kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Ірігүлді көкгүл

Ірігүлді көкгүл – көкгүлдер тұқымдасына жататын көкгүл түрі. Бұл түр осы қатардың Қазақстанда кездесетін 32 өкілінен ғана емес, өзге де Қазақстанның барлық гүлдесін өсімдіктерінен ерекшеленеді. Оның ерекшелігі - гүлдерінің көлемі, сабақтарынан биіктігі. Бұл шөптесін көпжылдық ірі қиыршық тасты беткейлерде және Алтайдың, Тарбағатайдың және Жоңғар Алатауының ортаңғы және жоғарғы белдеулеріндегі көгалдарында өседі. Өрмелегіш, бұтақтанған тамырсабағы әдетте өте қысқа (ұзындығы 0,5-4 см). Қандауырша тәрізді үшкірленген жапырақ көп бөлігінде топтанған, ал сабақтың төменгі бөлігіндегілері қалың сабақ түбіндегі розеткіге ұқсас. Гүлдері жалғыздан, түтікті тісті тостағаншасы және ірі (биіктігі 6 см-ге дейін) қоңыраулы құйғыш тәрізді күлтелерімен. Оның пішіні - бас жағында бес дөңгеленген тісшелері бар және олардың арасында иректелген қаттамасы бар стақанға ұқсайды. Сондықтан балалар көкгүлдің гүлдерін «стақан» деп атайды. Аталығы бесеу, олар күлте түтігінің ішіне бекітілген, жоғарыдан қарағанда байқалмайды. Гүлдеу мерзімі мамыр-маусым, шілде-тамызда жеміс салады. Жемістері құрғақ, жұмыртқа тәрізді қорапшалар, екі ұшы да тарылған. Тұқым саны көп. Өте ұсақ. Бәрінен бұрын су тоспаларымен таралады. Бұл түрдің гүлдері жапырақ сабақтарымен тибет халқы медицинасында өте әйгілі, олар күрделі қоспалардың құрамында сергіту заты ретінде, сондай-ақ буын ауруларын және жұқпалы ауруларды емдеуге қолданады. Дереккөздер
Сүйсін шиқылдақ

Сүйсін шиқылдақ – құртқашаштар тұқымдасы шиқылдақ туысына жататын, туыс өкілі құртқашаш туысына жақын. Олардан айырмашылығы жер асты бөлігі пиязшық тәрізді. Жапырағы ораққа ұқсас. Туыс атауы әйелдердің табынушысы, ежелгі Рим құдайының құрметіне берілген. Қазақстандық тоғыз түрдің көпшілігі Батыс Тянь-Шаньда кездеседі. Ұсақ топырақты және ірі қиыршық тасты беткейлерде Батыс Тянь-Шаньның барлық жоталарының тау етегінен субальпі белдеуінің төменгі шекарасы аралықта өседі (Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарында). Пиязшығы (жуандығы 2 см-ге дейін) кіндік тамырлы, сабағының биіктігі орташа 30 см-ге дейін, тарбиған, ашық жасыл түсті, ортақ пішінді, жапырақтарымен. Гүлсерігінің саны әдетте 3-5, сирек олар көптеу немесе бір ғана, бозғылт сары, ірі (диаметрі 5-7 см), гүлсерігінің сыртқы жапырақшаларының ортаңғы бөлігі қанат тірңздң керілген, үш жағында ашық сары дақтары бар. Іші жапырақтары ұсақ, ұзындығы 1,5 см аспайды. Тақтасы үшкір, үш қалақты. Сәуірдің ортасында гүлдейді, маусымның аяғына дейін, маусым-шілдеде жеміс салады. Тұқымымен де вегетативті жолмен де көбеюі тиімді. Тамаша сәндік өсімдік. Мәдени түрде де, табиғатта да бірқалыпты. Батыс Еуропаның гүл өсіретін фирмаларының каталогтарында жүз жылдан астам уақыттан бері орын алып келеді. Батыс Тянь-Шань жергілікті түрі болып табылады. Қазақстанда тек ботаникалық бақтарда ғана өсіріледі. Тұқымы бір жылдан соң көктейді, тіршілігінің 3-4 жылдарында гүлдейді. Табиғаттағы саны аз, түр гүлшоқтары жинаудан зардап шегеді. Қазақстаннның Қызыл кітабының екінші басылымына енгізілген. Дереккөздер
Альберт сарғалдағы

Альберт сарғалдағы (Сарғалдақтар тұқымдасы) - Қазақстандық 55 түрдің ішіндегі Солтүстік Тянь-Шань және Жоңғар Алатауының (Алматы, Жамбыл облысының шығысы) биік тауларына тән түр. Альпі және субальпі шалғындықтарында көптеп кездеседі, тасты беткейлерде, сирек субальпі белдеуінің төменгі шекарасынан өсімдіктер таралуының жоғарғы шегіне дейінгі аралықта кездеседі. Онша биік емес (20 см) көпжылдық, қысқа тамыр сабақты және ұзын бау сияқты тамырлар шоғымен. Сабақтары жалаңаш, әдетте бірнеше, бас жағында жалғыз гүлі бар, немесе екі қысқа бүйір бұтақтарымен. Сабақ түбіндегі жапырақтары ұзын сағақты, жуандау, жылтырақ. Дөңгеленген тақталы, жиегі біркелкі қалың жұмыр тісшеленген. Сабақтағы жапырақтар отырыңқы, сопақша бүтін жеті бөлікке терең тілімденген. Гүлдері ашық-сары, ірі (2,5 см диаметрлі). Гүлсерігі қос қабатты екі шеңберге орналасқан. Тостағанша жапырақшаларының түсі қоңырлау, түкті, иілген. Желектері тостағанша жапырақшаларынан ұзындау, кең бас жағында болымсыз ойығы бар.Аталықтары және аналықтары көп. Маусым-шілдеде гүлдейді, шілде-тамызда жеміс береді. Жемстерінің саны көп, бір тұқымды, қысқа болымсыз иілген тұмсығымен, тығыздалып бас жағына жиналған. Жер үсті бөлігі алкалоидтар бөледі, сондықтан жайылымда бұл өсімдікті малдар жемейді. Дереккөздер
Ледебур айдаршөбі

Ледебур айдаршөбі (Көкнәрлер тұқымдасы) - Қазақстандық 19 түрдің ішіндегі едәуір тауға тән түр. Сазды және тасты аласа және орташалау беткейлерде, бүкіл Тянь-Шаньда, Жоңғар Алатауы және Тарбағатайда кездеседі. Ерте гүлдейтін көп жылдық. Дөңгелек қабысқан түйнегімен және онша биік емес жер үсті сабағымен (15 см дейін). Жапырағы бар болғаны екеу, олар қарама-қарсы орналасқан, отырыңқы дөңгеленген сегменттерге екі немесе үш қайтара тілімденген. Гүлшоғыры ұзын, жіңішке шашақ гүлдері қысқа гүл табандарына, дөңгеленген ромб тәрізді, гүлсағақтарымен тостағанша жапырақшасы екеу, желектері төртеу, аталықтары екеу, аналықтары екеу. Тостағанша жапырақшасы күлгін немесе қызғылт күлгін, ұзындығы 2,5 см-ге дейін. Жоғарғысы өрге түрілген жуан шақшалды. Сәуір мамырда гүлдейді, жемістері дөңгеленген екі жағынан қақырайтын қорапша, мамыр-маусымда піседі. Тұқымы қара, ұсақ жылтырақ, құмырсқалар таратады. Түйнегі алкалоидтар бөледі, олардың бірі сангвинарин бактерияларды жоятын зат. Жазылмайтын жараны емдеуге тиімді. Орталық жүйке жүйесін зақымдайтын жұқпалы ауруға қарсы пайдаланады. Тамаша декоративтік өсімдік, мәдени түрде жақсы өседі( алғаш рет Санкт-Петербургте байқаудан өткізілген 1880 жылы). Дереккөздер
Жалпақ жапырақ иваншай

