kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Стефан Ольсдаль

Жас кезі Стефан Ольсдаль Швеция ның Гётеборг қаласында 1974 жылы 31 наурыз да ауқатты банк қызметкерінің отбасында туылған. Стефан өзінің оқуын швед мектебінде бастады, алайда оның отбасының Люксембургке көшкендігінен, ол Брайан Молко оқып жүрген Америкалық Халықаралық мектепте оқуын жалғастырды. Олардың айтуы бойынша, Стефан баскетбол командасының құрамында болған, осыған байланысты ол қарапайым бала болып көрінді. Сонымен қатар, бұған қарамастан Стефан қазір Англия ның ең керемет басисттерінің бірі болғанымен, ол өзінің жолын 1987 жыл ы Dr. Zhivago мектеп тобына кіруінен бастады, әрі ол дабылшы болған. 18 жасында оның талғамы өзгерді, музыкалық ықпалдан Стефанды әрқашан да Depeche Mode, Eurythmics, The Cure және Дэвида Боуи деп атайды. Стефан мектепті қайта Швецияға келіп, аяқтады және мектепті бітіргеннен кейін ол отбасымен бірге Лондон ға барды. Мұнда ол Музыкалық Институтке түсті. Placebo Брайан Молко және Стефан бір-бірін мектеп кезінен бастап біледі, алайда ол кездерде олар бір-бірімен араласқан жоқ, өйткені әр түрлі компанияларға тиесілі болды. Бірақ, біраз уақыттан кейін мектеп бітірісімен Брайан мен Стефан лондондық метрода, South Kensington атты станцияда кездескен. Молко өзінің Стив Хьюитпен клубтағы орындауына Стефанды шақырады. Бұл орындаудан кейін, Брайан мен Стефан ортақтасып, Стеф оған бірге топ құруды ұсынады. Hotel Persona 2006 жыл дан бастап Стефанда Давидом Аменмен жаңа сайд-жоба пайда болды. Олар би кештерін диджей ретінде ұйымдастыра бастады. Ал 2008 жыл ы бұл тәжірибелер Hotel Persona жобасына In the clouds альбомымен бірге айналды. Жеке өмірі Стефан ашық гей болып келеді. Ол өзінің серігімен гей-сауық кешінде танысқан. Ұзақ жылдар бойы оның серігі испан Давид Амен болып келеді. Стефан ағылшын, итальян, француз және неміс тілі н жетік меңгерген. Дереккөздері Орыс Уикипедиясынан аударылды.
Помпоний Амальтео

Помпоний (Помпонио) Амальтео (; 1505—1588) — XVI ғасырдың әйгілі итальяндық суретші. Биография БЕЭС-не сенсек, Помпоний Амальтео Сан-Вито-аль-Тальяменто қаласында (басқа деректер бойынша, Мотта-ди-Ливенца қаласында) 1505 жылы дүниеге келді. Амальтео сурет салуға Джованни Антонио Порденоннан (итал. Il Pordenone; 1484—1539) үйренген. Ол оның қызына үйленген және оның сурет салуына, әсіресе, фресканың шебер орындауына барынша еліктеген. 1533 жылы Сан-Вито-аль-Тальяментода Амальтео собордың әулиелерінің фигурасын салды. Көбісінің ойынша, оған Тицианның стилі әсер еткен. Кейінірек, Помпоний Амальтео Ценеда ратушында «Сузаннаның тарихы», «Соломонның соты» және басқа да жұмыстарды салды. 1536 жылдан ол қайтадан Сан-Вито-аль-Тальяменто қаласында өмірінің соңына дейін жұмыс істейді. Санта-Марии-де-Баттути атты христиандық шіркеуде хорды және көптеген інжіл суреттері бар күмбезді бояйды. Оның басқа жұмыстары Продолонда, Удинде, Казарзеде және Вальвазонда орналасқан. Қазіргі заманның бейнелеу өнерінің негізін қалаушы Джорджо Вазари оның жұмыстарын тым жоғары бағалады. Помпоний Амальтео 1588 жылдың (БЕЭС ақпараты бойынша, 1584 жылы) 9 наурызында Сан-Вито-аль-Тальяменто қаласында қайтыс болды. Отбасы Помпонийдің ағасы миниатюрлы кескіндемемен, ал қызы Квинтилия сурет салу және мүсіндерді жасаумен айналысты.
Батырхан (ауыл)

Батырхан — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қарақай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 135 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Орысқұдық

Орысқұдық — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қарақай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы – Жетісай қаласынан батысқа қарай 12 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Жорабек

Жорабек — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қарақай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 16 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Серікбай

Серікбай — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қарақай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Қуаныш Жұбанов

Қуаныш Жұбанов (1900, Ырғыз уезі – 15 қараша 1937) – педагог-ұстаз, 1916 жылы Ақтөбе мұғалімдер семинариясын бітірген. 1926 жылы Ақтөбе уездік атқару комитетінің мүшесі. 1916-1918 жылдары Аманкөл болысы Құтикөл ауылында, 1919-1922 жылдары Ырғыз орыс-қазақ екі кластық училищесінде мұғалім болды. 1922-1925 жылдары Ырғыз уездік оқу бөлімінің меңгерушісі бола жүріп, Ырғыз жеріне жаңадан 6 мектеп аштырады. 1925-1927 жылы Ақтөбе губерниялық оқу бөлімінде инспектор әрі Ақтөбе педтехникумында оқытушылық қызметті қосып атқарды. 1927-1931 жылдары Ақтөбе губерниялық оқу бөлімін басқарды, қазақ балаларын мектепке көбірек тартуға салмақты үлес қосты, жаңадан 200-ден астам мектеп ашуға себепші болды. 1932 жылы Кеңес өкіметі балық аулауды ұлғайтуды қолға алып, Арал балық комбинатына, оның оқу комбинатына мұғалім әрі аудандық оқу бөліміне инспектор болып тағайындалады. 1937 жылы жазда Аралдан келіп Ырғызда жүрген жерінде қамауға алынады, оған ұлттық шпиондық-диверсиялық бүлдіруші ұйымының белсенді мүшесі, «Алашорданың белгілі қайраткері» деген айып тағылады. Үштіктің шешімімен ату жазасына бұйырылады. Қызылорда облыстық соты «үштіктің» үкімінің негізсіздігіне байланысты Қ.Жұбановты 1958 жылы 29 қаңтарда ақтады. Дереккөздер
Сейіт медресесі

Сейіт медресесі - шамамен XVIII ғ.-дың 60 ж. қалыптасқан, 80 ж. мұнда ІІ Екатеринаның жарлығымен Азия мектебі ашылған. Сейіт медресесі Орал, Торғай облыстарындағы ауылдық мұсылмандық мектептерді үздік бітірген балалар қабылданатын болған. Мысалы, 1903 ж. Ақтөбе у. Елек, I-Бөрте, Қаратоғай, Теректі, Тұзтөбе болыстарынан, Темір у. - Қарағанды, Ойыл, Ырғыз у. - Құланды болыстықтарынан барлығы 30 оқушы жіберілген. 1910 ж. олар медресені бітіріп, ауылдық молда құқығымен балаларды оқытуға куәлік алған. Медресені үздік бітірген Маменов Мұхамбетияр, Мұхаммадиев Мұхамбетжан өз болыстықтарында медресе ашуға рұқсат алған. Сейіт медресесі Ақтөбе, Ырғыз, Темір уездерінен жылына 20-30 жастар бітіріп отырған. Олар жастарға ислам дінін насихаттап, имандылық тәрбие берумен айналысқан.
Геофит

