kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Nintendo Switch 2

Nintendo Switch 2 — Nintendo Switch-тің мұрагері болатын жапондық Nintendo компаниясының гибридті ойын жүйесі. Жаңа жүйе 2025 жылдың 5 маусымында шығады деп күтілуде. Тарихы Nintendo Switch-ті ауыстыруға арналған алдағы жаңа құрылғы туралы қауесет 2023 жылдың шілдесінен бастап тарала бастады, көптеген Nintendo серіктестері жаңа консольдің бикеш киттерін алғаны туралы ақпарат пайда болды. Nintendo Switch 2 ресми түрде 2025 жылдың 16 қаңтарында жарияланды. 2025 жылдың 2 сәуірінде Nintendo Direct іс-шарасы аясында Nintendo құрылғы туралы толығырақ ақпаратты жариялады. Консоль 2025 жылдың 5 маусымында шығуы керек, алдын ала тапсырыстар сол жылдың 8 сәуірінде ашылды. Сатылымның басында ұсынылған баға 449,99 АҚШ долларын (АҚШ), 699 Аустралия долларын (Аустралия), 629,99 канадалық долларды (Канада), 469,99 еуроны (Еуроодақ), 395,99 фунт стерлингті (Ұлыбритания), 49980 иенді (Жапония) құрады. Сондай-ақ, Nintendo Switch 2 шектеулі шығарылымы Mario Kart World ойынымен бірге сатылымның басында 499,99 долларға қол жетімді. Сипаттамалары Nintendo Switch-пен салыстырғанда консоль мүмкіндіктерін кеңейтетін GameChat қызметінің пайда болуы маңызды жаңалық болды. GameChat көмегімен ойыншылар бірлескен трансляцияны ұйымдастыра алады, ойын сеансы кезінде дауыспен сөйлесе алады және өз экранын трансляциялай алады, сонымен қатар (камера болған кезде) өз кескінін ағынмен жібере алады. Бұл қызмет үшін джойкондарда GameChat-ты іске қосу үшін жаңа түйме пайда болды, ал консольде Кіріктірілген микрофон бар. Switch 2 магниттік түйреуіштер арқылы консольге бекітілген жаңа үлгідегі джойкондарды және құрылғыны жақсы салқындату үшін қосымша желдеткіш пайда болатын басқа дизайндағы қондырманы пайдаланады. Сонымен қатар, джейкондардың жаңа нұсқалары компьютерлік тышқан ретінде пайдалануға мүмкіндік алды. Консольдің ішкі жады едәуір үлкейтілген және 256 Гб болады, SD Express жад карталарын кеңейту мүмкіндігі бар. Ойындары Nintendo Switch 2 физикалық медиада және цифрлық тарату арқылы шыққан Switch кітапханасының көптеген ойындарымен кері үйлесімді; жаңа құрылғы қолданыстағы Nintendo Switch Online қызметін пайдаланады. Nintendo Switch ойындарын тарату үшін пайдаланылған физикалық game card медиасымен үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін жаңа консольде олар үшін сәйкес ұяшық болады. Жаңа консоль үшін шығарылған Nintendo ойындарының жаңартылған және жетілдірілген нұсқалары шығарылады, мысалы The Legend of Zelda: Breath of the Wild, Nintendo Switch үшін сатып алынған ойынды Nintendo Switch 2 үшін жақсартылған нұсқасына жаңарту ақылы болуы мүмкін (жабайы тыныс үшін жаңарту құны 9,99 долларды құрайды), сондай-ақ тегін. Switch 2 үшін Cyberpunk 2077, Split Fiction, Deltarune, Metroid Prime 4: Beyond, Mario Kart World, The Duskbloods және т.б. ойындарының шығуы жарияланды. Дереккөздер
The Verge

The Verge — компьютерлік техника, гаджеттер және өмір салты туралы америкалық веб-сайт. Өз жұмысын 2011 жылдың 1 қарашасында бастады. Бас редактор — Нилай Пател. The verge-американдық ең танымал 271-веб-сайт, сонымен қатар жаһандық рейтингте 615-орында. Сайт Vox Media холдингінің бөлігі болып табылады. Тарихы 2011 жылдың сәуірінде This Is My Next деп аталатын технология блогы іске қосылды. Күніне 3-5 мақала жариялай отырып, сайт 1 миллионға жуық бірегей келушілерді тарта бастады және 2011 жылдың 23 тамызындағы жағдай бойынша Techmeme нұсқасы бойынша it туралы танымал сайттар тізімінде 22-орында болды. Мақалалардан басқа, сайтта үнемі аудио подкасттар пайда болды. 1 қарашада This Is My Next өзінің жасаушылары Джошуа Топольский мен Пол Миллердің жаңа жобасына — The Verge-ге жол беріп, жұмысын аяқтады. 2014 тамызында сайттың негізін қалаушы Джошуа Топольский өзі жасаған жобадан шығып, Bloomberg-ке көшті. Бас редактордың орнын Нилай Пател алды. Сайт бөлімдері The Verge веб-сайты екі бөлікке бөлінген. Біріншісі редакциялық мақалалардан тұрады (күніне орта есеппен 10 дана жарияланады). Екіншісі-барлық тіркелген пайдаланушылар сөйлесе алатын (жаңа тақырыптар құра алатын және бұрыннан бар пікірлерді қалдыра алатын) форум. Контенті The Verge-де IT саласына қатысты мақалалар жарияланады (атап айтқанда жаңалықтар, шолулар, әртүрлі іс-шаралар мен конференциялардан мәтіндік және фото трансляциялар). Сондай-ақ, Vox Media бірнеше веб-шоулар шығарады (мысалы, Verge-де 90 секунд). Сонымен қатар, белгілі бір оқиға немесе адам туралы әңгімелейтін feature videos деп аталатындар анда-санда шығарылады (мысалы, «Монстрлар университеті » мультфильмін шығаруға арналған Pixar студиясына экскурсия). Айдарлардың толық тізімі: * Жаңалықтар * Пікірлер * IT — компаниялардың презентацияларынан тікелей эфирлер * On The Verge * Top Shelf — аптадағы ең қызықты оқиғалар туралы бағдарлама. * 90 Seconds on The Verge — 90 секундтық күнделікті шоу, ол өткен күннің ең маңызды үш жаңалығын баяндайды (енді шығарылмайды). * Vergecast — подкаст * The Verge Mobile Show * The Verge Book Club Дереккөздер
IGN