Жалпақ жапырақ иваншай – күреңоттар тұқымдасына жататын өсімдік. Қазақстандық басқа түрден (жіңішке жапырақ иваншайдан) айырмашылығы тауда кездеседі. Мұзды мореналарда, ылғалды малта тастарда, өзен жағалауларында орман белдеуінің жоғарғы бөлігінен альпі белдеуіне дейінгі аралықта өседі. Тамырсабақты көп жыл жалаң бұтақтанған сабақтарымен биіктігі 50 см-ге дейін. Жапырағы жуандау, жалпақ қандауыр, қысқа сағақты. Төменгілері қарама-қарсы орналасқан, жоғарылары кезектесе ірі (ұзындығы 305 ені 1,5 см). Гүлшоғыры қалың емес, төрт мүшелі, ірі (диаметрі 3 см-ге дейін), күлгін түсті тостағанша жапырақшаларымен және жалпақ ашық күлгін желектерімен. Аталағы сегіз, оның төртеуі қалғандарынан ұзындау, түйін сопақ, қысқа, күлгін бағаналы, төрт бөлікті аналығымен аяқталған. Иваншай маусым-тамызда гүлдейді, жемісі (стручковый төртке қақырайтын қорапша) тамыз-қыркүйекте піседі. Тұқымы ұзын айдарлы, түк тәрізді, желмен, жануарлардың көмегімен тарайды. Олар өнгіштігін топырақта ұзақ уақыт сақтайды және алыс жерлерге таралып кетеді. Халықтың медицинада жемістері жаралады және күйікті емдеуге қолданылады. Дереккөздер
Жіңішке жапырақты иваншай

Жіңішке жапырақты иваншай – күреңоттар тұқымдасына жататын өсімдік. Сортаңды және құмды шөлдерден басқа бүкіл Қазақстанда кездеседі, орманда, ашық алаңқайларда, кесілген, өртеген орман орнында, кейде егістіктерде, темір жол бойларында өседі. Алдыңғы түрден биік сабағымен (150 см дейін), ұзын жіңішке жапырақтарымен, көптеген бозғылт гүлдерімен. Бұл да жазда гүлдейтін өсімдік (маусым-тамыз), шөптесін омарталық өсімдіктердің бірі. Жиі кең көлемді шілік құрай өседі, бір гектардан 600 кг тамаша, тұнық бал береді. Тамырсабағы көкөніс ретінде тамаққа қоланылады, кейде тіпті нан да пісіріледі. Жапырағы жеуге жарамды, салат және ет тағамдарына приправа ретінде, сондай-ақ шай орнына қолданылады, әр елдің халықтық медицинасында асқазан – ішек жолдары ауруына, зат алмасуы бұзылғанда, жараны емдеуге ыстық түсуріге және ауруды басу үшін пайдаланады. Сабақтарының түгінен жуан жіптер, кенеп жасауға болады. Тұқымының айдарларымен жастық, матрацтардың ішін толтыруға болады. Шындығында бұл шөп өмірдің әр саласы үшін, сондай-ақ жабайы және үй жануарлары үшін жақсы азық, топырақ тұрақтандырғыш және жағалау құмдарын шайылудан сақтайды. Дереккөздер
Африка арасы

Африка арасы (лат. Apis mellifera scutellata) — Apis mellifera аралар тобына кіретін аралар түрі. Африка арасын Орталық және Оңтүстік Африкадан кездестіруге болады. Олардың даму сатысы 4 кезеңнен тұрады: * Жұмыртқа * Дернәсіл * Қуыршақ * Ересек ара Африка арасының ұрықтанған жұмыртқасынан 16 күнде ара патшасы, жұмысшы және аналық аралар, ал ұрықтанбаған жұмыртқадан 24 күнде аталық аралар ғана шығады. Африка арасының аталығы бес аптадан он аптаға дейін, ал жұмысшы аралар әдетте елу күн тіршілік етеді. Жұмысшы аралардың барлығы – тек қана аналық аралар. Ұрық салатын аналық аралардың қатары сиреген кезде жұмысшы аралар ұрық салып, ұрпақ жалғастыруға қатыса береді. Африка аралары омартасын мазалағандарға бірден шабуыл жасайды. Олар осы ашушаңдығымен ерекшеленеді және ашулары бір аптаға созылады. Африка аралары омартасының кірер есігін құрт-құмырсқалардан қорғану үшін қою балауызданған балды шырыштарымен жауып қояды. Олар Еуропа араларына қарағанда омарталарын жиі тастап кетеді. Африка арасы шаққан кезде банан иісіне ұқсас феромон сұйығын бөліп шығарады. Оның шағуы салдарынан жылына 1-2 адам көз жұмады. Таулы және орманды жерлерде қара түсті Африка аралары кең тараса, ашық және жазық жерлерде оларға қарағанда тұмсығы ұзын, бірақ денесі кішірек сары түстілері кездеседі. Африка гибрид арасын Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық аймақтарында жақсы бал өнімін алу үшін асырайды. Аналық Африка бал арасы бірнеше аталықтармен шағылысып, күніне 1500-ге дейін жұмыртқа салады. Галерея Сыртқы сілтемелер [http://ianimal.ru/topics/afrikanizirovannye-pchely Африка арасы жайлы қызықты мәліметтер] Дереккөздер
Бамбук куфиясы

Бамбук куфиясы — улы сұр жыландар тобына жататын жылан. Сыртқы түрі Бамбук куфиясының ұзындығы 50 см-ден 90 см-ге дейін жетеді. Түсі жасыл, ағаш жыландарына ұқсас. Басының пішіні үшбұрышты. Қабыршақтарында ақ дақтар болады. Түсі әдетте жасыл болғанымен сары, қара, қызыл реңділерін де кездестіруге болады. Екі бүйіріндегі көкшіл рең беретін сары түсті жолақтары бас жақтарынан басталады. Аналық бамбук куфиясының көпшілігінің бауырында ақ түсті жолағы болады. Құйрығы қызыл түсті, сондықтан қытайлықтар оларды "қызыл құйрықты бамбук куфиясы" деп атайды. Егер оған ұқсас жыланның құйрығы қызыл болмаса, улы болып саналмайды. Ол – қарапайым жасыл жылан. Қоректенуі Бамбук куфиясы жемтігін түнде баяу жорғалап жылжу арқылы аулайды. Бұл жыландардың екі жұп тістерінің ізі тістегеннен кейін жемтіктерінің денесінде айқын байқалады. Олардың уында геморрагиялық токсиндер болады, сондықтан шыққан жерлері ісіп, қан ағып күлдіреп кетеді. Негізгі қорегі - қосмекенділер, кеміргіштер, кесірткелер және құстар. Көбеюі Бамбук куфиясы жыныстық жағынан бір жылда жетіледі. Ұрпағын тірідей туады. Әрбір жаз мезгілінде дүниеге 2-15 аралығында ұрпақ әкеледі. Таралуы Таулы аймақтар мен жыртылған егістік маңында, өте ыстық жерлерде тіршілік етуге бейімделген. Оларды Қытай, Непал, Тайвань, Тайландтан кездестіруге болады. Дереккөздер
Банан өрмекшісі

Nephila – көбіне банан өрмекшілері атымен кездесетін ірі өрмекшілер тобы. Банан өрмекшісі Америкаға тасымалданатын банандардың арасында тығылып келеді. Бұл өрмекші өте белсенді. Оларды бразилиялық кезбе өрмекші деп те атайды. Өйткені олар ешқашан бір жерде тұрақтамайды, үнемі қоныс аударып жүреді. Оңтүстік Америкада тіршілік ететін банан өрмекшісінің дене тұрқы бар болғаны 3 см-дей. Аяғын созғандағы ұзындығы 12 см. Аналығы аталығынан бірнеше есе кішірек келеді. Олардың түрі аса қорқынышты болып көрінбегенімен, өте қызуқанды және улы. Банан өрмекшісі сары түсті болғанымен, жасыл түсті бүркеніш реңі жапырақ арасында байқалмай қалуына мүмкіндік береді. Олардың тоқыған өрмектері алтын секілді жылтырап тұрады. Өрмектерін жиі ауыстырады. Ал кейбір түрлері өрмек тоқымайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша, банан өрмекшісінің 33 пайызының шаққан кезде уы аз мөлшерде болады екен. Өрмекшінің уы денсаулығы мықты ересек адам үшін аса қауіпті емес. Алайда науқас немесе жас балдар түшін өте қауіпті болып келеді. Банан өрмекшісінің шаққан жері қызарып, күлдіреулер пайда болады. Бірақ 24 сағаттың ішінде тері қалпына келеді. Алайда терісі жұқа жерлерде тыртық қалуы мүмкін. Бразилия ғалымы Карлус Шагас банан өрмекшісінің уына қарсы дәрі ойлап тапқан. Дереккөздер
Марк Лициний Красс

