kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
24 ақпан

Ақпанның 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 55-ші күні. Жылдың аяғына 310 (кібісе жылдарда 311) күн қалады. Мерекелер * — Эстонияның тәуелсіздік күні * — Ұлттық Туы күні Оқиғалар * 2022 — Ресей Федерациясының қарулы күштері Украинаға басып кірді. * 2008 — Фидель Кастроның орнына оның інісі Рауль Парламент отырысында тағайындалды. * 1991 — Парсы шығанағында: халықаралық күштер құрлықтық шабуылын Ирак пен Кувейтке қарсы бастады. * 1942 — радиоэфирге «Америка дауысы» радиостанциясы алғашқы рет шықты. Туғандар * 1955 — Стивен Пол Джобс (Қазанның 5, 2011, қайтыс болған) – америкалық өнертапқыш және бизнес-магнат. * 1463 — Джованни Пико делла Мирандола, Қайта өрлеу заманының италиалық ойшылы. Қайтыс болғандар * 1856 — ұлы Ресей математигі Николай Иванович Лобачевский. * 1810 — Генри Кавендиш, ағылшын физигі әрі химигі (туғ. 1731). Сыртқы сілтемелер
25 ақпан

Ақпанның 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 56-шы күні. Жылдың аяғына 309 (кібісе жылдарда 310) күн қалады. Мерекелер * — Ұлттық күні * — Кеңес оккупация күні Оқиғалар * 1711 — Ресей империясы Осман империясы соғыс жариялады. * 1921 — Кеңес Одағында Грузин КСР құрылды. * 1999 — Тәуелсіз Қазақстанда алғашқы халық санағы басталды. Туғандар * 1916 жылы 25 ақпан – қазақтың тамаша әншісі, кино актері Кәукен (шын аты Әбдірахым) Кенжетаев дүниеге келді. Репертуары бай, сезімге терең бойлайтын дара талант. Ағасы Шәкен Кенжетайұлы Айманов туралы жазған «Дархан дарын» атты кітабы бар. Әншінің «Алтыбасарды» орындауын вокал өнерінің ең биік үлгілері қатарына қоюға болады. * 1943 жыл — Джордж Харрисон (29 қараша 2001 жылы қайтыс болды, Лос-Анджелес) – ағылшын рок-музыканты , әнші, композитор, жазушы Қайтыс болғандар * 1938 жылы 25 ақпан – Қазақстанның мемлекет қайраткері, ғалым Санжар Жафарұлы Аспандияров атылды. Толық анықталмаған деректер бойынша, қазақтың үш арысы – Сәкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіров, Бейімбет Майлин де осы күні шейіт болған. Кей деректерде Ілияс пен Бейімбет 26 ақпанда атылды деп көрсетіледі. Сыртқы сілтемелер
26 ақпан

Ақпанның 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 57-ші күні. Жылдың аяғына 308 (кібісе жылдарда 309) күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1967 - АҚШ 25000 әскермен Вьетнамға шабуыл жасады Туғандар 1932 жылы 26 ақпан – қазақтың белгілі сәулетшісі Шота (Шот - Аман) Уәлихан дүниеге келді. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
27 ақпан

Ақпанның 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 58-ші күні. Жылдың аяғына 307 (кібісе жылдарда 308) күн қалады. Мерекелер * , — Тәуелсіздік жариялау күні. * , — Селена (Ай) күні. * Батыс Сахара — Тәуелсіздік күні. Оқиғалар * 1857 жылы 27 ақпан – қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов Ресей географиялық қоғамының толық мүшелігіне сайланды. Мұнан кейін, 1858 жылы Шоқанға Қашқария сапарына шығу мүмкіндігі туды. * Ресейде буржуазиялық төңкеріс болған * 1900 — Германияда «Бавария Мюнхен» футбол клубы құрылды . * 1932 — Джеймс Чедвик нейтронды ашты. Туғандар * 1932 — Элизабет Тейлор, америкалық актриса. Қайтыс болғандар * 2003 - Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері Жақан Сүлейменұлы Ержанов Сыртқы сілтемелер
28 ақпан

Ақпанның 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 59-шы күні. Жылдың аяғына 306 (кібісе жылдарда 307) күн қалады. Мерекелер * , Калевала күні * , Патрульдік-күзет қызметі қызметкерлерінің күні Оқиғалар * 1989 жылы 28 ақпан – Алматы қаласында «Невада – Семей» қоғамдық қозғалысы дүниеге келді. Осының артынша Қазақ КСР Министрлер Кеңесі сол кездегі Семей облысындағы ядролық полигон маңайындағы экологиялық жағдайдың жай-күйін бақылау мақсатымен арнайы комиссия құрды. Республика басшылығы тарапынан қолдау тапқан бұл қозғалыс Семей ядролық полигонын жабу ісіне өзіндік үлесін қосты. * 1854 жылы АҚШ Республикалық партиясы құрылды. * 1855 жылы алғашқы локоматив Атлантикадан Тынық мұхитына Панама теміржолымен өтті. * 1935 жылы Уоллес Каротерс нейлонды ойлап тапты. * 1955 жылы Ханой-Бейжің-Мәскеу-Берлин теміржол желісінің салтанатты ашылу рәсімі өтті. Туғандар * 1533 — Мишель Монтень, француз философы (1592). * 1802 — Эрнст Фридрих Цвирнер, неміс архитекторы (1861). * 1823 — Жозеф Эрнест Ренан, француз жазушысы, тарихшысы және шығыстанушы (1892). * 1846 — Жабаев Жамбыл (1945 жылы қайтыс болды), қазақ халық поэзиясының әйгілі тұлғасы, өлең сөздің дүлдүлі, жырау, жыршы. * 1901 — Лайнус Карл Полинг, американ химигі, химиядан 1954 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты және 1962 жылғы бейбітшілік Нобель сыйлығының лауреаты (1994). * 1915 — Питер Брайан Медавар, ағылшын биологы , физиология және медицинадан 1960 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты (1987 ж. қайтыс болды). * 1918 – қазақтың белгілі композиторы Садық Кәрімбаев дүниеге келді. Бала күнінде шешекпен ауырып, зағип болып қалған сазгердің шығармалары кеңестік дәуірдің ән шежіресі іспетті. Қайтыс болғандар * 1896 — Анте Старчевич, хорват саяси қайраткері және жазушысы. * 1936 — Шарль Николь (1866), француз микробиологы, 1928 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1940 — Александр Михайлович Безредка, әйгілі француз микробиологы және иммунологы (1870). * 2006 — Оуэн Чемберлен (1920), атом бомбасын құрастырған американ физигі, Эмилио Сегрмен бірге 1959 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
29 ақпан

Ақпанның 29 — Григориан күнтізбесінде кібісе жылдың 60-шы күні. Кібісе жылдың аяғына 308 күн қалады. Ақпанның 29 тағы да «кібісе күн» деген атауымен белгілі. Жылда ақпанның 29 болса, ол «кібісе жыл» деп саналады. Бұл күн-ай тек төрт жылда бір рет кездеседі, жылдың саны 4-ке бөлінгенде, мысалы 1988, 1996, 2008 не 2016 жылдарда. Жылдың саны 400-ге бөлінбесе, оңкей болады, немесе кібісе емес, мысалы 2014 ж. Мерекелер Оқиғалар * 1940 — Бекет операсы Абай атындағы мемлекеттік академиялық опера және балет театрының сахнасында қойылды * 1504 жыл — Христофор Колумб қарсыласқан ямайкалық үндістерді айдың тұтылуымен қорқытады. * 1936 жыл— Нильс Бор атом құрылысының ғаламшарлық моделін ұсынады. * 1960 жыл — Ағадір (Марокко) жер сілкініс нәтижесінде толықтай жойылады. 15 секунд ішінде 15 мың адам: қала тұрғындарының үштен бірі мерт болады. Туғандар * 1792 — Джоаккино Антонио Россини (13 қараша 1868 қ.б., Пасси қаласы, Франция) — италия сазгері, дирижер, пианист. Қайтыс болғандар * 1992 — Шәмші Қалдаяқов (29.2.1992, Алматы) – әйгілі қазақ сазгері, Қазақстанның халық артісі Сыртқы сілтемелер
Қызылжар

