kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Марганец

Марганец (лат. Manganum; Mn) — элементтердің периодты жүйесінің VII-тобындағы химиялық элемент, асыл металдардың бірі. Реттік нөмірі 25, атом массасы 54, 938. Шығу тарихы Марганецтің негізгі минералдарының бірі – пиролизит – ерте заманда қара магнезия ретінде белгілі болған және оны нақтылау үшін шыны балқытуда пайдаланылған. Бұл магнитті темір рудасының бір түрі болып саналды және оны магнитпен тартпайтындығы туралы Плиний Аға магнит «немқұрайлы» қара магнезияның әйел жынысымен түсіндірді. 1774 жылы швед химигі К.Шееле кеннің құрамында белгісіз металл бар екенін көрсетті. Ол өзінің досы химик Ю. Ганға кен үлгілерін жіберді, ол пиролюзитті пеште көмірмен қыздыру арқылы металдық марганец алды. 19 ғасырдың басында оған «манган» атауы қабылданды (неміс тілінен. Manganerz – марганец кені). Табиғатта кездесуі Марганец жер бетіндегі ең көп таралған 14-ші элемент, ал темірден кейін жер қыртысындағы екінші ауыр металл (жер қыртысындағы атомдардың жалпы санының 0,03%). Марганецтің массалық үлесі қышқылдан (600 г/т) негізгі жыныстарға (2,2 кг/т) дейін артады. Ол көптеген кендерде темірмен бірге жүреді, бірақ марганецтің тәуелсіз кен орындары да бар. Чиатура кен орнында (Кутаиси облысы) 40%-ға дейін марганец рудалары бар. Тау жыныстарында шашыраған марганец сумен шайылып, Дүниежүзілік мұхитқа тасымалданады. Бұл ретте оның теңіз суындағы мөлшері шамалы (10 -7 -10 -6 %), ал мұхиттың терең жерлерінде оның концентрациясы суда ерімейтін оттегінің пайда болуымен суда еріген оттегінің тотығуынан 0,3%-ға дейін артады, гидратталған күйде (MnO 2 •H 2 O) және мұхиттың төменгі қабаттарына сіңіп, түбінде ферромарганец деп аталатын түйіндерді түзетін марганец оксиді, онда марганец мөлшері 45% жетуі мүмкін (олардың құрамында мыс қоспалары да бар). Мұндай түйіндер болашақта өнеркәсіп үшін марганецтің көзіне айналуы мүмкін.
Cisco Systems

Cisco Systems Inc. (оқылуы «сиско») — Желілік қондырғыларды шығарушы америкалық трансұлттық компания. Ең алғаш өз жұмысын корпоративтік маршрутизаторлар шығарудан бастаған. Интернет эрасындағы сәтті компаниялардың бірі. Cisco Systems компаниясы компьютерлік желілер бойынша инженерлер үшін көпдеңгейлі сертификациялау жүйесін жасап шығарды. Мұндай сынақтар Cisco компаниясының өнімдерімен қатар желілік технологиялар мен протоколдарды білуді талап етеді. Басқа фирмалардың желілік қондырғыларын пайдаланатын көптеген мекемелер де Cisco сертификаттарының құндылығын мойындайды. Атап айтқанда (CCIE) эксперті деңгейіндегі сертификат компьютерлік технологиялар саласындағы ең белгілісі болып табылады. Компанияның штаб-пәтері Калифорния штатының Сан Хосе қаласында орналасқан. Дереккөздер
Топар (өзен)

Топар – Іле алабындағы өзен. Географиялық орны Алматы облысы Балқаш ауданындағы өзен. Бастауы Іле сағасынан 233 км жоғары Аралтөбе елді-мекені тұсында тармақталып, Балқаш жағалауындағы Маңқысты кентінің тұсынан құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 152 км. Топардан шағын Көктал, Балатопар тармақтары шығады. Құмайтты арнасы өзгеріп отырады. Жауын-шашын, мұздық суымен молығады. Өзенде көксерке, сазан, алабұға, т.б. балық түрлері мекендейді. Дереккөздер
Әтір

Әтір — хош иісті сұйық зат. Әтір шығару үшін 300-ден астам табиғи немесе жасанды заттардан алынатын хош иісті күрделі эфир және жоғары сапалы этил спирті қолданылады. .]] Жасалуы Өсімдік гүлдерінен (мыс., раушан гүлділерден), түрлі ағаштардың дәндері мен жапырақтарынан (мыс., күнзеден, анистен, сандалдан т.б.) алынатын эфир майы хош иісті заттар мен тұнба ретінде, ал жануарлардан, мыс., кашалоттың майынан алынған балауыз (амбра), жылан, қолтырауын, кәмшат, жұпар тышқанның тері безінен алынған мускус тек тұнба ретінде ғана пайдаланылады. Әтірдің бір ғана түрін жасауға 15-тен 60-қа дейін хош иісті зат керек. Әтірге белгілі бір түс беру үшін арнаулы бояу қосылады. Әтір құндылығы мен сортына байланысты бірнеше сағаттан 1 жылға дейін жабық ыдыста сақталып, бабына жеткізіледі. Дайын әтір вакуум-машина арқылы арнаулы құтыға құйылып, тығындалады. Сапалы әтірдің хош иісі мақта-матадан жасалған бұйымда 30 сағатқа дейін сақталады. Құтыдағы әтірдің сақталу мерзімі 1-1,5 жылға жетеді. Дереккөздер
Алдияр батыр

Алдияр Елкеұлы (1641, Ертіс өзені бойы – 1712, қазіргі Шығыс Қазақстан Сарқан облысы) – жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте ерлігімен көзге түскен аға батыр, қолбасшы. Тәуке ханның бас қолбасшысы, есімі Орта жүз Найман ішінде Садыр руының ұранына айналған. Алдияр туралы жазба деректер Қазақстан мен Қырғызстанда сақталған. Ол өз еліндегі Тауымбет сияқты ру басшыларымен сиыса алмай, қырғыз манабы Сарудың қарамағында қызмет атқарған. Жасы отыздан асқанда қырғыз қызы Ханшайымғa үйленіп, одан Қырықсадақ, Қырғызшора деген ұлдары дүниеге келеді. Кейін Тәуке ханның шақыруымен елге оралады. Бірақ Тәукенің Жоңғар хандығына қарсы кейбір әрекеттеріне наразы болады. Тәуке Севан Рабданның өз ордасына келген елшілерін қырып тастамақ болады. Бұған Алдияр бастаған бірнеше батыр қарулы қарсылық көрсетіп, елшілікті аман-сау еліне қайтарады. Бұл оқиға шамамен 1704-05 жылдары болған. Тәуке жасақтарымен болған қақтығыста Алдиярдың інісі Майдан бастаған көп адам қаза табады. Алдияр 1696, 1698, 1701, 1710 жылдардағы қазақ-қалмақ шайқастарының бел ортасында жүріп, садыр руы жасағына аға батыр болған. Батырдың Қырықсадақ пен Қырғызшорыдан басқа Қуат, Кенембай, Дөненбай (шешелері Таубике), Асан, Медет, Кенжебай (шешелері Ежеп), Ақпан, Тоқпан (шешелері Жібек) деген 8 ұлы болғаны белгілі. Шыршық өзенінің жағасындағы Төлегетай-Қылышты ата дейтін ескі зиратқа жерленген. Дереккөздер
Аварлар (көшпелі халық)

Аварлар (; ) — VI ғасырда Орталық Еуропаға қоныс аударып, онда Авар қағандығы мемлекетін құрған (VI—IX ғғ.) ортаазиялық көшпелі халық. Олар шығу тегі белгісіз әртүрлі еуразиялық көшпенділердің одағының бөлігіне кірген Вархониттер (Varchonites) және Псевдоаварлар (Византия деректерінде) деген атаулармен де белгілі. Аварларды дәстүрлі түрде жужандарға теңестіреді. Зерттеушілердің көпшілігінің пікірінше, жужандардың негізгі тайпалары монғол тілдес болғанымен, олар бірқатар түркі тайпаларын да өзіне бағындырған. Этникалық тиістілік Қазіргі уақытта тарихнамада аварлардың этногенезі туралы үш негізгі көзқарас бар: # олар моңғол тілінде сөйлейтін этнос – сәнби немесе жужандар. # олар түркі тілдес оғыр этносы; # олар негізінен Арал өңірінде өмір сүріп, уғырлармен біріккен иран тілдес этнос – хиониттер. Б. з. IV ғасырында Аммиан Марцеллин атап өткен; Сонымен бірге, барлық теориялар әртүрлі этникалық элементтердің ықтимал ықпалын мойындайды және аварлар, қалай болғанда да, біртекті тайпа емес және олар Еуропаға қоныс аударған кезде, түркі тілдес тайпалардың күшті ықпалында болды деп келіседі. Э.Паркер мен түркітанушы А.Дыбо «юебан» қазіргі дыбыс, ал «авар» көне дыбыс деп есептейді. Дереккөздер
Ескендір Өтегенұлы Хасанғалиев

