kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Электрондық литография

Электрондық литография (ЭЛ) - ең жоғары ажырату қабілеті бар, өлшемдері 1 мкм-ден кіші суреттер элементтерін алуға мүмкіндік беретін литография түрі. Сондықиан "Субмикрондық Л" деп де аталады. Жарықтандыру сәуелелнуі ретінде энергиясы 10-30 кэВ үдетілген электрондарыдың фокустелген шоғы пайдаланады. Электрондардың да бройлдық толқын ұзындығы АӘ-нің бөлігіней болғандықтан, ФЛ-да ажырату қабілеттілігін шетейтін дифракция құбылыстарын ЭЛ-де ескермей-ақ қоюға болады. Іс жүзінде сканирлейтін ЭЛ кеңінен қолданылады. Оның мынадай артықшылықтары бар: жіңішке сызықстарды алу мүмкіндігі үлкен; интегралдық схемалардың қажетті топологиясын алу үшін арнайы шаблондардың қажет емес және электрондар шоғының айқындығы терең. Бұлар профильдік беттерде анық кескін алуға жағдай жасайды. Электронорезисті жарықтандырушы компьютердің немесе микропроцессордың жанында орналастырылған бағдарлама бойынша электронды сәулелік қондарғыларда жүргізеді. Сәуле мен шалаөткізгіш пластина бар үстелдің орналасуын анықтау және дәлдеу үшін автоматты сәкестендіру құрылғылары жүйелер, лазерлік интерферометрлер қолданылады, олар арнайы реперлік белгілер арқылы сәйкестендірудің 0,1 мкм дәлдігін қамтамасыз етеді. Бейнелеп жарықтандырушы сәулелену ретінде энергиясы 10-30 кэВ үдетілген электрондардың фокустелген шоғы пайдаланады.
Дицген Иосиф

Дицген Иосиф (1828-88) - Германияның аса көрнекті социал-демократиялық философ-жазушыларының бірі. Өздігінен білім алған философ Д. Фейербах материализмінің ықпалында болды және материалистік диалектиканы өз бетімен ашты. Германияда, Ресейде және Америкада тұрып, жұмыс істеді. Дицгеннің негізгі еңбектері - "Адамның ой еңбегінің мәні" (1869), "Философия аквизиті" (1887) - негізінен гносеологияға арналған. Дицген бойынша, сана - мәңгілік өмір сүріп, қозғалыста болатын материяның, "универсумның" идеалдық жемісі. Сананы таратушы - ми - "әлемдік тұтастықтың" бір бөлігі. Сананның мазмұны - табиғи және қоғамдық болмыс. Таным сезімдік және абстрактік формада жүзеге асырылады; ол - салыстырмалы ақиқаттан абсолютты ақиқатқа қарай қозғалыс процесі. Канттың агностицизмін текке шығара келіп, Дицген осы екі формада да адамның танымы сыртықы дүниенің тәжірибе арқылы тексерелетін бейнесі деп пайымдады. Ол қозғалыстағы "универсумды" қарастыра келіп, қайшылықтар да даму көзі болады деп санады. Алайда Дицгенның диалектикасы ғылыми жүйе болып қалыптасқан жоқ, ол диалектиканы таным теориясы ретінде толық аша алмады (дегенмен бұл салада да бірқатар ойлар айтты). Мұның өзі Дицгенді релятивизм мен тұрпайы материализмнен шегініс жасауға материалдық пен идеалдықты қойыртпақтауға әкеліп тіреді. Дереккөздер
Ми биотоктары

Ми биотоктары - күрделі жан қуаттарының ми жарты шарларындағы интеграциялық құрылымынының моделі. Мида бір-бірімен тығыз байланыста қызмет ететін үш блок бар. #Оның бірі - энергетикалық ми тонусы деп аталады. Бұл сырттан келіп түсетін ақпараттарды алғаш елеп-ектеп талдайтын блок. #Екінші блокта сезім мүшелерінен алынған ақпараттар өңделіп,сұрыпталып, әрі қарай сақтауға жағдай туғызады.Олар ми сыңарларының желке бөлігінде орналасады. Адамның ойлау, қиял, ес процестерінің бір-бірімен байланысына аталмыш блок елеулі рөл атқарады. #Үшінші блок - жан қуаттарының ағысын бағдарлап, оларды реттестіру, басқару ісімен айналысады.Ол ми қабығының маңдай бөлігінде орналасқан,саналы тіршіліктің әр түрлі себептерін, мақсат-мүдделерін, іс - әрекеттің нәтижесін байқаумен де шұғылданады. Ми блоктарының қызметін академик А.Р.Лурия негізін салған нейропсихология ғылымы зерттейді. Дереккөздер Психология энциклопедиялық сөздігі
Бокстан абсолютті әлем чемпиондар тізімі