Марк Лициний Красс - Римнің саяси және әскери қайраткері. Б.з.д 83-82 ж. Сулла мен марияндықтардың арасындағы соғыста Сулла жағында болды. Сенат 72 жылы Спартак көтерілісін басу үшін Крассқа уақытша уәкілеттілік берді. Ол Апулияда көтерісшілердің негізгі күшін талқандап, Испаниядан келе жатқан Помпеймен бірге оны біржолата басты. Красс Рим әскерлерінің парфияндарға қарсы соғысында қаза тапты. Дереккөздер
Карл Краус

Карл Краус - австрия жазушысы, публицист, филолог. 1899-1936 жылдары Феккель атты журнал шығарып, сықақ памфлеттері арқылы буржуазиялық идеологияға, Веналық декаденттік ағымға күрес ашты. Ол әдебиет мәселелері туралы еңбектерімен бірге Австрия жайын халықтар жағдайымен салыстырған Қытай қамал қорғаны (1910) кітабын жазды. Краустың философиялық көзқарастары Адамзаттың ақырғы күндері драмасында айқын көрінді. Жеңілмейтіндер памфлетінде Вена жұмысшыларының еңбегі жайлы айтылған. оның Өлеңмен айтылған сөз атты 9 өлеңдер жинағы 1916-1930 жылдары жарық көрді. Дереккөздер
Юзеф Игнацы Крашевский

Юзеф Крашевский Игнацы (, , 1812, Варшава&nbsp;— 19 наурыз 1887, Женева) - поляк жазушысы. Патриоттық жасырын ұйымға қатысқаны үшін 1830 жылы тұтқындалып, 1832 жылы босатылған. 1863 жылғы поляк көтерілісінің қарсаңында Варшавадан қуғындалып, Дрезденге қоныс аударылды. Ол сонымен қатар шаруалар тұрмысын шынайы суреттеген тұңғыш поляк жазушысы. ол Польша тарихын баяндайтын романдар циклін жазды. Крашевский поляк әдебиетінің романтизмнен реализмге өтуіне зор ықпал етті. Дереккөздер
Крез (Лидия патшасы)

Крез (, Крез, Крес; 595—546 б.з.б) - Лидияның соңғы патшасы. Әкесі Алиатт мұралыққа қалдырған Лидия патшалығын едәуір ұлғайтты. Кіші Азияның батыс бөлігін түгел дерлік басып алды. Оның байлығы аңызға айналып, халыққа тарады. Парсы патшасы Кир II-ге қарсы соғыста Каппадокиядағы Птерия түбінде жеңіліске ұшырады да, Лидия астанасы Сарды жау қолына көшті. Дереккөздер
Карел Крейбих

Карел Крейбих ( 1883-1966) — чехословакия жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1918 жылдан бастапЧехословакиядағы неміс социал-демократтарының солшыл қанатын басқарды (1920-1929). Ұлттық жиналыс депутаты. Ол сонымен қатар Чехословакияның 1950-1952 жылдарғы КСРО-дегі елшісі. Дереккөздер
Стэнли Крамер

Стэнли Крамер (; 29 қыркүйек 1913, Лос Анжелес, Калифорния — 19 ақпан 2001, Нью-Йорк, АҚШ) — американдық кинорежиссер. продюсер. Ол сонымен қатар американ кино өнерінің прогресшіл бағытының өкілі. Кинодағы қызметін Нью-Йорк университетінде оқып жүрген кезінде бастаған. 1958 жылы Бас имегендер фильмін жасады. Қойған таңдаулы фильмдері: * Соңғы жағалауда (1959) * Нюрнбергтегі процесс(1962) * Ақымақтар кемесі(1965) * Санта Винторияның құпиясы(1969) * Балалар мен аңдарға мейірімді бол(1971) * Оклахома қаз қалпында (1973) Дереккөздер
Септимий Север

Септимий Север - Рим императоры (146-211). Север әулиетінің негізін қалаушы. ол сонымен қатар халық арасынан шыққан шешен, консул, сенатор міндетін атқарып, бірнеше аймақтарды басқарыды. Сенатқа қарсы күрес жүргізді. Септимий Север Дунай, Британия және шығыс шекараларын нығайтты. Дереккөздер
Николай Александрович Серно-Соловьевич

Николай Александрович Серно-Соловьевич (25.12.1834, Петербург)-(26.2.1886, Иркутск) - революционер, публицист. Александров лицейін бітірді. Мемлекеттік кеңсе қызметінде болып, 1859 жылы отставкаға шықты. 1860 жылы шетелде жүріп А..И.Герценмен Н.П.Чернишевскийдің жақын серіктестерінің бірі боглды. 1860 жылдан Современникте қызмет етті. Жер және Ерік қоғамын құрушылардың бірі болып, оның программасын жасасты. 1855 жылы Сібірге өмірлік жер аударылды. Онда поляк революционерлерімен байланыс жасап, 1866 жылы Сібірде Кругобайкальск көтерілісін ұйымдастыруға белсене қатысты. Дереккөздер
Баймырза ауылдық округі (Қарағанды облысы)

Баймырза ауылдық округі – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы әкімшілік бірлік. 2004 жылға дейін Покорный ауылдық округі деп аталды. Әкімшілік құрамы Құрамына Астаховка, Баймырза ауылдары кіреді. Орталығы – Баймырза ауылы. Дереккөздер
Иоганн Георг Гмелин

Иоганн Георг Гмелин (12.08.1709, Тюбинген - 20.05.1755) - Сібірді аралаған саяхатшы. Германиядан Ресейге 1727 жыл келді. Сол жылдан Петербург академигі. 1747-1749 жылдары Ғылыми академияның баспасы Гмелиннің Сібір флорасы атты 4 томдық еңбегін жарыққа шығарды. Гмелин 1747 жылы Германияға барып, онда Сібірге саяхат атты күнделігін басқызды. Ол Ресейге сол кеткеннен оралмады. Кейіннен оның бұл еңбегі еуропалық елдердің бірнеше тілдеріне аударылды. Дереккөздер
Самуил Готлиб Гмелин

Самуил Готлиб (1744, Тюбинген - 1774, Дағыстан)) - саяхатшы, табиғат зерттеуші. 1767 жылы Петербург ғылым академиясының шақыруымен Ресейге келеді. Сол жылдан бастап академик болып есептеледі. 1768-1774 жылдары академияның тапсырысы бойынша Дон алқабына, Волганың төменгі сағасына, Кавказға және Каспий теңізіне саяхатқа шығады. Сол жұмыста жүріп, Дағыстанда қайтыс болады. Ол өзінің Путешествие по России для исследования трех царств естетства (1771-1785) деген шығармаларында осы болған жерлерінің табиғаты туралы бағалы мәліметтер қалдырған және өсімдіктер мен жануарлардың жаңа түрлерін, соның ішінде тарпаңды да сипаттап жазған. Дереккөздер
Гобинд Сингх

Гобинд Сингх (22.12.1666, Патна, Үндістан — 7.10.1708, Нандет, Үндістан) — Үндістандағы сикхтардың оныншы әрі ең соңғы гугуы (ұстазы). Ол сикхтардың Ұлы Моңғолдарға қарсы күресіне басшылық етті. 1699 жылы сикхизмге реформа жасап, сикхтардың хальса деген атпен белгілі болған әскери және діни ұйымын құрды. Бұрын гурудың қолында болған жоғарғы өкімет билігін осы ұйымға тапсырды. Оның уағыздарында феодалдарға және кастаға қарсы сарым басым болды. Гобиннің қызметі сикхтардың ынтымақтасуына, олардың әскери қуатының нығаюына және феодалдарға қарсы күресті күшейтуге әсер етті. Ақыры өмірінің соңында моңғолдардан қаза тапты. Дереккөздер
Ян Ё Соб