{{Музыкант { } { } { } { } }} Ескендiр Өтегенұлы Хaсaнғaлиев (13 ақпан 1940, Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе ауданы - 30 сәуір 2021, Алматы) — әншi (лирикaлық бaритон), композитор, музыкант. Қазақ КСРнің Халық артисі (1984). Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2006). Батыс Қазақстан облысының Құрметті азаматы (2010). Өмірбаяны * Байұлы тайпасының Қызылқұрт руынан шыққан. * Құрмaнғaзы aтындaғы Aлмaты мемлекеттiк консервaториясының вокaльды-хорлық фaкультетiн Е. Виногрaдов пен Н. Шaриповaның клaсы бойыншa курсты бітірген. * Әль-Фaрaби aтындaғы Шымкент мәдениет институтын бiтiрдi. * 1970 жылдaн бaстaп, Қaзaқ рaдиосы мен теледидaрының солисi. Е. Хaсaнғaлиевтiң орындaу мәнерi жоғaрғы кәсiби деңгеймен ерекшеленедi. Ол Қaзaқстaнның белгiлi эстрaдaлық әншiлерi орындaйтын көпшiлiкке жaқсы тaнымaл әндердiң aвторы. Шығaрмaшылығы Хaсaнғaлиевтiң "Әдемi", "Aсыл aрмaн", "Өмiрiмнiң жaзы", "Aтaмекен" әндерiн тек Қaзaқстaн тыңдaрмaндaры емес, шетелдерде де ықылaспен қaбылдaйды. Е. Хaсaнғaлиев шығaрмaшылығынa тaқырыптың әмбебaптылығы, мaтериaлды берудiң көп сaлaлығы тән. Ол музыкaны қaзaқ, орыс, ұйғыр, тaтaр, немiс aқындaрының сөзiне жaзды.қaзiргi қaзaқ композиторлaрының ән-ромaнстaрын нaқышынa келтiре, шебер орындaйды. Xaсaнғaлиев - тaнымaл композитор. Оның бiрнеше ән жинaғы жaрық көрдi. Xaсaнғaлиев әндерiнiң тaқырыбы сaн aлуaн. Ол қaзaқ, орыс, тaтaр, немiс aқындaрының туғaн ел, еңбек, жaстық шaқ, мaхaббaт тaқырыбындaғы өлеңдерiне көптеген ән жaзды. Хaсaнғaлиев гaстрольдiк сaпaрмен Моңғолия (1975), Болгaрия (1982), Югослaвия (1968), Aлжир (1969), Сирия мен Ливaн (1973), Швеция және Финляндия (1970), т.б. елдерде болды. Мемлекеттік Марапаттары * 1970 жылы Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты; * 1979 жылы Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген артисі құрметті атағы; * 1984 жылы Қазақ КСРнің Халық артисі құрметті атағы; * 2000 жылы «Құрмет ордені» мен марапатталды. * 2002 жылы «Астана» медалі; * 2006 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері атанды; * 2007 жылы «Платинды Тарлан» сыйлығының лауреаты; * 2011 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; * 2015 жылы «Қазақстан конститутциясына 20 жыл» медалі; * 2015 жылы «Қазақстан халқы ассамблиясына 20 жыл» медалі; * 2015 жылы Ақорда салтанат сарайында елбасы Н.Ә.Назарбаевтың өз қолынан ең жоғарғы мемлекеттік марапат «Отан ордені» мен марапатттады; * 2016 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 25 жыл» мемлекеттік мерекелік медалі. Құрметті атақтары * 2010 жылы Батыс Қазақстан облысының Құрметті азаматы; * 2010 жылы Орал педагогика иниститутының құрметті профессоры; * 2010 жылы Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің құрметті профессоры; * 2015 жылы Алматы облысы, Үштөбе ауданының құрметті азаматы; * 2015 жылы Алматы облысы, Кербұлақ ауданының құрметті азаматы. Отбасы * Үйленген. Жары: дәрігер - фтизиатр, Құрмет орденінің иегері Дарико Хасанғалиева * Баласы: композитор, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері Біржан Хасанғалиев * Қыздары бар. Дереккөздер
Шалом (газет)

Шалом (Şalom) (, ) — бұл Ыстамбұл Түркияда шығаратын турік еврей апталық газет. Оның атауы Şalom түрік тілінің шалом сөзі көрсетеді. Газет Қазанның 29 1947 жылда турік еврей журналист Аврамом Леёноммен орнатылған. Газетa түрікше және бір бет ладино тілінде. Бас редактор — Иво Молинас. Редактор — Якуп Барокас. Газетaның апталық тираж — 5.000. Газетa "Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş." firması ta'repinen сәрсенбі күн ku'nleri shıg'adı. Сыртқы сілтемелер * [http://www.salom.com.tr Шалом (Şalom)] ** [http://www.salom.com.tr/news/list/category/19-Judeo-Espanyol.aspx Шалом (Şalom)] (Ладіно)
Инновациялық технология

Білім беру жүйесіндегі инновациялық технологиялар: • Жобалау технологиясы; • Саралап даралап оқыту; • Дамыта оқыту технологиясы; • Модульдік оқыту технологиясы; • Сын тұрғысынан ойлауды дамыту; • Сатылай комплексті талдау; • VTS бағдарламасы; • Деңгейлеп оқыту технологиясы;
Педагогикалық технология

Педагогикалық технология – педагогикалық іскерліктердің жетістігіне жеткізетін ғылыми жобалау және нақты өндіру. Сонымен педагогикалық процесс белгілі жүйе принциптерінде құрылатын болғандықтан, педагогикалық технология сыртқы және ішкі болып бөлінеді. Осы принциптерді жалғастырмалы орындау олардың объективті қарым-қатынасында және педагогтің тұлғасын толық көрсететін жинағы ретінде қарастырылуы мүмкін.
Air Canada

Air Canada — Канаданың ең үлкен әуе компаниясы. Ол 1936 жылы құрылып, 96 бағытта рейстік және чартерлік қызмет көрсетеді. Оның ең үлкен хабы Торонто Халықаралық Әуежайы. Оның басты базасы Квебектегі Трюдо Монреаль Халықаралық Әуежайы. Эйр Канада әлемдегі көлемі бойынша 8ші жолаушы тасымалдаушы әуе компания. Ол Star Alliance бірлестігінің мүшесі болып табылады . Әуе тасымалдаушыны басқаратын басшы компания ACE Aviation Holdingsтың акциялары Торонто Қор Биржасында ашық сатылады. Эйр Канада 2008 жылы жолаушылардан $9.7 миллиард түсім алды. Тарихы livery at the Western Canada Aviation Museum.]] Эйр Канадаға дейін Транс-Канада Әуежолдары (TCA) дейін әуе компания болды. Ол федералды үкіметтің бұйрығымен Канада Ұлттық Теміржолына тиесілі бөлім ретінде құрылған 1936 жылдың 10 сәуірінде құрылған. Комрания өсіп аймақтық әуе компанияларды өзінің құрамына кіргізе бастаған. Басында елдің екі шетін қосатын мемлекеттік компания болып құрылған ұйым 1989 жылы толығымен жекешелендірілді. 2000 жылдары қаржылық дағдарысқа ұшыраған компания 2003 жылы өзін банкрот деп жариялауға мәжбүр болды. Дегенмен Дойче Банктың қаржылық көмегі мен Канадалық Селин Дионның қолдауының арқасында компания қайтадан аяғына тұра алды. Ұшу Бағыттары landing at London Heathrow Airport.]] .]] Эйр Канада15 ішкі және 33 елдегі 81 халықаралық бағыттарға ұшады. Әуе Паркі Түсініктемелер
Ырық бітік

