kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Эве

Эве (эвегбе) — Гананың оңтүстік-шығысындағы және Тогоның оңтүстігіндегі халық. Негізінен Гананың оңтүстік-шығысында (Вольта аймағы) және Тогоның оңтүстігінде (Жағалау аймағы мен Үстірт аймағының оңтүстігінде) Вольта және Куффо өзендерінің төменгі ағысының арасында тұрады. Ганадағы саны шамамен 4 миллион адам, Тогода – 2,5 млн. Олар сонымен қатар Бенин, Буркина-Фасо, Либерия, Кот-д’Ивуарда тұрады. Тілі Олар эве, эвегбе немесе аджагбе тілінде сөйлейді, тілі Нигер-Конго макроотбасыныі ква отбасына жатады. Діні Эвелер арасында ежелгі нанымдар (табиғат күштеріне табыну, ата-бабаларға табыну) кең таралған, олардың бір бөлігі ислам мен христиан дінін ұстанады. Кәсібі Дәстүрлі кәсіптері – қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, маниок, жүгері, көкөніс, экспорттық дақылдар – кофе, какао бұршақтары, мақта, кокос және майлы пальма жемістері), мал шаруашылығы (ірі қара және ұсақ мал, шошқа, құс), жағалауда – балық аулау. Қолөнер (тоқымашылық, керамика, ағаш ою, өру, т.б.) өз мәнін жоғалтуда. Эве әйелдері дәстүрлі түрде көтерме және бөлшек сауда деңгейінде ірі саудагерлер болып табылады. Дүкендер мен сауда операцияларының көпшілігін толығымен әйелдер бақылайды. Тұрмыс салты Дәстүрлі қоғамдық ұйымның негізін ауыл және көпбалалы қауымдар құрайды. Ауылдық шешімдерді ақсақалдар жиналысы қабылдайды. Тауар-ақша қатынастарының дамуымен қауымдастық бірте-бірте ыдырай бастады. Дәстүрлі тұрғын үйлері - төбесі сабанмен және пальма жапырақтарымен жабылған тік бұрышты саздан жасалған үйшіктер, жағалауда - қадаларда орналасқан. Тұрғын үйдің жанында астық қоймалары, мал қоралары және басқа да шаруашылық құрылыстары бар. Ауыл орталығында әдетте мерекелер мен халық жиналыстары өтетін алаң, ал үлкен ауылдарда базарлар бар. Ерлерге арналған күнделікті киім – кең көйлек, шалбар. Мерекелік киімнің негізгі бөлігі түрлі-түсті, әдетте матадан жасалған кең тога болып табылады. Әйелдер киімі – белге оранған мол мата, жеңіл күртеше, әшекей бұйымдар – алқа, сырға, білезіктер. Дәстүрлі тағам – күріш, соустары бар жүгері, ұсақталған кептірілген маниоктан жасалған ботқа түрі - гари. Халық аңыздары, жырлар, мәтелдер, ертегілер т.б. сақталған. Дереккөздер
Қазақстанның Америка Құрама Штаттарындағы Елшілігі

Қазақстан Республикасының Америка Құрама Штаттарындағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Америка Құрама Штаттарындағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік АҚШ астанасы Вашингтон қаласында орналасқан. Тарихы Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттар арасындағы дипломатиялық қатынастар 1991 жылғы 26 желтоқсанда орнатылған. Қазақстанның АҚШ-тағы Елшілігі 1992 жылғы 30 қазанда ашылған. Е.Н. Ашықбаев 2021 жылғы сәуірден бастап Қазақстан Республикасының АҚШ-тағы Елшісі болып табылады. Елшілік Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігінің жүйесіне енеді және Қазақстан Республикасының АҚШ-тағы мүдделеріне өкілдік етеді. Елшіліктің негізгі міндеттері * Қазақстан Республикасының АҚШ-тағы ұлттық мүдделерін қамтамасыз ету және оның сыртқы саяси курсын іске асыру; * Қазақстан Республикасының азаматтары мен заңды тұлғаларының Америка Құрама Штаттарында құқықтары мен мүдделерін қорғау; * Қазақстан Республикасының АҚШ-пен ынтымақтастығын дамытуды қамтамасыз ету, Қазақстанның мемлекеттік органдарының, қоғамдық ұйымдарының және іскер топтар өкілдерінің АҚШ-пен байланыстарын орнату және қатынастарын дамыту; * Қазақстан Республикасының АҚШ-пен халықаралық келісімшарттары жобаларын, келісімшарттарды жасасу, орындау және тоқтату жөніндегі ұсыныстарды әзірлеуге қатысу, Қазақстанның болу елімен жасасқан келісімшарттарының орындалуына бақылау жасау; * консулдық қызмет; * өзге де міндеттер. Елшілік ғимараты-1888 жылы салынған үлкен жамбас төбесі, көрнекті мұржалары және ерекше дөңгелек бұрыштық мұнарасы бар Ричардсон стиліндегі кең кірпіш үй. Үйді Чарльз мен Сэмюэль Эдмонтон бай газет шығарушының жесірі Сюзан Шилдс үшін жобалаған және салған. Бұл үйде бұрын АҚШ-тың 27-ші вице-президенті Джеймс Шерман болған. Ғимараттың сыртында Қазақстанның тәуелсіздігін бейнелейтін Алтын адам монументінің кішірек нұсқасы орналасқан. Елшілер * Әлім Жамбурчин (1992-1994) * Төлеутай Сүлейменов (1994-1996) * Болат Нұрғалиев (1996-2000) * Қанат Саудабаев (2001-2007) * Еран Ыдырысов (2007-2012) * Қайрат Омаров (2013-2017) * Ержан Қазыханов (2017-2021) * Ержан Ашықбаев (2021-қазіргі уақыт) Байланыс * Жұмыс кестесі: дүйсенбіден жұмаға дейін (екі мемлекеттің мереке күндерінен басқа), келушілерді қабылдау: 9: 00-18: 00 * Телефон: +1 (202)-232-5488 * Электронды пошта: washington@mfa.kz Дереккөздер
Қазақстанның Мароккодағы Елшілігі

Қазақстанның Мароккодағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Марокко Корольдігіндегі дипломатиялық миссиясы. Дипломатия Қазақстан Республикасы мен Марокко Корольдігі арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылғы 26 мамырда орнатылды. 2020 жылғы 30 желтоқсанда ҚР Президентінің Жарлығымен Қазақстанның Мароккодағы Елшілігі ашылды. 2021 жылғы наурыздан бастап Саулекүл Сайлауқызы Қазақстан Республикасының Марокко Корольдігіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі болып табылады. Дипломатиялық өкілдік Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің жүйесіне кіреді және Қазақстанның Мароккодағы мүдделеріне өкілдік етеді. Сонымен қатар, Елшілік Қазақстан мен Ислам әлемінің білім, ғылым және мәдениет ұйымымен (ИСЕСКО) ынтымақтастық және Батыс Африка құрылығындағы Бенин, Буркина-Фасо, Габон, Гвинея-Бисау, Кот-д’Ивуар, Кабо-Верде, Гамбия, Мавритания, Мали, Сенегал, Сьерра-Леоне, Тогоға, яғни Батыс Африкадағы 12 мемлекетпен байланыстар үшін жауапты болып келеді. Елшіліктің негізгі міндеттері: * Мароккода Қазақстанның ұлттық мүдделерін қамтамасыз ету, сыртқы саяси бағытын іске асыру; * Мароккодағы Қазақстанның азаматтары мен заңды тұлғаларының құқықтары мен мүдделерін қорғау; * Қазақстан Республикасының Марокко Корольдігімен ынтымақтастығын дамытуды қамтамасыз ету, Қазақстанның мемлекеттік органдарына, қоғамдық ұйымдарына және іскер топтар өкілдеріне Мароккомен байланыстарды орнатуға және қатынастарды дамытуға жәрдем көрсету; * Қазақстан Республикасының Марокко Корольдігімен халықаралық шарттарының жобаларын жасасу, орындау және тоқтату туралы ұсыныстарды дайындауға қатысу, екі ел арасындағы шарттардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру; * ИСЕСКО-мен ынтымақтастықты дамыту; * Батыс Африканың аталған 12 мемлекетімен Қазақстан арасындағы саяси, сауда-экономикалық, мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты нығайту; * консулдық функцияларды жүзеге асыру; * басқа функциялар. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Мысырдағы Елшілігі