Ян Ё Соб — Оңтүстік Кореялық, BEAST тобының басты әншісі. Жеке фанклубы — Yobeos. Алғашқыда JYP Entertainment, кейін M Boat Entertainment лейблында 5 жыл дайындалған, бірақ одан кетуге мәжбүр болды. Cube Entertainment лейблына оны BEAST тобының әншісі Ли Ки Кван шақырған. 2009 жылы 16 қазанда KBS «Music Bank» телеарнасының сахнасында «Bad Girl» әнімен дебюттаған, BEAST тобының басты әншісі Ё Соб атанды Дебютынан кейін: * 2010 жылдың 29 желтоқсанында Ё Собпен Чун Хён «Thanks To» атты ән жазды. Сонымен қатар, басқа да топтардың әншілерімен ортақ ән жазған. * 2011 жылы «Immortal song/Бессмертная песня/Өлмейтін ән» атты музалық бағдарламаның 2 сезонына қатысты. Эпизодтарының бірінде, «Mom» әнін айтып, бәрін сезімінің тереңдігімен таңқалдырған. * 2011 жылдың 20 наурызы мен, 10 сәуірі аралығында «Gwang Hwa Mun Sonata Musical» атты өзінің алғашқы мюзиклында Ji Yongо рөлін ойнады. * Mnet, The Voice Korea Kids бағдарламасына әділқазы алқасына таңдалған, бірақ уақытының аздығына байланысты бағдарламадан кетті. * 2013 ж. «Иосиф удивительный» мюзиклында Керемет Иосифті ойнады. * 2013 ж.14, 15 қыркүйекте Ё Соб, ашық сахнада Олимпиялық сабақта өткен Чо Со Мидің ‘La Fantasia‘ концертіне барып, әлемге танымал әншімен ән шырқаған. * 2014 жылдың наурыз айында Ё Соб нашар еститін балаларға есту аппаратын алуға ₩1,500,000 қайырымдылыққа берді. * Ё Соб «Полный дом» мюзиклында Ли Ён Джэнің рөлін ойнады. Соло мансабы: 2012 жылдың 26 қарашасында, Ё Соб «The First Collage» атты альбомымен &nbsp;соло әнші ретінде дебюттайды. Альбомның продюсері Чун Хён атанды, және оған қоса бар әнді Чун Хён жазып, альбомның Caffeine атты басты әнінің рэп бөлімін орындайды. Альбомда 5 ән бар: * Look At Me Now * Caffeine * Just Do As You Always Did * Although I * You Don’t Know 2013 жылдың 15 мамырында Жапонияда жеке дебюттайды. Ол «The First Collage» альбомының Жапондық нұсқасын шығарып, концерттер жүргізеді. 2013 жылдың 28 сәуірінде ЁСоб Жапониядағы жеке концерттерін аяқтайды. Марапаттары: # «Восходящая звезда Мюзиклов» GwangHwaMun Sonata мюзиклында ойнағаны үшін # 2012 ж . KBS « Music Bank » телеарнасында, « Caffeine » әнімен # 2012 ж. 20 желтоқсанда, Mnet « M ! Countdown »! бағдарламасында Дереккөздер Сілтемелер: * https://www.youtube.com/watch?v=WFIzLovJdiQ * http://instagram.com/yysbeast/ * https://twitter.com/all4b2uty
Гильгамеш жайлы эпос

«Гильгамеш жайлы эпос» немесе «Барлығын көрген адам туралы» (аккад тілінде: ša nagba imuru) — Ежелгі Шығыс әдебиетініӊ маӊызы аса зор шығармасы, әлемдегі ең көне әдеби жазбаларыныӊ бірі, қазіргі заманға дейін сақталған сына жазуларының еӊ үлкені. Шумер аӊыздарына негізделген эпос аккад тілінде жазылған. Б.з.б XVIII—XVII ғ. жазыла басталған шығарма бір жарым мыӊжылдық бойы толықтырылған. Алғашқы рет эпостыӊ фрагментері XIX ғ. Нинвияда Ашшурбанипал патшасыныӊ кітапханаларыныӊ археологиялық қазбалары жүргізілген кезде табылған. 12 алтытізбелік қыш тақтада майда сына жазбамен жазылған 3 мыӊдай өлеӊ б.з.б. VII ғ–мен белгіленген. XX ғ–да эпостыӊ тағы басқа нұсқалары табылған, бұл жазбалар хуррит тілінде және хетт тілінде болған. Эпостыӊ басты кейіпкерлері Гильгамеш және Энкиду, олардыӊ қарсылас жағымсыз кейіпкері – Хумбаба (Хувава). Гильгамеш — шумердегі Урук қаласы билеушісі. Хумбаба — киелі самырсындардыӊ қорғаушысы. Бас кейпкерлердіӊ артыс–тартыстарын, жауынгерлік ерліктерін төбедегі құдайлар бақылап отырады. Гильгамештіӊ қаһармандығы туралы шумер өлеӊдіренде де көп айтылған, бірақ бұл жерде сюжеттік желілігі сақталған. Аккад тілінде жазылған эпоста өлеӊдер өзара байланысып, оқиға байланысы сақталған. Гильгамеш туралы аңыз табиғаттың қаһарлы күштері кейпіндегі зұлым құдайлар жіберген барлық сындардан өтіп, өз мақсатына ұмтылған батырдың ерлігін, өмірге құштарлығын жыр етеді. «Гильгамеш жайлы эпосты» көбіне бір мыӊжылық кейінірек (б.з.д.IXғ) жазылған Гомердіӊ «Иллиадасы» мен «Одиссеясымен» салыстырылады. Тағы қараңыз Гильгамеш
Шахнама

Шаһнама ( – «Патшалар кітабы», «Патша кітап») — 977–1010 жылдары парсы ақыны Әбілқасым Фирдауси тарапынан жазылған эпикалық поэма, парсы әдебиетініӊ дүр мұрасы, иран халықтарыныӊ ұлттық эпосы. Шаһнамада ежелгі заманнан бастап VII ғасырға дейінгі Иранныӊ тарихы әӊгімеленген. Бір жазушыныӊ қаламынан шыққан әлемдегі еӊ ұзын поэма, тіпті «Илиада» мен «Одиссеяны» бірге қосып алса да Шаһнаманыӊ көлемі екеуінен де екі есе үлкен. Фирдоусидіӊ өзініӊ айтуы бойынша, Шаһнамада 60 000 бейт өлеӊ болған. Мәтінніӊ кейбір бөлімшелері жоғалған деп есептеледі. Кейбір бөлімшелерден басқа авторлардыӊ өз сөзімен қайта айтқан әӊгімелері сақталған. 35 жыл жазылған Шаһнама басында түркі билеуші Махмуд Ғазнауидыӊ дәуірінде жазыла басталып, соған арналған. Бастапқы өлеӊдер жиынтығы «Құдайнама» («Хвадай-намак») деп аталған, кейінірек «Шаһнама» деген атау пайда болды. Негізі бастапқы кезде Шаһнаманы жазғанда Фирдоуси өзініӊ ізашары Дақиқидің бастаған мыӊ өлеӊін және халық ауыз шығармашылығын көп пайдаланған. Былайынша айтқанда, Шаһнама — парсы фольклорыныӊ үлкен жиынтығы. Поэмада ежелгі иран мифологиясыныӊ оқиғалары, исламға дейінгі эпостар, мұсылман тарихыныӊ әӊгімелері және зороастризмныӊ киелі қасиетті кітабы — Авестаны қолданған. Шаһнама 50 патша биліктерініӊ дәуірлері туралы әр түрлі көлемдегі дастандарға бөлінген. Жалпы поэманы үш мағыналық бөлімшеге бөледі, олар # мифологиялық аӊыздар # батырлық жыр # тарихи бөлімі. Эпостыӊ төтенше маӊызды мәні болған, алайда араб тілініӊ әсеріне ұшыраған жағдайда парсы тілініӊ қалыптасуында, жалпы парсы мәдениетініӊ өркендеуінде бұл еӊбектін үлесі көп. Қазіргі таӊда Шаһнаманы тек қана Иран мен Ауғанстан емес, басқа да парсы мәдениетініӊ әсерінде болған халықтар (мысалы, Грузия, Армения, Түркия, Өзбекстан, Тәжікстан, Әзірбайжан және Дағыстан) өздерініӊ ұлттық эпосы деп табады. Галерея Дереккөздер Сілтемелер
Кінә менде