Геофиттер (ежелгі грек тілінде «γῆ» - жер, қыртыс және «φυτóν» - өсімдік) – қалпына келетін (өсетін) бүршіктері, қоректенетін азық-қорлары жер асты қабатында қолайсыз кезеңдерді өткізетін өсімдіктер түрі. Қолайсыз жағдайлар ретінде қуаңшылық не аяз, суық ауа райы танылады. Геофиттер негізінен азық болар заттардың қорын иеленген. К.Раункиердің өмірлік түрлер жүйесінде бұл өсімдіктер қолайсыз жағдайларды суда өткізетін гелофиттер мен гидрофиттер секілді криптофиттерге жатады. Геофиттердің келесідей түрлері бар: Тамырсабақты геофиттер – қоректік заттар тамыр сабақтарында қорланып жиналатын түрі. Геофиттердің бұл түріне інжугүл, қырлышөп, қарға көз, қамыс, сарғалдақ, т.б. жатады. Түйнекті геофиттер – қоректік заттары мен қалпына келу негізі түйнекте сақталатын түрі, дегенмен түйнектер сабақты текті (теңбілгүл, айдаршөп, картоп, жер алмұрты), тамырлы текті (кәдімгі тобылғы, сәлдегүл, сарғалдақтың кейбір түрлері) немесе екі түрлі текті (көктемгі ақбүйрек, орхидея) болуы мүмкін. Баданалы геофиттер – қоректік заттары және бүршіктері баданаларында сақталатын түрі. Бұл геофиттерге жуа, құссүттіген, қазжуа, қызғалдақ, нәркес, т.б. жатады. Тамырлы геофиттер – бүршіктері тамырдың қыстап шығатын бөліктерінде сақталатын түрі. Ал тамырдың қалған бөліктері қурап қалуы да мүмкін. Мысалы, далалық шырмауық, егістік сарықалуен. Дереккөздер
Стенофагия

Стенофагия (грекше «στενός» - тар, шектеулі және « φᾰγεῖν» - ішіп-жеу, қоректену) – жануарлардың қорек көзінің бір түріне ғана тар шеңберде маманданған жағдайы. Яғни қоректік заттың бір түрі немесе құрамы жағынан біртектес болып келетін бірнеше түрі бойынша қоректену болып табылады. Стенофагияның биологиялық тұрғыда артықшылығы біршама қолайлы бейімделу негізінде азықтың санаулы түрін тиімді қолдануда жатыр. Ол қоректену тәртібі ұқсас түрлердің оқшаулануын туғызады, бірақ мекендеу жағдайы өзгерген уақытта санының ауытқуына (жетіспеушілігіне) немесе жойылуына әкеліп соғуы мүмкін. Стенофагтар қатарында танылады: Құстар арасында: оңтүстік американдық қарақұс-шырыш жеушілер – тек бірыңғай батпақты жердегі ұлулармен, жылан жеушілер – көбінесе жыландармен, балықкөз үкі – тек қана балықпен қоректенеді. Сүтқоректілер арасында: қалталы аю – бірыңғай эвкалипттің кейбір түрлерінің жапырақтарымен қоректенеді. Балықтар арасында: қара амур – ұлулармен қоректенеді.
Сәңкібай батыр

Сәңкібай батыр (1687-1804) - тарихи тұлға, батыр әрі би. Жем өзені бойында туған. Шектінің назарынан. Әбілқайыр хан, тама Есет батыр, кете Әжібай бидің замандасы, пікірлесі. Қазақ халқының азаттығы, тәуелсіздігі жолында күрескен. "Ақтабан шұбырынды" жылдары қалмақтарды Еділ, Жайықтан ығыстыру кезінде Әжібай би мен Арал батыр сарбаздарына көмектескен. Сәңкібай батыр әулеті мал шаруашылығымен, әсіресе, жылқы өсірумен айналысқан. Байлығымен Әбілқайыр ханның назарында болып, мейір-рахымын иеленген. Жарлы, кедей шаруаларға қамқорлық, көмек жасаған, қайырымды болған. "Бай болсаң, бәсең бол" деген. Сәңкібай батыр туғанына 310 жылдығына орай 1997 ж. 23 тамызда Кенжалы өзені бойындағы Еділсайда кесене салынып, ас берілді. Ақтөбе қаласында Сәңкібай даңғылы бар. Дереккөздер
Жазира Сайлауқызы Байырбекова

Жазира Сайлауқызы Байырбекова — қазақ эстрадасының әншісі. Өмірбаяны Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан. 1978 жылы 30- қыркүйекте Түркістан облысы ның Бөген ауданы на қарасты Мақташы елді-мекенінде дүниеге келген. Жазира бастауыш сыныптағы кезінен бастап домбыра шертіп, ән айтып, көзге түскен. Мектептің домбыра оркестрі нде ойнап, аудан, облыс көлеміндегі байқау ларға қатыса бастады. 1992 жылы Алматы қаласына «Тамаша» ойын- сауық отауының кешіне арнайы шақырылды. Алғаш рет көгілдір экран арқылы қазақ әлеміне халық әні «Сәулем-ай»-мен танылды. Одан соң Тынышбай Рахымовтың «Кеш жарық» бағдарламасына қатыстырылып, әпкесі Ләззат Байырбековамен бірге дуэт те және ағасы Ербол, әпкесі Ләззат болып трио да ән орындады. Арыс қаласында орта мектепті бітірген соң, Жазира Алматы қаласындағы Жүсіпбек Елебеков атындағы эстрадалық цирк училищесінде оқыған. 2002 жылдан бастап жары Жанболат Ербатыров пен дуэт болып, эстрада әлеміне енді. 2010 жылы Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетін бітіреді. Алғашқы репертуары Жазираның туған ағасы Ербол Байырбековтың «Сүйгеніңді бағала», «Арманым», тағы басқа әндерімен басталған. Бүгінгі күні репертуар ында әр түрлі жастағы тыңдарманға арналған елуден астам әндері, жиырмаға тарта бейнебаяны бар. Марапаттаулары * «Қазақстанның мәдениет қайраткері » белгі сімен марапатталған.
Натрий гипохлориті

Натрий гипохлориті — NaOCl, бейорганикалық қосылыс, хлорлылау қышқылдың натрий тұзы. Бос күйде қосылыс өте тұрақсыз, әдетте NaOCl · 5H2O пентагидрат немесе су ерітіндісі түрінде қолданылады. Күшті тотықтырғыш, құрамында 95,2% белсенді хлор бар. Натрий гипохлориті (НГПХ) бүгінгі күні залалсыздандыру реагенттерінің ең жақсысы және қауіпсізі болып табылады. Гипохлорит-ион күшті антибактериялық әсерге ие. Бұл құрал микроағзаларды өте жылдам өлтіреді және өте аз мөлшері жеткілікті, себебі НГПХ ыдырауы бірқатар белсенді бөлшектердің (радикалдардың), атап айтқанда синглетті оттегінің пайда болуымен бірге болады, ол жоғары биоцидтік әсерге ие. НГПХ ыдырауы кезінде пайда болатын бөлшектер (радикалдар) микроағзаларды қоршап тұратын биоүлдірді бұза отырып олардың жойылуына себепші болады. Натрий гипохлориті ерітіндісінің бірнеше түрлері бар: өнеркәсіптік әдіспен алынған НГПХ концентрацияланған ерітіндісі (белсенді хлор бойынша 120-190 г/л) және тұтыну орнында ас тұзы ерітіндісінің электролизімен алынған НГПХ ерітіндісі (0,6-0,9 %). Артықшылықтары * хлорлау процесін жүргізудің қарапайымдылығы мен қауіпсіздігі * судағы хлордың қалдық мөлшері (0,3-0,5 мг/л) ұзақ уақыт бактерицидтік әсерді қамтамасыз етедітотықтыру-залалсыздандыру, жұқпасыздандыру әсерлерінің тиімділігі бойынша натрий гипохлоритінің ерітіндісі хлордың әсерімен бірдей, ал қауіпсіздік талаптары бойынша едәуір төмен. * микроағзаларға бактерицидтік әсер етудің жоғары тиімділігі * экологиялық қауіпсіздік * тотықтыру-залалсыздандыру, жұқпасыздандыру әсерлерінің тиімділігі бойынша натрий гипохлоритінің ерітіндісі хлордың әсерімен бірдей, ал қауіпсіздік талаптары бойынша едәуір төмен.
Хайдар (ауыл)

Хайдар (2003 жылға дейін – Бостандық) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Достық ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен батысқа қарай 16 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Исидор Барух

