kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Дальтонидтер

Дальтонидтер - құрамы тұрақты химиялық қосылыстар. Олардың компоненттерінің стехиометриялық қатынастары бүтін сандар болып келеді. Дальтон дальтонидтер түсінігін ғылымға енгізген және сондықтан да Н.С.Курнаков соның құрметіне осылай атаған. Дереккөздер
Сильное лекарство (телесериал)

Сильное лекарство (ағылш. Strong Medicine) – америкалық медицина туралы телесериал, әйелдермен және әйелдерге түсірілген, денсаулық сақтау мен топтық теңсіздіктер жағдайы қозғалады. Сериал 2000 жылдан бастап 2006 жылға дейін Lifetime телеарнасына кірді. Феминисттік қозғалыстың жетекшісі, сонымен қатар шоуларда түскен Вупи Голдберг пен Тэмми Адердің арқасында осы шоу құрылды.Басты рөлдерді Джанин Тёрнер, Роза Блази және Патриция Ричардсон ойнайды. 2001 жылғы теледидардағы ең үздік драмалық көрсеткіштегі сериал. Синопсис Сюжет Филадельфиядағы бір ауруханада түсіріледі және оның басты дәрігердері – Доктор Луиза Дельгадо. Қызметкерлер мен емделушілер мүлдем басқа адамдар. Басты кейіпкерлер * Роза Блази — доктор Луиза «Лу» Магдалена Дельгадо * Дженифер Льюис — Лана Хокинс * Патриция Ричардсон — доктор Энди Кэмпбелл (3-5 маусым) * Джанин Тёрнер — доктор Дана Стоу (1-3 маусым) * Тамера Моури — Кейла Торнтон * Рик Шредер — доктор Дилан Уэст * Филип Каснофф — доктор Роберт «Боб» Джексон Жоспардағы спин-офф 2005 жылы көктемде Lifetime сериалдың түсіріліміне тапсырыс берді, сериалдың түпнұсқасындағы ұшқыштң эпизоты. Шоудың аты «Strong Medicine: First Response» болды. Сонымен қатар осы шоу Lifetime-ның тарихындағы біренші спин-офф. Шоудың деңгейі төмен болды, сол себепті шоу жабылды. Бір жыл өткен соң сериалдың түпнұсқасы жойылып, алтыншы маусымнан кейін түсірілмейтін болыпты Сыртқы сілтемелер Сильное лекарство (ағылш.) Internet Movie Database сайтында Дереккөздер
Имон де Валера

Имон де Валера (, ) 14 қазан 1882, Нью-Йорк — 29 тамыз 1975, Дублин)– Ирландия мемлекетінің қайраткері, буржуазиялықтар мен кулактардың мүддесін білдіретін Фианна Файл партиясының негізін қалаушы (1926) әрі басшысы. 1932-1948, 1951-1954, 1957-1959 жылдарғы премьер-министр. Екінші дүниежізілік соғыс жылдары де Валера Ирландияның бейтараптығын жариялады. 1959 және 1966 жылдары Ирландияның президенті болып сайланды. Дереккөздер
Юджин Дебс

Юджин Дебс (1855, Индиана — 1926)- АҚШ жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1893 жылы Теміржолдардың американдық одағы құрылып, оны Юджин Дебс басқарды. 1899 жылы Пульман ереуіліне қатысқаны үшін түрмеге қамалды. 1897-1898 жылдары ол Социалистік партияны қолдауға ат салысты. 1905 жылы Дүниежүзінің индустриялық жұмысшылары одағын құрды. 1900, 1904, 1908, 1912, 1920 жылдары Социалистік партиядан президеттікке ұсынылды. Ол сонымен қатар қараша революциясын қуанышпен қуанышпен қарсы алып, белсене қатысты. Дереккөздер
Джордж Вашингтон Делонг

Джордж Вашингтон Делонг (, 22 тамыз 1844, Нью-Йорк&nbsp;— 30 қазан 1881) – американ поляр зерттеушісі. 1879 жылы Жанетта яхтасымен солтүтік полюске сапарға шыққан экспедицияны басқарған. Нәтижесінде Жанетта, Генриетта және Беннетта аралдары ашылды. Кемелері апатқа ұшырағаннан соң, 1881 жылы Делонг серіктерімен бірге Лена өзенінің жағасына жетеді, бірақ сонда аштықтан қаза табады. Дереккөздер
Бертольд Дельбрюк

Бертольд Дельбрюк (; 26 шілде 1842, Путбус, Рюген — 3 қаңтар 1922, Йена) – неміс тілі маманы. Үндіеуропа тілдері салыстырмалы синтаксисінің негізін қалаушы. Санскрит пен туыстас тілдерді салыстыра зерттеудің Йенадағы профессоры (1870-1912). Ол сонымен қатар К.Бругманмен бірге Үнді-еуропа тілдерінің салыстырмалы грамматикасы очеркін жазған болатын. Дереккөздер
Джеймс Кир Харди

Джеймс Кир Харди(; 1856, Легбраннок, Ланкашир, Шотландия — 1915, Глазго) – ағылшын жұмысшы қозғалысының қайраткері. Тәуелсіз жұмысшы партиясын (1893 жылы құрылған) құрушы әрі оның жетекшісі, Ұлыбритания лейбористік партиясын ұйымдастырушылардың бірі. Ол сонымен қатар Интернационалдық оңшыл басшылардың қатарында болды. Дереккөздер
Далматтар

Далматтар – Дальмацияның (Адрия теңізінің шығыс жағалауы) байырғы халқы. Ежелгі заманда мұнда далматтардың (Рим дәуірінді романданған) иллирий тайпасы тұрған. 6-7 ғасырларда славяндар келгеннен кейін, Далмация тұрғындарының славяндану процесі басталды; Далматтардың көпшілігі серб-хорват тіліне көшті. Алайда 19 ғасырға дейін далматтар өзіндік длмат, роман тілін сақтады. Бұл тілде сөйлейтін соңғы адам (шал) 1808 жылы Крк аралынды өлді. Далматтар – қазір хорваттардың облыстық және этнограф тобы. Негізгі кәсібі – ауыл шаруашылығы. Далматтар – жақыс теңізші әрі балықшы. Дереккөздер
Луи Шарль Делеклюз

Луи Шарль Делеклюз (; 2 қазан 1809 — 25 маусым 1871, Париж) – француз ұсақ буржиазиялық революционері. Париж Коммунасының мүшесі (1871). 19 ғасырдың 30-40 жылдары француз революциялық қозғалысына белсене қатысты. 1854 жылы республикалық құпия қоғамдарға қатысқаны үшін 4 жыл түрмеде отырып, Франция Гвианасына жер аудартылды. 1859 жылы кешірім жасалған соң, Франция қайтып оралды. 1868-1870 жылдары үкіметке қарсы күресін тоқтатпағаны үшін 3 рет түрмеге қамалды. 1871 жылы 26 наурызда Луи Шарль Делеклюз Париж Коммунасына мүше болып сайланды. Париждегі коммунар версальдықтармен ақырғы көше бойындағы ұрыста қаза тапты. Дереккөздер
Камиль Демулен

Камиль Демулен (; 2 наурыз, 1760 — 5 сәуір 1794, Париж) – 18 ғасырдағы Француз буржуазиялық-демократия революциясының қайраткері, адвокат, журналист. 1789 жылы 14 шілдедегі көтеріліс қарсаңында халықты қарулануға шақырды. Демократияшыл газеттерді редакциялады, Конвет мүшелігіне сайланды. Жирондышыларға қарсы күресті. Якобин диктаткрасы кезінде онәң оң қанатын жақтап, контрреволюция жағына шықты. 1793-1794 жылы максимум заңын жоюды талап етті. Дереккөздер
Гарем