Қазақстанның Мысырдағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Мысыр Араб Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Дипломатия Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылы 6 наурызда орнатылды. Қазақстанның Каирдегі Елшілігі 1993 жылы сәуірде ашылды. 2020 жылдың қыркүйегінен бастап Лама Шариф Қайрат Қайырбекұлы Қазақстан Республикасының Мысырдағы Елшісі болып табылады. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Оңтүстік Африкадағы Елшілігі

Қазақстанның Оңтүстік Африкадағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африка Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Дипломатия Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африкадағы Елшілігі 2013 жылғы желтоқсан айынан бастап жұмыс істей бастады. Қазақстан Республикасының ОАР-дағы тұңғыш Төтенше және Өкілетті Елшісі қазақстандық мемлекеттік қайраткер, дипломат Талғат Ғабдуллаұлы Қалиев болды, бұл жоғары лауазымдағы қызметті ол 2014-2019 жж. атқарған. 2019 жылғы 12 шілдеде Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африкадағы Төтенше және Өкілетті Елшісі ретінде Қанат Қобыландыұлы Тумыш болып тағайындалды. Ол 2019 жылғы 15 қазанда өзінің сенім грамоталарын ОАР Президенті С.Рамапозаға тапсырды. 2023 жылғы 11 қаңтарда Еркін Қадырбекұлы Ахинжанов Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африка Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып тағайындалды. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Эфиопиядағы Елшілігі

Қазақстанның Эфиопиядағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Дипломатия Қазақстан Республикасының Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикадағы Елшілігі Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 31 қаңтардағы № 745 Жарлығымен ашылды. Қазақстан мен Эфиопия, Батыс, Орталық және Шығыс Африканың бірқатар басқа мемлекеттер арасындағы саяси, мәдени және гуманитарлық ынтымақтастық, сауда, инвестиция, қорғаныс, ғарыш, спорт және т.б. салаларда екі жақты ынтымақтастықты дамыту Елшіліктің негізгі жұмыс бағыты болып табылады. Юрисдикция Елшілік Африка Одағымен, UNECA, IGAD, БҰҰ Найроби офисімен аккредитациясы бар ынтымақтастықты дамытуға атсаласуда. Африка Одағы - Африканың 55 мемлекетін біріктіретін халықаралық үкіметаралық ұйым, Африка бірлігі ұйымының мұрагері. Штаб-пәтері Аддис-Абеба қ., Эфиопия. UNECA –БҰҰ-ның Африка үшін экономикалық Комиссиясы - БҰҰ-ның аймақтығы бес комиссиясының бірі. Комиссия мандаты – оған мүше мемлекеттердің экономикалық және әлеуметтік дамуына ықпал ету, аймақтық интеграция және Африканың дамуы үшін халықаралық ынтымақтастықтың кеңеюі болып табылады. Штаб-пәтері Аддис-Абеба қ., Эфиопия. IGAD – Шығыс Африканы дамыту жөніндегі үкімет аралық орган. Джибути, Судан, Сомали, Эфиопия, Эритрея, Кения және Уганда мемлекеттері кіреді. Штаб-пәтері Жибути-сити қ., Жибути. БҰҰ Найробидегі офисі – БҰҰ-ның Найроби қаласы (Кения) ресми кеңсесі, БҰҰ-ның Африкадағы штаб-пәтері және БҰҰ Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасы (ЮНЕП) және БҰҰ-ның адам қоныстану бағдарламасы (БҰҰ-Хабитат) офистері орналасқан. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Ауғанстандағы Елшілігі

Қазақстанның Ауғанстандағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Ауғанстан Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Дипломатия Дипломатиялық қатынастар 1992 жылы 12 ақпанда орнатылды. 1993 жылы Қазақстан Республикасында Ауғанстан Ислам Республикасының Елшілігі ашылды. 2003 жылы Ауғанстанда Қазақстан Елшілігі ашылды. 2018 жылы сәуірден бастап Ә.О.Есенгелдиев Ауғанстандағы Қазақстан Елшісі. 2018 жылы қазаннан бастап М.Ф.Азими Қазақстандағы Ауғанстан Елшісі. Байланыс Дереккөздер
Экои

Экои (эджагам) — Батыс Африкадағы халықтар тобы. Олар Нигерияның оңтүстік-шығысындағы Кросс өзенінің шығысында (100 мың адам - ​​2017, бағалау) және Камерунның батысында (100 мың адам) тұрады. Жалпы саны 820 мың адам. Оларға экои, ака­жу, эд­жа­гам (обанг, кеа­ка), нкумм, нде (удом, мбен­кпе, экам­ту­лу­фу), нсе­ле, нкем (нким), ман­та (нта, атам), ннам (ндем) т.б. кіреді. Тілі Тілі - экои (эжагам) тілі, нигер-кордофан отбасының бенуэ-конго тобына жатады. Діні Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер. Дәстүрлі нанымдар ата-баба культтері мен табиғат күштерімен байланысты. Кәсібі Дәстүрлі кәсіптері - қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, маниок, тәтті картоп, жержаңғақ), аңшылық, тоқымашылық, керамика, ағаш ою (көбінесе былғарыдан жасалған маскалар, ата-бабалардың мүсіндері). Тұрмыс салты Әлеуметтік ұйымның негізін ауыл қауымдастығы, көп балалы отбасылар, рулық ұйым, экоилар құрған және Оңтүстік Нигерияға кеңінен таралған «барыс адамдарының» ерлер жасырын қоғамы, әйелдердің құпия қоғамдары (Экпа немесе Мбоандем) құрайды), жас институттары т.б. Туыстық есеп унилатеральды, некеге тұру вирилокалдылық және авунлокалдылық. Тұрғын үйлері конустық төбесі бар дөңгелек үйшіктер. Дәстүрлі киімдері - жамбасты орайтын белдемше. Негізгі тағамдары - өсімдік тектес тағамдар (жарма, бұқтырылған ботқалар). Дереккөздер
Марат Кәрімжанұлы Қарабаев

{{Мемлекеттік қайраткер 2021 жылғы 8 шілдеде ол Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министрі болды, бұл қызметін ол 2023 жылғы 4 қаңтарда дейін жалғастырды. 2023 жылғы 4 қаңтарда президент Тоқаев жарлығымен Марат Қарабаев Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі лауазымына тағайындалды. Сол жылғы 2 қыркүйекте Қарабаев басқарған министрлік ыдыратылды, оның орнына Өнеркәсіп және құрылыс пен Көлік министрліктері құрылды. Жаңа құрылған Көлік министрлігін басқаруға Қарабаев таңдалды. 2025 жылғы 8 маусымда қызметінен босатылды. Сонымен қатар Марат Қарабаев 2023 жылғы 5 қаңтардан 28 қазанға дейін Бәйтерек ұлттық холдингі Директорлар Кеңесінің мүшесі болды. Жеке өмірі Марат Қарабаев үйленген, бірнеше баласы бар. Дереккөздер
Қазақстанның Әзірбайжандағы Елшілігі