Исидор Барух (23 cәуір 1910, Белград — 18 тамыз 1941, Ужички-Град) — югославиялық еврейлік партизан, Югославияның Халықтық-босату соғысының қатысушысы, Югославияның халықтық батыры. Үш ағайынды Барухтың (Исидор, Бора және Иосиф) бірі соғысқа қатысты. Өмірбаяны Белград қаласында еврейлік Барухтардың Илия мен Булинаның отбасында 1910 жылы 23 сәуірде туылған. Исидорда ағайындылары Бора мен Иосиф, сонымен қатар әпкелі-сіңлі Рашела, Симха және Берта болған. Пожаревац пен Ништың орта мектептерінде оқыған, сондай-ақ Белградтық университет көлік құру факультетінде (инженер-механиктің дипломын алып, 1938 жылы бітірген) білім алған. Оқу оқып жүрген кезде революциондық қозғалысқа енді және Югославияның Коммунистік партиясының мүшесі атанды. Антимонархиялық орындаулары үшін бірнеше рет қамауға алынған. Оқу бітірісімен Исидор Смедеревтік-Паланка қаласына революциялық белсенділік көрсетіп және жұмыскерлерді революциялық қозғалысқа тартқаны үшін босатылғандағы зауытқа жұмыс істеуге кетеді. Белградқа көшіп, және «Микрон» фабрикасына жұмысқа орналасады да, жұмыстан шығарылады (тыйым салынған әдебиетті таратқаны үшін). Оқу оқып жүрген кездерде Исидор мәдениетпен қызықты, бұл оған марксизм бойынша бірнеше кітаптарды серб тіліне аударуға және «Бели медвед» шығарылымының көмегімен жарыққа шығаруға мүмкіндік берді. 1940 жылдың ортасында Барух қамауға алынды және түрмеге мемлекеттік соттың жарлығымен 8 айлыққа жаза белгіленді, ал тамыз айында Аде-Циганлиға түрмеге жіберілді. Көп кешікпей Барухты Билечуге қашқаны үшін ауыстырды, алайда Югославияның берілуінен кейін Сәуірлік соғыста ол түрмеден қарсылыққа қосылып қашып кетеді. 1941 жылдың мамырының соңына дейін Исидор жасырын күйде болды, ал содан кейін Сербиялық аймақтық комитеттің бұйрығымен Ужицеге өз ерігімен мобилизацияға партизандық қозғалысқа жіберілді. Косеричеде ол партизандық жетекші болды, ал Ужицтік партизандық жасақтағы оқудан кейін Черногорлық партизандық ротада комиссар (саяси жетекші) атанды. Сәл кейінірек Исидор осыған ұқсас ротаны Радое Маричтің атындағы дәл сол Ужицтік партизандық жасақта Ужицтік ротада алды. Исидор Барух Ужицтегі партизан қозғалысына едәуір көмек көрсетті және оның аймақтарына. Бірақ 1941 жылдың 18 тамызында ол неміс-албандық әскерлерге қарсы шайқаста қаза тапты. Сол күні вермахттің 724-тік жаяу әскер полкінің 1-батальоны және Косовский-Митровицтің албандық жандармылары Ужицтік ротаны жойдыру мақсатында қоршауға алды. Рота қоршаудан құтылып, шығып кетті, бірақ 5 адамнан өлтірілген күйінде айырылды (соның ішінде Барухтан да). 1953 жылы 6 шілдеде Иосип Броз Тито өзінің жарлығымен Исидор Барух өлгеннен кейін Югославияның Халық қаһарманы деген лауазым берді. Естелік Исидор Барухтың атымен Сербияның көптеген қалаларының көшелері аталды, сонымен қатар Белградтың бастауыш мектептері. Белградта мәдени ескерткіш ретінде Барухтың ағайындыларынң үйлері (барлығы бірге тұрған үй) саналды. Дереккөздер
Абай (Мақтаарал ауданы)

Абай (2021 жылға дейін – Жалын) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен солтүстікке қарай 23 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Мэри Макэлрой

Мэри Артур Макэлрой (; 5 шілде 1841 — 8 қаңтар 1917) – Америка Құрама Штаттарының 21 президенті Честер Артурдың әпкесі және 1881-1885 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы. Ақ үйдің қожайының міндеттерін президенттің әйелі – Эллен Артурдың қазасының кесірінен атқарды. Өмірбаян Мэри Гринвич, Нью-Йоркте Уильям мен Мальвина Артурдың отбасында дүниеге келді. Ол тоғыз баланың ішінде ең кенжесі болған. Эмма Уиллардтың мектебінде Нью-Йоркта оқыған. 1851 жылы Мэри сақтандыру агенті Джон МакЭлройге тұрмысқа шығады. Олбаниде тұрған жұбайлардың төрт баласы болды. 1880 жылы Мэридің ағасы, Честер АҚШ-тың вице-президенті болып тағайындалды. 1881 жылы президент Джеймс Гарфилд қатты жараланған болатын. Артур оның ізбасары болды. Ол Мэриді оның кіші қызы Элленді тәрбиелеуді және Бірінші ханымның міндеттерін орындауды сұрады. Мэри МакЭлройдың отбасысы Олбаниде тұрғандықтан, ол Вашингтонда тек қыз кезінде, ең дүбірлі кезінде тұрды. Мэри ресми түрде Ақ үйдің қожайыны болмаса да, ол танымал болды. Мэри мен ағасы құрған хаттамалардың сызбалары басқа Бірінші ханымдармен болашақта да қолданылған. МакЭлрой көптеген іс-шараларды ұйымдастырып, бұрыңғы Бірінші ханымдарға үлкен құрмет көрсетті. Ол Джулия Тайлер мен Харриет Лэйнді (Джеймс Бьюкененнің немере жиені) Ақ үйде қонақтарды күтуге көмектесуге шақырған. 1885 жылы 28 ақпанда оның соңғы кеші өтті. Бұл іс-шараға 3000 адам келді. Мэри «Әйелдердің сайлау құқықтарына қарсы Олбани қауымдастығының» мүшесі болды. Өмірінің соңы Мэри МакЭлрой 1817 жылы 8 қаңтарда Олбани, Нью-Йоркте қайтыс болды. Сілтемелер * [http://www.american-presidents.org/2007/04/mary-mcelroy.html Мэри МакЭльрой]
Роуз Кливленд

Роуз Элизабет Кливленд (; 13 маусым 1846 – 22 қараша 1918) – Америка Құрама Штаттарының президенті Стивен Гровердің әпкесі және 1885-1886 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы. Өмірбаяны Роуз Кливленд Файеттвиль, Нью-Йоркте дүниеге келді. 1853 жылы Холланд-Патентке көшті, сол жерде оның әкесі шіркеудің пасторы болып жұмыс істеді. Хоутон мекемесінде білім алып, кейін біраз уақыт сол жерде мұғалім болып жұмыс істеді. Содан кейін Пенсильваниядағы жеке мектепте оқытып, кейін қайтадан Хоутонға оралды. Кәрі анасына 1882 жылы қазасына дейін күтім жасады. Оның ағасы президент болып сайланған соң, бір жыл Роуз Ақ үйді басқарып, Бірінші ханымның міндеттерін орындады. Президент Кливленд Френсис Фолсомға үйленген кезде, Роуз қызметінен кетіп, білім беру саласында мансабын бастады. Ол Лафайетт, Идианадағы институттың жетекшісі болды және «Әдеби өмір» атты журналдың редақторы атанды. 44 жасында Роуз бай жесір Эванджелин Симпсонмен қарым-қатынасын бастайды. Олардың кездесулері Симпсонның Миннесотаның епископы, Генри Бенджамин Уиппке тұрмысқа шыққан соң аяқталды. 1910 жылы епископ қайтыс болған соң, әйелдер қарым-қатынастарын жаңартады. Олар Баньи-ди-Лукка, Италияға көшеді. Сол жерде олар ағылшын суретшісі Нэлли Эриксенмен бірге тұрды. Өмірінің соңы Роуз Кливленд 1918 жылы 22 қарашада 19:32 испандық тұмаудан қайтыс болады. Ағылшын зиратында көмілген, 12 жылдан кейін сол жерге Эванджелинаны көмген. Басылымдар Кливленд 1885 жылы «Джордж Элиоттың поэзиясы мен басқа да зерттеулері» атты эссе мен лекциясын жариялады. 1886 жылы оның «Ұзақ жүгіріс» кітабы жарық көрді. Сілтемелер * [http://www.worldlingo.com/ma/enwiki/en/Rose_Cleveland Rose Cleveland]
Генри Дадли