IGN (бұрынғы Imagine Games Network) — компьютерлік ойындар, сериалдар мен фильмдер тақырыбын қамтитын жаңалықтар мен ақпараттық веб-сайт. IGN, GameSpy және GIGA IGN Entertainment корпорациясына кіреді. Сайт жаңалықтарды, шолуларды және PC видео ойындары мен видео ойын приставкасы бойынша кеңестерді жариялайды. Чит-кодтары, әртүрлі FAQ және ойын ойындары берілген. Сондай-ақ, сайтта фильмдер, DVD өнімдері, музыка, комикстер, спорт, аниме, автомобильдер мен теледидарға арналған тақырыптық бөлімдер бар. Тарихы 1996 жылы қыркүйекте Imagine Games Network ретінде құрылған IGN-ді атқарушы редактор Джонатан Симпсон-Бинт құрды және Imagine Publishing-те бес бөлек веб-сайт ретінде басталды: N64.com (кейінірек өзгертілді ign64.com), PSXPower, Saturnworld, Next-Generation.com және Ultra Game Players Online. 1998 жылы жеке сайттар желіге IGN маркалы «арналар» жүйесі ретінде біріктірілді. Next-Generation мен Ultra Game Players Online бұл бірлестіктің бөлігі болған жоқ; U.G.P.O. журналдың жойылуымен еріді және imagine қысқа мерзімді Daily Radar брендін шығаруға шоғырлануды шешкен кезде Next-Generation бақылауға алынды. Содан кейін құрылтайшы компания Snowball.com ол IPO-ны 2000 жылы өткізді, ол бір жыл ішінде бүкіл нарықтық көпіршікті үрлеу үрдісімен аяқталды. 2005 жылдың шілдесіндегі жағдай бойынша IGN-ге айына 24 миллион келуші келді, сайттың барлық бөлімдерінде 4.8 миллион қолданушы тіркелген. IGN Alexa рейтингіне сәйкес ең көп кіретін 200 сайттың қатарында. 2005 жылдың қыркүйегінде IGN Руперт Мердоктың мультимедиялық іскерлік империясының құрамына кірді , News Corporation, 650 миллион долларға (USD). Бүгінгі таңда IGN веб-сайтында музыкаға арналған бөлімдер бар, TV, және фильмдерге қатысты тақырыптар. Сайт геймерлер арасында үлкен беделге ие болды, өйткені ол гидтер мен синглдерді қамтиды. Хиттердің, нұсқаулықтардың немесе транзиттердің кез-келген түрін IGN-ге кірмейтін адамдар қоса алады. IGN онжылдықты 2008 жылдың 12 қаңтарында атап өтті. IGN бас кеңсесі 2000 жылдардың бірінші онжылдығында Marina Point Parkway кеңсе саябағында орналасқан Брисбейн, Калифорния, бірақ 2010 жылдың 29 наурызында Сан-Францискодағы AT&T саябағының жанындағы кішірек кеңсеге көшірілді. 2017 жылдың қазан айында IGN сандық тарату және Humble Bundle видео ойын баспасы қызметін сатып алды. Аймақтық нұсқалары Веб-сайттың әр түрлі тілдерде барлығы 27 нұсқасы бар. Ресей, Украина, Беларусь, Қазақстан және Армения аумағында орыс тілді нұсқасы бар. 2022 жылдың наурызында Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты IGN сайтының орыс тіліндегі нұсқасы жұмысын тоқтатты. Қазіргі уақытта сайт ru.ign.com IGN сайтының түпнұсқа нұсқасының басты бетіне қайта бағытталады. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.ign.com/ IGN ресми сайты] * [https://web.archive.org/web/20080119021645/http://retro.ign.com/articles/845/845097p1.html IGN тарихы]
Cyanide and Happiness

Cyanide and Happiness — Дэйв Макэлфатрик, Крис Уилсон, Мэтт Малвин және Роб Денблакердің веб-комикс і. Алғаш рет сайтта пайда болды [https://www.explosm.net Explosm.net] 2004 жылғы 9 желтоқсан, ал 2005 жылғы 26 қаңтардан бастап күн сайын шығады. «Cyanide and Happiness» көбінесе интернеттегі ең циникалық комикс ретінде сипатталады және бұл арандатушылық стильді қолданатын жалғыз веб-комикс болмаса да (Sexy Losers, Nana's Everyday Life, CynicMansion, Head Held High және т.б. қараңыз), авторлар бұл беделді сақтауға тырысады. Комикс минималистік «таяқ адам» стилінде салынған. Стилі Комикстің әзіл-қалжыңын циник, жиі қорлайтын деп сипаттауға болады. Комикстің ең көп тараған тақырыптары: мүгедектік, емделмейтін аурулар, жыныстық жолмен берілетін аурулар, зорлық-зомбылық, өлім, жыныстық ауытқулар және нигилизм. Сыртқы сілтемелер * [http://explosm.net/ Комикстің ресми сайты] * [http://www.explosm.net/comics/archive/ Комикстің ресми сайтындағы шығарылымдар мұрағаты]
Жанжігіт (өзен)

Жанжігіт өзені — Іле алабындағы өзен. Алматы облысы, Жамбыл ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 25 шақырым. Сипаттамасы Алматы - Тараз тас жолының солтүстігінде, Жанжігіт шатқалындағы ұсақ жылғалардан бастау алады. Бастауының биіктігі 722 метр. Солтүстік шығысқа қарай ағады. Жағасында мал жайылымдары мен қыстақтары бар. Арнасы кең, жайылмалы. Жазда ағысы бәсеңдейді, кей жерлері үзіліп қалады. Жауын-шашын мол жылдары Жаманты өзенінен аққан сулар келіп қосылады. Қопа өзенінің салаларының бірі Кірөзекке құяды. Дереккөздер Сілтемелер *[https://satmaps.info/map.php?s200k&mapk-43-04 Топографиялық карта] * [https://satmaps.info/map.php?s100k&mapk-43-020 Топографиялық карта] Әдебиеттер *Орталық және Оңтүстік Қазақстан. 2 шығарылым. 13 том. Балқаш көлінің бассейні / ред. Л. А. Гапоновой, К. Н. Шадских. — Л.: Гидрометеоиздат, 1967. — 303.
Футболдан Испания суперкубогы 2017

Футболдан Испания суперкубогы 2017 — турнирдің 34-ші жарысы. "Барселона" және "Реал Мадрид" клубтары өзара сынға түсті. Бірінші ойын 13 тамызда, қарымта матч 16 тамызда өтті. Қатысушылар * Реал Мадрид — 2016/17 жылғы Испания чемпионы * Барселона — 2016/17 жылғы Испания кубогы иегері Детальдар 1 матч 2 матч Дереккөздер Сілтемелер *http://www.laliga.es/directo-otras-competiciones/temporada-2017-2018/supercopa-de-espana/1/barcelona_real-madrid
Президенттік сайлау

Президенттік сайлау — республикалық басқару формасы бар мемлекет басшысының сайлауы. Президенттік сайлау барысында сайлаушылар елдің негізгі заңында (конституциясында) белгіленген мерзім ішінде мемлекетті кім басқаратынын шешеді. Әр елдің президентінің өкілеттіктері конституцияда да жазылған: кейбір елдерде президент мемлекет басшысы болып табылады және негізінен салтанатты функцияларды орындайды. Өкілеттік мерзімі Өкілеттік мерзімі елдің заңнамасына байланысты, ол да өзгеруі мүмкін: * 1 жыл — Швейцария (де-юре Мемлекет басшысының функцияларын федералдық кеңестің жеті мүшесі орындайды) * 4 жыл — АҚШ, Бразилия * 5 жыл — Франция (2002 жылдан бастап, бұрын — 7 жыл), Германия, Украина және Португалия * 6 жыл — Ресей (2012 жылға дейін — 4 жыл) және Мексика * 7 жыл — Қазақстан (2022 жылға дейін — 5 жыл) және Италия Сайлаулары * Жалпыға сайлау құқығы: жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, тегіне, әлеуметтік жағдайына, сенімі мен сеніміне қарамастан, кәмелетке толған әрбір елдің азаматы президенттік сайлауда дауыс беруге құқылы. Мұндай жүйе Қазақстанда, Ресейде, Францияда және әлемнің көптеген басқа елдерінде қабылданған. * Жанама дауыс беру: дауыс беруге елдің парламенті (Латвия, Германия, Израиль) немесе әкімшілік-аумақтық бірліктердің сайлаушылары (мысалы, АҚШ-тағы сияқты) қатыса алады. АҚШ-та дәл сайлау жүйесі қолданылады: сайлау колледжінде әр штатта белгілі бір дауыс саны бар, ал егер штатта қандай да бір кандидаттың жақтастары жеңіске жетсе, онда бұл штаттағы барлық дауыстар кандидатқа ауысады («жеңімпаз бәрін алады» қағидасы), бұл кандидатқа сайлауда жеңіске жетуге мүмкіндік береді, тіпті егер оған дауыс берген адамдардың жалпы саны бұл жеңілген үміткерге қарағанда аз болады. Дереккөздер
Руслан Сұлтанұлы Желдібай

