қызғылт тоқылған бөрік киіп жүреді. * Мэдисон Полан — Агнес: қыздардың ең кішісі. * Пьер Коффен — Миньондар: цилиндрлік сары ағзалар. Дөңгелек көзілдірік киіп жүретін, екі немесе бір көзді келеді. Бір-бірімен өз тілінде сөйлесіп, кейбір кезде адамға түсінікті сөздер айтады. Дереккөздер Сілтемелер * * * *
Алғашқы құрылысшылар монументі (Жезқазған)

Алғашқы құрылысшылар монументі – Ұлытау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген монументтік өнері ескерткіші. Орналасқан жері Жезқазған қаласы, Алғашқұрылысшылар алаңы. Кезеңі, авторы 1978 жыл, суретші К. Пак, мүсінші Н. Андреев және сәулетші К. Тұрлыбаев. Тарихи деректер, сипаты Сәулет кешені еліміздің металлургиялық жүрегі – Жезқазған қаласының алғашқы құрылысшыларының батырлық жұмысына арналған. Ескерткіш үш бөліктен тұрады. Ескерткіштің жоғары бөлігінде – кішкентай дөңгелек алаңқайда қаланың жас құрылысшыларының бейнелері бар аспанға ұмтылған ұлдар мен қыздар. Композицияның орталық бөлігі қаланың өзіндік символы – соғылған мыс-металдың бөлігімен безендірілген. Қазақ тілінен аударғанда «Жезқазған» топонимі «жез іздеген жер» деген мағынаны білдіреді. Бұл жерлердегі мыс кен орындары мен қазба жұмыстары туралы алғаш рет грек тарихшысы Геродот жұмыстарынан кездестіруге болады. Ресми түрде бұл аймақ 1847 жылы «Жезқазған мыс кен орны» деп тіркелген. Бүгінде «Алғашқы құрылысшылар алаңы» қаланың тұрғындары мен қонақтары үшін тартымды орынға айналды, мұнда қаланың ең маңызды мәдени іс-шаралары өтеді. Дереккөздер