kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Q-pop

Q-pop (, (Қазақ поп) сөзінен шыққан аббревиатура) — 1990 жылдары батыстық электроника, электропоп, хип-хоп, билейтін музыка, заманауи ритм-н-блюз (R’n’B) элементтерін өз бойына сіңірген, Оңтүстік Кореяда құрылған K-pop жанырынан бастау алған жаңа музыкалық жанр, субмәдениет. Бұл субмәдениет Қазақстанда алғаш рет 2015 жылы пайда болды, ал осы жанрда алғаш рет өнер көрсеткен 5 жігіттен құралған топ — Ninety One. Алғашқы осы жанрдағы топ болған соң олар Q-pop бағыттан басқа да жаңа топтар, әншілер пайда болуына үлкен жылжытпа берді. Екі жылда Қазақстанда осы бағытта көптеген топ, әнші пайда бола бастады. Одан соң басқа да топтар және әншілер шыға бастады. Жасөспірімдерге арналған Q-pop жанры әлеуметтік желілерде кең аудиторияға ие. Ninety One тобы Q-pop-ты жасөспірімдер арасына ұсынып бұрын соңды болмаған дүрлікпе жасады. Қазіргі таңда бұл жанрда Ninety One, DNA, Madmen, EQ, Crystalz, 10iz, Ayanat, Iceblue, Divine, Youngsters, Alien, Sevenlight, W атаулы топтар және де жеке әншілерден Ayau, M'dee, Ziruza, Ayree, Malika Yes, Riza, C.C.TAY, Kyle Ruh, DiUooU, Alba, Young Khan, Tamiris, Madi Rymbaev, AJ, KAKEY, Arsenaleen, Aniko секілді әншілер үлкен саханада өздерінің бақтарын сынап жүр. Бұл музыкалық бағытқа көп уақыт болмаса да сол уақыт ішінде Black Dial, Newton, Stereo E, Ozge, Juzim, Buira секілді топтардың құрылып кейіннен тарап кетулеріне тура келді. Сонымен қатар мұндай дыбыс жазу компаниялары және таланттарды іздеу агенттіктері бар — JUZ Entertainment, YB Entertainment, Ai Production, Trend Entertainment, SevenQ Lab, MM Entertainment, DEM Entertainment, Dara Entertaiment, Lion Pride Entertaiment. . Сын Q-POP 2015 жылдан құрылғанан бері халықтың менталитетінің әсерінен үлкен сынға ұшыраған. “Неге шашын бояды, неге сырға тағады, қазаққа тән емес, жігіт олай жасамайды, ұят” деген ел арасында сөз шыққан. Ninety One тобының қиыншылықтарға қарамай батыл жасалған протестінен кейін қазіргі таңда фанаттары көбейіп, хейтерлері азайған. Термин Q-pop терминін интернет қолданушылар қазақ әндерін басқа әлемдік поп-музыкадан айыру үшін ойлап тапқан. Бұл термин Қазақстандағы неше түрлі музыкалық стильдерді сипаттауға жиі қолданылады, оған поп, рок, рэп, соул және де билейтін музыка жатады. Сонымен қатар Q-pop белсенді түрде әлемге танылу үстінде. Қазіргі таңда фанаттар жалғыз Қазақстанда емес сонымен қатар бүкіл әлемде оны тыңдау үстінде. Мысалы алатын болсақ: Оңтүстік Корея, Тайвань, Қытай, Америка, Германия, Түркия және т.б. Сипаттама Интернет арқылы және цифрлық контент арқылы K-pop кең пейілде аудиторияға таралған. Оңтүстік Корея Поп-мәдениеті қазіргі таңда жастардың қозғалыс факторы десекте болады. Соған байланысты Қазақстанның көптеген жасөспірімдер негізі сол жанрдағы әндерді тыңдайды. Ninety One тобының продюсері Ерболат Беделхан оңтүстік кореялық жүйені Қазақстанға еңгізді, ол жүйе арқылы жас әншілерді музыкалық бизнеске дайындау міндеті кіреді. Осы жүйе арқылы ең алғашқы жұмыс істеген JUZ Entertainment. Бұл лейбл арқылы ең алғашқы Q-pop Қазақсандық Ninety One тобы болды. Ерболат Беделханның сөзі бойынша: Дереккөздер
Искра

Елді мекендер: : * Искра – Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы ауыл. : * Искра – Башқұртстанның Иглин ауданындағы ауыл, Ауструм ауылдық кеңесіне жатады. : * Искра – Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді. * Искра – Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Карнобат қауымының құрамына кіреді. * Искра – Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Добрич қауымының құрамына кіреді. * Искра – Болгариядағы ауыл. Силистра облысына қарасты Ситово қауымының құрамына кіреді. * Искра – Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Первомай қауымының құрамына кіреді. Өзен: * Искра – Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Вологда облысы,Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Терістаңбалы (ру)

Терістаңбалы, терістамғалы — Найман тайпасының бірлестігі. Шежіре деректерінде Найманнан Терістаңбалы (кейде Елата), Саржомарт (Ергенекті Найман), Төлегетай тараған. Этнограф Ә.Марғұланның жазбасында: * Найманнан - Тоқпан, Елата, Өкіреш. * Екінші ұлынан - Келбұға, Кетбұға (Кетбұқа) * үшіншісінен - Төлегетай тараған. Терістаңбалы адам есімі емес, лақап атауы болуы да мүмкін. Бұл жайында бір ізгілік жоқ. Көптеген шежірелерде Терістаңбалыдан (Елата) тараған, Келбұғадан - Балталы, Кетбұғадан - Бағаналы ру болып қалыптасқан. Кетбұғаның таңбасы да Бағаналымен бірдей. Халық екеуін қатар айтады. Енді бір шежіреде Терістаңбалыдан - Мәмбет, Рысқұл, сірә бұл екі ата Бағаналы, Балталыдан ілгері ата болса керек. Терістаңбалы Наймандар 19 ғ-да Ертіс бойын, Көкшетау аймағын мекендеген. 1839 ж. дерек бойынша Терістаңбалы 557 түтін (үй). Тұлғалар # Ғалымжан Жақиянов # Райымжан Мәрсекұлы Мәрсеков # Алтай Сәрсенұлы Аманжолов # Сәрсен Аманжолұлы Аманжолов # Серік Ғабдуллин Дереккөздер
Аршалы (Абай облысы)

Аршалы (1993 жылға дейін — Криуши) — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, Аршалы ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 100 км-дей жерде. Дереккөздер
Жарықтас

Жарықтас (Жалпақбас, 1993 жылға дейін — Шереметьевка) — Абай облысы Жарма ауданы, Аршалы ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 134 км-дей жерде. Дереккөздер
Түрксіб (Абай облысы)

Түрксіб — Абай облысы, Жарма ауданы, Аршалы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған. Географиялық орны Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 108 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 29 адам (16 ер адам және 13 әйел адам) болды. Дереккөздер
Қарашоқы (Абай облысы)

Қарашоқы — Абай облысы Жарма ауданы, Белтерек ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан батысқа қарай 47 км-дей жерде орналасты. Дереккөздер
Төлеуғали Әбдібеков ауылы

Төлеуғали Әбдібеков ауылы (2019 жылға дейін — Қызылжұлдыз) — Абай облысы Жарма ауданы, Қапанбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 64 км-дей жерде. Дереккөздер
Первомайское (Абай облысы)

Первомайское — Абай облысы Жарма ауданы, Қапанбұлақ ауылдық округінің құрамында болған ауыл, 2000-шы жылдардың басында таратылған. Географиялық орны Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 80 км-дей жерде орналасты. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 83 адам (48 ер адам және 35 әйел адам) болды. Дереккөздер
№14-темір жол айрығы

№14-темір жол айрығы — Абай облысы Жарма ауданы, Қапанбұлақ ауылдық округінің құрамында болған темір жол айрығы, 2009 жылы жабылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 79 км-дей жерде орналасты. Халқы Тұрғыны 13 адам (2009). Дереккөздер
Тәжен