Кінә менде. Қыз ұзату тойы - үлкен мереке. Мұнда ат жарыс, палуан күрес, айтыс, өнер бәсекесі, бәс, ұлттық ойын түрлері, жұмбақ айтыс, ән-жыр сияқты ойын-сауықтар өткізіледі. Бұған қатысқан, көрген жұрт бір серпіліп, жаны жадырап қалады. Осындағы тағы бір қызықты өнер қалыңдықтың жеңгелері мен күйеу жанындағы жігіттердің айтысы. Бұл айтыс басқа айтыстардай ешкім сынап, мінемейді. Кәдімгі әзіл-қалжыңға, күлкіге, тапқырлыққа құрылады. Бұл айтыстың аты -Кінә менде. Жеңген жақ жеңілген жаққа арнайы сыйлық тапсырады. Бұл, әрине, жеңілген жақтың көңілін көтеріп, олардың ойында кірбің қалмасын деген игі тілек пен жақсы көңілдің алдағы жақындықтың белгісі. Дереккөздер
Қазан шегелеу

Қазан шегелеу. Өздері жақсы танитын, әзіл-қалжыңы жарасқан адамдар бір-бірінің үйіне бас қосып, "осы үйдің қазанын шегелей келдік" дейді. Үй иесі әзілмен "жақсы болды ғой, қазан шегелегіш шебер іздеп отыр едік деп қонақжайлылық танытып, оларға қазан көтереді. Демек, Қазан шегелеу - қонақ бола келдік деген ұғымды білдіреді. "Қазан шегелеу" қыс ортасы ауып, күн ұзарған мезгілде басталады. Дереккөздер
Қайындап бару

Қайындап бару. Қыздың төркіндейтіні сияқты оның күйеуі де қайындап барады. Жиен нағашылап, қыз төркіндеп бара алмаса - өз жамандығы, жолынан жығылғаны деп біледі халық. Мұндайда жол-жоралғыдан сүрінетін ел-жұрт жоқ, хандай көтеріп алады. Күйеудің қайындап келе жатқанынан күні бұрын құлақтанған қайын жұрт жас-жұбайларды ерекше құрметпен қарсы алады. Балдыздар әзіл-қалжыңын бастап, оның құлағына жармасып жатады. Яғни елге күйеудің осындай дәстүрмен келуі де ауыл адамдары үшін бір мереке. Балалар қуанып, үлкендер бір жасап қалады. Кең дастарқан, көңілді думан. Өзінің төл сыбағасы - төс пен асықты жілік табақпен арнайы тартылған, қайын жұрт құрметіне бөленген күйеу туыстық мекем бір қазығын қағып қайтады. Аталған дәстүр күйеудің де, оның қайын-жұртының да алғашқы сыннан өтуі, етене жақындасуы болып саналады. Бұрынғы кезде бұл жол бұлжымас тәртіп ретінде сақталып, жалғасып отырған. Дереккөздер
Шөп сындыру

Шөп сындыру. Бұл әдетте жақсылық жағдайда, игілікті іске байланысты жасалатын ырым. Мысалы, сараңдар жомарттық жасаса, қорқақтар батылдық жасаса немесе жұрт өзінен күтпеген жерден біреулер жақсы істер жасаса естіген адам "мынау бір шөп басын сындыратын іс екен" деп жерден шөп алып сындырады. Бұл көз, тіл тимесін деген ұғымнан шыққан. Бірақ бұл әдетті "шөп басын сындырмайды" деген фразеологиялық тіркеспен шатастыруға мүлде болмайды. Бұл сөз жұмыс істемейді, бос жүреді дегенді білдіреді. Дереккөздер
Джордан Хендерсон

Джордан Брайан Хендерсон (; 17 маусым 1990, Сандерленд, Англия) — ағылшын футболшысы, «Аякс » клубы мен Англия құрамасының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Командалық * Лига Кубогінің иегері: 2011/2012, 2021/22 * Англия чемпионы: 2019/20 *Англия кубогы: 2021/22 * Англия суперкубогы: 2022 *Чемпиондар лигасы: 2018/19 * УЕФА суперкубогы: 2019 * Клубтар әлем чемпионаты: 2019 *Еуропа чемпионатының финалисі: 2021 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/jordan-henderson Liverpool F.C. profile]
Торы

Торы - жылқының түсі. Торы жылқының дене түсі тобылғы түстес, жал-құйрығы мен сирақтары қара қошқыл болып келеді. Жылқының дене түсі тобылғы түстес, жал-құйрығы мен сирақтары қара қошқыл болып келеді. Дереккөздер
Күлтегін нақыл сөздері

Күлтегін - (685-731) көне түркі мемлекетінің билеушісі. Есімі - Құл. Әкесі ел төресі - Құтлұғ қаған. Жеті жасында жетім қалған. Он жасында сарбаздар қатарына қосылады. Он алты жасында қол бастап, ерлігімен, ақылдылығымен көзге түскен. Әйгілі Орхон жазба ескерткіштерінде сақталған сахи сөздері ерлік пен елдік даналығының әлемдік үздік үлгілері қатарына жатады. # Елін сүйген ер бақытты. # Айбарлы қағанның атағының өзі жау қашырады. # Халқына - бегі, бегіне халқы сенген ел ұзақ жасайды. # Інің - ағаңдай болмас, ағаң - атаңдай болмас. # Билеушісі біліксіз елдің жұрты жалтақ келеді. # Түркінің қасиетті жер-суының қарғысына қалма! # Жаратқан жар болса,жеңістің жолы ашылады. # Зердесіз қаған ел билесе - сол жаман, әлсіз қаған ел билесе - сол жаман. # Жауыңды жеңу - бір басқа, жауықпас ету бір басқа. # Елін сүйген ер бақытты. # Шағыстырған да - бір, шабыстырған да - бір. # Кетіскеннен кектескен жаман. # Қағанын сатқан халықты жаратқан да жаратпайды. # Халқын жұтатпаған қаған бақытты. # Күшке күш қосылса - құп, елге ел қосылса - құт. # Ағасын танымаған - іні азар, атасын танымаған ұл азар. # Тағдыр - тәңірі ісі. # Тату елге - тыныштық пен тоқшылық нәсіп. # Бек ұлдарың құл болмағай, пәк қыздарың күң болмағай. # Жер-су иесіз болмауы керек. # Кедейді - бай, азды - көп қылмақ парыз. # Көтерген де - тәңірі, ел берген де - тәңірі. # Қағаны кекшіл елдің халқы бүлікшіл келеді. # Отша жайпап, бөріше бұру. # Іші - ассыз, сырты - тонсыз. # Ел ұстап,заң шығарған. # Тізесі барлар - бүгілер, басы барлар - жүгінер. # Ері жоқ елдің күні қараң. # Бегі мен халқының ынтымағы жоқ жерде, дұшпанының алдауына сенген, арбауына көнген жерде, інісі мен ағасы дауласқан жерде, бегі менен қарашасы дауласқан жерде ел елдігінен айырылады. # Қағанынан айырылған ел - ғаріп, иесінен айырылған жер - ғаріп. # Бөрідей батыл елдің дұшпаны қойдай қырылар. # Қаруы бар - қалың қолды қақыратар, найзасы бар - қызыл қаныңды шашыратар. # Көктен тәңірі баспаса, жер айырылып жатпаса - кім қорлар қалың түркі елін?! # Найза бойлар науша қар. # Қайғы:көрер көзім көрместей, білгір ақылым білместей болды. # Бас иесіз ел тозар. # Көлгірдің күні қараң. # Түзу жолдан шықпағанға темір қамыт тұр әзір. # Жау да бір - жыртқыш та бір. Дереккөздер
Корольков құртқашашы

Корольков құртқашашы – құртқашаштар тұқымдасының құртқашаш туысына жататын өсімдік, Құрғақ ірі қиыршық тасты жердерде, тек Батыс Тянь-Шаньның орта тау беткейлерінде өседі, алдыңғы түрден екі гүлді гүлсидамымен, гүлдерінің түсінің ашық қоңырлығымен ерекшеленеді. Жапырақтары торлы жүйелі, ортасы күңгірт. Мамыр-маусымда гүлдейді, маусым-шілдеде піседі. Тұқымын құмырсқалар таратады. әсемдік өсімдігі, Қазақстанның ботаника бақтарында өсіріледі. Жазы құрғақ және ыстық болатны аудандарды көгалдандыруға ұсынылған. Дереккөздер
Қара Үбі