Руслан Сұлтанұлы Желдібай (31 наурыз 1989 жыл, Қаратау) 2011—2012 жылдары «Қазақстан» телеарнасында «Алаң» саяси ток-шоуын жүргізді. 2012–2018 жылдары ол 6 жыл бойы «Алматы» телеарнасының бөлім басшысы, бас продюсері болды. 2018–2020 жылдары ол Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінде Дәурен Абаевтың қарамағында еңбектенді: 2018–2019 жылдары Ақпарат комитеті Интернет кеңістігінде және әлеуметтік желілерде ақпараттық жұмыс жүргізу басқармасының басшысы болса, 2019–2020 жылдары аталған комитет төрағасының орынбасары болып қызмет етті. 2020–2022 жылдары Президент Әкімшілігі Ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің орынбасары, 2022 жылғы ақпан–сәуір айларында Премьер-Министр Кеңсесі басшысының орынбасары болды. 2022 жылдан бастап Президент Әкімшілігінде жұмыс істеп жүр. 2022–2023 жылдары Президент баспасөз хатшысы болды. 2023 жылғы 5 қаңтарда өткен лауазымынан босатылмай-ақ Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары болып тағайындалып, ол 2 қызметті сол жылғы қыркүйекке дейін қоса атқарды. 2023 жылғы 1 қыркүйекте 2 лауазымынан босатылғаннан кейін Президент жарлығымен Президенттің ішкі саясат мәселелері және коммуникациялар жөніндегі көмекшісі болып тағайындалды. 2025 жылғы 17 ақпаннан 9 қыркүйекке дейін Президент кеңесшісі және оның баспасөз хатшысы болды. Сол жылдың 9 қыркүйегінен бастап Желдібай — Президент көмекшісі және оның баспасөз хатшысы. 2026 жылғы 29 қаңтарда ол қызметінен босатылды. Қосымша лауазымдары * «Қазақстан» РТРК» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы (2022 жылдан бастап) * Халықаралық дзюдо федерациясының жаңа технологиялар және тиімділікті арттыру бойынша директоры (2025 жылдан бастап) Марапаттары мен атақтары * Достық ордені (Өзбекстан, 2024) Отбасы Желдібайдың әкесі Сұлтан Желдібаев (1956 жылы туған) — инженер, анасы Бейсенгүл Жүнісова (1956 жылы туған) — ұстаз. Желдібай үйленген, жұбайы — Алтынай Әшірбаева (1990 жылы туған). Балалары: қыздары Адия (2012 жылы туған), Әмина (2016 жылы туған) және ұлы Дінмұхаммед (2014 жылы туған). Дереккөздер
Футболдан Испания чемпионаты 2024/25

Футболдан Испания чемпионаты 2024/25 (исп. La Primera División de España 2024/25; ресми атауы — Ла Лига EA Sports FC 2024/25 (исп. La Liga EA Sports FC 2024/25) — турнирдің 94-ші жарысы. Турнир кестесі Статистикасы Мергендер Дереккөздер
Меридиандық жотасы

Мериандық жотасы – Теріскей Алатауының шығысындағы жота. Географиялық орны Алматы облысы (Райымбек ауданы) жəне Қытай, Қырғызстан мемлекеттерінің шекарасында орналасқан. Ең биік жері Қырғызстан аумағында – 7003 м. Жер бедері Солтүстіктен оңтүстікке қарай жалпы ұзындығы 60 км, Қазақстан шекарасында 37-40 км, енді жері 17-20 км шамасында. Негізінен палеозойдың мəрмəр, əктасты, кристалдық тақтатас, гранитті интрузивтерінен, т.б. жыныстарынан тұрады. Құрылымы жағынан Тянь-Шань тау жүйесіндегі қырқа таулардан оқшауланып, меридиан бағытында бой көтерген. Теңіз деңгейінен 4500 м-ден жоғары белдеуімен гляциалдық-нивалдық сызығы өтеді. Биіктік белдеуіндегі мұздықтардың аумағы жалпы жотаның 60-70%-ын қамтиды. Батысында Солтүстік Инелшік, Оңтүстік Инелшік, шығысында Қарагүл, Тугбелчи мұздықтары, Жеңіс, Əскери топографтар шыңдары, Алаайғыр асулары, т.б. бар. Жотаның солтүстік беткейінде шыршалы орман өскен. Дереккөздер
Тониньо Серезо

Антонио Карлос Серезо (; 21 сәуір 1955, Белу-Оризонти, Минас-Жерайс штаты) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасы 1978, 1982 жылдары әлем чемпионатына қатысты. Бразилия және Италия клубтарында доп тепті. 1999 жылы бапкерлік жолын "Атлетико Минейро" клубында бастады. Кейін Бразилия, Жапония, Сауд Арабиясы, БАӘ клубтарын жаттықтырды. Жетістіктері 1993 жылы Либертадорес кубогы мен Либертадорес суперкубогы жеңімпазы атанды. 1990 жылы УЕФА Суперкубогы жеңімпазы атанды. Италия кубогының төрт дүркін жеңімпазы (1984, 1986, 1988, 1989), 1990 жылғы Кубок иелері кубогы жеңімпазы, 1991 жылғы Италия чемпионы. 1992, 1993 жылы Құрлықаралық кубок иегері атанды. 1977, 1980 жылдары Бразилияда жыл футболшысы атанды. Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.siamolaroma.it/2020/04/21/amarcord-21-aprile-1955-65-anni-fa-nasceva-toninho-cerezo-foto/ Amarcord, 21 aprile 1955: 65 anni fa nasceva Toninho Cerezo]
Praesens

«Praesens» («Презенс»; латын тілінен — «қазіргі уақыт») — 1926–1930 жылдары жұмыс істеген поляк авангардист-суретшілері мен сәулетшілерінің шығармашылық бірлестігі. Бұл топ «Blok» атты авангардтық топтың тарағанынан кейін құрылған. Тарихы қаласындағы Раковецтегі тұрғын үй кооперативтерінің бір ғимараты, Praesens мүшелерінің жобалауымен салынған]] Топ 1926 жылы Варшавада құрылды. «Praesens» бірлестігінің негізін қалаушылардың қатарында Варшава политехникалық университетінің сәулет факультетінің түлектері мен бұрын «Blok» тобымен байланысы болған көптеген авангардист-суретшілер болды. Сәулет саласында «Praesens» тобының мүшелері функционализм арқылы қолжетімді тұрғын үй салуды көздеді. Топ мүшелері ұстанған идеялар Веймардағы Баухаус мектебімен, голландиялық «De Stijl» қозғалысымен және Мәскеудегі ВХУТЕМАС-пен байланысты суретшілердің көзқарастарына ұқсас болды. Топ құрамына сәулетшілер Барбара мен Станислав Брукальский, Богдан Ляхерт, Шимон мен Хелена Сыркус, Юзеф Шанайца және Юзеф Малиновский, сондай-ақ суретшілер Владислав Стржеминский, Катажина Кобро, Генрик Стажевский, Александр Рафаловский, Мария Люция Нич-Боровякова, Ян Голус, Кароль Крыньски, Ромуальд Камиль Витковский және Казимеж Подсадецкий кірді. Дереккөздер
Сайлаушы