Тәжен — Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданындағы ауыл, Тәжен ауылдық округі орталығы. Географиялық орналасуы Аудан орталығы – Бейнеу ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 76 км жерде, Өзбекстанмен шекараға жақын орналасқан. Тарихы Ауыл Маңғыстау облысы мәслихатының 2006 жылғы 28 шілдедегі N 16/288 шешімі және Маңғыстау облысы әкімінің 2006 жылғы 31 мамырдағы N 188 қаулысы бойынша құрылды. Халқы Инфраструктурасы 2015 жылы «Тәжен мектеп-балабақша кешені» ғимаратының құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді. Ауылда медпункт, кітапхана, клуб, полиция, әкімшілік, мектеп жұмыс істеуде. Дереккөздер
Қазақстан жерінде болған болыстар тізімі

Қазақстан жерінде болған болыстар тізімі Семей облысы Қарқаралы уезі Ведомость о волостях Каркаралинского внешнего округа (1831 г.) Зайсан уезі Семей уезі Ақмола облысы Ақмола уезі Атбасар уезі Дереккөздер Тағы қараңыз Сыртқы сілтемелер
№12-темір жол айрығы

№12-темір жол айрығы — Абай облысы Жарма ауданы, Қапанбұлақ ауылдық округінің құрамында болған темір жол айрығы, 2009 жылы жабылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 65 км-дей жерде орналасты. Халқы Тұрғыны 23 адам (2009). Дереккөздер
Отпан ауылдық округі

Отпан ауылдық округі — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Тұщыбек, 15 бекет ауылдары кіреді. Орталығы – Тұщыбек ауылы. Тарихы 2007 жылы Жыңғылды ауылдық округінен бөлініп шығып, құрамына Тұщыбек, 15-бекет ауылдары берілді. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 352 адамды (178 ер адам және 174 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Баткен

Баткен — Қырғызстандағы қала, аттас облыстың және ауданның әкімшілік орталығы. Халық саны — 23 134 адам (2009 жылғы санақ). Географиясы Қырғызстанның оңтүстік-батысында, Оштан батысқа қарай шамамен 240 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы көлемі 5180 га-ды құрайды. Қаланың өз аумағы (шеткі учаскелерді қоспағанда) 1143 га-ды құрайды. Қаланың ауыл шаруашылығы алқаптары 4037 гектарды құрайды. Қала әкімшілігіне бағынатын аумақ көлемі 205 км² құрайды, оның 51,8 км² қаланың өз аумағына жатса, ал қалған 153 км² — 3 қала маңы ауылдары бар (олардың ішіндегі ең үлкені – халқы 3207 адамды құрайтын Қызыл-Жол ауылы), бәрін қосқанда 5 760 адам тұратын ауылдық аумақтар. Осылайша, қала әкімшілігіне бағынышты аумақта 23 134 адам тұрады. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Баткен — шағын қала. Ол халық саны бойынша өз елінде (Қырғызстан) 14-ші орында және өз аймағында (Баткен облысы) 3-ші орында. Оның жаһандық рейтингі шамамен 15 632-ші орында. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Исфара (18 км, Тәжікстан), Шураб (24 км, Тәжікстан), Рауан (26 км, Өзбекстан), Шорсу (26 км, Өзбекстан), Йайпан (36 км, Өзбекстан), Советский (42 км), Канибадам (43 км, Тәжікстан), Айдаркен (45 км), Бесарық (47 км, Өзбекстан), Риштан (51 км, Өзбекстан), Қоқан (54 км, Өзбекстан), Бағдат (55 км, Өзбекстан), Үшкөпір (57 км, Өзбекстан), Даңғара (59 км, Өзбекстан), Ибрат (62 км, Өзбекстан), Кадамжай (76 км), Тыныштық (77 км, Өзбекстан), Шайдон (78 км, Тәжікстан), Марғылан (89 км, Өзбекстан), Ферғана (89 км, Өзбекстан). Тарихы Баткен ауылы 1934 жылы сәуірде, аттас Баткен ауданының орталығы ретінде құрылды. 1999 жылы содырлардың бірқатар шабуылдарынан кейін осы жерлерді басқару тиімділігін арттыру үшін, Ош облысының батысындағы 3 ауданнан әкімшілік орталығы Баткен болатын Баткен облысы құрылды. Осыған орай 2000 жылы Баткен ауылына қала мәртебесі берілді, 2000 жылы ауылдағы халық саны 10 987 адам болатын. 2001 жылы қалаға 3 қала маңындағы ауыл бағындырылды. Экономикасы және инфрақұрылымы Мұнда өсірілетін негізгі дақылдар — аймаққа танымал темекі мен өрік. Мұнда мал шаруашылығы дамыды, оған кең жайылымдар ықпал етті. Ет, сүт, жүн өндірісі жақсы жолға қойылған. Мұнда маусымдық азық-түлік өнімдері, ауыл шаруашылығы техникасының қосалқы бөлшектері, тұрмыстық тауарлардың алуан түрі сатылады. Өңдеу, жеңіл өнеркәсіп, ағаш өңдеу, машина жасау салаларындағы кәсіпорындар табысты жұмыс істеуде. Бөлшек саудаға дүкендер, кафелер, асханалар және супермаркеттер жатады. Қалада балабақшалар, мектептер, кәсіптік лицейлер, жоғары оқу орындары бар. Дереккөздер
Османлы әулетінің шежіресі

Төменде Ұлы Османлы Мемлекетін 1299 жылдан 1922 жылдар аралығында, яғни 7 ғасыр бойы билеген Османлы әулетінің шежіресі көрсетілген. Халиф атағы бар сұлтандар. Бұл атақты Османлы сұлтандарының ішінен алғашқы болып I Сәлім иеленген. Тағы қараңыз * Ұлы Османлы Мемлекеті * Османлы Мемлекетінің сұлтаны * Османлы әулеті
II Сүлеймен

II Сүлеймен (; 15 сәуір 1642 — 22 маусым 1691) — Османлы мемлекетінің 20-шы сұлтаны, Ислам халифатының 85-ші халифі. Өмірбаяны II Сүлеймен 1642 жыл османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны Ибраһим шаңырағында дүниеге келді. Ағасы IV Мехмет билеген кезде кафесте қамауда болды. 1687 жылы жаңа шеріктер көтерілісі нәтижесінде IV Мехмет тақтан тайдырылып, тақты II Сүлеймен иеленді. Билеген жылдары Сұлтан өте діншіл жан болды, және уақытты көбінесе Алла Тағалаға ризық етумен, намаз, дұға оқуумен өткізді. Ал мемлекеттік істермен садрағзамдар мен уәзірлер айналысты. Солардың ең көрнектісі — Көпрүлі Фазыл Мұстафа паша. Киелі Лигамен соғыс жалғасты, Аустрия 1688 жылы Белградты және Боснияны жаулап алды. 1889 жылы аустриялықтар шапқыншылығы тоқтатылып, 1690 жылы Оршова мен Белград қайтарып алынды. Ажалы II Сүлеймен 1691 жылдың 22 маусымында жүрек шеменінен қайтыс болды. Мәйіті Сүлеймение мешітінің жаңындағы мазарда жерленді. Садрағзамдары
II Ахмет