Бокстан абсолютті әлем чемпиондар тізімі — абсолютті әлем чемпионы болып барлық тиісті ұйымдардың бокс нұсқасы бойынша әлем чемпионы атағына ие боксшы атанады. Тарихы 1960 жылдардың ортасына дейін барлық дерлік әлем чемпиондары «абсолютті» болды. Бұл термин күнделікті мүлде пайдаланылмағанымен, оның алғашқы айтылуы 1970 жылы бастау алады. Екі ірі бокс ұйымдары - Бүкіләлемдік бокс кеңесі және Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы - «Абсолютті» чемпион атағын мойындады. Тиісінше, 1960 жылдан бастап осы атаудағы чемпиондар, әлемнің бірыңғай чемпиондары, қалыптаса бастады. Екі ұйым өз рейтингтері мен боксшыларын біріздендіріп, ұйымдасқан чемпионаттар өткізе бастады. Халықаралық бокс федерациясы, 1984 жылы ірі бокс ұйымдарының тізіміне кірді, ендігіде «Абсолют» әлем чемпионы болу үшін осы ұйым нұсқасы бойынша да жеңіс атағын алуға мәжбүр болды. Соңғы уақытта негізгі бірыңғай ұйым ретінде Бүкіләлемдік бокс ұйымы танылды, бұл 2007 жылы орын алды. «Абсолют» болуға чемпион иесі қандай болуы тиіс деген сұраққа көптеген даулар бар, көптеген адамдар чемпион атану үшін IBF және WBA, бұл WBC нұсқалары бойынша чемпион атануы тиіс деп есептейді ,басқалары чемпион барлық төрт негізгі нұсқаларды бағындыруы тиіс деп есептейді . Негізгі бокс ұйымдары * Нью-Йорк штатытың Атлеткалық комиссиясы - 1920 жылы құрылған. 1970-ші жылдарға дейін бұл ұйым чемпионат ұйымдастырған, кейін бұл ұйым WBC құрамына өтті. * Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы (WBA) (бұрынғы NBA), 1921 жылы құрылған. * Бүкіләлемдік бокс кеңесі (WBC), 1963 жылы құрылған. * Халықаралық бокс федерациясы (IBF), 1983 жылы құрылған . * Бүкіләлемдік бокс ұйымы (WBO), 1988 жылы құрылған. Критерилері * 1920—1963, NYSAC және NBA (WBA) нұсқалары атағына ие боксшы. * 1963—1983, WBA және WBC нұсқалары атағына ие боксшы. * 1983—2007, WBA, WBC және IBF нұсқалары атағына ие боксшы. * с 2007 ж., WBA, WBC, IBF және WBO нұсқаларының атағына ие боксшы. Чемпиондар тізімі Ауыр салмақта (90.892 кг астам) Бірінші ауыр салмақта (90.892 кг-ға дейін) Жартылай ауыр салмақта (79,378 кг дейін) Бірінші орташа салмақ дәрежесінде (69,85 кг дейін) Жартылай орташа салмақ дәрежесінде (66,678 кг дейін) } Бірінші жартылай орташа салмақ дәрежесінде (63,503 кг дейін) Жеңіл салмақ дәрежесінде (61,235 кг дейін) } : Ауыр салмақ дәрежесіне көкеннен кейін Дюран атағынан шығарылды : Уитакер ауыр салмақ дәрежесіне көкеннен кейін чемпиондық атақтарынан шығарылды : Кобояси міндетті үміткермен жұдырықтасудан бас тартқаны үшін WBC титулынан айырылған болатын : Сальвидар тағы бір табысты атағын қорғағаннан кейін зейнетке шықты : Пиндер WBC бойынша атағынан міндетті үміткерден қорғаудан бас тартқаны үшін айырылды Супер жеңіл салмақ дәрежесінде (50,802 кг дейін) Дереккөздер
Тоғыз айыбы

Тоғыз немесе Тоғыз айыбы - қазақ дәстүріндегі сыйлық немесе айып өлшемдерінің бір түрі. Ел арасындағы дүбірлі жиентойда, түрлі дау шарда бір тоғыздан үш тоғызға дейін тоғыз айыбы берілетін болған. Тоғыз айыбы түйе бестаған 8 жылқы, жақсы ат бастаған сегіз ұсақ мал, құндыз бастаған сегіз сом күміс ақша болып белгіленген. Қыз- жігіттердіңө өзара айтысында да жеңілген жақ жеңгендерге сақина, жүзік, ормамал бастаған тоғыз айыбын берген. Ұзатылған қалындық жастауына да шапан, ішік, көйлек, бешпет, блезік, т.б. бұйымдар тоғыздан берілетін болған. Тоғыз саны ислам дініне байланысты (Алланың тоқсан тоғыз есімі, Алланың адамды тоғыз ай, тоғыз күндк жарық дүниеге келтіруі, т.б.) алынса керек. Тоғыз беру үйлену салтындағы жоралғы. "Құда болдық" деп тоғыз апарған. Тоғыз айып-анжыға беріледі (құн төлеу, әр түрлі айып төлеу т.б). Тоғыз бас бәйгеге тігіледі (ат жарыс, балуан күрес, сүре айтыс т.б). Тоғыз берудің шарты бойынша тоғыздың құрамында тоғыз түрлі зат болуы қажет. Осыған байланысты "тоғыз" үш топқа бөлінеді. # Бас тоғыз: түйе бастаған тоғыз түйе, құлынды бие, қос ат, жамбы, жағалы киім, тұтас құндыз, қылыш т.б. # Орта тоғыз: бие бастаған тоғыз мал және әртүрлі бұйымдар. # Аяқ тоғыз: бұзаулы сиыр бастаған тоғыз тайынша, қозылы қой және басқа бұйымдар. Әр тоғыз өз ішінде екі топқа бөлінеді: * тірі тоғыз (түйе, бие, бұзаулы сиыр, қозылы қой т.б) * өлі тоғыз (жамбы, кілем, ішік т.б). Дереккөздер
Тайғабар Тұрланұлы

