kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Окница

Окница — Молдовадағы қала, Окница ауданының орталығы. 2025 жылы Окница қаласының халқы 9 531 адамды құрады. Окница Молдовада халық саны бойынша 59 қаланың ішінде 36-шы орында. Географиялық орналасуы Днестр өзенінің оң жағалауында орналасқан. Кишиневтен 230 км қашықтықта, Украина шекарасымен шекарада орналасқан. Бұл елдегі ең солтүстік теміржол торабы. Окница тұрғындарының этникалық құрамы негізінен молдавандар мен украиндар, сонымен қатар орыстар, гагауздар, болгарлар, поляктар, еврейлер және басқа ұлттар. Тарихы Қала XIX ғасырдың аяғында Бельцы — Черновцы теміржолының құрылысымен байланысты. Окница қаласы 1897 жылы аттас теміржол вокзалының жанында пайда болды. 1898 жылы 45 жергілікті жер иелерінің учаскелік шекараларын көрсететін алғашқы Окница бас жоспары жасалды. 1903 жылы Окница теміржол вокзалының құрылысы аяқталды. 1904 жылға қарай Окницаның халқы 3240 адамды құрады, бұл жерде екі сыныпты мектеп, шіркеу, земство мекемелері жұмыс істеді. 1910 жылы Окница жергілікті теміржол әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде мұнда негізгі қойма мен паровоздарды жөндеу шеберханасы жұмыс істеді. 1918–1940 жылдары Окница вокзалы Атака болысының Липник коммунасының, 1941–1944 жылдары сол болыстың Климауцы коммунасының құрамында болды. 1923 жылы Окницада 3127 адам тұрған. Ауыл шаруашылығы кооперативі, мал сою пункті, бастауыш және орта мектептер, әкімдік, пошта, телеграф, телефон, дәріхана, 6 асхана, т.б.болды. 1946 жылы Окница қалалық типтегі елді мекен мәртебесін алды. 1955 жылы мұнда қуаттылығы 3 миллион кірпіш, 250 мың тақтайша шығаратын кірпіш зауыты ашылды. 1975 жылы 7100 тұрғыны бар Окница аудан орталығына айналды. 1994 жылы ол қала мәртебесін алды, содан кейін Единец уезінің құрамына кірді. 2003 жылдан бастап қала Окница ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Экономикасы Негізгі өнеркәсіп кәсіпорындары халық тұтынатын тауарлар шығарылатын «Фитинг» АҚ, консерві өнімдерін шығаратын өндірістік комбинат және электр қозғалтқыштарын шығаратын «Нептун-Чертан» кооперативі. Қалада 57 сауда нүктесі, 3 базар, 11 қоғамдық тамақтандыру нысаны, 12 әлеуметтік қызмет көрсету бөлімі, 4 коммерциялық банк филиалы және 2 сақтандыру компаниясы жұмыс істейді. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді 115 шаруа қожалығы мен 2 ірі шаруашылық жүргізуші субъектілер өңдеуде. Көрікті жерлері Қаланың ең танымал көрікті жерлерінің бірі - өзінің сәулеттік сұлулығымен және бай тарихымен ерекшеленетін Окница Кремлі. Оның қабырғаларында қала мен оның тұрғындарының тарихына қатысты көптеген қызықты жәдігерлерді көруге болады. Кремльден басқа, Окница өзінің мәдени және тарихи мұражайларымен танымал. Солардың бірі – «Окница» тарихи мұражайы, онда қаланың көне заманнан бүгінгі күнге дейінгі тарихымен танысуға болады. Белсенді демалыс үшін Окницаның айналасындағы аймақ көптеген қызықты маршруттарды ұсынады. Мұнда Дубоссары қорығына баруға болады, онда таза ауада уақыт өткізіп, әсем табиғатты тамашалауға, көркем көлдер мен өзендерге баруға болады. Галерея Дереккөздер
Бричаны

Бричаны (Бричень; ) — Молдовадағы қала, Бричан ауданының орталығы. 2025 жылы Бричаны қаласының халқы 9 965 адамды құрады. Бричаны Молдовада 59 қаланың ішінде халық саны бойынша 33-ші орында. Географиялық орналасуы Бричаны қаласы Украинамен шекарада, Бэльц-Чернэуць тас жолының жанында, Лопатник және Вилия өзендері құрған аңғарда орналасқан. Ол Единец қаласынан 28 км және Кишиневтен солтүстікке қарай 230 км жерде орналасқан. Қала атауының шығу тегі Қала атауының шығу тегі туралы екі нұсқа бар. Бір нұсқа бойынша, бұл қала бричкилерді (жеңіл арбалар) жасап, жергілікті базарда сататын. Екінші нұсқада бұл атау «бричаг» терминінен шыққанын айтады. Бричаг деп жергілікті шеберлердің жұмыс үшін ғана емес, өзін-өзі қорғау үшін де қолданатын пышағын атаған. Осы пышақ қаланың заманауи елтаңбасында бейнеленген. Тарихы Бричаны туралы деректер дереккөздерде 1652 жылы айтылған. Гетман Богдан Хмельницкий дәуіріндегі ойрандардан кейін украин және поляк еврейлері осында қоныс аударды. Бірінші синагога мұнда 18 ғасырдың соңында пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жергілікті халықтың негізгі бөлігі еврейлер болды. 19 ғасырдың екінші ширегінен бастап елді мекенде кезең-кезеңімен оқу орындары ашылды. 1827 жылы талмуд-тора, 1847 жылы мектеп, 1863 жылы ерлер мектебі, 1909 жылы әйелдер мектебі жұмыс істей бастады. 20 ғасырдың басында ауылда 17 синагога болды. Ол кезде еврей ауруханасы жұмыс істеп тұрған болатын. Сонымен қатар, банк, наубайхана, кітапхана, қарттар үйі, бірнеше қайырымдылық ұйымдары жұмыс істеді. 1940 жылы Бессарабия Кеңес Одағына қосылғанда қаланың басты синагогасы Мәдениет үйіне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жергілікті еврейлерді оккупациялаушы румын әскерлері Приднестровьеге қоныстандырды. Соғыстан кейін олардың аз ғана бөлігі туған жерге оралды. Олардың көпшілігі кейін Израильге қоныс аударды. Қазір жергілікті халықтың басым бөлігін молдовандар, украиндар, орыстар құрайды. Мұнда этникалық болгарлар, сығандар, гагауздар да тұрады. Қала елтаңбасы мен туын 2002 жылы алды. Сол кезеңде Бричени «Ең таза қала» ұлттық байқауының жеңімпазы атанды. Жыл сайын 14 қазанда қала тұрғындары қала күнін атап өтеді. Көрікті жерлері Бричаныдың басты көрікті жерлерінің бірі - оның тарихи орталығы. Ғибадатханалар, шіркеулермен қатар ескі көшелермен серуендеп, сәулет өнерін тамашалауға болады. Ең танымал көрікті жерлерінің бірі - Ақ мұнара бекінісі. Бұл XIV ғасырдағы тарихи ескерткіш қаланы қорғау үшін салынған. Бүгінде мұнда бір кездері алынбайтын бекіністер ретінде қызмет еткен қираған қабырғалар мен мұнараларды көруге болады. Қамал бекініс жергілікті халықтың ерлігі мен жауынгерлік рухын бейнелейді. Сондай-ақ Бричаны сәулет-тарихи қорығы да өңірдің тарихи және мәдени ескерткіштері сақталған бірегей орын. Онда жергілікті халықтың мәдениеті мен дәстүрі туралы, сонымен қатар резервация аумағында орналасқан мұражайлар мен галереяларды тамашалауға болады. Галерея Дереккөздер
Алмат Талғатұлы Ақышев