II Ахмет (; 25 ақпан 1643 — 6 ақпан 1695) — Османлы мемлекетінің 21-ші сұлтаны, Ислам халифатының 86-шы халифі. Өмірбаяны II Ахмет 1643 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны Ибраһим мен Қадиша Муаззез Сұлтанның шаңырағында дүниеге келді. Ағалары IV Мехмет пен II Сүлеймен билеген жылдарында II Ахмет кафесте қамауда отырды. Билеген жылдары Ағасы II Сүлеймен қайтыс болған соң II Ахмет таққа отырды. Оның тұсында Киелі Лигаға қарсы сәтсіз соғыс жүріп жатты. 1691 жылдың 19 тамызында османлылар Сланкамен шайқасында Людвиг Вильгельм Баден-Баден бастаған габсбург әскерінен үлкен жеңіліске ұшырады. Сол шайқас кезінде садрағзам Көпрүлі Фазыл Мұстафа паша қаңғыма оқтан қайтыс болды. Ажалы 1695 жылдың 6 ақпанында II Ахмет Эдирне сарайында қайтыс болды. Мәйіті Сүлеймение мешітінің жаңындағы I Сүлеймен мазарында жерленді. Садрағзамдары
II Мұстафа

II Мұстафа (; ақындық лақап аты — İkbâlî; 6 ақпан 1664 — 29 желтоқсан 1703) — Османлы мемлекетінің 22-ші сұлтаны, Ислам халифатының 87-ші халифі, аңшы, қолбасшы. Өмірбаяны II Мұстафа 1664 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны IV Мехмет шаңырағында дүниеге келді. Өзінің көкелері және ізашарлары II Сүлеймен мен II Ахметтен айырмашылығы — кафесте қамалмай, Эдирнеде емін-еркін өмір сүрді. Көкесі II Ахмет қайтыс болған соң таққа отырды. Таққа отырған кейін Киелі Лигаға қарсы сәтсіз соғысты жеңуге әрекет етті. 1696 жылы Балқан жорығын өзі бастады. Сұлтан әскер аустриялық әскерден сан жағынан басым болғаннан кейбір жетістіктерге жетті. Алайда 1697 жылы садрағзам Алмас Мехмет паша бастағана османлы әскері ханзада Еуген фон Савойен бастаған габсбург әскерінен жеңілді. 1696 жылы орыс әскері Азауды алды. 1699 жылдың 26 қаңтарында Карловци бітім шарты жасалды. Бұл бітім шарт бойынша Венецияға Морея мен Далмация, Аустрияға Мажарстан мен Трансильвания, ал Польшаға Подолье өтті. Бұл оқиға елдің Әлсіреу дәуірінің бастамасы еді. 1700 жылдың 14 шілдесінде жасалған Константиние бітім шарты бойынша Ресейге Азов өтті. Соғысты аяқтаған соң көбінесе Эдирнеде аңшылықпен айналысты. 1703 жылдың тамызында оған қарсы көтеріліс басталды. Көтерілісшілерге жаңа шеріктер де қосылды. Біріккен соң олар сұлтан тұрып жатқан Эдирнеге жорық жасады. Сұлтан ұланы көтерілісшілермен кездескенде солардың жағына өтті. Содан кейін II Мұстафа тақтан безді. Тақты інісі III Ахмет мұралады. Ажалы 1703 жылдың 29 желтоқсанында II Мұстафа қайтыс болды. Мәйіті әжесі Тұрхан Қадиша сұлтан салған Жаңа Валиде сұлтан мешітінің жаңындағы мазарда жерленді. Садрағзамдары
Батыр Қапай

Батыр Қапай (2007 жылға дейін - Васильковка) — Абай облысы Жарма ауданы, Қалбатау ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Ауыл аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км-дей жерде. Дереккөздер
Синьчжу

Синьчжу (қыт. 新竹市, пінин: Xīnzhú Shì) — Тайваннің солтүстік-батыс бөлігіндегі қала. Синьчжуді оның желді климатынан «Желдер қаласы» (қыт. 風城, пінин: Fēngchéng) деп атайды. Тарихы 1626 жылы испандықтар аралдың солтүстік бөлігін иемденіп алған, Тайваннің байырғы тұрғыны - таокас жұрты өмір сүрген Тек-Кхаме орынында испан миссионерлері пайда болған. XIX ғасырда жердің атауын Синьчжуге ауыстырған. 1920 жылы аралда жапон басқармасы кезінде, Синьчжу Стрит көшесі құрылып, Синьчжу Стрит ауданы әкімшілігі құрылды. Халқы 2008 жылдың сәуір айында жүргізілген санақтың мәліметтері бойынша Синьчжу қаласында 404 109 адам тұрады. Тайвань қалаларының арасында халық саны бойынша жетінші орында. Әкімшілік бөлінісі Синьчжу 3 ауданға бөлінген: Солтүстік (қыт. 北區 , пінин : Bei-qu) (аумағы 15,73 км², халық саны 142 624 адам), Шығыс (қыт. 東區 , пінин : Dong-qu) (аумағы 33,58 км², халық саны 193 310 адам) және Сяншань (қыт. 香山區 , пінин : Xiangshan-qu) (аумағы 54,85 км², халық саны 71 453 адам). Экономикасы Синьчжу Тайваннің жартылай өткізгіш және компьютерлік өнеркәсібінің орталығы болып табылады. Синьчжу Ғылыми паркі 360 компанияны біріктіреді, TSMC, Philips, United Microelectronics Corporation, Holtek, AU Optronics, Epistar-ді қоса алғанда. Осының нәтижесінде қала Тайвань бойынша ең жоғарғы табыс деңгейіне ие. Көрікті орындары * Шыны мұражайы ([//en.wikipedia.org/wiki/Glass&#x20;Museum&#x20;of&#x20;Hsinchu&#x20;City ағыл.]) * Синьчжу хайуанаттар бағы * Синьчжу қаласының шығыс қақпасы * Ченгхуанг ғибадатханасының маңындағы түнгі базар * «Жасыл әлем» экологиялық фермасы ([//en.wikipedia.org/wiki/Green&#x20;World&#x20;Ecological&#x20;Farm ағыл.]) Белгілі тумалары * Ли Юаньчжэ - 1986 жылғы химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Туыстас қалалар ; Елдің ішінде * Цзяи, Қытай Республикасы (2002) ; Шетелде * Ричланд, АҚШ (1988) * Бивертон, АҚШ (1988) * Кэри, АҚШ (1993) * [//en.wikipedia.org/wiki/Fairfield,&#x20;New&#x20;South&#x20;Wales Фэйрфилд]&#x20;(ағыл.)орыс., Аустралия (1994) * Купертино, АҚШ (1998) * Окаяма, Жапония (2003) * Плейно, АҚШ (2003) * Пуэрто-Принсеса, Филиппиндер (2006) Ескертпелер Сілтемелер * [http://en.hccg.gov.tw/ Синьчжу басқармасының ресми сайты] * [http://dep-tourism-en.hccg.gov.tw/ Синьчжу әкімшілігінің туризм департаменті] * [http://www.hcccb.gov.tw/english/00home/home.asp Синьчжу Мәдениет басқармасының ресми сайты]
Еңрекей

Еңрекей — Абай облысы Жарма ауданы, Үшбиік ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған. Географиялық орны Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 148 км-дей жерде орналасты. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 175 адам (100 ер адам және 75 әйел адам) болса, 2009 жылы 103 адамды (57 ер адам және 46 әйел адам) құрады. Дереккөздер
I Махмұт

