kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Кененбай Ырым Суанбайұлы

Кененбай Ырым Суанбайұлы— белгілі журналист, жазушы, баспагер Ырым Суанбайулы Кененбай 1947 жылы 19 маусым куні Алматы облысы Талдықорған ауданында дүниеге келді. 1965 жылы Қазақ мемлекеттік Университетінің журналистика факультетіне түсіп, оны 1969 жылы бітіріп шықты . Ырым Кененбайдың сан қырлы журналистік талантының танылған тусы жетпісінші жылдар болды. Ол "Лениншіл жас" газетінде 11 жыл бойы қызмет жасап, газеттің мәдениет және ғылым, шаруа жастар, насихат бөлімдеріне жетекшілік етті, редколлегия мүшесі болды. Ырымның жеке әңгімелері "Жетісу", "Лениншіл жас", "Мәдениет және түрмыс" газет-журнал оқушыларына жақсы таныс оның "Аққулы мекен" повесі шығармашылық ортада жоғары бағаланды. 1979—1985 жылдар аралығында "Қазақстан" баспасында аға редактор, "Мектеп" баспасында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары болды. Ана тілімізге бетбұрыс жасалып, арнайы үкімет каулысымен жаңадан "Ана тілі" баспасы ашылғанда, оның алғашкы ұйымдастырушыларының бірі (1985—1994) бас редактордың орынбасары, директордың бірінші орынбасары, директоры болды. Жоғары оқу орындарында дәріс қазақ тілінде жүріп, ана тіліміздегі оқулықтарға зөрулік туғанда үкімет шешіміне сәйкес "Білім" баспасын ұйымдастырып (1994—1995), оған басшылық етті. 1995 жылы Қазақстан Республикасы Баспасөз және бұқараралық ақпарат министрлігінің 13 мамырдағы алқа шешімімен "Алатау" мемлекеттік баспа-полиграфиялық корпорациясы құрылды. Ал, Қазақстан Республикасы үкіметінің 2000 жылғы 29 кыркүйектегі №1470 арнайы қаулысымен ол Акционерлік қоғамға айналды. Ырым Кененбай басшылық ететін бұл корпорация қазіргі кезде республикамыздағы нарықтық экономикаға нық кадам басқан табысты шығармашылық — баспагерлік кәсіпорындардың бірі. Ырым Суанбайулы Кененбай журналистік — қайраткерлік қызметі үшін көптеген мемлекеттік Грамоталармен, КСРО Жоғарғы Советі Президиумының 1997 жылғы 25 кантардағы Жарлығы бойынша "Еңбектегі ерлігі ушін" медальмен марапатталған. 1978 жылдан КСРО Журналистер Одағының, 1987 жылдан КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Үш мәрте Қазақстан Журналистер Одағы сыйлығының (1979, 1981, 1985) иегері. Бірнеше көркемсөз, аударма кітаптарының авторы: "Лабасы етегінде" ("Қайнар" 1971), "Қырда өскен қызғалдақтар" ("Мектеп" — 1977), "Жас шопандар ауылы" ("Кайнар" — 1978), Інжу-маржандар ("Жалын" 1980), "Біруыс дән" ("Жалын" -1983), "Қолғанат" ("Жазушы" 1987), "Ер жүрегі" ("Жалын" 1988), "Мәңгі жаз елі" ("Рауан" -1989). Дереккөздер
Ким Надежда Климовна

Ким Надежда Климовна — баспагер. 1972 жылы Өзбекстанның Самарқанд облысында туған.1995 жылы Қазақ Ұлттык университетінің журналистика факультетін тәмәмдаған.Еңбек жолын 1995 — 1998 жылдары "Қазақстан" баспасында редактор болып бастаған. Қазіргі кезде "Мектеп" баспасы" ЖАҚ-ында редактор болып жұмыс істейді . Дереккөздер
Кихиенко Вячеслав

Кихиенко Вячеслав — 1952 жылы Алматыда туған. Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетіне тускен. Оқуды толық аяқтауға мүмкіндігі болмай, 1971— 1975 жылдары электрдәнекерлеуші, сахна жұмысшысы, поезда жолсерік сияқты жұмыстар атқарған. 1980 жылы М.Горький атындағы әдебиет институтын бітірген соң, "Жалын" баспасында редактор, сосын аға редактор болып істеген . Шығармалары мерзімді баспасөзбетінде 1968 жылдан көріне бастады. Республикалық "Жігер", 1982 жылы Львовта өткен Бүкілодақтық жастар поэзиясы фестивальдеріне қатысқан. Төл туындыларымен бірге, қазақ акындары шығармаларын орыс тіліне аударумен де шұғылданып келеді. Дереккөздер
Ковальчученко Алла Александровна

Ковальчученко Алла Александровна — 1972 жылы 19 шілдеде Ресейдің Барнаул қаласында туған. 1995 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің филология факультетін бітірген . Бүкіл еңбек жолы баспасөзбен етене: машинистка, тілші, корректор, редактор болып істеген. Аталған кәсіп-қарекеттермен қатарлас беттеу (PageMaker), графикалық бағдарламалар (CorelDraw!, Illustrator), бейнелерді өңдеу бағдарламалары (PhotoShop), сондай-ақ түрлі түсті түзетулерді ажарлау секілді жұмыстардың да қыр-сырын жақсы білетін білікті маман. Суретке түсіру өнерімен де шуғылданады. Қазір "Раритет" баспа компания сында редакция меңгерушісі болып істейді. Дереккөздер
Кожаева Валентина Ивановна