Тайбағар Тұрланұлы (1827, Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қазыбек бек темір жол станциясы – 1881, сонда) – би, Ұлы жүз шапырашты руының әжіке тармағынан шыққан. Ақын, әншілердің қамқоршысы болған. Ол өзінің сыралғы досы, атақты әнші Дәурен сал Құдабайұлына араша түсіп, бар малын құн өтеміне төлеу арқылы өлім жазасынан аман алып қалғаны үшін ел ішінде “мырза” атанған. Тайбағардың шешендігі мен әділеттілігін Сүйінбай жоғары бағалаған. Ол Тезек төремен айтысында: “…менің бауырым – Тұрланның жалғыз ұлы, Мықты болсаң жеңіп көр Тайбағарды” деуі Тайбағардың шешен адам болғанын білдіреді. Аягөзде өткен құн дауында Қанай батырды өлім жазасынан алып қалған.
Зигварт Христоф

Зигварт Христоф (1830-1904) - неокантшылыққа жақын неміс логигі. Зигварттың "Логикасы" (1873-78) кеңінен мәлім. Зигварт бойынша логика психологияға негізделеді, бұл - ойлау туралы тех., нормативтік ілім. Ол ақиқаттың өлшемі - қажеттілік пен ортақмәнділік, олар үшін оьъективті дүниеде ешқандай тірек жоқ деп санады; Зигверт ойлау қажеттілігінің негізі - айқындық, ол сенімге сілтеме жасау арқылы жорамалданады деп жариялады. Пайымдау туралы ілімді мейлінше егжей-тегжейлі талдап жасады. Дереккөздер
Таити

Таити — Îles de la Société (Қауым аралы) архипелагының және Француз Полинезиясының бас аралы, сонымен бірге Францияның тәуелді аймақтарның ішіндегі ең ірі арал. Астанасы және негізгі порты Папеэте қаласы солтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Ауданы 1042 км 2 . Жіңішке мойнақ арқылы (ені 2 км) жалғасқан екі тау массивінен тұрады. Негізінен базальт тау жыныстарынан түзілген. Ең биік жері 2241 м (Орохен тауы). Аралды маржанды атоладар қоршап жатыр. Аумақта толығымен дерлік ылғалды тропиктік орман өскен. Шаруашылығы тропиктік егіншіліктен, балық аулаудан, маржан өндіруден тұрады. Туризм жақсы дамыған.
Драматизм

Драматизм (лат. drama - әрекет) - адам өмірінің, адам мен оны қоршаған қоғамдық және табиғи ортаның арақатынастарының қайшылықтары мен қиғаштықтарын бейнелейтін категория. Шындықты өз күрделілігі мен қайшылықтарында суреттеу арқылы реалистік өнер өмірдің Драматизміне, адамдардың тағдыры мен тауқыметіне терең бойлайды. Өмірдегі қайшылықтардың ерекше эстетикалық формасының белгісі ретінде өнерде адамның қарама-қайшы іс-әрекеттерін, идеяларын, талпыныстарын, алауыздықтарын суреттеу формасы ретіндегі драмалық тартыс - Драматизмнің - толық және шоғырланған көрінісі болып табылады. Шынайы өнерде драматикалық конфликт өзінің тереңдігімен қатар идеялық және әлеуметтік маңызымен, өткірлігі және шиеленісімен көзге түседі, демек ол шығарманың адамға эстетикалық әсерін күшейдеті. Дереккөздер
Зорлық-зомбылық теориясы

Зорлық-зомбылық теориясы - қоғамдық теңсіздік адамдардың бірінің екіншісіне зорлық жасауынан туындайды дейтін идеалистік теория бар. Бұл теория буржуаздық идеологтар арасында кеңінен таралған. Дюринг таптардың пайда болуын қоғамның бір бөлігінің екінші бөлігіне зорлық-зомбылық (ішкі зорлық) жасауымен байланыстырды. Аустралия социологы Л. Гумплович (1838-1909), сондай-ақ Каутский және т. б. таптардың, мемлекеттің пайда болуының түп түркіні күшті тайпаның әлсіздеу тайпаны құлдыққа салуынан (сыртқы зорлықты) деп есептеді. Негізі тарихтағы зорлықтың рөлін жоққа шығармай, оны қоғамдық құрылымды сақтау яғни өзгерту мақсатымен белгілі бір әлеуметтік топтың басқа топтарды мәжбүр етудің түрлі формаларын қолдануы деп қорытқан жөн Дереккөздер .
Ивакин Алексей Аркадьевич

Ивакин Алексей Аркадьевич (25.7.1939 ж. т., Талдықорған обл., Сатқа с.) - философиялық ғылыми докторы (1982), проф. (1986). ЛМУ-ді бітірген (1959). 1986 жылдан Алматы жоғ. партия мектебінің маркстік-лениндік философия жіне ғылыми коммунизм кафедрасының меңгерушісі. Ғыл.-зерт. жұмысының негізгі бағыты - жаратылыстанудың философиялық мәселелері. Шығармашылықтары: * Роль принципов диалектики в геологическом познании, 1979; * Материалистическая диалектика как методология (соавт.), 1981; * Прерывное и непрерывное (соавт.), 1983. Дереккөздер
Индукциялық анықтама

Индукциялық анықтама - математикалық және логикалық жүйелер объектілерін анықтау әдістерінің бірі. Оның мәні мынада: а) жүйенің түпкі немесе элементар объектілері; ә) нақты бар объектілерден жүйенің жаңа объектілерін құруға мүмкіндік беретін ережелері немесе операциялар көрінеді. Сөйтіп дұрыс құрылған натуралдық санды (арифметикада), сондай-ақ дәлелденетән формуланы (логикалық есептеулерде) және т. б. анықтайды. Индукциялық анықтама толық болуы лазым, яғни оның амалдарымен осы жүйенің барлық объектілері анықталуға тиіс. Дереккөздер
Ипполит Жан