Алмат Талғатұлы Ақышев (24 наурыз 1990, Күршім, Күршім ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық мемлекет қайраткер, Өскемен қаласының әкімі (11 желтоқсан 2024 жылдан бастап). Өмірбаяны 1990 жылы 24 наурызда Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Күршім ауылында дүниеге келді. 2011 жылы Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін «Туризм» мамандығы бойынша бітірген. 2015 жылы Алматы экономика және статистика академиясын «Экономика» мамандығы бойынша тәмәмдаған. 2018 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында білім алып, «Өңірлерді дамыту магистрі» атанды. Президенттік жастар кадрлық резервінің мүшесі болып табылады. Еңбек жолын «Қазақстан Орталық концерт залының» (Астана) әкімшілік-шаруашылық бөлімінде билет тексерушісі болып бастаған. 2012 жылдан бастап – мемлекеттік қызметте. 2012-2015 жылдары «ШҚО денешынықтыру және спорт басқармасы» ММ туризмді дамыту, ішкі бақылау бөлімінің жетекші маманы болды. 2015-2018 жылдары Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Инвестициялық саясат департаменті Қаржы құралдары басқармасының сарапшысы, бас сарапшысы қызметін атқарды. 2018-2020 жылдары Ұлан ауданы әкімі аппаратының басшысы болды. 2020 жылдың 21 қаңтарынан — 2020 жылдың 29 желтоқсанға дейін Аягөз ауданы әкімінің экономика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық жөніндегі орынбасары жұмысын істеді. 2020 жылдың 29 желтоқсанынан — 2022 жылдың 25 қыркүйегіне дейін Шығыс Қазақстан облысы энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы болды. 2022 жылдың 26 қыркүйегінен — 2024 жылдың 10 желтоқсанына дейін Күршім ауданының әкімі міндетін атқарды. 2024 жылдың 11 желтоқсанынан бастап — Өскемен қаласының әкімі болып келеді. Дереккөздер
Желкенді спорттан әлем чемпионаты

Желкенді спорттан әлем чемпионаты — желкенді спорттан халықаралық жарыс. Чемпионат әлемдік желкенді спортты басқарушы ұйыммен Халыкаралық желкенді спорт федерациясының ұйымдастырылады. Чемпионаттар тізімі Жалпы медальдар саны Сыртқы сілтемелер *[https://sailing.org/ Халыкаралық желкенді спорт федерациясының ресми сайты]
Иньяки Пенья

Игнасио Пенья Соторрес (; 2 наурыз 1999, Аликанте, Испания) — испан футболшысы, «Барселона» клубының қақпашысы. Мансабы Клубтық мансабы Барселона Аликанте қаласында дүниеге келген Пенья 2004 жылы, бес жасында, Аликанте футбол клубының жасөспірімдер құрамында өзінің мансабын бастады. 2012 жылы, 13 жасында, ол Вильярреал футбол клубынан Барселонаға қосылды. Иньяки Пенья 2017-18 UEFA Жастар Лигасын жеңген команданың құрамында болды. 2018 жылдың 16 сәуірінде Пенья Барселонамен келісімшартын үш маусымға созды. 2018-19 маусымын ол Сегундада Барселона B командасында бастады. 2018 жылдың 30 қазанында Пенья алғаш рет негізгі құрамға Испания кубогының 1/32 финалында Культураль Леонеса клубына қарсы ойында шақырылды, бірақ ол ойын барысында алаңға шықпады. Сондай-ақ, ол осы маусымда [[Яспер Силлессен мен негізгі қақпашы Марк-Андре тер Штеген жарақат алған кезде бірнеше рет қосалқы құрамға қосылды. Галатасарай 2022 жылдың 31 қаңтарында Иньяки Пенья маусымның соңына дейін Галатасарайға жалға берілді. 6 ақпанда, бұрынғы Барселона көмекшісі Доменек Торрентің жетекшілігімен, ол Сүпер Лигада Аланьяспорға қарсы 1–1 есебімен тең ойында дебютін жасады. Иньяки Пенья Галатасарай құрамында 6 ойын өткізді. Барселонаға оралу Иньяки Пенья жалдау келісімшартының мерзімі аяқталған соң, Барселонаға қайта оралып, 2022 жылдың 1 қарашасында УЕФА Чемпиондар Лигасында Виктория Пльзень клубына қарсы 4-2 есебімен сырт алаңда жеңіске жеткен ойында ресми түрде бірінші құрамда дебют жасады. 2023 жылдың 3 қаңтарында Пенья бірінші команда ойыншысы ретінде тіркеліп, Борнмут футбол клубына ауысқан Нетоның орнына бос қалған 13-ші нөмірлі футболкаға ие болды. 2023 жылдың 9 мамырында Пенья Барселонамен келісімшартты ұзартып, 2026 жылға дейін клубта қалатынын мәлімдеді. Жетістіктері Командалық ; Барселона * Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25 * Футболдан Испания Кубогының жеңімпазы: 2020/21, 2024/25 * Испания суперкубогының жеңімпазы: 2023, 2025 Дереккөздер
Дина Болуарте

Дина Эрсилия Болуарте Сегарра — перулық мемлекеттік қайраткер, саясаткер және заңгер. Перудың тарихында Президент лауазымын атқарған алғашқы әйел. Өмірбаян 1962 жылы 31 мамырда Апуримак облысының Чалуанка қаласында дүниеге келген. Сан-Мартин-де-Поррес университетінің заң факультетін бітірген, кейін сол университеттің аспирантурасында оқыған. Саяси мансабын 2018 жылы бастады, солшыл «Free Peru» саяси партиясынан Суркильон ауданының әкіміне сәтсіз жүгірді. 2021 жылдың 28 шілдесінде вице-президент қызметіне ресми түрде кірісті. Келесі күні, 2021 жылдың 29 шілдесінде президент Кастильо бір мезгілде өзінің Даму және әлеуметтік қосылу министрін Гидо Беллидо үкіметіне тағайындады. 2022 жылдың 7 желтоқсанында президент Педро Кастильо Конгрессты тарату туралы жариялады. Бұған жауап ретінде Конгресс Кастильоны биліктен шеттетуге дауыс берді. Мексика елшілігіне босқындарды қабылдауға тырысқан кезде, ол тұтқынға алынды. Билік вице-президент Дина Болуартеге тапсырылды.
Элдер Сантана

Элдер Сантана Консейсан (; 7 сәуір 1993 жыл) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері «Атлетико Минейро» * Либертадорес кубогы: 2013 * Минас-Жерайс штатының чемпионы: 2017 «Ақтөбе» * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2023 «Қайрат» * Қазақстан чемпионы: 2024 Дереккөздер
Валерий Громыко

Валерий Игоревич Громыко (; 23 қаңтар 1997 жыл) — беларустік футболшы, шабуылшы. Жетістіктері «Шахтёр» * Беларусь кубогы: 2018/19 БАТЭ * Беларусь чемпионы: 2022. * Беларусь кубогы: 2022 «Қайрат» * Қазақстан чемпионы: 2024 * Қазақстан суперкубогы 2025 Дереккөздер
Дамир Қайратұлы Қасаболат

Дамир Кайратулы Касабулат; 29 тамыз 2002 жыл, Алматы) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Қайрат" клубының қорғаушысы. Қазақстанның 17, 21 жастағы құрамаларында ойнады. Жетістіктері Командалық *Қазақстан чемпионы: 2024 *Қазақстан суперкубогы: 2025 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.480165.en.html Профилі]
23 наурыз қозғалысы