Кожаева Валентина Ивановна — Ресей жеріндегі Новосібір облысының Довленск ауданы, Баклуши селосында 1950 жылы дүниеге келген. Білімі — орта. Мәскеу полиграфиялық институтындатехникалық редактор мамандығы бойынша білімін жетілдірген. Еңбек жолы 1967жылдан басталады . В.Кожаева Алматыдағы №2 баспаханаға теруші болып орналасады. Ал 1974 жылдан күні бүгінге шейін "Қайнар" баспасында: әуелі техникалық редактор, артынан инженер-технолог, қазірде тауаршы-сатушы жұмысын атқарып келеді. Өз өзіне жауапкершілікпен қарайтын қызметкер ретінде ол баспадан шыққан кітаптардың дер кезінде республика көлемінде тарауын бақылап, әрі қойма меңгеруші, әрі өткізуші жұмыстарын қатар атқарып келеді. Дереккөздер
Комарова Тамара Андреевна

КОМАРОВА Тамара Андреевна — 1937 жылы Алматы қаласында туған. С.М.Киров атындағы қазақ мемлекеттік университетін журналистика мамандығы бойынша бітірген (1963). Еңбек жолын Алматы облысы Талгар аудандық "Коммунизм жолы" газетінің әдеби қызметкері болудан бастаған . "Қайнар" баспасына 1972 жылы жұмысқа тұрып, 1991 жылы зейнеткерлік демалысқа шыққан. Осы уақыт аралығында ұйымның "Егінші", "Малшы" және "Білім" редакцияларын басқарган. Осындай қызметтерде жүріп, ауыл шаруашылыгы тақырыбына арналған өтімді кітаптарды, оқулықтар мен көп таралымды әдебиеттерді шығаруга қатыскан. Олардың ішінде "Жер өңдеудің қорғаныс жүйелері", "Үй тұрмысының әліппесі", "Тұздық өсімдіктер" т.б. аталымдар бар. "Білім" редакциясы баспааралық жарыстардың жеңімпазы атанып, көшпелі қызыл туларды иеленіп отырды. Сондай-ақ Т.А.Комарова "Оның аты — қаһарман", "Қазақстан тоғызыншы бесжылдық жылдарында" атты басылымдардың авторы және құрастырушысы ретінде өз бңбегіне лайық сыйлықтармен, тегін жолдамалармен қошеметке бөленіп отырды. Ол КСРО халық шаруашылығы көрмесінің қола Әуезов(1983), өзге де құрметті грамоталармен марапатталған. Дереккөздер
Костевич (Сергеева) Ирина Львовна

Костевич (Сергеева) Ирина Львовна - орыс, 1970 жылы, маусым айының 6 жүлдызында, Орал қаласында дүниеге келген. 1987—88 жылдары қазақтың Ленин атындағы политехникалық институтының (мұнай факультетінде), 1990—91 жылдары қазақтың Мемлекеттік университетінде (журналистика факультетінде) оқыған . Бұл күндері СПбГУП-тің (мәдениет факультетінің) студенті. 1988 жылдан бері әртүрлі басылымдарда қызмет атқарды: облыстық "Приуралье" газетінде, республикалық апталық газеттерде — "Горизонт", "Караван-блиц", "АиФ Казахстан", "Караван", "НП", "Ярмарка", "Московский комсомолец", "Курсив", "Литер", "Бизнес и власть" т.б. Сондай-ақ "Малый бизнес Казахстана", "Отан", "Рандеву", "Efite women" (журналының Қазақстанда шығатын "Vodue" қосымшасында) "Cosmorofiten, Portfofio" журналдарының қосымшаларында, телеарналарда: "Таң", "КТК", "31-канал", ТВМ-ның "Например" бағдарламаларында, "Хабардың" тележаңалықтарында сыншылық қызметтер атқарды. 2003-2004 жылдары "Шоколад" журналының бас редакторы. 2004 жылдан бергі уақытта "Маматай" агенттігінен шығатын "Киноман" әдеби журналының шеф редакторы. Әдеби жарияланымы: "Простор" журналында әңгімелер циклы. Атағы: ФЭШН-журналист (2004). Сондай-ақ Дәрежан Өмірбаевтың "Махаббат туралы" фильмінің сценарийін бірлесіп жазған. Дереккөздер
Кротова Валентина Алексеевна

Кротова Валентина Алексеевна - 1943 жылы 22 акпанда Украинаның Николаевск облысы, Вознесенск қаласында туған . 1969 жылы Мәскеу полиграфия институтын инженер-экономист мамандығы бойынша бітірген. 1964—1976 жылдары баспасөз жөніндегі Мемлекеттік комитетінде аға экономист қызметін атқарған. 1995—2000 жылдары "қаржы-қаражат" баспасында бас экономист болды. 2000 жылдан күні бүгінге дейін — ЖШС "Раритет" баспа компаниясында өндіріс пен экономика жөніндегі менеджер. Дереккөздер
Куликова Ада Леонидовна