Қара Үбі өзені – жоғарғы Ертіс алабындағы өзен. Географиялық орны Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 70 км, су жиналатын алабы 691 км 2 . Бастауы Қараүбі Көксу жотасының солтүстік-батыс беткейіндегі бұлақтардан басталып, Үбі өзеніне құяды. Гидрологиясы Жоғарғы арнасы тар шатқалды, етегі қорымтасты. Арнасы тік, биіктігі 10-100 м-ге жетеді. Қар, жаңбыр, жер асты суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы Потапов қонысы тұсында 9,05 м³/с. Өзеннен ағаш ағызылады, мал суарылады. Дереккөздер
Қарашат өзені

Қарашат – Үлкен Қараой алабындағы өзен. Географиялық орны Ақмола облысы Біржан сал және Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар аудандары жерімен ағады. Ұзындығы 51 км. Бастауы Заозёрный кентінің солтүстігінде 15 км жерден алып, Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданы Ленинград ауылының тұсында Шат өзеніне құяды. Гидрологиясы Жоғарғы ағысында аңғары айқын қалыптаспаған, орта және төменгі ағысының ені кең. Беткейлері жазық, кей жерлерінде тік жарлар кездеседі. Жайылмасының ені 50-100 м. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толығады. Жазда арнасы тартылып, қарасуларға бөлініп қалады. Дереккөздер
Айтбек Жақсылықұлы Нығызбаев

Айтбек Жақсылықұлы Нығызбаев — , Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Ералиев ауылында дүниеге келген. Әнші. Өмірбаяны * 1985 жылы Алматы қаласындағы эстрада және цирк өнері студиясына оқуға түседі. * 1989 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Қ.Байбосыновтың сыныбын аяқтап шығады. * 1989 жылы жолдамамен Қазақконцерт бірлестігіне келіп, Қазақстан халық әртісі Р.Бағланованың ансамблінде жұмыс істеген. * 1995 жылдан Қарағанды қаласы Қ.Байжанұлы атындағы облыстық филармонияда әнші болып жұмыс істеген. * 1999 жылдан Қазақ Ұлттық Еуразия университетінде ән бөлімінде сабақ берді, әрі "Шалқыма" фольклорлық ансамблінде жұмыс істеген. * 2002 жылдан бастап Қазақ Ұлттық музыка академиясында халық әні бөлімінде жұмыс істеді. Онымен қоса Астана қалалық филармониясында қосымша әнші болып жұмыс істейді. Жетістіктері * 1992 жылы Ә.Қашаубаев атындағы республикалық байқауда жүлдегер болды. * 1998 жылы Ж.Елебеков атындағы республикалық байқауда жүлдегер атанды. * 1998 жылы "Шабыт" халықаралық байқауында лауреат атанды. Дереккөздер
Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау әдістері

Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау әдістері – инвестициялық жобалардың пайдалылығы мен өтелімділігі перспективасын бағалау мақсатымен капиталдың ұзақ мерзімді жұмсалымының тиімділігін анықтау тәсілдері. Жобаларды бағалау үшін қолданылатын критерийлер басты аспектілерді‚ оны іске асырудың шарттарын көрсетуге тиіс. Оларды алуан түрлілігіне қарамастан мынадай топтарға бөлуге болады: қаржы-экономика нормативтік критерийлер‚ ресурстармен қамтамасыз етілу критерийлері. Қаржы-экономика критерийлер – бизнес-жоспарда айқындалатын жобаның құны‚ ағымдағы таза пайда‚ пайда мен пайдалылық (инвестициялардың қайтарымы)‚ тиімділіктің ішкі коэффициенті‚ өтелімділік кезеңі‚ тағы басқалар. Нормативтік критерийлерге құқықтық талаптар (ұлттық және халықаралық құқық нормалары)‚ стандарттардың‚ конвенциялардың талаптары‚ экология талаптар‚ патент қабілеті және зияткерлік меншік құқықтарын сақтаудың өзге де шарттары жатады. Ресурстық критерийлер жобаның іске асуының әлеуеттік мүмкіндігін айқындайды және олардың мынадай топтарын қамтиды: ғылым-техника ресурстар (қажетті ғылым-техника бөлшектердің‚ тиісті кәсіптегі және біліктіліктегі мамандардың болуы)‚ өндірістік ресурстар (өнімді өндіру үшін қуаттардың болуы)‚ технология баламалар‚ қаржы ресурстарының көлемі мен көздері‚ тағы басқалар. Ғылым-зертхана және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардың орындалуын жеделдетуден болатын нәтижені есептеудің де елеулі мәні бар‚ өйткені бір жағынан‚ зерттеулер мен талдамалдар үдерісін жеделдету жобаны іске асырудың осы саласында айтарлықтай шығын жұмсауды талап етеді‚ екінші жағынан‚ жаңа тиімді өніммен (тауармен‚ бұйыммен) рынокқа ертерек шығу мүмкіндігі пайда болады. Әрбір әлеуетті жоба оның елдегі саяси‚ әлеуметтік жағдайларға сәйкес келуге‚ олардың өзгеруі мүмкін екендігі тұрғысынан да бағалануға тиіс. Күрделі жұмсалымды бағалаудың ең кең таралған әдістері: өтелімділік әдіс‚ пайданың жай нормасы әдісі‚ қаражатты‚ ағымдағы таза пайданы дисконттау әдісі. Олардың көбісі ЮНИДО-ның өнеркәсіптік техника-экономика зерттеулерді дайындау жөніндегі оқу құралында (БҰҰ басылымы) көрініс тапқан. Соның негізінде әзірленген бағдарламалар пакеті КОМФАР (COMFAR – Computer Model for Feasіbіlіty Analysіs und Reportіng немесе инвестиция жобалардың техника-экономика негіздемелерін әзірлеудің компьютерлік үлгісі деп аталады. Алайда бағалау әдістері мен критерийлерін таңдау жобаның ерекшелігіне‚ оларда жаңа енгізілімдердің болуына‚ сала тұрпатына‚ басқа да бірқатар факторларға байланысты. Түпкілікті шешімді тапсырыс беруші (кәсіпкер) қабылдайды‚ инвестормен‚ серіктестермен‚ контрагенттермен‚ басқа да мүдделі тұлғалармен келісіледі. Сілтемелер *[http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8 Инвестиции] *[http://referats.ucoz.kz/load/23-1-0-191 Инвестиция туралы реферат] *[http://referatoff.kz/ekonomika2/investiciya/ Инвестиция] *[http://bse.sci-lib.com/article053817.html Инвестиция] Дереккөздер
Сақалсыз жыланбас

Сақалсыз жыланбас (көсе жыланбас) - Алтайдан бастап Батыс Тянь-Шаньға дейінгі аралықта, Альпі ендігінің тас баурайларында және ұсақ тас жыныстарнда тіршілік ететін Қазақстанда кездесетін жиырма екі түрдің ең көп таралғаны және ең әдемісі. Биіктігі 30 сантиметр, тамырсабағынан төселмей бірнеше кейде ондаған гүлді өркен шығаратын онша биік емес көпжылдық өсімдік. Тамырға жақын жердегі жапырақтары ұзын сабақты аласа шоққа жиналған, сабақтағысы біртіндеп ұшына қарай кішірейе береді. Жапырақ тақталары сопақша- бүйрек тәрізді (1-4 сантиметр диаметрі) шеттерәнде ірі доғал тістері бар. Гүлдері қалың жұмыртқа тәрізді гүлшоғырға жиналған. Күлтелері тостағаншадан қысқа, жоғарғы бөліктері қылқанды қалаққа бөлінген. Тостағаншасы қандауырша тәрізді, тістері бар, онша анық емес екі ерінді болып келеді. Күлтесі үлкен (3-4 сантиметрге дейін ұзын) жіңішке түтікті және қвйырылған қос ерінді болып келеді. Жоғарғы ерні екі жартылай дөңгелек қалаққа, бөлінген төменгісі ұзындау үш қалақты: ортаңғы қалақ бүйрек тәрізді, жанындағыларға қарағанда үш есе кең. Күлтесі қанық - көк түсті, кейде ақшыл түстер де кездеседі. Маусым, шілде айларында гүлдейді, жемістері тамызда рісіп жетіледі. Жапырағы мен гүлі антибактериалды белсенділігі бар 0,5 пайыз эфир майынан тұрады. Дереккөз
Бояу қызылтамыры