23 наурыз қозғалысы — Конго Демократиялық Республикасының шығысында әрекет ететін көтерілісшілер тобы. Бұл ұйым Ұлттық конгрестің халықтық қорғанысы (ҰКХҚ) негізінде құрылған және этникалық тутси азшылығының мүддесін қорғайды. Топтың атауы 2009 жылдың 23 наурызында жасалған бейбіт келісімге байланысты қойылған. 2012 жылдың сәуір айында тутси қарулы жасақтары генерал Боско Нтаганда басшылығымен көтеріліс бастады. Сол жылдың жазында көтерілісті басу операциясына Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгерлік күштері тартылды. 2022 жылдың 20 қазанында қарулы топ Конго Демократиялық Республикасының шығысында шабуыл бастады, нәтижесінде мыңдаған адам босқынға айналды. Шабуылдардан кейін Конго үкіметі Руанданы және оның президенті Поль Кагамені көтерілісшілерді қолдады деп айыптады. Алайда Руанда бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2022 жылдың қараша айында M23 көтерілісшілері Гома қаласына жақындап, шамамен 180 000 адамның үйлерін тастап шығуына себеп болды. 2025 жылғы 27 қаңтарда M23 қарулы тобы Гома қаласын өз бақылауына алды. 16 ақпанда көтерілісшілер Букаву қаласын оккупациялады. Дереккөздер
Ұят болмасын

Ұят болмасын — 2000-2005 жылдары "Хабар" телеарнасында көрсетілген танымал қазақша әзіл-сықақ бағдарламасы. Бағдарлама сол уақыттардағы қоғамдағы өзекті мәселелерді, отбасылық жағдайларды, әлеуметтік тақырыптарды комедиялық формада қозғап, көрерменге ой салуды мақсат етті. Негізгі ерекшеліктері: * Көріністер көбіне ауыл өмірінен, қарапайым адамдардың тіршілігінен алынған. * Шынайы өмірдегі проблемалар әзіл арқылы көрсетіліп, көрерменге жеңіл әрі түсінікті жеткізілді. Бағдарлама көпшіліктің сүйікті шоуына айналып, 2000 жылдардағы қазақ телевизиясындағы ең сәтті жобалардың бірі болды. Кейіннен актерлердің әрқайсысы жеке шығармашылық жолын жалғастырып, басқа жобаларға кетті. Дереккөздер
Дастан Талғатұлы Сәтбаев

Дастан Талғатұлы Сәтбаев (12 тамыз 2008 жыл, Алматы) — қазақстандық футболшы, "Қайрат" клубы мен Қазақстан ұлттық құрамасының шабуылшысы. Дулат тайпасынан шыққан. Мансап Клубтық Футболшы ретінде мансабын 2024 жылы «Қайрат-Жастар » клубында бастады. 2024 жылғы 7 сәуірде Қазақстанның бірінші лигасындағы дебюттік матчын «Алтай » клубына қарсы өткізді (1:0). 2024 жылғы 29 тамызда «Тараз » клубына қарсы ойында (1:0) бірінші лигадағы алғашқы голын соқты. 2024 жылғы 26 мамырда Қазақстан Лига Кубогындағы алғашқы ойынын «Ақжайық » клубына қарсы өткізді (9:0), 80-минутта Элдер Сантананың орнына алаңға шықты. 2025 жылғы 22 ақпанда Қазақстан Суперкубогында тұңғыш ойынын өткізіп, «Ақтөбе » клубына қарсы матчта (2:0) 69-минутта Георгий Зарианың орнына шықты. 2025 жылдың қаңтар айында "Челси" футбол клубы футболшымен 2029 жылға дейін келісім шарт жасасты. Трансфер құны 4.3 млн еуро. Бірақ "Челси" сапына 2026 жылдан бастап қосылады. 2025 жылғы 2 наурызда Қазақстан Премьер-лигасындағы бірінші турда «Астана » клубына қарсы ойында (1:1) гол соғып, 37-минутта Элдер Сантананың орнына алаңға шықты. Сол жылы, 26 қарашада, ол Чемпиондар Лигасындағы алғашқы голын "Копенгагенге" қарсы сырт алаңдағы матчта соқты, бұл жетістікке жеткен алғашқы қазақ ойыншысы атанды Ұлттық құрама 2023 жылғы 21 қазанда Қазақстанның 17 жасқа дейінгі құрамасында дебютант болып, Түркияның 17 жасқа дейінгі құрамасына қарсы ойнады (0:0). 2024 жылғы 18 ақпанда Ресейдің 17 жасқа дейінгі құрамасына қарсы матчта (1:3) Қазақстанның 17 жасқа дейінгі құрамасындағы алғашқы голын соқты. 2025 жылғы 22 наурызда Қазақстан ұлттық құрамасында тұңғыш рет Уэльс құрамасына қарсы матчта (1:3) 74-минутта Максим Самородовтың орнына шықты. Жетістіктері * Қазақстан суперкубогы: 2025 Дереккөздер Сілтемелер * [https://sport24.ru/football/article-718332-chelsi-podpisal-16-letnego-kazakha-vunderkinda-dastana-satpayeva-pochemu-yego-kritikoval-cherchesov «Челси» купил 16-летнего вундеркинда из Казахстана]
Дондюшаны

Дондюшаны Дондушень; — Молдовадағы қала, Дондюшан ауданының орталығы. Бельцы-Окнита желісіндегі теміржол вокзалы. 2025 жылы Дондюшаны қаласының тұрғындарының саны 10 654 адамды құрады. Дондюшаны Молдовада 59 қаланың ішінде халық саны бойынша 31-ші орында. Тарихы Алғашқы жазбаша дерек XVI ғасырға жатады. 1812 жылдан 1917 жылға дейін Бессарабия губерниясының Сорока уезінің құрамында болды. 1882 жылы станса, 1883 жылы темір жол салынды. 1902-1905 жылдары сорғы станциясы мен су мұнарасы салынды. 1905 жылы Тәуелсіздік көшесінің ауданында алғашқы жеке тұрғын үйлердің құрылысы басталды. Алғашқы жәрмеңке 1910 жылы өтті. 1915 жылы қолөнер және сауда орындары ашылды. 1918 жылы 27 наурызда (9 сәуір) елді мекен Румынияның құрамына кірді. 1920-1930 жылдары Дондюшаныда синонистік партиялардың филиалдары мен әртүрлі үлгідегі ұйымдары болды. 1940 жылы Қызыл Армия бөлімдері Молдованы басып алғаннан кейін, жаңадан құрылған Молдавия КСР-інің құрамына енді. 1941 жылы румын оккупациялық күштері қолбасшылығының бұйрығымен жергілікті еврейлер Приднестровьеге жер аударылды. 1950 жылдардың аяғында елді мекен қарқынды дами бастады. 1958 жылдан қала типтес елді мекен. 1963 жылы Дондюшаны ауданының әкімшілік орталығы мәртебесін алды. 1991 жылы 27 тамызда олар Молдова Республикасының құрамына енді. Экономика Дондюшаны қаласы өнеркәсіп орталығы, жергілікті экономиканың негізін өнеркәсіп өндірісі құрайды. Өнеркәсіп саласында 113 экономикалық субъект белсенді жұмыс істейді. Негізгілері: Red Nord Vest, BTA 9, II Scorpion Matrenciuc, II Cristel Scutari (наубайхана). Қалада 4 коммерциялық банктің филиалдары орналасқан: FinComBank SA, Moldova-Agroindbank SA, Moldinconbank SA, Energbank SA. Инфрақұрылымы Қалада 4208 үй мен пәтер болса, оның 2022-сі немесе 48 пайызы орталықтандырылған су жүйесіне қосылған. Сумен қамту 15 артезиан және 1130 жалпы пайдалану құдықтарымен қамтамасыз етілген. Елді мекен газбен қамтылған. Білім беру жүйесі 4 балабақша мен 4 жалпы оқу орнына мекемелерінен тұрады. Денсаулық сақтауды аудандық аурухана, жанұялық дәрігерлік орталық, ауылдық дәрігерлік пункт, профилактикалық емдеу пункті көрсетеді. Қалада 3 мәдениет үйі, 2 халық кітапхана, музыка мектебі, өнер мектебі, спорт мектебі бар. Көрікті жерлері Дондюшаныға келушілер тамашалай алатын көптеген көрікті жерлер бар. Қаланың басты алаңында көптеген дүкендерді, мейрамханалар мен кафелерді, сонымен қатар айналадағы саябақтар мен бақтарды аралауға болады. Қалада 16 ғасырда салынған Дондюшаны қамалы сияқты бірнеше тарихи орындар бар. Қамал бір кездері жергілікті билеушінің резиденциясы болған және артефактілердің әсерлі коллекциясымен ерекшеленеді. Қалада сонымен қатар бірнеше мұражайлар бар, соның ішінде Дондюшаны тарих мұражайы, онда қаланың тарихы мен мәдениетіне қатысты көптеген құжаттар мен фотосуреттер бар. Бауырлас қалалар * Сибиу (Румыния) Дереккөздер
Реал Сосьедад B

