Си Цзиньпиннің Ресейге сапары (2025)

Си Цзиньпиннің Ресейге сапары (2025) — Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы және Қытай Халық Республикасының төрағасы Си Цзиньпиннің Ресейге жасаған ресми сапары. Ол 2025 жылғы 7–10 мамыр аралығында өтті. ҚХР басшысы Ресей президенті Владимир Путинмен келіссөздерге қатысты және Мәскеуде өткен Жеңіс парадына арналған салтанатты іс-шараларға қатысты. Си Цзиньпин үшін бұл сапар 2023 жылы қайта сайланғаннан кейін Мәскеуге жасаған екінші сапары және Ресейдегі Жеңіс күнін атап өтуге қатысқаны бойынша да 2015 жылғы Жеңіс парадынан кейінгі екінші рет болды. Си Цзиньпинді бұл сапарда Қытай Коммунистік партиясының Бас басқармасының директоры Цай Ци және ҚХР сыртқы істер министрі Ван И бірге ертіп жүрді. Сапар 2024 жылғы 27 желтоқсанда Ресейдің Қытайдағы елшісі Игорь Моргулов ҚХР төрағасы Си Цзиньпиннің Ресейге сапары 2025 жылы күтілетінін хабарлады. 2025 жылғы 10 ақпанда Ресей президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков ҚХР және Ресей басшыларының Мәскеу мен Бейжіңге өзара сапарлары Жеңістің 80 жылдығына орай жоспарланып отырғанын мәлімдеді. 2025 жылғы 1 сәуірде Владимир Путин ҚХР басшысының Ресейге толыққанды мемлекеттік сапармен келетінін мәлімдеді. 2025 жылғы 4 мамырда Си Цзиньпиннің ресми сапары 7–10 мамыр аралығында өтетіні белгілі болды. 2025 жылғы 7 мамырда Си Цзиньпин Мәскеуге келді. Внуково әуежайында оны Ресей үкіметі төрағасының орынбасары Татьяна Голикова және бірнеше жоғары лауазымды ресейлік шенеунік қарсы алды. 2025 жылғы 8 мамырда Ресей және Қытай басшылары 3,5 сағатқа созылған келіссөздер өткізді. Кездесуде екіжақты күн тәртібінің негізгі мәселелері, соның ішінде Ресей мен Украина арасындағы қақтығыс талқыланды. Хабарламаға сәйкес, Си Цзиньпин дағдарыстың түпкі себептерін жоюды қолдап, Мәскеу мен Киев арасында бейбітшілікке қол жеткізуге шақырды. Владимир Путин алдын ала шарттарсыз бейбіт келіссөздерге дайын екенін мәлімдеді. Келіссөздердің нәтижесінде инвестицияларды қорғау, цифрлық экономикадағы ынтымақтастық, ғарыш саласы және басқа да бағыттарды қамтитын 28 құжатқа қол қойылды. Мемлекет басшылары жеке өздері қол қойған екі бірлескен мәлімдеме ерекше маңызға ие болды: олардың бірі жан-жақты әріптестікті одан әрі тереңдету туралы, екіншісі жаһандық стратегиялық тұрақтылық мәселелеріне қатысты болды. Жеңіс күніне арналған салтанатты іс-шараларға қатысты. Сапар аясында ҚХР басшысы Белгісіз сарбаз қабіріне гүл қойды. Қызыл алаңдағы әскери парад кезінде қытай әскери бөлімшелері ресейлік әскери қызметшілермен бірге сап түзеп өтті. Си Цзиньпин мен Владимир Путин негізгі трибунада қатар отырып, іс-шара барысында әңгімелесті. 2025 жылғы 10 мамырда Си Цзиньпин Мәскеуден ұшты. Қытай Халық Республикасының басшысын алып жүрген арнайы ұшақты Ресей әуе-ғарыш күштерінің истребителдері Қытай шекарасына дейін Ресей әуе кеңістігінде шығарып салды. Реакция The Washington Post-тың пікірінше, Владимир Путин мен Си Цзиньпиннің тығыз әріптестігі тұрақсыз әлемдегі тұрақтандырушы күш ретінде көрінеді. Re:Russia талдау орталығының пікірінше, Си Цзиньпиннің қатысуы Трамп әкімшілігінің Қытай мен Ресей арасындағы қатынастарға жік салу әрекеттерінің күйрегенін символдық түрде көрсетті. CNN-нің пайымдауынша, Си Цзиньпиннің қатысуы екі автократ пен олардың елдері арасындағы бірліктің көрінісі болды; бұл АҚШ президенті Дональд Трамптың «Америка бәрінен бұрын» дипломатиясы жаһандық одақтарды шайқалтып, Вашингтонның осы екі державамен қарым-қатынастарын өзгерткен кезеңге тұспа-тұс келді. Bloomberg Си Цзиньпиннің Мәскеуге жасаған мемлекеттік сапарын Вашингтонды оқшаулап отырған сауда соғысынан пайда көру үшін пайдаланып отырғанын атап өтті. The New York Times Си Цзиньпин мен Путин үшін бұл сапар фашистік Германия мен империалистік Жапонияны жеңген елдердің басшылары ретінде өз легитимділігін нығайтуға мүмкіндік екенін атап өтті. Сонымен бірге, бұл кездесу Қытайдың АҚШ-пен сауда соғысының салдарын өтеу үшін Еуропамен қатынастарды қалпына келтіру жөніндегі күш-жігеріне зиян келтіруі мүмкін. The Moscow Times-тың пікірінше, Путин ҚХР басшысымен кездесуін Ресей мен Қытайды соғыс кезеңімен байланыстыратын параллельдер жүргізу үшін пайдаланды, Екінші дүниежүзілік соғыстағы 27 миллион кеңестік және 37 миллион қытайлық құрбанды мысалға келтіріп. Reuters-тің пайымдауынша, ҚХР басшысының сапары Владимир Путинге маңызды дипломатиялық серпін береді; бұл Ресей басшысы елінің халықаралық аренада оқшауланбағанын көрсетуге ұмтылып отырған кезеңге тұспа-тұс келеді. Deutsche Welle Си Цзиньпиннің Мәскеуге сапары мен Путинмен кездесуінің Ресей президентінің жалғыз еместігін және оны одақтастары құрметтейтінін білдіретін белгі беретінін атап өтті. Al Jazeera Кремльде Си Цзиньпинді «қымбатты дос» ретінде қарсы алған Путин осы мүмкіндікті пайдаланып, Екінші дүниежүзілік соғыстағы Мәскеудің рөлін атап өтуге және Украинадағы соғысқа қатысты өз ұстанымын нацистерге қарсы жаңа шайқас ретінде күшейтуге тырысқанын атап көрсетеді. The Guardian Ресей мен Қытайдың қауіпсіздік саласындағы тығыз ынтымақтастығына қатысты өзге елдерде күшейіп келе жатқан алаңдаушылықты атап өтті. Дереккөздер