Гарем — бай, дәулетті мұсылмандар үйіндегі әйелдер бөлмесі, басқа мағынада үй иесінің заңды әйелі мен еркі жоқ әйел тұратын болме. Иран, Ауғанстан, Түркия тағы басқа елдердегі әмірлері мен ең ауқатты бай-манаптардың ірі гаремдерін тек әтек еркектер күзетіп тұрған. Гаремге күйеуі мен балаларынан басқа еркетерге кіруге тыйым салынған. 1920 жылдардан бастап гарем болған еркектерге көп әйел алуға тыйым салуына, әлеуметтік құқық жөнінен әйелдердің еркектерге теңестірілуіне, экономика мен мәдениеттің ілгерлеуіне, демократиялық қозғалыстың, оның ішінде әйелдер қозғалысының өріс алуына байланысты гарем жойылды десе де болады. Галерея Дереккөздер
Ұштағыш

Ұштағыш — қарындаштың ұшталуын жеңілдететін құрал. Ұштағыштың көп түрлері бар - қол, қалта немесе қаламсауытта ұстайтыннан бастап, кеңсе үстеліне қойылатын үлкен өлшемдегі түріне дейін бар. Қазіргі ұштағыштарда қалдық салатын арнайы қалта бар. Ұштағышта қарындашты айналмалы түрде ұштайтын кескіші болады. Тарихы Арнайы ұштағышқа дейін қарындашты пышақпен ұштаған.Ал қазіргі ұштағышпен ұштаған әлдеқайда оңай және біркелкі ұшталады. Әдетте ұсталық қарындаш сияқты кейбір арнайы қарындаштардың түрлері пышақпен де ұштала береді. Француз математигі Бернард Лассимон 1828 жылы бірінші болып қарындашқа арналған ұштағышты патенттеді. Ал 1855 жылы алғашқы американдық қарындашқа арналған ұштағышты патенттеген бангорлық Уолтер К. Фостер болған. Офиске арналған электронды ұштағыштар 1917 жылы шықты. Қазіргі таңда ұштағыштардың көлемі де, түстері де әртүрлі болып келеді.
Ер Төстік және Айдаһар

«Ер Төстік және Айдаһар» 3D-да - Қазақстандық тұңғыш 3D форматтағы толық метражды анимациялық фильм. Режиссерлері: Жакен Даненова мен Рустам Тұралиев. Тұсауы 2013 жылы 21 наурызда кесілді. Сюжеті Жерастының ұлы патшасы Бапының зұлым жоспары бар. Ол Күнді- самұрық құсының жұмыртқасын жұтып, жерде мәңгілік қараңғылық жасамақшы. Мың жылда оны тоқтата алатын батыр туылатының білген ол, өзінің көмекшілермен батыр туылмау үшін барлығын жасайды. Алайда Төстік дүниеге келіп, күн орай емес, сағаттап өсе бастайды... самұрық құсы Күнге жаңа жұмыртқа салатын күнде таяп қалды емес пе?! Тек қана зұлым Айдахармен күрес, адамның кейінгі өмірін анықтайды.... Фильмді дыбыстағандар Қазақ тілінде: *Дулыға Ақмолда (Ер Төстік), *Димаш Ахимов (Шоинкұлақ), *Күнсұлу Шаяхметова (Бекторы), *Мерей Аджибеков (Түшкан), *Лидия Каден (Мыстан), *Нукетай Мышбаева (Ажар), *Қадырбек Демесинов (Ерназар), *Ақкенже Алимжан (Кенжекей), *Қайрат Домбаев (Бапы), *Бауыржан Қаптағай (Ақын), *Елдар Отарбаев (Тасбақа), *Бейбіт Мүслимов (Таусоғар), *Азамат Қанапияев (Желаяқ), *Ержан Тусупов (Көлжұтар). Орыс тілінде: * Илья Шилкин(Ер Төстік), * Роман Прохоров (Шоинкұлақ), * Лия Владимировна Нэльская (Мыстан), * Нина Жмеренецкая (Ажар), * Игорь Личадеев (Ерназар), * Анастасия Темкина (Кенжекей), * Оксана Бойченко (Бекторы), * Мерей Аджибеков(Тушканчик), * Анатолий Креженчуков(Бапы), * Сергей Никоненко(Ақын), * Евгений Нүриұлы Жұманов (Тасбақа), * Илья Садыков (Таусоғар), * Филипп Волошин(Желаяк), * Сергей Никоненко(Көлжұтар), * Динара Егеубаева (Кітап). Сілтемелер *[http://kazakhfilmstudios.kz/movies/6296/ Қазақфильмнің ресми сайтында толық ақпарат] *[http://www.time.kz/articles/grim/2013/03/27/tochnij-proschet Толық есеп]
Бук зенитті зымыран кешені

"Бук" зенитті зымыран кешені "Бук" зымырандар жүйесі әуе күштерін жоюға арналған, өздігінен қозғалатын орташа ауқымды зымыран тобына жатады. Бұл жүйені жасау Кеңес Одағы кезінде басталып, Одақ ыдыраған соң Ресей Федерациясы тарапынан жалғасты. Жүйе ұшатын зымырандар, бағдарламаланған бомбалар, бекітілген және айналмалы қанаттары бар ұшақтар мен ұшқышсыз басқарылатын әуе кемелеріне қарсы жасақталған. Қолданысқа енгізілгеннен бері "Бук" зымырандар жүйесі үнемі дамумен келеді, оның қазіргі кездегі атауы - 9К37М2 "Бук-М2". "Бук" зымырандар жүйесі "Куб" зымырандар жүйесінің орынын басты. Қос жүйенің функционалдық ұқсастықтары нәтижесінде 9К37-1 "Бук-1" жүйесі жасап шығарылды. Зымыран алғаш құрылған әскер тарапынан "Бук-М1-2" жүйесінде және әскери теңіз күштерінде "Штиль-1" жүйесінде пайдаланылды. 9К37 "Бук" жүйесі дамыту алғаш рет 1972 жылдың 17 қаңтарында Кеңіес Одағы Коммунистік Партиясы Орталық Комитетінің тапсырысына сәйкес қолға алынды. "Бук" зымырандар жүйесі барлық параметрі жағынан алып қарағанда "Куб" жүйесінен басым етіп жасақталған. "9М317" зымыраны Ресей қарулы күштерінің құрлықтағы әуе қорғанысы мен теңіздегі әуе қорғанысы үшін ортақ зымыран болып саналады. "9М38М1" зымыранымен салыстырғанда "9М317" зымыранының соққы беру қуаты әлдеқайда жоғары. Дереккөздер 1100 қызықты деректер
Қара шаңырақ (фильм)