Куликова Ада Леонидовна — 1950 жылы Украин жеріндегі Донецк облысы Енакиево қаласында туған. Мәскеудегі полиграфиялық институтты экономика және өндіріс ұйымдастыру мамандығы бойынша бітірген(1978) . Еңбек жолын 1967 жылы Ф.Дзержинский атындағы мақта-мата фирмасында бастаса, "Қайнар" баспасында 1979 жылдан күні бүгінге шейін қызмет істеп келеді: әуелі аға экономист, артынан жоспарлау бөлімінің меңгерушісі, ал 1993 жылдан — бас есепші. Осы уақытта ол баспадағы әрбір редакцияның қаржылық көрсеткіштерін жоспарлап, шығарылатын өнімдердің пайда-зиянын алдын ала анықтауға қатысты, сөйтіп жаңа нарықтық жағдайларға көшкен кезде туындайтын мәселелерді шешудің жолдарын өзге шығармашылық қызметкерлермен бірге іздестіріп отырды. Ол қаржы-қаражат саласындағы өз білімін жетілдіруге үнемі көңіл бөлуде. А.Л.Куликова баспа саласындағы жемісті еңбегі үшін әрдайым сыйлықтар алып әріптестер тарапынан марапатталып келеді. Дереккөздер
Кунашев Өтеміс Исмақұлы

Кунашев Өтеміс Исмақұлы - 1930 жылы қазіргі Атырау облысы Теңіз ауданына қарасты "Қызыл ту" ауылында туған. 1962 жылы Алматыдағы С.М.Киров атындағы мемлекеттік университетінің журналистика бөлімін бітірген. 1980 жылы республикалық "Қайнар" баспасына қызметке келіп, "Саржайлау", "Ақ бидай", "Білім" редакцияларында жемісті еңбек етті . Осы уақыттар ішінде авторлармен, рецензия жасаушылармен, әдеби хатшылармен тығыз байланыс орнатып, әлеуметтік тапсырмалар бойында шыгарылатын басылымдардың, әсіресе анықтамалық-сөздіктердің сапасын жақсартуға айтарлықтай үлес қосты. Дереккөздер
Кутнякова Анна Паловна

Кутнякова Анна Паловна — байырғы баспагер. А. П. Кутнякова 1941 жылы Ресей жеріндегі қорған облысы, Лебяжі ауданы, Щетниково селосында туған. Барнаул қаласындағы Алтай статистика техникумын бітірген (1962). Еңбек жолы 1958 жылдан басталды Ол 1965 жылы Қазақ КСР Баспасөзкомитетіне экономист болып орналасады. Aл 1969 жылы "Қайнар" баспасының жоспарлау бөлімінің меңгерушісі, 1987 жылы — директордың қаржы-қаражат және өндіріс саласындағы орынбасарлығына тағайындалады. 1999 жылы зейнеткерлік демалысқа шықкан. А.П.Кутнякова баспада қызмет атқарған ұзақ жылдарда өзін еңбекқор, бастамашыл, экономика мәселелеріне жетік маман ретінде көрсете білді. Оның қатысуымен "Қайнарда" шаруашылық есеп жұмыстары жақсарып, қаржы-қаражатпен өзін-өзі қамтамасыз ету қолға алынды, еңбек ету, басқару жүйелеріне ұнамды өзгерістер енгізілді. Ол баспа саласындағы жемісті жұмыстары үшін кезінде "Баспасөз үздігі" белгісімен (1985), "Еңбек ардагері" медалімен (1986), өзге де мақтау грамоталарымен марапатталған. Дереккөздер
Күлімбетов Әділхан Сейітмағамбетұлы

Күлімбетов Әділхан Сейітмағамбетұлы - 1961 жылы Қызылорда обл, Әйтеке би кентінде дүниеге келген. 1982 ж. Ақтөбе пединститутының физикаматематика факультетін бітірген. 1982 жылы Алматы облысында, 1984 жылдан Хромтау қаласындағы қазақ орта мектептерінде физика пәнінің мүғалімі, мектеп директоры қызметтерін атқарған . 1994—2002 жылдары Алматы қалалық №162 қазақ орта мектебінің мүғалімі. 2002 жылдан «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9 баспасы]]нда Жаратылыстану және техникалық ғылымдар орталы5ының редакторы, 2004 жылдан орталық жетекшісі. Дереккөздер
Кішібай Мәлік

Кішібай Мәлік— Арал қаласының түлегі. ҚазМУ-дың филология факультетінде оқыған, денсаулық — салауатты өмір салты тақырыбына калам тартып жүрген журналист . 2002 жылдан "Шапағат-Нүр" баспасында редактор, аудармашы болып істеп келеді. "Сахабалар", "Зекет", "Пайгамбар қасиеттері", "Исламның ықшам тарихы", "Ілім іздеушілерге осиет", "Фиһқтың дамуы", "40 хадис" атты кітаптарды тәржімалаған. xxxx Қадирова Зәйтүнәм— 1936 жылы 12 акпанда Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шарын селосында дүниеге келді . 1947 жылдан 1957 жылға дейін Шарын селосындагы орта мектепте оқыды. 1957 жылдан 1959 жылға дейін Алматы қаласында бухгалтерлік курсты тамамдады. 1959 жылдан 1967 жылғы дейін Шарын селосында балабақшада есепші болып жұмыс істеді. 1967 жылдан зейнетке шыққанға дейін "Мектеп" баспасында істеді. Дереккөздер
Қадырбаева Айсұлу