Генри Дадли (; ок. 1531-1557) — ағылшын әскери, Джон Дадлидің Нортумберланд ханзадасының ұлдарының бірі. Дадлидің басқа балалары тәрізді Генриде әкесінің ағылшын тағына өз қалыңдығы Джейн Грейді отырғызғысы келген былығына батқан болатын. Осы үшін Генри өз отбасымен Мария І басқару уақытында Тауэрде болған болатын. 1554 жылы ғана ол түрмеден босатылған болатын және жақын арада испан королі Филипп ІІ әскери қызметке орналасқан болатын. Өмірбаяны Генри Дадли дүниеге келген шамамен 1531 жылы болашақ Нортумберланд ханзадасының және оның әйелі Джейн Гилфордтың отбасында он үш баланың ішінде бесінші ұл болып дүниеге келген болатын. Генридің туылған шағында оның әкесі рыцарь қызметінде болған. 1517 жылы Джон Дадли вице-адмирал, кейінірек лордө Генеалогия Дереккөздер
Ольга Владимировна Медынич

Ольга Владимировна Медынич (16 желтоқсан 1981, Ленинград) — театр және кино өнерінің ресейлік актрисасы. Өмірбаяны Ольга Медынич Санкт-Петербур г театр өнері Академиясын «Қуыршақ театрының актрисасы» мамандығымен аяқтады. Гермионаның, Паулинаның, Утратаның рөлін М. Фриштың «Биография», Уильям Шекспирдің «Қысқы ертегі» спектакльдарында ойнаған. 2003 жылы «Ілгіш» күлдіргі ойынында сәтті ойнап шыққаны үшін «Петербург Музасы» дипломына ие болды. Кейін 2004 жылы Москвадағы Брунов атындағы эстрада конкурсында 2-орынды иеленді. «Қысқы ертегіден» кейін Семён Яковлевич Спивак оны Жастар театры тобына шақырды. Сол театрда алғашқы өнерге қадамын «Кая мен Герданың тарихы» спектакльнда жасады. Кинода 20 рөлді сомдап шықты, сондай-ақ, ол «Әйелдер лигасы», «Үлкен айырмашылық» шоуларының көрермендеріне таныс. Қазірде Джемал Тетруашвилимен тұрмыста. Марапаттамалары «Петербург музасы» (2003) Брунов атындағы эстрада конкурсында 2-орын (2004) «Алтын нақыштөбе», «Дебют номинациясы» (2005) «Үздік дуэт» дипломы (2007) «Үздік дуэт дипломы» (2008) Шығармашылығы Театрдағы мансабы 2004 – «Кая мен Герданың тарихы» – Қарға 2005 – «Бес кеш» – Катя 2005 – «Ескі үйлер» – Тимофей Кузьмич 2006 – «Бұғы-Патша» – Бұғы 2006 – «Патша және ханзада немесе Гамлет туралы шындық» – Офелия 2007 – «Арыстан қыста» – Элис 2009 – «Қысқы ертегі» – Гермиона, Утрата 2009 – «Метро» – Мюриэль Первис Телеарнадағы мансабы «Әйелдер лигасы» «Үлкен айырмашылық» Фильмография 2003 – Ұрсыспаңдар, қыздар! 2004 – Сынған шамдар көшесі-6 2005 – Тамбовтық ұрғашы қасқыр 2006 – Ескі жұмыстар 2006 – Құпия тапсырмалар 2007 – Омут 2007 – Еуропа-Азия 2007 – Жетелеуші 2007 – Мергеннің эрасы 2008 – Менің ғажайып күтушім 2009 – Неке келісімшарты 2009 – Катерина. Махабаттың оралуы 2009 – Менің ойымдағы ер адам 2009 – Орыс дублі 2009 – Синдбадтың оралуы 2010 – Орындаушы бет 2010 – Партизандар 2010 – Вазир-Мухтардың өлімі 2011 – Жаза 2011 – Үй қызметшісі 2011 – Катерина-3. Үй қызметшісі 2011 – 2017 бағдаршам 2012 – Джентельмендер, сәттілік 2012 – Табынушы 2012 – Әкелер де, балалар да 2013 – Сыныптастар 2014 – Баласы бар әйелді іздеймін 2014 – Тальянка 2015 – Ұлы 2015 – Әлем шатыры 2016 – Тәтті өмір 2016 – Ер азаматтар Дереккөздер
Антонио де Беллис

Антонио де Беллис (1616 — 1656) — барокко дәуірінің итальяндық суретшісі. Сурет өнерінің неапольдық мектебінің өкілі және караваджист болды. Суретшінің өмірінің көптеген бөлімдері белгісіз болып қалды. Антонио де Беллис Неапольде XVII ғасырдың үштен екі бөлігін жұмыс істеп өткізді. Караваджизм стилінде жұмыс істейтін Хосе де Рибера, Массимо Станционе, Бернардо Каваллини сияқты шеберлермен бір қатарда болды. Неапольдегі Сан-Карло-алле-Мортеле шіркеуінде Карло Борромео әулиесінің өмірінің бөлігін бейнелеген кескінмен жұмыс істеді. Сақталған жұмыстары Хьюстон мен Лондон қалаларының көрмелерінде қолжетімді.
Османлы садрағзамдарының тізімі

Османлы империясынің садрағзамы — Османлы империясы дуанының басшысы, Османлы сұлтанның абсолютті өкілі, мемлекетте сұлтаннан кейінгі екінші беделгі тұлға. ҰОМ-нің мөрі садрағзамда болған-ды. Садрағзам мемлекеттік мәселелерді шешу үшін басқа уәзірлерді жинауға құқылы болды. Османлы сұлтандарының резиденциясы Топқапыда орналасқан кезде, садрағзамдардың да кеңселері сол сарайдың аймағында орналасқан Ұлы Қақпа атты ғимаратта болды. Ал дуан кеңесі Күмбезасты ғимаратында өткізіліп отырды. Садрағзамға қатысты келесі атақтар қолданылды: "ұлы уәзір" , "ұлы садр" , "абсолютті өкіл" , "мемлекет сақшысы" , "жомарт сардар" , "ұлы сардар" . Бастапқы кезеңде бұл лауазымға қатысты тек "уәзір" деген атақ қолданды. Ал "ұлы уәзір" атағын алғашқы рет Шандарлы Қара Халил Қайыреддин паша иеленді. Бұл атақ бас уәзірді басқа уәзірлерден ажырату үшін ойлап табылды. 1320 жылдан бастап садрағзамдар сұлтандардың кейбір міндеттерін атқара бастады: сұлтан қазынасына қатысты бұйрық беруге құқылы болды, дуанның әр мүшесін орнынан босата алды және әр саланы бақылауға құқылы болды. Сұлтан мемлекеттің жоғарғы билеушісі болса да, атқарушы билікті садрағзамдар басқарды. Көпрүлі дәуірі (1656-1710 жж.) кезінде сұлтандар тәжірибесіз болғандықтан, садрағзамдардың өкілеттіліктері артты. Бұл заманда садрағзамдар және басқа уәзірлер, көбінесе, Көпрүлі әулетінен болды. Заманның атауы соған байланысты. Танзимат дәуірінен бастар садрағзамдар Османлы империясындегі беделі еуропалық премьер-министрлердің Еуропа елдеріндегі беделімен теңдес болды. Садрағзамдар тізімі Қызықты деректер * Алғашқы садрағзам Алаеддин паша алғашқы Османлы билеушісі I Османның үлкен баласы еді, ал Османнан кейін билеуші болған Орханның ағасы болған, яғни ол Османлы әулетіне жатады. * 5-ші садрағзам Шандарлы Қара Халил Қайыреддин паша ең көп садрағзамдық етті. Ол 1364-1387 жж. 23 жыл садрағзам болды. * 111-ші садрағзам Зұрназен Мұстафа паша ең аз садрағзамдық етті. Ол 5 наурыз 1656 жылы 4 сағат садрағзам болды. * 45-ші садрағзам Соколлы Мехмет паша үш сұлтан тұсында (I Сүлеймен, II Сәлім, III Мұрат) 14 жыл бойы садрағзам болды (1565-1579 жж.). * 74-ші және 88-ші садрағзам Дамат Халил паша төрт сұлтан тұсында (I Ахмет, I Мұстафа, II Осман, IV Мұрат) садрағзам болды (1616-1619 жж. және 1626-1628 жж.). * II Сәлім ешқашан садрағзам ауыстырмады. 8 жыл билесе де, оның билік құруына дейін де, билік құруынан кейін де Соколлы Мехмет паша садрағзам болып қала берді. * II Әбділхамит өз заманында (1876-1909 жж.) 26 рет садрағзамдарды ауыстырды. * 1878 жылдың ішінде садрағзамдар бір-бірін 8 рет ауыстырды. * 260-шы, 262-ші, 264-ші, 266-шы, 269-шы, 272-ші, 274-ші және 279-шы садрағзам болған Кіші Мехмет Сейіт паша 8 рет садрағзам болды. * Садрағзамдар 290 рет ауысты, алайда садрағзамдардың саны — тек 217. * Тағы қараңыз * Османлы империясы
Аркадий Борисович Малисов