Сайлаушы — белсенді сайлау құқығы бар және тұрғылықты жері сайлау округінің шегінде орналасқан, бұл тиісті деңгейдегі жария билік органының өкілдік сипатын қамтамасыз ететін азамат. Сайлаушыларды тіркеу Азаматты сайлаушылар тізіміне енгізу оның тұрғылықты жері бойынша тиісті сайлау учаскесінің шекарасында тіркелуі негізінде жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының азаматтарын тұрғылықты жері бойынша тіркеуге жауапты құзыретті органдар Әділет органдары болып табылады. Тұрғылықты жері бойынша тіркеу мынадай құжаттар негізінде жүзеге асырылады: * Заңда белгіленген тәртіппен тұрғын үй жылжымайтын мүлігін сатып алуды растайтын немесе пайдалану құқығын, оның ішінде жалдау немесе қосалқы жалдау шарттарының негізінде растайтын құжат; * Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де заңды негіздерде, сондай-ақ тұрғын үй-жайдың меншік иесінің (немесе жалдаушының) жазбаша келісімімен тұрғын үй-жайда тұруға құқық беретін құжаттар. Азаматтарды тіркеу олардың тұрақты тұрғылықты жері бойынша үй жайлардың мынадай түрлерінде жүзеге асырылады: * тұрғын үйлер, пәтерлер, жатақханалар, қонақ үйлер; демалыс үйлері, санаторийлер, профилакториялар және медициналық мекемелер; * саяжай, бау-бақша серіктестіктері мен кооперативтер құрамындағы тұрғын үйлер; тұруға бейімделген пансионаттар мен қызметтік үй-жайлар. Сайлаушылар тізімдері Сайлауға қатысудың міндетті шарты азаматтарды сайлаушылар тізіміне қосу болып табылады. Тұрғылықты жері бойынша сайлаушылардың тізімін тиісті әкімдік (жергілікті атқарушы орган) жасайды. Сайлау туралы ресми хабарланған сәттен бастап дауыс беруге құқығы бар әрбір азамат тиісті әкімдікке сайлаушы ретінде тіркелу туралы өтініш беруге құқылы. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://election.gov.kz/kaz/elektorialdyk-sozdik/opredeleniya/%D0%A1/saylaushy.php САЙЛАУШЫ] — Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының Электоралдық сөздік
Әкімдік

Әкімдік, әкім аппараты (әкімшілік; ) — Қазақстандағы өңірлік атқарушы билік органы, Қазақстан мен Қырғызстандағы аудандық мемлекеттік әкімшілік. Әкім әкімдіктің (облыс үкіметінің) басшысы болып табылады, ол облыстағы республика президенті мен үкіметінің атынан өкілдік етеді. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдерін Қазақстан премьер-министрінің ұсынуы бойынша президент қызметке тағайындайды. Қарапайым тілмен айтқанда, олар қала, облыс, аймақ бастықтарының қызметін қазіргі мағынада қалалық немесе бастықтар, ауылдардың атамандары ретінде жүзеге асырады. Ұйымдық құрылым жергілікті мемлекеттік биліктің атқарушы орган ретіндегі міндеттері мен өкілеттіктерімен анықталады. Әкімдікті әкім, оның орынбасарлары, басқармалар, бөлімдер және басқа да қызметтік бөлімшелер құрайды. Әкімдіктің құрылымын облысты, ауданды, қаланы басқару схемасына сәйкес белгіленгеннен кейін бірден әкімнің ұсынуы бойынша мәслихат бекітеді. Жергілікті атқарушы органдардың экономикалық және қаржылық негізі әкімшілік-аумақтық бірліктердің меншігінен (мәслихаттар мен жергілікті әкімшіліктердің оларға тиесілі мүлкі), жергілікті бюджет қаражатынан, бюджеттен бөлінетін жергілікті салықтардан, субвенциялардан және субвенциялардан, мемлекеттік алымдардан, қала мен ауданның меншігі үшін жалдау төлемдерінен, кәсіпорындардан ұсталатын салықтардан және басқа төлемдерден тұрады. Әкімнің бюджеттен тыс қор құруға құқығы бар. Оған сенбіліктер өткізуден, қарыздарды, лотереялар мен аукциондарды өткізуден түскен иесіз және тәркіленген мүлікті сатудан алынған кірістер кіреді. Әкімдіктің құзыретіне мынадай қызмет түрлері кіреді: бюджетті жоспарлау, қалыптастыру және пайдалану, шаруашылық қызметті ұйымдастыру, көлікті, байланыс пен жерді, табиғи ресурстарды пайдалану, заңдылықты, құқықты, тәртіпті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен мүдделерін қорғау, жеке және заңды тұлғалардан өтініштер қабылдау және т.б. Елді мекендер мен ауылдардағы басқару органдары да жергілікті билік органдарына кіреді. Тағы қараңыз * Қазақстан әкімдерінің тізімі
Экзитпол

Экзитпол (, әріптер. шығу сауалнамасы; дұрыс емес «эксит-пул», кейде «экзит-полл», «эксит-полл») — әлемдік әлеуметтанулық тәжірибеде қолданылатын дауыс беруден кейін сайлау учаскелерінен шығу кезінде әлеуметтік қызметтер жүргізетін азаматтардан сұрау рәсімі. Экзитполдың негізгі міндеттері сайлау нәтижесін жедел болжау мүмкіндігін алу және сайлаушылар туралы статистикалық деректерді жинақтау болып табылады. Сайлау учаскелерінен шыққан адамдар кімге дауыс бергені туралы сұралады (анонимділік шарттарымен). Сайлаушылардың көпшілігінде шындықты айтуға негіз жоқ деген болжамға сүйене отырып, мұндай сауалнамалардың деректері ресми түрде жарияланған дауыс беру деректерімен тексеру (корреляция) үшін қолданылады. Сайлау күні экзитполдардың деректері дауыс беру тәртібі мен рәсімі туралы есеп беру кезінде ТД пен баспасөзде кеңінен жарияланады. World Exit Poll интернет-технологиясын пайдалана отырып, әртүрлі елдердегі халықтың әртүрлі топтарының сауалнамаларының қорытындылары бойынша дүниежүзілік ақпарат алуға, сондай-ақ алдын ала дауыс беруге болады. Осы онлайн-технологияның көмегімен көптеген адамдар үйден шықпай-ақ жасырын дауыс бере алады және кез-келген саяси немесе әлеуметтік қызмет үшін рейтинг жасай алады. Экзитпол ақпараттық (жұртшылықты сайлау нәтижелерімен алдын ала таныстыру) және бақылау (сайлау нәтижелерін қасақана бұрмалау мүмкіндігін азайту) функцияларын орындайды. Бұл әдіс алғаш рет АҚШ-та пайда болды. Журналист Уоррен Митофский 1967 жылы Кентукки губернаторының сайлауы кезінде сайлаушыларға сауалнама жүргізді. Дереккөздер
Тікелей эфир

Тікелей эфир (Тікелей трансляция; тікелей көрсетілім) - телевизиялық немесе радиосигналды бірінші дубльден эфирге жазу орнынан тікелей беру, яғни сигналды нақты уақытта тарату процесі. Телебағдарламаны жүзеге асыратын аппаратураның техникалық шектеулеріне және сигналдың ауысу нүктелерінің көптігіне байланысты (камера — сигналды өңдеу орталығы — таратушы антенна — спутник — қабылдаушы антенна — теледидар (монитор), интернетті қоса алғанда), тікелей эфир мүлдем «тікелей» болмайды (бірнеше секундқа артта қалуы мүмкін). Мысалы, 2006 жылғы футболдан әлем біріншілігінің көрсетілімін көрермендер нақты уақыттан 6 секундтан кейін көрді. Тікелей эфирдің ерекшелігі — алынған және бірден жіберілген деректерді редакциялау мүмкін еместігі, бұл күтпеген оқиғаны таратудың белгілі бір ықтималдығын жоққа шығармайды. Тікелей эфир теледидар жаңалықтарында кеңінен таралды. Интернет арқылы таратуда кең таралған (мысалы., интернет-телевизия, интернет-радио). Уеб-камералар тікелей эфирде таратылады. Тікелей эфир аясында өзекті және пікірталас тақырыптары бойынша электрондық дауыс беру немесе теледауыс беру жиі өткізіледі. Литература *
Дестини Удоджи