Ипполит Жан (1907-68) - француз экзистенциалист-философы. Негізгі еңбектері Гегельге арналған. Аристотель философияның орта ғасырлар үшін мағызы қандай болса, қазіргі заман үшін Гегель философиясының да сондай маңызы бар екендігін айта келіп, Ипполит негізгі философиялық бағыттарды Гегель жүйесінің жекелеген тарауларың жалағасы ретінде қарастырады. Ипполиттің көзқарасынша, Гегельдің ілімі - "өмір онтологиясы" - адамзат тіршілігін танып-білудің негізіне айналуға тиіс. Сонымен, ол Гегельді экзистенциялистке айналдырады. Ипполит өзінің тұжырымдамасына сүйене отырып, Марксті гегельшіл етіп көрсетеді, марксизмнен идеализм элементтерін табуға тырысады. Дереккөздер
Иррационалдық

Иррационалдық - ақыл-оймен пайымдауға келмейтін, логикалық ұғымдармен сыйыспайтын нәрсе. Белгілі бір әлеуметтік жағдайларда экономикадағы, мәдениеттегі және т. б. терең мәнді байланыстар түрінде көрінетін өтпелі формалардың өңі айналдырылған сипатын "И" ұғымымен көрсетіледі. Иррационализмде И. - ақылға қиғаш ерекше күштер, олар құлды бір адам рухының түкпірінде, тіпті болмыстың терең бір түкпірінде жатады. Иррационализм XIX және XX ғасырлардың басындағы философиялық қозғалыс болып, ол адам өмірін толық ұғынуға рационалдылықтан тыс кеңейту арқылы үлес қосқан. Бұл бағыт негізінен метафизикаға немесе адам тәжірибесінің ерекшелігіне негізделген, ол инстинкт, сезім және ерік сияқты өлшемдерді ақыл-ойға қарсы қойып, олардың маңыздылығын атап өткен. Дереккөздер
Рефлекстік шеңбер

Рефлекстік шеңбер - ми және дене бөліктеріне, ол өзінің жолдаған хабарынан мағлұмат алып та отырады. Мұнсыз ми сыртқы ортадан мүлде қол үзген болар еді де, организмдегі түрлі тітіркенгіштерге ретімен жауап беріп отыру қиынға соғар еді. Тек екі жақтан хабарлаудың арқасында ғана ми айналадағы құбылыстар жайлы дұрыс мәлімет алып,нақтылы мұқтажын өтеуге өзәрекетән бағыттай алады. Кейінгі зерттеулерге рефлекстердің жасалу дәстүрі үш мүшелі доға принципіне шектелмейтіндігі, яғни рефлекс қызметі жұмыс органына келумен бітпей, ол сонымен қатар миға хабар жеткізіп отыратындыңы белгілі болып отыр. Дереккөздер Психология энциклопедиялық сөздігі
Зомбарт Вернер

Зомбарт Вернер (1863-1941) - неміс социологі, экономист. Зомбарт төтенше әлеуметтік құбылыс ретіндегі капитализм туралы мәселелерді, әлеуметтік жинақылық және әлеуметтік стратификация проблемаларын зерттеді. Бастапқыда ол өзін социалист және Маркс ілімінің жақын жақтаушысы ретінде дәріптерді, соңынан антимаркстік позицияға көшті. Зомбарттың өзекті идеясы - капитализмнің "әлеуметтік плюрализм" қоғамдағы бейбіт эфолюциясы, ол қоғамда капитализм мен социализм ұзақ уақыт бойы қатар өмір сүрді. Зомбарт ілімінің қазіргі буржуазиялық және реформистік социологияға едәуір ықпал ектен тарихи маңызы - капитализмді мәңгілік ету, оның жалпы дағдарысын және социализммен алмастыруының сөзсіз екендігін теріске шығару. Зомбарт көзқарастарының философиялық негізі - баден мектебінің неконатшылдығы болды. Негізгі шығармашылығы: * "Социализм және 19-ғасырдағы әлеуметтік қозғалыс", 1896; * "Капитализм болашағы", 1932. Дереккөздер
Мойсей Рубинштейн

Рубинштейн Мойсей Матвеевич (1878-1953) - орыс ғалымы, психология ғылымдарының докторы, профессор. Ол 1918 жылы Иркутскідігі Шығыс-Сібір институтының тұңғыш ректоры.1941-1943 жылдары Красноярскідегі пединституттың психология және педагогика кафедрасының меңгерушісі болған. Халқымыздың ұлы ақыны М.Жұмабаев өзінің 1922 жылы жазылған "Педагогика" атты еңбегінде осы орыс ғалымының "Педагогикалық психология" очеркіне,ерекше мән беріп,мұнығ негізгі қағидаларын қазақ жанымен қалайша орайластырғандыған атап өтеді. Дереккөздер Психология энциклопедиялық сөздігі
Гестия