Қазақстанның Әзірбайжандағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Әзірбайжан Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Дипломатия 1992 жылғы 27 тамызда Қазақстан Республикасы мен Әзірбайжан Республикасы арасындағы дипломатиялық қатынастар орнатылды. 1994 жылы 16 желтоқсанда Баку қаласында Қазақстан Республикасының Әзірбайжан Республикасындағы Елшілігі ашылды. 2004 жылғы наурыздан бастап Астана қаласында Әзірбайжанның Қазақстандағы Елшілігі, 2008 жылғы қыркүйектен бастап – Әзірбайжанның Ақтау қаласындағы Бас Консулдығы жұмыс істейді. 2019 жылғы 30 қыркүйектен бастап Қазақстан Республикасының Әзірбайжан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Сержан Оралбайұлы Әбдікәрімов болып табылады. 2023 жылғы 18 сәуірден бастап Ә.Д. Байел Қазақстан Республикасының Әзірбайжан Республикасындағы Елшісі болып табылады. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Армениядағы Елшілігі

Қазақстанның Армениядағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Ауғанстан Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Дипломатия 1992 жылғы 27 тамызда Қазақстан Республикасы мен Армения Республикасы арасында дипломатиялық қатынастар орнатылды. 1992 жылғы қазан айынан бастап Қазақстан Республикасында Армения Республикасының Елшілігі жұмыс істейді. 2007 жылғы 1 наурыздан бастап Армения Республикасында Қазақстан Республикасының Елшілігі жұмыс істейді. 2021 жылғы 12 ақпанда Мемлекет басшысының Жарлығымен Қазақстан Республикасының Армения Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып Болат Иманбаев тағайындалды. Байланыс Дереккөздер
Этсако

Этсако — Нигерияның оңтүстік бөлігінде тұратын халық. Жалпы саны шамамен 274 мың адам. Қазіргі уақытта Эдо штатының үш жергілікті өзін-өзі басқару аймағын алып жатыр. Олар: Шығыс Этсако, Батыс Этсако және Орталық Этсако. Тілі Нигер-Кордофан отбасының ква тобының эдо тілінің диалектілерінде сөйлейді. Діні Сенушілер – сүнниттік мұсылмандар, көпшілігі дәстүрлі нанымдарды ұстанады. Кәсібі Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, жүгері, пальмалардың әртүрлі түрлері). Ет бағытында ірі қара мал, қой, ешкі, құс өсіріледі. Аңшылық пен балық аулау белгілі бір маңыздылығын сақтаған. Қолөнердің ішінде ұсталық, тоқымашылық, ағаш ою өнері дамыған. Көрші халықтармен сауда-саттық дамыған. Тұрмыс салты Қоғамдастық екі жақты туыстық қатынастағы көп балалы отбасылардан тұрады. Неке вири- немесе уксорилокальды болуы мүмкін. Жас класс жүйесі үлкен рөл атқарады. Елді мекендері, әдетте, сызықтық түзу орналасқан, отаршылдық дәуірде олар еуропалықтар салған жолдар бойына қоныстана бастады. Дәстүрлі тұрғын үйлері төртбұрышты, бір немесе екі қабатты, көбінесе көп бөлмелі, кейде верандасы бар. Қабырғалары балшықпен сыланған сырықтардан немесе бағаналардан, шатыры екі немесе төрт еңісті, пальма жапырақтарымен, сабанмен немесе шөппен жабылған. Дәстүрлі киімі белге немесе кеудеге оралған ақ немесе ақ-көк мата бөлігі - ивбиосакон, қазір Еуропалық костюм элементтерімен толықтырылған. Этсако халқы эцакор музыкасымен кеңінен танымал. Дереккөздер
Йен Брайс

Йен Брайс — ағылшын кинпродюсері. Джедайдың оралуында көмекші болып мансабын бастаған Брайс Трансформерлер фильм сериясы және Қатардағы жауынгер Райанды құтқару фильмі сияқты жобалардың жарық көруіне салған үлесі үшін белгілі. Өмірбаяны Йен Брайс Бристоль, Англияда тәрбиеленді, ересек болғанда АҚШ жеріне көшті. Әйелі Тэйлорға үйленгесін олар бірге Лос-Анджелеске көшті. Брайс көптеген марапаттарға, соның ішінде бірнеше «Алтын глобус» марапаттарына, «Оскар сыйлығы» марапаттарына және продюсер ретіндегі жұмысы үшін BAFTA номинацияларына ие болды және ұсынылды. Стивен Спилбергтің Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Қатардағы жауынгер Райанды құтқару» драмасы үшін ол «Алтын глобус» сыйлығын және «Оскар сыйлығы марапаттары» мен BAFTA номинацияларын жеңіп алды. Бұл фильм 1998 жылдың ең көп табыс әкелген фильмдерінің бірі болды. Брайс XXI ғасырдағы ең үлкен кинофраншизалардың бірі болып табылатын Трансформерлер фильм сериясының барлық фильмдерін бірлесіп түсірді. Жеке өмірі Ол екі баласы, Алекс пен Мак және әйелі Тэйлормен бірге Лос-Анджелес, Калифорнияда тұрады. Фильмографиясы Өзге қызметі Дереккөздер
Эфик

Эфик — Нигериядағы халық. Көбінесе ибибо субэтникалық тобы ретінде қарастырылады. Олар Биафра шығанағының жағалауын Кросс өзенінің төменгі ағысынан Камерунның шекаралас аймақтарына дейін мекендейді. Саны 704 мың адам (2022, бағалау), сонымен қатар Камерунда – 17 мың адам, Ганада – 30 мың адам, Сьерра-Леонеде – 3 мың адам, Экваторлық Гвинеяда – 3 мың адам, Ұлыбританияда – 10 мыңға жуық адам, АҚШ-та – 5 мың адам. Жалпы саны – шамамен 800 мың адам (2022, бағалау). Тілі Тілі - иббио тілінің диалектілерінің бірі. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Діні Дінге сенушілердің діни байланысы: дәстүрлі нанымдар, христиандар. Кәсібі Олар егіншілікпен (ямс, маниок), саудамен, балық аулаумен, аңшылықпен айналысады. Қолөнердің ішінде ағаштан ою, моншақпен өңдеу, шеттен әкелінген мыс лоток қуу дамыған. Эфик аумағындағы ең үлкен қала Калабар ұзақ уақыт бойы Гвинея шығанағы жағалауындағы құл саудасының орталықтарының бірі болды. Тұрмыс салты Еуропалық отарлаудың алдында да әлеуметтік жіктелу басталып, құлдық кең тарады. Әлеуметтік ұйымның негізін ауыл және көпбалалы қауым құрайды, рулық ұйым сақталған. Туыстық есеп – патрилинейлік, неке қонысы – патрилокальдық. Эфиктер үлкен ықшам ауылдарда тұрады. Тұрғын үйлері төртбұрышты, қабырғалары ағаш қаңқалы, сазбен сыланған, шатыры пальма жапырақтарымен жабылған. Дәстүрлі киімдері - жамбасты жауып тұратын белдік, әйелдер тізеге дейін белдемше киеді. Тамағы негізінен өсімдік тектес тағамжар (ботқалар, бұқтырылған тағамдар). Негізгі фольклорлық жанрлар – әндер мен ертегілер. Дереккөздер
Якё