Қызылжар — Петропавл қаласының кең қолданылып жүрген қазақша атауы. Елді мекендер Ақмола облысы * Қызылжар — Целиноград ауданындағы ауыл. Ақтөбе облысы * Қызылжар — Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты болған ауыл, 2018 жылы таратылды. * Қызылжар — Қобда ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Мәртөк ауданындағы ауыл. Алматы облысы * Қызылжар — Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Кеген ауданындағы ауыл. Атырау облысы * Қызылжар — Индер ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Махамбет ауданында болған ауыл. 2014 жылы таратылған. Батыс Қазақстан облысы * Қызылжар — Ақжайық ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Теректі ауданындағы ауыл. Жамбыл облысы * Қызылжар — Талас ауданындағы Көшек батыр ауылының 1999 жылға дейінгі атауы. Жетісу облысы * Қызылжар — Ақсу ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Кербұлақ ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Қаратал ауданындағы ауыл. Қарағанды облысы * Қызылжар — Бұқар жырау ауданындағы ауыл. Қостанай облысы * Қызылжар — Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл. Қызылорда облысы * Қызылжар — Арал ауданындағы ауыл. Түркістан облысы * Қызылжар — Бәйдібек ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Ордабасы ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Сайрам ауданы, Жаңаталап ауылдық округіндегі ауыл. * Қызылжар — Сайрам ауданы, Құтарал ауылдық округіндегі ауыл. * Қызылжар — Сарыағаш ауданындағы ауыл. Павлодар облысы * Қызылжар — Ертіс ауданындағы ауыл. * Қызылжар — Ақсу қалалық әкімдігі құрамындағы ауыл. Ұлытау облысы * Қызылжар — Жаңаарқа ауданындағы кент. Футбол клубы * Қызылжар — Петропавл қаласының атынан ойнайтын Қазақстандағы футбол клубы.
2 наурыз

Наурыздың 2 — Григориан күнтізбесінде жылдың 61-ші күні (кібісе жылдарда 62-ші). Жылдың аяғына 304 күн қалады. Мерекелер * — Шаруалар күні. * , Техас — Тәуелсіздік күні. * — Адуадағы шайқастағы Жеңіс күні . Оқиғалар * 1972 жыл — Юпитер ғаламшарын зерттеуге АҚШ пилотсыз ғарыш аппараты Pioneer 10 ұшырылды * 1992 жыл – Қазақстан Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымына қабылданды. Туғандар * 1988 — Владимир Седов, қазақ ауыр атлеті * 1931 жыл — Том Вулф, АҚШ жазушысы, журналисті * 1910 жыл — Вальтер Тиль, неміс инженер-зымыраншы Қайтыс болғандар * 2007 жыл— Анри Труайя француз жазушысы Сыртқы сілтемелер
4 наурыз

Наурыздың 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 63-ші күні (кібісе жылдарда 64-ші). Жылдың аяғына 302 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1678 – Антонио Лучо Вивальди итальяндық композитор, скрипкашы, педагог, дирижёр, католиктік діни қызметші * 1966 – Руслан Фатихұлы Жақсылықов Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
5 наурыз

Наурыздың 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 64-ші күні (кібісе жылдарда 65-ші). Жылдың аяғына 301 күн қалады. Мерекелер * — Дене шынықтыру және спорт күні. * — Ағаш отырғызу күні. * —Қырғызстан Сот жұмысындағы қызметкерлер күні. * — Соғыстық хабарландыру органдарының құрылған күні (1918). ; Дін мейрамдары: ; Католицизм : — әулие Киаранды еске алу күні; : — Теофил, епископ Кесарии Палестинскийді еске алу күні. ; Православие : — ерлік қылған әкелерді еске алу күні; : — киелі , епископ Лев Катанский (шамамен. 780); : — память Валаам 34 киеліазапкерлерін : Тит, Тихон, Геласий, Сергий, Варлаам, Савва, Конон, Сильвестор, Киприан, Пимен, Иоан, Самон, Иона, Давид, Корнилий, Нифонт, Афанасий, Серапион, Варлаам, Афанасий, Антоний, Лука, Леонтий, Фома, Дионисий, Филипп, Игнатий, Василий, Пахомий, Василий, Феофил, Иоан, Феодор, Иоан (1578);еске алу күні : — әулие-азапкер Николайды еске алу; : — әулие-азапкер Садок (Шах-Дуст), парсы епископын, және 128 азапкерлерін еске алу күні. (342—344); : — киелі Агафон, Рим папасын еске алу күні(682); : — Князь Ярослав Мудрыйды еске алу күні (1054); : — киелі Агафон Печерскийді еске алу күні (XIII—XIV); : — киелі-азапкер Корнилийді еске алу күні (1570); : — азапкерАмфилді еске алу күні; : — азапкер Евтропийді еске алу күні; : — азапкер Аммийді еске алу күні; : — киелі-азапкер Вассиан Муромецті еске алу күні; : — азапкер Исидор Александрийскийді еске алу күні; : — азапкер Плотинді еске алу күні. Оқиғалар Туғандар * 1575 жыл — Уильям Отред, (1660 жылы қ.б.)ағылшын математигі * 1866 жыл — Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан (1937 жылы атылған), Алашорда үкіметінің төрағасы, қазақ тарихында аты алтын әріппен жазылған қоғам және мемлекет қайраткері, ұлт көсемі. * 1956 жыл — Шәміл Керімұлы Серіков, палуан, грек-рим күресінен әлем және олимпиада чемпионы (1980), КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері (1979). * 1967 жыл — Медеу Уәлиханұлы Арынбаев, әнші. Қайтыс болғандар * 1953 жыл — Иосиф Сталин (1878 жылы туған), КОКП ОК Хатшысы, КСРО МК төрағасы, КСРО Жоғарғы Қолбасшы, Кеңес одағы генералиссимусы. * 2013 жыл — Уго Чавес (1954 жылы туған), Венесуэла президенті (1999-2013) Сыртқы сілтемелер Дереккөздер
6 наурыз

Наурыздың 6 — Григориан күнтізбесінде жылдың 65-ші күні (кібісе жылдарда 66-ші). Жылдың аяғына 300 күн қалады. Мерекелер * , — еңбек күні. * , Тәуелсіздің күні, 1975 жылдан бері аталады. * , Қасиетті Казимир күні. * , Аламо күні. * , Вермонт қалалық мәжіліс күні. Оқиғалар Туғандар 1945 жылы 6 наурыз – қазақтың тамаша ақыны Темірхан Медетбек дүниеге келді. Ұлттық поэзияға XX ғасырдың соңғы ширегіндегі уақыт ырғағын, шамырқанған замана тынысын жеткізетін жырлардан сыбаға салған суреткер. 2000 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын алған. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
7 наурыз

Наурыздың 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 66-ші күні (кібісе жылдарда 67-ші). Жылдың аяғына 299 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1964 жыл – М.Әуезов атындағы Қазақ драма театрында Шыңғыс Айтматовтың «Құс жолы» шығармасы бойынша қойылған «Ана – Жер – ана» спектаклі алғаш көрсетілді. Көрнекті режиссер Әзірбайжан Мәдиұлы Мәмбетов қойған бұл спектакль – қазақ сахна өнері үшін белесті туынды. Туғандар * 1946 жыл – қазақтың көрнекті кинорежиссері, жазушы Сатыбалды Нарымбетов дүниеге келді. * 1948 жыл – қазақтың тамаша ақыны Жарасқан Әбдірашев дүниеге келді. Ғажайып эпиграммалардың авторы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
8 наурыз