Қадырбаева Айсұлу— 1950 жылы 2 қарашада Орал (қазіргі Батыс Қазақстан) облысы, Қаратөбе ауданы, Қоекөл деген жерде дүниеге келген. Қаратөбе орта мектебін бітірген соң, 1968— 1972 жылдары Абай атындағы ҚазПИ-де оқып, қазақ тілі мен әдебиетінің мүғалімі мамандығын алады . 1972—1984 жылдары "Жазушы" баспасында корректор, кіші редактор, редактор, 1984—1990 жж. Қазақ радиосының редакторы, оның Орал облысындағы меншікті тілшісі, 1990—1993 жылдары Халықаралық "Қазақ тілі" қоғамы Орал облыстық бөлімшесінің төрағасы болып жұмыс істейді. 1993 жылдан бері шығармашылық қызметпен айналысады. Дереккөздер
Қажығалиев Ержан Абзалханұлы

Қажығалиев Ержан Абзалханұлы - 1968 жылы Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келген. 1991 жылы Алматы халық шаруашылыгы институтынын саудаесеп жүргізу факультетін бітірген . 1992 жылы Алматы қалалық атқару комитетінің қоғамдык тамақтандыру басқармасында, "Жеті жарғы" (1992, 1994-2001), "Жалын" (1993-1994) баспаларында бас бухгалтер болып еңбек етсе, "Мектеп" баспасы" ЖШС-ында 2001 жылдан бүгінгі күнге дейін бас бухгалтер қызметін атқаруда. Е.Қажыгалиевтің еңбекте қол жеткен табыстары лайықты бағаланып, бірнеше рет алғыс және мақтау грамоталарымен марапталған. Бухгалтер мен аудиторларды сертификациялаудың СІРА EN американдық бағдарламасының қорытындысы бойынша халықаралық стандартқа сәйкес ТМД елдеріндегі орыс тілінде қаржылай есеп берудің "САР" мамандығынан бухгалтер-практик сертификатын иеленді. Е.Қажыгалиев Қазақстан Республикасының білікті бухгалтерлері мен аудиторлары Палатасының мүшесі. Дереккөздер
Қаймолдинова Мәрия

Қаймолдинова Мәрия - 1946 жылдың 5 желтоқсанында Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Дайыр селосында туған. 1965 жылы орта мектептен соң қазақтың С.М.Киров атындағы Мемлекеттік университетінің филология факультетіне түсіп, 1970 жылы бітіріп шықты. Еңбек жолын 1972 жылы "Мектеп" баспасынан бастап, 2001 жылға дейін осы баспада корректор, редактор, редакция меңгерушісі болып қызмет атқарды . 2001 жылдан заң әдебиеттерін шығаратын "Жеті жарғы" баспасында жетекші редактор болып қызмет істейді. Баспа саласында оқулық, оқу-әдістемелік, балалар әдебиетін шығарудағы кіршіксіз еңбектері бағаланып Білім министрлігінің (1997,1998), Ақпарат министрлігінің (1996) құрмет грамоталарымен, сондай-ақ 2003 жылы Қазақстан Республикасы Әділет министрінің мақтау грамотасымен марапатталды. 1998, 2003 жылдары жыл қорытындысы бойынша баспа саласының үздік редакторы атанды. Қазақстан Республикасының оқу ісінің үздігі. Дереккөздер
Қайранбай Жұмабай Қожақынұлы

Қайранбай Жұмабай Қожақынұлы (1948 жылы туылған) — қазақстандық педагог, баспагер, ақын-жазушы. 1967 жылы Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Үлкен Диқан ауылында «Октябрь» атындағы орта мектепті бітірген. 1967—1969 жылдары Кеңес Әскері қатарында қызмет еткен. 1975 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген. 1975—1976 жылдары Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Рахат ауылындагы сегіз жылдық мектепте мүғалім, 1976—1994 жылдары «Мектеп» баспасында кіші редактор, редактор, аға редактор, қазақ тілі мен әдебиеті редакциясының меңгерушісі, 1994—1998 жылдары «Білім» баспасында шығармашылық топтың жетекшісі болып қызмет еткен. 1998—2020 жылдары «Атамұра» баспасында жетекші редактор болып қызмет еткен және республикамыздағы жаңа буын төл оқулықтарды дайындау мен басып шығару ісіне еңбек сіңірген. Сонымен бірге мемлекеттік тіл — қазақ тілін үйренушілерге арналған оқу кұралдарын шығаруга ғылыми, мәдени, көркем әдеби басылымдардың сапалы шығуына да зор үлес қосып келеді. Өмірінің 43 жылын баспа қызметіне арнаған. Жүздеген кітаптардың редакторы . Баспагер Жұмабай Қайранбай «Араб тілін оқыту методикасы», «Арабша-қазақша сөздік», «Арабша-қазақша филологиялық терминдер сөздігі», «Мұқағали Мақатаев. Өлеңдер» (көлемді алғы сөз жазылған хрестоматиялық жинақ), «Абай. Шығармалар» (хрестоматиялық жинақ) атты анықтамалық, әдістемелік және оқу құралы сипатындағы кітаптары басылып шыққан. Поэзия жанрында «Өлеңім балам, көзіңді аш», проза жанрында «Әке» (ғұмырнамалық повесть), «Қайдасың, Хантәңірі» (хикаяттар мен әңгімелер), «Бәтима» (повесть және әңгіме), «Күреңжорға» (повестер мен әңгімелер), «Біз студент едік» (повестер мен әңгімелер), «Өмір-керуен» (хикаят), «Тұлпарлар дүбірі» (повестер мен әңгімелер), «Өнермен өрілген өмір» (хикаят), «Ақбөрте» (хикаяттар мен әңгімелер), «Хантағы Қаратаудың құшағында» (ғүмырнамалық хикаят), «Жұлдызжирен» (хикаяттар мен әңгімелер) деп аталатын кітаптары жарық көрген. Көркем шығармаларында негізінен адам жанының ішкі иірімдерін тереңнен толғап жазуымен ерекшеленеді. Дереккөздер
Қали Әміржан Омарұлы