Қара шаңырақ (фильм) (Орысшасы Дорога домой)— Асқар-Мұхит Нарымбетовтың көркем фильмі. Фильмнің тұсауы 2012 жылы 29 маусымда кесілді. Сюжеті 90 жылдардың басында институтқа түсуге келген ауылдың қызы Жанна үлкен қалада алғашқы махаббаты - сұлу Оспанды кездестіреді. Алайда жас жігіттің отбасысының шешімі бойынша Оспан ауқатты отбасыдан шыққан қызға үйленіп, Жаннаны тастап кетеді. Аяғы ауыр Жанна ауылына ата-анасына қайтып, екі егіз ұл туады. Қыздың ата-анасы ұлдардың бірін - Берікті ауылда алып қалуды шешеді. Басқа ұлы Серікті Жанна өзімен бірге қалаға әкетіп, бизнесте жолы болып байлыққа жетеді. 20 жылдан кейін егіз ағайынды кездеседі. Бірақ олар тым әр түрлі екенін түсінеді. Өмір бойы ауылда өсіп, ұлттық құндылықтар мен дәстүрлерді бойына сіңірген Берік — ақылды әрі парасатты, барлығын ойланып шешеді. Ал Еуропада білім алып, қамсыз өмір сүрген Серік керісінше — алаңғасар. Бірақ екі ағайындының да өз халқының, өз ұлтының бір бөлігі екенін түсінетін кез келді... Фильм әртістері Рөлдерде: * Сабит Мұстафа * Ғабит Мұстафа * Гүлнара Дұсматова * Әсел Садвақасова * Аша Матай Сілтемелер *[http://kazakhfilmstudios.kz/movies/6316/ Қазақфильмінің ресми сайтында] *[http://kaztube.kz/ru/video/120040 Фильм]
GAM-87 A Skybolt

GAM-87A "Skybolt" -1959 жылдың мамыр айында АҚШ ВВС Дуглас Эйркрафт компаниясымен келісімшартқа отырып, жаңа авияциялық баллистикалық зымыран GAM-87A "Скайболт" жасауға келісті. "Скайболт" зымыраны 2 сатылы болатын. Екі сатысы да қатты отынмен іске қосылатын қозғалтқышпен жабдықталған. Ұрысқа қатысатын бөлігі - W59 ядролық реактор, 2 Мт қуатқа ие. Алғашқы сынақ кезінде ұшақтан тасталған соң зымыран 120 метр еркін ұшты. Сәлден кейін артқы конусы бөлініп, тұмсық бөлігіндегі қозғалтқыш іске қосылды. Зымыран былай ұшып, өзін тасыған ұшақты қуып жетеді. Шамамен 100 секундтан кейін бірінші сатыдағы қозғалтқыштың жанармайы жанып кетеді де, ол зымыраннан бөлініп қалады. Содан кейін белгіленген бағдарлама бойынша аумақта ұшуды басқаруды қамтамасыз ететін екінші сатының қозғалтқышы іске қосылады. Бірінші сатымен жұмыс кезінде зымыран аэродинамикалық рөлмен басқарылады. Ал екінші саты іске қосылған кезде қозғалтқыш ысқырған үн шығарады. "Скайболт" зымырандарын тәжірбиеден өткізу 1961 жылы басталды. 1965 жылы бұл зымырандар стратегиялық бомбалаушылар "В-52" ,"В-58" және "В-70" қатарына енеді деп күтілді. Дереккөздер
Филип Сеймур Хоффман

Филип Сеймур Хоффман (1967-2014) — американдық актёр, кинорежиссёр. Кинемотография мен театр өнері жанрының әртүрлі салаларында жұмыс атқарған. 2000—2010 жылдары сұраныстағы американдық киноактёрлардың бірі болған, 1989 жылы театр мектебін бітіріп, 1991 жылдан бастап теледидардан көріне бастайды.Осыдан кейін Хоффман эпизодтық және екінші кезектегі кинорөльдерді ойнауға кіріседі. Хоффман өмірінде 60-тан астам рет кинофильмдерде, 20-ға жуық театрлық көріністерде түскен. Әсіресе, жақын досы әрі кинорежиссёр Пол Томас Андерсонмен 16 жылға жуық уақыт бойы белсенді жұмыс істеп, досының көптеген фильмдерінде рөльдерді сомдаған: «Роковая восьмёрка», «Ночи в стиле буги», «Магнолия», «Любовь, сбивающая с ног» және «Мастер». Жастық шағы Филиптің анасы Мэрилин отбасы ісі бойынша құқық қорғаушы болып жұмыс істесе, әкесі Гордон Стауэлл Xerox корпорациясында қызмет атқарған.Отбасында барлығы төрт бала тәрбие алған. Филиптің Джилл және Эмили деген екі әпкесі мен Горди атты ағасы болған. 1976 жылы оныі әке-шешесі ажырасып кетеді. Жас кезінде Хоффман күреспен айналысқан, алайда, мойын жарақатын алған ол спортпен шұғылдануды тастауға мәжбүр болады. 17 жасында Саратога-Спрингс қаласындағы "New York State Summer School of the Arts" атты мектебіне оқуға түседі. Осы кезден бастап ол нақты актёр болуға бел байлайды. Дереккөздер
Мұхаммед Гури

Мұхаммед Гури, Муиз-ад-дин Мұхаммед, Шихаб-ад-дин Мұхаммед — 12-ғасырдың соңғы кезеңінде бүкіл Солтүстік Үндістан, Ауғанстан және Пәкістанның орасан зор территориясын жаулап алып, Гурилер державасының негізін қалаған ауған генералы, мұсылман билеушісі. Оның әу бастағы есімі - Муиззиддин Мұхаммед бин Сам. Тарихта горлық (Ауғанстанның Гор қаласынан шыққан деген мағынада) Мұхаммед деген есіммен де белгілі. 1160 жылы Гурилер әулеті Ғазниді жаулап алды да, 1173-1206 жылдар аралығында Мұхаммед Шахаб-уд-дин Гури осы Ғазнидың билеушісі болып тағайындалды. Гуридің негізгі мақсаты - өзінің империясын кеңейту болатын. Билігі тұсында Мұхаммед өзіне мұра ретінде қалған әскерін барынша күшейтіп үлгерді. Ол жауынгерлерді көшпенді тайпалар мен халық арасынан жасақтады. Мұхаммед алдымен үнді субконтинентінің солтүстік-батыс аудандарына бірнеше рет шабуыл жасады. Алғаш рет ол қазіргі үндістандағы Харьяна штаты маңында болған Тараин шайқасында бірінші рет жеңіліс тапты. Мұхаммед Гури өзінің Үндістанға алғашқы жорығын 1175 жылы бастады. Ол Ғазнауилер әулетінен шыққан Пенджаб билеушілерін жеңп, үлкен олжаға кеңелді. 1179-1191 жылдар аралығында Мұхаммед Гури ұлан-байтақ Пенджабты өз қол астына жинады. 1206 жылы Гури Лахордағы көтерілісті басуға аттанып, Ғазниге кері қайтар жолда кешкі намазын оқып жатқан жерінде өлтірілді.
Үнді-Тынық мұхитының афалина дельфині

Үнді-Тынық мұхитының афалина дельфині - қарапайым афалинаның бір тармағына жататын сүтқоректі. Тұмсығының ұзындығы орташа және арқасында іші орақ тәрізді иілген жүзбеқанаты бар. Дене пішімі жіңішкелеу келген. Оның ұзындығы 2,6 метрге, салмағы 203 келіге дейін жетуге мүмкін. Үндістан суларын, Австралияның солтүстігін, Қытайдың оңтүстікжағын, Қызыл теңіздң және Африканың шығыс жағалауларын мекендейді. Үнді-Тынық мұхитының афалиена дельфині түрлі балықтармен қоректенеді. Бірақ көбінесе асшаяндарды жейді. Бұл дельфиндердің саны көп, алайда қоршаған ортаның ластануы олардың да азаюына едәуір әсер етіп жатыр. Үнді-Тынық мұхиты афалиналарының үйірі бірнеше жүзге дейін жетеді. Дегенмен, көп жағдайда 15 дельфиннен тұратын топтарын жиі кездестіруге болады. Дельфиннің астыңғы және үстіңгі жақ сүйектерінде 23-29 тіс болады. Көктемде, кейде жаз мезгілінде көбейеді. Жаңа туған ұрпағының ұзындығы 84 см-ден 1,5 метрге дейін жетеді, салмағы 9-21 келіге жуық. Дереккөздер 1100 қызықты деректер
Heart On (альбом)