Якё — Нигериядағы халық, Кросс өзенінің сол жағалауын мекендейді. Саны 50 мыңға жуық. Халық құрамына укор (үгеп), идоми, нко, экури, нкпани субэтникалық топтары кіреді. Тілі Олар локё тілінде сөйлейді. Діні Дінге сенушілердің діни байланысы: дәстүрлі нанымдар, христиандар. Бұрын каннибализм болған. Тұрмыс салты Аңыз бойынша олар Кросс өзеніне шығыс жақтан келді. Дәстүрлі кәсібі - қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, жүгері, маниок, жержаңғақ, бұршақ, банан) және аңшылық және мал шаруашылық. Негізгі қолөнері ұсталық және тігіншілік және ағаш ою. Дәстүрлі қоғамдық ұйым: көсемдік, аталық рулық топтар. Отбасы шағын, неке патрилокальды. Дәстүрлі киімдері — белдік қомыттар. Тағамдары негізімен өсімдіктекті келеді, әсіресе ащы дәмдеуіштер қосылған ботқалар. Тұрғын үйлері тікбұрышты, қабырғалары ағаштан, шатырлары пальма бұтақтарынан жасалған. Жанұяларында полигиния кездеседі, екіжақты кросскузендік неке де болады. Олар ертегілерді айтуды және әндерді салуды жақсы көреді. Дереккөздер
Яунде (халық)

Яунде (евонде, евондо, бети) — Камерундағы фанг тобының халқы (Яунде қаласының айналасы және Ньонг өзенінің орта ағысы). Халық саны 100 мың адам. Тілі Тілі - евондо тілі. Діні Сенушілер негізінен католиктер. Кәсібі Негізгі дәстүрлі кәсібі - тропикалық қолмен атқарылатын егіншілік (тары, құмай, жүгері, ямс, маниок, таро, банан, май пальмасы). Олар сондай-ақ какао, банан және май пальмасы плантацияларында және Яунде қаласындағы өнеркәсіптік кәсіпорындарда жұмыс істейді. Дәстүрлі қолөнерден - ағаш және піл сүйегінен ою (ата-баба мүсіншелері, жануарлардың бейнелері, тұрмыстық заттар), керамикалық бұйымдар жасау, кілемше тоқу дамыған. Тұрмыс салты Яунде, еуропалық жаулап алудан бұрын тек еркін саяси ұйымға ие болды және олардың қоғамы негізінен тең құқылы болып қала береді. Яунде қоғамының маңызды бірліктері – аталық ұрпақ бойынша анықталған генеалогиялық туысқан рулар, осы рулар ішіндегі тектік топтар және рулардың еркін байланысқан топтары болып табылатын ірі тайпалық құрылымдар. Яунде қоғамы бөлінген жас топтары соңғы жылдары маңыздылығы төмендеді. Ауылдар ықшам, жол немесе өзен бойында орналасқан. Тұрғын үйлері төртбұрышты, қабырғалары қаңқалы, төбесі биік, пальма жапырақтары мен қамыстан жасалған. Негізгі тағамы – ботқалар, бұқтырылған тағамдар, ямстан жасалған қамыр тәрізді пасталар, маниок, банан, тары, т.б. Ән және би фольклоры сақталған. Дереккөздер
Қазақстанның Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Елшілігі

Қазақстанның Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Елшілігі — Қазақстан Республикасының Біріккен Араб Әмірліктеріндегі дипломатиялық миссиясы. Елшілік БАӘ астанасы Абу-Даби қаласында орналасқан. Тарихы Қазақстан Республикасы мен Біріккен Араб Әмірліктері арасында дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылғы 1 қазанда орнатылды. Қазақстан Республикасының Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Елшілігі 2006 жылдың қыркүйегінен бастап жұмыс істейді. Байланыс Дереккөздер
Қазақстан Республикасының Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Бас консулдығы, Дубай

Қазақстан Республикасының Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Бас консулдығы, Дубай — Қазақстан Республикасының Біріккен Араб Әмірліктеріндегі дипломатиялық миссиясы. Тарихы Қазақстан Республикасы мен Біріккен Араб Әмірліктері арасында дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылғы 1 қазанда орнатылды. Қазақстан Республикасының Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Елшілігі 2006 жылдың қыркүйегінен бастап жұмыс істейді. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Вьетнамдағы Елшілігі

Қазақстанның Вьетнамдағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Вьетнам Социалистік Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік Вьетнам астанасы Ханой қаласында орналасқан. Тарихы 1991 жылы 27 желтоқсанда Вьетнам Қазақстанның тәуелсіздігін мойындады. 1992 жылы 29 маусымда дипломатиялық қатынастар орнатылды. 2008 жылы Қазақстанда Вьетнамның Елшілігі ашылды. 2013 жылы Вьетнамда Қазақстанның Елшілігі ашылды. 2019 жылдың 18 мамырынан бастап Ерлан Байжанов Қазақстанның Вьетнамдағы Елшісі қызметін атқаруда. 2022 жылдың 3 ақпанынан бастап Фам Тхай Ньы Май ханым Вьетнамның Қазақстандағы Елшісі қызметін атқаруда. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Грузиядағы Елшілігі

Қазақстанның Грузиядағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Грузиядағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік Грузия астанасы Тбилиси қаласында орналасқан. Тарихы Қазақстан Республикасы мен Грузия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылғы 23 шілдеде орнатылды. 1992 жылы Алматы қаласында Грузия Елшілігі ашылып, ол 2003 жылы Астана қаласына көшірілді. 1996 жылғы қыркүйекте Әзірбайжан Республикасында Грузияны қамтитын Қазақстан Елшілігі ашылды. 2003 жылы Тбилиси қаласында Қазақстан Дипломатиялық миссиясы ашылып, ол 2008 жылдың қаңтарында ҚР-дың Грузиядағы Елшілігі болып өзгерді. 2018 жылғы 31 мамырда Қазақстан Республикасының Грузиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып Бауыржан Мұхаметжанов тағайындалды. 2017 жылдың наурыз айында Грузияның Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып Зураб Абашидзе тағайындалды. Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Израильдегі Елшілігі

Қазақстанның Израильдегі Елшілігі — Қазақстан Республикасының Израиль Мемлекетіндегі дипломатиялық миссиясы. Елшілік Израильдегі Тель-Авив қаласында орналасқан. Тарихы Дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылы 10 сәуірде орнатылған. 2019 жылы қазан айынан бастап Израиль Мемлекетіндегі Қазақстанның Елшісі Сатыбалды Бұршақов болып табылады. 2018 жылы қазаннан бастап Қазақстандағы Израиль Елшісі – Лиат Вексельман. Израиль аумағында Қазақстан Елшілігі 1996 жылы мамыр айынан бастап қызмет атқарады. Қазақстан аумағында Израиль Елшілігі 1992 жылы тамыздан бастап қызмет атқарады Байланыс Дереккөздер
Қазақстанның Иорданиядағы Елшілігі

Қазақстанның Иорданиядағы Елшілігіі — Қазақстан Республикасының Иордания Хашимит Корольдігіндегі дипломатиялық миссиясы. Елшілік Иордания астанасы Амман қаласында орналасқан. Тарихы Иордания Қазақстан Республикасы мен Иордан Хашимит Корольдігі арасындағы дипломатиялық қатынастар 1993 жылы 8 ақпанда орнатылды. Қазақстанның Аммандағы Елшілігі 2007 жылы шілдесінде ашылды. Иорданияның Қазақстандағы Елшілігі 2007 жылы сәуір айынан бастап қызмет етуде. 2019 жылы 6 маусымнан бастап Айдарбек Әнұарбекұлы Тұматов Қазақстанның Иорданиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып табылады. 2019 жылы 11 ақпаннан бастап Юсуф Абделгани Иорданияның Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі ретінде қызмет атқаруда. Ирак Дипломатиялық қатынастар 1995 жылдың 14 қыркүйегінде Хаттамаға қол қою арқылы орнатылған. 2020 жылғы 22 ақпаннан бастап Қазақстан Республикасының Ирак Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Айдарбек Тұматов болып табылады. Ирактың Қазақстандағы Елшілігі 2008 жылы 12 қазанынан бастап жұмыс істейді. 2015 жылғы 20 тамыздан бастап Юнис Салим Сархан Қазақстандағы Ирактың Уақытша сенімді өкілі болып тағайындалды. Палестина Қазақстан Республикасы мен Палестина Мемлекеті арасында дипломатиялық қатынастар 1992 жылғы 6 сәуірде орнатылды. Палестинаның Қазақстандағы Елшілігі 1993 жылдың маусымынан бері жұмыс атқарады. 2015 жылдың қазан айынан бастап Палестинаның Қазақстандағы Елшісі Монтасер Абу Зейд. 2020 жылғы 22 ақпаннан бастап Қазақстан Республикасының Палестина Мемлекетіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Айдарбек Тұматов болып табылады. ҚР Иордан Хашимиттік Корольдігіндегі Елшілігі Қазақстан мен Палестина арасындағы қарым-қатынастарға жетекшілік етіп келеді. Байланыс Дереккөздер
Кристен Раункиер