I Махмұт (; ақындық лақап аты — Себкати ; 2 тамыз 1696 — 13 желтоқсан 1754) — Османлы мемлекетінің 24-ші сұлтаны, Ислам халифатының 89-шы халифі, ақын. Өмірбаяны I Махмұт 1696 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны II Мұстафа шаңырағында дүниеге келді. Патрон Халил төңкерісі нәтижесінде өзінің жәкесі III Ахметті тақта ауыстырды. I Махмұт билік құрған жылдарының басында Константинопольдегі билік шын мәнісінде Патрон Халил мен оның жолын қуушыларының қолында болды. Алайда 1731 жылдың 15 қарашасында сұлтан Патрон Халилді өлім жазасына кесті. Содан кейін Патрон Халил жолын қуушыларының көтерілістерін басып отырды. I Махмұт тұсында Ахмет паша есімімен әйгілі Клод Александр де Бонневаль басшылығымен Османлы әскерін еуропалық әскерлердегідей жетілдіру іс-шаралары жүргізілді. Бірақ жаңа шеріктердің бұған қарсылығы әсерінен бұл шаралар жүзеге аспады. 1731-1735 жылдары және 1741-1746 жылдары османлылар парсылармен соғыс жүргізді. Соғыс барысында 1720 жылдары османлылар жаулап алған жерлер қайтадан парсыларға өтті. 1746 жылғы бітім шарт бойынша 1639 жылғы Қасришырын бітім шартына сәйкес шекаралар орнатылды. 1736-1739 жылдары османлылар ресейліктермен және аустриялықтармен соғыс жүргізді. Аустриялық әскерге көптеген жеңілістер әкелген османлылар Белград бітім шарты нәтижесінде жоғалтып алынған жерлерді қайтарып алды, яғни Солтүстік Сербияны, Белградты және Кіші Валахияны. Ал Ресейден Азауды қайтарды. Ажалы 1754 жылдың 13 желтоқсанында жұма намазынан кейін Топқапы сарайына қайтып бара жатқан I Махмұт аттан құлап, қайтыс болды. Суреттері Садрағзамдары
Жайма

Жайма — Абай облысы Жарма ауданы, Суықбұлақ кенттік әкімдігі құрамындағы ауыл. Бұрынғы Жайма ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 98 км-дей жерде. Дереккөздер
II Әбділмәжит

II Әбділмәжит (, ; 29 мамыр 1868, Долмабахче сарайы, Ыстанбұл — 23 тамыз 1944, Париж) — Осман империясының 32-ші сұлтаны Әбділғазиздың алты ұлының бірі және 1922—1924 жылдары басқарған 102-ші, яғни соңғы ислам халифасы; 1926 жылдың 16 мамырынан 1944 жылдың 23 тамызы аралығында — Османлы әулетінің отағасы, суретші һәм музыкант. Немере ағасы Мехмет Уәхидеддін тақтан безіп, елден қашып кеткен соң, Осман империясының халифаты сұлтандықтан бөлініп, сұлтан билігі жойылды. 1922 жылдың 18 қарашасында Ұлы ұлттық мәжілісінің шешімі бойынша, халифа лауазымына Әбділмәжит тағайындалды. Ол «мұсылман үмметтінің халифасы» атағын 1924 жылдың 3 наурызына дейін, Османлы халифатын ресми түрде аяқтаған № 431 Заң қабылданғанға дейін иеленді. Түркия һәм дүниежүзілік тарихқа Әбділмәжит соңғы османлы халифасы ретінде кірді. Өмірбаяны II Әбділмәжит 1868 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны Әбділғазиз шаңырағында дүниеге келді. Немере ағасы VI Мехмет тұсында Әбділмәжит таққа үміткер мұрагер болды. 1922 жылдың 17 қарашасында сұлтандық жойылып, VI Мехмет елден қашып кеткендіктен, халиф атағынан айырылады. Сөйтіп 1922 жылдың 18 қарашасы Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісі II Әбділмәжитті халиф етіп тағайындайды. Әбділмәжит тек дінбасы ретінде ғана саналып, мүлдем саясатқа кіріспеді. Түркия 1924 жылдың 3 наурызында халифатты жою және Османлы әулетінің мүшелерін елден қуу жайлы заңды қабылдайды. Сондықтан II Әбділмәжит Түркияны тастап кетуге мәжбүр болды. Ажалына дейін Османлы әулетінің басшысы болып есептелді. Кейін Францияда өмір сүріп, 1944 жылы Парижде қайтыс болады. Мединедегі Бақи Жәннәт зиратында жерленді. Суреттері Дереккөздер * Фрили Дж. Османлы әулетінің құпиялары. Сұлтандардың жеке өмірі / Ағылшын тілінен орыс тіліне аударылған. — Смоленск, 2004. — ISBN 5-8138-0504-4.
Жаңаауыл (Жарма ауданы)

Жаңаауыл — Абай облысы Жарма ауданы, Шалабай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстікке қарай 42 км-дей жерде. Дереккөздер
Қостөбе (Абай облысы)

Қостөбе — Абай облысы Жарма ауданы, Шалабай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған. Географиялық орны Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстікке қарай 49 км-дей жерде орналасты. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 107 адам (67 ер адам және 46 әйел адам) болды. Дереккөздер
Шалабай ауылдық округі

Шалабай ауылдық округі – Абай облысы Жарма ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Шалабай ауылы. Округ құрамында болған Мөртас, Қостөбе, Черниговка ауылдары 2007 жылы, Жаңаауыл ауылы 2019 жылы таратылған. Дереккөздер
Черниговка (Абай облысы)

Черниговка — Абай облысы Жарма ауданы, Шалабай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған. Географиялық орны Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстікке қарай 37 км-дей жерде. Халқы 1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 239 адам (120 ер адам және 119 әйел адам) болды. Дереккөздер
III Осман

III Осман (; 2 қаңтар 1699 — 30 қазан 1757) — Османлы мемлекетінің 25-ші сұлтаны, Ислам халифатының 90-шы халифі. Өмірбаяны III Осман 1699 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны II Мұстафа шаңырағында дүниеге келді. Таққа отырғанға дейін елу жылдай кафесте қамауда отырды. III Осман ән мен әншілерді жек көретін, және оларды Топқапы сарайынан қууды бұйырған. Сонымен қатар сұлтан әйелдер мен әйел қоғамын жек көрді. Сондықтан ол әйелдерге жақындағанда әйелдерді шегіндіру үшін шегелермен тағаланған аяқ киім киіп отырды. Үш жыл ішінде III Осман жеті рет садрағзамдарды ауыстырды. Орнынан босатылған садрағзамның мүлігін өзінің қазынасының пайдасына тәркілеп отырды. Яһудилер мен христиандарға өте шыдамсыз болатын, және оларға киімде арнайы белгілер тағып жүруді бұйырған болатын. Ажалы 1757 жылдың 30 қазанында сұлтан инсульттен қайтыс болды. Мәйіті Жаңа Уәлиде сұлтан мешітінің жаңында салынған мазарда жерленді. Садрағзамдары
Жарық (Абай облысы)

Жарық (1992 жылға дейін — Воронцовка) — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, Жарық ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстікке қарай 85 км-дей жерде. Дереккөздер
Қызылқайың (Абай облысы)

Қызылқайың (1992 жылға дейін — Засимовка) — Абай облысы Жарма ауданы, Жарық ауылдық округінің құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстікке қарай 99 км-дей жерде. Халқы Тұрғыны 81 адам (2009). Дереккөздер
III Мұстафа

III Мұстафа (; 28 қаңтар 1717 — 21 қаңтар 1774) — Османлы мемлекетінің 26-шы сұлтаны, Ислам халифатының 91-ші халифі. Өмірбаяны III Мұстафа 1717 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны III Ахмет шаңырағында дүниеге келді. Сұлтан өте белсенді әрі көреген билеуші болды. Ол еуропалық державалардан артта қалмас үшін Османлы әскерін және мемлекетттік құрылымды жаңартқысы келді. Алайда оның тұсында елдің жалпы ыдырауы тоқтатылмады. Әскерді жетілдіру әрекеттері жалпы ыдырауды тоқтатуға жетіспеді. Кертартпа көзқарастары бар жаңа шеріктер мен дінбасылар кедергісінің кесірінен кез келген жаңартпа жүзеге аспады. Жаяу әскер мен зеңбіректерді жаңарту үшін сұлтанға еуропалық кеңесшілер қажет болды. Сонымен қатар III Мұстафа Математика, теңізде жүзу өнері және ғылым академиясын ашуға бұйрық берді. Соғыс ісі жағынан еуропалықтардан артта қалғанын түсінген III Мұстафа кез келген қақтығыстан алшақтанды. Алайда Ресейдің Польшадағы шапқыншылығы және де француз мәмілегерлігі сұлтанды Ресейге соғыс ашуға мәжбүрлетті. Бұл соғыс үлкен жеңіліспен аяқталды. Ажалы 1774 жылдың 21 қаңтарында сұлтан қайтыс болды. Мәйіті III Мұстафа мазарында жерленді. Садрағзамдары
I Әбділхамит