Heart On (ағл. Жүрек ұшқан) — америкалық топ Eagles of Death Metal-дың үшінші студиялық альбомы. Күй табағының релизі 28 қазан 2008 жылы шықты. Альбом жайлы 2008 жылы қыркүйекте Джесси Хьюз «Heart On» күй табағының бірнеше бөлімдері жайлы және алдағы концерттік айналым жайлы хабарлады. Көп ұзамай осы күйтабақ мастерингімен Берни Грундман және Брайан Гарднер айналысқаны жұртқа мәлім болды. 2008 жылдың 12 қыркүйегінде Pitchfork Media сайтында альбом мұқабасы жария болды. Кии Аренс альбомның дизайнымен айналысты. Композициялар тізімі Жазба қатысушылары Джесси Хьюз, Джош Хомме, Девид Кэтчинг, Брайан О’Коннор, Трой Ван Левен, Ален Йоханнес, Тони Бевилакуа, Кэрол Хеттчет, Кира Дакоста, Броди Даль, Ким Мартинелли, Кэт фон Ди және Эрин Смит. Дереккөздер
Қарасу (Іле алабындағы өзен)

Қарасу – Іле алабындағы өзен. Географиялық орны Алматы облысының Талғар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 60 км. Бастауы Бастауын Талдыбұлақ ауылының тұсындағы бұлақтардан алып, Жетіген ауылына 2 км-дей жетпей тартылып қалады. Суы мол жылдары Кіші Алматы өзеніне құяды. Гидрологиясы Мұздық, қар суымен толығады. Арнасы тік жарлы (1-2 м). Жылдық орташа ағымы 0,65 м³/с. Суы бау-бақша суғаруға пайдалыналды. Дереккөздер
Қарасу (Ойыл алабындағы өзен)

Қарасу – Ойыл алабындағы өзен. Географиялық орны Атырау облысының Қызылқоға ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 60 км. Бастауы Ақшатау тауы тұсында Ойыл өзенінен тармақ болып шығып, Аққала ауылы тұсында қайта құяды. Гидрологиясы Арнасы ирелең, ені 5-20 м. Ағыны көктемде Ойылдың су деңгейі көтерілгенде ғана болады, жазда қарасуларға бөлініп қалады. Суы шабындықты көлдетіп суғаруға пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасу (Қарасор көлі алабындағы өзен)

Қарасу – Қарасор көлі алабындағы өзен. Географиялық орны Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 57 км, су жиналатын алабы 661 км². Бастауы Бастауын Желтау тауларының оңтүстік баурайындағы бұлақтардан алып, Қоянды ауылынан төменде Қарасор көлінің шығысындағы батпаққа құяды. Гидрологиясы Арнасының сол жағалауы тік жарқабақты, орта ағысының оң жағалауында шағын тұзды көлдер кездеседі. Батпаққа құяр сағасындағы арнасы кең. Жалпы ұзындығы 49 км болатын 15 саласы бар. Ең ірісі - Жандар (18 км). Арнасында жыл бойы ағыны болады. Жағалауы мал жайылымына, төменгі алабы шабындыққа пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасу (Ащысу алабындағы өзен)

Қарасу – Ащысу алабындағы өзен. Географиялық орны Абай облысы Жарма ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 57 км. Бастауы Бастауын Арқат тауларының шығысындағы Шілтен тауының етегінен алып, Еспе қонысындағы Иткей қыстауы маңында тартылып қалады. Гидрологиясы Тауаралық арнасының жағалауы тіктеу, жарқабақты, орта ағысы сайлы-жыралы келген. Жонды-төбелі, төменгі ағысы кеңейіп, жағалауының маңында батпақ түзейді. Қар, жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Арнасында көктемде 15-20 күндей ағын болады. Жылдың басқа мезгілінде қарасуларға бөлініп қалады. Жоғарғы аңғары мал жайылымына пайдаланылады. Дереккөздер
Жерік ас

"Бір қозы туса, бір түп бетеге артық шығады" дегендегі айтпақ пәлсапасы дүниеге келер әр перзентің өз ырзығы, өз нәпақасы бар дегенді білдіру. Сондықтан мейлі жас келін болсын, кез келген жас келіншек болсын, оның бойынан жаңа өмірдің белгісі байқалса, соны ағайын-туыс қана емес, ауыл-руластары да қуанышты хабар қылып қабылдаған. Ең алдымен абысын-ажын жерік астын бөгенайын білсе, алдымен соны тауып, арнайы мал сойдырып, жерік ас табағын әзірлеп апаратын болған. Әрине, бастан басқа кәделі мүшелерін - асықты жілік, төсті салып, тағы да міндетті түрде ұлтабарды қосқан. Табақтын үстіне болат кездік қойып апаратын болған. Бұл тағы да болат кездіктей өткір, ел қорғаны болатын ұл болсын дегені. "Тоқ болсан да, толарсақтың сіңірін тастама, аш болсан да асықты жілікті мүжіме" дейтін жұртымыз асықты жылтырата тазалап, онымен ойнайтын болашақ иесіне арнап, тығып қоятын болған. Сол сияқты "жолымыз ашық болсын" деп жауырынын "жолын ашып" - ортасындағы жылтыр сүйекті міндетті түрде жарып қаятын ырым бар. Аңсары ауған, жақсы көретін тамақ. Зәли шайдан бұрын жерікасын – нанға қол салған. Жүкті әйелдің құмарта жеген асы. Ауылдың әйелдері жиналып жүкті келіннің жерікасын білетін болған. Ол үшін әрбір үйден ас-су әкелініп келінге шай береді. Келіннің құмарта жеген асын жерікасы дейді. Дереккөздер
Готтар (субмәдениет)

Го́ттар (, , және ал қазақша дөрекі) - XX ғасырдың 70 - сінші жылдарында Ұлы Британияда панкттік қозғалыс базасында өмірге келген жастар субмәдениеті. Готикалық субмәдениет мүшелері өздерінің әртүрлілігімен ерекшеленеді, бірақ бұл субмәдениеттің барлық мүшелері өзіндік бір спецификалық стильге ие және готикалық әуендерге қызығушылықтары бар болып келеді. Бұл субмәдениеттің мүшелері көбіне жастар болғанымен, 14 - 45 жастан жоғары адамдар да мүше бола алады. Готтар тарихы Ұлы Британияда панкттердің әсері жойылып жатқан кезде 1970 жылдың аяғында готтар пайда болды. Олар негізіне белгілі бір музыкалық готтық-роктардың пайда болуымен ерекшеленеді. Готикалық рок группалар: *Bauhaus *Virgin Prunes *Southern Death Cult *Sex Gang Children *Specimen *Ausgang *Killing Joke *Gloria Mundi *Bela Lugosi’s Dead *Unknown Pleasures *Join Hands *Batcave Әуенге әуестенген бұл ұйымдар негізінде 1980 жылдары готикалық қозғалыстар пайда болды. Міне ғалымдардың пайымдауынша осы жылдары нақты готтар субмәдениеті пайда болды делінеді. Готикалық стиль Сыртқы бейнесі, яғна киімі, аяқ киімі, шаштың бірнеше стильдері, атрибуттар, темір әшекейлер, бұлар негізінен готикалық субмәдениеттің ең маңызды бейнесі болып табылады. Бұл бейне рок жұлдыздарының имиджтерінен пайда болған делінеді. Қазіргі таңда готиканың негізгі элементтері- киімінде қара түстің болуы, темірден немесе күмістен жасалған готикалық символды бұйымдар, және макияж. Готикалық атрибуттар - олар, анх (Ежелгі грекиялық шексіз өмір белгісі), кресттер, көртышқан белгілері, өлімнің белгілері. Ал макияжды көбіне жас қыздар, сонымен бірге жас ұлдар қолданады. Ол негізінен күнделікті атрибут болып табылады. Оған біріншіден ақ пудра(Негізінен адамның бейнесі өте ақ болу керек), көзінің айналасында қара бояу, қызыл немесе қара ерін бояғыштар. Сонымен қосы әр түрлі татуировкалар мен пирсингтер де бар. Сыртқы сілтемелер *[https://ru.wikipedia.org/ Готика] *[http://lurkmore.to/%D0%93%D0%BE%D1%82/ Готтардың түрлері] *[http://vk.com/goth_goth_goth/ Готтар мистикасы]
Эмо (субмәдениет)