Бояу қызылтамыры ( немесе ) – айлауыктар тұқымдасына жататын қызылтамыр түрі. Тауға тән түр, ірі қиыршық тасты беткейлерде, жартастарда және альпі белдеуіндегі қорымдарда өседі. Ұғам қызылтамырынан айырмашылығы бояу қызылтамыр бүкіл Тянь-Шаньда, сондай-ақ Жоңғар Алатауы және Алтайда кездеседі, ал екінші түр тек Қазақстандық Батыс Тянь-Шаньмен шектеледі. Онша биік емес (35 сантиметрге дейін) шөптесін көпжылдық, тамырсабағы жуан, күңгірт қызыл түсті, одан барынша тығыз жастық құратын көптеген вегетативті және генеративті өскіндер жетіледі. Сабақ түбіндегі және сабақтағы жапырақтар саны көп, қандауырша таспа тәрізді түкті (сабаққа ұқсас), бірақ бояуы олардың сары емес, шарап қызыл түсті. Қызылтамыр мамыр-шілдеде гүлдеп, жемістері (ұсақ дөңесті, қоңыр, жаңғақшалар) шілде-тамызда піседі. Бұл түрдің тамырсабағы қытай, тибет медицинасында жақсы таныс, ісіктің кейбір түрлерінің қан бұзылғанда, өкпе ауруларына және уланғанда қолданады. Құрамында болатын бояғыш заттар косметикалық заттарды жасауға (опа, іріңге жағатын бояу, далап) пайдаланылады. Сондай-ақ жүнді және жібекті қызыл, көк және күлгін түске бояу үшін қолданылады. Дереккөздер
Гностицизм

Гностицизм &nbsp;— білім, ілім)&nbsp; - христиан дініндегі догматтар мен эллинзмнің идеалистік философиясының, шығыс діни қағидаларының қосындысы болып табылатын діни философиялық ағым. Гностицизмнің шығуына Рим империясының шығыс елдерін өзіне қаратып, олармен мәдени және экономикалық байланыстардың қалыптасуы себепші болды. Гностицизмнің мистикалық ілімі бойынша адам аян беру арқылы білімге жетіп, сол арқылы жанның жай табуына мүмкіндік туғызады, яғни материалдық күнәһар дүниенің бұғауынан құтылады деп аскетизмді уағыздайды. Дереккөздер
Гоа

Гоа (, ) — Үндістанның батыс жағалауындағы аймақ. 1961 жылдан бастап Үндістан Республикасының одақтық жері. Гоа жерін мекендейтіндердің дені - маратхи тілінде сөйлейтін үндістандықтар. Админ орталығы Нова-Гоа (Панаджи) қаласы. Табиғи қазба байлықтары - темір және марганец кендері. Халқы негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады. Тарихы 16 ғасырдың басына дейін Гоа әр түрлі Үнді мемлекеттердің құрамына енді. 1510 жылы португалиялық теңізші Албукерки Гаоны жаулап алды. Гао қаласы Португалияның шығыстағы барлық иеліктерінің орталығына айналды. 1953-1955 жылдары Гаоны португал отаршыларынан азат етуді көздеген қозғалыс үдей түсті. Португалия үкіметі Гаоны Үндістанға бейбіт келіс сөздер арқылы қосудан бастартқаннан соң, Үндістан әскерлері өз үкіметінің бұйрығы бойынша гаоға басып кірді (18.12.1961). Отаршылдар әскері көп ұзамай-ақ тізі бүкті. Гао сол кезде Үндістан құрамына біржолата енген болатын. Дереккөздер
Гаспачо

Гаспачо – испандық суық көкөніс көжесі. Атақты испандық көженің көптеген алуан түрлері бар, бірақ оны дайындаудың дәстүрлі рецептісі – Андалузиядан шыққан. Дәстүр бойынша гаспачо ағаш тостағандарда беріледі және оны ағаш қасықпен жеу керек. Күн ыстықта гаспачо ауыстырылмайтын тамақ. Өнімнің сипаттамасы 1,25 кг піскен қызанақ 1 қияр 1 пияз 1 жасыл бұрыш 2 бөлік сарымсақ 200 г бөлкенің жұмсағы 4 қасық зәйтүн майы 2 қасық шарап сірке суы 1 литр суық қайнатылған су мұз кесекшелері бұрыш, тұз Құрамдас бөліктері Көкөністерді жақсылап жуып, бұқтырылған қызанақты қабығынан тазартып, төртбұрыштап кесу және дәндерін алу керек. Қиярды тазалап, дәндерін алып, 1 см-ге жуық мөлшерде төртбұрыштап кесу керек. Тазаланған пиязды ұсақтап кесу керек. Сарымсақты ұнтақтау керек. Бұрышты дәндерінен тазартып, ұсақтап кесу керек. Көкөністердің жартысын винегре тұздығымен, зәйтүн майымен, бөлкемен және суық сумен араластыру керек. Сонан соң жақсылап қақпағын жауып, 2 сағатқа тоңазытқышқа қою керек. Қалған көкөністерді жеке тостағанға салып, оларды да тоңазытқышқа қою керек. Беру тәсілі Дастарханға берудің алдында гаспачоны бұлғауышпен көпірту керек. Тұз, бұрышты дәмі бойынша қосу керек. Көжеге міндетті түрде бірнеше мұз кесекшесін салу керек. Дереккөздер http://www.bonduelle.kz/gaspacho
Годавари

Годавари - Үндістанда орналасқан өзен. Ұзындығы - 1450 км, алабы 313 000 км². батыс Гаттың шығыс беткейінен басталып, Бенгаль шығанағына құяды. Жоғарғы ағысында, жағалауға шығар тұсында шонғалды келеді. Орта ағысы мен атырауында кеме жүзеді. Годавариде плотиналар, қуатты СЭС-тер салынған. Басты саласы - Пранхита, жағасында Раджамандри қаласы орналасқан. Дереккөздер
Фергюсон қарсылықтары (2014)

Фергюсон, Миссури штаты нда Майкл Браунның полиция қызметкерімен атылуына байланысты туындаған протестер мен азаматтық тәртіпсіздіктер. Майкл Браунның өлімі Майкл Браун 18 жасар афро-америкалық жігіт Фергюсон полиция қызметкері Даррэн Вильсонмен атылып өлтіреді. Қазылар алқасы соты бірнеше ай талқылаудан соң полиция қызметкері кінәсіз деген үкім шығарды. Өту барысы Браун өлтірілген күні оқиға орын алған жерде азаматтар гүлдерден мемориал орнатты. Анықталмаған полиция офицері қызметтік итке мемориалға дәрет сындыруға мүмкіндік берген. Кейін полиция көліктері мемориалды толықтай бұзды. Осы әрекеттер сол жердегі азаматтардың наразылығын тудырды. Жаппай қарсылықтардың алғашқы көрінісі осыдан туындаған. Дереккөздер
Гавриил Иванович Головкин

Гавриил Иванович Головкин (1660 жыл — 25 шілде 1734 жыл, ) — орыс мемлекет қайраткері, граф, I Пётрға ең жақын болған тұлғалардың бірі. 1706 жылдан Посоль Приканцлер. 1718 жылдан сыртқы істер коллегиясының президенті. 1726-1730 жылдары Жоғарғы құпия кеңесінің мүшесі. В.Л. Долгорукиймен бірге Аустриямен одақ жасауды қолдады, II Пётр өлгеннен кейін Анна Ивоновнаны қолдап, министрлер кабинетінің мүшесі болды. Дереккөздер
Голофитті қоректену

Голофитті қоректену ( — «барлық» және — «өсімдік») - суда еріген органикалық заттар молекулаларын организмнің бүкіл денесімен сіңіріп алуы. Қоректенудің бұл түрі автотрофты организмдерге тән қасиет. Дереккөздер
Паэлья