Қали Әміржан Омарұлы — 1935 жылы 10 қаңтарда Қостанай облысының Меңдіқара ауданындағы "Бозтөбе" ауылында туған. 1954 жылы Қостанай қаласындағы Жамбыл атындағы (қазір Ыбырай Алтынсарин атында) орта мектепті бітіргеннен соң, 1954—1957 жылдар аралығында Кеңес армиясы қатарында Отан алдындағы парызын өтеп келеді. 1958—1963 жылдары Қазақ Мемлекеттік университетінің филология факультеті журналистика бөлімінде оқиды. Оны оқып жүріп, бітіргеннен соң "Социалистік Қазақстан" газетінде (казіргі "Егемен Қазақстан" газеті) әуелі корректор, кейін хабар бөлімінің әдеби қызметкері . 1965—1972 жылдар аралығында "Қазақстан пионері" (қазіргі "Үлан") республикалық балалар газеті редакциясында әуелі бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы. 1973 жылы Республикалық теледидар және радио хабарларын тарату комитетіне "Қазақстан" радиотеатры редакциясында аға редактор, редакция меңгерушісі. 1973—1978 жылдары Алматы облыстық газетінде насихат бөлімінде аға әдеби қызметкер, жауапты хатшының орынбасары. 1978 жылдан 1995 жылы зейнеткерлікке шықканға дейін республикалық "Қазақстан" баспасына қарасты "Қазақ календары" редакциясында бас редактор, "Жалын", "Балауса" баспаларында қоғамдық әдебиеттер, аударма редакцияларының бөлім меңгерушісі. 1995—2005 жылдары Қазақстан Экономика министрлігінде басқарма бастығының орынбасары — аударма бөлімінің бастығы, министрлік Астанаға ауысқаннан кейін Қазақстан мемлекеттік орталық мұражайында, Алматы облыстық Төтенше жағдайлар жөніндегі басқармада — аудармашы. Ә.Қали — әлі де еңбектен қол үзбей "Қазақ күнтізбесін" құрастырумен айналысады. Ол Қазақ КСР-і Жоғары Кеңесінің Құрмет грамотасымен, В.И.Лениннің 100 жылдығына арналған мерекелік медалімен марапатталған. Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты (1975), Баспа ісінің үздігі. Шығармалары: "Немере " (әңгімелер жинағы), "Жалын", 1972, "Серік және оның командасы ", "Жалын ", 1975. Аудармалары: Л.Пантелеев. "Уәде" (әңгімелер); алғашқы ерлік (әңгіме); "Көңілді трамвай" (повесть және әңгімелер); "Қызыл галстук" жинақ; А.Балақаев. "Үш сурет" повесть; (К,. Толыбаевпен бірге); К.Д.Ушинский. "Таңғы сәулелер" әңгімелер жинағы; Д.Гранин. "Таразыға түскен тағдыр" әңгіме; В.Распутин. "Ой, жаным-ай" әңгіме; Ж.Трофимов, Ж.Миндубаев. "Өнегелі өмір сериясы ". Илья Николаевич Ульянов. Өмірбаяндық повесть; Эмилио Сальгари. Карфагеннің күйреуі. Капитан Темпеста. Фараонның тағы. Романдар жинағы; т.б. Дереккөздер
Қанапиянова Гүлнәр Сейілбекқызы

Қанапиянова Гүлнәр Сейілбекқызы — 1952 жылы 13 ақпанда Алматы қаласында дүниеге келген. 1974 жылы ҚазМУ-дың химия факультетін бітіргеннен кейін Қазақстан Ғылым Академиясы Химия ғылымдары институтында қызмет істеген. 1987—1993 жылдары Қазақ Ұлттық университетінде оқытушьшык кызмет атқарған. Химия ғылымдарының кандидаты. 1993 жылдан бастап "Жібек жолы" баспа үйінде редактор болып істеді . Қазір бас директордың орынбасары. Дереккөздер
Қараманұлы Қүрманғазы