Ырық бітік (Ïrq bitig, Ырқ битиг, The Book of Omens — Нышан кітабы) — шамамен IX ғ түркі бітігімен жазылған кітап. Ұйғыр қағандығы кезінде жазылған деп есептеледі. Өлшемі 13,75 х 8,75 см. Кітаптың басы мен аяғында қытайша Будда дініне арналған өлең жазылған. Қалған 58 бетте түркі бітік қағаз бетіне сиямен жазылған. Табылуы 1907 ж А. Стейн Могао Үңгіріндегі мешіт қызметкерінен басқа қолжазбалармен бірге сатып алған. Қолжазба қазіргі Қытайдағы Гансу ауданының Дүнхуаң деген жерінен табылған. Қазір Британ музейінде (Лондон) сақтаулы. Коды: . Ғылыми зерттелуі Алғаш ғылыми зерттеуін В. Томсен жасады. 1951 ж. орыс түркологы С. Малов транскрипциясы мен орыс тіліне аудармасын жасады. Әдебиеттер * * * * * Сілтемелер * [http://idp.bl.uk/ The International Dunhuang Project сайтынан Or.8216/161 кодымен іздегенде осы қолжазбаның сапалы суретін көруге болады] * [http://irq.kaznpu.kz/?langk&mod1&tid4&oid80&m=1 Көне түрік тіліндегі мәтін, латынша транскрипциясы мен қазақ тіліндегі аудармасы] * [http://vatec2.fkidg1.uni-frankfurt.de/vatecasp/Irk_Bitig.htm Транслитерациясы мен ағылшынша аудармасы]
Ұлттық әнұран

Ұлттық әнұран - патриоттық сезімдерді оятатын елдің тарихы мен әдеп-ғұрыптарынан құрылған ұлттық әні. Оны көбінесе мемлекет билігі қабылдайды. Елді, мемлекетті, маңызды тарихи оқиғаларды, ұлттық батырларды асқақтатын бағдарламалық сипаттағы салтанатты ән; мемлекеттін бір рәмізі. Мемлекеттік Гимннің жалынды өзегі — ынтыға шабыттану, көңіл көтеріңкілігі, адамдарды өзінін туған елінеберілгендігі мен Отанынадеген сүйіспеншілігі арқылы біріктіретін тебіренісі болып табылады. Шынайы отаншылдық, халықтар арасындағы бейбітшілік пен туған елінің лайықты азаматтары үшін мақтанышқа негізделеді. Мемлекетгік Гимн — егеменді елдін Елтаңбасы мен Туының сазды баламасы Дереккөздер Тарихы Әнұрандар алғаш Еуропада он тоғызыншы ғасырда пайда болды. Алайда әлемде одан да ескі әнұрандар бар. Әлемдегі ең ескі әнұрандар он алтыншы ғасырда жазылған болатын. Голландиялық Het Wilhelmus пен Даниялық әнұран 1568 and 1572 аралығында пайда болған. Қолданылуы Ұлттық Әнұрандар әр түрлі жағдайларда қолданылады.
Тобб Экономика және Технология Университеті

Түркі бөлімдер мен биржалар одағы 2003 жылдың 1 шілдесінде «ТОББ Экономика және Технология университетінің» негізін салды. Факультеттері мен бөлімдері *Инженерлік факультет ** Компьютерлік инженерия бөлімі ** Электроникалық инженерия бөлімі ** Механикалық инженерия бөлімі **Өнеркәсіптік инженерия бөлімі *Экономика және Әкімшілік ғылымдар факультеті ** Экономика бөлімі ** Іскерлік әкімшілік бөлімі **Халықаралық қатынастар бөлімі *Ғылым және Әдебиет факультеті **Тарих бөлімі ** Түрік тілі мен әдебиет бөлімі **Математика бөлімі ** Ағылшын әдебиеті бөлімі * Бейнелеу факультеті * Заң факультеті *Шет тілдер факультеті Институттар *Жаратылыстану және қолданбалы ғылымдар институты *Әлеуметтік ғылымдар институты
SNMP

SNMP (Simple Network Management Protocol – желіні басқаруды жеңілдететін хаттама. ТСР/ІР негізінде тұрғызылған желілерді орталықтандырылған басқаруға мүмкіндік беретін, қарапайым әдістерді қолданатын хаттама. SNMP хаттамасының негізгі мақсаты: 1. хаттаманың арзан болуы 2. алыстатылған басқару мүмкіндігін береді 3. Жаңа технология сай хаттаманы жаңалап отыру мүмкіндігі 4. басқарылатын құрылғы архитектурасына тәуелсіздігі 5. қарапайымдылығы яғни бұл хаттама кез келген желілік құрылғылардың түрлеріне сәйкес келуі SNMP арқылы мост, концентратор, комутатор, маршрутизатор сияқты күрделі құрылғыларды басқаруға болады. SNMP хаттамасының маңызды қызметтерінің бірі. MDP хаттамасымен бірге жұмыс істеуді яғни, ол хабарлама алмасу үшін қажет SNMP хаттамасында екі негізгі проект бар. Менеджер және агент жұмыс станциясында немесе серверді іске қосылатын программа менеджер болып табылады. Ал осы программа процесстермен өзара әсерлесуін агент деп атайды. Мұндай процесте әрбір басқарылатын құрылғыларда мост консентратор тіпті жұмыс станциясында іске асырылады. Программа менеджер агенттерге сұраныс жібереді, ал агент өзіне бағынышты құрылғылар жайлы ақпарат жіберіп отырады. Программа менеджерімен агент құрылғылары өзара байланысатын шектеулі станциялар жиынын премитив. Премитив сұраныс жасауға және агент пен менеджер арасындағы мәліметтер алмасуына мүмкіндік береді. 1. GET агенттері мәліметтер алмасу үшін қолданылады. 2. GET NEXT агентпен бірнеше мәліметтер алу үшін қолданылады. 3. SET алыстатылған құрылғыға белгілі бір қалыптауларды орнату үшін қолданылады. 1. GET RESPONSE менеджердің GET және GET NEXT сұраныс қайтару үшін қолданылады. 2. TRAP әдетте сұранысы мен менеджер ғана жіберіледі, бірақ кейбір жағдайларда менеджерге қабылдау үшін қолданылатын приметив.
Сұр Жапалақ

Сұр Жапалақ (ағыл. Grey Owl, оджибве тілінде Wa-sha-quon-asin; нағыз аты Арчибальд Стэнсфелд Билэйни, ағыл. Archibald Stansfeld Belaney; 18 қыркүйек 1888, Гастингс, Ұлыбритания — 13 сәуір 1938) — канада жазушысы.
Демотиватор

Демотиватор – қара түсте орнатылған және түсінік жазумен құрылған сурет. Тегі Біріншіде демотиваторлар оң суреттердің (мотиваторлар) пародиясы болды. Мотиваторлар АҚШ’тың мектептерінде және жұмыс орындарыда кең тараған болды, бірақ көпшіліке олар қызық болған жоқ. Сонымен қалжыңбастар оң жазуды мұң жазумен ауыстырды. Осы пародияны олар «демотиватор» атады. Американдық компания «Despair, Inc.» демотиваторлардың дамуына үлкен үлес қосты. Біріншіде олар Интернет арқылы демотиваторлық суреттерді сатты, бірақ сонынаң олар баршылыққа өз демотиваторларын істеуді ұсынды. Формат Мотиватор және демотиватор бір форматпен істелінген. 1. Қара түсте орнаталған сурет 2. Аты үлкен шрифтпен жазылған 3. Түсінікті жазу Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://despair.com Демотиваторлар істейтін компаниясы Despair, Inc.] * [http://red-factory.blogspot.com/search/label/демотиватор Қазақша жазған демотиватолар]
Кубшылдық