Гестия (еж.-грек. Ἑστία) – ежелгі грек мифологиясында отбасылы ошақ пен құрбандық отының құдайы. Кронос пен Реяның үлкен қызы. Зевстің, Гераның, Деметраның, Аидтың және Посейдонның әпкесі. Римдік Вестаға ұқсайды. Гестия, Афродитаның жұмысын ұнатпайды. Посейдон мен Аполлон оның қолын сұрады, бірақ ол пәктікті ұстауға уәде беріп, Зевспен бірге тұрады. Оның ескерткіші Фесалияның жолының бойында. Кносс қаласын тұрғызды. Оның суреті афиналық Пританиеда болды. Бұл сурет "пифиялық лаврды билейді" деп аталды. Оның құрбан шалатын жері Эгиядан алыс емес жердегі Зевстің Гомория (Ахайя) деп аталатын шоқ тоғайында орналасқан. Оған, құрбандыққа шалғанын әрбір шіркеу жорасын атқару алдында алып келіп тұрды, бәрібір, соңғы бөлек немесе қоғам мінезі алып келіп тұрды. Осының арқасында "Гестиямен баста" деген мәтел шықты. Осылай да, оны Гермеспен (құрбандықтың мәні) бірге ардақтайды. Осыны жасаған үшін, жоғары сый-сияпат болады. Қалаларда, оған құрбандық шалатын орындар арналады. Сол құрбандық шалатын орындарда мәңгі от жанып тұрады. Көшірілген колонисттар, осы оттан алып, өз туған жеріне апарады екен. Оған, Гомердің XXIV мен XXIX өлеңдері және LXXXIV орфалық өлеңы арналған. Оның атымен, 1857 жылы ашылған астероид арналған. Дереккөздер
Санасыз әрекет

Санасыз әрекетке адам мән бере қоймайды. Санасыздық, субъект өзіне әсері бар екенін есеп бере алмайтын шынайы құбылыстың ықпалымен болатын психикалық үрдістер,актілер мен күйлер жиынтығы немесе психикалық бейнелеудің бір түрі. Мидың саналы әрекеттері қәзіргі және болашaқ бірігіп,бір психикалық актіде қызмет етеді. Санасыздық құбылыстарын психоанализ бағытымен түсіндіруге әрекеттеніп, З.Фрейд "санасыздықты динамикалық ығыстыру" терминін енгізді. Дереккөздер Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Василий Иванович Зорин

Зорин Василий Иванович (11.4.1932 ж. т., Киров облысы, Доровский ауданы, Қарауыл д.) - философиялық ғылыми докторы (1978), проф. (1979). ҚазМУ-ді бітірген (1954). 1968 жылдан Ақмола а. ш. интернатында аға оқутышы, доцент (1973), кафедра меңгерушісі (1982). Ғылыми зерттеу жұмыстарының негізгі бағыты - жұмысшы табының аграрлық отрядында ғылыми-техникалық революцияның әсерінен болатын әлеуметтік өзгеріс, а. ш-дағы ғылыми-техникалық рефолюцияның философиялық-әлеуметтік мәселелер. Негізгі шығармашылығы: * Сельскохозяйственный рабочий класс Казахстана, формирование, развитие, социальные изменения, 1972; * Проблемы научно-технической рефолюции в сельском хозяйстве , 1973; * Аграрное производство в период научно-технической революции, 1975. Дереккөздер
Сананың бүлінуі

Сананың бүлінуі - орталық жүйке жүйесінің зақымдалуынан туындайтын психикалық ауру. Адамның миы әртүрлі жағдайларға байланысты ауруға шалдығуы мүмкін. Ми зақымдалған кезде оның жоғарғы жүйке қызметі өзгеріске ұшырайды. Адамның қабылдауы, ойлауы, көздеген іс-әрекеті бұзылады. Балаларда сананың бүлінуі әр түрлі кезеңде орталық жүйке жүйесінің зақымдалуынан болады. Біреуінде зақымдалу құрсақта жатқан кезде болса,енді біреуінде туғаннан кейін үш жасқа дейін болады. Дереккөздер Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Кабе Этьен

Кабе Этьен (; 1 қаңтар 1788, Дижон – 8 қараша 1856, Сент-Луис, Миссури) – француз утопиялық социалисті. "Икарияға саяхат" деген фантастикалық романында және басқа да еңбектерінде Кабе өзінің "Икариялық коммунизм" деп аталып кеткен идеяларын баяндады. Онда теңгерімшілік, болашақ қоғамда дінді сақтау, кедейлер мен байларды "ымырластыру" пікірлері баяндалған. Кабе пролетариаттың революциялық күресіне қарсы шығып, коммунизмді бейбіт жолымен жүзеге асыруды жақтады. Философиялық мәселелер жөнінде, әсіресе тарихқа деген көзқарастарында Кабе идеалистік нанымды ұстанып, оны 17-ғасырдағы рационализмін платонизммен және неоплатонизммен ұштастыруға тырысты. Дереккөздер
Сәтсіздіктен қашу мотиві

Сәтсіздіктен қашу мотиві - адамның кез келген жағдайда сәтсіздікке ұшырамауға ұмтылуы,әсіресе оның жасаған еңбектері мен нәтижесін басқа адамдар бағалап қабылдағанша кез келген жағдайда адамның сәтсіздіктен құтылуға тырысуы. Сәтсіздіктен қашу мотиві түрткісіне бой алдырған адам сол үшін өзінің бастапқы толық не белгілі мөлшерде бастартуға дейін барады. Сәтсіздіктен қашу мотиві үлгерімі нашар балаллардың тапсырма орындамау себебін түсіндірмегенде жиі байқалады. Дереккөздер Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Томас Карлейль

Карлейль Томас (1795-1881) - ағылшын буржуазиялық философы және тарихшысы. Неміс идеалистік философиясы мен реакцияшыл романтизмін насихаттады, пантеизмге жақын тұрды. К. Фихтенің әлемнң шығармашылық түп төркіні ретіндегі субъектінің белсенділігі туралы ілімін қоғамдық жағдайларға қолдана отырып, "тарихи тұғаларға табынуды" уағыздады. Карлейль бойынша, қоғам тарихы - ұлы адамдардың өмірбаяны. Карлейль тарихи айналым теориясын жақтады. Оның капитализмді сынауы "феодалдық социализмге" жақын. Қазіргі буржуазиялық философтар мен социологтар Карлейль мұрасын марксизм-ленинизмге қарсы күреске пайдалануда. Негізгі шығармашылықтары: * "Сартор Резартус", 1834; * "Батырлар, батырларды құрметтеу және тарихтағы батырлық", 1840; * "Өткен кезбен қазіргі кез", 1843; * "Француз рефолюциясының тарихы", 1837; * "Қазіргі памфлеттер", 1850. Дереккөздер
Этнопсихология мен инновация