Қараманұлы Қүрманғазы — 1943 жылы 5 желтоқсанда Батыс Қазақстан облысының Қаратөбе ауданы, Егіндікөл ауылында туған. Орта мектепті бітіргеннен кейін аудандық "Еңбек туы" газетінде әдеби қызметкер болып жұмыс істеді . 1969 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Одан соң "Лениншіл жас" (қазіргі "Жас Алаш") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, 1976-1996 жылдары "Жалын", "Балауса" баспаларында редакция меңгерушісі, бас редактордың орынбасары қызметтерін атқарды. Қазір "Көк Аспан — Қара жер" танымдық газетінің редакторы. 1987 жылы "Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері" атағы берілген. Дереккөздер
Мұхамеджан Қаратаев

Қаратаев Мұхамеджан (1910— 1995) — Қазіргі Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, Телікөл ауылында туған. Әдебиет зерттеушісі, Қазақ КСР Халық жазушысы (1987), профессор (1967), Қазақ КСР FA-ның академигі (1975). Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген қайраткері (1974) . Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін бітірген (1933). 1936-1938 жылдары Қазақстан Жазушылар одағында жауапты хатшы, төрағасы, Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің қазақ және орыс әдебиеті кафедрасының меңгерушісі. Қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі. 1938 жылы КСРО ғылым академиясының Қазақ филиалы президиумының мүшесі, Қазақ әдебиеті секторының меңгерушісі. 1947—1951 жылдары Жамбыл педучилищесінде оқытушы. 1955—1960 жылдары Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасында (қазіргі "Жазушы") редактор, бас редактордың орынбасары, директор. 1960—1968 жылдары ҚСЭ-нің бас редакторы (1968-1979), 1979-1988 жылдары Қазақ КСР ғылым академиясының Әдебиет және өнер институтында бөлім меңгерушісі, кеңесшісі. Ол 30-жылдардан сыншы-ғалым ретінде қазақ әдебиетіне белсене араласты. 50-жылдардын орта кезінен бастап қазақ әдебиетінің даму тарихын, теориясын, эстетикалық мақсат-мұратын зерттеумен шұғылданады. Қазақ әдебиетінің қалыптасу проблемаларын зерттеді. "Туған әдебиет туралы ойлар" (1958), "Шеберлік шыңына" (1963). "Социалистік реализмнің қазақ прозасында қалыптасуы" (1965), "Эпостан эпопеяға" (1969), "Революция рухымен" (1978), т.б. еңбектер жазды. "Даладағы дабыл" атты публицистикалық романы қазақ және орыс тілдерінде бірнеше рет басылды. М.Горькийдің "Менің университетім", М.Шолоховтын "Тынық Дон" романын (3-кітап) аударған. Халыкаралық әдебиет сыншылары қауымдастығының мүшесі (1974), Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты ("Асулар алда" монографиясы ушін, 1974). Еңбек Қызыл Ту, Халықтар Достығы, Құрмет Белгісі ордендерімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер
Рауза Жабағықызы Қаржасбай

Қаржасбай Рауза Жабағықызы (1950 ж.т.) — "Атамұра" корпорациясының жетекші редакторы, жоғары санатты мұғалім. 1972 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің химия факультетін, 1986 жылы Ы.Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясының аспирантурасын бітірген . 1974-78 және 1983-94 жылдары мектепте мұғалім. 1978—1988 жылдары КСРО Педагогика ғылым академиясы Қазақ филиалында ғылыми қызметкер және аспирант. 1994-1998 жылдары "Білім" баспасында редактор. 1998—2000 жылдары Ғылым академиясында аға ғылыми қызметкер. 2000 жылдан бастап "Атамұра" баспасында жетекші редактор. 12-ге жуық ғылыми-педагогикалық, оқу-әдістемелік кітаптары, құралдары, мақалалары жарияланған. Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі. Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Дереккөздер
Қашқынов Жеңіс

Қашқынов Жеңіс (Тоқырауын) (1942—2006) — 4 наурызда Қарағанды облысының Ақтоғай ауданындағы "Қуаныш" деген колхозда туған. 1964 жылы ҚазМУ-дың филология факультетін бітірген . Алғашқы кезде республикалық "Лeниншіл жас" (бугінгі "Жас Алаш") газетінде істеп, 1965—1985 жылдары қазақ радиосында әдебиет редакциясын басқарады. Кейін қазақ КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінде, "Мектеп" баспасында жұмыс атқарады. Алғашқы өлеңдері 1959 жылы республикалық "Пионер" журналы мен "Қазақстан пионері" газетінде жарық көрді. Он алты жыр кітаптарын шығарған. Өлендері орыс, украин, өзбек, молдован, грузин, қырғыз, ұйғыр тілдеріне аударылған. Бірқатар бауырлас елдер ақындарының жырларын аударған. Әдеби газет-журналдар мен бірнеше жыр мүшәйраларының жеңімпазы. Ақтоғай ауданының құрметті азаматы. Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты. "Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен марапатталған. Дереккөздер
Рахметжан Мұзапарұлы Қожамбердиев