Аркадий Борисович Малисов (желтоқсан, 1967 жыл, Тбилиси, КСРО) — кеңестік, грузиндік және ресейлік футболист, қақпашы. Мансабы Клубтық мансабын Ткибуладағы «Мешахта» бастады және осының арқасында екінші лига бойынша КСРО чемпионатының екінші матчын өткізді. Кейінірек «Динамо» тбилисский командасында ойнады және «Гурия» командасының құрамында болды. 1988 жылдан 1989 жылдар аралағында Қызылорда қаласынан шығып «Мелиоратор» сапында 30 матч өткізді. 1991 жылдың басында Грузия чемпионатында ойнаған «Алазани» командасының құрамына ауысты. Келесі бір жарым жыл ейлік «Старт» сапынды ел чемпионаттарында 46 матчта ойнады. Дереккөздер
Низами Мамед оглы Сулейманов

Низами Мамед оглы Сулейманов (азірб. Nizami Məmməd oğlu Süleymanov; 25 қазан 1945 жылы, с. Ранджбар — 2 желтоқсан 2016 жылы, Баку) — Кеңестік және әзірбайжандық ғалым-материалтанушы, инструменталды болат саласында маманы. 1989 жылдан бастап Әзірбайжан ғылым Академиясының корреспондент мүшесі, сонымен қатар Әзірбайжан ұлттық өнер академиясының президенті. 1992 және 1998 жылдар аралығында Әзірбайжан президенті лауазымына кандидат болған болатын. Өмірбаяны және мансабы Әзірбайжан СРО, Алибайрамлинский ауданында, Ранджбар ауылында дүниеге келген. Әзірбайжан политехнологиялық институтын тәмәмдаған. Әзірбайжан Республикасының ғылым академиясы «Кристалл» зауытында директор болып жұмыс істеді. 1989 жылы Әзірбайжан ғылым Академиясының физика-математикалық және техникалық ғылымдар бөлімінің корреспондент мүшесі болып тағайындалды. 1992 жылы президенттік сайлау кезінде өз кандидатурачын ұсынды, сайлаушылар даусының үштен бірін жинап, екінші орынға йе болды. Нәтижесінде 1998 жылы тағы бір рет өз кандидатурасын ұсынып, халық даусының 8,2 % жинап үшінші орынды алды. 2016 жылдың 2 желтоқсанында дүниеден өтті. Ғалыммен қоштасу салтанаты сол күні Гейдара мешітінде өтті. Дереккөздер
Ермек Кәрімжанұлы Тұрсынов

Ермек Кәрімжанұлы Тұрсынов (20 шілде 1961 жыл, Алматы облысы) — қазақстандық жазушы, кинорежиссёр, сценарист, бұрынғы Қазақстанның мини-футболдан құрамасының ойыншысы. Өмірбаяны Әл-Фараби атындағы ҚҰУ журналистика факультетін тәмәмдап, кейін ВГИК-тың сценарлы-кинотану факультетін аяқтаған. Ермек Тұрсыновтың режиссерлік мансабын «Келін» фильмінен бастады. Кинокритиктер «Легенда о Нараяме» фильмімен ұқсастықты тапты. Бұл фильм («Келін») Америка Киноакадемиясының шешімімен «Оскар» премиясына лауреат ретінде «Шет тілдік ең үздік фильмдер» қатарына кірді. 2012 жылдың қазанында прокатқа «Шал» атты жаңа кинофильмі шықты. Ол Эрнест Хэмингуэйдің «Старик и море» деген кітабының мотиві бойынша түсірілген. Алматы қаласында өткен XIII «Выбор года» фестивалінде «Шал» фильмі «Жыл фильмі» атағына ие болды. Фильмге жылдың ең үздік туындысы ретінде Қазақстан халық «Құлагер» премиясы берілген. 2013 жылы «Киношок» фестивалінде фильм гра-приге ие болды. 2014 жылы «Ника» премиясына ТМД және Балтия елдерінің «Ең үздік фильмі» атына үміткер болды. Сценарийлері Ермек Тұрсынов төмендегі фильмдердің сценариін жазды: * 2015 жыл — «Жат», режиссёр Ермек Тұрсынов * 2015 жыл — «Кенже», режиссёр Ермек Тұрсынов * 2014 жыл — «Кемпiр», режиссёр Ермек Тұрсынов * 2012 жыл — «Шал» режиссёр Ермек Тұрсынов * 2009 жыл — «Сіз кімсіз, Ка мырза? («Волчий след», «Цветочник»), режиссёр Қуат Ахметов * 2009 жыл — «Сабалақ» (анимациялық), Темір Бекмамбетовпен бірге * 2008 жыл — «Мұстафа Шоқай», режиссёр Сатыбалды Нарымбетов * 2008 жыл — «Келін», режиссёр Ермек Тұрсынов * 2008 — «Сталинге сыйлық», режиссёр Рустем Әбдірашев * 2008 жыл — «Бақсы», Сергей Бодров пен Гульшад Омаровамен бірге * 2007 жыл — «Ближний бой», режиссёр Еркен Ялгашев * 2007 жыл — «Құрақ көрпе», режиссёр Рустем Абдрашов — ең жақсы сценарий үшін 2007 жылғы «Киношок» фестивалінде мадақтама алды * 1993 жыл — «Әбілқайыр Хан», режиссёр Виктор Пусурманов * 1990 год — «Мытарь», «Золотое перо» драматургиялық конкурсының лауреаты, Мәскеу қаласы Дереккөздер
Марат Сәметұлы Бесманғалиев