Йенома Дестини Удоджи (; 28 қараша 2002, Верона) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық Тоттенхэм Хотспур *УЕФА Еуропа Лигасы: 2024/25 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/556385 Профилі]
Футболдан Англия чемпионаты 2024/25

Футболдан Англия чемпионаты 2024/25 — турнирдің 126-шы маусымы. 2024 жылы 16 тамызда басталып, 2025 жылы 25 мамырда мәреге жетті. Турнир кестесі Статистика Мергендер Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.premierleague.com/ Турнирдің ресми сайты]
1-дәрежелі флот флагманы

1-дәрежелі флот флагманы — КСРО Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскеріндегі Теңіз күштерінің (КСРО ЖШҚӘ ТК) әскери атағы. Тарихы КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1935 жылғы 22 қыркүйектегі қаулысымен енгізілді, ал КСРО ЖШҚӘ теңіз күштері үшін КСРО халық комиссарлары кеңесінің 1935 жылғы 22 қыркүйектегі № 2591 қаулысымен бекітіліп, КСРО қорғаныс халық комиссарының 1935 жылғы 26 қыркүйектегі № 144 бұйрығымен жарияланды. 1-дәрежелі флот флагманы атағы 1940 жылы 7 мамырда КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының «Әскери-теңіз флотының жоғарғы қолбасшылық құрамы әскери атақтарын белгілеу туралы» Жарлығымен бекітілген жаңа атақтардың енгізілуіне байланысты жойылды. КСРО ОАК мен ХКК 1937 жылғы 30 желтоқсандағы № 120/2204: «КСРО әскери-теңіз күштері халық комиссариатының құрылуы туралы» (Қорғаныс халық комиссарының 1938 жылғы 8 қаңтардағы № 5 бұйрығымен жарияланған) қаулысынан кейін, 1938 жылдан бастап КСРО ЖШҚӘ Теңіз күштері КСРО ӘТК деп атала бастады. 1939 жылдың аяғында бұл атау түпкілікті бекітілді: КСР Одағы Әскери-теңіз күштері (КСРО ӘТК). Мысалы: ӘТК ХК 22.10.1939 жылғы № 431 бұйрығымен «КСР Одағы Әскери-теңіз күштерінің үздігі» төсбелгісімен марапаттау туралы ереже бекітті және төсбелгі құрылған сәттен бастап «ӘТК үздігі» деген жазумен жасалды. Атақты иеленгендер * 20.11.1935 — Викторов Михаил Владимирович — Тынық мұхит флоты қолбасшысы. * 20.11.1935 — Орлов Владимир Митрофанович — ЖШҚӘ теңіз күштері басқарма басшысы. Тағы қараңыз * 1-дәрежелі командарм * 1-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары * 1-дәрежелі армия комиссары Дереккөздер
Михайло Милованович

Михаило Милованович (24 ақпан 1879, Гостиница — 28 қараша 1941, Ужице) — серб суретшісі, мүсінші, жазушы. Сербия суретшілері қауымдастығының (Udruženje likovnih umetnika Srbije) негізін қалаушылардың бірі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сербия армиясының Жоғарғы қолбасшылығы жанындағы әскери суретші болған. Өмірбаяны 1905 жылы Михаило Милованович Мюнхендегі Көркемөнер академиясына оқуға түседі. Онда оның ұстаздары профессор Людвиг фон Гертерих пен Гюго фон Хаберман болған. 1938 жылы Белград қаласында оның картиналарының көрмесі өтті. Михайло Миловановичтің есімі ұзақ уақыт бойы ұмыт болып, 2004 жылға дейін үнсіздік құрсауында қалды. Оның көптеген шығармаларын Белградтағы өнер мекемелері Милан Миловановичтің атына теліген. Суретшінің ұлы Момчило Милованович әкесінің жақсы атын қалпына келтіру үшін көп жыл бойы күресіп, оның еңбектерін жинаған. Осы күш-жігердің нәтижесінде 2004 жылы Ужице ұлттық мұражайы Сербияның Мұражай қоғамының «Михаило Вальтрович» сыйлығына ие болды — бұл марапат суретші Михаило Миловановичтің мұрасын жинау және музейлік түрде ұсыну ісі үшін берілген. 2007 жылы Ужице қаласының округтік соты Михайло Миловановичтің жақсы атын ресми түрде ақтап, оның саяси және идеологиялық себептермен қудалауға ұшырап, қаза тапқанын мойындады. Марапаттары Михайло Милованович Святой Савва орденімен және Югославия тәжінің үшінші дәрежелі орденімен марапатталған. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.youtube.com/watch?v=cAQBgBKP-Q8 Михаил Миловановичтің галереядағы картиналары]
Марк Гиу

Марк Гиу Пас (; 4 қаңтар 2006 жыл, Гранольерс, Испания) — испаниялық футболшы, "Челси" клубыныңң шабуылшысы. Испания жастар құрамасында ойнайды. Жетістіктері Командалық *УЕФА Конференция лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Абде Эззалзули

Абдессамад Эззалзули (; 17 желтоқсан 2001 жыл, Бени-Меллаль, Марокко), қысқаша Эз Абде — марокколық футболшы, Марокко Ұлттық футбол құрамасы мен "Реал Бетис" клубының шабуылшысы. 2022 жылы әлем чемпионатына, 2024 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына, 2023 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Клубтық *УЕФА Конференция лигасының финалисі: 2025 Халықаралық *Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 2022 *Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері: 2024 Дереккөздер
Николас Джексон

Николас Джексон (; 20 маусым 2001) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Челси" клубының шабуылшысы. Карьерасы Сенегалдың "Каса Спорт" клубының түлегі. 2019 жылы "Вильяреал" командасының жастар клубына қабылданды. Ойын тәжірибесін арттыру үшін 2020 жылы "Мирандеске" жалға берілді. 2002 жылы әлем чемпионатына, 2023 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық *УЕФА Конференция лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Филип Йёргенсен

Филип Йёргенсен (; 16 сәуір 2002) — даниялық және швециялық футболшы, "Челси" клубының қақпашысы. Дания және Швецияның жастар құрамасында ойнады. Жетістіктері «Челси» * Конференциялар лигасы: 2024/25 Сілтемелер
Абзал Сапарбекұлы