Этнопсихология мен инновация - этностық дамудың соңғы кезеңінде пайда болған рухани құбылысты бейнелейтін ұғым. Инновацияның келуінде кездейсоқтық пен сыртқы ықпалдың ісері, күші жаңалық енуі үш кезеңнен тұрады: #Таңдау, талдау,яғни сырттан келген ғылыми жаңалықтың толық енбей,сұрыпталуға түсуі. #Сұрыпталу кезеңі,мұнда этностағы психологиялық ерекшеліктер маңызды рөл атқарады. #Интеграция кезеңі,мұнда сырттан келген ғылыми жаңалықтар жаңа жағдайға сіңіміп,сол этностың дәстүрлі мәдениетімен үндесіп отырады. Дереккөздер Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Макс Вертгеймер

Макс Вертгеймер (1880-1943) - неміс психологі, гетштальтпсихологиясының негізін қалап, психологиядағы асоциативтік бағытты сынға алған. Сананыңи тұтас образдары (гештальттар) жекелеген сенсорлы элементтерге бөлінбейтінін эксперимент жүзінде дәледеп, қабылдаудың бірқатар заңдылықтарын ашқан. Сондай-ақ шығармашылық ойлау, инстинкт, музыка әуендерін қабылдау т.б. мәселелерді зерттеген. Негізгі еңбектері: *"Гештальтпсихология" (1910); *"Продуктивтік ойлау" (1943). Дереккөздер
Гештальттерапия

Гештальттерапия - гештальтпсихологиясының теориясына негізделген,адамға психотерапевтік әсер ететін әдістер және процедуралар жүйесі-психологиялық зерттеулердің аумағы, тұтастық құрылымының қызметтері мен заңдарын алғышарт ретінде қарастырып, соның нәтижесінде олардың арасындағы байланыстары түсіндіріледі. ештальттерапиясының негізгі принципі-адам өзін,басқа адамдарды және әлемдегі басқа бар нәрселерді сол күйінде қабылдап және олардың бар ахуалын жетілген деп,өзгертудің немесе жетілдірудің қажеті жоқ деп бағалайды. Дереккөздер Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Жұғу (әлеуметтік психологияда)

Жұғу (әлеуметтік психологияда) - эмоциялық күйдің бір индивидтен екіншісіне берілу процесі; мағыналық әсердің өзінен не оған қосымша берілуден басқа,байланыстың психофизиологиялық деңгейде берілуі. Әр түрлі ырықтылық дәрежесінде болуы мүмкін. Кері байланыс болғандай жағдайда жұғу циркуляциялық реакция түріне түсіп,өзара индукция күшімен ұлғая береді. Мұндай реакция әсерлі бұқаралық акциялар,шешендердін сөйлеуін, т.б. кезінде болады. Дереккөздер Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Мид Джордж Гербарт

Мид Джордж Гербарт (1863-1931) - америкалық философ, әлеуметтік психология саласының өкілі, өзара дара әрекеттестік (интеракция) теориясының негізін салушы. Ол өзара әрекеттестік үдерістерінің жиынтығы қоғамды құрайды, ал қоғам жеке тұлғаның әрекеттерін жанам түрде қабылдайды. Бұл жеке тұлғаның әлеумпттік рөлін түсініп, оны қабылдауғы мүмкіндік береді. Әлеуметтік психологияға Мидтің енгізген негізгі ұғымдары (әлеуметтік рөл, әлеуметтік мәртебе және т.б.) . Бұлар қазіргі әлеуметтік психологияның іргелі ұғымдары болып есептеледі. Ол адамның әлеуметтенуінің ең жоғары түрі - әлеуметтік рефлексияны зерттейді. Бұл айтылғандар Мидтің "Сана, тұлға және қоғам" (1943) еңбегінде баяндалған.
Мәңгүрттік (психология)

Мәңгүрттік(психология) - өмір барысындағы әртүрлі жағдайларға байланысты ана тілін білмей өсіп, өз ана тілін құрметтеудің көрінісі. Әрбір тұлғаның ана тіліндегі құндылықтарға терең ой сол тілді дамытуы адамдық қаситеттеріның негізі болып табылады. Әрбір этностың генетикалық ерекшіліктері оның ана тілімен тікелей байланысты. Өз тілінде сөйлей алмаған адам ұлттық бейнесін жойып алады. Елін, туған халқын, ата жұртының тарихын білмеу, оныңт рухани мұрасынан бейхабар, шыққан тегінен де мақұрым болу, тіпті белгісі де келмеушіліктің, яғни мангүрттіктің бірнеше түрі болады. Патологиялық сырқатқа ұшыраған адамдар да осыған ұқсас күйге түседі.
Мән (психология)

Мән (психология) - іс-әрекет пен қарым-қатынастың бірлігі арқасында тұлғаның шындықтағы құбылыстарды далпылай алуының нысаны. Мұнда жеке тұлға қоғамыдық-тарихи тәжірибені, түрлі ұғымдар мен рөлдерді, құндылықтар мен нормаларды меңгеруге мүмкіндік алады. Олардың жекелеген мағынасын психикалық үрдістер (қабылдау, ес, ойлау, қиял т.б.) мен мінез-құлқының түрлі актілері арқылы бейнелеп отырады. Мұндайда нәрсенің мәнін меңгеруде адамның сөзді, формуланы, сызбаны, өрнекті, кестені және т.б. белгілерді пайдаланыу ерекше маңызды болады. Дереккөздер
Мақсаттылық (психологияда)