Паэлья — зейтүн майы қосылып, күріштен жасалатын классикалық испандық (Валенсия өңірі) ұлттық тағам. Сонымен қатар, теңіз өнімдері, көкөніс, тауық еті қосылуы мүмкін. Атауы латын сөзі patella-дан (табақ) бастау алады. Даярлау тәсілі Ақ ірі үрме бұршақты жуып, сонан соң суық қайнаған су құйып, 12 сағат бойы бұқтырылады. Содан кейін сол суында қайнатылады. Тауық пен қоян етін жақсылап жуылып, кесектерге туралады. Жасыл үрме бұршақты жуып, жуылған қызанақты суға бұқтырып, қабығын тазалап, кесектере бөледі. Күнбағыс майын үлкен табада қыздырып, тауық кесектерін екі жағынан қуырады. Сол табаға қоянның етін салып, оны да екі жағынан қуырады. Бұршаққынды үрме бұршақ қосып, 2-3 минут бойы қуырады. Содан кейін пісірілген үрме бұршақты және кесілген қызанақты қосу керек. Тәтті бұрышты қосып, барлығын араластырады. Барлығын ағаш қасықпен араластырып тұрып, күрішті жайлап салынады. Зағыпыран мен тұз қосу керек. Осының барлығының үстінен су құйып, қайнатып, қақпағын жауып бәсең отта пісіреді. Әрі қарай тамақты араластырудың қажеті жоқ. Беру тәсілі Паэлья 18-20 минуттан ұзақ әзірленблейді. Содан кейін оны оттан алып, «бабына жетуіне» 5 минут беру керек. Тамақ жылытылған тәрелкеге салынып беріледі. Дереккөздер
Рихард Соломонович Шульц

Шульц Рихард Соломонович Шульц Рихард Соломонович (16.06.1886, Саратов қаласы, - 09.10.1973, Алматы) - совет гельминтологының биолог ғылым докторы (1935), профессор (1939). ҚазССР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1956). Өмірі туралы қысқаша мәлімет Азамат соғысына (С.М.Буденныйдың 1-Атты армиясы) және басмашыларды жоюға (Түркістан майданының Бұхар әскери тобы) қатысқан. Саратов университетін бітірген (1919). 1923-1924 жылдары паразиттік ауруларды зерттеу жөніндегі Бұқар экспедициясының қызметкері. 1924-1929 жылдары Бүкілодақтық эксперименттік малдірігерлігі институтында (Москва) гельминтология бөлімінің ассистенті. 1929-1941 ж. Бүкілодақтық гельминтология институтының директорының орынбасары. 1947-1967 ж. Қазақ малдәрігерік ғылыми-зерттеу институтында аға ғылым қызметкер, лаборатория меңгерушісі , 1968 жылдан ғылыми консультант болды. Негізгі ғылыми еңбектері гельминттер морфологиясы мен биологиясына , филогенезі мен систематикасына , сондай-ақ мал гельминтоздары иммунологиясы мен патогенезіне ,оларды анықтау ,емдеу, олардан сақталу мәселелеріне арналған. Шульц шошқа аскаридозы мен өкпе гельминтоздары , мал эхинококкозы кездерінде мал денесіндегі құрттарды айдап шығу әдісін ұсынды, ішек цестоздарынан сақтану негіздерін салып, қой өсіретін шаруашылықтарды эхинококкоздан т.б. гельминтоздардан арылту жолдарын белгілеп берді. Шығармалары Шығармалары: Гельминты человека(1929); Гельминтозы крупного рогатого скота и его молодняка(1937); Гельминты и гельминтозы сельскохозяйственных животных(1964); Основы общей гельминтологий (1970-1976). Дереккөз
Цевиче

Цевиче-шикі теңіз балығына қоспалар қосылып дайындалатын Мексикалық тағам. Оңтүстік американдық елдердің әрқайсысында бұл тамақ өзінше дайындалады. Перуде цевичені қызыл пияздың жұқа тілімдерімен береді, олар тікелей дастарханға қоюдың алдында цевиченің айналасына салынады. Егер пиязды алдын ала салып қойса, тамақтың дәмі өзгереді. Өнімнің сипаттамасы 700 г жас теңіз балығының жон еті, мысалы, корвина (күміс горбырь), теңіз жылан балығы, хита, меро, соли, парго немесе хуачинанго 700 г қызанақ 80 г кесілген жасыл зәйтүн 400 мл жаға сығылған лимон шырыны минералды су 70 мл зәйтүн майы 3 бөлік сарымсақ 2 қасық ореган 2 қасық ұсақтап кесілген жас күнзе 100 г пияз 100 мл кетчуп 2 қасық кесілген маринадталған чили серранос (chilli serranos) 2 қасық қызыл бұрыш пастасы бұрыш, тұз және безендіруге арналған зәйтүн Құрамдас бөліктері Балықтың жон етін жуып, кептіріп, төртбұрыштап кесу керек. Шыны ыдысқа салу керек. Лимон шырын құйып, бөлме температурасында 2,5 сағатқа жуық маринадтау керек. Көлемі бойынша үлкен емес ыдыста зәйтүн майын қыздырып, сарымсақ қосып, 3 минутқа жуық қуыру керек. Әрі қарай сарымсақты алып тастап, зәйтүн майын суыту керек. Бұқтырылған қызанақтың қабығын алып, тілімдерге бқліп, дәнінен тазарту керек, сонымен бірге қызанақтың шырынын сақтауға тырысыңыз. Тазаланған қызанақты кішкентай тілімдерге кесу керек. Шыны тостағанға қызанақты, пиязды, күнзені, ореганды, кетчупты, чилиді, зәйтүнді және қызыл бұрыш пастасын салу керек. Цевичені дайындау кезінде тек қана шыны немесе эмальданған ыдысты пайдалану керек. Ешқашан металл ыдысты пайдалануға болмайтынын ұмытпаңыз. Сонан соң осының барлығының үстіне суытылған зәйтүн майын және қызанақ шырынын құю керек. Тұз бен бұрышты дәмі бойынша қосып, сонан соң барлығын жақсылап араластырып, қалдыра тұру керек. Балықты маринадтан алып, суық суда үш рет шаю керек. Сонан соң балыққа минералды су құйып, 5 минут ұстап тұру керек. Балықты судан алған соң, оның жақсылап сорғытып, қызанағы мен дәмдеуіштері бар тостағанға салу керек. Араластырып, қақпағын жауып, 3 сағатқа тоңазытқышқа қою керек. Беру тәсілі Мұздатылған шыны тостағандарда беру керек. Дайын тамақты зәйтүнмен безендірген әдемі болады. Дереккөздер http://www.bonduelle.kz/ceviche
Сувлаки

Сувлаки-Грек тағамдарына жататын,шошқа етінен жасалатын кәуәп. Өнімнің сипаттамасы 300 г майлы емес шошқа еті 8 пита 2 қатты қызанақ 2 пияз бір шоқ ақжелкен 100 г май бұрыш, тұз, ореган зразыларды шаншуға арналған түйреуіштер Құрамдас бөліктері Алдын ала жуылған етті мұқият кептіріп, дәмдеуіштер жағу керек. Әрі қарай – етті 8 тең бөлікке кесіп, оның әрқайсысын түйреуішке түйреу керек. Осы түрде дайындалған етті грильге салып, қуыру керек. Қызанақты жұқа тілімдермен кесу керек. Пияз бен ақжелкенді ұсақтау керек. Питаны грильде қуырудың алдында, оған май жағу керек. Қуырылған етті түйреуіштерден алып, питаға бір тілімнен салу керек. Пиязды, қызанақ пен ақжелкенді қосу керек. Жаңа ұнтақталған бұрышты себуге болады. Беру тәсілі Питаны көкөніс қосылған ет ішінде болатындай етіп орау керек. Тамақты ыстық күйінде беру керек. Дереккөздер http://www.bonduelle.kz/suvlaki
Хориятики

Хориятики-жеңіл және төмен калориялы,дәрумендер мен микроэлементтерге бай Грек асханасының басты тағамы. Өнімнің сипаттамасы 3 қатты қызанақ 180 г фета сыры 1 қияр 1 пияз 2 жасыл болгар бұрышы 200 г қара зәйтүн 125 мл зәйтүн майы 60 мл шарап сірке суы бұрыш, тұз, ореган Құрамдас бөліктері Қызанақты, қиярды, болгар бұрышын және пиязды тілімдермен кесу керек. Тостағанға салып, дәмдеуіштер сеуіп, зәйтүн қосып, мұқият араластыру керек. Төртбұрыштап кесілген фета сырын қосу керек. Осының барлығының үстіне зәйтүн майын және шарап сірке суын құю керек. Салаттың барлық құраушыларын езбеу үшін, мұқият араластыру керек. Беру тәсілі Грекше салатты суытылған түрде беру керек. Жеке жеуге немесе барлық тамақтарға қоспа ретінде жеуге болады. Дереккөздер http://www.bonduelle.kz/horijatiki