Эмо (: және emotional — эмоциональді) — Музыкалық топтардың негізінде құрылған жастар субмәдениеті. Оның мүшелері эмо-кидтер (emo + — жас адам; бала) немесе, жыныстық бөлініске байланысты: эмо-бой ( — ер бала, жігіт), эмо-гёрл ( — қыз, қыз бала). Субмәдениет ақыры қалыптасып, 2000 жылдары танымалдылықтың шыңына жетті, бірақ оның гүлденуі ұзаққа созылмады. 2010 жылдардың басында эмо стилі сәнден шығып, көптеген жанкүйерлер оған деген қызығушылықтарын жоғалтты. Бұл жерде көптеген басқа субмәдениеттерден де, жалпы қоғамнан да эмо стиліне теріс көзқарас маңызды рөл атқарды Өмірлік көзқарастары Эмо-лықтар үшін эмоцияны көрсету өте маңызды болып табалады. Оларды айыратын белгілер: өзінді ұсыныс білдіру, әділетсіздікке қарсы шығу, ерекше және сезімтал өмірлік сезімталдық. Негізінен эмо- өте сезімтар әрі өкпелегіш болып келеді. Эмо дегенде көбіне жыланышты жігіттер мен қыздарды да айтуға болады. Эмо да готтар тәрізді панк-роктан пайда болған. Бірақ Гот пен Эмо-ның айырмашылығы: Эмо-өзін жек көреді, сондықтан суицидке жақын болып келеді, ал готтар-әлемді жек көреді. Киіну үлгісі Эмо-ның шашының стилі негізінен кекілі мұрыннын ұшына дейін келетін, бір көзін жайып тұратын, ал қыздар үшін кішкентай балалар тәріздес бантик, хвостик қылып ала алады. Еріннің түсі терінің түсімен бірдей боялады. Ал тырнақтары қара түске боялады. Ал киім үлгісі негізінен қызғылт-қара болып келеді. Эмолар үшін ҚАРА: бақытсыздық, уайымшылдық, қайғыру белгілері болады. Ал ҚЫЗҒЫЛТ: бақытты сәттерді еске түсіреді, готтардан бірден-бір айырмашылық және панк-рокка деген сүйіспеншілік. Сыртқы сілтемелер *[https://ru.wikipedia.org/ Эмо тарихы] *[http://emorulit.jimdo.com/%D0%BA%D0%B0%D0%BA-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C-%D1%8D%D0%BC%D0%BE/ Эмо болу үшін....] *[http://emorulit.jimdo.com/%D1%81%D1%83%D0%B1%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0-%D1%8D%D0%BC%D0%BE/ Эмо субмәдениеті] *[http://emofans.ru/ Эмо символдары]
Қолөнерде қолданылатын ою - өрнектер

«Жұлдыз» Бұл өрнек геометриялық сынық сызықтары тұспалдайды. Ісмерлер кестеге кейде жұлдыздың натуралды қалпын түсіреді. Жұлдыз бейнесі композицияланған ою – өрнектердің ортасында кездеседі. «Жұлдызгүл» Бес бұрыш жасап, гүлмен өрнектеліп, бес тармақтан тұратын гүлді тұспалдайды. Тұскиіз, төсекжапқыш, беторамал орталарында және сырт киімнің арқа тұсына, шапанның етегінің екі алдыңғы бұрышына кестеленеді. «Күн» Бұл ою – өрнек түрі Күнді меңзейді. Діни ұғымда магиялық тылсым күші бар деп кілемнің, тұскиіздің ортасына және тұрмыстық бұйымдарды кестелеп сәндегенде қолданылады. «Мүйіз» Мүйіз оюдың ең көне мәнері. Бұл элемент көп жерде қолданылады. «Қосмүйіз» Малдың екі мүйізін бейнелейді. Бұл оюды үй жиһаздарынан басқа сәукелені, айыр қалпақтың төбесін, шетін, комзолдың алдыңғы жағын, етіктің қонышын кестелегенде қолданылады. «Арқармүйіз» Бұл элемент «қошқармүйізге» ұқсас, бірақ оған қарағанда шиыршақтанып, тармағы одан көбірек болып келеді. Үй жиқһаздарын, киім – кешектерді кестелеуде қолданылады. «Сыңармүйіз» «Қошқармүйіздің» бір жақ сыңарын бейнелейтін өрнек. Өрнек үй жиһаздарын, киім – кешектердің шеттерін кестелегенде қолданылады. «Қырықмүйіз» Біріне – бірі жалғаса, тармақтала қосылған көп мүйізден тұрады. Негізінен мүйіз бейнеленген олардың барлығының символдық мәні бақыт – береке, байлық, мал – жанының көбеюі. Тұскиіз, сырмақ, кежім тондарға салынады. «Төртқұлақ» Өсімдік типтер оюларға жатады. Бұл Пазырық қорғанынан табылған ең көне оюлардың бірі. Кесте өнерінде батырлар шапанының жауырына, шалбардың тізе тұсына салынады. «Шетою» Өрнектің бір элементі шексіз қайталана береді. Сырмақ, киім – кешектердің басқа да үй жиһаздарының жиектерін кестелеген кезінде салынады. «Үшжапырақ» Өсімдік типтес оюларға жатады. Ертедегі сәулет өнері ескерткіштерінде кездеседі. «Түйемойын» Түйенің мойнына ұқсаған мүйіз оюына жатады. Қолданыс аясы да мүйіз оюлардай. «Ботагөз» Әшекейлі композиция ортасына салынады, немесе орамал сияқты киімдердің жиектеріне салынады. «Тіс» Малдардың, аңдардың тісіне және шахмат тақтасына ұқсайтын ою – өрнек. Кесте тігуде бұрыштарын қарама – қарсы түйістіріп отыратын тік сынық сирек тістердің өрнегіне қолданады. «Таңдай» Мал таңдайының бедерін бейнелеуден шыққан. Бұл өрнек киімдердің жағасына, кимешектің жағына салынады. «Құсқанаты» Қанатын жайып ұшып келе жатқан құсты бейнелейді. Бұйымдарды сәндеуге өте жиі қолданатын оюлардың бірі, басқа өрнектермен де аралас қолдана береді. Дереккөз Қазақтың кесте өнері, Алматыкітап баспасы - 2009
Ұлттық баскетбол қауымдастығы