Кубизм ( – куб сөзінен шыққан) – XX ғасырдың бірінші ширегінде болған бейнелеу өнеріндегі модернистік ағымның түрі. Тарих 1908-10 ж. Францияда қалптасты. Кубизм шығармаларында тіршіліктегі табиғи болмыс жоғалып, екінші өмір келбеті, тасадығы табиғат бейнеленеді. Осы ағымдағы суретшілердің түсінігі бойынша табиғи көріністерді сол қалпында көшірмей, өмір заңдылығына емес, өз көзқарасынан туындаған жаңа өнер заңына бағынатын бейнелеуді тудыруға тиісті. Жалпылау Суреттеріндегі құбылыс, көбнесе, жазықтар мен геометрикал фигуралар бейнеленеді. Кубизм суретшілеріне басқа ағымдардағы суретшілердей бай бояу тән емес, олардың бояулары, көбінесе, солғын қоңырқай, көкшіл-жасыл болып келеді. Суретшілер Кубизмның алғашқы іргесін қалаған өнер иелері испандық Пабло Пикассо мен француз Жорж Брак болды. Дереккөздер
Қазақстан ауыр атлетика ұлттық құрамасы

Қазақстан ауыр атлеттерінің орасан зор табысын көпшілік Қайрат Тұрлықановтың есімімен байланыстырады. Қайрат Болатұлы осы сала тізгінін ұстаған кезден бастап, ескі дәстүр қайта жаңғырып, қазақ ұл-қыздары биік белестерді бағындыра бастады. * 1996 жылы Атлантада атақты Анатолий Храпатый алтын алғаннан кейін еліміздің ауыр атлетикасы біраз құлдырап қалған болатын. * 2004 жылы Афины Олимпиадасында күміс медальді қанжығаға байлады (Сергей Филимонов) * 2005, 2006 жж әлем чемпионаттарында Қазақ елінің әнұраны шырқалды. Екі ретінде де Илья Ильин алдына жан салмады. * 2008 жылы Қытай астанасында ауыр атлеттер 1 алтын, 2 күміс және 1 қола медальді олжалап, айды аспанға шығарды. Илья Ильин алтын алса, Алла Важенина мен Ирина Некрасова күміске қол созды. Қола медаль Мария Грабовецкаяның еншісінде. * Ал 2009 жылы Талдықорған қаласында тұсауы кесілген Азия чемпионатында жерлестеріміз 4 алтын және 3 қола медальді олжалады. * 2009 жылы қарашада аяқталған Кореяның Гоянг қаласында ауыр атлетикадан кезекті әлем біріншілігінде қазақ ауыр атлеттері әлемдік сенсация жасады. 4 алтын, 1 қола жүлдеге (кіші жүлделерді есептемегенде) ие болған Қазақстан құрамасы Ресей, Корея, Иран, Түркия, Армения, Болгария сынды елдерді төменгі сатыға сырғытып, әлемдегі Қытайдан кейінгі алпауытқа айналды. Алтын алғандар - Зүлфия Чиншанло (53 кг), Майя Манеза (63 кг), Владимир Седов (94 кг) және Светлана Подобедова (75 кг), ал қоламен келген - Владимир Кузнецов (77 кг). Қызық деректер * 2005 жылғы әлем чемпионы Илья Ильин бұл жетістігінен кейін әлемдегі ең жас әлем чемпионы ретінде (17 жасында) «Гиннес рекордтар кітабына» енді. * 2009 жылғы әлем чемпионы Зүлфия бұл жетістігінен кейін әлемдегі ең жас әлем чемпионы ретінде (Чин Шан Ло 1993 жылы 25 шілде күні дүниеге келген) «Гиннес рекордтар кітабына» енді. * 2009 жылғы әлем чемпионы Светлана Подобедова қос сайыстың әр қайсысында абсолютті әлем рекордын жаңартты. Тағы қараңыз * Қазақстандағы ауыр атлетика
Светлана Николаевна Подобедова

{{Медальдар { style="background: transparent" } }} Светлана Николаевна Подобедова (25 тамыз 1986 жылы, Иркутск облысы, Ресей) – Қазақстандық зілтемірші (ауыр атлет). Ресейден (Зима қаласынан) қоныс аударып келген спортшы. 2012 жылы Олимпиада чемпионы атанғанымен, 2016 жылы ХОК допинг қабылдаған деген сылтаумен жоққа шығарды. 2007 жылға дейін Ресей құрамасы сапында болған. 2007 жылы Светлана Қазақстан азаматтығын қабылдады. Екі дүркін Әлем чемпионы (2009, 2010), екі дүркін Еуропа чемпионы (2004, 2005), Қазақстан чемпионы (2010, 2011, 2012), Азия (2009) және Азия ойындары (2010) чемпионы атанған. 2011 жылы Әлем чемпионатының күміс жүлдегері. Жұлқи көтеруде 134 кг салмақпен Әлем рекордын орнатқан. Қос сайыс бойынша 295 кг салмақтағы Әлем рекордын да Светлана Подобедова орнатқан. 2007 жылы Светлана Подобедова және жаттықтырушысы Қазақстан ауыр атлетика федерациясымен келіссөз жүргізіп Қазақстан атынан қатысуға келісімін берді. Алайда Ресей ауыр атлетика федерациясы оның бұл әрекетін құптамай, Халықаралық ауыр атлетика федерациясына шағымданды. Өйткені ереже бойынша қандай да зілтемір көтеруші басқа елдің азаматтығын қабылдағаннан кейін арада екі жыл өткеннен соң ғана ресми халықаралық жарыстарға қатыса алады. Сөйтіп, ол төртжылдықтың басты жарысы Бейжің Олимпиадасынан шет қалды. 2009 жылы Подобедованың Алматыға келгеніне екі жылдан астып, ол Қазақстанның атынан сынға түсе алатын болды. 2009 жылғы Әлем чемпионатында жұлқи көтеру бойынша 130 кг бағындырып Әлем рекордын жасаса, серпе көтеру сынында 160 кг көтерiп абсалютті әлем рекордымен 2-шi орын алған Цао Лейден (Қытай) 23 кг басым түседі. Подобедова 2009 жылғы әлем чемпионы атағын тағы жеңіп алды. Сонымен бірге ол Түркияның Анталья қаласында өткен әлем чемпионатында дүниежүзілік рекордқа үш рет өзгеріс енгізді. Марапаттары * Ресейдің еңбек сіңірген спорт шебері. * Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері. * «Қазақстанның үздік спортшы қызы» (2009, 2010). * Халықаралық ауыр атлетика федерациясы көрсеткіші бойынша «Ең үздік зілтеміршісі» (2010). * [http://iwrp.net/?viewcontestant&id_zawodnik12017 Profile IWRP ] * «Парасат» ордені Дереккөздер
Испания мемлекеті

Испания, Ұлтшылдық Испания, немесе Франкистық Испания - 1939-1975 жж. болған мемлекет. Тарихы 1933 жылы Испанияда сайлауда Коммунист және Социалситтік (Socialist Workers Party of Spain, PSOE) партиясылар жеңіс алып, биік басына келді. Олар өз адам Мануэл Азанио президент істеді. Осы жылда Алманияда билік басына NSDAP («Ұлтшыл-социалистік неміс жұмысшы партиясы») келді. Германлар Еуропалық фашистерға көмектесу бастады. Содықтан испан фашистер және консеварторлар төңкеріс жасау етті. Испан азамат соғысы басталды. Испан фашистер өз партиясы «Фаланга» жариялды. Оларға испан әскери қолбасшылар, консеваторлар және монархистер қосылды. Фашистердың басшы Санджуро 20 шілде 1936 ж. өлді және жаңа партияның басшы Франсиско Франко болды. 28 наурызда 1939 ж. Франко әскерлер Мадрид басып алды. Азамат соғысы аяқталды. Франко Испанияда диктаторы болды. 1975 ж. ол қаза тапты, және испанлар демократия жолына қайтып бүгінгі Испания құрылысты. ca:Franquisme de:Franquismus en:Spanish State es:Dictadura de Francisco Franco eu:Frankismo fr:Espagne franquiste gl:Franquismo he:ספרד תחת שלטון פרנקו it:Franchismo ko:프랑코 정권 mk:Франкова Шпанија nl:Spaanse Staat nn:Francoregimet no:Spania under Franco oc:Franquisme pl:Państwo Hiszpańskie pt:Franquismo sk:Frankizmus sv:Spanien under Franco zh:佛朗哥时期
Нагоя