I Әбділхамит (; 20 наурыз 1725 — 7 сәуір 1789) — Османлы мемлекетінің 27-ші сұлтаны, Ислам халифатының 92-шы халифі. Өмірбаяны I Әбділхамит 1725 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны III Ахмет шаңырағында дүниеге келді. Ол өте тақуа жан болды. Оның тұсында Османлы мемлекетінің қаржылық жағдайының төмендігі сонша — жаңа шеріктерге кәдімгі жалақыны төлеуге ақша жетпеді. Ресейге қарсы соғыс Козлуджа шайқасындағы жеңіліспен және Кішіқайнарша бітім шартымен аяқталды. 1774 жылдың 21 шілдесінде жасалған бұл бітім шарт бойынша Ресей Қара теңізде өзінің флотын құруға құқық алды. Османлылардың артта қалуы сұлтанды әкімшілік және әскери жаңартпалар жасауға мәжбүрлетті. Сирия мен Мореядағы көтерілістерді басу сәтті өтті. Алайда 1783 жылы Қырым хандығы Ресейге құрамына тұтастай кірді. Османлылар жаңа соғыс мүлдем дайын болмады, бірақ қоғамдық пікір әсерінен сұлтан ресейліктерге соғыс ашуға мәжбүр болды. 1787 жылы Ресеймен жаңа соғыс басталды, ал 1788 жылы соғысқа Аустрия қосылды. Аустриялық патша II Иосиф Ресей патшайымы II Екатеринаның жағында болды, және патшайымның Қырымға салтанатты кіруіне көмектесті. 1788 жылы Очаков Ресейге өтті. Ажалы 1789 жылдың 7 сәуірінде I Әбділхамит инсульттен қайтыс болды. Мәйіті I Әбділхамит мазарында жерленді. Садрағзамдары
Культті фильм

Культті фильм — белгілі бір объектіні топтасқан қастерлеушілер, еліктегіш табынушылардан құралған діни топ мәдениеті секілді нәрсе. Бірақ культті фильм авторлық та, мейнстримді фильм де болуы мүмкін және кинопрокатта сәттілікке жетпей тұрып белгілі бір әлеуметтік топ пен субмәдениет сүйіспеншілігіне бөленген фильмдер де жатады. Жүйелі түрде көру әсерінен табыну, бірге көрулер («Ағайынды Блюз», «Рокки Хоррордың қорқыныш шоуы») салтқа айналу және субмәдениет қалыптасуы, тіпті ойдан шығарылған әлем («Жұлдызды соғыстар» т.б.) діні пайда болуы. Дереккөздер
Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт» , алғашында «Жұлдызды соғыстар» атымен 1977 жылы шыққан, Джордж Лукас түсірген эпикалық, ғылыми фантастикалық фильм, оның үшінші толықметражды картинасы және Lucasfilm компаниясынан шығарған екінші продуктісі. Фильм сагада шыққан жылы бойынша бірінші және Жұлдызды соғыстар сюжет хорнологиясы бойынша төртінші фильм. Джордж Лукас бойына шабыт жинап, 1974 жылы "Жұлдызды соғыстар" фильмімен жұмыс жасай бастады. 11 миллион долларлық бюджетімен фильм 1977 жылғы 25 мамырда шығып, АҚШ-та 215 миллион доллар жинап, ал әлем бойынша кинопрокатта 337 миллион доллар жинап, сол уақыттың ең популярлы фильмі болды. Бұдан бөлек, фильм Киноакадемияның 6 марапатын алған. Фильм бірнеше рет қайта шығарылған, жиі елеулі өзгерістермен — ең танымал нұсқасы жаңартылған арнайы эффектілермен және жаңа көріністермен толықтырылған 2004 жылғы Арнайы шығарылым болып табылады. КСРО-да фильм орыс тілінде Горький атындағы киностудия тәржімасымен кинотеатрларда 1990 жылы көрсетілді. Сюжеті "Галактикада азаматтық соғыс жалғасуда. Көтерілісшілер ғарышкемелері құпия базадан соққы беріп, жауыз Галактикалық Империяғы қарсы алғашқы соғыста жеңіске жетті. Шайқас барысында көтерілісшілер тыңшылары Империя суперқаруының құпия сызбаларын қолдарына түсіре алды, ол — ӨЛІМ ЖҰЛДЫЗЫ — бүкіл ғаламшарды қиратуға жеткілікті күші бар қаруланған ғарыштық станция. Империяның қатерлі агенттерімен қуғындалған Лея ханшайым өзімен бірге халқын құтқаратын әрі галактикаға бостандық әкелетін ұрланған сызбаларды алып, өз кемесінде үйіне қарай ұшуда..." Түпнұсқа мәтін (ағылш.) It is a period of civil war. Rebel spaceships, striking from a hidden base, have won their first victory against the evil Galactic Empire. During the battle, Rebel spies managed to steal secret plans to the Empire's ultimate weapon, the DEATH STAR, an armored space station with enough power to destroy an entire planet. Pursued by the Empire's sinister agents, Princess Leia races home aboard her starship, custodian of the stolen plans that can save her people and restore freedom to the galaxy.... — Кіріспе 3D-да қайта шығарылым 2010 жылы 28 қыркүйекте барлық алты фильм 3D форматқа айналдырылатыны жарияланды. Оларды ішкі хронология бойынша қайта шығару жоспарланып, 2012 жылы ақпанда бірінші эпизоды 3D-форматта көрсетілді. Алайда, 2012 жылы 30 қазанда The Walt Disney Company компаниясының Lucasfilm компаниясын сатып алатынына байланысты және 2015 жылы "Жұлдыздар шайқасының" жаңа эпизоды шығатыны хабарланған соң, бұл идеядан бас тартып, барлық күшті жаңа трилогияға жұмсау шешілді. Рөлдерде Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
IV Мұстафа