Мақсаттылық (психологияда) — адамның өткендегі тәжірибесіне сүйеніп, белгілі бір іс-әрекетті (қабылдау, ойлау, белгілі бір мақстақа бағытталған қимыл-әрекеті және т.б.) орындауға дайын болуы, көңіл күйінің бір нәрсені қабылдауға бейімделуі. Қабылдаудың, адамның қимыл-әрекеттірдің басымдылығына қарай Мақсаттылық: * сенсорлық және * моторлық болып бөлінеді. Мақсаттылық ұғымы алдымен эксперименттік психологияда пайда болды. 1888 жылы орыс психологі Н.Н.Ланге (1858-1921) реакция уақыты адамның бейімділігіне байланысты екенін дәлелдеп берді. Мақсаттылық термин неміс психологтары Г. Мюллер және Ф.Шуман енгізді. Мақсаттылық ерекшіліктері әр адамда әрқилы болады. Мақсаттылықтың тұрақты болуы - оның маңызды ерекшілігі болып болып саналады. Мақсаттылық адамның жас ерекшіліктеріне де байланысты. Дереккөздер
Қурай сыбызғы

Қурай сыбызғы (, ) - үрмелі музыка аспабы. Қазақтар құрай сыбзғы, татарлар мен башқұрттар "Құрай" деп атайды. Биік өсетін, ортасы қуыс қурайдан жасалады. Қурай түтіктің жарық жерінен жел шықпауы үшін сырты қойдың аш ішегімен қапталады. Ел ішінде үш ойықты, төрт ойықты түрлері кездеседі. Диапазоны 2,5 октава, диотоник. дыбыс қатарынан тұрады. Оның дыбыс қатары си-бемоль, негізгі дыбыс ырғағы таза әрі күшті шығады. Оны ойнау күрделі болғандықтан, қурай сыбызғыны меңгерген сыбызғышылар сирек кездеседі. Бұл аспапта белгілі музыкант Б. Уалиев, өнертанушы Б. Сарыбаев ойнаған. Дереккөздер
Құдайкөл (көл)

Құдайкөл – Ертіс алабындағы көл. Географиялық орны Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты аумақта, Құдайкөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 14 км жерде орналасқан. Гидрографикасы Теңіз деңгейінен 94 м биіктікте, ауданы 10,8 км 2 , ұзындығы 4,2 км, енді жері 3,4 км, жағалауының ұзындығы 14,6 км. Көл жағалауы жазық, оңтүстік батысы батпақты сор. Көлге шығысынан шағын өзен құяды. Суы көктемде ғана мал суғаруға жарайды. Төңірегі – шабындық. Дереккөздер
Концептуализм

Концептуализм - схоластикалық философиялық бағыт; өкілдері - Абеляр, Иоанн Солсберийский және басқалар. Бесаспап заттар туралы айтыста концептуалистер номиналистер (Номинализм) секілді реализм ілімінен (Орта ғ. Реализм) бас тарта отырып, жекелеген заттарға тәуелсіз, нақты ортақ нәрсенің болатындығын теріске шығарды, алайда номиналистерден өзгешелігі - ақыл-ойда жалпылама ұғым-түсініктердің, ақиқатты танып-білудің ерекше формасы ретіндегі концепттердің болатынын мойындады. Кейіннен Локк та концептуализм айқындамаларына жақын болды. Дереккөздер
Ғарыш микротолқынды фоны

Ғарыш микротолқынды фоны （"ҒМФ", , CMB) — ғаламдағы жойқын жарылыстан қалған нұрлану {радияция) болып, ол әлемдегі ең ежелгі жарықтарды, жойқын жарылыстың алғашқы сәтінде пайда болған нұр-сәулелерді көрсетеді. Оны көбінесе галактикалар мен жұлдыздарара бос кеңістікте шашылған сәулелер арқылы айқындайды. 1964 жылы АҚШ радиоастрономия ғалымдары Арно Пензиас және Роберт Вильсон кездейсоқ Ғарыш микротолқынды фонын ашты және осы еңбектері үшін олар 1978 жылы Нобель сыйлығына ие болды. Ғарыш микротолқынды фоны ғарыштағы ең ежелгі жарық сәулесі болып, олар ғарыш пайда болып, 380,000 мың жыл өткен кезде ғарышқа шашылған екен. Ол темпратураның алғашқы өзгерісін, алғашқы тығыздықтың өзгешелігін, кейін пайда болған құрылымдардың әсерін көрсетеді, қазіргі жұлдыздар мен галактикалардың алғашқы тамыры есептеледі.
Bentley

Bentley Motors Ltd. (аталуы: Бэ́нтли Мо́торз лимитед)&nbsp;— Ұлыбританиялық көлік компаниясы, ең жақсы жоғарғы сатыдағы көлік шығарушылар. 1998 жылдан Германияда сатылған. Жаңа моделдер 2010 жылы компания шығарған жаңа моделдер: * Bentley Mulsanne * Bentley Brooklands * Bentley Azure * Bentley Continental Flying Spur * Bentley Continental GT Speed * Bentley Continental SuperSports * Bentley Continental GT * Bentley Continental GTC Дереккөздер
Кондорсе Жан Антуан