Марат Сәметұлы Бесманғалиев (1962 жылы, Алматы) 1988 жылға дейін білім алып, оқуын КСРО мемлекеттік симфониялық оркестрімен бірге Мәскеу консерваториясының үлкен залының сахнасында жеке концертпен бітірді, онда ол Бетховенның бірнеше шығарамаларын орындап, 1990 жылы британдық флейтисткаға тұрмысқа шықты, некеден 1991 жылы дүниеге Арухан Галива атты қыз келді. Әкесі мен анасының ісін жалғастырып ол музыкамен айналысып британ әншісіне айналды, оған қоса ол бірнеше бейнебаяндарда түсіріліп, актриса атағын алды. Некені қиып, Марат Сәметұлы бірнеше жылдан соң француздың Вассилиа қызына үйленді. Оның атақты дәйексөзі: «Егер мен көп жұмыс істесем, соныңда белгілі бір атаққа ие боламын» 1990 жылы Ұлыбританияға көшсе де ол намысын жоғалтпай, әлі күнге ейін Қазақстан елінің азаматы болып табылады. 1989 жылы Алматы қаласында өз оркестірін құрып, Ұлыбритания бойынша турға аттанды. Концертердің бірінде Ян Сибелиус шығармаларың орындап тыңдаушыларды аң-таң калдырды, өзіннің ерекше әуенімен сахна төрінде туынданың эмоционалдығының ашықтығымен және сезімдер тереңдігімен таңқалдырды. 1996 жылы Нью-Йорктың Барбикан Холында Англияның камералық оркестрімен берген концерті оның халықаралық скрипка жұлдызы ретінде қалыптасуындағы шешуші кезең болды. Ол ірі әлемдік музыка жазбаларымен айналысатын компаниялармен тұраҚты келісім шарт жасасады. Ол 1988 жылы Лейпциг Бах Халықаралық байқауында жүлдегер болды, ал 1991 жылы ол Испаниядағы халықаралық байқауындабірінші жүлдені жеңді, сондай-ақ бәсекелестікті ең көрнекті шебері болғаны үшін арнайы сыйлыққа ие болды. 2000 жылы Бисенғалиев Қазақстанда «Платиналы Тарлан» сыйлығын және «Құрмет медалімен» атақтарын алды. Борат бейнебаянына жауап ретінде Бисенғалиев филімнің музыкалық директор Эрран Барон Кохеннің «Зере» атындағы шығарамасын қолданды. Дереккөздер
Жаңадәуір (Жетісай ауданы)

Жаңадәуір — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Жолдасбай Ералиев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 19 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Жетіқұбыр

Жетіқұбыр (2011 жылға дейін – Жамбыл) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Жолдасбай Ералиев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Өркен (Түркістан облысы)

Өркен (2008 жылға дейін – Юбилейное) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Жолдыбай Нұрлыбаев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен батысқа қарай 11 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Мырзатөбе

Мырзатөбе (2008 жылға дейін – Мақталы) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Жолдыбай Нұрлыбаев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен батысқа қарай 10 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Өнімгер

Өнімгер (2011 жылға дейін – Қазақ ССР-нің 30 жылдығы) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Жолдыбай Нұрлыбаев ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен батысқа қарай 6 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Ынталы (Мақтаарал ауданы)

Ынталы (2008 жылға дейін – Қызылту) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы ауыл, Жолдыбай Нұрлыбаев ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы – Мырзакент кентінен батысқа қарай 8 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Қалталы жыртқыштар

Қалталы жыртқыштар (лат. Dasyuromorphia) — аустралиялық калталылар қатары. Етпен тамақтанатын қалталылардың көбі осы қатарға жатады. Еуропалықтар бұл қатардың жануарларын өздеріне таныс плацентарлы жануарларға ұқсатып жатады. Мысалы, қалталы қасқырлар мен қалталы сусарларды шыныменде айыру мүмкін емес. Алайда бұл екі жануардың арасында ешқандай туыстық қатынас жоқ, ал олардың сыртқы ұқсастықтары конвергентті эволюцияға негізделген. Сипаты Көптеген қалталы жыртқыштардың организмдерінің құрылысы мен дене пішіндерінен айтарлықтай өзгешеліктер жоқ болғанымен, дене өлшемдері бойынша үлкен айырмашылықтарды байқауға болады. Кейбір қалталы тышқандардың үлкендігі еуропалық тышқандардан аспаса, тасмандық шайтанның ұзындығы 1 метрге, массасы 10 килограммға жетеді. Жойылып кеткен қалталы қасқыр одан да ірі болған. Олардың барлығы жәндіктерден бастап омырқалыоларға дейін жейтін шебер әрі айлакер жыртқыштар болып табылады. Кейбір түрлелі өлімтіктермен де қоректенеді. Таралуы Қалталы жыртқыштар Аустралияда, Жаңа Гвинеяда, Тасманияда және басқа да кейбер аралдарда кездеседі. Систематикасы Бұл қатар үш отбасыдан тұрады: * Қалталы жыртқыштар (Dasyuridae), * Қалталы құмырсқажегіштер (Myrmecobiidae), * Қалталы қасқырлар (Thylacinidae), жойылып кеткен отбасы.
Спирогира

Спирогира - тұщы су қоймаларында тіршілік ететін ағза. Спирогирада жібі бір қатарға орналасып, ұзын жасушалардан құралған көпжасушалы балдыр. Ол өзге балдырлармен бірге жиналып, суға жасыл түс береді. Спирогира қолға алғанда жібектей жұмсақ болып сезіледі. Спирогираның құрылысын микроскоппен көруге болады. Оның жасушалары ірі. Жасуша қабықшасы астындағы цитоплазма ядроны қоршаған цитоплазмамен цитоплазмалық жіпшелер арқылы байланысады. Жіпшелердің арасын вакуоль шырыны толтырып тұрады. Жасыл түс беріп тұратын хроматофоры бір, екі немесе одан көп болады. Таспа пішінді хроматофоры жасушада оралма тәрізді орналасқан. Атауы осы қасиетіне негізделген. Ол өсімді және жынысты жолмен көбейеді. Өсімді көбею спирогира жіпшесі бірнеше бөлшекке немесе жеке жасушаларының бөлінуі арқылы жүреді. Әр бөлшегінің жасушасынан қайтадан спирогира жіпшесі пайда болады. Жынысты көбею жіптеріндегі екі жасушаның цитоплазмасының қосылуы арқылы жүреді. Галерея Дереккөздер
Нарын (өзен, Қырғызстан)

Нарын өзені (, ) — Қырғызстан және Өзбекстанның жерімен ағатын өзен. Қарадария өзенімен қосылған соң Сырдария өзеніне айналады. Географиялық мәліметтер Нарынның ұзындығы – 807 км, су алабының ауданы 59 900 км². Орталық Тәңір тауы мұздықтарынан бастау алатын Үлкен Нарын мен Кіші Нарын өзендерінің қосылуынан пайда болады. Тау аралық аңғарда, кейде тар шатқалдарда ағады. Сағадағы орташа су шығыны – 480 м³/с, максималды шығыны – 2820 м³/с, қалқыма тұнымдары – 760 кг/с. Мұздық-қарлармен қоректенеді. Суы мамырдан тамызға дейінгі аралықта тасиды. Максималды ағын маусым-шілде айларында болады. Бастауы қатып қалады. Судың минералдануы 200-500 мг/л, сағасына қарай, әсіресе саба кезде көбейеді. Өзеннің бастауында ауданы 91023,5 га болатын Нарын мемлекеттік табиғи қорығы орналасқан. Нарында көптеген салалар бар. Олардың ең ірісі: (оң) Көкемерен, Қарасу, Ұзынақмат, Шыжқан, Онарша, Төркен, Қажырты, (сол) Атбасы, Алабұға, Көкйірім, Қарасу. Дереккөздер Сілтемелер
Преснов ауданы

Преснов ауданы — 1928-1997 жылдары Солтүстік Қазақстан облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Пресновка ауылы. Тарихы Преснов ауданы Қызылжар (Петропавл) округінің құрамында 1928 жылы 3 қыркүйекте құрылды. Аудан орталығы Пресновское ауылы болды. 1930 жылы 17 қыркүйекте округтер таратылған соң, аудан Қазақ АКСР-інің тікелей бағынысына өтті. 1932 жылы 10 наурызда Қазақ АКСР-інде облыстардың құрылуымен Преснов ауданы Қарағанды облысының құрамына енді. 1936 жылы 29 шілдеде Преснов ауданы Солтүстік Қазақстан облысының құрамына кірді. 1986 жылы ауданда 11 ауылдық кеңес болған: Железин, Қазан, Кладбин, Макарьев, Матросов, Мирный, Новорыбин, Первомай, Петров, Преснов, Пресноредуть. 1997 жылы 23 мамырда Преснов ауданы таратылып, аумағы Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы ның құрамына қосылды. Халқы Дереккөздер
Алтынтөбе (Ордабасы ауданы)