Кристен Раункиер (, 29 наурыз 1860 — 11 наурыз 1938) — Даниялық ботаник. Ол өсімдіктердің ландшафтқа байланысты тіршілік нысандарының жүйесін ұсынды. Копенгаген университетінің профессоры бола отырып, ол көптеген өсімідіктердің сипаттамасын да жасады. Раункиер суреттеген өсімдіктер
Кельтибериялықтар

дан келген қорғасын таблеткасы, кельтибер тілінде жазылған]] Кельтибериялықтар (, ) — Римге дейінгі кезеңдегі Испания мен Португалиядағы орталық және солтүстіктегі тайпалар тобы. Кельтибериялықтар атауы олардың мәдениетінде кельт және ибериялық элементтердің бар екенін көрсетеді. Кельтибериялықтар кельттер мен ибериялықтар аралас болды ма, әлде олар осы екі топтың бірі екіншісінен маңызды мәдени әсерге ие болды ма, белгісіз. Олардың тәуелсіз тарихы қаншаға созылғаны да белгісіз. Кең таралған қателік — «кельтибериялықтар» терминін испан-кельт тілдерінде сөйлеген Рим дәуіріне дейінгі Пиреней түбегінің барлық халықтарына тарату. Бұл қателік тек кельтибериялықтардың Пиреней түбегінің салыстырмалы түрде аз бөлігін алып жатқанымен, жазба ескерткіштерді қалдырғандығына байланысты. Ежелгі авторлар кельтиберліктерді соғысқұмар халық деп сипаттаған. Біздің заманымызға дейінгі 2 ғасырда кельтибериялықтарды римдіктер жаулап алды. Кельтибериялық мұра Испанияның Галисия провинциясында кездеседі. Кельтибериялық тілінің жазба ескерткіштері сақталған. Тарих * Б. з. д. 218 ж.: көптеген кельтибериялықтар мен оңтүстік Галлиялар Ганнибалдың Италияның солтүстігіндегі жорығына қатысады * Б. з. д. 197 ж. — б. з. д. 179 ж.: кельтибериялық соғыстарының басталуы. Римдіктерге қарсы бірінші соғыс * Б. з. д. 154 ж. — б. з. д. 133 ж.: римдіктерге қарсы екінші соғыс (бірінші Нумантин соғысы немесе екінші кельтибериялық соғысы) * Б. з. д. 133 ж.: Римдіктер келтибериялық Нуманция қаласын қиратып, содан кейін ұзақ бейбітшілік кезеңі болды. Тағы қараңыз * Ежелгі Испанияның халықтары мен тайпалары * Серториан соғысы Дереккөздер Әдебиеттер * Циркин Ю. Б. Ежелгі Испанияның тарихы. — СПб.: Филологический факультет СПбГУ; Нестор-История, 2011. — 432 с. — (Тарихи кітапхана). — 500 экз. — ISBN 978-5-8465-1009-8. Сілтемелер * [http://ancientrome.ru/antlitr/diodoros/diod05-f.htm Диодор Сицилиялықтың кельтиберліктердің сипаттамасы (Тарихи кітапхана, V, 33).] [http://ancientrome.ru/antlitr/diodoros/diod05-f.htm «Ежелгі Рим тарихы» веб-сайтындағы жарияланым]
Қазақстанның Индонезиядағы Елшілігі

Қазақстанның Индонезиядағы Елшілігі — Қазақстан Республикасының Индонезия Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік Индонезия астанасы Джакарта қаласында орналасқан. Тарихы Индонезия Республикасы Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігін 1991 жылы 28 желтоқсанда таныды. Қазақстан мен Индонезия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар 1993 жылы 2 маусымда орнатылды. 2012 жылғы сәуірде Жакартада Қазақстан Республикасының Индонезиядағы Елшілігі ашылды. 2023 жылғы 23 қазаннан бастап - Қазақстан Республикасының Индонезиядағы Елшісі С.О. Әбдікәрімов. Байланыс Дереккөздер
Метр (музыка)

Метр — музыкада күшті және әлсіз дыбыстардың алмасып келу тәртібі, ырғақ түзу жүйесі. Бір тегеурінді үлестен екінші тегеурінді үлеске дейінгі аралық Метрдің негізгі тактісін құрайды. Тактідегі дыбыстар үлесінің уақыттық арақатынасын анықтау арқылы ырғақтық жүйе белгілі болады. Метр осы уақыттық арақатынастың өлшемі іспетті. Метрлік өлшем дыбыстардың жүйелі түрде алмасуын есептеуге мүмкіндік береді. Такт ішіндегі үлес санының жүйелі не жүйесіз есебіне қарай: жай метр, күрделі метр, аралас метр түрлері кездеседі. Өлшемдер екі сандық таңбамен белгіленеді – жоғарғы таңба тактідегі үлестің санын білдірсе, төменгісі үлестің ырғақтық мағынасын білдіреді. Мысалы, жай өлшемдер былайша белгіленеді: күрделі екі үлесті – күрделі үш үлесті – т.б. Кейбір музыка жанрлары белгілі бір метрді талап етеді. Мысалы, вальс – 3 үлесті, марш – 2 немесе 4 үлесті өлшемде жазылады. Дереккөздер
Джоуль

Джоуль (қазақша белгіленуі Дж, халықаралық белгіленуі J) — Халықаралық бірліктер жүйесіндегі (СИ) жұмыстың, энергияның және жылу мөлшерінің өлшем бірлігі. Бір Джоуль бір Ньютон күштің күш бағытында бір метр жолға істелінген жұмысқа тең: 1 Дж = 1 Н·м. Басқа өлшем бірліктеріне аудару * 1 Дж 1 кг·м²/с² 1 Н·м 1 Вт·с 1 Кл·В. * 1 Дж = 10 7 эрг. * 1 Дж ≈ 6,24151 эВ. * 1 МДж = 0,277(7) кВт·сағ. * 1 кВт·сағ = 3,6 МДж. * 1 Дж ≈ 0,238846 калория. * 1 килограмм-күш-метр (кгк·м) = 9,80665 Дж. * 1 Дж ≈ 0,101972 кгк·м. Еселік және үлестік бірліктер
Метр (айрық)

Метр — көп мағыналы термин: * Метр – бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) ұзындықтың негізгі өлшем бірлігі. * Метр — музыкада күшті және әлсіз дыбыстардың алмасып келу тәртібі, ырғақ түзу жүйесі.
Тікқорғасын