Наурыздың 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 67-ші күні (кібісе жылдарда 68-ші). Жылдың аяғына 298 күн қалады. Мерекелер * БҰҰ - Халықаралық әйелдер күні Оқиғалар * 1958 – Қазақ телевизиясы алғаш рет хабар тарата бастады. Туғандар * 1901 – қазақ әншісі Манарбек Ержанов дүниеге келді. 1966 жылы қайтыс болған. * 1912 – қазақ әншісі Жамал Омарова дүниеге келді. Қазақтың халық әндерімен, патриоттық шығармалармен танымал. * 1919 – қазақ киноактрисасы Әмина Ерғожақызы Өмірзақова дүниеге келді. «Ана туралы аңыз», «Тақиялы періште» фильмдеріндегі рөлдері кеңінен танымал. * 1937 – қазақ ақыны Төлеген Айбергенов дүниеге келді. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
9 наурыз

Наурыздың 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 68-ші күні (кібісе жылдарда 69-шы). Жылдың аяғына 297 күн қалады. Мерекелер * ЮНЕСКО - Халықаралық диджей күні. Оқиғалар * 1497 - Николай Коперник өзінің алғашқы астрономиялық бақылауын жүргізді. * 1804 - Франция Луизиананы ресми түрде АҚШ-қа табыстады. * 1959 - Нью-Йоркте ойыншықтар жәрмеңкесінде Барби атты жаңа қуыршақ таныстырылды. * 1990 - Берлинде Германияның бірігуі жөнінде келіссөздер жүргізіле бастады. * Туғандар * 1454 - Америго Веспуччи, флоренциялық теңізші. Оның құрметіне құрлықтың есімі берілген (Туған күні жуықтап алынған). (1512 ж. қ.б) * 1814 - Тарас Григорьевич Шевченко, танымал украин ақыны әрі суретшісі. (1861 ж. қ.б) * 1934 - Юрий Алексеевич Гагарин, Жер бетінен ғарышқа ұшқан алғашқы ғарышкер. (1968 ж. қ.б) * 1943 - Роберт Фишер - америкалық шахматшы, 11-ші әлем чемпионы (1972-75). (2008 ж. қ. б.) * 1947 - Смағұл Елубай, жазушы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
10 наурыз

Наурыздың 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 69-шы күні (кібісе жылдарда 70-ші). Жылдың аяғына 296 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1923 – қазақтың көрнекті кинорежиссері Қожықов Сұлтанахмет Қоңырқожаұлы. Ең үздік туындысы – «Қыз Жібек» фильмі ұлттық өнердің алтын қазынасына қосылған. * 1934 – қазақтың белгілі жазушысы Тілегенов Бекежан Исағалиұлы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
11 наурыз

Наурыздың 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 70-ші күні (кібісе жылдарда 71-ші). Жылдың аяғына 295 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 2010 жыл — Қызылағаш оқиғасы * 2011 жыл — Жапониядағы магнитудасы 9,0 баллға жеткен жойқын жер сілкінісі Туғандар * 1931 жыл — Руперт Мердок, АҚШ және Аустралия медиамагнаты, миллиардер * 1979 жыл — Берік Айтжанов, Қазақстанның кино және театр актёры Қайтыс болғандар * 1931 жыл — Фридрих Вильгельм Мурнау (28 желтоқсан 1889 жылы т.), неміс кинорежиссёрі. Сыртқы сілтемелер
12 наурыз

Наурыздың 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 71-ші күні (кібісе жылдарда 72-ші). Жылдың аяғына 294 күн қалады. капитаны Мұстафа Кәмәл. 1907 жылғы маусымның 20-сында.]] Мерекелер * , Ынтымақтастық күні * , Тәуелсіздік күні Туғандар * 1672 — Ричард Стил, ағылшын жазушысы (1729). * 1824 — Густав Кирхгоф, цезий және рубидийді ашқан неміс физигі (1887). * 1860 — Сальваторе Ди Джакомо, италияндық жазушы (1934). * 1881 — (кейбір деректер бойынша) Мұстафа Кемал Ататүрік, Түркия Республикасының тұңғыш президенті, оның негізін қалаушысы, жалпыұлттық көсемі, саяси реформаторы Қайтыс болғандар * 1871 — Генрих Манн, неміс жазушысы. * 1898 — Захариас Топелиус, фин жазушысы. * 1930 — Алоис Ирасек (1851), Чехия жазушысы. * 1942 — Уильям Генри Брэгг (1862), ағылшын физигі, 1915 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1956 — Болеслав Берут (1892), поляк саяси және мемлекеттік қайраткері, Польша президенті. * 2003 жыл — Андрей Михайлович Кивилев (1973 жыл), әйгілі қазақ велошабандозы Сыртқы сілтемелер
13 наурыз

Наурыздың 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 72-ші күні (кібісе жылдарда 73-ші). Жылдың аяғына 293 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 2008 — алтын бағасы тарихта алғаш рет унциясына $1,000- дан асты. * 1783 жыл — Уильям Гершель Уран ғаламшарын телескоппенен тауып ашты. Туғандар * 1835 жыл — Леон Кладель (20 шілде 1892 жыл) , француз романшысы. * 1883 жыл — Котаро Такамура, (2 сәуір 1956 жылы Токиода қайтыс болған), жапон ақыны және мүсіншісі. * 1913 жыл – қазақтың аса көрнекті композиторы Мұқан Төлебаев дүниеге келді. «Біржан – Сара» операсының авторы. 1960 жылы қайтыс болды. * 1940 жыл – қазақтың танымал сәулетшісі Әбдісағит Тәтіғұлов дүниеге келді. Алматыдағы «Қазақстан» қонақ үйі ғимаратының архитектурасы үшін 1980 жылы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты атанған. * 1991 жыл — Данияр Елеусінов,Қазақстандық әуесқой-боксшы, Азиада-2010 жеңімпазы, халықаралық спорт шебері. Қайтыс болғандар * 1891 жыл — Теодор де Банвиль, (14 наурыз 1823 жыл), француз ақыны, драматург, сыншы, журналист және жазушы. Сыртқы сілтемелер
14 наурыз

Наурыздың 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 73-ші күні (кібісе жылдарда 74-ші). Жылдың аяғына 292 күн қалады. Мерекелер - Көрісу күні Оқиғалар * 1921 жылы 14 наурыз – Верный қаласының аты Алматы болып өзгертілді. * 1930 жылы 14 наурыз – «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінің бірінші саны жарыққа шықты. Туғандар * 1879 жылы 14 наурыз – Альберт Эйнштейн, физик. * 1916 жылы 14 наурыз – әйгілі әншілер – ағайынды Ришад пен Мүсілім Абдуллиндер дүниеге келді. Қазақ әндерінің қос дауыспен айтылуында алдына жан салмаған шеберлер. Ришад Абдуллиннің де, Мүсілім Абдуллиннің де қазақ опера өнерінің дамуына қосқан үлесі өлшеусіз. * 1935 жылы 14 наурыз – қазақтың тамаша жазушысы Қалихан Ысқақов дүниеге келді. Қаламгер шығармалары татаусыз төгілген тіл кестесімен, сөз саздылығымен бөлектеніп тұрады. Драматург, киносценарист ретінде де танымал. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
15 наурыз

Наурыздың 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 74-ші күні (кібісе жылдарда 75-ші). Жылдың аяғына 291 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1905 жылы 15 наурыз – қазақтың көрнекті актері, режиссер Қанабек Байсейітов дүниеге келді. Қазақ музыкалық театрының негізін салушылардың, тұңғыш опера режиссерлерінің бірі. Көптеген фильмдерде толыққанды бейнелер сомдаған киноактер. Драматургиядағы еңбегі де жемісті – кезінде Қуандық Шаңғытпаевпен бірлесіп жазған «Беу, қыздар-ай», «Ой, жігіттер-ай» пьесаларын республикалық, облыстық театрлар түгелдей қойып шыққан. 1979 жылы қайтыс болған. * 1958 жылы 15 наурыз – қазақтың талантты скрипкашы қызы Айман Қожабекқызы Мұсақожаева дүниеге келді. Паганини атындағы халықаралық конкурстың, Сибелиус атындағы халықаралық конкурстың лауреаты. ЮНЕСКО – ның «Артист – бейбітшілікке» белгісінің иегері. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
16 наурыз