«Реал Сосьедад B» — Испанияның Сан-Себастьян қаласындағы футбол клубы, Реал Сосьедад клубының резервтік командасы. 1951 жылы құрылған. Үй алаңы 2500 жанкүйер сыйғызатын Зубиета аренасы. Бұрынғы атаулары * 1951—1992 — «Сан-Себастьян» * 1992— «Реал Сосьедад B» Жетістіктері *Сегунда División B ** Жеңімпаз (1): 2020/21 * Терсера ** Жеңімпаз (5): 1959/60, 1979/80, 1998/99, 1999/2000, 2009/10
Дәрі қорымы

Дәрі қорымы – Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген XIX-XX ғасырлардағы діни-мемориалдық ескерткіштер кешені. Орналасқан жері Атырау облысы Индер ауданы, Қарабау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 58 км қашықтықта жазық далалық жерде орналасқан. Қорымның солтүстік шетінен 70 м жерден "Орта Азия-Орталық" газ құбыры трассасы мен оған жақын құбырды тексеретін қызметтік қара жол өтеді. Қорымның оңтүстігінде, 5 км қашықтықта Мақат-Индер темір жолы жатыр. Қорым сипаты Төртбұрышты келген бейіттің алаңы – 150x160 м 2 және ескерткіштердің хронологиялық мерзімі XIX–XX ғасырлар басына жатады. Бейіттің аумағы шығыстан батысқа қарай өскен: мұны шикі кірпіштен тұрғызылған қоршаулардың, оларға орнатылған құлпытастардың эпитафияларының жақсы сақталуы дәлелдейді. Қорымда кемінде 100-ге тарта дәстүрлі көне ескерткіштер бар, дегенмен олардың басым көпшілігі шөккен қабір үсті үйінділері мен қоршаулары күйінде жатыр. Бейіттің батыс бөлігінде орналасқан оңтүстік жағында кіретін ойығы бар шикі кірпіштен салынған үлкен қоршаулар ерекше көзге түседі. Шамасы, бұл отбасылық ескерткіш бірнеше адамға арналған болуы мүмкін. Қорымында оймышталған, тік тұрғызылған, стела-құлпытастардың көлемі мен тегіс беттерінің алуан түрде кездесуі ерекше назар аудартады. Дайындалған материалдары – әктас-құмтастың әр түрлі түстерінен жасалған: ашық сары түстен бастап көк реңкті қоңыр күлгін түске дейін қамтиды. Құлпытастардың көпшілігінің басы дөңгеленіп аяқталған; бірқатар стелалардың ұшы жарты ай түрінде орындалған. Сонымен қатар бөлшектері шебер өңделген және тегіс беті безендірілген, батыс қазақстандық тас қашау өнері "көркем" мектебінің үлгісінде орындалған алып оймышты стелалар бар. Қорымдағы құлпытастардың бірі шырақ стеласы ретінде пайдаланылған, ескерткіштің төменгі жағында ішінде жануардың еріген майы бар шыны құты орналасқан. Оның жанына тасталған теңгелер адамдардың зиярат еткеніне дәлел болады. Стелаға ұзын ағаш қаданы сүйеп қойған. Тас қашау өнері бойынша ескерткіштерінің рәсімделуіндегі текстуралық-ақпараттық бөлігіне (эпитафиялар, таңба) көп көңіл аударылған, ал кейбір құлпытастарға қару-жарақтың (бес қару") суреттері салынған. Стелаларды өңдеу техникасы – қашау, екі қырлы-төрт қырлы етіп нәзік оймыштау. Қорымның солтүстік-батыс бұрышына соғылған (өрнектелген) темірден жасалған қоршау орнатылған. Зерттелуі Қорым 2004 жылы Батыс Қазақстан кешенді этноархеологиялық экспедициясы (БҚКЭАЭ, жетекші С.Е. Әжіғали, отряд басшысы Р.А. Бекназаров) бастамасымен алғаш рет зерттеледі, қорымның көлемі анықталады, жекелеген нысандарының өлшемі, фотосуреттері және эпиграфикалық түсірілімдері алынады. Құлпытастардың эпитафиясындағы мәтіндер бойынша қорым қазақтың беріш руы қаратоқай тармағына тиесілі екендігі анықталады. Бейітке 1869 жылы Есет Қараұлы би жерленген (орыс деректерінде Есет Карин деп жазылған). Қорымға зиярат етушілер келіп тұрады. Бейіт аумағын тазарту бойынша жұмыстар жүргізіліп, сынған құлпытастар, олардың бұзылған бас жақтары қазіргі цемент ерітіндісін пайдалану арқылы қайта қалпына келтірілген. Кейбір құлпытастарға ақ түсті шүберектер байланған. Дереккөздер
Айбар Абдулла

Айбар Абдулла (; 22 қаңтар 2002, Қарағанды) — қазақстандық футболшы, "Ақтөбе" клубының шабуылшысы. Қазақстан жастар футбол құрамасында ойнаған. Жетістіктері «Қайрат» *Қазақстан чемпионы: 2020 Дереккөздер
Дархан Нұрлыбекұлы Бердібек

Дархан Нұрлыбекұлы Бердібек (31 мамыр 2004, Ақтау) — қазақстандық футболшы, "Ақтөбе" клубының жартылай қорғаушысы. Қазақстан жастар құрамасында ойнаған. Жетістіктері «Ақтөбе» * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2024 * Қазақстан кубогы: 2024 Дереккөздер
Umbrella

