Нәжіман Разахұлы Күнхожаев

{{Мемлекеттік қайраткер } }} Нәжіман Разахұлы Күнқожаев (25 желтоқсан 1929, Бөген ауылы, Арал ауданы, Қызылорда облысы, Қазақ КСР - 8 ақпан 2021, Алматы) — тарих ғылымдарының докторы (1972), профессор (1974). Өмірбаяны Күнқожаев Разахұлы Нәжіман 1929 жылы 25 желтоқсанда Қызылорда облысы Аралдың Бөген ауылында дүниеге келген. 1948 жылы Т.Г.Шевченко атындағы №13 мектепті алтын медальмен бітіріп, сол кездегі еліміздің жоғары оқу орындарының көшбасшысы С.М.Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университетінің тарих факультетіне түсіп, 1953 жылы үздік дипломмен аяқтады. Университетті бітіргеннен кейін өзінің туған жеріне оралып, мұғалімдік еңбек жолын бастайды. 1953-58 жылдары Қазалы темір жолының Сексеуіл станциясында мұғалім, Бөген ауылында мектеп директоры болып қызмет жасады. 1958-1961 жылдары Қызылорда облысының халыққа білім беру бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып қызмет атқарды. Қызылорда облыстық партия комитетінде нұсқаушы қызметін атқарғаннан кейін, 1963-1965 жылдары Алматы жоғары партия мектебінде оқиды. 1965 жылы Жоғары партия мектебін бітіріп, облыстық комитетте дәріскерлер тобының жетекшісі болды. 1965-1983 жж Н.В.Гоголь атындағы Қызылорда педагогикалық институтының оқу ісі жөніндегі проректоры қызметін атқарады, Философия және ғылыми коммунизм кафедрасының меңгерушісі. 1983-1986 жылдары Атырау педагогикалық институтының ректоры қызметтерін атқарды. 1986–1992 жылдары Қызылорда педагогика институтында сырттай оқу бөлімінің проректоры, кафедра меңгерушісі. 1992 жылдан Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық университетінің «Саясаттану және әлеуметтану» кафедрасының профессоры, Алматы қалалық мұғалімдер білімін жетілдіру институтының кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. Еңбектері 1966 жылы «1959-1969 жылдары Қазақстанның Оңтүстік облыстары партия ұйымдарының өнеркәсіп орындарына басшылық жасаудағы қызметі» атты тақырыпта тарих ғылымынан кандидаттық диссертация қорғады. 1972 жылы «1959-1972 жылдары Қазақстан Компартиясы өнеркәсіптің ғылыми-техникалық процесі үшін күресте» тақырыбында тарих ғылымынан докторлық диссертация қорғады. Н.Р.Күнқожаевтың 200 астам ғылыми мақалалары әртүрлі жинақтар мен журналдарда басылды. Оның 1972 жылы 11 баспа табақ көлемінде, 1974 жылы 20 баспа табақ көлемінде, 1983 жыл 10 баспа табақ көлеміндегі монографиялары осы уақытқа дейін ғылыми маңыздылығын жойған жоқ. 1997 жылы оның «Қазіргі заманғы Қазақстан экономикасы: құрылымы және перспективасы» монографиясы 10 баспа табақ көлемінде жарияланып, республика ғалымдарынан жоғарғы баға алды. «Адам және қоғам» оқулығының тұңғыш авторы. Тәуелсіздік алған алғашқы кезеңде еліміздегі бүкіл мектептерге осы кітаппен оқуды ҚР Білім және ғылым министрлігі ұсынып, бекітті. Ғалымның 1997 жылы жазған «Әлеуметтану», 2001 жылы жарық көрген «Социология» оқулықтары Жоғары оқу орындарына таптырмас еңбек болып бағаланды. Марапаттары Қоғамдық, педагогикалық, ғылыми қызметі үшін Н.Р.Күнқожаев «Құрмет белгісі» орденімен, «Еңбектегі ерлігі үшін» меделімен, «КСРО Жоғары оқу орындарының үздігі», «Қазақ КСР Халық ағарту ісінің үздігі» белгілерімен, көптеген медальдермен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен екі рет және Алғыс хаттармен марапатталды. Дереккөздер