Наурыздың 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 75-ші күні (кібісе жылдарда 76-шы). Жылдың аяғына 290 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1751 жыл — Джеймс Мэдисон, АҚШ президенті (1809-1817) * 1787 жыл — Георг Симон Ом (1854 ж. 7 шiлде, Мюнхен), немiс физигi Қайтыс болғандар * 1993 жыл — Мұхаммед Хан Жүнежо, Пәкістанның саясатшысы, Пәкістанның он бірінші премьер-министрі Сыртқы сілтемелер
17 наурыз

Наурыздың 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 76-шы күні (кібісе жылдарда 77-ші). Жылдың аяғына 289 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 2000 жылы 17 наурыз – Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесінде Абылай ханның мәйітін қайта жерлеу рәсімі болып өтті. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
20 наурыз

Наурыздың 20 — Григориан күнтізбесінде жылдың 79-шы күні (кібісе жылдарда 80-ші). Жылдың аяғына 286 күн қалады. Мерекелер * — ұлт күні Оқиғалар * 1961 жылы – Ақмола қаласының аты Целиноград болып өзгертілді. * 1973 жылы – Маңғыстау облысы құрылды. Туғандар * 1914 жыл – қазақтың тамаша теноры Әнуарбек Бейсембайұлы Үмбетбаев дүниеге келді. Сахнада қырыққа жуық музыкалық образ жасап, ұлттық операның өркендеуіне үлкен үлес қосқан. * 1935 жыл – қазақтың тамаша ақыны Тұманбай Молдағалиев дүниеге келді. Нәзік те сыршыл ақынның махаббат лирикасы ұлттық поэзияның асыл қазынасына айналған. Халыққа кеңінен танымал көптеген ән өлеңдерінің авторы. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
21 наурыз

Наурыздың 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 80-ші күні (кібісе жылдарда 81-ші). Жылдың аяғына 285 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1990 жылы – Намибия өз тәуелсіздігін (ОАР–дан) жариялады. Туғандар * 1925 жылы – қазақтың ақыны Қуандық Шаңғытбаев дүниеге келді. Ол А.С.Пушкиннің "Евгений Онегин" романын, М.Ю.Лермонтов, Р.Бернс лирикаларын, Омар Хайямның рубаяттарын, М.Горькийдің "Қыз бен ажал" поэмасын т.б. қазақ тіліне аударды. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
22 наурыз

Наурыздың 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 81-ші күні (кібісе жылдарда 82-ші). Жылдың аяғына 284 күн қалады. Мерекелер ]] * , Бүкіләлемдік су ресурстар күні * , Наурыз мейрамы Оқиғалар * 1921 – «Жас алаш» газетінің бірінші саны жарыққа шықты. Көптеген жылдар бойы «Лениншіл жас» аталып келген бұл басылымның қазақ жастарының болмыс – бітіміне әсер – ықпалы, ұлттық журналистиканың озық дәстүрлерін қалыптастырудағы орны ерекше. Ғасыр соңында газет заман талабына сай, тәуелсіз сана тұрғысынан жаңаша түледі. * 1989 – талай жылдар бойы діни мереке деп саналып, тыйым салынып келген, соңғы рет 1926 жылы аталған Наурыз мейрамы Қазақстанда қайтадан ресми түрде атала бастады. Бұл іске көрнекті мемлекет қайраткері, этнограф – ғалым Өзбекәлі Жәнібеков көп еңбек сіңірді. Туғандар * 1181 — Ибн әл-Фарид, Арабтың ірі мистик-ақыны * 1394 — Ұлықбек, өзбек астрономы және математигі * 1499 — Иоганн Карион (1537), неміс тарихшысы, математигі, астрономы. * 1868 — Роберт Эндрюс Милликен (1953), американ физигі, 1923 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. * 1931 — Бертон Рихтер, американ физигі, 1976 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1902 – қазақтың классик жазушысы, аса көрнекті драматург Ғабит Махмұдұлы Мүсірепов дүниеге келді. 1985 жылы қайтыс болған. * 1948 – қазақтың жазушысы Марат Қабанбаев, Г.Х.Андерсен атындағы өте беделді халықаралық сыйлықтың иегері. * 1949 – қазақтың дүлділ әншісі Жәнібек Кәрменов. Қайтыс болғандар * 1832 — Йоганн Волфганг фон Гете (1749), неміс ғалымы және жазушысы. * 1996 — Клод Мориак (1914), француз жазушысы және сценарист. * 2005 — Кэндзо Тангэ (1913), жапон архитекторы. * 2015 - Ли Куан Ю (1923), Сингапурдың тұңғыш премьер-министрі, экономикалық керемет авторы. Сыртқы сілтемелер
23 наурыз

Наурыздың 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 82-ші күні (кібісе жылдарда 83-ші). Жылдың аяғына 283 күн қалады. Мерекелер :Санат:Наурыздың 23 күніндегі мерекелер Оқиғалар Туғандар * 1927 жыл — Серік Смайылұлы Қирабаев, қазақтың көрнекті әдебиетші–ғалымы, академик, қазақ жастарының бірнеше буыны оқып шыққан әдебиет пәні оқулықтары авторларының бірі. Қайтыс болғандар * 2013 жыл — Борис Абрамович Березовский (1946 жылы туған), ресейлік ғалым, кәсіпкер және саясаткер Сыртқы сілтемелер
26 наурыз

Наурыздың 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 85-ші күні (кібісе жылдарда 86-шы). Жылдың аяғына 280 күн қалады. Мерекелер * Тәуелсіздік күні - Бангладеш Халық Республикасының ұлттық мейрамы. * Украинаның ІІМ ішкі әскерінің күні. Оқиғалар Туғандар Қайтыс болғандар 1827 жылы Бетховен, Людвиг ван қайтыс болды Сыртқы сілтемелер
27 наурыз

Наурыздың 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 86-шы күні (кібісе жылдарда 87-ші). Жылдың аяғына 279 күн қалады. Мерекелер * Әлемдік театр күні. * , Жеңіс күні. * , Франктілді мәдени қоғамдастық мейрамы. * , Армия күні (Қарулы күштер күні). * , — Ресей ІІМ ішкі әскерлер күні. * , Сакура гүлдену күні. Оқиғалар * 1930 жыл — Лепсі шаруаларының көтерілісі басталды * 1958 жыл — Никита Сергеевич Хрущёв КСРО МК төрағасы лауазымына ие болды Туғандар 1893 жыл — Карл Маннгейм мажар әлеуметтанушысы 1952 жыл - Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин - қазақ саясаткері. Қайтыс болғандар 1981 жыл — Мао Дунь, қытай жазушысы, әдеби сыншысы әрі редакторы. Сыртқы сілтемелер
28 наурыз

Наурыздың 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 87-ші күні (кібісе жылдарда 88-ші). Жылдың аяғына 278 күн қалады. , 1906 жыл]] Мейрамдар * , Конституция күні. * , Ұстаз күні. Оқиғалар Туғандар * 1483 — Рафаэль (1520), итальяндық суретші және архитектор * 1868 — Максим Горький, орыс жазушысы (1936). * 1892 — Корней Хейманс (1968), бельгиялық физиолог, 1938 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты * 1930 — Джером Фридман, американ физигі, 1990 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты Қайтыс болғандар * 193 — Пертинакс (126), Рим императоры. * 1687 — Константин Гюйгенс, Нидерланд ақыны, ғалымы, және композиторы (1596). * 1794 — Мари Жан Антуан Никола Кондорсе (1743), француз математигі, әлеуметтанушысы, саяси қайраткер. * 1982 — Уильям Джиок (1895), американ химигі, 1938 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты Сыртқы сілтемелер
30 наурыз

Наурыздың 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 89-шы күні (кібісе жылдарда 90-шы). Жылдың аяғына 276 күн қалады. Мерекелер * , Жерді қорғау күні Оқиғалар Туғандар * 1222 жыл — Дзэннити, жапон буддизм идеясын қолдаушы, Нитирэн мектебінің негізін қалаушы * 1135 жыл — Маймонд Мұса, жебірей философы, құқықтанушы, дәрігер * 1940 жыл — Мақсұт Сұлтанұлы Нәрікбаев, Қазақ гуманитарлық заң университетінің ректоры, Халықаралық жоғары мектеп академиясының академигі * 1986 жыл — Серхио Рамос, испан футболшысы, Реал Мадрид футбол клубының және Испания ұлттық құрамасының ойыншысы Қайтыс болғандар * 1910 жыл — Жан Мореас, грек тегінен шыққан француз ақыны Сыртқы сілтемелер
31 наурыз

31 наурыз — Григориан күнтізбесінде жылдың 90-шы күні (кібісе жылдарда 91-ші). Жылдың аяғына 275 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1939 жыл — Молотов-Риббентроп пакты, Германия мен Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы арасында шабуыл жасаспау туралы келісімі Туғандар * 1928 жыл — Горди Хоу, канадалық хоккейші, Стэнли Кубогының төрт дүркін иегері Қайтыс болғандар * 1727 жыл — Исаак Ньютон, ағылшын физигі, математигі, астрономы, табиғи философы, алхимигі және теологы * 1855 жыл — Шарлотта Бронте, ІХ ғасырдағы ірі жазушылардың бірі, ағылшын әдебиетінің классигі Сыртқы сілтемелер
4 сәуір

Сәуірдің 4 — Григориан күнтізбесінде жылдың 94-ші күні (кібісе жылдарда 95-ші). Жылдың аяғына 271 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық Интернет күні. * тәуелсіздігі күні. Оқиғалар * 1949 жыл - Солтүстік Атлантикалық Келісім Ұйымы негізі қаланды. Туғандар * 1415 жыл — Реннио (1499 жылы қайтыс болды), жапон буддист көшбасшысы. * 1557 жыл — Лев Иванович Сапега (1633 жылы қайтыс болды), белорус ойшылы, мемлекеттік, қоғам және әскер қайраткері. * 1818 жыл — Томас Майн Рид (1883 жылы қайтыс болды), ағылшын жазушысы. * 1875 жыл — Пьер Монте (1964 жыл), француз дирижёры. * 1876 жыл — Морис де Вламинк (1958 жыл), француз суретшісі. * 1894 жыл — Дмитрий Иванович Чижевский (1977 жылы қайтыс болды), тарихшы, философ және филолог. * 1922 жыл — Элмер Бернстайн (2004 жылы қайтыс болды), американдық композитор және дирижёр. * 1926 жыл — Всеволод Дмитриевич Сафонов (1992 жылы қайтыс болды), киноактёр. * 1928 жыл — Элина Авраамовна Быстрицкая, театра и кино әртісі. * 1960 жыл — Хьюго Уоллес Уивинг, актёр * 1962 жыл — Джонси Уорик (1998 жылы қайтыс болды), британ құқық қорғаушысы. * 1965 жыл — Роберт Дауни—кіші, голливуд актёры. * 1967 жыл — Дмитрий Владимирович Нагиев, актёр, шоумен. * 1974 жыл — Василий Валерьевич Жиров, оксшы, еңбек сіңірген спорт шебері, Олимпиада ойындарының чемпионы (1996), Баркер кубогының иегері (1996), Парасат орденінің кавалері * 1979 жыл — Хит Леджер (2008 жылы қайтыс болды), актёр. * 1979 жыл — Роберто Луонго, канадалық хоккейші, Олимпиада чемпионы, 2 мәрте Әлем чемпионы. * 1980 жыл — Бекзат Сейілханұлы Саттарханов (2000 жылы 31 желтоқсанда өмірден озды), әйгілі қазақ әуесқой боксшысы, Сидней олимпиадасының жеңімпазы. Қайтыс болғандар * 1978 жыл - Зүлфікар Әли Бһутто, Пәкістанның саясатшысы, премьер-министрі және президенті Сыртқы сілтемелер
5 сәуір

Сәуірдің 5 — Григориан күнтізбесінде жылдың 95-ші күні (кібісе жылдарда 96-шы). Жылдың аяғына 270 күн қалады. Мерекелер * — Ағаш отырғызу күні. * , , , — қытайлық цинмин күні. Оқиғалар * 1453 — Түрік сұлтаны Мехмед II Константинопольды алу шабуылын бастады. * 1843 — Гонконг Британия қол астына енді. * 1896 — Афинада қазіргі Оимпиада ойындарының алғашқысы басталды (6-15 сәуір). * 1955 — Ұлыбритания премьер-министрі Черчилль Уинстон отставкаға кетті. * 1982 — Ауғанстан соғысында КСРО әскерлері байқамай Иранға еніп кетті. Туғандар * 1588 — Томас Гоббс, ағылшын философы және саяси ойшылы Қайтыс болғандар * 1975 жыл — Чан Кайши, Қытайдың саяси қайраткері, генералиссимус Сыртқы сілтемелер
6 сәуір

Сәуірдің 6 — Григориан күнтізбесінде жылдың 96-шы күні (кібісе жылдарда 97-ші). Жылдың аяғына 269 күн қалады. Мерекелер * Дүниежүзілік мультфильмдер күні. * Тәуелсіздігі күні (1821 жылдан бері). * сапёрлер күні. * , Чакри күні, Рама I, Чакри әулеті негізін салушы құрметіне. * , Негізін қалаушылар күні. * Халықаралық Тартан күні . Оқиғалар * 1199 — Франциямен соғыста Англия королі Ричард I Арыстан Жүрек мерт болады. * 1818 — Парижде барон Дрез Карл бүгінгі велосипедтердің алғашқы түрі - екі дөңгелекті көлік түрімен таныстырады. * 1909 — Ресей мен Түркия арасында Болгария тәуелсіздігін жариялау келесімі орын алады. * 1985 — Америкалық Уильям Шрёдер жасанды жүрекпен емханадан шыққан алғашқы адам. * 1994 — Кигали, Руанда. Руанда үкіметі Dassault Falcon 50 ұшағын зымыран құлатады. Борттағы 10 адам, соның ішінде бітімгершілікке қол қойып келе жатқан Руанда мен Бурунди президенттері де бар. Туғандар Қайтыс болғандар * 1528 жыл — Альбрехт Дюрер, неміс суретшісі, портрет жанрының шебері, ксилографияның еуропадағы қас шебері деп танылған, Қайта өрлеу дәуірінің ең үздің батысеуропалық шебері * 2009 жыл — Жак Устен, Бельгия әншісі, композитор, француз тіліндегі лирикалық жанрдағы эстрадалық әндерді орындаушы, суретші. Сыртқы сілтемелер
7 сәуір

Сәуірдің 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 97-ші күні (кібісе жылдарда 98-ші). Жылдың аяғына 268 күн қалады. Мерекелер * Дүниежүзілік денсаулық сақтау күні Оқиғалар * 1652 — Голландық Ян Ван Рибек Оңтүстік Африкада форт Кейптаун негізін қалады. * 1795 — Францияда метрикалық жүйе енгізіп, ұзындық бірлігі метр және масса үшін — килограммды бекітетін заң енгізілді. * 2003 — АҚШ әскері Ирак астанасы Бағдат қаласын алды. * 2010 — Қырғызстанда артынша елдің билігін ауыстырған екінші көтеріліс орын алды. Туғандар * 1939 жылы АҚШ фильм режиссері Френсис Форд Коппола туды. * 1964 жыл — Рассел Кроу, «Гладиатор» тарихи фильмі үшін «Оскар» сыйлығы лаурета, Аустралия актеры, режиссер * 1871 жылы Қазақ халқының тарихындағы тұңғыш кәсіпқой балуан Қажы Мұқан Мұңайтпасұлы туылды Қайтыс болғандар * 1947 жыл — Генри Форд, автомашинаны алғашқы рет сериялы түрде шығаруды ұсынған адам, автомобилтдің негізін қалаушы деуге де болатын АҚШ кәсіпкері Сыртқы сілтемелер
8 сәуір

Сәуірдің 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 98-ші күні (кібісе жылдарда 99-шы). Жылдың аяғына 267 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық сығандар күні. * Ресей мен Белоруссияда Әскери комиссариат қызметкерлерінің күні. * Малайзияда Джохор сұлтан сүні. * АҚШ-та Астрономия күні. Оқиғалар Туғандар * Геннадий Геннадьевич Головкин, 1982 ж., Қарағанды, боксшы Қайтыс болғандар * 2013 жыл — Маргарет Тэтчер, Ұлыбритания премьер-министрі (1979-1990) Сыртқы сілтемелер
12 сәуір

Сәуірдің 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 102-ші күні (кібісе жылдарда 103-ші). Жылдың аяғына 263 күн қалады. Мерекелер * — Ғылым қызметкерлері күні * : Халықаралық адамның ғарышқа ұшу күні * FAI: Дүниежүзілік авиация мен ғарыштану күні * — Ғарыштану күні * — Ұлттық азат күні (1980). * — Юрий түні * — Зымырандық-ғарыштану саласы жұмыскерлері күні. Оқиғалар * 1815 — Тамбора жанартауы атқылауы (басы 5-де, кульминациясы — 10 сәуірде) нәтижесінде шамамен 10 000 адам бірден қаза болса, 80 мыңы артынан (цунами мен аштық салдарынан) көз жұмған. * 1903 — Лондонда алғашқы қоғамдық көлік ретінде ішкі жану двигателді автобус маршруты шықты. * 1992 — Париж түбінде «Еуро-Диснейленд» ашылды. * 2005 — Intel екіядролы процессор Pentium 4 Extreme Edition 840 бұқараға таныстыра бастады. Туғандар * 1871 жыл — Иоаннис Метаксас, гректің әскери және мемлекет қайраткері, генерал, (1936-41) премьер-министр * 1899 жыл - Қаныш Сәтбаев, қазақ және Кеңес Одағының геологі, қоғам қайраткері, Қазақ КСР Ғылым академиясын ұйымдастырушы және оның тұңғыш президенті, Қазақ КСР академиясының академигі, Кеңес Одағының және Қазақстанның металлогения мектебінің негізін қалаушы, қазақтан шыққан тұңғыш академик. * 1936 жыл — Қазбек Есенжанұлы Жауғаштин,технология ғылымдарының докторы (1973), професор (1986). * 1980 жыл — Мұрат Тілешев, Қазақстан футболшысы Қайтыс болғандар * 1971 — Игорь Евгеньевич Тамм (1895 жылы туған), орыс физигі, Нобель сыйлығы лауреаты (1958). Сыртқы сілтемелер
13 сәуір

Сәуірдің 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 103-ші күні (кібісе жылдарда 104-ші). Жылдың аяғына 262 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 2009 жылы Семейде Шәкәрім Құдайбердіұлының (1858-1931) жаңа фотосуреті табылды. Фотосурет Қазақ Автономды Кеңес Социалистiк Республикасының Семей губерниялық жер басқару Наркомземның арнайы комиссиясының 1924-1925 жылдары ұйымдастырылған жұмыс туралы есеп берудің қосымшаларынан табылған. Туғандар * Кенжебай Есенғалиев (1947) – Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті ректорының кеңесшісі; * Мағзам Қасымов (1947) – Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Алматы қаласы бойынша басқарма бастығы – Алматы қаласы Тәртіптік кеңесінің төрағасы; * Қуандық Медеуов (1948) – генерал-майор; * Бауыржан Құлжанов (1953) – Солтүстік Қазақстан облысы бойынша кедендік бақылау департаменті кинологиялық бөлім бастығының орынбасары, полковник; * Шағурашид Мамалинов (1958) – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданының әкімі; * Бағлан Қабдікәрімұлы Ыдрысов (1959) – Қазақстан сумо қауымдастығының президенті, Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы; * Ақылбек Күрішбаев (1961) – ауыл шаруашылығы ғылымының докторы, профессор; * Асқар Бишіғаев (1964) – «Альянс Банкі» АҚ басқарма төрағасының орынбасары; * Асқат Жіткеев (1981) – Қазақстан Республикасының дзюдодан ұлттық ерлер құрама командасының бас жаттықтырушысы, қазақша күрестен спорт шебері, дзюдодан, самбодан халықаралық дәрежедегі спорт шебері, Қазақстанның еңбек сiңiрген спорт шеберi. Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
14 сәуір

Сәуірдің 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 104-ші күні (кібісе жылдарда 105-ші). Жылдың аяғына 261 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар Туғандар 1927 жыл — МакДиармид Алан, Химиядан Нобель сыйлығы лауреаты, АҚШ және Жаңа зеландиялық химик Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
15 сәуір

Сәуірдің 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 105-ші күні (кібісе жылдарда 106-шы). Жылдың аяғына 260 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық мәдениет күні. * , Қозы Көрпеш пен Баян Сұлу (Махаббат) күні. * , Армия күні. * , Махаббат күні. * (Батыс Бенгал), Бенгал Жаңа жылы. * , Күн мейрамы (Ким Ир Сен туған күні) Оқиғалар Туғандар * 1878 жыл — Роберт Вальзер, неміс тілді швейцариялық ақын және прозашы. * 1912 жыл — Ким Ир Сен, КХДР 1948 жылдың басында негізі қаланғаннан бастап 1994 жылы қайтыс болғанға дейін жетекшісі болған саясатшы және әскери қолбасшы. * 1931 жыл — Томас Транстрёмер, XX ғасырдағы ірі швед ақындарының бірі. Қайтыс болғандар * 1865 жыл — Авраам Линкольн, Америка мемлекет қайраткері, АҚШ-тың 16-шы Президенті (1861-1865) және Республикалық партиядан америкалық құлдарды бірінші азат етуші, америка халқының ұлттық батыры. * 1912 жыл — Джек Филлипс, «Титаник» бортында болған аға радист және тарихта ең бірінші болып S.O.S. халықаралық құтқару туралы сигналын жіберген оператор. * 1956 жыл — Эмиль Нольде, неміс суретші-экспрессионист, графикші және аквалерист. Сыртқы сілтемелер
16 сәуір

Сәуірдің 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 106-шы күні (кібісе жылдарда 107-ші). Жылдың аяғына 259 күн қалады. Мерекелер * , Армения полиция қызметкері күні. * , «Алғашқы конституция күні», «Заңгер күні». * , Гренландия, Маргрет патшайымы туған күні. * , Массачусетс, Мэн, Патриоттар күні. Оқиғалар * 1863 жыл — Францияда «Plongeur» (фр. «Малтушы») — XIX ғасыр ең ірі су асты кемесі суға түсірілді. * 1871 жыл — Берлин Германия астанасы деп жарияланды. * 1945 жыл — Берлин операциясы басталды. * 1947 жыл — Оңтүстік Каролина сенатында америкалық саясаткер және қаржыгер Бернард Барух «суық соғыс» сөз тіркесін алғаш рет пайдаланды. * 1966 жыл — Израильде алғаш рет «Кока-кола» сатыла бастады. Туғандар 1889 жыл — Чарли Чаплин, америка және ағылшын киноактері, кинорежиссер, сценарийші, композитор әрі продюсер. Оксфорд университетінің құрметті докторы Қайтыс болғандар Дереккөздер
17 сәуір

Сәуірдің 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 107-күні (кібісе жылдарда 108). Жылдың аяғына 258 күн қалады. Мерекелер * Дүниежүзілік гемофилия күні. * , «Ту күні». * , Өртке қырсы қызмет күні. * , Контрреволюцияға қарсы жеңіс күні (1961 жылдан). * , Балаларды қорғау күні. Оқиғалар Туғандар * 1894 жыл — Никита Сергеевич Хрущёв, КОКП ОК бірінші хатшы, 1958—64 жж. КСРО Министрлер Кеңесі төрағасы, Кеңес Одағы ері, үш рет Социалистік еңбек ері. Қайтыс болғандар * 1892 жыл — Макензи Александр, шотландиядан шыққан канадалық мемлекеттік қайраткер, Либералды партиядан шыққан Канаданың бірінші премьер-министрі. * 1993 жыл — Тұрғыт Озал, Түркияның саяси қайраткері Сыртқы сілтемелер Дереккөздер
18 сәуір

Сәуірдің 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 108-ші күні (кібісе жылдарда 109-шы). Жылдың аяғына 257 күн қалады. Мерекелер * Тәуелсіздік күні * Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындар күні Оқиғалар Туғандар * 1907 жыл - Алфорс Ларс Валериан, Атақты финн және америкалық математик (1996.10.11 қ.б.) * 1927 жыл - Тадеуш Мазовецкий,Польшаның саяси және мемлекеттік қайраткері. * 1981 жыл - Максим Иглинский, қазақстандық кәсіпқой велошабандоз. Қайтыс болғандар * 1955 жыл - Альберт Эйнштейн, физик-теоретик, қазіргі физиканың негізін салушылардың бірі Сыртқы сілтемелер
19 сәуір

Сәуірдің 19 — Григориан күнтізбесінде жылдың 109-шы күні (кібісе жылдарда 110-шы). Жылдың аяғына 256 күн қалады. Мерекелер * , Бәйшешек күні. * , Тәуелсіздік күні (1810). * , Республика күні (1971). * , 33 жылдар экспедиция күні. Оқиғалар * 1529&nbsp;— Рейхстагта Шпейерде неміс католиктері мен протестанттарының толықтай бөлінуі орын алды. * 1627&nbsp;— Франция кардиналы Ришелье Ста ассоциаций компаниясына Канаданы зерттеуге патент берді. * 1810&nbsp;— Каракаста халық көтерілісі. Венесуэланың Испаниядан тәуелсіздігі үшін соғыс басталды. * 1839&nbsp;— Лондон келісім-шарты бойынша Бельгия Нидерландтан тәуелсіздігі танылды. * 1850&nbsp;— Англия мен АҚШ Панама каналын бірлесіп салу келісімге келді (артынша АҚШ өз күшімен салуды жөн көреді). * 1941&nbsp;— АҚШ сенаты Израильде жебірей мемлекетін құру идеясын қолдау резолюциясын қабылдайды. * 1947&nbsp;— «Үнді ұлттық конгрессі» партиясы елді екіге - Үндістан және Пәкістанға бөлуге келіседі. Туғандар * 1875 жыл - Тихов Гавриил Адрианович, Қазақстан астрономы * 1907 жыл - Афрасияб Бадалбек оглы Бадалбейли, әзірбайжан сазгері, дирижер, музыкатанушы және публицист, Әзірбайжан КСР-інің халық әртісі (1976 жылы қ.б.) * 1949 жыл - Төлеген Тілекұлы Жүкеев, Қазақстан мемлекет және қоғам қайраткері Қайтыс болғандар * 1875 жыл - Джордж Байрон, ағылшын ақыны, романтизм бағытының көрнекті өкілі, 6-шы барон Байрон, лорд. ХІХ ғасырдағы еуропа әдебиетінің көрнекті өкілі (1788 жылы т.) * 1882 жыл - Чарлз Дарвин, ағылшын натуралисті, қарама-қайшы биологиялық эволюциялық теорияны қалаушы * 1906 жыл - Пьер Кюри, француз физигi, радиоактивтiлiк туралы ғылымның негiзiн құраушылардың бiрi, Нобель сыйлығының иегері (1859 жылы т.) * 1998 жыл - Октавио Пас (1914 жылы т.), мексикалық ақын, Нобель сыйлығының 1990 жылғы лауреаты. Сыртқы сілтемелер
21 сәуір

Сәуірдің 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 111-ші күні (кібісе жылдарда 112-ші). Жылдың аяғына 254 күн қалады. Мерекелер * — Мемлекеттік күзет қызметі күні * Тирадентес күні. 1792 ж. Рио-де-Жанейрода португалдықтар Бразилия азаттығына күрескен Тирадентесті жазалады. * — Рим негізі қаланған күн * — Ағаш отырғызу күні. * Икбал күні. 1938 ж. қайтыс болған Пәкістан рухани атасы саналатын Мұсылмандар лигасы президенті, ақын Мұхаммед Икбалды еске алу күні. * Техас, Сан-Хасинто күні. * Қоршаған орта күні. Оқиғалар Туғандар * 1816 жыл — Шарлотта Бронте (1855 жылы қ.б.), ХІХ ғасырдағы ірі жазушылардың бірі, ағылшын әдебиетінің классигі * 1864 жыл — Макс Вебер (1920 жылы қ.б.), неміс әлеуметтанушысы, әлеуметтік философ, тарихшы * 1909 жыл — Тәжен Елеуов (1967 жылы қ.б.), қазақ тарихшысы Қайтыс болғандар * 1142 жыл — Пьер Абеляр (1079 жылы т.), француз философы, теологы және ақыны * 1699 жыл — Жан Расин (1639 жылы т.), Францияның XVII ғасырдағы ұлы үш мдраматургтарының бірі * 2010 жыл — Хуан Антонио Самаранч (1920 жылы т.), әйгілі испандық кәсіпкер, әрі саясаткер, Халықаралық олимпиада комитетін 1980-2001 жылдары басқарды, ХОК өмірлік құрметті президенті. Сыртқы сілтемелер
22 сәуір

Сәуірдің 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 112-ші күні (кібісе жылдарда 113-ші). Жылдың аяғына 253 күн қалады. Мерекелер Жер күні мерекесі * , Жаңалық күні. * , Изабелла патшайым күні. * , Оклахома күні. Оқиғалар * 1964 жыл — Танганьика және Занзибар — Танзания мемлекетіне бірірігуін мәлімдеді. * 1969 жыл — Хьюстонда алғашқы рет адамға көз орнату операциясы сәтті өтті. Туғандар * 1724 жыл — Иммануил Кант (1804 жылы қ.б.), неміс пәлсапашысы * 1870 жыл — Владимир Ильич Ленин, ресейлік төңкерісшілі, сөзші, пәлсапашы, ленинизмнің негізін қалаушы, большевиктер партиясы көкейтесті құрылтайшылардың бірі, Ресей КФСР мен КСРО орнатушысы * 1899 жыл — Владимир Владимирович Набоков, орыс және американ жазушысы, сыншы * 1937 жыл — Шынболат Нұрғазыұлы Ділдебаев, қазақ жазушы, ақын, жыршы. Қайтыс болғандар * 1994 жыл — Ричард Никсон, Америка Құрама Штаттарының 37- президенті (1969—1974), АҚШ-тың 36- вице-президенті (1953 — 1961), президенттік мерзімінің соңына дейін отырып, қызметінен босаған жалғыз АҚШ Президенті. Сыртқы сілтемелер
23 сәуір

Сәуірдің 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 113-ші күні (кібісе жылдарда 114-ші). Жылдың аяғына 252 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар 1014 жылы Ирландияның жоғарғы ханы Бриан Борума Клонтарф шайқасында викингтердің және Лейнстер патшалығының одақтас әскерлерін талқандады, бірақ оның өзі шайқастың кезінде қаза тапты. Туғандар * 1564 жыл — Уильям Шекспир, ағылшынның ұлы драматургы әрі ақыны, әлемнің ең әйгілі драматургтарының бірі. * 1858 жыл — Макс Планк (1947 жылы қ.б.), неміс физик-теоретигі, кванттық теорияның негізін салушы, Нобель сыйлығы лауреаты Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
25 сәуір

Сәуірдің 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 115-ші күні (кібісе жылдарда 116-шы). Жылдың аяғына 250 күн қалады. Мерекелер * Дүниежүзілік малярияға қарсы күресу күні * Аустралия, Жаңа Зеландия, Науру, Соломон аралдары, Тонга, Самоа: ANZAC күні. * — Ағаш отырғызу күні. * — Синай бұғазын азат ету күні. * ** Фашизмнен азат етілі күні. ** Евангелист Маркты еске алу күні ** Гульельмо Маркони туған күні * — Қазақ футболы күні ( 25.04.2002 Қазақстан УЕФАның 52-ші мүшесі болды). * — КХДР Армия күні. * — Көтеріліс күні, Азат етілу күні. * — Ұлттық ту күні Оқиғалар * 1719 — Лондонда Даниэль Дефоның Робинзон Крузо романы алғаш рет басылып шығады. * 1783 — Аннонда (Франция) адам салмағына тең жүкпен алғашқы раш әуеге көтеріледі. * 1826 — Англияда алғашқы Іштен жану қозғалтқышты автомобиль патенттеледі. * 1859 — Порт-Саидте Суэц аңғарын француз инженері әрі дипломаты Фердинанд Лессепс басқаруымен сала бастайды. * 1867 — Жапония Токио қаласын сыртқы сауда үшін аша бастайды. * 1901 — Нью-Йорк шатында әлем бойынша алғаш рет Автомобиль нөмірлерін енгізеді. * 1931 — Фердинанд Порше Porsche компаниясын ашады. * 1990 — Хаббл телескопы Жер орбитасына Дискавери шаттлымен ұшырылады. Туғандар Қайтыс болғандар Сыртқы сілтемелер
26 сәуір

Сәуірдің 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 116-шы күні (кібісе жылдарда 117-ші). Жылдың аяғына 249 күн қалады. Халықаралық және әлемдік күндер мен даталар * Халықаралық интелектуалдық меншік күні Мерекелер * Армения, Шекарашы күні. * Ресей: ** Марий Эл — Ұлттық батыр күні. ** Татарстан — Ана тілі күні. * Танзания — Бірігу күні. Оқиғалар * 1607 — Генри мүйісінде (Вирджиния) Америкадағы алғашқы ағылшын қоныстанушылары аяқ басты. * 1920 — Хорезм Халық Кеңес Республикасы жарияланды. * 1964 — Танганьика мен Занзибар Танзания Республикасына бірікті. * 1966 — Ташкенттегі 8 баллдық жер сілкінісі * 1986 — Чернобыль АЭС-дағы апат Туғандар 26 сәуір қазақ әдебиетінің алып тұлғасы, мемлекет және қоғам қайраткері, шығармалары дүниежүзінің 40-тан астам тіліне аударылған, қазақ әдебиеті тарихында теңдесі жоқ ұлы жазушы Сәбит Мұқанұлының туған күні. Қайтыс болғандар Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
27 сәуір

Сәуірдің 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 117-ші күні (кібісе жылдарда 118-ші). Жылдың аяғына 248 күн қалады. Мерекелер * Аустрия, Екінші республика күні. * Израиль, Йом Хазикарон. * Ресей, Нотариат күні. :* Саха Республикасы, Республика күні. * Сьерра-Леоне, Тәуелсіздік күні. * Того, Тәуелсіздік күні. * Оңтүстік Африка Республикасы, Еркіндік күні. Оқиғалар Туғандар 1494 жыл — Заңшы Сұлтан Сүлеймен (еуропалық әдебиетте — Тамаша Сүлеймен) — Османлы Мемлекетінің сұлтаны (1520–1566) (1566 жылы қайтыс болған). 1878 жыл — Садриддин Айни, Садриддин Саидмұрад-заде — тәжік ақыны, ғалым, қоғам қайраткері. Тәжікстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері, Өзбекстан ғылым академиясының құрметті академигі (1943), Тәжікстан ғылым академиясының алғашқы президенті (1951) (1954 жылы қайтыс болған). Қайтыс болғандар 1521 — Фернан Магеллан — Португалияның теңіз саяхатшысы(1480 жылы дүниеге келген). Сыртқы сілтемелер
29 сәуір

Сәуірдің 29 — Григориан күнтізбесінде жылдың 119-шы күні (кібісе жылдарда 120-шы). Жылдың аяғына 246 күн қалады. Мерекелер * Халықаралық би күні. * , Ханшайым Бенедиктаның туған күні * Жапония, Сёва күні. * Қырғызстан, Бішкек қаласы күні Оқиғалар * 1770&nbsp;— ағылшындық капитан Джеймс Кук Аустралия жағасына алғаш рет аяқ тепті. * 2013 — Алматылық Қайрат футзал клубы УЕФА кубогының финалында ресейлік Динамоны 4-3 есебімен тізе бүктіріп өз тарихында алғаш рет Еуропаның үздік клубы атанды. Туғандар Қайтыс болғандар * 1951 — Оспан батыр XX ғ. алғашқы жартысында Шығыс Түркістанның тәуелсіздігі үшін күрескен ұлт-азаттық қозғалысының көсемі. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
30 сәуір

Сәуірдің 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 120-шы күні (кібісе жылдарда 121-ші). Жылдың аяғына 245 күн қалады. Мерекелер * , Өрт қауіпсіздігі күні * , Бала күні * , Парсы шығанағының ұлттық күні. Оқиғалар * 1789 — Джордж Вашингтон толық дауыс жинап алғашқы АҚШ президенті болып сайланады. * 1803 — АҚШ Франциядан Луизиананы акрына 4 цент бағамы бойынша сатып алған. * 1900 — Гавай аралдарын АҚШ аннексиялайды. * 1939 — Нью-Йоркте әлемдік өндіріс көрмесі ашылып, содан бастап АҚШ қалыпты телевиязилық толқын таратыла бастайды. * 1945 — Адольф Гитлер өзінің бункерінде өзін өзі өлтіреді. * 1975 — Вьетнам халық армиясы Сайгонды алып Вьетнам соғысы аяқталады. * 1992 — Женевада Еуропалық элементар бөлшектер физикасы лабораториясының (CERN) қызметкері ағылшын Тим Бернерс-Ли жасаған Әлемдік ғаламтор технологиясы (World Wide Web) барлығына тегін деп жарияланды. Туғандар * 1777 жыл - Карл Фридрих Гаусс (1855 жылы қ.б.), керемет неміс математигі, астрономы және физигі * 1857 жыл — Эйген Блейлер (Блюле) (1939 жылы қ.б.), швейцариялық психиатр әрі психолог. Шизофрения ұғымын алғаш енггізіп, оны жеке ауру ретінде сипаттаған. * 1901 жыл — Саймон Смит Кузнец (1985 жылы қ.б.), америкалық экономист, жебірей, 1971 жылғы Нобель сыйлығы лауреаты. * 1902 жыл — Теодор Уильям Шульц (1998 жылы қ.б), америкалық экономист, «жаңа экономикалық зерттеулері үшін… дамушы елдерге қолданбалы» (Артур Льюиспен бірге ) 1979 жылғы Нобель сыйлығы лауреаты . Қайтыс болғандар * 1945 жыл — Адольф Гитлер (1889 жылы т.), Германия ұлттық-әлеуметтік мемлекет басшысы (1933—1945 жж.). Сыртқы сілтемелер
2 мамыр

Мамырдың 2 — Григориан күнтізбесінде жылдың 122-ші күні (кібісе жылдарда 123-ші). Жылдың аяғына 243 күн қалады. Мерекелер Оқиғалар * 1843 жыл — Алғашқы неміс иммигранттар Чилидің Пуэрто-Хумбра портына келді. Атап айтқанда, олар Лланкиху көлі айналасында қоныстанды. * 1926 жыл — Алғашқы факс хабарлама Атлант мұхитының екі жағына жіберілді. * 1945 жыл — Германия басқыншылық әскерлері Италия; Берлин -дегі Неміс күштері одақтас әскерлерге, Кеңес Маршалы Жуков әскерлеріне беріле бастады. * 1998 жыл — Еуропалық Одақ Банкі Брюссельде Еуропалық Одақ ақша-несие саясатын басқару үшін құрылды. * 2011 жыл — Америка Құрама Штаттары қарулы күштері Усама бен Ладенді Пәкістанның Абботабад аймағында атып өлтірді. Туғандар * 1912 жыл — Күләш Жасынқызы Бәйсейітова (1957 жылы қ.б.), қазақ опера өнерінің негізін салушылардың бірі, қоғам қайраткері. КСРО халық артисі (1936). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1948-1949) Қайтыс болғандар * 1519 жыл — Леонардо да Винчи (1452 жылы т.),италияндық ұлы суретші әрі ғалым, «Әмбебап адам» * 1857 жыл — Альфред де Мюссе (1810 жылы т.), француз ақыны, драматург және прозашы, кейінгі романтизмнің өкілі * 1997 жыл — Борис Гиршевич Ерзакович (1908 жылы т.), музыка зерттеушісі, композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1945), Қазақстан Ұлтыық Академиясының корреспонденция мүшесі (1967) Сыртқы сілтемелер