Абзал Сапарбекұлы (6 тамыз 1975, Жамбыл облысы) — қазақстандық шенеунік, дипломат және І сыныпты Төтенше және Өкілетті Уәкіл. 2024 жылдан бастап қызметтегі Мажарстандағы Төтенше және Өкілетті Елші. Өмірбаяны 1975 жылы 6 тамызда Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Қайрат ауылында дүниеге келді. 1999 жылы Түркиядағы Таяу Шығыс техникалық университетін “халықаралық қатынастар” мамандығы бойынша тәмамдағаннан кейін Астанаға қайтып келіп “Окан-Интер-Континенталь” қонақ үйінің аудиторы болды. Дипломатиялық мансабын 2000 жылы Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің Екіжақты ынтымақтастық департаментінің Таяу және Орта Шығыс, Мағриб және Африка бөлімінің референті болып бастады. 2003—2008 жылдары Қазақстаның Түркиядағы Елшілігінде атташе, үшінші және екінші хатшы; 2008 жылы Қазақстан темір жолы компаниясы Халықаралық ынтымақтастық және протокол департаментінің директоры; 2008—2011 жылдары Қазақстанның Женева қаласындағы БҰҰ-ның Еуропалық бөлімшесіндегі Тұрақты Өкілдігінің кеңесшісі; 2011—2014 жылдары Түркі кеңесінің хатшылығының директоры; 2014—2017 жылдары Түркі кеңесі Бас хатшысының орынбасары болып еңбектенді. 2017 жылғы сәуірде Түркиядағы Төтенше және Өкілетті Елші болып тағайындалды. 4 айдан кейін Түркия және Албаниядағы Төтенше және Өкілетті Елші қызметін қоса атқарушы болып тағайындалды. 2022 жылғы наурызда лауазымынан босатылып, 1 айдан кейін “Отандастар” қорының президенті атанды. Сол жылғы жаздан бастап Ұлттық Құрылтайдың мүшесі. 2 жыл президент болып еңбектенгеннен кейін 2024 жылғы жазда Мажарстандағы Төтенше және Өкілетті Елші болып тағайындалды. Жеке өмірі Үйленген, 4 баласы бар. Қазақ, орыс, ағылшын және түрік тілдерін меңгерген. Марапаттары мен атақтары * І сыныпты Төтенше және Өкілетті Уәкіл. Дереккөздер
Милиция директоры

Милиция директоры — 1936-1943 жылдар аралығында КСРО ІІХК милициясының жоғарғы басқарушы құрамның арнайы атағы. Бұл атақ ІІХК МҚББ 2-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссарына, ЖШҚӘ 2-дәрежелі командармына, ЖШҚФ 2-дәрежелі флот флагманына теңестірілген болатын. Бұл арнайы атақ милиция бас директорынан төмен және милиция инспекторынан жоғары тұрды. Тарихы Милиция директоры атағы КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1936 жылғы 26 сәуірдегі қаулысымен КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы қолбасшылық құрамы үшін ІІХК 1936 жылғы 5 мамырдағы № 157 бұйрығымен жарияланған. 1943 жылы 9 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының «ІІХК және милиция басшылық құрамның атақтары туралы» Жарлығымен директордың орнына 1-дәрежелі милиция комиссары арнайы атағы енгізілді. Айырым белгілері КСРО ІІХК 1936 жылғы 15 маусымдағы № 208 бұйрығымен ЖШМ қатардағы қызметкер және басқарушы құрам үшін жаңа ілгектер мен жаңа айырым белгілер енгізілді. Ілгектер параллелограмм түрінде болды. Тігілген ілгектің жиегімен бірге ұзындығы — 10 см, жиегімен бірге ені — 5 см, жиектің ені — 2,5 мм. Ілгектер шинел, гимнастерка, кител немесе шекпеннің жағасына тігілді. Гимнастеркадағы ілгектердің өлшемі 4х9 см болуы мүмкін болды. КСРО ІІХК 1939 жылғы 16 тамыздағы № 524 бұйрығымен жұмысшы-шаруа милициясының қатардағы қызметкер және басқарушы құрам үшін ЖШҚӘ және мемлекеттік қауіпсіздік органдарында барларға ұқсас жаңа ілгектер мен айырым белгілері енгізілді: ромблармен, тіктөртбұрыштармен («шпалдар»), шаршылармен («кубиктермен») және үшбұрыштармен. Ілгектер қызыл түсті шұғадан жасалған жиектері бар көгілдір түсті болды. Гимнастерканың ілгектері параллелограмм пішінді болды. Тігілген ілгектің жиегімен бірге ұзындығы — 9 см, ілгектің жиегімен бірге ені — 32,5-33 мм, жиектің ені — 2,5 мм. Ілгек гимнастерканың немесе кителдің жағасына тігілді. Шинелдің ілгектері ромб пішінді болды. Тігілген күйіндегі шинел ілгектерінің өлшемі: бұрыштан бұрышқа дейінгі ұзындығы — 10-11 см, бұрыштан бұрышқа дейінгі ені — 8-9 см, жиектелген жағының ұзындығы — 6,5 см, жиектің ені — 2,5 мм. Атақты иеленгендер Бұл атаққа төрт адам ие болды (барлығына 1936 жылы 11 шілдеде берілді): * Бачинский Николай Станиславович (1894—1937), Украина КСР ІІХК жұмысшы-шаруа милиция басқармасы басшысы. * Вуль Леонид Давыдович (1899—1938), Мәскеу облысы ІІХК Мәскеу қ. жұмысшы-шаруа милиция басқармасы басшысы. * Маркарьян Сергей Николаевич (1898—1937), КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милиция бас басқармасы басшысының орынбасары. * Усов Дмитрий Васильевич (1888—1939), КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милиция бас басқармасы басшысының орынбасары. Төртеуі де сталиндік қуғын-сүргін кезінде ату жазасына кесілген. Дереккөздер * [http://shieldandsword.mozohin.ru/ranks/militia3643.htm Звания и знаки различия милиции в мае 1936 — феврале 1943 г.] * [http://www.rkka.ru/handbook/personal/chekist.xls Список присвоения спецзваний ГУГБ и РКМ 1935-1943 гг.]
Милиция бас директоры

Милиция бас директоры — 1936-1943 жылдар аралығында КСРО ІІХК милициясының жоғарғы басқарушы құрамның арнайы атағы. Бұл атақ ІІХК МҚББ 1-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссарына, ЖШҚӘ 1-дәрежелі командармына, ЖШҚФ 1-дәрежелі флот флагманына теңестірілген болатын. Бұл арнайы атақ жұмысшы-шаруа милициясындағы ең жоғарғы атақ, осы атақтан дәрежесі жағынан милиция директоры төмен. Тарихы Милиция директоры атағы КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1936 жылғы 26 сәуірдегі қаулысымен КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы қолбасшылық құрамы үшін ІІХК 1936 жылғы 5 мамырдағы № 157 бұйрығымен жарияланған. Бұл атақ ешкімге берілмеді. 1943 жылы 9 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының «ІІХК және милиция органдарының басқарушы құрамдардың атақтары туралы» Жарлығымен оны алмастыратын атақ қарастырылмады. Дереккөздер * [http://shieldandsword.mozohin.ru/ranks/militia3643.htm Звания и знаки различия милиции в мае 1936 — феврале 1943 г.]
Қарабура кесенесі

Қарабура кесенесі – Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Орналасқан жері Созақ ауданы, Созақ ауылында орналасқан. Сипаты Созақ кесенелері ішінде тәу етіп баратын нысан ретінде ерекше аталатын кесене Қарабура кесенесі болып табылады. XIX ғасырда бой көтерген бұл ескерткіш жергілікті аңызға сәйкес, Қожа Ахмет Ясауидің замандасы және жақын серігінің бейіті үстіне тұрғызылған. Құрылыс тас іргетастың үстіне шикі кірпіштен қаланып, қабырғасы лаймен сыланған. Куб тәрізді болып келген құрылыс біртіндеп жұмыртқа түріндегі күмбезге ұласады. Күмбездің жоғарғы бөлігінде жарық түсетін төрт дөңгелек саңылау бар. Жергілікті адамдардың айтуынша, моланың қасында өсіп тұрған терек те қасиетті болып саналады. Кесененің айналасы үлкен мазаратқа айналған, ал жақын уақытта тәу етіп баратындарға қызмет көрсетуге арналған қазіргі заманғы мемориал мен ғимараттар кешені салынған. Дереккөздер
Педро Порро

Педро Антонио Порро Сауседа (; 13 қыркүйек 1999) — испаниялық футболшы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. Жетістіктері «Спортинг» * Португалия чемпионы: 2020/21 * Лига кубогы (2): 2020/21, 2021/22 «Тоттенхэм Хотспур» * Еуропа Лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Микки ван де Вен