Тікқорғасын (немесе тікқорғасын өлшеуіш, , ) — көбінесе қорғасын секілді ауыр металдардан жасалатын, төмен қараған конус пішінді, төменгі жағында сүйір ұшы бар, салмақты зат болып, жіпке ілінеді де, төмен тасталады, сөйтіп кез келген тірек нүктеден төменгі вертикал нүктеге дейінгі сызықты бағытты дәл табуға, нақты белгілеуге және дұрыс есептеуге қолданылады. Бұл тік деңгейдің алғашқы прекурсоры, көбінесе тік құрылғыларды орнату үшін керек. Ол әдетте тастан, ағаштан немесе қорғасыннан жасалған, бірақ басқа металдардан да жасалуы мүмкін. Егер ол безендіру үшін қолданылса, ол сүйектен немесе піл сүйегінен жасалуы мүмкін. Тікқорғасын құралын конструкциялардың «плюб» немесе тік болуын қамтамасыз ету үшін ең алғашында Ежелгі Мысырлықтар қолданғаны туралы дерек бар. Ол сонымен қатар маркшейдерлік жұмыстарда, кеңістіктегі нүктенің гравитациясына қатысты минималды (зенитке қарама-қарсы) белгілеу үшін қолданылады. Ол әртүрлі құралдармен (соның ішінде нивелирлер, теодолиттер және болат таспалар) аспапты тұрақты түсіру маркерінің үстіне дәл орнату немесе маркерді орналастыру үшін позицияларды жерге көшіру үшін қолданылады. Этимологиясы Plumb bob - латынның plumbum («қорғасын») сөзінен және боб (тербелу, тіктелу) сөздерінен жасалған. Қазақ тіліндегі тікқорғасын термині — осы сөздің әдеби бейнелеп аударылуы. Дереккөздер
Давид Мамиевич Дегтярев

{{Спортшы { aligncenter style"background: transparent" } }} Давид Мамиевич Дегтярев (1996 жылы 12 маусымда туған, Атбасар, Ақмола облысы, Қазақстан) — қазақстандық пауэрлифтер-паралимпиадашы. 2020 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарында 54 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде алтын медаль иегері. Өмірбаяны Давид Дегтярев парапауэрлифтингпен 2016 жылы айналыса бастады. Дегтярев үшін алғашқы жарыс 2016 жылы Көкшетау қаласында өткен «Надежда» облыстық спартакиадасы болды. 2018 жылы III Азия пара ойындарында екінші орын алды. 2021 жылдың мамырында Тбилисиде 185 кг штанганы көтеріп, Азия рекордын жаңартты және әлем кубогының жеңімпазы болды. Осы жеңістен кейін Дегтярев Паралимпиада ойындары алдында әлемдік рейтингтің көшбасшысы болды. 2021 жылдың 26 тамызында Токиода 2020 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарында 54 кг дейінгі салмақ дәрежесіндегі барлық қатысушылардың ең үлкен салмағын бірінші әрекетте 170 кг, екіншісінде — 172 кг, үшіншісінде — 174 кг көтерді. Барлық 3 тәсілді сәтті аяқтап, Паралимпиада ойындарының чемпионы атанды. 2021 жылдың 29 қарашасында Тбилисиде Давид Дегтярев ерлер арасындағы парапауэрлифтингтен 178 келі штанганы көтеріп, 54 келіге дейінгі салмақта әлем чемпионы атанды. 2023 жылдың тамызында Дубайда 180 кг салмақты көтеріп әлем чемпионатында тағы да жеңіске жетті. 2023 жылдың қазан айында Ханчжоуда өткен IV Азия пара ойындарында Давид 186 кг салматы көтеріп алтын медаль жеңіп алды. Сонымен қатар, Азия мен Азия пара ойындарының жаңа рекордын орнатты. Марапаттары * ІІІ дәрежелі «Барыс» ордені (2021 жылғы 6 қыркүйек) Спорттық нәтижелері Дереккөздер
WikiOromgoh

WikiOromgoh немесе УикиЛагерь – Өзбекстанның Жастар ісі жөніндегі агенттігінің ұйымдастыруымен «WikiStipendiya » марафоны аясында Ташкент облысының Бостандық ауданындағы лагерьде бір апта бойы ұйымдастырылған шара. Хабарландыру 2022 жылдың 19 шілдесінде Өзбекстан Жастар ісі жөнінідегі агенттігінің директоры Алишер Садуллаев Telegram әлеуметтік желісіндегі өз арнасында «WikiStipendiya» марафоны аясында өтетін Wikioromgoh жобасы туралы хабарлайды және келесідей хабарлама қалдырады: Ұйымдастырушылар Бұл жобаны жүзеге асыруда Өзбекстанның Жастар ісі жөніндегі агенттігі негізгі ұйымдастырушы болды. Оған сонымен қатар AOKA, ЖСҰ және Өзбек тілінде сөйлейтін уикимедиашылар қатысушылар тобы көмектесті. Лагерь туралы Жастар лагері Ташкент қаласынан 110 км жерде Ташкент облысының Бостандық ауданында орналасқан. Лагерь тау беткейінде орналасқан, аумағы 10 гектардан асады. Лагерьде 10-нан астам жатын бөлмелері, асхана, жазғы бассейн, амфитеатр, баскетбол, футбол алаңдары, спорт залдары бар. Оқиғалар Біліктілік сабақтары Өзбек Уикипедиясының админстраторлары Нодир Атаев, Мирзоулуғбек Каримов, Азиз Шарипов, Жамшид Нурқулов, Умар Рахимов, Николай Артёмов топтарға бөлініп, Уикипедияның жаңа қатысушыларына шеберлік сабақтарын өткізді. УикиҚонақ Осы жоба аясында лагерьге белгілі өнер қайраткерлері, блогерлер, бизнесмендер келіп, лагерь қатысушыларымен кездесулер өткізді. Олар келесідей: * Улығбек Исматов — Жобаларды басқару орталығының басшысы; * Саида Рашидова – жазушы, өзбек тіл мектебінің негізін қалаушы; * Шухрат Дарья – әнші, «Нихол» сыйлығының иегері; * Ирода Каримова – «Puma» компаниясының қызметкері (Zoom арқылы); * Шахноза Соатова – блогер, Әділет министрінің мемлекеттік тіл және руханият мәселелері жөніндегі кеңесшісі. Нәтижелер Бұл жоба аясында Өзбекстанның әртүрлі аймақтарынан 150 қатысушы лагерьге қатысты. Олар 2 тамыз сағат 00:00-ден 6 тамыз 18:00-ге дейін Өзбекше Уикипедияға барлығы 8726 жаңа мақала қосты. Оның 7509-ын, яғни 87,3 пайызын лагерь қатысушылары жазып, Өзбекше Уикипедия грузин және норвег тілдерін басып озып, барлық тілдегі Уикипедиялар арасында 57-орыннан 55-орынға көтерілді. Жабылу салтанаты Жабылу салтанатының соңғы бөлігінде марапаттау рәсімі өтті. Әр топтан ең көп мақала жазған қатысушыларға сыйлық ретінде ноутбук берілді. Марапаттау Жабылу салтанатының соңғы бөлігінде марапаттау рәсімі өтті. Әр топтан ең көп мақала жазған қатысушыларға сыйлық ретінде ноутбук берілді. Тағыда қараңыз * Өзбекше Уикипедия * WikiStipendiya Дереккөздер
Жереми Доку

Жереми Баффур Доку (; 2002 жылы 27 мамырда туған, Антверпен, Бельгия) — бельгиялық футболшы, ағылшындық «Манчестер Сити » клубы мен Бельгия құрамасының жартылай қорғаушысы. Клубтық мансап Доку «Андерлехт » клубының түлегі. 2018 жылдың 25 қарашасында «Сент-Трюйденге » қарсы матчта небәрі 16 жасында Жюпиле лигасында дебют жасады. 2020 жылдың 5 қазанында француздық «Ренн » клубына ауысты. Клубпен 5 жылға келісімшарт жасасты. Ұлттық құрамадағы мансап 2018 жылы Бельгияның жастар құрамасында Доку Англияда өткен жастар арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. Турнирде ол Ирландия, Дания және Италия командаларына қарсы матчтарда ойнады. Даниялықтарға қарсы гол соқты. 2022 жылғы 10 қарашада Катарда өткен 2022 жылғы әлем чемпионатының матчтарына қатысу үшін Бельгия құрамасына шақыртылды. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.rbfa.be/en/international/8544/info Футболшы профилі]. rbfa.be
Костенко (шахта)