«Umbrella» — барбадостық әнші Рианнаның Good Girl Gone Bad үшінші студиялық альбомындағы жетекші сингл, Jay-Z қатысуымен жазылған және 2007 жылғы 29 наурызда жарық көрген. Ән 2007 жылдың басты хиттерінің бірі болды, Billboard Hot 100 чартында 7 апта бойы бірінші орынды иеленіп (жыл қорытындысы бойынша екінші орынға тұрақтады), сондай-ақ Ұлыбританияда 10 апта бойы көш бастады. Тарихы «Umbrella» әнінің жазылуы 2007 жылы Атланта қаласындағы Triangle Studios студиясында өтті. Әннің авторлары — Трики Стюарт, The-Dream және Кук Харрелл — жаңа материал жазу мақсатында біріккен болатын. Алғашқыда бұл ән Бритни Спирске арналған еді, өйткені Стюарт бұған дейін оның 2003 жылғы «Me Against the Music» әнінде жұмыс істеген болатын. Алайда, Бритни бұл әнді тыңдап үлгермеді, себебі оның жазба компаниясы ұсынысты қабылдамай, әншінің Blackout альбомына арналған материал жеткілікті екенін мәлімдеді.. Ән жарыққа шыққаннан кейін 2007 жылдың ең үлкен хиттерінің біріне айналды. Ол әлемнің көптеген елдерінің хит-парадтарын бағындырды, оның ішінде АҚШ, Ұлыбритания, Австралия, Канада, Германия, Франция және басқа елдер бар. «Umbrella» әніне түрлі ремикстер жасалды және оны әр түрлі жанрдағы музыканттар орындады, олардың арасында: Children of Bodom, Manic Street Preachers, JLS, Bare Egil, Terra Naomi, Jamie Cullum, Mike Shinoda (Linkin Park), The Mint Chicks, McFly, Lillasyster, Plain White T's, Carrie Underwood, Keith Urban, OneRepublic, Sara Bareilles, láudia Leitte, Mandy Moore,. * Billboard мәліметінше, 2007 жылдың №2 әні (Billboard 2007 үздік синглдері) * Entertainment Weekly журналы бойынша 2007 жылдың №1 әні (10 Best Singles of 2007). * Rolling Stone журналы бойынша 2007 жылдың №3 әні (100 Best Songs of 2007). * Time журналы бойынша 2007 жылдың №3 әні (Top 10 Songs of 2007). Чарттардағы позициясы Ән Ұлыбританияда онжылдық пен ХХІ ғасырдың рекордын орнатты, онда ол ұлттық хит-парадта(UK Singles Chart) 10 апта бойы бірінші орында тұрды. Дереккөздер
Кодыма

Кодыма — Украинаның Одесса облысындағы қала. Подольск ауданының құрамына енеді. 2020 жылға дейін таратылған Кодым ауданының әкімшілік орталығы болды. 2025 жылы Кодыма қаласының халқы 8 964 адамды құрады. Географиялық орналасуы Кодыма Одесса облысының солтүстігінде Оңтүстік Бугтың бір саласы болып табылатын аттас өзен аңғарында орналасқан. Елді мекеннің ауданы 915 гектарды құрайды. Қала Киев-Одесса теміржол желісінде орналасқан және теміржол вокзалы бар. Одессаға дейінгі темір жол 242 шақырымды құрайды. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Кодыма – шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 270-ші орында (Украина), облыста 16-шы орында (Одесса облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 26047 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Каменка (32 км, Молдавия), Рыбница (38 км, Молдавия), Резина (40 км, Молдавия), Шолданешты (40 км, Молдавия), Балта (41 км), Бершадь (41 км), Подольск (48 км), Сороки (61 км, Молдавия), Гиндешты (61 км, Молдавия), Гайворон (61 км), Ямполь (64 км), Флорешты (65 км, Молдавия), Ладыжин (65 км), Тульчин (66 км), Маркулешты (70 км, Молдавия), Ананьев (75 км), Гайсин (81 км), Орхей (82 км, Молдавия), Теленешты (87 км, Молдавия), Дубоссары (92 км, Молдавия). Тарихы Кодыма 1754 жылы құрылған. Ол ұзақ уақыт бойы поляк магнаты князь Любомирскийге тиесілі болды. XVIII ғасырдың екінші жартысында Қодыма Подолиядан Қырым хандығына дейінгі сауда жолы өтетін нүкте ретінде үлкен мәнге ие болды. Польша екінші рет бөлінгеннен кейін (1793) Кодыма Ресейдің құрамына кірді. Халықтың басым көпшілігі ауыл шаруашылығымен айналысты. Шаруалар помещиктерге тәуелді крепостнойлық құқықта болды. Крепостнойлық құқық жойылғаннан кейін Қодыма шаруалары жарғы бойынша 626 дессятин жер алды. Шаруаларды тонаған жер иелері жақсы жерлерді өздеріне қалдырды. Жерінен айырылған шаруалар қосымша күнкөріс құралдарын іздеуге мәжбүр болды. Олардың көпшілігі қолөнермен айналысқан. Ауылдың дамуына 1865 жылы жұмыс істей бастаған Одесса-Балта темір жолының салынуы ықпал етті. 1870 жылы мамырда Кодыма арқылы тұрақты пойыз қатынасы басталды. Ол астық пен мал тасымалының маңызды нүктесіне айналады. Экономиканың қарқынды дамуы халық санының өсуіне ықпал етті. Қодымадағы алғашқы оқу орны 20 ғасырдың басында ғана ашылды. Бұл бар болғаны 40 бала оқитын үш жылдық шіркеу мектебі болды. Ол ескі шаруа лашығында орналасқан. Діни қызметкерден басқа үш сыныпта бір мұғалім болды. Земстволық екі сыныптық мектеп 1912 жылы ғана жұмыс істей бастады. Аудан орталығы болғанға дейін (1940) Кодыма 1920 жылдардан Молдаван АССР құрамында болды. Кодыма 1979 жылы қала мәртебесін алды. Көрікті жерлері Қаланың басты көрікті жері-1850 жылы салынған Христо-воздвиженский храмы. Бастапқыда бұл шіркеу болды, соғыстан кейін ол православие қауымына берілді. Сонымен қатар, Кодымда патша кезеңіндегі бірқатар басқа ғимараттар бар. Кодым аудандық тарихи-өлкетану мұражайы ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басындағы сәулет ескерткіші. Дереккөздер
Мұңайма, Үрбибі

Мұңайма, Үрбибі — 1994 жылы жарыққа шыққан қазақ әні, Сөзін жазған Әлібек Мейірбекұлы, әнін жазған Өтеген Бекахметов. Тарихы Ән 1994 жылы жазылған. Жетісай қаласында мәдениет саласында жұмыс істеп жүрген Әлібек өзінің жары Үрсұлу Сейдахметқызына арнап шығарды. Олардың үйленгеніне 25 жыл болған-тұғын. Сол жылы "Мырзашөл жұлдыздары" байқауы мен "Тамаша" ойын-сауық отауында да шырқалды. Әнді алғаш орындағандар Жетісайлық апалы сіңлілі Рахия мен Разия Бегахметовалар. Қырғызша нұсқасы 2024 жылы қырғыз әншісі Элера Қабылжанқызы қырғыз тілінде орындады. Бірақ әннің сөзін қырғызшаға аударып, ән кейіпкері Үрбибінің аты Әдемі боп өзгеріп кетті де, Әлібек Мейірбековтың жары Үрсұлу әннің іздеушісі ретінде журналистерге хабарласып, бұл мәселе тіпті Республикалық деңгейде талқыланды, телехабарларға шықты, ютуб каналдарында айтылды. Үрсұлу "ешқандай дауым жоқ, тек әннің авторы айтылса екен" деген ұсынысын айтты. Элера орындаған нұсқасы 2024 жылы түсірілген "Қарындаш" фильмінің (режиссері Самат Еркінбеков) саундтрегі болды. Мәтіні Бақыттың думанын, тым ерте тыймасын, Ұмытпай достарын, мәңгілік сыйласын. Іздемей өмірдің, бос жүру сейілін Үлкенге кішіге, мол болсын мейірімің. Қайырмасы Мұңайма Үрбибі, Мұңайма Үрбибі Мұңайма Үрбибі, Мұңайма Үрбибі Сағаттар сырғиды, минуттар жылжиды Жастық шақ өтеді, Мұңайма Үрбибі Сағаттар сырғиды, минуттар жылжиды Жастық шақ өтеді, Мұңайма Үрбибі Адамдық адалдық, арыңды күзетсін, Жасама жамандық, бол дәйім ізетшіл. Төгілмей көз жасың, махаббат маздасын, Сезімің азбасын, бақыт тап өз басың. Дереккөздер Сілтемелер *[https://qaz365.kz/culture/9632-kyrgyzdar-moiyndap-ruk-sat-suragan-mun-aima-urbibi-ninin-keiipkeri-kim/ Әннің тарихы]
Руслан Арысбекұлы Берденов