Микки ван де Вен (; 19 сәуір 2001) — нидерландтық футболшы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. 2024 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Клубтық «Тоттенхэм Хотспур» * Еуропа лигасы: 2024/25 Халықаралық * ЕУРО-2024 қола жүлдегері Дереккөздер
Пап Матар Сарр

Пап Матар Сарр (; 14 қыркүйек 2002) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының жартылай қорғаушысы. 2022 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Клубтық «Тоттенхэм Хотспур» * Еуропа лигасы: 2024/25 Халықаралық Сенегал * Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2021 Дереккөздер
Ив Биссума

Ив Биссума (; 30 тамыз 1996 жыл, Мали) — малилік футболшы, Мали Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының жартылай қорғаушысы. 2017, 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері «Тоттенхэм Хотспур» *УЕФА Еуропа лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Родриго Бентанкур

Родриго Бентанкур Кольман (; 25 маусым 1997 жыл) — уругвайлық футболшы, Уругвай Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері * Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі * Футболдан Америка кубогы 2019 * Футболдан Америка кубогы 2021 * Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі * Футболдан Америка кубогы 2024 Жетістіктері Командалық «Бока Хуниорс» * Аргентина чемпионы (2): 2015, 2016/17 * Аргентина кубогы: 2014/15 «Ювентус» * Италия чемпионы (3): 2017/18, 2018/19, 2019/20 * Италия кубогы (2): 2017/18, 2020/21 * Италия суперкубогы (2): 2018, 2020 «Тоттенхэм Хотспур» * УЕФА Еуропа лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Кевин Дансо

Кевин Дансо (; 19 қыркүйек 1998 жыл, Фойтсберг, Аустрия) — аустриялық футболшы, Аустрия Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. 2024 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Тоттенхэм Хотспур» * Еуропа лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Джед Спенс

Диоп Техути Джед-Хотеп Спенс (; 9 тамыз 2000, Лондон) — англиялық футболшы, Англия Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. 2025 жылғы УЕФА Еуропа лигасының жеңімпазы. Дереккөздер
Бен Дэвис (уэльстік футболшы)

Бенджамин Томас (Бен) Дэвис (; 24 сәуір 1993) — уэльстік футболшы, Уэльс Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. Карьерасы Қатысқан турнирлері *Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі *Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі *Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі Жетістіктері *Англия лига кубогы: 2012/13 *Еуропа лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Арчи Грей

Арчи Джеймс Фрэнсис Грей (; 12 наурыз 2006) — англиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Жетістіктері Командалық *УЕФА Еуропа лигасының жеңімпазы: 2024/25 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=144990 Профилі]
Нуссаир Мазрауи

Нуссаир Мазрауи (; ; 14 қараша 1997, Лейдердорп, Оңтүстік Голландия) — марокколық футболшы, Марокко Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының қорғаушысы. 2022 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Йонг Аякс» * Нидерланд 1 дивизионының жеңімпазы: 2017/18 «Аякс» (Амстердам) * Нидерланд чемпионы (3): 2018/19, 2020/21, 2021/22 * Нидерланд кубогы (2): 2018/19, 2020/21 * Нидерланд суперкубогы: 2019 «Бавария» * Германия чемпионы: 2022/23 * Германия суперкубогы: 2022 Дереккөздер Сілтемелер
Амад Диалло

Амад Диалло (; 11 шілде 2002 жыл, Абиджан, Кот-д’Ивуар) — ивуарлық футболшы, Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Жетістіктері Клубтық «Манчестер Юнайтед» * Англия кубогы: 2023/24 Дереккөздер Сілтемелер
Диогу Дало

Жозе Диогу Дало Тейшейра (; — Диогу Дало; 18 наурыз 1999 жыл, Брага, Португалия) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. Қатысқан турнирлері * Еуропа чемпионаты: 2021, 2024 * Әлем чемпионаты: 2022 Жетістіктері Командалық «Порту» * Португали чемпионы: 2017/18 «Манчестер Юнайтед» * Англия кубогы: 2023/24 * Лига кубогы: 2022/23 Португалия * Еуропа чемпионы (17 жас): 2016 Дереккөздер
Джошуа Зиркзе

Джошуа Оробоса Зиркзе (; 22 мамыр 2001, Схидам) — нидерландтық футболшы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының шабуылшысы. 2024 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Бавария» * Германия чемпионы: 2019/20 * Германия кубогы: 2019/20 * Германия суперкубогы (2): 2020, 2022 * Чемпиондар лигасы: 2019/20 * УЕФА Суперкубогы: 2020 Жеке * Италия чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2023/24 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/joshua-zirkzee Профилі]
Натан Бернардо де Соуза

Натан Бернардо де Соуза (; 6 ақпан 2001 жыл, Итапесерика-да-Серра, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Жетістіктері * Рио-де-Жанейро штаты чемпионы (1): 2020 * Бразилия чемпионы (1): 2020 * Оңтүстік Америка кубогының финалисі (1): 2021 Дереккөздер
Джонни Кардозо

Жуан «Джонни» Лукас де Соуза Кардозо (; 20 қыркүйек 2001, Денвилл, Нью-Джерси, АҚШ) — америкалық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Реал Бетис" клубының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Командалық ; АҚШ * КОНКАКАФ Ұлттары лигасы жеңімпазы: 2022/23, 2023/24 Дереккөздер Сілтемелер *
Седрик Бакамбу

Седрик Бакамбу (; 11 сәуір 1991, Витри-сюр-Сен) — конголық футболшы, шабуылшы. Карьерасы 2017, 2019, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық «Бурсаспор» * Түркия суперкубогы: 2015 (финалист) «Бэйцзин Гоань» * Қытай кубогы: 2018 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.olympiacos.org/en/player/cedric-bakambu/ Профилі]ref-en}}
Ромен Перро

Ромен Поль Жан-Мишель Перро (; 22 қыркүйек 1997 жыл, Тулуза, Франция) — франциялық футболшы, "Реал Бетис" клубының қорғаушысы. Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.worldfootball.net/player_summary/romain-perraud/ Профилі]
Ескендір Жүсіпұлы Айсариев

Ескендір Жүсіпұлы Айсариев (28 наурыз 1976, Алматы) — қазақстандық дипломат және І сыныпты Төтенше және Өкілетті Уәкіл. 2024 жылдан бастап қызметтегі Албаниядағы Төтенше және Өкілетті Елші Өмірбаяны 1976 жылы 28 наурызда Алматыда дүниеге келді. 1998 жылы Алматы мемлекеттік университетін “халықаралық қатынастар” мамандығы бойынша тәмамдағаннан кейін 2015 жылға дейін Қазақстан Сыртқы істер министрлігінде еңбектенді. 2015—2019 жылдары Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің Мемлекеттік протокол қызметі басшысының орынбасары; 2019—2023 жылдары Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің Мемлекеттік протокол қызметінің басшысы; 2023—2024 жылдары Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі болып қызмет етті. Лауазымынан босатылған күні-ақ Албаниядағы Төтенше және Өкілетті Елші болып тағайындалды. Марапаттары мен атақтары * І сыныпты Төтенше және Өкілетті Уәкіл (2019); * Ерен еңбегі үшін медалі (2022). Дереккөздер
Жасылдар партиясы (АҚШ)