IV Мұстафа (; 8 қыркүйек 1779 — 16 қараша 1808) — Османлы мемлекетінің 29-шы сұлтаны, Ислам халифатының 94-ші халифі. Өмірбаяны IV Мұстафа 1779 жылы османлы елордасы Константиниеде османлы сұлтаны I Әбділхамит шаңырағында дүниеге келді. Ағасы III Сәлім тақтан тайдырылған соң, IV Мұстафа бұрынғы сұлтанның жаңартпаларын, соның ішінде "Низами Джедид" атты әскери жаңартулар жиынтығын жойды және көтерілісшілердің басшысы Қабақшы Мұстафа пашаны садрағзам етіп тағайындады. Ресейліктерге қарсы соғыс өз жалғасын тапты. Шанаққала бұғазындағы оқшаулауды бұзу әрекетін жасаған Османлы флоты Афон теңіз шайқасында Ресей флотынан жеңілді. 1807 жылдың тамызында бітім шарт жасалды. Бітім шартқа сәйкес Ресей Молдова және Валахия елдерін жаулауды жалғастыруға рұқсат алды. 1808 жылы Әлемдар Мұстафа паша өзіне адал жауынгерлермен Константинопольге жорық жасап, III Сәлімді қайтадан таққа отырғызуға ниеттенді. IV Мұстафа жақтаушылары Әлемдар Мұстафа пашаға күшті қарсылық таныта алмады. Шайқас кезінде IV Мұстафа өз ағасы III Сәлімді және өз інісі Махмұт шаһзаданы (келешектегі II Махмұт) өлім жазасына кесуді бұйырды. Алайда соңғысын баскесерлер таба алмады. Топқапы сарайына басып кірген Әлемдар Мұстафа паша IV Мұстафаны қамап, III Сәлімді құтқаруға үлгермегендіктен, Махмұт шаһзаданы тауып алып, оны таққа отырғызды. Ажалы 1808 жылдың 16 қарашасында IV Мұстафаны таққа қайтадан отырғызуға ниеттенген жаңа шеріктер II Махмұтқа қарсы көтеріліс жасады. Бірақ II Махмұт сол кезде IV Мұстафаны өлім жазасына кесуді үлгерді. Садрағзамдары
Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы» , атымен 1980 жылы шыққан, Ирвин Кершнер түсірген шытырман оқиғалы, ғылыми фантастикалық фильм, «Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт»фильмінің жалғасы және Lucasfilm компаниясы шығарған төртінші толықметражды кинокартинасы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы» атымен 1983 жылы шыққан, Ричард Маркуандтың Джордж Лукас пен Лоуренс Кэздан сценариі бойынша түсірген шытырман оқиғалы, ғылыми фантастикалық фильмі, «Жұлдызды соғыстар» оригиналды сагасының үшінші фильмі және Жұлдызды соғыстар хронология желісінде алтыншы фильм. Режиссердің төртінші, Lucasfilm компаниясы шығарған алтыншы толықметражды кинокартинасы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп» — Джордж Лукас түсірген эпикалық ғылыми фантастикалық фильм. Бұл «Жұлдызды соғыстар» киносагасы шеңберінде шыққан төртінші фильм, приквел-трилогиясына кіреді және сагадағы Жұлдызды соғыстар хроногиялық желісі бойынша бірінші фильм. Сондай-ақ, бұл Лукастың 22 жылдық үзілістен алдыңғы 1977 жылғы «Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт» кейінгі, толықметражды төртінші картинасы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Жұлдызды соғыстар: Эпизод II - Клондар шабуылы

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод II - Клондар шабуылы» — Джордж Лукас 2002 жылы түсірген, эпикалық ғылыми фантастикалық фильм,оның бесінші фильмі. Бұл Жұлдызды соғыстар шеңберінде шыққан жеті фильмнің бесіншісі, саганың хронологиялық сюжет желісінде екінші фильм. Lucasfilm кинокомпаниясы шығарған он тоғызыншы толықметражды кинокартина. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Жұлдызды соғыстар: Эпизод III - Ситхтер кегі

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод III - Ситхтер кегі» атымен 2005 жылы шыққан, Джордж Лукас түсірген шытырман оқиғалы, ғылыми фантастикалық фильмі, оның алтынша толықметражды фильмі. Бұл «Жұлдызды соғыстар» сагасында түсірілген алтыншы фильм, және фабуладағы үшінші серия. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер *
Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы

«Жұлдызды соғыстар: Эпизод VII - Күштің оянуы» — Lucasfilm және Bad Robot Productions бірлесіп шығарған, Лоуренс Кэздан мен Майкл Арндттың сценарийі бойынша түсірілген режиссёр Дж. Дж. Абрамстың эпикалық ғарыштық операсы. «Жұлдызды соғыстар» сагасының және «Скайуокерлер сагасының» жетінші эпизоды. «Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы» фильмінің хронологиялық жалғасы және сиквелдер трилогиясының бастамасы. Бұл франшизадағы Джордж Лукастың сценарийінсіз және продюсерлік қатысуынсыз түсірілген алғашқы фильм. Фильмнің тұсаукесері 2015 жылы 14 желтоқсанда Лос-Анджелесте, 15 желтоқсанда Лондонда өтті. Фильм прокатқа АҚШ-та 18 желтоқсанда, Қазақстанда 17 желтоқсанда шықты. Фильмнің түсірілімі жайлы 2012 жылдың 30 қазанында Walt Disney компаниясы Lucasfilm компаниясын сатып алғаннан кейін белгілі болды. Фильм прокатта түсімдер бойынша тарихи рекордтар орнатты. Алғашқы уикендте АҚШ-та ($248 млн), әлемде ($529 млн) Сюжет Фильм оқиғалары Империя құлағаннан 30 жылдан кейін басталады.Люк Скайуокер,соңғы джедай,із түссіз жоғалып кетеді.Империя күлінен Жаңа тәртіп атты жаңа түнек мемлекеті құрылады.Оны Түнек күшінің билеушісі Сноук,оның оң қолы - Кайло Рен басқарады. Рөлдерде *Дэйзи Ридли — Рэй *Джон Бойега — Финн *Оскар Айзек — По Дэмерон *Адам Драйвер — Кайло Рен (Бен Соло) *Энди Сёркис — бас қолбасшы Сноук *Донал Глисон — генерал Хакс *Харрисон Форд — Хан Соло *Кэрри Фишер — генерал Лея Органа *Марк Хэмилл — Люк Скайуокер *Энтони Дэниелс — C-3PO *Питер Мейхью — Чубакка *Кенни Бейкер — R2-D2 *Люпита Нионго — Маз Каната *Гвендолин Кристи — капитан Фазма *Макс фон Сюдов — Лор Сан Текка *Юэн Макгрегор — Оби-Ван Кеноби (дауысы) Қазақша дубляж *Сәуле Тұрдақынова — Рэй *Шахмұрат Ордабаев — Финн *Самат Қордабай — По Дэмерон *Жасұлан Байсалбеков — Кайло Рен (Бен Соло) *Ислам Зейноллаев — бас қолбасшы Сноук *Бақытжан Жармұхамбетов — генерал Хакс *Бекболат Құрманғожаев — Хан Соло *Тынышгүл Сұлтанбердиева— генерал Лея Органа *Қайрат Мүкішев — C-3PO *Гүлназ Әуесбаева — Маз Каната *Ақмарал Әбдірахманова — капитан Фазма *Болат Ыбраев — Лор Сан Текка *Дубляж режиссері — Тимур Балымбетов *Аудармашы — Диана Сабазова *Мәтінді үйлестірушілер — Салтанат Дүнгенбаева, Тимур Балымбетов *Жоба менеджері — Айгүл Байбек *Жоба жетекшісі — Әсет Әбдуәлиев *Шығармашылық кеңесшісі— Сергей Пасов *Дыбыс операторы — Данияр Касымжанов *Дубляж жасаушы студия— «Aray Media Group» *Сәйкестендіру студиясы — «Shepperton International» *Қазақша нұсқасын шығарған — Disney Character Voices International, Inc. Басқа рөлдерде *Азамат Есқұлов *Зере Мерген *Алтынай Нөгербек *Жандәулет Батай *Мұрытжан Махмұт *Хазірет Төлегенов *Мирас Жақыпов Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.starwars.com/films/star-wars-episode-vii «Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Күштің оянуы»] StarWars.com сайтында
II Махмұт

II Махмұт (; 20 шілде 1785 — 1 шілде 1839) — Османлы мемлекетінің 30-шы сұлтаны, Ислам халифатының 95-ші халифі, ақын, сазгер. Өмірбаяны II Махмұт 1785 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны I Әбділхамит шаңырағында дүниеге келді. II Махмұт Әлемдар Мұстафа пашаның төңкерісі нәтижесінде таққа отырды. Таққа отырған соң өзінің ізашары IV Мұстафаны дәне оның қолдаушыларын өлім жазасына кесті. Османлы мемлекетінің саяси және әскери әлсіздігінен II Махмұт III Сәлімнің жаңартпалық саясатын жалғастыруға себеп болды. II Махмұт жаңартпаларының ең атақтысы және ең маңыздысы: 1826 жылы жаңа шеріктерді жою. Оның орнына сұлтан жаңа әскер жинады, және бұл әскерді ұйымдастыру үшін Мольтке бастаған көптеген әскери нұсқаушыларды шақырды. Махмұт хан Әбділхамит ұлы мәңгілік жеңімпаз . Османлыша: - محمود خان بن عبدالحميد مظفر دائماً II Махмұт Османлы мемлекетінде зайырлы білімді таратуға (кітап басу ісін дағдыландыруға, әдебиет пен журналистиканы құруға); ішкі басқаруда дұрыс әкімшілікті енгізуге, сыбайлас жемқорлықты жоюға, намангерлерді орталық билікке бағынышты етуге тырысты. Оның қайраткерлігін дінбасылар да, шонжарлар да, халық та қолдаған жоқ. Наразы халық көптеген наразылық іс-шараларға шығып отырды. Жаңартпашы сұлтан нанымға, ырымға, салтқа, ғұрыпқа, тіпті ұлттық киімге қарсы шығуға тура келді. Әлі өз әскери қабілеттігін жинай алмаған II Махмұттың жаңа әскері Грекия мен Ресейге қарсы соғыста пайдалы бола алмады. Ажалы 1839 жылдың 1 шілдесінде II Махмұт туберкулез бен бауыр циррозынан қайтыс болды. Мәйіті өзіне арнап салынған II Махмұт мазарында жерленген. Суреттері Садрағзамдары
Lucasfilm