Руслан Арысбекұлы Берденов (6 наурыз 1985 жыл, Шымкент) — қазақстандық саясаткер, кәсіпкер, қоғам қайраткері, 2023–2025 жылдары Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты. Өмірбаяны 2006 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін «Менеджмент» мамандығы бойынша бітірген. 2009 жылы КИМЭП университетін іскерлік басқару магистрі дәрежесімен бітірді. Еңбек жолын 2005 жылы «Almaty Kus» (Сеймар Групп) ААҚ бөлшек сауда директоры болып бастады. 2007 жылғы ақпаннан бастап 2010 жылғы шілдеге дейін Берденов «Procter & Gamble» компаниясында бас логистикалық үйлестіруші қызметін атқарды. Сол жылғы шілдеден 2012 жылғы қазанға дейін ол «Eastcomtrans» ЖШС-де жылжымалы құрамды жалға беру департаментінің директоры болды. Берденов 2012 жылғы қарашадан 2018 жылғы мамырға дейін «Ақ ниет» ЖШС бас директоры қызметінде жұмыс істеді. Бұдан кейін, 2019 жылғы сәуірге дейін ол «Ақ ниет» ЖШС бақылау кеңесінің мүшесі болды. 2019 жылғы сәуірде ол Aq Niet Group бақылау кеңесі төрағасының орынбасары болды да, бұл қызметті 2023 жылғы наурызға дейін атқарды. 2023 жылғы 28 наурызда ол Respublica партиясының партиялық тізімі бойынша Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі ретінде өзінің саяси мансабын бастады. 2025 жылғы 24 ақпанда Шымкент қаласы әкімінің орынбасары қызметін атқарып келеді. Марапаттары 2014 жыл — Ernst & Young халықаралық бағдарламасының «Жыл кәсіпкері» сыйлығы (Entrepreneur Of The Year® Award); 2022 жыл — «Ерен еңбегі үшін» медалі. Дереккөздер
Темір Базарбайұлы Қырықбаев

Темір Базарбайұлы Қырықбаев (3 мамыр 1983 жыл) — қазақстандық мемлекет қайраткері, 2023 жылдан бастап Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. Өмірбаяны Білімі Астана қаласындағы Қазақ гуманитарлық заң университетінде білім алып, 2004 жылы диплом қорғап, заңгер біліктілігін алды. Кейін 2011 жылы «Сырдария» университетін қаржыгер мамандығын бойынша тәмамдады. Еңбек жолы Еңбек жолын «Абучина» ЖШС құрылыс компаниясында директордың орынбасары болып бастады. 2006–2008 жылдар аралығында компанияда заңгерлік бағыт пен қаржылық мәселелерге жауапты болды. 2008–2021 жылдар аралығында «Таймас сompаny» құрылыс компаниясының бас директоры қызметін атқарды. 2021–2023 жылдары Түркістан облыстық мәслихатының депутаты болып сайланды. 2023 жылы «Жас-Нұр-7» ЖШС бас директоры болды. 2023 жылғы 28 наурыздан бастап Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты болып келеді. Түркістан облысындағы №27 сайлау округі бойынша Аманат партиясынан ұсынылған. Парламентте Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі болып жұмыс істейді. Дереккөздер
Руслан Сәдуақасұлы Қожасбаев

Руслан Сәдуақасұлы Қожасбаев (10 қараша 1976, Сарқан ауданы, Алматы облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық мемлекет қайраткері, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. Өмірбаяны 2000 жылы Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін «Заңгер» мамандығы бойынша тәмамдады. 1996 жылы «Kid Petrol» ЖШС автожанармай құю станциясында аға оператор болып істеді. 1996-1998 жылдары «Ерлан» ЖШС коммерциялық директоры қызметін атқарды. 1998-1999 жылдары «АҚ ҚУ» мемлекеттік емес ломбарды» ЖШС директорының орынбасары болды. 1999-2004 жылдары Алматы қаласы мен Шығыс Қазақстан облысы қаржы полициясының қызметкері міндетін атқарды. 2004-2005 жылдары «Ақ Орда» компаниясы» ЖШС күрделі құрылыс департаментінің директоры қызметінде жұмыс істеді. 2005-2008 жылдары «АзияПромСбыт» ЖШС инвестициялық жобалар департаментінің директоры қызметін атқарды. 2008-2009 жылдары «Парасат холдинг» АҚ вице-президенті болды. 2009-2010 жылдары «Парасат холдинг» АҚ тәуелсіз директоры міндетін атқарды. 2010-2012 жылдары «Энерго-Инжиниринг» ЖШС қадағалау кеңесінің төрағасы қызметінде жұмыс істеді. 2012-2017 жылдары «Sadu Event» Бас менеджер қызметін атқарды. 2018-2020 жылдары Алматы облысының кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасында бас маманның міндетін атқарушы, бас маман, меңгеруші болды. 2020-2022 жылдары «Жетісу» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» өңірлік даму институты» АҚ басқарма төрағасы міндетін атқарды. Сол жылдары Алматы облысының кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасының бас маманы қызметінде жұмыс істеді. 2022-2023 жылдары «Sadu-Development» компаниясының вице-президенті болып істеді. 2023 жылдың 28 наурызынан бастап Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты. «Аманат» партиясы бойынша № 17 сайлау округінен ұсынылды (Жетісу облысы). Парламентта Экономикалық реформа және аймақтық даму комитетінің мүшесі болып жұмыс істейді. Дереккөздер
Серік Рахметоллаұлы Егізбаев