Костенко атындағы шахта — «АрселорМиттал Теміртау » АҚ көмір департаментінің ірі көмір өндіруші кәсіпорны. Шахта Қарағанды қаласында орналасқан. 1980 жылдары Қарағанды көмір бассейнінің ең ірі шахталарының бірі болған. Қарағанды бассейнінің игерушілердің бірі, «Қарағандыкөмір» трестін басқарушы Иван Акимович Костенконың құрметіне аталған. Тарихы Шахта 1934 жылы 18 мамырда шахта оқпанын салу кезінде алғашқы тонна топырақ алынған кезде салынды. 1942 жылы 8 мамырда аяқталмаған шахта пайдалануға берілді. Ұлы Отан соғысы жылдарында уақытша даму схемасы бойынша жұмыс істеді. 1952 жылы 26 мамырда жобалық қуаты жылына 750 мың тонна көмір болатын шахтаның бірінші кезегі пайдалануға берілді. 1962 жылы сол қуаттың екінші кезегі енгізілді. 1968 жылдың 1 қаңтарында Костенко атындағы шахтаға №86/87 шахтасы қосылды, кейіннен қайта құру және өндірістік қуаттылықты 3 млн 200 мың тоннаға дейін ұлғайтылды. 1984 жылы шахта тарихындағы ең көп көмір 3 млн 942 мың тонна өндірілді. 1992 жылы 7 мамырда шахта ұжымы 100 миллион тонна көмір берді. Жоғары өнімді, жанқиярлық еңбегі үшін шахта ұжымы 1971 жылы Ленин орденімен марапатталды. 1996 жылы Костенко шахтасы "Испат Интернейшнл" халықаралық компаниясының "Испат Кармет" АҚ көмір департаментінің құрамына кірді, бұл қазіргі "АрселорМиттал Теміртау" АҚ. 1998 жылдың 1 қаңтарында Костенко атындағы шахтаға "Стахановская" шахтасы қосылды. Біріккен шахтаның өндірістік қуаты 2 млн 500 мың тоннаны құрады. 2023 жылдың 28 қазанында түнгі сағат 2:33 шамасында шахтада жарылыс орын алды. Шахтадан 252 кеншінің 208-і құтқарылды, 46 адам қаза тапты. Қызметі "АрселорМиттал Теміртау" АҚ құрамында жұмыс істеген жылдары Костенко шахтасы 16,5 млн тонна көмір өндірді, 47 км-ден астам тау-кен қазбалары өтті. Тау-кен бөлу алаңы 1370 га құрайды. Тау-кен жұмыстары 840 м-ден астам тереңдікте 8-ші тік оқпандармен ашылған бес жұмыс көкжиегінде жүргізіледі. Тау-кен қазбаларының ұзындығы 100 км-ден асады. Шахта кенеттен көмір мен газ шығарындылары үшін қауіпті. Барлық көмір қабаттары көмір шаңының жарылғыштығы өте жоғары. Желдету әдісі — ауаны сорып алу. Костенко атындағы шахтада Қарағанды облысының 1992–1997 жылдардағы әкімі Пётр Петрович Нефёдов еңбек жолын бастаған. 2023 жылы болған апаттан кейін Қазақстан Президенті ArcelorMittal инвесторымен және оның негізін қалаушы Лакшми Митталмен қарым-қатынасты тоқтатып, барлық шахталарды ұлттық қорға беруді тапсырды. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, бұл компания Қазақстан тарихындағы ең нашар компания болып шықты. Тағы қараңыз * Қарағанды металлургия комбинаты Дереккөздер
Шырақ (мультфильм)

Шырақ — 2023 жылы түсірілген қазақстандық 3D форматында шығарылған санаулы мультфильмнің бірі. Мультфильмді ARA studios анимациялық студиясы жасаған. Мультфильмнің негізгі жеткізер ойы — отбасылық құндылықтар, мейірімділік, сүйіспеншілік және өзара көмек. Сюжет Мультфильм шырақтың бастан кешкен оқиғасын баяндайды. Фильмде Шырақ бір үйдің зат қоятын бөлмесінде тұрып жатады. Сол үйде отбасы — әкесі, анасы, ұлы мен қызы өмір сүреді. Бірақ әкесі жұмыс істеп, анасы үй шаруасымен айналысқандықтан, ата-анасы балаларына көп көңіл бөлмейді. Шырақ адамдардан қорқады, сондықтан бөлмеде тығылып алып, сыртқа шықпайтын. Оның достары сол бөлмедегі жансыз ойыншықтар еді. Шырақ оларды өз отбасым деп білетін. Дегенмен достары жансыз заттар болғандықтан, Шырақ олармен сөйлесе алмайтын. Бір күні бөлмеге мысық кіріп, шырақтың сүйікті досы — қуыршақты алып кетеді. Шырақ досын құтқару үшін бөлмеден шығып, адамдар жүрген бөлмеге баруға мәжбүр болады. Қорқынышын жеңіп, соның арқасында мүлдем басқа әлемге — адамдар әлеміне тап болады. Неше түрлі оқиғаны бастан өткеріп, отбасындағы қарым-қатынасқа әсер етеді. Марапаттары 2023 жылы бұл фильм бүкіл әлем бойынша 80-нен астам кинофестивальде ұсынылды. Ол Cleveland International Film Festival (CIFF) және Kids First сияқты ірі іс-шаралардың тізіміне енді. АҚШ-тағы Film Festival, Қытай дағы Shanghai International Film Festival, Корея дағы Seoul International Children's Film Festival (SICFF) және Cartoon Club — Animation Cinema International Festival, Италия дағы Comics and Games. * Албания дағы Tirana International Film Festival (Albanian premiere) фестивалінде «AUDIENCE CHOICE Award KIDs — 10» жүлдесі. Қызықты деректер Мультфильм түсіруге 20-ға жуық маман қатысқан. Олардың ішінде концепт суретшісі, жарық қоюшы, қоршаған орта 3D суретшісі, 3D-кейіпкерлер суретшісі, sound designer, режиссер, продюсер және тағы басқа мамандар бар. Жоба авторлары бұл мамандарды әлеуметтік желі, таныс арқылы тапқан. Оның ішінде бірнеше ай жұмыс істеп кеткендер де бар. Жобаны тұрақты түрде жеті-сегіз адам жасаған. Адам аз болғандықтан, бір қызметкер бірнеше маманның жұмысын істеуіне тура келген. Сілтемелер * [https://www.youtube.com/watch?v=EdsC5J-FzJ8 Мультфильмнің Youtube арнасындағы сілтемесі] Дереккөздер
Татьяна Акбарқызы Кәрімова