Lucasfilm — 1971 жылы Сан-Франциско қаласында режиссёр, сценарист Джордж Лукас қолдауымен құрылған кинокомпания. Lucasfilm 2012 жылы Disney корпорациясы сатып алғанға дейін үлкен тәуелсіз компаниялардың бірі болды. Lucasfilm Ltd. Индиана Джонс жайлы кинотетралогия және «Жұлдызды соғыстар» (Star Wars) киноэпосын шығарды. Сондай-ақ, 2014 жылдан бастап танымал телевизиондық анимациялық сериал «Жұлдызды соғыстар: Бүлікшілер» атты анимациялық сериал шығарып келеді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.lucasfilm.com Lucasfilm.com] * [http://www.ilm.com ilm.com]
I Әбділмәжит

I Әбділмәжит (; 23 сәуір 1823 — 25 маусым 1861) — Османлы мемлекетінің 31-ші сұлтаны, Ислам халифатының 96-шы халифі. I Әбділмәжит тұсында Османлы мемлекетінің мемлекеттік туы мен әнұраны қабылданды, мұсылман болмаған азаматтар әскерде қызмет ету құқығын алды, Османлы заңнамасы Наполеон кодексі үлгісімен өзгертілді, темір жол мен телеграф пайда болды. Өмірбаяны I Әбділмәжит 1823 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны II Махмұт шаңырағында дүниеге келді. Қожа Мұстафа Рәшіт паша кеңесімен "Шәріп Хат" атты құжат шығарып, сол құжат бойынша османлы азаматтарына теңдікті және олардың мүліктері мен өмірлеріне қожайындық ету секілді бұрынғы сұлтандық құқықтан бас тартуын жариялады. Сұлтан ұстанымды мінез иесі болмады және қоршаған адамдардың ықпалында болды, сондықтан жүргізген жаңартпалары жүйесіз болды. Сыртқы саясат Британ үкіметінің қарсылығына қарамастан, 1840 жылдары сұлтан Ирландиядағы ашаршылық кезінде ирландықтарға ақшамен және нанмен көмектесті. 1850 жылы сұлтан, Ұлыбритания қолдауымен, 1848 жылғы төңкерістегі поляк төңкерісшілерін Аустрия мен Ресейге тапсыруға бас тартты. Жауап ретінде аустриялықтар 1852 жылы османлыларды Черногориядан қуып жіберді. Қырым соғысы 1850 жылдарының басында православиеліктер мен католиктерде Құдыстағы киелі жерлер үшін жанжал басталды. Осы шіркеулердің жанжалына І Николай мен III Наполеон кірісті. Бұл тайталас мәмілегерлік патқа әкеп соқты, османлылар Ұлыбритания мен Францияның қолдауымен Ресейге соғыс ашты. Осылайша Қырым соғысы басталды. Бұл соғыс басында ресейліктерді әлсіздендірген, бірақ 1860 жылдан бастап Ресей флоты жаңартылды, Қара теңіздегі бекіністер қайта салынды, ал 1870 жылдан кейін тіпті 1856 жылғы Париж бітім шартына сәйкес шектеулерге бағынбай бастады. Соңғы жылдары 1856 жылдың 30 наурызында жасалған Париж бітім шартына христиандар да, мұсылмандар да қанағаттанбады. Босния, Болгария және Албания секілді елдерде көтерілістер болды, Дамаск пен Ливанда христиандардың қырғыны болды. Ажалы 1858 жылы I Әбділмәжит сұлтандық қазынаның дағдарысын жариялады. Сұлтан халық алдында масқараға ұшырады. Бұл сәтсіздіктер оның еңсесін түсірді, сұлтан мемлекеттік істерге енді араласпады, өз уақытын көбінесе сарайда өткізді. Араққұмарлық пен құмарпаздық оның нашар денсаулығын одан әрі нашарлатты. 1861 жылдың 25 маусымында I Әбділмәжит туберкулезден қайтыс болды. Мәйіті өзіне арнап салынған I Әбділмәжит мазарында жерленді. Суреттері Садрағзамдары
Әбділғазиз (Османлы сұлтаны)

Әбділғазиз (; 9 ақпан 1830 — 4 маусым 1876) — Османлы мемлекетінің 32-ші сұлтаны, Ислам халифатының 97-ші халифі. Әбділғазиз жаңартпалар жүргізуді қалады, халық арасында танымал болды, және халыққа мемлекеттік қазынаны үнемдеуге ант берді. Бірақ ол өзінің жоспарларын жүзеге асыруға берік болмағандықтан, оның жаңартпалары жүзеге аспады. 1862 жылдан бастап сұлтан жүйке жүйесінің бұзылуына ұшырады, сондықтан 1871 жылға дейін мемлекеттік істерді садрағзамдар жүргізді. Өмірбаяны Әбділғазиз 1830 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны II Махмұт шаңырағында дүниеге келді. Әбділғазиз билеген жылдарының ең маңызды оқиғалары: 1866 жылы Кандияда төңкеріс басталуы, 1867 жылы Белградтың Сербияға өтуі, 1868 жылы Грекияның мәмілегерлік жеңісі, Мысыр бейлербейін басу болды. 1863 жылы Әбділғазиз садрағзам Кешешізада Мехмет Әмин Фуат пашамен бірге Мысырға сапар шекті. Ажалы 1876 жылдың 30 мамырында садрағзам Мүтержім Мехмет Рүшді паша мен уәзір Құсайын Әуні паша Әбділғазизді тақтан безуге мәжбүрлетті. Бірнеше күннен кейін, 4 маусымда, ресми жариялау бойынша, сұлтан өзінің көктамырын кесіп, өзін-өзі өлтірді. 1871 жылғы соттық үдеріс нәтижесінде Мидхат паша бастаған мемлекеттік қайраткерлер сұлтанның өліміне байланысты екені дәлел болды. Суреттері Садрағзамдары Қызықты деректер * Әбділғазиз — Еуропаға сапар шеккен алғашқы османлы сұлтаны. 1867 жылдың маусымында Францияға сапар шекті, ал 1867 жылдың 30 маусымында Парижде өткен Дүниежүзілік көрмені көріп келді. Сонымен қатар сұлтан 12-23 шілде аралығында Лондонда болды, 24 шілдеде Кобленцте пруссиялық патша жұбымен жүздесті, бес күн Венада болып, 7 тамызда Константинопольге қайтып оралды.
V Мұрат