Ұлттық баскетбол қауымдастығы, ҰБҚ — Солтүстік Американың (АҚШ, Канада) кәсіби ерлер баскетбол лигасы. Солтүстік Американың алғашқы төрт кәсіби спорт лигаларының бірі. 1946 жылы Америка баскетбол қауымдастығы болып құрылып, кейіннен Ұлттық баскетбол лигасымен бірігіп Ұлттық баскетбол қауымдастығына айналды. Қауымдастық құрамы 2014 жылы қауымдастық құрамына географиялық ерекшеліктеріне байланысты Шығыс және Батыс конференцияларына бөлінетін 30 команда кірді. Ал конференциялар өз алдына бес командадан үш дивизионға бөлінеді. Бір маусым аралығында әр команда 82 кездесу өткізіп, нәтижесіне байланысты плей-офф кезеңіне іріктеледі. Плей-офф кезеңінде командалар олимпиадалық жүйе бойынша 4 жеңіске дейін ойнайды. Екі конференция чемпиондары ҰБҚ чемпионы анықталатын басты финалда кездеседі. ҰБҚ табысы 2010 жылы ҰБҚ табысы 3,8 миллиард долларды құрады. Ал ҰБҚ ойыншыларының біржылдық орташа жалакысы 4,8 миллион долларды құрады. ҰБҚ-ның орталық кеңсесі Нью-Йорктегі Олимпик-тауэр ғимаратының 19 қабатында орналасқан. Тағы қараңыз * Баскетбол Дереккөздер
Оқ–дәрі

Оқ–дәрі немесе қара оқ-дәрі — снарядтар, патрондар жасауда, сондай-ақ қопару, жару жұмыстарында қолданылатын жарылғыш заттек. Құрамы Оқ–дәрінің бастапқы және негізгі құрамдастары — күкірт, ағаш көмір және калий нитраты (селитра). Күкірт пен ағаш көмір отын ретінде, ал селитра тотықтырғаш міндетін атқарады. Оқ–дәрі әскрери ісінде снарядтар мен патрондар үшін, құрылыста жарылғыш зат ретінде және пиротехникада қолданылады. Оқ–дәрі жарылған кездегі температура 427-464&nbsp;°C–қа дейін барады (801-867&nbsp;°F). рН 6,0-8,0.ерімейтін материал. Оқ-дәрі әсері Оқ–дәрі әсері — ұрыста қолдану кезіндегі оқ-дәрінің шығаратын тиімділігі. Оқ–дәрі әсері — жандырғыш, кумулятивті, жарықшақты, екпінді, фугасты (негізгі оқ-дәрілер), жарықтандырғыш, белгі беруші, кедергі типтес және басқалар (арнайы тағайындалған оқ-дәрілер) болып бөлінеді. Тарихы Алғашқы рет оқ-дәрі 9 ғ–да Қытайда шығарылған деп есептеледі. Қытайдан Таяу Шығысқа, Отра Азияға тарап, еӊ соӊынан Еуропаға жеткен. Еуропалықтардыӊ жазбаларындағы оқ-дәрі туралы алғашқы мәлімет 13 ғ. ағылшын философ Роджер Бэконныӊ еӊбектерінде табылған. XIX ғ–дыӊ ортасына дейін, яғни 500 жылдай, оқ-дәрі адамзаттыӊ ойлап тапқан жалғыз жарылғыш заттегі болып келген. Тек қана 1890-шы жылдары оқ-дәрініӊ орнын жетілген жарылғыш заттар, мысалы, түтінсіз оқ-дәрісініӊ түрлері шыға бастады. Қазіргі таӊда қара оқ-дәрі көбіне пиротехникада, әуесқой аӊшылардыӊ мылтықтарында, әскери ісінде тек қана кейбір ату жарақаттарында қолданылады. Дереккөздер
Иіркөл ауылдық округі (Қармақшы ауданы)

Иіркөл ауылдық округі – Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Иіркөл ауылы кіреді. Орталығы – Иіркөл ауылы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 676 адамды (360 ер адам және 316 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Қарасу (Бүйен алабындағы өзен)

Қарасу – Бүйен алабындағы өзен. Географиялық орны Жетісу облысы Ақсу ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 54 км, су жиналатын алабы 895 км². Бастауы Сағабүйен ауылы тұсында Бүйен өзенінен бөлініп шығып, Қызылағаш аулынан солтүстікке қарай 25 км-дей жерде Көлденеңжайылма қонысында жерге сіңіп кетеді. Гидрологиясы Арнасы кең, ағыны баяу. Жылдық орташа су ағымы 2,05 м³/с. Шағын 5 саласы бар. Алабы шабындық пен жайылымға, суы егін суғаруға пайдаланылады. Дереккөздер
Қарасу (Қойбағар көлі алабындағы өзен)

Қарасу – Қойбағар көлі алабындағы өзен. Географиялық орны Қостанай облысы Қарасу ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 48 км, су жиналатын алабы 1390 км², жылдық су ағымы 14 млн. м³. Бастауы Бастауын Торғай үстіртінің батысындағы жонды-белесті келген жерден (Қойбағар және Айдарлы ауылдары маңынан) алып, Восток ауылы тұсында Қойбағар көліне құяды. Гидрологиясы Сол жағалауы түйетайлы, жонды-белесті келген, оң жағалауы жайпақ. Суының минералдылығы 0,2-0,6 г/л³. Өзен арнасымен 1,5 ай су ағады. Жазда қарасуларға бөлініп қалады. Өсімдігі Кей жерлерінде шілік, қамыс, сағасына таяу жерде терек шоғырлары кездеседі. Жағалауы шабындық және мал жайылымына пайдаланылады. Дереккөздер
Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі

Бұл тізімде Африкада орналасқан егеменді елдер мен тәуелді аймақтар және олардың тиісінше астаналары, тілдері, валюталары, халық саны, жер аумағы және халықтың жан басына шаққандағы ЖІӨ-дері берілген. Тізімде 54 егеменді ел мен 10 тәуелді аймақ бар. Егеменді елдер Мойындалған елдер Төмендегі 54 мойындалған мемлекеттердің барлығы Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелері, ал Мароккодан басқалары Африка одағының мүшелері болып табылады. Мойындалмаған және жартылай мойындалған елдер Төмендегі тізімде өздерін егеменді ел деп жариялағанымен, ресми түрде мойындалмаған Африкада орналасқан елдер берілген. Сахара Араб Демократиялық Республикасы— Африка одағының мүшесі. Егеменсіз елдер Тәуелді аймақтар Басқа да аймақтар Дереккөздер
Тамаша (әзіл-сықақ театр)

Тамаша – 1978 жылдан бастап қазақ тілінде шығатын телевизиялық бағдарлама. Бағдарлама 2008 жылға дейін көрермендер арасында үлкен сұранысқа ие болған . Идея авторлары Идея авторлары режиссер Лұқпан Есенов және редактор Қойшығұл Жылқышиев. Жоспарды жүзеге асырған алғашқы актерлер: Тұңғышбай әл-Тарази, Құдайберген Сұлтанбай, Уәйіс Сұлтанғазин және Мейірман Нүрекеев. Бас режисерлары Асылбек Боранбай Тамаша ойын-сауық театрының актерлері * Асылбек Боранбай * Марат Көккөзов * Саттар Ерубаев * Бауыржан Ордин Сілтемелер * http://www.kaztrk.kz/rus/news/kultura/Tamasha_azil-sikak_otauina__33_zhil.html * http://www.ktk.kz/kz/news/video/2013/02/25/15718 * http://www.ktk.kz/ru/news/video/2009/12/7/6626 * http://www.internews.kz/newsitem/20-11-2008/5535 Тағы да басқа *1988 жылы орыс композиторы Михаил Муромов "Тамаша" әзіл*сықақ театрына арнап, "Тамаша" деген ән жазды.
Толы ауданы