Алтынтөбе — 2014 жылы Шымкент қаласы құрамына қосылған. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Абай ауданындағы тұрғын үй массиві. 2014 жылға дейін Ордабасы ауданы Бадам ауылдық округі құрамында болды. Халқы Тұрғыны 998 адам (2009). Дереккөздер
Көкбұлақ (Ордабасы ауданы)

Көкбұлақ — 2014 жылы Шымкент қаласы құрамына қосылған. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Абай ауданындағы тұрғын үй массиві. 2014 жылға дейін Ордабасы ауданы Бадам ауылдық округі құрамында болды. Халқы Тұрғыны 1436 адам (2009). Дереккөздер
Әулие Бехнам

Киелі Бехнам (арам.&#x20;ܡܪܝ ܒܗܢܡ), сондай-ақ Мар Бехнам, киелі азап шегуші жәнеде сириялық хрейстандар мен Копсткой шіркеуі де құрметтейтін жан. Өмірбаяны Бехнам дүниеге IV ғасырда ассирий патшасы Синхарибтың отбасысында дүниеге келген. Әкесі киелі сиқыршы деседі. Бехнам әкесі секілді зороастрийлік болған. Аңыз бойынша, күндірдің бір күні ханзада Бехнам 40 қызметшілерімен аңшылыққа шығады, алайда бір белгісіз себептермен жалғыз қалып қалады. Кейбір дереккөздерде періште туралы айтылады, ол келіп алыс емес жердегі дуана Әулие Матфейді (Мар Матта). Басқа нұсқалар бойынша Бехнам аңшылықта адасып кетіп, сосын таулар арасында еремит тұратын жерде түнеуге тура келеді. Ханзада дуанамен кездесіп, дуана хрестиандық туралы айтады. Ханзада Мар Маттаның сөздеріне дәлел сұрап, егер әпкесі Сараны проказа ауруынан жазып берсе, сол дінге берілітінін айтады. Келесі күні Бехнам дуанаға әпкесін алып келеді. Мар Матта Сараны бұлақта шоқындырады (крестит). Сумен шайынған соң шоқындыру кезінде Бехнам әпкесі жазылып кетеді. Бұл ғажап жазылуға қарап, ханзада өзінің 40 қызметші сімен шоқындырылады. Шоқындыру туралы естіген патша өз балаларын айнытуды мақ сат етеді. Синхариб баласы және ханзада Бехнамға тілдік құдайларға құрбандық шал дегенде, ханзада басын бұрады. Бехнам мен Сараның өжеттілігіне байқап, патша оларды дарға асуға бұйрық беріледі. Осы жарлық туралы естіге н қызметшілер мен ханзада және Сара тауға қашады, алайда жіберілген қуғыншылар оларға жетіп алып, Нумруд қаласынан алыс ұзамай қырып салады. Бехнам ханзада және Сара ата-анасының қателігін құдай кешірсін және дұрыс жолға салсын деген дұғамен қайтыс болады. Өлім жазасынан кейін патшаның өзі дәл сол аурумен ауырып есі адасады. Ал әйеліне аян келеді, аянда оны Мар Маттаға апаруы керектігі айтылады. Періште бұйрығын орындаған соң, патша жазылып шоқындырылады. Ал басқа нұсқаларда патшаны балаларын өлтірген дерге апарғанда жазылған дейді. Бехнамның қайтыс болған жерінде кесенемен Мар Бехнам атты ғибадатхана құрылады. Синхариб ғибадатхананы дуана үшін жасайды. Әулие Бехнам жайлы алғашқы аңыздар 7ғасырдың соңына- 8ғасыр басына жатады. Аңыз мәтіні анахронизмдерге бай. Құрметтеу Басты әулиет, киелі кесенесі Ирактағы Мар Бехнам ғибадатханасында орналасқан. Көптеген шіркеулеп соларға арналған Сирия, Египет және т.б. елдерде кездеседі. Әулие Бехнама және оның қарындасы Сараны 10 желтоқсанда еске алады. Дереккөздер
Ұлы Моғолдар падишаһтарының тізімі

Ұлы Моғолдар патшалығының падишаһы — Ұлы Моғолдар патшалығының басшысы, Ұлы Моғолдар әскерінің бас қолбасшысы. Бабыр Ұлы Моғолдар әулетінің негізін қалаушысы Бабырдың арғы атасы Әмір Темір еді. Темірдің үшінші баласы Миран шаһтан (Хорасан наменгері) Омар Шейх мырза (Ферғана әмірі) туды. Ал Омар Шейх мырзаның баласы Бабыр еді. Бабырдың анасы Құтлық Нигяр ханым Шыңғыс ханның ұрпағы еді. Сондықтан Ұлы Моғолдар әулеті Темір әулетінен ғана емес, Шыңғыс хан әулетінен де тарайды. Бабыр әкесінен кейін Ферғананың әмірі (1494-1504) болған-ды, кейін Мәуереннаһрдың (1497-1498), Кабулдың (1504-1526) және Қандағардың әмірі (1512-1526) болды. Мұхаммед Шайбани ханның Самарқанды жаулап алып, Мәуереннаһрда билік орнатуына байланысты Бабыр Ауғанстанға кетуге мәжбүр болды. Осында ол 1504 жылы Кабулды жаулап, сол жерде өзін "падишаһ" деп жариялады. Бабырдың Мәуереннаһрда арғы атасының патшалығын қайта жанғарту арманы өте зор болған-ды. Сондықтан падишаһ 1511 жылы шиит болған парсы шаһы I Ысмайылмен әскери одақ құрып, Самарқанды қайтарып алды. Алайда жергілікті сунниттік халық шииттік билікке наразы болды, және Бабыр қаланы қалдыруға тура келді. 1514 жылдан бастап Бабырдың Мәуереннаһр жайлы армандары Үндістан жайлы армандарға ауысты. 1519 жылдан бастап Бабыр Кабулдан Солтүстік-Батыс Үндістанға жорықтар жаса бастады. 1525 жылы Дели сұлтандығының сұлтаны Лоди Ибраһим шаһтың қас дұшпаны Аллам ханды көмекке шақырып, келесі жылы Делиге жорық бастайды. Сол жылдың сәуірінде падишаһ делилік сұлтанды Панипат шайқасында жеңді. Ал 1527 жылы раджпут раджасы Санграм Сингхті Кхануа шайқасында талқандады. Осы шайқастарда Бабыр зеңбіректер мен мылтықтарды сәтті қолданды. Ал Мұхаммед Шайбани ханнан ол тулгам секілді әскери әдістерді алып пайдаланды. Солтүстік-Батыс Үндістанды жаулап алған Бабыр осылайша Ұлы Моғолдар патшалығының негізін қалайды. 1529 жылы патшалық құрамында Шығыс Ауғанстан, Панджаб және Ганг алқабы болды. Падишаһтар тізімі Қызықты деректер * Егер алғашқы 165 жыл ішінде Ұлы Моғолдар патшалығында 6 падишаһ ауысса, қалған 165 жыл ішінде 14 падишаһ ауысты.
Рудник (тау)