Қожамбердиев Рахметжан Мұзапарұлы — 1963 жылы 14 тамызда Алматы болысы Үйғыр ауданы Ақтам селосында дүниеге келген. 1985 жылы Абай атындағы Қазақтың педагогикалық институтынын тарих факультетін тәмәмдаған. Еңбек жолын 1985 жылы үйғыр ауданына қарасты Кіші Диқан (қазіргі Халық қаһарманы М.Тейипов атындағы) селосындагы мектепте тарих, қоғамтану және құқық пәндерінің мұғалімі болып бастаған . 1986 жылы "Мектеп" баспасында Ұйғыр редакциясының редакторы болып орналасып, 1986—1988 жылдары әскери борышын өтеп келгеннен кейін осы баспада редакторлық жұмысын жалгастырған. 1992 жылы Республикалық "Телевизия және радио" корпорациясында Ұйғыр тіліндегі хабарлар редакциясында аға редактор болып қызмет етеді. Республикалық Ұйғыр мәдениет орталығының Жастар комитетінде қоғамдык жұмыстар атқарады. 2002 жылдан "Мектеп" баспасы " ЖШС-ында жетекші редактор, редакция меңгерушісі қызметтерін атқарып, оқулық шығару ісіне жаңашырлыкпен қарап жүрген тәжірибелі редактор. Р.Қожамбердиев — Ұйғыр мектептеріне арналған жаңа буын оқулықтары мен оқу құралдарын Ұйғыр тіліне аударып жүрген қаламы жүйрік аудармашы. Білім беру мәселелері бойынша жазған мақалалары газет-журналдарда жиі жарияланып тұрады. Дереккөздер
Қожабек Байұзақ

Қожабек Байұзақ (Албани) (1929-2001) - Алматы облысының Кеген ауданы, Кіші Жалаңаш кешені, Дөңгелексаз жайлауында туған. Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетінің журналистика бөлімін бітірген (1951) . 1947-1949 жж. "Коммунист" журналының қызметкері, 1949—1967 жж. Қазақ КСР Телевизия және радиохабар жөніндегі мемлекеттік комитетімде тілші, редактор, Әдебиет-драматургия редакциясының бас редакторы, 1958 1961 жж. "Қазақфильм" киностудия сының аға ғылыми редакторы; 1967 -1968 жж. Қазақ КСР-нің Баспа, полиграфия және кітап саудасы жөніндегі мемлекеттік комитетінің бөлім бастығы, 1968—1989 жж. Қазақ Совет энцеклопедиясында редакция меңгерушісі1992 жылдан жеке меншік "Ататек баспасының директоры. "Тарихи таным" (А., "Ататек", 1994), "Қазақия" кітаптарының авторы. Дереккөздер
Қоңқабаева Әлия Қалшенгелқызы

Қоңқабаева Әлия Қалшенгелқызы— 1975 жылы 5 маусымда Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Сүйінбай аулында туған. 1996 жылы Халықаралық журналистика институтының журналистика факультетін бітірген. Еңбек жолын 1996 жылы "Рауан" (қазіргі "Мектеп") баспасында бастаған . 2000— 2001 жылдары мамандығы бойынша "Жетісу" арнасында журналист, Түрік әлемі" телестудиясында редактор болып қызмет етті. 2004 жылдан бері "Мектеп" баспасында жұмыс істеуде. Дереккөздер
Қоңқасова Гүлжан Ақынбайқызы

Қоңқасова Гүлжан Ақынбайқызы — 1957 жылы Алматы облысының Нарынқол ауданындағы Көкпек ауылында дүниеге келген. С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген (1981). Г.Қоңқақова "Қайнар" баспасында 1982—1994 жылдар аралығында әуелі кіші редактор, кейін жоспарлау, қадағалау және насихат редакциясында редактор болып қызмет істеді . Ол негізінен баспада шыққан кітаптарды радио, телевидение, өзге де баспасөз беттерінде насихаттау, жарнамалау жұмыстарымен айналысты. Республика көлеміндегі әртурлі кітапханалармен байланыстар орнатып, оқырмандар конференциясын жиі өткізіп тұрды. Гүлжан Ақынбайқызының осы еңбектері кезінде өз жемістерін беріп, "Қайнар" басылымдарының халық арасында кең тарауына белгілі дәрежеде ықпал жасады. Дереккөздер
Қосетова Назым Әбдіғалиқызы

Қосетова Назым Әбдіғалиқызы — корректор. 1985 жылы Талдықорған облысы Алақол ауданы, Үшарал қаласында дүниеге келді. 2004 жылы полиграфия №5 кәсіптік мектепті бітірген. 2005 жылы бастап Орталық Азия университетінде оқиды. " Балалар әдебиеті" баспасында корректор . Дереккөздер
Қошым-Ноғай Байбота Серікбайұлы