Толы ауданы (қыт. 托里县 Tuoli ) Қытай Халық Республикасы Іле Қазақ автономиялық облысының Тарбағатай аймағына қарасты әкімшілік-территориялық құрылым. Жер ауданы: 21000 шаршы километр, халық саны 100 мыңнан асады,бұның ішінде қазақтар 73 мыңды құрайды,яғни 73% дан астамын құрайды, қалғаны негізінен қытайлар, олар 25 мыңнан асады, ұйғырлар мыңға таяу. Толы батысында Шағантоғаймен, батыс- оңтүстігінде Қазақстанмен, шығысында Қарамайлы қаласымен,шығыс- оңтүстігінде Шиху қаласымен, солтүстігінде Дөрбілжінмен, оңтүстігінде Жың ауданымен шектеседі. жерінің көп бөлігін таулы өңірлер алып жатыр. Толының қақ ортасын Майлы, Жәйір таулары алып жатыр, ал батысында Барлық тауы бар. Толы кен байлығына мол өңір , 33 түрлі кен бар болып, 416 кен орны ашылған. Әсіресе алтын кені, бүл батыс терістіктегі ең үлкен алтын базасы . Теміртамда үлкен көмір кені бар,бұлардан басқа: темір,қалайы,марганетыс,хром ,фосфор және т. б. , бұның ішінде хромның барланған қоры 250 миллион тонна болып, бүкіл мемлекет бойынша 1-орында тұрады. Толыға: Күп ауылы, Долаты ауылы , Өшеті ауылы, Ақбелдеу ауылы қатарлы 4 ауыл, және Толы қалашығы, Ұты қалашығы, Теміртам қалашығы қатарлы 3 қалашықтан тұрады. Естеріңізге сала кетейік, 2010 жылы дәл осы ауданда ұлттық музыкалық аспап – домбыраны Толы ауданының 10 мың домбырашысы жексенбі күні бір сәтте қазақ халқының «Кеңес» күйін орындап, Гиннестің рекордтар кітабына тіркеді. Тарихы Ежелгі заманда сақтардың, үйсіндердың, түркілердің , одан кейінгі түркештердың, қарлұқтар мекені болған. Шыңғысхан заманында арғындармен наймандардың мекені болған,онан кейін Үгедей қағанның иелігі болған. Моғолстан хандығы кезінде керейлер мекендеген. Онан кейінгі 1755-жылдарға дейін ойраттардың иелігінде қалған, бұл кезде 1635 -жылға дейін торғауыттар мекендеген. Онан жоңғарлардың иелігінде қалған. 1770- жылдардан бастап қазақтар келіп мекендеген, 1860-жылдарға дейін майлы барлықты тауларын найманның қызай руы, жәйірді өңірін моңғолдар мекендеген. 1860-жылдардағы қызыл аяқ шапқыншылығында қызайлар Бұраталаға ауған, қызай руының көшіуіне тағы көршілес қара керейдің зорлық- зомбылық іс- әрекеттері себеп болған екен. ал моңғолдар Алтайға қашқан. 1868-жылы Алтайдың Жеменей өңірінен Мұқы ,Топай, Бұғыбай, Темір бастаған 400 семья абақ керейлер келген, бұлармен қатар Мырти, Мауқара бастаған ескі уақтар келген,бүл кезде әліде бір бөлім қызайлар майлы өңірінде отырған көрінеді,кейін олармен бірге 40 түтін уақ ілеге ауған, бұлар іленің уақтарын құрайды. бұлардан кейін жастабан Есет, Әтәнтәй, Саудабай бастаған 300 түтін Алтайдан келген. Олардан кейін Кәрібәй бастаған 150 түтін шерушілер келген. Бұлардан кейін Мәмірбек торе, Жұмағұл бастаған топ келген. Ең соңында 1888-жылдары Қазақстаннан жаңа уақтар келген.
Қырғызстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Қырғызстанның 1 нысаны бар (2012 жылғы жағдайы бойынша). Бұл нысан тізімге табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайына сәйкес Қырғызстан территироиясындағы нысан Әлемдік мұра тізіміне 3 үміткер ретінде тіркелген. Тізім Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер *
Танах

Танах — еврейлер інжілініӊ қағидасы, иудаизмніӊ киелі мәтіндердіӊ үш жиынтығы. Танах мәтінініӊ дәстүрлі нұсқасы Масора атауымен белгілі. Орта ғасырларда пайда болып, бастапқы кезде бір кітап болып шыққан. Танах деген сөз Масораныӊ үш дәстүрлі бөлімініӊ атауларыныӊ бас әріптерінен құралған: * Тора, — "Ілім", немесе Мұсаныӊ бес кітабы * Невиим, — "Пайғамбарлар" * Ктувим, — "Жазбалар" Танахтыӊ мазмұны Танахта дүниеніӊ және адамзаттыӊ жаратылуы туралы, құдайдыӊ өсиеттері туралы және еврейлер халқыныӊ тарихы жазылған. Еврейлердіӊ сенімі бойынша, бұл кітаптарды руах акодеш — киелі пері берген. Жүйеленуі Ғалымдар арасында Еврейлер Библиясының ортақ канонының қабылданған жылы туралы бірнеше пікір бар. Бірақ ғалымдардың басым бөлігі Хашмониам әулеті тұсында жүйеленген деген ой білдіреді. Танах және иудаизмніӊ діни–философиялық негіздері христиандықтыӊ және исламныӊ пайда болып қалыптасуына үлкен әсер еткен. Дереккөздер
Тәжікстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Тәжікстанның 1 нысаны бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге ii, iii мәдени талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайына сәйкес Тәжікстан аймағындағы нысан Әлемдік мұра тізіміне 16 үміткер ретінде тіркелген.}} || Согдия облысы, Пенджикент қаласының маңында || — || 2010 || [http://whc.unesco.org/en/list/1141/ 1141] || ii, iii Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/tj ЮНЕСКОныӊ ресми сайты. Тәжікстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] * [http://www.tajikinvest.tj/ru/index/index/pageId/177/ Ұлттық парктер және қорықтар]
Түрікменстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Түрікменстанның 3 нысаны бар (2010 жылғы мәліметі бойынша). Бұдан басқа, 2010 жылғы жағдайына сәйкес Түрікменстан аймағындағы нысан Әлемдік мұра тізіміне 8 үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/tmЮНЕСКОныӊ ресми сайты. Түрікменстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]
Қараталдыәйет

Қараталдыәйет, Қараталыәйет - Тобыл алабындағы өзен. Географиялық орны Ресейдің Челябі облысы жерінде. Өзен сағасы Әйет өзенінің сол жағалауынан 117 км қашықтықта орналасқан. Ұзындығы 175 км, су жиналатын алабы 1900 км². Бастауы Бастауын Оңтүстік Оралдағы Жабық темір жол стансасынан 10 км жердегі бұлақтардан алып, Ақсай қаласынан шығыста (Ресейде) 10 км жерде Әйет өзеніне құяды. Гидрологиясы Төменгі ағысының 3-5 км бөлігі Қазақстан шекарасы бойымен ағады. Аңғарының ені 0,5-0,6 км, беткейі жыралармен тілімделген. Жер асты, жауын-шашын суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы 0,47 м³/с. Суымен бақшалық дақылдар суарылады. Су тізілімінің мәліметтері Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс: * Мемлекеттік су тізіліміндегі су нысанының коды — 14010500212111200000362 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111200036 * Су алабының коды — 14.01.05.002 * ГЗ томының нөмірі — 11 * ГЗ бойынша шығарылуы — 2 Дереккөздер
Қаратұрық (өзен)