Татьяна Акбарқызы Кәрімова (26 тамыз 1948 жылы туған, Хабаровск) — Өзбекстанның тұңғыш президенті Ислам Кәрімовтың әйелі. 1991 жылдан 2016 жылға дейін Өзбекстанның бірінші ханымы. Өмірбаяны Татьяна Кәрімова 1948 жылы 26 тамызда Хабаровск қаласында әскери қызметкердің отбасында дүниеге келген. Ол тәжік және орыс ұлтынан (әкесі тәжік, анасы орыс). 1952 жылы ата-анасымен Ферғана облысына көшіп келді. Оның отбасы ықпалды деп сипатталды. Өзбекстан Ғылым академиясының Экономика институтында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеп, сонымен бірге қоғамдық жұмыстармен де айналысқан. Ол экономика ғылымдарының кандидаты. Белсенділігі бірге Кәрімов қайтыс болғаннан кейін 4 күннен кейін Самарқанта Ресей президенті Владимир Путинмен кездесті.]] Кәрімова 2016 жылы күйеуі Ислам Кәрімов қайтыс болғанға дейін ел тәуелсіздігінен Өзбекстанның бірінші ханымы болды. Ол әртүрлі қайырымдылық жобаларына қатысып, мемлекеттік қызметтерді атқарғаны белгілі, сонымен қатар күйеуінің көптеген саясаттарында өте ықпалды кеңесші болған. Көп ұзамай, Татьяна Акбарқызының айтуынша, Кәрімов оның жатақханасына келіп, саябақта серуендеп жүріп, оған үйлену туралы күтпеген ұсыныс жасайды. Ислам Кәрімов бұрын бірінші әйелі Наталья Петровна Кучмимен (1938 - 28 сәуір 2008 ж.) 1964 жылдан 1968 жылы ажырасқанға дейін үйленді. 2013 жылы Twitterде Татьяна Кәрімова мен оның үлкен қызы Гүлнар Кәрімова арасында кикілжің орын алған. Гүлнәр анасын жеңгесі Акбарәлі Абдуллаевты тұтқындауға жол бермеуге тырысқаны үшін оны «жойып жібермек болды» деп айыптады. Сондай-ақ ол өзінің сіңлісі Лола Кәрімова-Тилляеваны бақсылық жасады деп айыптады. Гүлнәр Кәрімованың Twitter парақшасы айып тағылған соң көп ұзамай бұғатталды. 2014 жылы ол үй қамаққа алынды.. Дереккөздер
Night Visions

Night Visions — американдық Imagine Dragons поп-рок тобының дебюттік студиялық альбомы. Ол 2012 жылдың 4 қыркүйегінде Kidinakorner және Interscope Records жапсырмаларында шығарылды. Альбомды негізінен топ мүшелерінің өздері, сондай-ақ американдық The Envy Corps инди-рок тобының ағылшын хип-хоп продюсері Алекс да Кид пен Брэндон Дарнер шығарды. Дэн Рейнолдстың айтуынша, альбомдағы жұмыс үш жылға созылды. Музыкалық тұрғыдан Night Visions фольклорлық, хип-хоп және поп-музыканың әсерін көрсетеді Шығарылғаннан кейін альбом музыка сыншыларының аралас пікірлерін алды. Дегенмен, ол Америка Құрама Штаттарындағы Billboard 200 тізімінде екінші сатыда дебют жасады. Бірінші аптада 83 000-нан астам данамен сатылып, екі рет платина сертификатына ие болды. Ол сондай-ақ Billboard альтернативті альбомдары мен рок-альбомдар кестесінің шыңына жетіп, Аустралия, Аустрия, Канада, Германия, Ирландия, Мексика, Нидерланд, Жаңа Зеландия, Норвегия, Португалия, Швеция, Швейцария және Ұлыбританияың үздік ондығына кірді. Композициялар тізімі Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9LUD5Kp855JeQ7l0J5c4qAStFe4VNAUH Night Visions] at YouTube (streamed copy where licensed) * [http://www.imaginedragonsmusic.com Imagine Dragons official site]
Поп-рок

Поп-рок — поп және рок элементтерін біріктіретін музыка жанры. Поп-рок термині алғаш рет Битлз және олардың ізбасарларының алғашқы хиттерін сипаттау үшін қолданылды. Поп-рокты ұнатпайтындар оны рок-музыкаға қарағанда шынайы емес таза коммерциялық өнім ретінде жиі мазақ етеді. Дереккөздер
Billboard Music Awards

«Billboard Music Award» — «Billboard» музыкалық баспа басылымы тағайындаған музыкалық марапат. Әртістердің музыкалық чарттардағы және шығармашылығын коммерциялық насихаттаудағы жетістіктері үшін беріледі.Марапаттау рәсімі алғаш рет 1990 жылы өткізіліп, 2006 жылы ұмытылғанға дейін жыл сайын желтоқсанда өткізілді. Марапат 2011 жылы оралып, содан бері жыл сайын мамыр айында өткізіліп келеді. Жеңістер Billboard Music Awards жеңіп алған номинациялар бойынша рекорд әнші Дрейкке (27) ал әйелдер арасында Тейлор Свифтке (23) тиесілі. Дереккөздер
Елмұрат Зұлыпқарұлы Тасмұратов

Елмұрат Зұлыпқарұлы Тасмурадов (, 1991 жылы 12 желтоқсанда туған) — тегі қазақ Өзбекстандық грек-рим күресшісі. Азияның 5 рет чемпионы, әлем чемпионатының үш дүркін жүлдегері және 2016 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Олимпиада ойындарының қола жүлдегері. Өмірбаяны 1991 жылы Ташкент облысы, Бостандық ауданы, Қызыл-ту ауылында дүниеге келген. 2004 жылы ата-анасы оны тарихи Отаны Қазақстанға жіберіп, Түркістан қаласындағы Бекзат Саттарханов атындағы мектеп-интернатында 4 жыл оқыды. Ол Қазақстан құрамасына үміткерлердің бірі болды. 2008 жылы Дәулет Тұрлыханов турнирінде жеңілгеннен кейін бұл мүмкіндігінен айырылды. 2012 жылы Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанса, Лондонда өткен Олимпиада ойындарында 16-орынға ие болды. 2013 жылы Азия чемпионы атанып, әлем чемпионатында қола жүлдегер атанса, бұл нәтижені 2014 жылы да қайталады. Жартылай финалға шыққан ол финалға жолдама ала алмағанымен, 3-орын үшін күресте жеңіске жетіп, 2016 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Олимпиада ойындарының қола жүлдегері атанса, 2018 жылы Азия чемпионы атағын жеңіп алды. Грек-рим күресі төртінші рет. 2019 жылы Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 2020 жылдың ақпан айында Нью-Делиде Азия чемпионы атанды. 2021 жылдың желтоқсанында ол спорттық мансабын аяқтайтынын жариялады. Дереккөздер Сілтемелер * * [http://www.wrestling.uz/news/77 Эльмурат Тасмурадов: «Опыт, полученный в Венгрии — хороший фундамент для успеха в Ташкенте в 2014 году»], интервью на сайте Ассоциации спортивной борьбы Узбекистана * [http://wrestlingua.com/news/4221-cheazii-2014-day4.html «Гюзель Манюрова, Эльмурат Тасмурадов и Нурсултан Турсунов, стали сегодня Чемпионами Азии по борьбе»]
Now and Then

«Now and Then» — The Beatles тобының соңғы шыққан әні, тыңдармандарға 2023 жылдың қарашасында таныстырылды. Әнді Джон Леннон 1970-шы жылдардың соңында демо түрінде жазған, бірақ таспаға жазылу сапасы нашар болғандықтан мұрағатта сақтаулы тұрған. Заманауи технологияларға сүйеніп, топтың аман жүрген үш мүшесі әнді қайта жазып, жарыққа шығарады. 2025 жылдың ақпанында композицияға «Үздік рок-орындау» номинациясында Грэмми сыйлығы берілді. Сондай-ақ ол «Жылдың үздік жазбасы» номинациясына іліккен әндердің бірі болды. Әнге бейнебаянды әйгілі режиссер Питер Джексон түсірді. Орындаушылар * Джон Леннон — вокал және бэк-вокал * Пол Маккартни — вокал және бэк-вокал, бас-гитара, гавай гитарасы, фортепиано, электроклавесин, шейкер * Джордж Харрисон — бэк-вокал, акустикалық гитара, электр гитарасы * Ринго Старр — бэк-вокал, барабандар, сылдырмақ, шейкер Чарттар Дереккөздер Сілтемелер *