Серік Рахметоллаұлы Егізбаев (22 сәуір 1963, Шағатай, Теректі ауданы, Орал облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық агроном-ғалым, мемлекет қайраткері, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің төрағасы. Экономика ғылымдарының кандидаты (2001). Өмірбаяны 1985 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтында агроном мамандығын алып, оқуын аяқтады. Кейін БЛКЖО ОК жанындағы Жоғары комсомол мектебінде, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында білім алып, 2001 жылы Қазақ мемлекеттік заң академиясын бітірген. 2001 жылы экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін кандидаттық диссертациясын сәтті қорғады. Еңбек жолы Еңбек жолын 1980 жылы Орал облысы, Чапаев ауданы «Чапаев» кеңшарында құрылысшы болып бастаған. Одан кейін агроном болып, Қазақстан комсомол ұйымында түрлі қызметтер атқарды. 1988-1990 жылдары — Қазақстан ЛКЖО Жымпиты аудандық комитетінің бірінші хатшысы, ал 1990-1997 жылдары Орал облыстық Қазақстан Жастар одағының хатшысы, идеологиялық бөлімінің меңгерушісі, Батыс Қазақстан облыстық Қазақстан Жастар одағының бірінші хатшысы болып істеді. 1997-1998 жылдары — Батыс Қазақстан облысының әкімдігінде бас инспектор және ұйымдастыру және кадр жұмысы бөлімі меңгерушісінің орынбасары лауазымдарында жұмыс істеді. 2000-2001 жылдары — Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ұйымдастыру және кадр жұмысы Департаментінің бөлім басшысы қызметін атқарды. 2001-2007 жылдары — Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесінде әртүрлі лауазымдарда болды. 2007-2016 жылдары — Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігінде түрлі лауазымдарда жұмыс істеп, оның ішінде мемлекеттік қадағалаушы және мемлекеттік бақылау бөлімі басшысының орынбасары қызметтерін атқарды. 2016-2017 жылдары — ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің бірінші орынбасары болып істеді. 2017-2019 жылдары — «Қазақстан» РТРК Өңірлік даму жөніндегі басқарма төрағасының орынбасары міндетін атқарды. 2019-2021 жылдары — Батыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары лауазымында жұмыс істеді. 2021-2023 жылдар аралығында ҚР Ақпарат және әлеуметтік даму министрлігі басқармасының басшысы, ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрінің орынбасары қызметін атқарды. 2023 жылғы 28 наурыздан бастап Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты. «Ауыл» партиясы ұсынған. Парламентте Аграрлық мәселелер комитетінің төрағасы болып жұмыс істейді. Марапаттары * «Астанаға 10 жыл» медалі (2008) * «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» медалі (2015) * «Қазақстан Конституциясына 20 жыл» медалі (2015) * «Құрмет» ордені (2015) * «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» медалі (2016) * «Қазақстан Конституциясына 25 жыл» медалі (2020) * «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл» медалі (2021) * «Парасат» ордені (2022) Дереккөздер
Благовещенское (қала)

Благовещенское — Украинаның Кировоград облысындағы қала. Голованев ауданының құрамына енеді, бұрынғы (2020 жылға дейін) таратылған Благовещенское ауданының әкімшілік орталығы. 2022 жылы Благовещенское қаласының тұрғындарының саны 5 825 адамды құрады. 2025 жылы Благовещенское қаласының тұрғындарының саны 5 073 адамды құрады. Географиялық орналасуы Благовещенское Днепр дөңесіндегі Оңтүстік Бугтың сол жақ саласы Синица өзенінің бойында орналасқан. Гайворон-Первомайск теміржол желісі мен Киев-Одесса тас жолының қиылысында, Кропивницкийден 200 шақырым қашықтықта. Қалада Грушка темір жол стансасы бар. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Благовещенское - шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 301-ші орында (Украина), облыста 12-ші орында (Кировоград облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 28690 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Гайворон (27 км), Умань (49 км), Бершадь (53 км), Первомайск (57 км), Христиновка (58 км), Балта (63 км), Ананьев (70 км), Тальное (71 км), Монастырище (80 км), Подольск (81 км), Гайсин (82 км), Ладыжин (83 км), Южноукраинск (90 км), Ватутино (97 км), Звенигородка (99 км), Жашков (102 км). Тарихы Ауыл 1880 жылдардың басында Грушковский қант зауытының қонысы ретінде пайда болды. Қант зауыты қомақты күрделі қаржы жұмсалғанымен, кәсіпкерлерді қалаған табыспен қамтамасыз ете алмады. Сондықтан 1879 жылы оның жылжымалы мүлкі аукционда сатылды. Үш жылдан кейін зауыт Киевтің арнайы кеңсесінің бақылауында болды және Неміс кәсіпкерлеріне жалға беріледі. Ауыл шаруашылығы шикізатының экспортының өсуіне зауыт жанынан өтуі тиіс тар табанды темір жолдың салынуы себеп болды. 1892 жылы Грушкада шағын теміржол вокзалы салынды. Темір жолдың салынуы зауыттағы өндірістің кеңеюіне ықпал етті. 1921 жылы ауыл кеңейіп, жаңа тұрғын үйлер пайда болды. Аты да өзгеріп - ауыл Благовещенскіге айналады. Бұл атау 1924 жылға дейін болды, кейін ол Владимир Ульянов-Лениннің құрметіне Ульяновка деп аталды. Ульяновка 1928 жылы Данилово-Балковский (кейін Ульяновский, қазір Благовещенский деп аталды) аудан орталығына, ал 10 жылдан кейін қала үлгісіндегі елді мекенге, 1974 жылы қалаға айналды. Благовещенское атауы Ульяновкаға 2016 жылы қайтарылды. Экономика Грушковский қант зауыты (қазір қараусыз қалған). Көрікті жерлері Қант кәсіпорны кешенінің құрамында болған спирт зауытының ғимараты, шын мәнінде, Благовещенскінің жалғыз сәулет ескерткіші болып табылады. Киев пен Одессаның ортасында орналасқан бұл қала транзиттік көліктердің жиі аялдамасы болып табылады. Магистральдың үстінде супермаркеттер, жол бойындағы дәмханалар мен мейрамханалар, қонақ үйден тұратын сауда ойын-сауық кешені салынған. Ульяновск тарихи-өлкетану мұражайы — Мұражайдың ашылуы Украинаның фашистік басқыншылардан азат етілгенінің 35 жылдығына орайластырылды. Екі залда орналасқан көрме өлкенің көне заманнан бүгінгі күнге дейінгі тарихын таныстырады. Дереккөздер
Егор Сорокин

Егор Андреевич Сорокин (4 қараша 1995, Санкт-Петербург) — ресейлік футболшы, қорғаушы. Жетістіктері «Краснодар» * Ресей чемпионатының қола жүлдегері: 2019/20 «Қайрат» * Қазақстан чемпионы: 2024 * Қазақстан суперкубогы Дереккөздер
Егемен

Егемен — жоғарғы басшы титулы, түрлі жағдайда қолданылады. Егемен деп көбіне монархтарды, билеушілерді және мемлекет басшылары, муниципалдық үкімет басшылары және діни-рыцарьлық орден басшыларын атайды. Егемендік сөзі осылайша автономия, тәуелсіздік, мемлекеттік синонимына айналды. Этимологиясы Қазақ тіліндегі егемен сөзі түрік тіліндегі egemen және осылайша ежелгі грек тіліндегі ἡγεμών (hēgemṓn) сөзінен шыққан. Мемлекет басшысы ретінде II Елизабет 32 түрлі тәуелсіз мемлекеттің егемені болған]] Егемен сөзі жиі монарх сөзінің синонимы ретінде айтылады. Егемен деп, оған қоса, мемлекеттің автоном басшысын атап жатады. Тағы қараңыз * Мемлекет басшысы * Жоғарғы Бас Қолбасшы * Мэр Дереккөздер
Америкалық трагедия

«Америкалық трагедия» — Теодор Драйзердің 1925 жылы шыққан романы. Шығарма 1906 жылы орын алған Честер Джилеттің өз көңілдесі Грейс Браунды өлтіруінің мән-жағдайларын зерттеуі нәтижесінде жазылған болатын. Бұған ұқсас тағы бірнеше қылмысты әлеуметтік-психологиялық тұрғыдан саралап, жазушы жеңіл байлықтың соңынан жүгірген жас адамның қайғылы тағдырын суреттеп береді. 2005 жылы Time журналы осы кітапты өзінің «ағылшынша үздік 100 роман» тізіміне енгізді. Экрандалуы Роман сюжеті бірнеше фильмге арқау болды. Дереккөздер
Украина мен АҚШ арасындағы минералдық ресурстар жөніндегі келісім