Қаратұрық – Іле алабындағы өзен. Географиялық орны Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 38 км, су жиналатын алабы 163 км 2 . Бастауы Бастауын Бақай тауларының солтүстік бөлігіндегі Теректі тауының (асуының) баурайынан алып, Есдәулетсай (Толқын) тоғанына құяды. Гидрологиясы Тауқаратұрық ауылына дейін арнасы шатқалды келген. Одан төменде Іле аңғарының жазық бөлігімен ағады. Жазықтағы жағалауы ашық, алабының басым бөлігі жыртылған. Жалпы ұзындығы 50 км болатын 18 саласы мен тармағы бар. Суы егістікке пайдаланылады. Дереккөздер
Қарауылкелді (өзен)

Қарауылкелді – Сағыз алабындағы өзен. Географиялық орны Ақтөбе облысы Байғанин ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 32 км, су жиналатын алабы 305 км². Бастауы Бастауын аудан орталығы – Қарауылкелді ауылы маңындағы бұлақтардан алып, Қосарал ауылынан төменде Сағыз өзеніне оң жағынан құяды. Гидрологиясы Өзен арнасы негізінен жазық өңірмен өтеді. Жағалауы жазық. Жаз айларында қарасуларға бөлініп қалады. Сағыз өзеніне құяр сағасындағы жайылмасы шабындыққа пайдаланылады. Өзен бойында бірнеше қыстау мен жайлау орналасқан. Тағы қараңыз Қазақстан өзендері Дереккөздер
Өзбекстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Өзбекстанның 4 нысаны бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдерінің жалпы көлемінің 0,4 %-ын құрайды. Бұл нысан тізімге ІІ, ІІІ мәдени талаптар бойынша іліккен. Нысандардың төртеуі де мәдени критерийлері бойынша енгізілген. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайына сәйкес Өзбекстан аймағындағы Әлемдік мұра нысандары тізіміне 31-і үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО
Тайландтағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Тайландтың 5 нысаны бар (2009 жылғы жағдайы бойынша). Бұдан басқа, 2009 жылғы жағдайына сәйкес Тайланд аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 2 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан. Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан. Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/th Официальный сайт ЮНЕСКО. Список объектов Всемирного наследия в Таиланде] * [http://heritage.unesco.ru/index.php?id30&L9#T Всемирное наследие ЮНЕСКО в Таиланде на русском языке] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-thailand.html Каталог ссылок по Всемирному наследию в Таиланде]
Филиппиндегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Филиппинның 5 нысан бар (2012 жылғы жағдайы бойынша). Бұл нысан тізімге табиғи және мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайына сәйкес Филиппиндер аумағындағы Әлемдік мұра нысандары тізіміне 27 нысан үміткер ретінде тіркелген. Тізім Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://gophilippines.org/facts-about-philippine-wonders-of-nature/ Facts About Philippine Wonders of Nature] * [http://www.unesco.org/whc UNESCO World Heritage Sites] - Official site * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 UNESCO World Heritage Centre] - Official site
Қарқаралы (өзен)

Қарқаралы – Қарасор алабындағы өзен. Географиялық орны Қарағанды облысының Қарқаралы ауданы жерімен ағады. Бастауы Қарқаралы тауларының шығыс етегіндегі бұлақтардан басталатын Үлкен Қарқаралы және Кіші Қарқаралы өзендерінің қосылуынан бастау алып, Қарасор көліне құяды. Ұзындығы 60 км, су жиналатын алабы 570 км². Гидрологиясы Жоғарғы ағысының арнасы тік жарлы, төменгі ағысы жайпақ. Жер асты және жауын-шашын суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы Ақжол ауылы тұсында 0,033 м³/с. Суы көктемгі қар және бұлақ суларымен толығады. Қараша айында суы қатып, сәуірде ериді. Суы тұщы. Басты салалары: Құрөзек, Түлкілі, Тасбұлақ, Мұқтар. Қарқаралы қаласын, т.б. елді мекендерді сумен қамтамасыз етеді. Жазда мал суарылады. Жайылмасында шабындық, өзен бойында тал, шілік тоғайы өседі. Дереккөздер
Якопо Тинторетто

Якопо Тинторетто (1518-1594) - XVI ғасырдың шебері. Тинтореттоның есімі Венециядағы әрбір шіркеумен байланысты. Тинтореттоның библиялық тақырыптағы кескіндемелеріне, көрерменді картинадағы оқиғаға қатыстырып жіберетіндей, оларға қатты эмоционалды әсер беретін, өзінің жазу мәнерін ойлап тапты. Жұмыстары Оған Тинтореттоның «Қасиетті Георгиидің айдаһарлармен шайқасы» (шамамен 1555- 1558), («Обретения тела Святого Марка» (шамамен 1562)), жұмыстарнан көз жеткізуге болады. Тинторетто үшін картинаны бүге шігесіне дейін жазу тән емес. Тегіс, жатық жазу оның манерасына кереғарлы, өйткені шектен тыс бөлшектерге аса мән беру адамның көңілін сценаның драмалылығынан бұрып жіберер еді. Суретшінің шығармашылығы тек қайғылы сюжеттермен ғана шектеліп қалмаған, ол қиял әлемінен де көптеген картиналар жазды. Осындай жұмыстары, «Сусанна мен қарттар», «Қасиетті Георгий» және т.б. Тинтореттоның Венециандық Дож сарайында оған дейін ешкім де жасамаған, өте үлкен «Меркурии және Грациялар», «Миневра мен Марс», «Бахус және Ариадна» картиналары дүниеге келді. Ол образды беруде, картинаның кескіндемелік мәселесіне көп көңіл бөлді. Тинторетто көптеген аспаптарда ойнаған және музыка жазған, жақсы музыкант та еді. Итальяндық ренессанстың соңғы суретшісі, Тинторетто өнері замандастарының ортасында қатты сүйіспеншілік тудырды. Тағы қараңыз Бейнелеу өнері Дереккөздер
Бангладештегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Бангладештың 3 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге табиғи және мәдени талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2010 жылғы жағдайына сәйкес Бангладеш аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 5 нысан үміткер ретінде тіркелген.. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер *
Пәкістандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Пәкістанның 6 нысаны бар (2013 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени және табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2013 жылғы жағдайына сәйкес Пәкістан аумағындағы 18 нысан Әлемдік мұра тізіміне үміткер ретінде тіркелген.. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/pk ЮНЕСКОныӊ ресми сайты. Пакистан]
Моңғолиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Моңғолияның 3 нысаны бар ( 2011 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысандар тізімге мәдени және табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2011 жылғы жағдайына сәйкес Моңғолия аймағындағы нысан Әлемдік мұра тізіміне 8 үміткер ретінде тіркелген.. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 ЮНЕСКОныӊ ресми сайты.] * [http://heritage.unesco.ru Всемирное наследие ЮНЕСКО на русском языке]
Оңтүстік Кореядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Оңтүстік Кореяның 10 нысаны бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени және табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайға сәйкес Оңтүстік Корея аумағындағы нысан Әлемдік мұра тізіміне 14 үміткер ретінде тіркелген. Тізім Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан Дереккөздер Тағы қараңыз * Әлемдік мұра * Азиядағы Әлемдік мұра нысандары * ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері * ЮНЕСКО Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/kr Официальный сайт ЮНЕСКО. Список объектов Всемирного наследия в Республике Корея] * [http://heritage.unesco.ru/index.php?id30&L9#R Всемирное наследие ЮНЕСКО в Республике Корея на русском языке] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-korea.html Каталог ссылок по Всемирному наследию в Республике Корея]