Нагоя - Жапонияның Хонсю аралында орналасқан қала, порт. Аичи префектурасының орталығы. Халқы 2007 жылы шамамен 2,24 миллион адамды құрады. Экономика Нагояның Ішкі Жалпы Өнімінің құрамы * Сервис 26.5% * Сатуl 20.2% * Өндіріс 12.3% * Коммуникациялар 10.4% * Жылжымайтын мүлік 9.8% * Әкімшілің сервисі 5.9% * Құрылыс 5.8% * Қаржы және Сақтандыру 5.4% * Басқа 3.7% Әлемдік көрме 2005 (Аичи Көрмесі) Нагояның айналасындағы Нагакутэ және Сэто қалаларда 2005 жылы, наурыздың 25-інен қыркүйектің 25-іне дейін өткізілген. Білім және мәдениет Токугава Өнер Мұражайы Нагоя қорғанында 16 ғасыр бойы тұрған Токугава руының меншігі болып отыр. Нагояда бірнеше университет орналасқан, олардың ішінде Нагоя Университеті және Нанзан Университеті бар. Нагояның диалекті Нагоя-бэн деп аталады. Спорт Нагояда бірнеше кәсіпқор спорт команда бар: Бауырлас қалалары * Лос Анджелес, Америка Құрама Штаттары * Мехико, Мексика * Нанкин, Қытай * Сидней, Аустралия * Турин, Италия Атақты адамдар Басшылар 16-ші ғасырда Жапонияны біріктірген 3 лидердің бәрі Нагоя жақтан шыққан. * Ода Нобунага (1534-1582) Жапонияны біріктірген сегун. * Тойотоми Хидейоши (1536-1598) Ода Нобунаганың батырларының бірі. * Токугава Иеясу (1543-1616) қазіргі Аичи префектураның шығысында туған. Өнертапқыштар * Сакичи Тойода (1867-1930) Шизуока префектурасында туған атақты өнертапқыш. * Киичиро Тойода (1894-1952), Сакичи Тойоданың ұлы, Тойота Мотор Корпорациясының негізін салған * Акио Морита (1921-1999) Сони компаниясының негізін салған. Сыртқы сілтемелер * [http://www.nic-nagoya.or.jp Нагоя Халықаралық Орталығы] * [http://www.city.nagoya.jp/ Қаланың ресми сайты] * [http://www.city.nagoya.jp/global/en/ Қаланың ресми сайты] * [http://www.centraljapan.jp Орта Жапонияның тарихы мен мәдениеті] * [http://nagoyaphoto.jp/blogen Нагоя суреттері]
Метеорологиялық станция

Метеорологиялық станция - тұрақты метеорологиялық бақылауға арналған мекеме. Метеорологиялық станция кешенінде атмосфераның және жер үстінің жағдайын бақылауға арналған метеорологиялық алаң және бақылау нәтижелерін алатын, өңдейтін және беретін приборлармен жабдықталған орындар бар. .]] Метеорологиялық cтанса– атомосфералық өзгерістерді бақылап отыратын мекеме. Негізгі міндеті метеоролиялық құбылыстардың белгілі бір мерзім ішінде өзгеруін анықтау. Алғашқы Метеорологиялық Стансалар 18 ғасырда пайда болып, жеке ғалымдар, ғылыми қоғамдар ауа райына бақылау жүргізе бастады. Метеорологиялық Станса құрамына метеорологиялық алаң (мұнда термометрлі және гидрометрлі психрометрлік үйшік, жел жылдамдығын өлшейтін аспаптар, жаңбыр өлшеуіш, топырақ термометрі, т.б. орнатылады) мен мекеме үйі (ішінде барометр, даладағы аспаптардың көрсетулерін тіркейтін қондырғылар болады) кіреді. Бақылау жұмыстары қабылданған стандартты бағдарлама бойынша 3 немесе 6 сағат сайын, кейде сағат сайын жүргізіліп отырады. Осыдан алынған мәліметтер шартты белгілерге түсіріліп, ауа райын зерттейтін орталыққа, авиациялық метеостансаға, т.б. жіберіледі. Көптеген Метеорологиялық Стансалар бұған қоса агрометеорологиялық бақылау, күн радиациясының қарқындылығы мен радиациялық балансты, топырақтан ауаға булану мөлшерін, т.б. анықтау жұмыстарын жүргізеді. Метеорологиялық Станса кемелерде де, адам тұрақты қоныстанбаған аудандарда (автоматтық метеорологиялық стансада) ұйымдастырылады. Метеорологиялық Стансаның ауа райына жүргізген бақылаулары ауыл шаруашылық салаларын ауа райының қолайсыз жағдайларынан алдын ала сақтандырады. ҚР Гидрометеорология және табиғи ортаны бақылау басқармасының Метеорологиялық Стансаларында атмосферадағы метеорологиялық құбылыстарды бақылап отырады. :Метеорологиялық станса – атмосферадағы өзгерістерді үздіксіз бақылап отыратын мекеме. Ауа темп-расын өлшеу, ауа ылғалдылығы мен қысымы, желдің бағыты мен жылдамдығы, атмосфераның жағдайын (бұлттылығы, жауын-шашын, күн радиациясы, т.б.), т.б., атм. құбылыстардың басталуы мен аяқталуын, қарқындылын анықтайды. Метеорологиялық станса құралдарына актинометр, анемометр, барометр, гелиограф, гигрометр, жауын-шашын өлшеуіш, т.б. жатады. Бақылау, әдетте қалыптасқан бағдарлама бойынша жүргізіледі және ауа-райы болжамын жасауда, климатты және ондағы болатын өзгерістерді зерттеуде, қолайсыз құбылыстардың болатынын алдын-ала ескертуде қолданылады. Жер бетіндегі, кемеде орнатылып, ағыспен ығып отыратын және ашық теңіздегі Метеорологиялық стансалар болып ажыратылады. Стандарт бекіткен бағдарлама бойынша қайта бақылау жұмыстары әрбір 3, 6 сағат сайын, кейде бір сағат сайын жүргізіліп отырады. Дереккөздер
Өмірбаян

Өмірбаян – жеке адамның өмір жолы хронологиялық тәртіпте қысқаша жасалған ресми құжат. Әдетте оқуға түсу, жаңа қызметке орналасу кезінде жазылады. Онда азаматтың аты-жөні, туған жылы, күні, айы және туған жері, ұлты, отбасы жағдайы, білімі, бітірген оқу орындары, қызметі мен жұмыс тәжірибесі туралы және т.б. қосымша мәліметтер көрсетіледі. Тәжірибеде өмірбаян үш түрлі болып жазылады. Бір адамның өз өмірі мен қызметі туралы баяндауы. Бұл көбінесе қызметке орналасу кезіндегі жеке іс қағазына қоса тігілу үшін жазылады. Онда адам өзінің аты-жөнін, туған күнін, толық көрсетеді. Одан кейін жаңа жолдан нақты деректермен санамалап жазады. Өмірбаянның бұл түрі көбінесе ресми түрде жазылады да, көлемі жағынан шағын болады. Өмірбаянның екінші түрі — мемуарлар, яғни ақын, жазушылардың, өнер, қоғам қайраткерлерінің өз өмірін қоғам өмірімен байланыстыра баяндауы. Мұндай өмірбаяндар көркем шығармаға жақын, әдеби тілмен, шебер жазылғандығымен оқырманды тартады және ол оқырманды жеке адам өмірімен ғана емес, қоғам дамуымен таныстырады. Мұндай шығармалар қай тілде болмасын өте көп және қара сөзбен де, өлең сөзбен де жазылған түрі кездеседі. Мысалы, Қ.Байсейітовтың "Құштар көңіл"(1977) Ш. Жиенқұлованың «Өмірім менің - өнерім» (1983) кітаптары өмірбаянның осы түріне жатады. Өмірбаянның үшінші түрінде қоғамға белгілі қайраткерлердің өмірі мен шығармашылық, саяси қызметтері өз тарапынан емес, басқа біреулер тарапынан баяндалады. Мәселен, ұлы жазушылар мен ақындар — Абай Құнанбайұлы, Шоқан Уәлиханов, Александр Пушкин өмірлері туралы шығармалар осындай өмірбаян түріне жатады. Мысалы, Сәбит Мұқанов - «Аққан жұлдыз», Мұхтар Әуезов «Абай жолы». Өмірбаянның мұндай түрі көркем шығарманың әр түрлі жанрлары ыңғайында очерктен бастап роман-эпопеяға дейін жазыла береді. Күнделікті өмірде ең жиі қолданылатын құжаттың біріншісі - өмірбаян. Өмірбаян әркімнің өз қолымен, таза, жүйелі түрде, сиямен жазылады. Арнайы қағазға жазылуы да мүмкін.
Түйіндеме