Рудник — орталық Сербиядағы тау, Горни-Милановац қаласының маңында орналасған. Өз атауын пайдалы қазбалары мен табиғи байлықтары, ең бастысы кендері үшін алған. Ең биік шыңы Цвиич атауына ие, сербтік биолог және геолог Йован Цвиичқа арнап қойылған, биіктігі 1132 метр. Сонымен қатар бірнеше 1000 метрге жетерлік шыңдары да бар. Қылқанжапырақты ағаштары етегін жабуда. Ең маңыздысы емен ағаштары. Тарихы Беловодье тауындағы археологиялық қазбалар Рудник тауының ең көне екенін дәлелдейді. Ол жерде алғаш жоғары температурада мысты балқыту технологиялары қолданылған. Ғылыми дәлелденген фактілер бұны б.з.б. 5000 жылдары бастаған. Осы жерге римдіктердің келуіне дейін, облыс иллирийцтар, фракийцтер, кейінірек кельттер қоныстанған. Алғашқы сербтік кириллицамен жазылған динар рудник жартасының арасынан табылған. XIV ғасырда өңірді сакстар жаулап бастайды. Ерекше маңыздылықты Рудник 1441 жылы алады, ол кезде Осман империясы Ново-Брдоны басып алған болатын. Рудникті минералған бай қоры сербтер үшін табыс көзі болып келді. Рудниктегі падалы қазбаларды өңдеуден бөлек етектерінде халық саны өсе бастаған. Сонымен Рудник дамыды. Қоршаған өзендер Рудник өзендерді бассейндерге бөледі, мысалы Моравы, Колубары және т.б. Солтүстік бөлігінде Ясеница қоршаған - ол Моравы оң ағысы, ал батыста деспотовицаның ағыстары, солтүстігі Батыс Моравалар, оңтүстігі Гружа өзенінің бастауы. Сондай - ақ, Златарица және Сребреница, Брезовица, Ясеница өзендері де бастау алған. Сол себепті Рудник алып өзендердің көзі болып табылады. Туризм Тек қылқанжапырақты қабаттың арқасында жәнеде адам қолы тимегендіктен Рудник тауы отбасының денсаулығы, тынығуы үшін таптырмас жер. Ерекше климат жағдайларына және ешбір қонақ үй және т.б. болмағандықтан 1922 жылы бұл тау ресми түрде жабайы деп аталған. Маңындағы елді мекендер мен тау асфальтті жолмен байланысқан, бөктерінде өсімдік қабаттары көп және қыдырғанға немесе серуенге өте пайдалы. Туристтер Цвиич шыңына, Островица вулканына шыға алады. Ол жерде Джерин Градтың қалдықтары бар, аңыз бойынша сонда Ирина Кантакузина қайтыс болған. Рудник тауында Рим уақытынан қалған неше түрлі шахталар және орындар қалған. Туристтер Опленац ғибадатханасына кіріп шығуына болады. Оңтүстік - Шығыста Ұлы Штурац қорығы орналақан. Негізгі шыңдары * Цвиича шыңы (бұрын — Ұлы Штурац) — 1132 м; * Шағын Штурац (бұрын — Орташа Штурац) — 1113 (1115?) м; * Дұға (Белое поле) — 1096 (1098?) м; * Банетов шыңы — 1089 м; * Прлински шыңы (бұрын — Шағын Штурац) — 1058 (1056?) м; * Пальевине — 1052 (1062?) м; * Марьанац — 1028 м; * Увлака — 958 м; * Явор — 927 м; * Курьяк — 924 м; * Суви грмови — 920 м; * Үлкен лаз — 909 м; * Градина — 830 м; * Островица — 758 м. Ескертпелер
Қызылсеңгір (Ордабасы ауданы)

Қызылсеңгір (2007 жылға дейін – Социалистік қоғам) — Түркістан облысы Ордабасы ауданы, Қажымұқан ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Темірлан ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 19 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Жуас болудың жақсы жақтары

«Жуас Болудың Жақсы Жақтары» — американдық кинофильм, Стивен Чбоскидің эпистолярлық романының экранизация. Стивен Чбоски фильмге әрі режиссерлік етті. Фильм тұсаукесері Торонтодағы кинофестивальде 8 қыркүйек 2012 жылы болып өтті. Киносурет «Еркін рух» марапатына ие болып,Ұлттық АҚШ киносыншылар кеңесінің нұсқасы бойынша фильм жылдың ең үздік фильмдер ондығының қатарына кірді. Рөлдерде Логан Лерман — Чарли Эмма Уотсон — Сэм Эзра Миллер — Патрик Мэй Уитман — Мэри-Элизабет Эрин Вильхельми — Элис Джулия Гарнер — Сьюзан Джонни Симмонс — Брэд Рис Томпсон — Крэйг Пол Радд — мистер Андерсон Том Савини — мистер Каллахан Кейт Уолш — миссис Кельмекис Дилан Макдермотт — мистер Кельмекис Мелани Лински — Хелен Зейн Хольц — Крис Нина Добрев —Кэндис Дереккөздер
Футболдан Қазақстан Кубогы 2016

Футболдан Қазақстан кубогы 2016 — кубоктың жиырма бесінші турнирі. Шығу жүйесімен өткізілген. Турнирдің бірінші кезеңі 2016 жылы 21 наурызда басталды. Ал финал 2016 жылы 19 қарашада Алматы қаласындағы Орталық стадионында өткізілді. Жеңімпаз Еуропа Лигасы 2017/18 қатысуға құқылы. Бастапқы кезең «А» тобы ---- ---- В тобы ---- ---- «С» тобы ---- ---- 1/8 финал 1/4 финал 1/2 финал Финал Толық мақаласы: Футболдан Қазақстан кубогының финалы 2016
Әс-Саффах

Әбдуллаһ әс-Саффах (; 722, Хүмайма — 10 маусым 754, Анбар) — Ислам халифатының 20-шы халифасы, мүміндер әмірі. Аббас әулетінен болған алғашқы халифа. Мұхаммед пайғамбардың көкесі болған Аббас ибн Әбділмүттәліптің шөпшегі және халифа Әл-Мансұрдың ағасы. Өмірбаяны Умәйяларға қарсы хорасандық көтеріліс болған кезде әс-Саффах көтерілісбасы Әбу Мүсліммен жақсы қарым-қатынастар орнатты. Әс-Саффах Куфада өзін жаңа халифа деп жариялады. Шииттер халифат ретінде Әли ибн Әбу Талибтің ұрпағың көргісі келді, алайда әс-Саффах олай қаламады. Өз әскерін мұсылман емес жауынгерлермен күшейтіп, өзіне қарсы шығатын және халиф деп мойындамайтындарға қарсы, яғни Умәйяларға, шииттерге, тіпті кейбір хорасандық көсемдерге соғыс ашты. Сондықтан оған "әс-Саффах" ("қанды қасапшы") деп лақап ат қойылды. Өзінің елордасы болған Анбар қаласында (қазіргі Ирак аймағында) шешек ауруынан қайтыс болды. Оның орнына халифатты келесі сегіз ғасыр бойы інісі Әл-Мансұр мен оның ұрпақтары биледі.
Төлеген Бойтанов ауылы

Төлеген Бойтанов ауылы — Түркістан облысы Отырар ауданы, Маяқұм ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2020 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Шәуілдір ауылынан солтүстік-батысқа қарай 34 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 294 адам (145 ер адам және 149 әйел адам) болса, 2009 жылы 35 адамды (16 ер адам және 19 әйел адам) құрады. Дереккөздер
ВАЗ-2114

ВАЗ-2114 («Лада-1600»/«Lada-1600») — Ресейдің артқы тартушы автокөлігі. 2003 жылдан 2013 жылға дейін шығарылып келді. Ізашары ВАЗ-2113, ізбасары ВАЗ-2115. Дереккөздер # [https://www.zr.ru/content/news/504240-sedan_lada_samara_uhodit_v_istoriju/ Седан Lada Samara тарихқа кетеді.] # «За рулём Санкт Петербург» газеті № 01—02 (296—297) ақпан 2014. # http://www.lada.ru/cgi-bin/statement.pl?id0&id_article82343&prev=1
Аққұм ауылдық округі (Отырар ауданы)

Аққұм ауылдық округі – Түркістан облысы Отырар ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылға дейін Ақтөбе ауылдық округі деп аталған. Әкімшілік құрамы Құрамына Аққұм ауылы кіреді. Орталығы – Аққұм ауылы. Дереккөздер
№37 темір жол айрығы

№37 темір жол айрығы — Түркістан облысы Отырар ауданы, Темір ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы. Географиялық орны Округ орталығы – Темір ауылынан оңтүстік-шығысқа карай 11 км-дей жерде, Түркістан—Арыс темір жолы бойында. Халқы Дереккөздер