V Мұрат (; 21 қыркүйек 1840 – 29 тамыз 1904) — Османлы мемлекетінің 33-ші сұлтаны, Ислам халифатының 98-ші халифі, ақын, сазгер. Өмірбаяны V Мұрат 1840 жыл османлы елордасы Ыстанбұл османлы сұлтаны I Әбділмәжит шаңырағында дүниеге келді. Көкесі Әбділғазиз тақтан тайдырылған соң, V Мұрат таққа отырды. Жаңа сұлтан өте момын адам болды, еуропалық ағарту ісін жақтады, жаңартпаларды қалады. Мидхат паша бастаған шенеуніктер оның таққа отыруы — Османлы мемлекетінің жаңа дәуірінің басталуы деп санады. Билеуінің 93 күні, 1876 жылдың 31 тамызында, тақтан тайдырылды. Жаңа сұлтан оның інісі II Әбділхамит болды. V Мұрат Босфор жағалауындағы Шыраған сарайына көшті. 1878 жылдың 20 мамырында бұрынғы сұлтанды таққа қайтаруды қалаған көтерілісшілер сарайға басып кірді, алайда V Мұрат таққа отыруды қаламады. Содан кейін II Әбділхамит әскері көтерілісті басты. Ажалы 1904 жылдың 29 тамызында V Мұрат Шыраған сарайында, қамауда, қайтыс болды. Мәйіті Жаңа Уәлиде сұлтан мешітінің жаңындағы мазарда жерленді. Садрағзамдары
Қаратоған (Абай облысы)

Қаратоған — Абай облысы Жарма ауданы, Қызылағаш ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған. Географиялық орны Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 136 км-дей жерде орналасты. Халқы Тұрғыны 53 адам (2009). Дереккөздер
Қызылағаш ауылдық округі (Абай облысы)

Қызылағаш ауылдық округі – Абай облысы Жарма ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Қызылағаш, Қарасу ауылдары кіреді. Орталығы – Қызылағаш ауылы. Округ құрамында болған Қаратоған ауылы 2013 жылы таратылған. Дереккөздер
Қызылағаш ауылдық округі (Павлодар облысы)

Қызылағаш ауылдық округі – Павлодар облысы Аққулы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Бесқарағай ауылы кіреді. Орталығы – Бесқарағай ауылы. 2005 жылы округ құрамында болған Подпуск ауылы таратылды. Дереккөздер
15 бекет

15 бекет — Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы, Отпан ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Аудан орталығы – Шетпе ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде. Халқы Ауыл суреттері Дереккөздер
Нарын

Нарын — Қырғызстандағы қала, Нарын облысы мен Нарын ауданының әкімшілік орталығы. Халқы — 34800 адам (2009). Қала аумағының көлемі — 40,5 мың км² Географиясы Қала Нарынтау жотасының баурайындағы Нарын қазаншұңқырында, теңіз деңгейінен 2000 м биіктікте, Нарын өзенінің бойында, Бішкек — Торугарт автомобиль жолының қиылысында орналасқан. Қаладан 180 км солтүстікке қарай, Ыстықкөлдің жағасында Балықшы темір жол станциясы орналасқан. Қытаймен шекарада, Нарыннан оңтүстікке қарай орналасқан "Торугарт" шекара пунктіне дейінгі арақашықтық — 186 км. Климаты Қысы суық, көбіне қарсыз және жазы салыстырмалы түрде салқын болып келетін континентті климат. Шілденің орташа температурасы +15 ˆС-тан +30 ˆС-қа дейін, қаңтарда -15 ˆС-тан -18 ˆС-қа дейін. Жауын-шашын жылына орта есеппен 200-ден 300 мм-ге дейін жауады. Тарихы Көптеген өзге де ортаазиялық қалалар сияқты Нарын да Шығыс Түркістаннан (Қашғар) Орта Азияға апаратын сауда жолы бойындағы шағын қамал ретінде құрылған болатын. XIX ғасырдың ортасына дейін бұл жерде айтарлықтай қала болған емес. Орта Азияның Ресей империясына қосылуынан кейін 1868 жылы осында орыс гарнизоны орналасты және осы сәттен бастап қала құрылысы басталады. 1917 жылғы қазан төңкерісінен кейін Нарын Қызыл армия бақылауына өтті, бірақ 1920 жылы осында кеңес әскерлері мен ақ гвардияшылар арасында қақтығыс болды. Кейін қантөгіс айқастардан кейін мұнда Кеңес үкіметі орнады. 1927 жылы Нарын сол кезде құрылған Нарын облысының әкімшілік орталығы болды. Қазіргі кезде Нарын өзімен аттас облыстың мәдени-әкімшілік орталығы болып табылады және "Нарын" еркін экономикалық аймағында орналасқан. Дәл осы жерде қалалық және облыстық бағыныстағы мемлекеттік, жеке және қоғамдық ұйымдардың бас кеңселері, Қырғызстан СІМ-нің консулдық бөлімі, "Торугарт" кеден басқармасы орналасқан. Оқу орындары * С.Нааматов атындағы Нарын мемлекеттік университеті * Нарын медициналық училищесі * Нарын педагогикалық училищесі Белгілі тумалары * Мұратбек Рысқұлов — драматург * Жұмамүдін Шерәлиев — композитор * Тәттібүбү Турсунбаева — театр және кино актрисасы Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.citykr.kg/narin.php Қырғызстан қалаларының ассоциациясы сайтында]
Сенімен кездескенге дейін

«Сенімен кездескенге дейін» — британдық мелодрама, Джоджо Мойестің 2012 жылғы романының желісі бойынша режиссер Теа Шэррок түсірген фильм. Фильмге түскендер: Эмилия Кларк, Сэм Клафлин, Дженна Коулман, Чарльз Дэнс, Мэттью Льюис, Бен Ллойд-Хьюз және Джанет Мактир. Фильм американдық концернде «Warner Bros» 2 шілде 2016 жылы шықты. Рөлдерде * Эмилия Кларк — Луиза «Лу» Кларк * Сэм Клафлин — Уильям «Уилл» Трейнор * Чарльз Дэнс — Стивен Трейнор * Мэттью Льюис — Патрик * Бен Ллойд-Хьюз — Руперт Фрешвел * Саманта Спайро — Джуди Кларк Марапаттары Дереккөздер
Бас жазу (фильм)

«Бас жазу» — режиссёр Тодд Филлипс пен сценаристтер Джон Лукас, Скотт Мур кинокомедиясы. Фильм бюджеті 35 миллион доллар болып, Солтүстік Америкада 5 шілде 2009 жылы экранға шықты. «Бас жазу» бірден коммерсиялық сәттілікке қол жеткізіп, көрермендер алғысына ие болды. Ол бүкіл әлем бойынша түсімнен 467 млн. доллар жинап, 2009 жылғы он ең кассалық фильмдер қатарына кірді. Басты рөлдерде Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://hangovermovie.warnerbros.com/ Ресми сайты] * *
X жобасы

«X Жобасы» — 2012 жылы шыққан режиссёр Нима Нуризаде мен продюсер Тодд Филлипстың жастарға арналған кинокомедиясы. Бұл фильм слоганы: «Сенің түсіңе де кірмеген - кеш». Рөлдерде *Томас Манн—Томас Каб *Оливер Купер—Коста *Джонатан Дэниел Браун—Джей Би *Дэкс Флэйм—Дэкс|оператор *Кирби Блисс Блэнтон—Кирби| Томастың құрбысы *Брейди Хендер—Эверетт| күзетші *Ник Нервис—Тайлер| күзетші *Алексис Кнапп—Алексис *Майлз Теллер—Майлз *Питер Маккензи—мистер Каб|Томастың әкесі *Кэйтлин Далани—миссис Каб|Томастың анасы *Роб Эворс—Роб| Томастың көршісі *Рик Шапиро—Ти-Рик|есіртдилер *Мартин Клебба— жынданған қортық *Пит Гарднер— кештегі әке *Брендан Миллер—Брендан *Джимми Киммел—репортер *Джиллиан Рейнольдс—репортер Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * *
Жарма (Маңғыстау облысы)

Жарма — Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы, Ақтөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орналасуы Аудан орталығы - Шетпе ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 63 км қашықтықта орналасқан. Халқы Дереккөздер