Түйіндеме немесе резюме (резюме; француз тілінен алынған термин; “Айтылған, я жазылған мәселенің қысқаша түйіні” деген мағына береді) — белгілі бір тұлғаның өмірбаяны, білімі, мамандығы, кәсіптік шеберлігі, біліктілігі, икемділігі жайлы нақты, қысқа мәлімет беретін іс қағазының бір түрі. Түйіндеме жазған адам туралы толық мәлімет беру үшін онда, оның білімі, біліктіліг, жеткен жетістігі, жұмыс тәжірибесі, не нәрсеге икемділігі бар екені жазылу керек керек. Түйіндеме кең көлемдегі визит карточкаңыз іспеттес. Түйіндеменің ерекшелігі – үміткердің білімі және кәсіби шеберлігі туралы мәліметтердің кері хронологиялық тәртіпте берілуі. Түйіндеменің мазмұндық-құрылымды * аты-жөні; * туған жылы, күні, айы, туған жері; * ұлты; * жынысы; * мекен-жайы, телефоны; * отбасы жағдайы; * азаматтығы; * білімі; * бітірген оқу орындары; * кәсіби біліктілігі мен кәсіби тәжірибесі; * тілдік дағдылары; * компьютерлік сауаттылығы; * жеке қасиеттері (жауапкершілігі, адамдармен қарым-қатынас орнатуға бейімділік, ұстамдылық, мақсаттылық, ұйымдастырушылық, басқарушылық қабілеттер, ұжыммен жұмыс істей білу,стреске-төзімділік, ұқыптылық, алға қойған міндеттерге шығармашылық көзқарас т.б.) * қызығушылығы (саяхатқа шығу, би, домбырада ойнау, кітап оқу т.б.) туралы мәлімет, қосымша ақпараттар (мақтау грамоталары, сертификаттар, наградалар, патенттер т.б.) Тағы қараңыз Сыртқы сілтемелер
Бауырсақ

Бауырсақ — қазақтың ұлттық тағамы. Бауырсақ – бидай ұнын ашытып, әртүрлі үлгіде жасап, майға пісіреді. Қазақтың той, мереке дастарқанында міндетті түрде бауырсақ болуға тиісті. Ыстық бауырсаққа сары май жағып жесең, өте дәмді. Бауырсақ қырғыз , татар , өзбек , башқұрт , моңғол мен ноғайларда да кездеседі. Дәмді бауырсақ үшін керек заттар: сұйық май, 1 жұмыртқа, қаймақ, ұн, құрғақ ашытқы, жылы су, қант және тұз. Қаймақты ашыған айран немесе майонезбен алмастыруға болады. Негізінен бауырсақтар әр өңірде әртүрлі жасалынады. Мысалы, үлкен, домалақ, ішіндегі қамыры мол, сыртқы түсі аппақ бауырсақтар пісіріледі, олардан кішірек, жақсылап қуырылған қып-қызыл өріктей бауырсақтар пісіріледі, іші қуыс домалақ сары бауырсақтар, кіп-кішкентай тіске салғанда қыртылдап беретін ши бауырсақтар, төрт бұрыш пішінді ішінде қамыры мол сары бауырсақтар, төрт бұрышты жалпақ бауырсақтар тағы басқа түрлі бауырсақтар кездеседі. Тағы қараңыз * Бауырсақ күні
Дүр Оңғар Дырқайұлы

Дүр Оңғар Дырқайұлы (1859, Қармақшы ауданы - 1902) - жырау, ақын. Кіші жүздің Шөмекей руы Бозғыл (Бозғұл) бұтағынан шыққан. Шежіре: Дүр Оңгар-Дырқай-Аю- Ақүрпік (Ақөрік)-Сары-Бәкен-Қожас-Қаратамыр-Бозғүл (Бозғыл)-Шомекей Жырау мұрасы – халықтың рухани қазынасы Оңғар Дырқайұлының әдеби мұрасы – мың жылдықтар бойы қалыптасқан, дамыған ақындық-жыраулық өнердің дәстүрлі жалғасы. Оңғар Дырқайұлы Сыр сүлейлері мектебінің көрнекті өкілі ғана емес, ол - сол топтағы және кейінгі кезеңде талай ақындарға ұстаз да болған тұлға. Кестелі көркем, сұлу сөздің сардары Сыр сүлейінің бірі – Шораяқтың Омары «Ұстаздарым» атты өлеңінде: Балқы Базар, Дүр Оңғар «Алқалап» атты қойғанда Қанша пырақ болса да Қарасын көрмей қаңғалар,- деп тебіреніп, Оңғарды Балқы Базармен қатар қояды. «Әр елдің бар бұлбұлы» өлеңінде Тұрмағамбет ақын да Дүр Оңғардың есімін құрметпен атап, өзіне ұстаздығын, ағалығын мойындайды. Ақын шығармаларын бүгінгі жетуіне Сыр өңіріне белгілі әдеби мұра жинаушысы Ә.Қайнарбаевтың, ақын Ә.Әлиасқаровтың, ал кітап етіп шығаруда белгілі этнограф, әдебиетші, журналист Т.Дайрабайдың еңбегі құрметке лайық. Ақын - өз заманының перзенті, сонымен қатар өресі биік өнер иесі. Өз заманының тыныс-тіршілігіне, шындығына парасат көзімен ой түйеді, сарапшы болады. Ақынның толғаулары, тойбастар, арнау өлеңдері, көңіл – қостары, жұбатулары, жұмбақтары, бірқақпайлары, айтыстары, оқиғалы тарихи жырлары – оның ақындық поэзиясындағы ақындық даралығын көрсетеді. Өзі өмірден ерте кетсе де шығармалары ел ішінде әлі күнге дейін айтылып келеді. Осының өзі-ақ Оңғар жыраудың тума талант екендігін дәлелдеп тұр. Оңғар жыраудың мұрасы - өз заманының, уақытының ақиқат шындығын айта алуымен бірге, шыншылдықтың ғана емес, сыншылдықтың да биік өресінен көрінген құнды дүниелер. Ауыздан ауызға озып, санада сіңіп қалған ақын мұрасы ғалымдар мен әдебиет зерттеушілерінің ізденісінің нәтижесінде кітап болып шығып халқына қызмет етуде. Жырау шығармасы болашақтың да керекті кәделі дүниесіне айналды. Қызығады бүкіл әлем даналарға, Осындай біздің ұлы бабаларға Кемеңгер, ақылы дария Дүр бабамыз Міне, бүгін ортамызда тірілдіңіз. Тарих қойнауында жатқан өз заманының белгілі тұлғалары ақындар мен жыраулар осылайша халықтан өз бағасын ала бермек. Қорыта айтқанда, артында сұлу сөз бен өлместей мұра қалдырған атақты дара тұлағаларды қалай құрметтесек те артық етпейді. Дүр Оңғар сынды қазақтың қасиетті сөз өнерінің мәңгіліктілігін өзінің шығармаларында өрнектеп өткен дүлдүлдеріміздің өмір жолы мен шығармаларын келер ұрпаққа ұлағат, өнеге етіп қалдыру – парызымыз. Жазған :Қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі Әбдірасылова Бибігүл Өңдеген: Информатика пәнінің мұғалімі Жанат Башенова Дереккөздер
Монсон

Монсон — Испаниядағы қала әрі муниципалитет, автономды Арагон қоғамдастығына кіретін Уэска провинциясына кіреді. Муниципалитет Синка-Медио ауданы құрамында. Қамтитын аумағы 155.01 км². Жұрты 17115 адам. Провинция әкімшілік орталығына дейін 61.6 км. Бауырлас қалалары * Барселона * Мурет Сілтемелер * [http://www.monzon.es/ Ресми беті]
Уаң Ли Хоң

Қытайдың танымал әншісі 33 жасар Уаң Ли Хоң (Wang Li Hong) АҚШтың Нью-Йорк қаласындағы Вильямс колледжінде оқыған. Скрипканы, гитараны, пианиноны жақсы ойнап, дауылпазды мықты ұрады. Және де қытайдың музыкалық аспабы “Архуды” （二胡） жақсы меңгерген. 1999 жылы 23 жасында Тайваньдағы бір фестивальда “үздік ән орындаушы” және “үздік әнші” деген номинацияларға ие болады. Бұл осы дәрежеге қол жеткізген ең жас әнші болаған. Алайда тек 2006 жылы ғана Қытай әншісі деп танылған. 2007 жылы Лас-Вегаста “Азияның ең үздік әншісі” деген атаққа ие болған екен.
2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

XX қысқы олимпиялық ойындар — 2010 жылы 12-28 ақпан аралығында Канаданың Ванкувер қаласында өтті. Бұл ойындардың бағдарламасына биатлон, шаңғымен туғырдан секіру, шаңғы, шайбалы хоккей (ерлер және әйелдер командалары), коньки, шорт-трек, тау шаңғысы, керлинг, фристайл еніп отыр. Қазақстан XX қысқы олимпиялық ойындарында 25 орынға табан тіреді. Елдер Медальдар Қазақстан XXI қысқы олимпиада ойындарында Қазақ спортшылары қаңтардың 13-не сәйкес Ванкувер қаласындағы ХХI қысқы Олимпиада ойындарына қатысу үшін 39 лицензияны жеңіп алды, атап айтқанда: * шаңғымен сырғанаудан - 11 (5 ер, 6 әйел), * биатлоннан - 9 (5 ер, 4 әйел), * трамплиннен шаңғымен секіруден - 2 (ер), * тау шаңғысы спортынан - 2 (1 ер, 1 әйел), * мәнерлеп сырғанаудан - 2 (ер), * фристайлдан - 5 (2 ер, 3 әйел), * фристайл шаңғы акробтикадан - 1 (әйел) * конькимен жүгіру спортынан - 5 (3 ер, 2 әйел), * шорт тректен 2 (ер) лицензия бар. Сыртқы сілтемелер * [http://www.olympic.org/vancouver-2010-winter-olympics Ойындардың ресми сайтындағы медалдар санағы]
1980 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XXII жазғы олимпиада ойындары (орыс: XXII летние Олимпийские игры) — КСРО астанасы Мәскеу қаласында өтетін XXII жазғы олимпиада ойындары 1980-ші жылғы шілденің 19-і мен тамыздың 3-і аралығында өтеді. Олимпиадаға 80 елден 5079 спортшы қатысты. Қазақстандықтардан Серік Қонақбаев бокстан күміс жүлде алса, Шәміл Серіков пен Жақсылық Үшкемпіров күрестен чемпион атанды. Қорытынды Медальдар Дереккөздер Cілтемелер * https://www.olympic.org/moscow-1980
2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

Жазғы Олимпиада ойындары 2004 (, ), ресми атауы XXVIII Олимпиаданың ойындары, 2004 жылдың 13—29 тамыз күндері аралығында Грекияның елордасы Афина қаласында өткен жетекші халықаралық мульти-спорттық шара. Грекия Олимпиада ойындарының отаны болғандықтан, ұранның Welcome Home (Үйге қош келдің немесе үйге қош келдіңіздер) нұсқасы таңдалды. Ойындарға 201 елден келген 10,625 спортшы және 5,501 ресми өкіл қатысты. Жалпы есепте 1 алтын, төрт күміс, үші қола алып, 40-шы орын алды. Медальдар санағы Дереккөздер
1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XXVI олимпиялық ойындар (ағылш: Games of the XXVI Olympiad) — 20 шілде - 4 тамыз 1996 ж. Атланта, АҚШ, бұл ойындарға 196 мемлекеттен 10 774 спортшы қатысты. Олардың 7060-ы ер кісілер, 3684-і әйелдер.), бұл тәуелсіз мемлекет ретінде Қазақстанның өз алдына құрама команда жасақтап қатысқан тұңғыш жазғы олимпиялық ойындары еді. Қазақстан Бұнда біздің жас мемлекеттің спортшылары өнер көрсеткен 196 елдің құрама командаларының арасында жалпыкомандалық ресми емес есепте 22-ші орынға ие болды. Бұл олимпиялық ойындар сияқты әлемдегі ең үлкен форумда әлі халықаралық тәжірибесі аз жас мемлекеттің үлкен табысы болатын. Бұл жолы құрметіне тәуелсіз еліміздің мемлекеттік туы көтеріліп, әнұраны орындалды. Қай кезде де Қазақстан спортының даңқын шығарып келе жатқан боксшылар болатын. Атлантада Болат Жұмаділов күміс медальға ие болды. Болат Ниязымбетов пен Ермахан Ибрайымов қола медальдарды қанағат тұтты. Василий Жиров бір жекпе- жектен кейін екінші жекпе-жек сайын бабына ене түсіп тоқтаусыз келе жатты. Ақтық бәсекеде оның алдында қарсыласы Әлемнің чемпионы АҚШ-тың Антонио Тревер тұрды. 12:9 есебімен жеңіске жеткен В. Жиров, чемпион атанып қана қоймай, әділ- қазылар алқасының шешімімен ойындардың ең үздік боксшысына берілетін Вал Баркердің кубогіне ие болды. Қазақстандық бессайысшы Александр Парыгин Атланта ойындары қаһармандарының біріне айналды. Біздің Атлантадағы келесі қаһарманымыз атақты балуан Дәулет Тұрлыхановтың шәкірті грек-рим күресінің шебері Юрий Мельниченко олимпиялық кілемде алтын медальға ие болды. Медальдар Атланта 1996 Жазғы Олипиада ойындары қатысушылары Көк = Алғашқы рет қатысқандар. Жасыл = Алдында қатысқандар. Сары Ойын өткізушң қала (Атланта) Дереккөздер Сілтемелер
1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XXV олимпиялық ойындар (ис: Juegos de la XXV Olimpiada; кат: Jocs de la XXV Olimpíada) — 25 шілде - 9 тамыз, 1992 жыл Барселона, Испания, бұл ойындарға 9364 (6657 ер кісілер, 2707 әйелдер) спортшылар қатысты, сонымен 1952-1988 жылдардың Қазақстанның өкілдері КСРО құрамасының сапында өнер көрсетті. 1992 жылы Испанияның Барселона қаласында өткен кезекті жазғы олимпиялық ойындарға тек Ресей бірлестігінің құрамасы ғана қатысты деуге болады. Халықаралық олимпиялық комитетке мүше болып үлгерген Балтық жағалауы мемлекеттері жеке ұжым ретінде күш сынасты. Ресей құрамасына енген қазақстандық қыз Ирина Герлиц осы жолы алтын медальға ие болды. Қазақстан үшін олимпиялық ойындардың жаңа дәуірі басталды. 1991 жылы Әлемнің саяси картасы өзгерді. Жұмыр жердегі іштей де, іс жүзінде де арбасы келе жатқан екі әлем капитализм мен социализмнің жанкешті шайқасында капитал дүниесі жеңіп шықты. Бұрын жер шарының 1,4 бөлігін алып жатқан Кеңестер Одағы аталған алып империя тарыдай шашырап бөлініп кетті де әрқайсысы өз шаңырақтарын көтеріп, жеке-жеке мемлекет болып шыға келді. Бірақ бұрыннан қалыптасқан саяси және экономикалық байланыстар үзілген жоқ, ТМД (Тәуелсіз Мемлекеттер Достығы) құрылды. Бұл Испанияның Барселона қаласында өтетін ХХV Олимпиялық ойындардың қарсаңы болатын. Бұрынғы одақтас республикалардың спорт комитеттері спорт саласында қолымыз жеткен табыстарымыздан айырылып қалмас үшін осы ТМД елдерінің құрамасы жасақталмақ болды. Бірақ Мұнда негізгі тізгін Мәскеудің қолында қалып қойды. Мысалы, ТМД елдерінің бокстан құрамасында қазақстандық төрт боксшы Болат Теміров, Болат Жұмаділов, Аркадий Топаев және Николай Кульпин енген болатын. Бірақ екі Болат, Теміров пен Жұмаділов ойындар басталмай жатып-ақ Алматыға қайтып келді. Спорт түрлері Қатысқан елдер Ойындардың қорытындысы * Қабылдаушы ел — Испания; * Алтын медалдар саны бойынша: — 45; * Күміс медалдар саны бойынша: — 38; * Қола медалдар саны бойынша: — 37; * Барлық санаттағы медалдар саны бойынша: — 112. Ең көп медаль жеңіп алған он ел: Ойындарының астанасын таңдау үшін дауыс беру қорытындылары Дереккөздер
1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XXIV жазғы олимпиада ойындары (кор: 제24회 올림픽경기대회; ағылш: Games of the XXIV Olympiad) — Корея астанасы Сеул қаласындағы XXIV жазғы олимпиада ойындары 1988-ші жылғы қыркүйектің 17-і мен казанның 2-і аралығында өтті. Олимпиадаға 159 елден 8465 спортшы қатысты. Албания, Куба, КХДР, Вьетнам, Никарагуа, Сейшель аралдары және Эфиопия елдері бойкот жасап қатыспады. Ал КХДР тарапында болуы тиіс КСРО қайта құру жүріп жатқандықтан, бұрынғыдай капиталистік елдермен аса жау бола қоймады, сол себепті де Олимпиадаға барудан бас тартқан жоқ. Қазақстандықтар Атбасарлық ауыр атлет Анатолий Храпатый мен спорттық гимнастикадан ақтөбелік Валерий Люкин мен алматылық Владимир Новиков, футболдан қаратаулық Евгений Яровенко, қысқа қашықтықка жүгіруде жезқазғандық Виталий Савин, балқаштық волейболшы Елена Чебукина чемпион атанды. Ал грек-рим күресінен семейлік Дәулет Тұрлыханов күміс жүлдеге ие болды. Баскетболшы павлодарлық Ирина Герлиц пен қостанайлық боксшы Александр Мирошниченко қола жүлде алды. Валерий Люкин алтын жүлдемен бірге екі күмісті құрама қоржынына салды. Осылай КСРО дәуірінде ең табысты олимпиадамыз ретінде тарихта қалды. Қорытынды Медальдар Сілтемелер
1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XXIII жазғы олимпиада ойындары (ағылш: Games of the XXIII Olympiad) — АҚШ астанасы Лос-Анджелес қаласында 1984-ші жылғы шілденің 28-і мен тамыздың 12-і аралығында өтті. 1980 жылғы Мәскеуде өткен олимпиадаға АҚШ бойкот жасап қатыспағандықтан, бұл жолы КСРО бастаған бірнеше соцалистік елдер Лос Анжелеске келмеді. Олимпиадаға 140 елден 6829 спортшы қатысты. Қорытынды Жүлделер Дереккөздер Сілтемелер * https://www.olympic.org/los-angeles-1984
1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XXI жазғы олимпиада ойындары (ағылш: Games of the XXI Olympiad; француз: Jeux de la XXIe Olympiade) — Канада астанасы Монреаль қаласында XXI жазғы олимпиада ойындары 1976-ші жылғы шілденің 17-і мен тамыздың 1-і аралығында өтті. Олимпиадада 92 елден 6025 спортшы бақ сынады. Қорытынды Медальдар есебі Дереккөздер Сілтемелер * https://www.olympic.org/montreal-1976
1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XX Жазғы Олимпиада ойындары (нем: Spiele der XX. Olympiade; ағылш: Games of the XX Olympiad) — Германия астанасы Мюнхен қаласында өтетін XX жазғы олимпиада ойындары 1972-ші жылғы тамыздың 26-і мен қыркүйектің 11-і аралығында өтті. 121 елден 7010 спортшы бақтарын сынады. КСРО баскетбол құрамасында ойнаған Әлжан Жармұхаммедов қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы атанды. Қорытынды Медальдар Дереккөздер Сілтемелер * https://www.olympic.org/munich-1972
1960 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

VІІІ қысқы олимпиялық ойындар 1960 жылы 18-28 ақпанның аралығында АҚШ-тың СКВО-Вэлли қаласында етті. Бұл ойындарға 30 мемлекеттен 665 (144-і әйелдер) қатысты. Ойындарға алғаш рет бес құрлықтың өкілдері бас қосты. КСРО-ның командасы 7 алтын, 5 күміс, 9 қола медальмен 146 ұпай жинап, келесі орындардағы АҚШ пен Швецияның құрамаларынан көш бойы озып кетті. Осы сында КСРО құрамасының сапындағы қазақстандық конькиші Ю.Малышев 500 м. қашықтыққа жарысуда 41,2 сек. уақыт көрсетіп 10-шы орынға ие болды. Дереккөздер
1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XVII жазғы олимпиада ойындары (итал: Giochi della XVII Olimpiade; ағылш: Games of the XVII Olympiad) — 1960-ші жылғы тамыздің 25-і мен қыркүйектін 11-і аралығында Италия астанасы Рим қаласында өтті. Олимпиадаға 83 елден 5348 спортшы қатысты. Жеңіл Атлеикадан қазақстандық Ғұсман Қосанов 100 метрге жүгіруден қол жүлде алды да, қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада жүлдегері атанды. Қорытынды Сілтемелер * https://www.olympic.org/rome-1960
1956 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XVI жазғы олимпиада ойындары (ағылш: Games of the XVI Olympiad; ) — 1956-ші жылғы карашаның 22-і мен желтоқсанның 8-і аралығында Аустралия астанасы Мельбурн қаласында өтті. 67 елден 3184 спортшы қатысты. Медальдар Сілтемелер
1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XV жазғы олимпиада ойындары (фин: Kesäolympialaiset 1952; швед: Olympiska sommarspelen 1952) — 1952-ші жылғы шілденің 19-і мен тамыздың 3-і аралығында Финляндия астанасы Хельсинки қаласында өтті. 69 елден 4925 спортшы қатысты. Қорытынды Медальдар Сілтемелер
1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XIV жазғы олимпиада ойындары (ағылш: Games of the XIV Olympiad) — 1948 жылғы шілденің 29-і мен тамыздың 14-і аралығында Ұлыбритания астанасы Лондон қаласында өтті. 59 елден 4104 спортшы бақ сынады. Қорытынды Медальдар Дереккөздер Сілтемелер * https://www.olympic.org/london-1948
1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

XI жазғы олимпиада ойындары (нем: Spiele der XI. Olympiade) — 1936 жылғы тамыздың 1-і мен 16-і аралығында Германия астанасы Берлин қаласында өтті. Олимпиадаға 49 елден 3,963 спортшы қатысты. Қатысушы елдер * Аустралия * Аустрия * Аргентина * Ауғанстан * Бельгия * Бермуд аралдары * Болгария * Боливия * Бразилия * Ұлыбритания * Мажарстан * Германия * Грекия * Дания * Мысыр * Үндістан * Исландия * Италия * Канада * Қытай * Колумбия * Коста-Рика * Латвия * Лихтенштейн * Люксембург * Мальта * Мексика * Монако * Нидерланд * Жаңа Зеландия * Норвегия * Перу * Польша * Португалия * Румыния * АҚШ * Түркия * Уругвай * Филиппин * Финляндия * Франция * Чехословакия * Чили * Швейцария * Швеция * Эстония * ОАР * Югославия * Жапония Медальдар санағы Бойкот Сілтемелер https://www.olympic.org/berlin-1936
1932 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

Жазғы Олимпиада ойындары 1932 (, ; ресми атауы — X Олимпиада ойындары) — қазіргі заманғы оныншы жазғы Олимпиада ойындары. X жазғы Олимпиада ойындары 1932-ші жылғы шілденің 30-і мен тамыздың 14-і АҚШ астанасы Лос-Анджелес қаласында өтті. Қатысушы мемлекеттер Қорытынды Медальдар Сілтемелер
1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

Жазғы Олимпиада ойындары 1928 (, , ; ресми атауы — IX Олимпиада ойындары) — қазіргі заманғы тоғызыншы жазғы Олимпиада ойындары. IX жазғы олимпиада ойындары 1928-ші жылғы шілденің 28-і мен тамыздың 12-і аралығында Нидерланд астанасы Амстердам қаласында өтті. Қатысушы мемлекеттер Медальдар санағы