АҚШ пен Украина арасындағы пайдалы қазбаларды өндіру жөніндегі келісім — 2025 жылғы 30 сәуірде жасалған АҚШ-тың Украина аумағындағы пайдалы қазбаларға (сирек кездесетін металдар, көмір және т.б.) қол жеткізуі туралы екі ел арасындағы келісім. Алғышарттар Украина литий, графит, марганец және титан кені сияқты пайдалы қазбалардың айтарлықтай қорына ие. Бұл ресурстардың көп бөлігі игерілмеген, ал кейбір кен орындары Ресей бақылауындағы аумақтарда орналасқан. 2024 жылдың қыркүйегінде Президент Зеленский АҚШ-қа осы ресурстарды игеруге қатысу туралы ұсыныс жасап, оны Ресейге қарсы қолдауды жалғастырумен байланыстырды. Президент Трамп бастапқыда америкалық көмек үшін 500 миллиард доллар талап етті, бірақ кейін бұл сома келісімнен алынып тасталды. Зеленский мен Трамптың кездесуі (2025) 2025 жылғы 25 ақпанда Дональд Трамп Владимир Зеленскийдің 28 ақпанда келісімге қол қою үшін АҚШ-қа келуді жоспарлап отырғанын растады. Зеленский мен Трамптың келіспеушілігі нәтижесінде келісімге қол қою тоқтатылды. Ақпандағы келісім Украина мен АҚШ арасындағы минералдық ресурстар жөніндегі келісім – 2025 жылдың ақпанында жарияланған келісім жобасы, онда америкалық компаниялардың Украина аумағындағы минералдық ресурстарды, соның ішінде сирек кездесетін элементтерді бірлесіп игеруі қарастырылған болатын. Алдын ала келісімге Украина Президенті Владимир Зеленский мен АҚШ Президенті Дональд Трамп қол жеткізгені хабарланған. Келісімнің негізгі мақсаты екі ел арасындағы экономикалық ынтымақтастықты нығайту және Украинаның қалпына келуіне инвестициялар тарту болды. Алайда, 28 ақпанда келіссөздер тоқтатылып, келісім жүзеге аспай қалды. Украина жайлы 2025 жылғы Лондон саммиті Ақ үйдегі кездесуге жауап ретінде 2 наурызда Зеленский Лондонда Еуропа одағындағы 14 ел басшыларымен, Канада премьер-министрі Джастин Трюдомен, Урсула фон дер Ляйен мен басқалармен кездесті. Саммитте АҚШ-қа берілмек бейбітшілік келісімінің бастамасы жасалмақ болды. 2 наурызда британдық БАҚ-пен сөйлескен Зеленский АҚШ пен Украина қатынастарының жақсара алатынына сенетінін, келісімнің дайын болғанын айтты. 1 мамыр күні келісім ақыр аяғында жасалды. Оған қол қойғандар — АҚШ қаржы министрі Скотт Бессент пен Украина премьер-министрінің орынбасары Юлия Свириденко. Тағы қараңыз * Дональд Трамптың Конгрестің бірлескен отырысындағы сөзі (2025) Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.reuters.com/breakingviews/ukraine-may-yet-get-better-trump-mining-deal-2025-02-26/ Ukraine may yet get better of Trump on mining deal] / Reuters * [https://nypost.com/2025/02/25/us-news/trump-teases-zelensky-visit-to-dc-to-sign-rare-earths-deal/ Trump teases Zelensky visit to DC Friday to sign rare earths deal] / New York Post * [https://www.thetimes.co.uk/article/what-minerals-have-trump-deal-bhs9qvc66 What minerals does Ukraine have — and can they be extracted?] / The Times
Каменка (қала, Украина)

Каменка — Украинаның Черкассы облысындағы қала. Черкассы ауданының құрамына енеді. 2020 жылға дейін таратылған Каменск ауданының әкімшілік орталығы болды. 2025 жылы Каменка қаласының тұрғындарының саны 14 267 адамды құрады. Географиялық орналасуы Днепрдің бір саласы Тясмин өзенінің бойында, облыс орталығынан 65 шақырым жерде, Киев-Донецк тас жолының бойында орналасқан. Осы аттас теміржол вокзалы Киев-Днепропетровск желісінде орналасқан. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық Каменка - шағын қала. Ол өз елінде (Украина) халық саны бойынша 192-ші орында, облыста (Черкассы облысы) 13-ші орында. Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 20968 орын. Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Смела (25 км), Лебедин (42 км), Чигирин (42 км), Черкассы (43 км), Новомиргород (44 км), Шпола (51 км), Знаменка (55 км), Городище (55 км), Малая Виска (55 км), Кропивницкий (60 км), Золотоноша (70 км), Корсунь-Шевченковский (74 км), Александрия (84 км), Новоукраинка (90 км), Ровно (91 км), Канев (91 км), Помошная (102 км), Бобринец (109 км), Долинская (113 км), Лубны (126 км). Тарихы Әр жылдары Каменка поляк магнаты Любомирский, Украинаның гетманы Хмельницкий және орыс генерал-фельдмаршалы Г.А.Потемкин-Таврикийге тиесілі болды. 1797 жылдан Киев губерниясының Чигирин уезінің құрамында. Каменканың кейінгі тарихы 1812 жылғы Отан соғысының қаһармандары Н.Н.Раевский мен А.П.Ермоловтың есімдерімен, ақын-партизан Денис Давыдовтың есімдерімен, оңтүстік қоғамының декабристерінің белсенді қызметімен байланысты - қала Декамбистер қозғалысының орталықтарының біріне айналды. 1820 жылдары А.С.Пушкин бірнеше рет осында болды. 1863 жылдан бастап П.И.Чайковский Каменкаға үнемі келіп тұрды. 1893 жылы Каменкада 333 үй және 2720 тұрғыны бар шағын қала, қант қызылшасы зауыты, 2 православие шіркеуі, еврей синагогасы және намазхана болды. 1930 жылы мұнда облыстық газет шыға бастады. 1936 жылы Каменск машина жасау зауыты салынды. Ұлы Отан соғысы кезінде 1941 жылы 5 тамызда Каменканы неміс әскерлері басып алды, ал 1944 жылы 10 қаңтарда Қызыл Армияның 5-ші гвардиялық танк армиясының бөлімдері оны азат етті. 1944 жылы Каменка-Шевченковская ауылы Каменка болып өзгертілді. 1956 жылдан бастап аудандық маңызы бар қала. Өндіріс орындары *Каменск машина жасау зауыты; *«Каменск ликер-арақ зауыты»; *«Каменсктағам комбинаты» ҚҚС; *Каменск элеваторы жауапкершілігі шектеулі серіктестігі; *«Каменск орман шаруашылығы»; *«Интербудтехсервис». Көрікті жерлері Каменка өзінің ең танымал туристік орындары Декамбистер қозғалысының орындары. Қазіргі уақытта Давыдов үйі өзеннің үстіндегі ландшафты саябақ болып табылады. Декабристер кездескен Давыдов үйі немесе «Жасыл үй» қазір мұражай ретінде қызмет етеді. Кешен аумағында саябақ, су диірмені және жер асты үңгірі (грот) орналасқан. Каменканың табиғи көрікті жері - Тясмин каньоны. Өзен 2 миллиард жылдық протерозой гранитін кесіп өтіп, көркем пейзаж жасаған. Каньон қала шегінде орналасқан. Галерея Дереккөздер