Қошым-Ноғай Байбота Серікбайұлы —1954жылы мамырдың 8-і күні Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданына қарасты Бесарық ауылында туған. 1977 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі . Өлендері, публицистикалық туындылары, ғылыми-танымдық мақалалары республикалық мерзімді баспасөз беттерінде жарияланып, шығармалары жетпіске тарта көптеген ұжымдық жинақтарға енген. Ол көркем аударма саласында да жемісті еңбек етті. Алыс және жақын шет ел ақындарының өлендері мен ежелгі түркі поэзиясын тәржімелеуге белсене атсалысты. Балалар әдебиетімен арнайы шұғылданып, армян акыны Сильва Капутикянның "Маша сурет салады" (Алматы, "Жалын", 1983) және орыс ақыны Елена Благининаның "Шинельді неге сактап жүрсің?" (Алматы, "Жалын", 1985) атты кітаптарын қазақ тіліне аударды. Ол 1978—1988 жылдар аралығында "Жалын" баспасында әуелі редактор, содан сон аға редактор болып қызмет атқарды. 1986 жылы өндірістен қол үзбей Мәскеу каласындағы Бүкілодақтык баспа қызметкерлері білімін жетілдіру институтының курсынан өтті. Бұдан кейін "Мәдениет және тұрмыс" (қазіргі "Парасат") журналында, "Ана тілі", "Қазақ Елі" газеттерінде бөлім редакторы, бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары қызметтерінде болды. 2001 жылғы шілденің 11-інен бүгінгі күнге дейін "Жазушы" баспасында жетекші редактор болып қызмет істеп келеді. Қошым-Ноғай Байбота Серікбайұлы "Жалын" және "Жазушы" баспаларынан жарық көрген жүздеген кітапты редакциялады. Олардың қатарында "Ертегі сыр шертеді" (қазақ ақындарының өлеңмен жазылған ертегілері), "Достар" (Орыс ақындары балалар поэзиясының антологиясы), "Көкқұтанның ұясы" (Украин ақындары балалар поэзиясының антологиясы), "Қырғыз қызғалдақтары" (Қырғыз ақындары балалар поэзиясының антологиясы), "Көңілді керуен" (Шетел акындары балалар поэзиясының антологиясы), "Жеті ғасыр жырлайды" (XIV ғасырдан XX ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақ акын-жырауларының шығармалары) атты екі томдык антология, Махамбеттің "Ереуіл атқа ер салмай" атты өлендер жинағы, Абай шығармаларының екі томдық толық жинағы, сондай-ақ белгілі қазақ акын-жазушыларының жыр жинақтары мен прозалық туындылары бар. Ол бірнеше рет "Жылдың үздік редакторы" атанды. Дереккөздер
Айса (Леуза тармағы)

Айса — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Леуза өзенінің оң жағалауынан 8,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022297 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102229 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Алла-Елга

Алла-Елга — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Айрекаінің оң жағалауынан 341 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021818 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102181 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Аньяк (Кушкаяки тармағы)

Аньяк — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кушкаяк өзенінің оң жағалауынан 0,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022372 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102237 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Апутов Сакалдым

Апутов Сакалдым — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Икрекаінің оң жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022440 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102244 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Аттамыш

Аттамыш — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Азям өзенінің оң жағалауынан 2,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021788 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102178 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Бейда

Бейда (Биды) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Айрекаінің оң жағалауынан 354 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021801 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102180 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Биткалы

Биткалы (Сарайка) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кус өзенінің оң жағалауынан 3,1 км қашықтықта (Кус тоғаны) орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021665 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102166 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Арша

Үлкен Арша — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/177/487/382/370 орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021696 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102169 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Бадажи

Үлкен Бадажи — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы реканің сол жағалауынан 12 км қашықтықта Кіші Ургала орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021757 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102175 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Куторка

Үлкен Куторка (Ищелька) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің сол жағалауынан 302 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021979 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102197 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Ескі Чәчкаб

Ескі Чәчкаб — Татарстанның Кайбыч ауданындағы ауыл,Оло Кайбыч ауылдық кеңесіне жатады. 2010 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 450 адамды құрады. Пошта индексі — 422330. Демографиясы Тұрғындардың динамикасы: Суреттер Дереккөздер Сыртқы cілтемелер * Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Үлкен Сатка

Үлкен Сатка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/177/487/382/339 орналасқан. Өзен ұзындығы 88 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021849 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102184 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Ургала

Үлкен Ургала (Ургала) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Арша өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021733 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102173 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Юважелга

Үлкен Юважелга — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кус өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021641 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102164 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Азям

Үлкен Азям — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Арша өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021771 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102177 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Багруш

Үлкен Багруш — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің сол жағалауынан 376 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021672 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102167 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Бакал

Үлкен Бакал — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сатка өзенінің сол жағалауынан 7,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021894 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102189 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Бердяуш

Үлкен Бердяуш (Бердяуш) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Сатка өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021917 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102191 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Үлкен Навыш

Үлкен Навыш — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кус өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021658 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102165 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Бурзяк

Бурзяк (Үлкен Бурзяк) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ик өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022594 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102259 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Вак-Ногуш

Вак-Ногуш (Кувак-Магаш) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ик өзенінің оң жағалауынан 84 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022587 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102258 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Вас-Елга (Үлкен Ик тармағы)

Вас-Елга — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ик өзенінің сол жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022457 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102245 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Вас-Елга (Ик тармағы)

Вас-Елга — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ик өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100022358 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102235 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Весёлка (Ай тармағы)

Весёлка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің оң жағалауынан 490 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021498 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102149 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]
Губёнка

Губёнка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің оң жағалауынан 433 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды. Су реестрінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201012111100021542 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102154 * Су алабының коды — 10.01.02.010 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 1 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі]