kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Ирвин Саладино

Ирвин Саладино (, 23 қаңтар 1983 жыл, Колон (Панама), Панама) — панамалық жеңіл атлет, ұзындыққа секіруші. 2008 жылғы Олимпиада чемпионы, 2007 жылғы әлем ччемпионы. 2004, 2008, 2012 жылдары Олимпиадаға қатысты. 2012 жылғы Олимпиадада Панаманың туын ұстап шықты. Саладино өзінің спорттық мансабын жас кезінен бастады, жеңіл атлетикаға және әсіресе ұзындыққа секіруге қызығушылық танытты. Өз дағдыларын жетілдіруге тырысып, ол үнемі жаттығып, физикалық қабілеттерін дамытты. Қажырлы еңбек пен адалдықтың нәтижесінде ол мансабының алғашқы кезеңдерінде айтарлықтай жетістіктерге жетті. Алайда, Саладино үшін нағыз жетістік 2008 жылы Қытайдың Бейжің қаласындағы Олимпиада болды. Бұл іс-шарада ол өзінің ерекше қабілеттерін көрсетті және ұзындығы 8,34 метрге секіруде бірінші орынға ие болды. Осы жеңіспен Ирвинг Саладино жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған алғашқы панамалық спортшы болды. Олимпиада жеңісінен кейін Саладино өзінің табысты мансабын жалғастырды, әртүрлі халықаралық жарыстар мен әлем чемпионаттарында өнер көрсетті. Ол өзінің нәтижелерін жақсарту және жаңа рекордтар орнату арқылы үздіксіз жетілдіру қабілеттілігін дәлелдеді. Оның секірулері тиімді техникамен, күшпен және керемет физикалық мәліметтермен ерекшеленді. Мансап барысында Ирвинг Саладино көптеген медальдар мен жүлделі орындарға ие болды. Ол жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында алтын медаль иегері атанды Дереккөздер
Эдвин Васкес

Эдвин Гонсало Васкес Кам (; 28 шілде 1922 жыл — 9 наурыз 1993 жыл) — перулік нысана көздеуші, 1948 жылғы Жазғы Олимпиада чемпионы. Перуден шыққан жалғы Олимпиада чемпионы. 1951 жылы Латын Америка ойындарында жеңімпаз атанды. Перудің 10 дүркін чемпионы. 1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында Перудің туын ұстап шықты. Дереккөздер
Ванесса Паради

Ванесса Шанталь Паради (, 22 желтоқсан 1972) — француз киноактрисасы, әнші және фотомодель. Биографиясы Ерте жылдары 1972 жылы 22 желтоқсанда Париж маңындағы Сен-Мор-де-Фоссе (Валь-де-Марн департаменті) қаласында Андре және Коринн Паради режиссерлерінің отбасында дүниеге келген. Әпкесі — Элиссон Шерди. Бала кезінен Ванесса ән мен биді жақсы көретін. Оның отбасы шоу-бизнеспен айналысты, ал ағасы, актер және продюсер Дидье Пейннің бастамасымен жеті жасында Ванесса l'école des fans Jolie телеконкурсында француз теледидарында алғаш рет көрінді. 1987 жылы, 14 жасында, Ванесса "Такси жүргізушісі Джо" (Joe le taxi) әнімен Еуропаға әйгілі болды. Келесі жылы оның M & J дебюттік альбомы платиналық альбом болып танылды. Мансабы 1989 жылы Ванесса Жан-Клод Бриссоның "Ақ үйлену" фильміндегі басты әйел рөлін сомдады. Бұдан соң Ванесса бес жыл бойы кинода ойнаған жоқ. Осыдан кейін оның Серж Генсбурдың соңғы ірі жұмысына айналған Vanessa Paradis (1992), Vanessa Paradis Live (1994) Variation Sur Le Même t'aime (1990) альбомдары шығады. Сонымен қатар, Ванесса Chanel фирмасымен келісімшартқа қол қойып, "Коко" парфюмериясын жарнамалайтын модельдік мансабын бастады. 1995 жылы ол Жерар Депардьёмен бірге Жан Беккердің "Элиза" фильмінде экрандарда қайтадан көрінді. Бұл жобада Ванесса өзінің имиджін әлдеқайда қатаң басқарса да, эротикалық сценалардан бас тартқан жоқ.1997 жылы актриса комедиялық рөлдерді сосдай бастады және Жан Реномен бірге Рене Манзонидің "Сиқырлы махаббат" мистикалық комедиясында ойнады. 1998 жылы Патрис Леконттың "Екі адамға бір мүмкіндік" фильмінде Жан-Пол Белмондо мен Ален Делонмен бірге ойнады. Патрис Ванессамен жұмыс істеуді жалғастырды және 1999 жылы Ванесса Паради мен Даниэль Отеймен "Көпірдегі қыз" фильмі шықты. 2000 жылы әншінің "Bliss" атты жаңа альбомы жарық көрді, одан кейін "Vanessa Paradis au Zenith" турнесі өтті. 2005 жылы Ванесса Паради Джонни Депппен бірге "Дон Кихотты өлтірген адам" фильмінде Дулсинея рөлін ойнауы жобаланған еді, алайда көптеген мәселелерге байланысты фильм түсірілімі аяқталған жоқ. 2007 жылы Ванессаның "Divinidylle" атты жаңа альбомы жарық көрді. Жеке өмірі 1998-2014 жылдары Ванесса актер Джонни Депппен нақты некеде болды. Бұрынғы ерлі-зайыптылардың екі баласы бар — қызы Лили-Роуз Мелоди Депп (1999 жылы 27 мамыр туылған) және ұлы Джон Кристофер "Джек" Депп (2002 жылы 9 сәуір туылған). 2018 жылдың 30 маусымынан бастап Ванесса неке қиюға дейін 19 ай кездескен режиссер Сэмюэл Беншетриге үйленді. Фильмография Дереккөздер
Моника Пуиг

Моника Пуиг (; 27 қыркүйек 1993 жыл, Сан-Хуане, Пуэрто-Рико) — пуэрто-риколық кәсіби теннисші, жекелей сында 2016 жылғы Олимпиада чемпионы; WTA синглінің екі турнирінің жеңімпазы; жасөспірімдер рейтингінде әлемнің бұрынғы екінші ракеткасы; «Үлкен дулыға» турнирінің жасөспірімдер арасындағы екі турнирінің финалисі (Australian Open және 2011 French Open). WTA рейтингінде Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.wtatennis.com/players/317755 Профилі]
Джасмин Камачо-Куинн

Джасмин Камачо-Куинн (; 21 тамыз 1996, Чарльстон, Оңтүстік Каролина, АҚШ) − пуэрто риколық жеңіл атлет, 100 метрге кедегілермен жүгіруден 2020 жылғы Олимпиада чемпионы. Джасминнің ата-анасы да жеңіл атлетикамен айналысқан. Әкесі афро-америкалық, анасы Пуэрто-риколық. 2016 жылы да Олимпиадаға қатысып, 5 орын алды.
Матия Любек

Матия Любек (; 22 қараша 1953, Белишце — , Валпово, Хорватия) — югославиялық байдарка және каноэде есуші. Төрт бірдей Олимпиадаға қатысты (1976, 1980, 1984, 1988). Соның екеуінде чемпион атанды (1976, 1984), Чемпион атанумен қатар, 1976 жылы қола жүлде алса, 1984 жылы күміске де қол жеткізді. Төрт дүркін әлем чемпионы, үш рет Жерорта теңізі ойындарының чемпионы болды (үшеуі де 1979 жылы Сплитте өткен ойындарда). 2000 жылы 11 қазанда анасын бұзақылардан қорғаймын деп мерт болды.
Мирко Нишович

Мирко Нишович (; 2 шілде 1961, Земун) — югославиялық байдарка және каноэде есуші, 1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы және күміс жүлдегері. Үш дүркін әлем чемпионы (1982, 1983, 1985). 1979 жылы Сплитте өткен Жерорта теңізі ойындарында да топ жарды. Дереккөздер
Карлуш Лопиш

Карлуш Алберту де Соуза Лопеш (; , ) — португалиялық жеңіл атлет, марафоншы. Карьерасы 1984 жылғы Жазғы Олимпиадада марафонннан чемпион атанды да, Португалия тарихында тұңғыш Олимпиада чемпионы атанды. Карьерасында үш Олимпиадаға қатысты, 1972, 1976, 1984. 1976 жылғы Ойындарда 10 мың метр қашықтыққа жүгіруде күміс жүлде еншіледі. 1976, 1984, 1985 жылдары әлем чемпионы атанды. 1985 жылы карьерасын аяқтады. Дереккөздер
Нелсон Эвора

Нелсон Эвора (; , , Кот-д’Ивуар) — португалиялық жеңіл атлет. Карьерасы 1984 жылы Кот-д'Ивуарда дүниеге келді, бірақ ата-анасы Кабо-Верделік болғандықтан кейін Кабо-Верде азаматтығын қабылдады. Бес жасынан бері Португалияда тұрады. Кейін спорттық карьерасында Португалия азаматтығын таңдады. Төрт бірдей Олимпиада ойындарына қатысқан (2004, 2008, 2016, 2020). 2008 жылғы Олимпиадада үш қарғудан чемпион атанды. 2007 жылы үш қарғудан әлем чемпионы атанды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.nelson-evora.com/index.php?lang=en Жеке сайты] *
Мота Роза

Роза Мария Коррея душ Сантуш Мота (, , Порту) — португалиялық жеңіл атлет, марафоншы. 1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері. 1987 жылғы әлем чемпионы, 1982, 1986, 1990 жылғы Еуропа чемпионы. Португалия тарихында Олимпиада чемпионы атанған екінші спортшы. Порту қаласындағы спорт сарайларының біріне Розаның есімі берілген. Сілтемелер * * [https://web.archive.org/web/20110901043350/http://fpatletismo.sapo.pt/conteudo.aspx?langpt&id_object608&name=Rosa-Mota Профилі] * [https://web.archive.org/web/20120105170200/http://atletismo.no.sapo.pt/rosa.htm Роза Мота] * [http://athletics-sport.info/athletes/mota-rosa Статистикасы]
Надя Комэнеч

Надя (Надия Елена) Комэнеч, немесе Надя Команечи ( ; 12 қараша 1961 жыл, Онешти, Румыния), — румыниялық гимнаст, бес дүркін Олимпиада, екі дүркін әлем чемпионы, тоғыз дүркін Еуропа чемпионы. 1975 жылы 13 жасында Коменеч Скиен қаласында (Норвегия) өткен Еуропа чемпионатына қатысып, біркелкі емес сырықтарда, теңгерімде және секіруд жаттығуларында бірінші рет абсолютті біріншілікті жеңіп алды. Бұл турнирде ол мамандарды бағдарламаның ең күрделі элементтерімен таң қалдырды. Монреальдағы Олимпиада ойындарында (1976) Коменеч абсолютті біріншілікте жеңімпаз атанды. Ол 1976 жылғы Олимпиада ойындарында «10,0» ең жоғары ұпай алған алғашқы гимнастшы болды. Ол кездегі Omega SA – Олимпиада таблосы дәстүрлі "10" деген ұпайды көрсетуге қабілетсіз, өйткені өндірушілері "10 ұпай ала алатын спортшы әлемде бар" деп ойламаған. Осылайша, оның 10 ұпайы «1.00» болып көрінді. Монреаль ойындарының қалған уақытында Команеч тағы да жақсы жақсы нәтижелер көрсетті. Командалық біріншілікте күміс медальмен, ал еден жаттығулары үшін қола медальмен марапатталды. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.nadiacomaneci.com/ Жанкүйерлер сайты]
Майти Мо

Сиала-Моу Силига (; 8 қазан 1970 жыл, Паго-Паго), немесе Майти Мо — америкалық Самоа кикбоксшысы және аралас жекпе-жек шебері. 105 келісалмақта сынға түседі. Ол 2003 жылдан бастап кәсіби деңгейде өнер көрсетеді, ол K-1, Bellator MMA, Dream, Hero және турнирлерінде танымал болған. Статистикасы Дереккөздер
Элизабета Липа

Элисабета Липа (; также Липэ-Оленюк, , ) — румыниялық ескекші, академиялық есуден әлем және Олимпиада чемпионы. Олимпиаданың бес дүркін чемпионы, алты Олимпиадаға қатысқан (1984-2004). Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпионы: 1984, 1992, 1996, 2000, 2004 * Күміс жүлдегер: 1988, 1992 * Қола жүлдегер: 1988 Әлем чемпионаты * Чемпион: 1989 * Күміс жүлдегер: 1985, 1986, 1987, 1989, 1991, 1994, 1996, 2003 * Қола жүлдегер: 1983, 1994 Дереккөздер Сілтемелер *
Орторексия

Орторексия (, — "тікелей", "дұрыс" және — "тамақтануға шақыру", "тәбет") — тамақ өнімдерін таңдауда елеулі шектеулерге әкелетін "дұрыс тамақтануға" деген обсессивті ұмтылыспен сипатталатын тамақ қабылдаудың бұзылуы. "Орторексия" терминін алғаш рет Стивен Брэтман қолданған (Стивен Братман, 1997). Қазіргі уақытта орторексияның қатаң диагностикалық критерийлері жоқ және орторексия диагнозы DSM-IV және ICD-10 жіктеуіштеріне кірмейді, сондықтан бұл диагнозды ресми түрде жасау мүмкін емес, бірақ мамандар тамақтанудың осы бұзылуын сипаттау кезінде "орторексия" терминін кеңінен қолданады. Итальяндық ғалымдар алдын-ала зерттеулер жүргізіп, бұл диагноз өте нақты және нақты құбылысты көрсетеді деген шешімге келді. Симптомдар Орторексияның белгілері: "тамақ өнімдерін таңдауға, жоспарлауға, сатып алуға, дайындауға және тұтынуға обсессивті назар аудару; тамақтың, ең алдымен, ләззат емес, денсаулық көзі ретінде қарастырылуы; тыйым салынған тағамдардың жанында болған кезде азап шегу немесе жиіркеніш; тағамның белгілі бір түрлерін қосу немесе алып тастау аурудың алдын алады немесе емдейді немесе күнделікті әл-ауқатқа әсер етеді деген көзқарасқа үлкен сенім; диетаны таңдауға негізделген басқалар туралы моральдық пайымдау; дұрыс тамақтанбау туралы дәлелдерге қарамастан, диеталық әдістер денсаулықты нығайтуға ықпал етеді деген берік сенім". Орторексия және басқа аурулар Орторексия анорексия мен булимиядан тағамға деген көзқарасымен ерекшеленеді. Салмақ жоғалту және аз тамақтану кезінде тағамды тұтынуға назар аударудың орнына, орторексия "тұтынылатын тағамның сапасы туралы ойлау" туралы және тек "пайдалы" тағамдарды тұтыну арқылы денсаулық пен тазалыққа жету сезімімен қоректенуге құштарлық болып табылады. Орторексиялық мінез-құлық көбінесе дұрыс тамақтанбау пен салмақ жоғалтуға әкелуі мүмкін, және бұл көбінесе анорексиямен байланыстырылады . Зерттеулер сонымен қатар обсессивті-компульсивті бейімділік орторексияның дамуымен байланысты екенін көрсетті, ал кейбір зерттеушілер орторексияны обсессивтілік деп диагноз қою керек деп санайды, өйткені бұл идеалды диетаға жетудің обсессивті идеясынан туындайды . Дереккөздер
Джозеф Скулинг

Джозеф Айзек Скулинг (; 16 маусым 1995 жыл) — сингапурлік жүзуші, баттерфляй әдісімен жүзуден 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Сингапурден шыққан жалғыз Олимпиада чемпионы. Одан бөлек 2012, 2020 жылғы Олимпиадаларға да қатысты. Сондай-ақ Азия ойындары мен Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында чемпион атанды. Дереккөздер
Гада Шуаа

Гада Шуаа (; 10 қыркүйек 1973 жыл, Мухрада, Сирия) — сингапурлік жеңіл атлет, жетісайыстан 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 1995 жылғы әлем чемпионы. Сириядан шыққан жалғыз Олимпиада чемпионы. Қазіргі күнде Германияда тұрады.
Анастасия Кузьмина

Анастасия Владимировна Кузьмина (Шипулина) — ресейлік және словакиялық биатлоншы-спринтер. Үш дүркін Қысқы Олимпиада чемпионы. 2008 жылға дейін Ресейдің атынан сынға түскен. Күйеуі Даниэль Кузьмин, шаңғышы. Жетістіктері Қысқы биатлон Олимпиада ойындары * Чемпион: 2010, 2014, 2018 * Күміс жүлдегер: 2010, 2018 (2018 жылы екі рет) Әлем чемпионаты * Чемпион: 2019 * Күміс жүлдегер: 2009 * Қола жүлдегер: 2011 Еуроап чемпионаты * Чемпион: 2009 (екі рет) Жазғы биатлон Әлем чемпионаты * Қола жүлдегер: 2009, 2011 * Еуропа чемпионаты * Күміс жүлдегер: 2012 (екі рет)
Павол Гохшорнер

Павол Гохшорнер (7 қыркүйек 1979 жыл) — словакиялық ескекші, байдарка және каноэ есуден, слаломнан үш дүркін Олимпиада чемпионы. Сыңары Петер Гохшорнер де осы спорт түрімен айналысқан, екеуі бірге Олимпиадаларда жүлдегер болды. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2000, 2004, 2008 * Қола жүлдегер: 2012 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20070826171740/http://www.databaseolympics.com/players/playerpage.htm?ilkid=HOCHSPAV01 databaseOlympics.com сайтындағы профилі] *
Петер Гохшорнер

Петер Гохшорнер (7 қыркүйек 1979 жыл) — словакиялық ескекші, байдарка және каноэ есуден, слаломнан үш дүркін Олимпиада чемпионы. Сыңары Павол Гохшорнер де осы спорт түрімен айналысқан, екеуі бірге Олимпиадаларда жүлдегер болды. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2000, 2004, 2008 * Қола жүлдегер: 2012 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20070929141319/http://www.databaseolympics.com/players/playerpage.htm?ilkid=HOCHSPET01 databaseOlympics.com сайтындағы профилі]
Тина Трстеняк

Тина Трстеняк (, 24 тамыз 1990 жыл, Целе) — словениялық дзюдошы, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері, үш дүркін Еуропа чемпионы. Дереккөздер Сілтмелер *
Тина Мазе

Тина Мазе (; , Словень-Градец, Словения) — словениялық тау шаңғышысы. 2014 жылғы екі дүркін Олимпиада чемпионы (тауда және алып слаломда), төрт дүркін әлем чемпионы, жалпы есепте 2012/13 Әлем кубогының жеңімпазы. Словения тарихындағы бірінші қысқы Олимпиада чемпионы және тәуелсіз Словения тарихындағы жалғыз екі дүркін Олимпиада чемпионы. Ол гигант слаломда ең сәтті өнер көрсетті. Әлемдік тау шаңғысы бойынша барлық бес турнир бойынша Әлем кубогы кезеңдерінде өзінің жеңістеріне қол жеткізді (тарихта осындай жетістікке жеткен алты тау шаңғышысының бірі). Алты рет Словенияда жылдың спортшысы деп танылды (2005, 2010, 2011, 2013, 2014 және 2015). 2016 жылдың 20 қазанында карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді.
Раймонд Дебевец

Раймонд Дебевец (; 29 наурыз 1963, Постойна) — югославиялық және словениялық нысана көздеуші, ссегіз бірдей Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты (1984-2012). Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2000 (винтовка) * Қола жүлдегер: 2008 (винтовка), 2008 (винтовкамен жатып ату) Әлем чемпионаты * Чемпион: 2002 * Күміс жүлдегер: 1980, 2002 * Қола жүлдегер: 1998, 2006 Дереккөздер
Уршка Жолнир

Уршка Жолнир (; , Целе) — словениялық дзюдошы, 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері. 2009 жылғы Еуропа чемпионы. 2012 жылы Словенияның үздік спортшысы атанды. Дереккөздер
Эммануэль Каллендер

Эммануэль Каллендер (, 10 мамыр 1984, , Тринидад және Тобаго) — тринидадтық жеңіл атлет, эстафетадан 2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. 2012 жылғы Олимпиадада күміс жүлде иеленді. 2016 жылы да Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Бірақ эстафета кезінде әріптестерімен бірге дисквалификацияға ұшырады. Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.sports.ru/tags/142640706/ Профилі] * [https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/light_attletics/Emmanueli-Kellender-Legkaya-atletika-10051984 Профилі]
Хейсли Кроуфорд

Хейсли Кроуфорд (; , Сан-Фернандо, Тринидад және Тобаго) — тринидадтық жеңіл атлет, қысқа қашықтықтарға жүгіруші. 2012 жылға дейін Тринидад Және Тобагодан шыққан жалғыз Олимпиада чемпионы болды. Жалпы 3 Олимпиадада бақ сынаған (1976-1984). 1976 жылы Мюнхен Олимпиадасында 100 метрге жүгіруден чемпион атанды. Бұдан бөлек 1975 жылы Мехикода өткен Панамерика ойындарында қола жүлде алды. 1977 жылы Орталық Америка және Кариб бассейні ойындарында чемпион атанды. Порт-оф-Спейндегі бір стадионға Кроуфордтың есімі берілген. Дереккөздер
Хабиба Гриби

Хабиба Гриби (араб. Ḥabība al-Ġarībī, , 9 сәуір 1984 жыл, Кайруан) — тунистік жеңіл атлет, 3000 метрге жүгіруде 2012 жылғы Олимпиада чемпионы атанды. Екі дүркін әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2006, 2011 Дереккөздер
Мохаммед Гаммауди

Мохаммед Гаммауди — тунистік жеңіл атлет, ұзақ қашықтықтарға жүгіруші. Үш Олимпиадаға қатысқан (1964, 1968, 1972). Ешқайсысынан жүлдесіз оралған емес, 1968 жылғы Олимпиадада 5000 қашықтыққа жүгіруде алтын алқа олжалап, Тунис тарихында бірінші боп Олимпиада чемпионы атанды. Сондай-ақ осы ойындарда қола жүлдені де иеленді. Ал 1964, 1972 жылғы Олимпиадаларда күміс жүлде алды. Дереккөздер
Яшар Эркан

Яшар Эркан (, , Рефахие, Эрзинджан пр, Осман империясы — , Измир, Түркия) — түркиялық балуан, грек-рим күресінен 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Түркиядан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы. Балқан ойындарының төрт дүркін чемпионы. Сілтемелер *
Митхат Байрақ

Митхат Байрақ (, 3 наурыз 1929 жыл, Адапазары, Сакарья, Түркия — 20 сәуір 2014 жыл) — түркиялық балуан, грек-рим күресінен 1956 және 1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 1956 жылғы Әлем кубогының күміс жүлдегері, 1959 жылғы Жерорта теңізі ойындарының күміс жүлдегері. Дереккөздер
Мұстафа Дағыстанлы

Мұстафа Дағыстанлы (, 11 сәуір, 1931 — 18 қыркүйек 2022) — түркиялық балуан, еркін күрестен екі дүркін Олимпиада чемпионы (1956, 1960), әлем чемпионы (1954, 1957, 1959). Карьерасында 393 рет күреске түсіп, 389-ында жеңген.
Мехмет Октав

Мехмет Октав (; 1917 (кей деректерде 1 қаңтар, 1922 жыл ), , Түркия — — түркиялық балуан, 1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Кейін спорттың осы түрінен бапкерлікпен айналысқан. Дереккөздер
Яшар Догу

Яшар Догу (, 1913 жыл – 8 қаңтар 1961 жыл, Анкара) — түркиялық балуан. Еркін күрестен 73 келі салмақта 1948 жылы Олимпиада чемпионы атанды. 1951 жылғы әлем чемпионы, 1946 және 1949 жылғы Еуропа чемпионы. 1961 жылы екінші рет инфаркт алып қайтыс болды.
Джон Акии-Буа

Джон Акии-Буа (, , Лира — , Кампала) — угандалық жеңіл атлет, Уганда тарихындағы тұңғыш Олимпиада чемпионы. Өмірбаяны Карьерасын қысқа қашыққа жүгіруден бастаған. 1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында 400 метрге кедергілермен жүгіруде 47,82 с. нәтиже көрсетіп, әлемдік рекорд жасады, және Олимпиада чемпионы атанды. Арада бір жыл өткен соң Панафрика ойындарында чемпион атанды. 1979 жылы саяси жағдайларға байланысты Кенияға, кейін Германияға қоныс аударды. 1983 жылы отанына оралды. Кейін полицей боп қызмет атқарды, сонымен бірге жаттықтырушылықты да қатар атқарып жүрді. Дереккөздер
Стивен Кипротич

Стивен Кипротич (; , Капчорва, Уганда) — угандалық жеңіл атлет, марафоншы, 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 2013 жылғы әлем чемпионы. 2016, 2020 жылдары да Олимпиадаға қатысты. Уганда тарихындағы екінші Олимпиада чемпионы.
Перут Чемутай

{{спортшы }} Перут Чемутай (; 10 шілде 1999, Капчорва, Уганда) — угандалық жеңіл атлет. Өмірбаяны 14 жасында жеңіл атлетикамен айналысты. Перут тез арада жақсы нәтижелерге қол жеткізді және 2015 жылы Достастық елдерінің жасөспірімдер ойындарында 1500 және 3000 метрге жүгіруде екі күміс медаль жеңіп алды. 2016 жылы спортшы Риодағы Олимпиада ойындарына қатысты. Рио-де-Жанейрода 3000 метр қашықтықта кедергілермен жүгіруде жүлдеге іліне алмады. 2021 жылы 4 тамызда Токио-2020 Олимпиадасында Чемутай 3000 метрді кедергілермен 9 минут 1,45 секундта жүгіріп өтіп, чемпион атанды.
Масивеси Дакувака

Масивеси Дакувака (, 14 ақпан 1994 жыл, Нанди) — фиджилік регбиші, Фиджи регби құрамасы мен Аустралияның "Канберра Райдэрс" клубының ойыншысы. 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Фиджи тарихындағы тұңғыш Олимпиада чемпиондарының бірі (2016 жылға дейін Фиджиден Олимпиада чемпионы шықпаған). «Токатока Вестфилд Дрэгонс» клубында ойнап, 2016 жылы қазіргі клубына ауысқан. Дереккөздер
Нобайлар кітабы

Нобайлар кітабы — Вашингтон Ирвингтің қаламынан шыққан 34 эссе мен әңгімесінен тұратын жинақ, олардың арасында жазушыны әйгілі қылған Маужыраған терең сай мен Рип Ван Уинкл новеллалары бар. Бұл жинақ еуропалық оқырманға кеңінен танылған америкалық әдеби шығармалардың алғашқыларының бірі болып саналады. Бастапқыда АҚШ-та жұқа мұқабамен жарияланып, 1819 жылдың 23 маусымы мен 1820 жылдың 13 қыркүйегі аралығында жеті кішігірім кітапша түрінде басылып шықты. Онда 29 әңгіме болды. 1820 жылдың шілдесінде Ұлыбританияда қатты мұқабамен екітомдық басылым түрінде жарияланды. Мұнда жаңа үш новелла қосылды. 1848 жылы жаңартылған авторлық нұсқасы шықты, оған тағы екі новелла қосылды. Кітап америкалық әдебиеттің дамуына зор үлес қосты. Сілтемелер * [https://gutenberg.org/ebooks/2048 The Sketch Book]
Осеа Колинисау

Рату Осеа Рамоди Колинисау (; 17 қараша 1985 жыл, Сува, Фиджи) — фиджилік регбиші, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. 2006 жылдан бері Фиджидің "Ковенант Бразерс Рагби Министри" клубында, 2008 жылдан бері Фиджи регби құрамасында ойнайды. Дереккөздер Сілтемелер *
Итте Детенамо

Итте Детенамо (, 22 қыркүйек 1986 жыл) — наурулық ауыр атлет. 2004, 2008, 2012 жылдары зілтемір көтеруден Олимпиадаға қатысты. 105 келіден ауыр салмақта сынға түседі. 2008 жылғы Олимпиадада Наурудың туын ұстап шықты. Және де сол Олимпиадаға қатысқан жалғыз наурулық спортшы болды. Жетістіктері Океания чемпионаты * Чемпион: 2006, 2007, 2016 * Күміс жүлдегер: 2008 Тынық мұхит ойындары * Чемпион: 2011, 2015 Дереккөздер
Мэтт Фалюка

Мэтт Фалюка ; 9 қаңтар 1979 жыл) — ниуэлік регбиші. Өмірбаяны Ниуе ұлттық командасының капитаны болған. 2002 жылы Жаңа Зеландия Университеттерінің командасында ойнады, 2002 жылы Манчестерде өткен Достастық ойындарында Ниуенің атынан регбиден де, жеңіл атлетикада да өнер көрсетті. 2003 жылдан бастап Жаңа зеландияның "Нортланд" командасында ойнады. 2007 жылы Италияның "Парма" клубы сапында ойнады. Сілтемелер * [http://www.itsrugby.co.uk/player-sum-4583.html Профилі]
Валерие Педро

Валерие Педро (; 16 қараша 1976 – 25 наурыз 2007) — Палау Республикасының спортшысы, ауыр атлет. Өмірбаяны 2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан. Осы Олимпиадада Палау Республикасының туын ұстап шықты. Олимпиадада 15 спортшының ішінде 14-орын алды. Екінші және үшінші мүмкіндікте өзі тапсырыс берген 70 және 75 келі зілтемірді көтере алмады. 2007 жылы науқастан қайтыс болды. . Дереккөздер
Ренато Сантос

Ренато Жоао Салейру Сантос (1991 жылы 5 қазанда туған) - португалиялық кәсіби футболшы, оңтүстік кореялық "Пусан Ай Парк" клубының ойыншысы. Клубтық мансап Авейру округінің Эстаррех қаласында дүниеге келген. Сантос 11-18 жас аралығындағы "Спортинг" клубын қоса алғанда, екі клуб үшін жасөспірімдер футболын ойнады. 2010 жылдың жазында Рио Аве футбол клубымен келісімшартқа отырып, ол "Морейренс" және "Авес" клубтарына жалға берілді, екі команда да Лиганың Шогундында өнер көрсетті. Сантос 2013-14 жылғы маусымында "Эстадио дос Аркосқа" оралып, 2013 жылдың 28 қыркүйегінде Премьер-Лигада дебют жасап, "Си Ди Насьональға" қарсы матчта 64-минутта 0:3 есебінде алаңға шықты. 2015 жылдың қаңтарында ол екінші деңгейлі командаға 11 рет жалға берілді, өйткені Тондела өз тарихында алғаш рет жоғарғы дивизионға көтерілді. 2015 жылдың 31 тамызында Боавишта футбол клубы еркін агент Сантоспен үш жылдық келісімшарт жасасты. Ол бірінші жылы барлық ойындарда 29 матч өткізіп, төрт гол соқты. 2018 жылдың 17 шілдесінде Сантос Сегунд дивизионының Малага клубымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды. 2021 жылы оңтүстік кореялық "Пусан Ай Парк" клубына ауысты. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/renato-santos/leistungsdaten/spieler/118330 Renato Santos (Transfermarkt.com)] * [https://int.soccerway.com/players/renato-joao-saleiro-santos/172374/ Renato Santos (Soccerway)]
Семи Кунатани

Семи Кунабули Кунатани (, 27 қазан 1990 жыл) — фиджилік регбиші, Францияның "Острес Олимпик" клубы мен Фиджи регби құрамасының ойыншысы. Өмірбаяны 2016 жылғы Олимпиада чемпионы. 2015 жылға дейін Фиджидің "Ямасия" клубында ойнаған. 2015 жылы "Тулузаға" ауысты. 2018 жылы "Харлекуинс" (Англия) ойыншысы атанды. 2020 жылы Францияның "Острес Олимпик" клубына ауысты. 2013 жылдан бері құрамада ойнайды. Жетістіктері * Олимпиада чемпионы: 2016 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.stadetoulousain.fr/equipe-pro/effectifs/271/semi-kunatani Semi-kunatani]
Мартин Синкович

Мартин Синкович (, 10 қараша 1989 жыл, Загреб) — хорватиялық спортшы, академиялық есуден 2016, 2020 жылғы Олимпиада чемпионы. Бірнеше дүркін әлем және Еуропа чемпионы. Өмірбаяны 2013 жылғы әлем чемпионатында Синкович жұптық төрттіктің құрамында мансабында екінші рет алтын медаль жеңіп алды. 2014 жылы Әлем чемпионатында Мартин туған ағасы Валентпен алғаш рет Әлем чемпионатында жұптасып өнер көрсетті. Жарыс қорытындысы бойынша хорват ескекшілері үлкен айырмашылықпен жеңімпаз атанды. 2015 жылғы әлем чемпионатында ағайынды Синковичтер жұптық жарыста чемпиондық атағын қорғап, төрт дүркін әлем чемпионы атанды. Жетістіктері Әлем чемпионаты * Чемпион: 2010, 2013, 2014, 2015, 2018, 2019 * Күміс жүлдегер: 2017, 2018 * Қола жүлдегер: 2011 Олимпиада ойындары * Чемпион: 2016, 2020 * Күміс жүлдегер: 2012 Еуропа чемпионаты * Чемпион: 2012, 2016, 2018, 2019 Дереккөздер
Валент Синкович

Мартин Синкович (, 2 тамыз 1988 жыл, Загреб) — хорватиялық спортшы, академиялық есуден 2016, 2020 жылғы Олимпиада чемпионы. Бірнеше дүркін әлем және Еуропа чемпионы. 2014 жылы Әлем чемпионатында Мартин туған інісі Мартинмен алғаш рет Әлем чемпионатында жұптасып өнер көрсетті. Жарыс қорытындысы бойынша хорват ескекшілері үлкен айырмашылықпен жеңімпаз атанды. 2015 жылғы әлем чемпионатында ағайынды Синковичтер жұптық жарыста чемпиондық атағын қорғап, төрт дүркін әлем чемпионы атанды. Жетістіктері Әлем чемпионаты * Чемпион: 2010, 2013, 2014, 2015, 2018, 2019 * Күміс жүлдегер: 2017 * Қола жүлдегер: 2011 Олимпиада ойындары * Чемпион: 2016, 2020 * Күміс жүлдегер: 2012 Еуропа чемпионаты * Чемпион: 2012, 2016, 2018, 2019 *Күміс жүлдегер: 2010, 2020 Сілтемелер *https://worldrowing.com/athlete/ad397fad-e79c-4251-be60-2b5adfd886a1
Штепанка Гильгертова

Штепанка Гильгертова (; 10 сәуір 1968 жыл, Прага, Чехословакия) — чехиялық байдарка және каноэ есуші, алты бірдей Олимпиадаға (1992. 1996. 2000, 2004, 2008, 2012) қатысқан. Екі дүркін Олимпиада чемпионы: 1996, 2000. Бес дүркін Олимпиада чемпионы. Дереккөздер Сілтемелер * [https://youtube.com/watch?v=xVSEJ8zHQ4U Штепанка Гильгертова ютубта]
Лукаш Крпалек

Лукаш Крпалек (чех. Lukáš Krpálek, , Ийглава) — чехиялық дзюдошы, екі дүркін Олимпиада чемпионы. 100 келіден жоғары салмақта сынға түседі. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2016, 2020 Әлем чемпионаты * Әлем чемпионы: 2014, 2019 * Қола жүлдегер: 2011, 2013 Еуропа чемпионаты * Чемпион: 2013, 2014, 2018 Дереккөздер Сілтемелер * [https://judoinside.com/judoka/41555 Профилі]
Фанни Дюрек

Фанни (Сара Фрэнсис) Дюрек (ағыл. Sarah Frances "Fanny" Durack; 27 қазан 1889, Сидней — 20 наурыз 1956, сонда) — аустриялық жүзуші, Аустралазия сапында 1912 жылы Олимпиада чемпионы атанды. Сиднейдегі су спорты орталықтарының біріне (Fanny Durack Aquatic Centre.) Фанни Сараның есімі берілген. Дереккөздер
Бедржих Шупчик

Бедржич Супчик (22 қазан 1898 жыл, Трумау, Төменгі Аустрия — 11 шілде 1957 жыл, Писек, Чехословакия) — чехословакиялық гимнаст, 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындары чемпионы және қола жүлдегері. 1928 жылғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. 1930 жылы Люксембургте өткен әлем чемпионатының қола жүлдегері. Дереккөздер
Николас Массу

Николас Алехандро Массу Фрид (; 10 қазан 1979 жыл, Винья-дель-Мар, Чили) — чилилік теннисші, 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының екі дүркін чемпионы. Кезінде әлемнің оныншы ракеткасы атанған. Жұптасып өнер көрсетуде Фернандо Гонсалес екеуі Чилиден шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы атанды. Қазір бапкерлікпен айналысады. АТП рейтингінде Сілтемелер * http://www.atpworldtour.com/en/players/wikidata/M655/overview
Нейси Дахомес

Нейси Патрисия Дахомес Баррера (; 12 мамыр 1998 жыл) — эквадорлық ауыр атлет, әлем чемпионатының жүлдегері (2017, 2018 және 2019), Панамерикалық чемпионаттың екі дүркін жеңімпазы, Панамерикалық ойындардың күміс жүлдегері. 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қатысушысы. Токиодағы 2020 жылғы Олимпиада чемпионы. Бойы — 167 см, салмағы — 76 кг. Мансабы Ол алғашында 13 жасында черлидингке келгенге дейін гимнастикамен айналысқан. Ол 17 жасында кроссфитпен айналысқанға дейін төрт жарым жыл бойы черлидингте бақ сынасты, содан кейін бір жылдан кейін ауыр атлетикаға ауысты. 2015 жылы Торонтодағы Панамерикалық ойындарда ол 69 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсетіп, жалпы 225 келімен 2-ші орынды иеленді. 2016 жылы ол рио-де-Жанейрода өткен жазғы Олимпиада ойындарына 69 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде қатысты. 2017 жылғы Панамерикандық чемпионатта Эквадордан келген спортшы 241 кг салмақпен 75 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алды. 2017 жылы Анахаймда өткен әлем чемпионатында ол өзіне жалпы салмағы 240 кг болатын күміс медаль алып келеді. 2018 жылы Санто-Домингода өткен Панамерикалық чемпионатта ол тағы да 248 кг салмақпен бірінші болып келеді. 2018 жылы Ашхабадта өткен әлем чемпионатында серпіліс жаттығуға шағын қола медальді жеңіп алды, нәтижесінде жалпы сомасы 259 кг болатын үшінші орынға ие болды. 2019 жылы Паттайядағы әлем чемпионатында қатарынан екінші рет 245 кг (серпілісте 110 кг және серпілісте 135 кг) қорытынды нәтижемен үшінші орынға ие болды. 2021 жылы Токио Олимпиадасында Нейси Дахомес 263 келіде (118 + 145) 1-ші орынға ие болды. 2023 жылғы ауыр атлетикадан әлем чемпионаты өткен Сауд Арабиясында 81 келіге дейінгі санаттағы эквадорлық спортшы 115 келі нәтижемен серпілісте әлем чемпионатының шағын қола медалін жеңіп алды. Марапаттар мен медальдар Дереккөздер
Абебе Бикила

Абебе Бикила (አበበ ቢቂላ; 7 тамыз 1932, Мендида — 25 қазан 1973, Аддис-Абеба) — эфиопиялық спортшы, жеңіл атлет, марафоншы. Өмірбаяны Эфиопиядан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы (1960, 1964). 1968 жылғы Олимпиада ойындарына да қатысты. 1969 жылы жол апатына ұшырап, денсаулығына нұқсан келтіріп алған соң, нысана көздеумен айналысып, 1969 жылы паралимпиадаға қатысты. 1973 жылы инсульт алып, қайтыс болды. Император оның қазасына байланысты мемлекеттік аза тұту күнін жариялады. Дереккөздер
Самарқан облысы (Ресей империясы)

Самарқан облысы — 1887-1919 жылдары болған Ресей империясы Түркістан өлкесінің құрамындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы — облыстағы ең ірі қала Самарқан қаласы болды. Облыс төрт уезден тұрды, олар: Жызақ, Қаттықорған, Самарқан және Хожант. Түркістан өлкесінің оңтүстік-батыс бөлігін, 65° 20' пен 71° 20' ш.б. және 38° пен 41° с.е. аралығын алып жатты. Солтүстікте, солтүстік-шығыста және солтүстік-батыста Сырдария облысымен, шығыста Ферғана облысымен, батыста және оңтүстікте Бұхара әмірлігімен шектесті. Тарихы Самарқан облысы 1887 жылы 13 қаңтарда құрылды (1886 жылғы әскери мекемеге № 1741 бұйрық), сол кезде облыстық үкімет те құрылды. Бұл әкімшілік құрылымның ізашары Зерафшан округі болды, оның аумағы жаңадан құрылған облыс аумағымен толықтай сәйкес келді. Зерафшан округі 1868 жылы Бұхара әмірлігінің шығыс бөлігі қосылғаннан кейін бірден құрылды. Дәл 1868 жылы Ресей империясының әскерлері Бұхара әмірлігінің ірілігі және маңыздылығы жағынан екінші болған Самарқан қаласын басып алды. 1918 жылы 30 сәуірде облыс Түркістан АКСР құрамына енді. 1924 жылы 27 қазанда Орта Азияны ұлттық-аумақтық межелеудің нәтижесінде Самарқан облысы Кеңес Одағының Өзбек КСР құрамына кірді. Әкімшілік бөлінісі XX ғасырдың басында Самарқан облысы 4 уезге бөлінді: Әскери губернаторлары Тұрғындары Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, 1887-1888 жылдары Самарқан уезінде 254195 халықтың ішінде өзбектер 186532 адамды (яғни халықтың 73%) құраса, қалған тұрғындары тәжіктер, орыстар, арабтар, ирандықтар және т.б. болды. 1897 жылы Самарқан, Қаттақорған, Хожант және Жызақ уездері кіретін Самарқан облысының халқы 860 021 адам (472 443 еркек және 387 578 әйел), оның ішінде 135 313 адам (75 289 еркек және 60 02 әйел) қалаларда тұрды. Самарқан облысы Ресей империясындағы Түркістан өлкесінің ең тығыз қоныстанған аймағы болды. 1897 жылғы мәліметтер бойынша Самарқан облысы халқының ана тілі бойынша үлестірім мынадай болды: өзбек – 507 587, тәжік – 230 384, қырғыз-қайсақ – 63 091, сарт – 18 073, великорусс, малорусс және белорус – 14 006, парсы – 1723, поляк – 1531, яһуди-тәжік – 1312, татар – 460, неміс – 440, армян – 370, қалғандары – 770. Самарқан қаласының халқы 1897 жылы 55 128 адамды құрады. 1897 жылғы жағдай бойынша Самарқан қаласы халқының ана тілі бойынша үлестірім мынадай болды: тәжік – 36 845, великорусс, малорусс және белорус – 8 393, өзбек – 5 506, яһуди-тәжік – 1 169, поляк – 1 072, парсы – 866, неміс – 330, сарт – 287, татар – 165, армян – 159, қашғар – 77, қырғыз-қайсақ – 43, қалғандары – 198. Сілтеме * [https://web.archive.org/web/20110911113243/http://oldbooks.ax3.net/BookLibrary/84000-Samarkandskaya-obl.html Царское Село кітапханасы, Самарқан облысының тарихына арналған кітаптар, PDF] * [http://www.voskres.ru/army/library/belogoloviy2.htm Түркістан паналаушысы Георгий Арендаренко] Дереккөздер
Марко Фенелус

Марк-Дональд Фенелус (; 22 тамыз 1992) — футболшы, Теркс және Кайкос Ұлттық футбол құрамасы мен "Тайнань Сити" клубының шабуылшысы. Жетістіктері Командалық ; «Татунг» * Тайвань чемпионы (3): 2017, 2018, 2019 ; «Тайнань Сити» * Тайвань чемпионы: 2020 Жеке * Теркса және Кайкос чемпионатының үздік мергені: 2010/11 (20 гол) * Тайвань чемпионатының үздік мергені (2): 2017 (38 гол), 2018 (27 гол) Дереккөздер
Гэвин Глинтон

Гэвин Глинтон (; 1 наурыз 1979 жыл, Гранд-Терк, Теркс және Кайкос) — футболшы, шабуылшы. Карьерасы Клубтық АҚШ-тың "Чикаго Файр" клубында карьерасын бастады. Кейін MLS-та "Лос-Анжелес Гэлакси", "Даллас Берн", "Сан-Хосе Эртквейкс" клубтарында ойнады. "Намдине" клубында карьерасын аяқтды. Құрама Ұлтты құрама сапында он жылдай ойнады, капитаны болды. Төрт гол соғып құрама тарихындағы үздік мерген атанды. Жетісіктері * МЛС кубогы (1): 2002. * МЛС суперкубогы (1): 2002. Сілтемелер * https://www.national-football-teams.com/player/6758.html
Олимпиада ойындарындағы Тонга

Тонга 1984 жылдан бері жазғы Олимпиада ойындарына қатысып келеді. Ал қысқы Олимпиада ойындарына екі рет (2014, 2018) қатысты. Тарихы Осы күнге дейін барлығы 37 спортшы елдің атынан Олимпиадада бақ сынаған. Оның 13-і боксшы, 13-і жеңіл атлет. Қалған 11 спортшының арасында бір дзюдошы, екі жүзгіш, үш нысана көздеуші, 1 тхэквондошы, екі ауыр атлет, бір шанашы (2014 жылғы Қысқы Олимпиадаға барған жалғыз тонгалық спортшы) бар. Құрама тарихындағы жалғыз жүлдені 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында боксшы Паэа Вольфграмм ұтып алды. 91 келіден жоғары салмақта сынға түсіп, күміс жүлде иеленді. Тонга Ұлттық Олимпиада комитеті 1963 жылы құрылған, бірақ ХОК-қа 1984 жылы ғана мүше болды. Дереккөздер Сілтемелер * http://www.sportingpulse.com/assoc_page.cgi?assoc3857&pID1/
Паэа Вольфграмм

Паэа Вольфграмм (, 1 желтоқсан 1971 жыл, Вавау) — тонгалық боксшы, 91 келіден жоғары салмақта сынға түседі. 1996 жылы Жазғы Олимпиада ойындарында күміс жүлде алған соң (Тонга тарихындағы жалғыз Олимпиада жүлдегері) кәсіпқой боксқа ауысты. Кәсіпқой бокста 24 айқасқа шығып, 20 айқаста жеңді. 2001 жылы қолғабын шегеге ілді. Дереккөздер
Жасурбек Жумабай огли Яхшибоев

Джасурбек Джумабой оглы Яхшибоев (/; 24 шілде 1997, Шыназ, Ташкент облысы, Өзбекстан) — өзбек футболшысы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Ордабасы" клубының жартылай қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Ташкент футболының түлегі, карьерасын 2016 жылы "Пахтакор" сапында бастады. 2019 жылы АТМК клубына жалға берілді. 2020 жылы клубқа қайта оралғанымен, әуелі Беларусьтің "Знергетик БМУ", сосын "Шахтер Солигорск" клубтарында арендада ойнады. Ташкенттік клубтың негізгі құрамына тұрақтай алмаған соң, 2021 жылдың басында "Легияға" түпкілікті ауысты. Бірақ ол жақта да негізгі құрамға ілінген жоқ, 2021 жылы жазда "Шериф" клубына арендаға кетті. 12 қыркүйек күні "Петрокубқа" қарсы ойында Молдова чемпионатындағы тұңғыш ойыны өтті. 16 күннен соң Чемпиондар лигасындағы тұңғыш голын сырт алаңға "Реал" қақпасына соқты. Ұлттық құрама Өзбекстан жастар құрамасы сапында 2018 жылы Азия чемпионы атанды. 2018 жылдан бері Ұлттық құрамада ойнайды. Жетістіктері * Жастар арасындағы Азия чемпионы: 2018 * Өзбекстан чемпионатында 3-орын: 2017 * Беларусь чемпионы: 2020 Дереккөздер
Владимир Анатольевич Козак

Козак Владимир Анатольевич ( /Козак Владимир Анатольевич ; 12 маусым 1993 жыл, Ташкент, Өзбекстан ) — өзбек футболшысы . Ташкенттің «Пахтакор » клубы мен Өзбекстан құрамасының қорғаушысы. Карьерасы Владимир Козак кәсіби карьерасын 2010 жылы «Пахтакордан» бастады. 2014 жылдың соңына дейін жетпіс төрт матчта сегіз гол соқты. 2014 жылдың 29 мамырында Өзбекстан құрамасының сапында Оман құрамасымен жолдастық кездесуде тұңғыш рет алаңға шықты. Бұған дейін ол Өзбекстан жастар мен жасөспірімдер құрамаларында ойнаған. Жетістіктері * Өзбекстан чемпионы (2): 2012, 2014 ж * Өзбекстан вице-чемпионы: 2010 ж * Өзбекстан чемпионатының қола жүлдегері: 2011 ж * Өзбекстан кубогының иегері: 2011 ж Дереккөздер Сілтемелер * [https://int.soccerway.com/players/-/119138/ Профилі]
Сергей Елефертович Лебедев

Сергей Елефертович Лебедев ( /Сергей Елефертович Лебедев ; 31 қаңтар 1969) — кеңес және өзбек футболшысы, жартылай қорғаушы және шабуылшы ретінде ойнады. Ол Өзбекстан құрамасының экс-футболшысы. Карьерасы Клубтық Еңбек жолын "Турбина Брежневте" бастады, содан кейін Кировтың "Динамосында" ойнады. 1989-1999 жылдар аралығында Ферғана «Нефтяник» / «Нефтчи» командасында ойнады. 2002 жылы ол «Нефтчиге» оралды, сол жылдың 9 тамызында Өзбекстан кубогының финалында «Пахтакорға » қарсы ойында екі бірдей автогол соғып алды, ойын 3:3 есебімен тең аяқталды 2004 жылы «Согдиана» командасында ойнады, 2005 жылы "Металлургтің" намысын қорғады. Кәсіби карьерасын 2006 жылы 37 жасында «Нефтчиде» аяқтады. 2014 жылы «Нефтчиде» жаттықтырушының көмекшісі болып жұмыс істеді Құрама Өзбекстан құрамасы сапында 33 кездесуде алаңға шықты. 1994 жылы құрама сапында Азия ойындарының чемпионы болды. Марапаттары * "Шухрат" медалінің иегері. Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/players/21328 Профилі]
Президенттің бүкіл жасағы

«Президенттің бүкіл жасағы» — Алан Пакуланың 1976 жылғы фильмі, Уотергейт жанжалын зерттеуімен айналысқан журналистер Боб Вудворд пен Карл Бернстейннің кітабы негізінде түсірілген. Фильм төрт «Оскарды» және басқа да сыйлықтарды жеңіп алған, Америкалық кино институтының «100 ең мықты шытырман оқиғалы америкалық фильмдер» тізіміне кірген. 2010 жылы ол АҚШ Конгресс кітапханасының Ұлттық фильмдер регистріне енгізілді. Сюжет The Washington Post газетінің журналистері Вудворд пен Бернстейн Вашингтондағы Уотергейт қонақүйінде ұсталған бес қарақшының сотынан хабарды таратады. Бастапқыда қарапайым болып көрінген бұл іс бірте-бірте арнайы қызметтерге және Ақ Үйдің өзіне қатысты болып шығады. Демократтардың тек Уотергейттегі кеңсесі ғана емес, басқа да әрекеттері құпиялы бақылауда болғаны анықталады. Президент Ричард Никсонның администрациясы бұл бақылауды ұйымдастырмағанын айтады. Бірақ екінші мерзімге сайланса да, ақыры Никсон президент орнын босатады. Басты рөлдерде * Дастин Хоффман — Карл Бернстейн * Роберт Редфорд — Боб Вудворд * Джек Уорден — редактор Гарри Розенфельд * Хэл Холбрук — «Терең жұтқыншақ» деп танылған аноним куәгер * Мартин Болсам — басқарушы редактор Говард Симонс * Джейсон Робардс — атқарушы редактор Бен Брэдли * Джейн Александер — Джуди Хобэк * Мередит Бакстер — Дебби Слоун * Стивен Коллинз — Хью Слоун * Нед Битти — Мартин Дардис * Пенни Фуллер — Салли Эйкен * Ф. Мюррей Абрахам — сержант Пол Липер * Линдсей Краус — Кэй Эдди * Полли Холлидей — хатшы қыз Дардиса * Доминик Кьянезе — Эухенио Мартинес Жүлделері Фильм «Оскар» сыйлығының 8 номинациясына түсіп, төртеуінде жеңіп алған: * үздік көмекші актёр (Джейсон Робардс) * үздік қоюшы суретші жұмысы (Джордж Дженкинс, Джордж Джейнс) * үздік бейімделген сценарий (Уильям Голдмен) * үздік дыбыс. Сондай-ақ фильм BAFTA сыйлығының 10 номинациясына және Алтын глобустың 4 номинациясына ілікті, Нью-Йорк пен Канзас киножүлделерін жеңіп алған. Сілтемелер * Ann Hornaday. [https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2020/01/23/34-best-political-movies-ever-made/ The 34 best political movies ever made]
Александр Доктуришвили

Александр Доктуришвили (, ; 22 мамыр 1980 жыл, Сартичала, Гардабан ауданы, Грузин КСР, КСРО) — грузиялық және өзбекстандық балуан, грек-рим күресінен 2004 жылғы Жазғы Олимпиада чемпионы. Өмірбаяны 2001 жылы Грузия атынан Еуропа чемпионы атанды. 2001 жылы Өзбекстан азаматтығын алды да, Өзбекстан атынан сынға түсе бастады. 2004 жылы Афинада өткен жазғы Олимпиада ойындарында 74 келіге дейінгі салмақта (орта салмақта) күресті. 20 адамнан тұратын турнирге қатысушылар алты топқа бөлінді, олардың әрқайсысында топтық кезең жүйесі бойынша күрес жүргізілді. Александр Доктуришвили топта жеңіске жетті және ширек финалда сүрінбей өтіп, жартылай финалға шықты. Жартылай финалда Александр Доктуришвили айқын фаворит, Олимпиада чемпионы Вартерес Самургашевті жеңді, содан кейін финалда жеңіп, Олимпиада ойындарының чемпионы болды. Дереккөздер
Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров

Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров (; 3 наурыз 1993 жыл) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Кәсіпқой боксқа 2019 жылы ауысты. Жетістіктері * Олимпиада чемпионы: 2016 * Әлем чемпионы: 2019 * Азия чемпионы: 2021 Жекпе-жектері Дереккөздер
Әйелдер арасындағы футзалдан Еуропа чемпионаты

Əйелдер арасындағы футзалдан Еуропа чемпионаты — Халықаралық футбол федерациямен УЕФА екі жылда бір рет өткізілетін мини-футболдан халықаралық турнир. Əйелдер ұлттық құрамасы үшін спорт түрі бойынша ең беделді турнир болып табылады. Алғаш 2019 жылы осы Португалияда рет өткізілді, бірінші чемпион Испания құрамасы атанды. Жеңімпаздары және жүлдегерлері Сілтемелер * [http://ru.uefa.com/futsaleuro/index.html Мини-футболдан Еуропа чемпионатының ресми сайты]
Олимпиада ойындарындағы Кипр

Кипр 1980 жылдан бері жазғы және қысқы Олимпиада ойындарына қатысып келеді. Осы күнге дейін жалғыз күміс жүлдені 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында желкенді спортттан Павлос Контидис иеленді. Жүлдегерлер Жылдар Қысқы Олимпиада Сілтемелер * https://www.olympic.org/Cyprus/
Yesterday

«Yesterday» — The Beatles тобының әні. Сүйікті қызымен ажырасып қалғандағы күйді суреттейтін бұл меланхолиялық баллада 1965 жылы Help! альбомының құрамында шықты, ал АҚШ-та жеке сингл ретінде жарияланды. Әнді Пол Маккартни жазған және гитарамен өзі ғана орындайды. Сүйемел болып ойнайтын ішекті аспаптардың квартеті үшін музыканы Маккартни Джордж Генри Мартинмен бірлесіп жазған. «Yesterday» АҚШ, Канада және басқа елдердің чарттарында топ жарды. Кейбір бұқаралық ақпарат құралдары бұл әнді XX ғасырдың ең керемет әні ретінде атайды. Бұл әнді қамтыған топтың дискілері ;Сингл * A жағы (1965) * A жағы (1976) ;Альбом * Help! (1965) * Yesterday and Today (1966) ;Жинақ * EP Yesterday (1966) * The Beatles 1962—1966 (1973) * Love Songs (1977) * The Beatles' Ballads (1980) * 20 Greatest Hits (1982) * 1 (2000) * LOVE (ремикс пен меш-ап) (2006) Дереккөздер Сілтемелер *
Кальмар ойыны

«Кальмар ойыны» — шытырман оқиғалы боевик, триллер мен драма, аман қалу үшін жанталас жанрындағы оңтүстік кореялық веб-сериал. Режиссері әрі сценарий авторы Хван Доң Хюк. Тоғыз бөлімді сериал ақшаның мұқтаждығына байланысты аман қалу үшін құпия ойынға қатысуға шақырту алған адамдар тобы жайлы баяндайды. 2021 жылғы 17 қыркүйекте Netflix платформасында сериалдың әлемдік тұсаукесері болды. Сюжеті Қаржы жағдайымен мәселесі бар, несиеге батқан 456 адам тірі қалу үшін құпия ойынға қатысуға шақырту алады. Жеңімпаз 45,6 млрд вон (38,5 млн АҚШ доллары) алады. Алайда ойынға тігілер бәс қауіпті. Кейіпкерлер * Ю Сон-джу — (№ 111): ойынға қатысушылардың денелерін болашақтағы болатын ойын туралы ақпаратпен алмасып саудалайтын сыбайлас күзетшілері тобымен жасырын жұмыс істейтін дәрігер * Ли Ю-ми — (№ 240): біреуді өлтіргені үшін түрмеде отырып енді шыққан жас қыз. * Ким Си Хен — (№ 244): ойынға сенімі қайта артқан пастор. * Кон Ю — ойынға қатысушыларды жинайтын құпия ер адам (1 және 9 бөлімдері). Солдан оңға қарай: Ли Джон Джэ (Сон Ки Хун, № 456 ойыншы) мен Пак Хэ Су (Чхо Сан Воо, № 218 ойыншы), Ви Ха Джун (Хван Чун Хо, полицей) және Чон Хо Ён (Кан Сэ Бёк, № 067 ойыншы) * Ли Чон Чжэ — Сон Ги Хун (№ 456) бәс ойындарға құмар шопыр, ол анасымен бірге тұрады, өзінің қызын барынша қаржылай демеуге тырысады. Ойынға өзінің қаншама қарызын өтеуге қатысады. * Пак Хэ-су — Чо Сан У (№ 218) Сеул ұлттық университетінің түлегі және инвестициялық топтың жетекшісі. Өз клиенттерінің ақшасын жымқырғандығы үшін іздестірілуде. * О Ён-су — (№ 001): бас ісігі бар қартаң еркек, өлгенін күткеннен гөрі ойнауды жөн санайды. * Хо Ен Чон — (№ 067): Солтүстік Кореядан қашқан жас қыз. Ойынға отбасы үшін қатысады. * Хо Суң-те — (№ 101): тірі қалу үшін кез келген құралды пайдаланатын гангстер. Қарыздарын өтеп тастау үшін ойынға қатысады. * Анупам Трипати — (№ 199): Пәкістандық шетел жұмысшысы. Ойынға әйелі мен баласын қамтамасыз ету үшін қатысады. * Ким Джу-рён — (№ 212): жұмбақ әрі қу әйел, өзінің кедей жалғыз басты ана екенін айтып қоймайды. * Ви Ха-джун — Хван Чун Хо, өзінің жоғалып кеткен бауырын табу үшін ойынға кірісіп кетеді, жас полицей офицері. Дереккөздер
Дейл Бегг-Смит

Дейл Бегг-Смит (; 18 қаңтар 1985 жыл, Ванкувер, Канада) — канадалық фристайлшы, әлем және Олимпиада чемпионы. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2006 * Күміс жүлдегер: 2010 Әлем чемпионаты * Чемпион: 2007 Дереккөздер
Анна Андреевна Гуськова

Анна Андреевна Гуськова (; 28 тамыз 1992) — беларусьтік фристайлшы. Акробатикалық фристайлдан 2018 жылғы Қысқы Олимпиада чемпионы. Өмірбаяны 2005 жылдан бері халықаралық турнирлерге қатысып келеді. Ал еуропалық турнирледе тұңғыш рет 2006 жылы бой көрсетті. 2014 жылғы Қысқы Олимпиадада 21-орында қалды. Бір жылдан соң Лейк-Плэсидте өткен әлем кубогында үшінші орынға тұрақтады. 2018 жылғы Қысқы Олимпиадада шешуші сында 96.14 ұпай жинап, Қытай фристайлшысы Чжан Синді 0,62 ұпайға артта қалдырды. Жетістіктері Олимпиада ойындары * Чемпион: 2018 (акробатика) Дереккөздер Сілтемелер * https://www.sportedu.by/ministr-sporta-i-turizma-respubliki-belarus-vstretilsya-s-odnimi-iz-luchshih-vypusknikov-bgufk/
Лина Анатольевна Черязова

Лина Анатольевна Черязова (; 1 қараша 1968 жыл, Ташкент — 23 наурыз 2019 жыл, Новосибирск) — КСРО-лық және өзбекстандық фристайлшы, акробатикадан 1994 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының және 1993 жылғы әлем чемпионы. Өзбекстаннан шыққан жалғыз Қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы. Өзбекстанның еңбек сіңірген спорт шебері. Өмірбаяны 1992 жылғы Қысқы Олимпиадада 5-орын алды. 1993 жылы Аустрияда өткен әлем чемпионатында жеңімпаз атанды. Содан кейін 1994 жылы ол Лиллехаммердегі Қысқы Олимпиада ойындарында жеңіске жетті, осылайша фристайл акробатикадан бірінші Олимпиада чемпионы болды (Альбертвилльде 1992, ресми бағдарлама тек могул болды). Іріктеуде Черязова 12-орынды иеленді, сондықтан ол финалда бірінші болып ойнауға мәжбүр болды. Нәтижесінде Черязова швед Мари Линдгренді 1 ұпай артта қалдырды. 1998 жылы да қысқы Олимпиада ойындарына қатысты. 1999 жылы карьерасын аяқтап, Новосібірге тұрақтап қалды. 2019 жылы науқастан қайтыс болды. Дереккөздер
Эвелин Леу

Эвелин Леу (; 7 шілде 1976 жыл, Боттминген) — швейцариялық фристайлшы, акробатикадан 2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы. 2005 жылы фристайлдың осы түрінен әлем чемпионатында күміс жүлдеге қол жеткізді. 2010 жылы карьерасын аяқтады. Дереккөздер
Алла Цупер

Алла Петровна Цупер (16 сәуір 1979 жыл, Ровно, Украин КСР) — украиналық және беларусьтік фристайшы, акробатикадан 2014 жылы Беларусь атынан Қысқы Олимпиада ойындарының жеңімпазы атанды. Алты бірдей Қысқы Олимпада ойындарына қатысқан (1998 жылы Украина атынан, ал 2002, 2006, 2010, 2014, 2018 жылдары Беларусь атынан). Әлем чемпионаттарындағы ең жақсы нәтижесі — 4 орын (2007). Көрсеткіштері Әлем чемпионаттарында Украина * 1997 Иидзуна — 13 орын Беларусь * 2001 Уистлер — 10 орын * 2003 Дир-Вэлли — 12 орын * 2005 Рука — 5 орын * 2007 Мадонна-ди-Кампильо — 4 орын * 2011 Дир-Вэлли — DNS Дереккөздер
Things We Said Today

«Things We Said Today» — The Beatles тобының әні. 1964 жылы A Hard Day's Night альбомының құрамында, ал Солтүстік Америкада Something New альбомының құрамында шықты. Пол Маккартнидің айтуынша, ол бұл әнді 1964 жылдың мамырында Виргин аралдарында актриса Джейн Эшермен демалған кезде шығарды. Орындаушылар * Пол Маккартни — вокал, бас-гитара * Джон Леннон — гитара, фортепиано * Джордж Харрисон — соло-гитара, гармоникалық вокал * Ринго Старр — барабандар, тамбурин Дереккөздер Сілтемелер *