Жасылдар партиясы — америкалық солшыл саяси партия. 2001 жыл АҚШ-тың ерікті жасыл партиялары мен ұйымдарының бірігуінен кейін құрылудың ресми уақыты болып саналады. Бірақ бұл партиялардың кандидаттары бұрын 1996 және 2000 жылдардағы президенттік сайлауға қатысқандықтан, партияның бейресми білімі 1984 немесе 1991 жылдарға жатады. Бұл партия әділдік және қоршаған ортаны қорғау қағидаттарына негізделеді. Социал-демократия бағыты бар, пацифизм мен бейбіт қатар өмір сүруді қолдайды. Тарихы АҚШ-тағы алғашқы Жасылдар партиясы 1980 жылы құрылды. Жасылдар 2000 жылғы президенттік сайлауда ең үлкен жетістікке жетті, сол кезде елдегі танымал адвокат және белсенді Ральф Нейдер 2 883 105 дауыс жинады (шамамен 2,7 %). 2001 жылы АҚШ-тың әртүрлі «жасылдар» партиялары мен ұйымдарының мүшелері арасынан Надердің жақтастары бірігіп, Құрама Штаттарының «жасылдар» партиясын құрды , ол қазіргі уақытта елдегі «жасылдардың» негізгі ұлттық партиясы болып табылады. Ballot Access News бюллетенінің хабарлауынша, «жасылдар» АҚШ-тың үшінші партиялары арасында екінші орында. 2012 жылдың қазан айында олардың жақтастары 250 682 сайлаушыны тіркеді (тіркелген сайлаушылардың 0,24%). 2016 жылдың ақпанына қарай тіркелген қолдаушылар саны 242 023 адамға (0,24%) дейін азайды. 2016 жылға қарай 130-дан астам «жасылдар» АҚШ-та сайланбалы лауазымдарға ие болды, бірақ негізінен жергілікті деңгейде, олардың көпшілігі партиялық емес дауыс беруде жеңіске жетті. Құрылғаннан бері оның 1000 нан астам мүшесі сайлауда табысқа жетті. Саяси бағдарламасы Олар «жасыл саясатқа», «социал-демократияға», «популизмге» және «прогрессивизмге» негізделген солшыл-орталық көзқарастарды ұстанады. Барлық фракциялар арасындағы қайшылықтарға қарамастан, партия сөз сөйлейді: * Қоршаған ортаны қорғау үшін; * Әлеуметтік әділеттілік үшін; * Пацифистік сыртқы саясат үшін; * Иерархиялық емес партисипативті демократия үшін; * Абортты толық көлемде заңдастырғаны үшін; * Бір жынысты неке үшін; * Азаматтардың жеке атыс қаруын мемлекеттік бақылау үшін; * Зорлық-зомбылыққа қарсы; * Билік органдарын орталықсыздандырғаны үшін; * Қоғамдық экономика үшін; * Әйелдер құқықтары үшін. Басқару комитеті Партияның бірде-бір көшбасшысы жоқ, оны 7 тең төраға басқарады, 2010 жылдың желтоқсанына — Тереза Эль-Амин, Майк Фейнштейн, Фархин Хаким, Джули Джейкобсон, Джейсон Набивейнс, Дэвид Стренд, Крейг Торсен. Президенттік сайлауға қатысу Дереккөздер
Либертариандық партия (АҚШ)

Либертариандық партия — америкалық оңшыл либертарлық саяси партия. АҚШ-тың үшінші партияларының ішіндегі ең ірісі. 2012 жылдың қазан айында 330 811 (0,31 %) либертарианшыл ретінде тіркелді, ал 2016 жылдың ақпанында 411 250 (0,40 %). 143 либертарианшыл сайланған лауазымдарды, соның ішінде қала мен округ әкімдерін, округ пен мектеп кеңестерінің мүшелерін және басқа да жергілікті лауазымдарды атқарады, олардың 2-і штаттың заң шығарушы органдарының депутаттары, олардың көпшілігі, 100 адам, партиясыз болып сайланды, 2012 жылы партия өкілдері 138 лауазымды атқарды. 2020 жылдың сәуірінде партияға Мичиган конгрессмені Джастин Амаш қосылды. 2022 жылдан бастап Мизестің ультраоңшыл кокусы партияның басым фракциясына айналды, бұл БАҚ-да сыни реакциялар тудырды. Саяси ұстанымы Саясатта либертаризм идеологиясына негізделген: еркін нарықтық экономика, азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, еркін халықаралық сауда, Бейбітшілік және басқа елдердің істеріне араласпау. Экономика тұрғысынан Республикалық партияға жақын. Президенттік сайлауға қатысу Партия 1972 жылғы сайлауда бір сайлаушы дауысын алды, ол штат сайлаушыларының шешіміне қарсы республикашыл Никсонның орнына оның өкіліне дауыс берді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.lp.org/ АҚШ Либертариандық партиясының сайты]
Альянс Дюделанж

«Альянс Дюделанж» — Люксембургтің оңтүстігіндегі Дюделанж қаласынан шыққан футбол клубы. Тарихы Клуб 1916 жылы Étoile Rouge Dudelange (1908) және Étoile Bleue Dudelange (1912) клубтарының бірігуі нәтижесінде құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның атауы немісше бағдарламаның бір бөлігі ретінде FV Rot-Schwarz Düdelingen болып өзгертілді. Команданың ең табысты онжылдығы — 1960 жылдар болды. Олар 1961 және 1962 жылдары Люксембург Кубогын қатарынан екі рет жеңіп алды, ал 1962 жылы Люксембург Ұлттық дивизионында екінші орын алды, сондай-ақ 1969 жылы үшінші рет кубок финалына шықты. Осы кезеңде клуб екі рет УЕФА Кубок иелері кубогына қатысу құқығына ие болды. 1961–62 жылғы маусымда олар Шығыс Германияның Карл Цейсс командасынан жалпы есепте 9–2 есебімен ұтылып, бірінші айналымда жарыстан шықты. Бір жылдан кейін дәл сондай нәтижемен (9–2) Данияның B 1909 командасынан жеңілді. 1991 жылы бұл команда Стад Дюделанж және US Дюделанж клубтарымен бірігіп, қазіргі Ф91 Дюделанж клубын құрды. Дереккөздер
Хесус Родригес Карабальо

Хесус Родригес Карабальо (исп. Jesús Rodriguez Caraballo; 21 қараша 2005) — испаниялық футболшы, шабуылшы. 2021 жылдан бері "Реал Бетис" сапында ойнайды. Испанияның 19, 21 жастағы құрамаларында ойнаған. 2024 жылы 19 жастағылар арасында Еуропа чемпионы атанды. Сілтемелер * https://www.bdfutbol.com/en/j/j209051.html
Бенуа Бадьяшиль

Бенуа Нтамбюэ Бадьяшиль Мюкинай Байа (; 26 наурыз 2001 жыл, Лимож) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Челси" клубының қорғаушысы. Жетістіктері Командалық *УЕФА Конференция лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Нони Мадуэке

Чуквунонсо Тристан Мадуэке (; 10 наурыз 2002 жыл), қысқаша Нони Мадуэке — англиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасы "Кристалл Пэлас", "Тоттенхэм Хотспур" клубтарының түлегі. 2018 жылы ПСВ Эйндховен академиясына ауысып, екі жылдан соң негізгі құрамға ілінді. Дереккөздер
Педру Нету

Педру Ломба Нету (; 9 наурыз 2000, Виана-ду-Каштелу) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Челси" клубының шабуылшысы. 2024 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Лацио» * Италия кубогы: 2018/19 «Челси» * УЕФА конференция лигасы: 2024/25 Дереккөздер
Леви Колуилл

Леви Лемар Сэмьюэлс Колуилл (; 26 ақпан 2003 жыл) — англиялық футболшы, Англия Ұлттық футбол құрамасы мен "Челси" клубының шабуылшысы. Жетістіктері Командалық «Челси» * УЕФА Конференция лигасы: 2024/25 Англия * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 2023 Дереккөздер