Кондорсе Жан Антуан (1743-94) - француз ағартушы-философы, экон. мәселелерде физиократтарды (Тюрго) жақтады. Кондорсе дінді деизм мен бурж. ағартушылық тұрғысынан сынады, соқыр сенімдерден арылуға және ғыл. білімді дамытуға шақырды. "Адам ақыл-парасаты прогресінің тарихи көрінісінің нобайы" (1794) атты басты еңбегінде тарихты ақыл-парасаттың жетістігі деген көзқарасты дамытты, бурж. құрылысты парасат пен "заңдылықтың" шырқау шыңы деп жариялады. Әртүрлі кездесоқ белгілерге сүйене отырып Кондорсе тарихты 10 дәуірге бөлді және капит. құрылыстың мәңгі прогрестік идеясын негіздеді. Кондорсе сословиерге жіктелуге қарсы күресіп, саяси теңдікті қорғады. Сондай-ақ мүлік теңсіздігін қоғам үшін пайдалы деп санады. Дереккөздер
Volkswagen

Volkswagen (аталуы: Фольксваген) — германиялық көлік шығарушы компания. Бұл көлік түрінен 2007 жылы 15 миллион 20 мыңдай қаржы тапты. Орналасуы Вольфсбургте. Тарихы Volkswagen тарихы 1933 жылы Берлинде басталды. Әңгімелесушілер үшеу болды: Адольф Гитлер , Якоб Верлин және Фердинанд Порше . Гитлер неміс халқы үшін қатты, төзімді көлік жасауын ұсынды. Және көлікті құрғанда жаңа құралдарды пайдаланып Германияның тегін көтеретіндей арнайы заводтарда істелу керегін айтты. Ол кішкене парақшаға көліктің суретін салып беріп, сол жұмысты жақсы атқаратын адамды іздеді. Якоб Верлин Фердинанда Поршені ұсынды. Сөйтіп көлік — «Volks-Wagen» деп аталды. 17 қаңтар 1934 жылы Фердинанд Порше Германияға өзінің Porshe көлігінің жұмыс суретін жіберді. Дереккөздер
Тараво

Тараво — Францияның Корсика аралындағы өзен. Ұзындығы - 66 км шамалас, алабының ауданы - 331 км². Бастауы теңіз деңгейінен 1580 метрде Монте-Гросу тауында орналасқан. Кейіннен өзен Оңтүстік-Батысқа қарай ағып, Жерорта теңізіне құяды. Өзеннің максимал жоғарғы деңгейі қыстың қантар, ақпан айында болады , ең төменгі деңгейі жаздың шілде айында болады.
Сынап барометрі

Сынап барометрі Атмосфералық қысым өзгергенде, түтіктегі сынаптың үстіңгі деңгейінің биіктігі өзгереді. Ол өзгерісті өлшеу арқылы атмосфералық қысымның өзгерісін өлшеуге болады. Бұл құралды сынап барометрі деп атайды. Өзінің «Opera geometrica»(Флоренция, 1644ж) деген еңбегінде Торричелли өзінің езінің жаңадан ашқан ашулары мен өнер туындылары жайлы пайымдайды, соның ішінде сынап барометрінің ашылуы үлкен орын алып тұр. Дереккөздер "Оқушы анықтамасы" "Арман-ПВ" баспасы, 2007 жыл.
Dodge

Dodge — Chrysler компаниясы шығаратын, АҚШтағы ең ірі көлік компаниялардың бірі. Dodge маркасы атынан жеңіл, қоғамдық көліктер шығып жатыр. Компания 1900 жылы Додж ағайындыларынан қаланған. 1914 жылы өздері көлік шығара бастады. Dodge компаниясы 1928 жылы Chrysler басқармасына сатылды, 1997 жылдан 2008 жылға дейін DaimlerChrysler альянс мүшесі болды, алқазір Fiat-Chrysler LLC компаниясының қалаушылары. Dodge көлігінің логотипі жаңа екі қызыл жолмен «Dodge» сөзі жазылған. Ескі логотип Ram көліктерінде қолданылады. Тарихы 1900—1942 Dodge негізін 1900 жылы ағайынды Джон мен Гораций Додж қалаған. Оның негізгі қызметі өсіп келе жатқан автомобиль өнеркәсібіне арналған компоненттерді шығару болды. Осы салада сәттілікке қол жеткізген ағайынды Додждар өздерінің жеке көліктерін шығаратын уақыт келді деп шешті. Бірінші Dodge Brothers көлігі, кейінірек әзіл-сықақпен Кәрі ханым Бетси деген лақап атпен 1914 жылы 14 қарашада зауыттан шықты - содан кейін жыл соңына дейін Dodge дәл осындай автомобильдердің 249-ын шығарды. 1920 жылға қарай компания Фордтан кейінгі екінші ірі автомобиль өндірушісі болды, бірақ сол 1920 жылы екі ағасы да қайтыс болды, Фред Дж. Хейнс компанияның жаңа басшысы болды. Ағайынды Додждың дәулеті берік болды - әрқайсысы 20 миллион доллардан астам. Сонымен қатар, бауырластардың мұрагерлері (және оларда жесірлерден басқа ешкім қалмады) әрқайсысы жарғылық капиталдың 50% -ын алды. Бірақ екі жесірде де кәсіпкерлік таланттар болмады, ал компанияның бизнесі құлдырай бастады. Компания олардың жесірлеріне тиесілі болды, олар 1925 жылы оны Dillon, Read & Co инвестициялық тобына 146 миллион долларға сатты. Жаңа қожайындардың күш-жігеріне қарамастан, Dodge өз позициясын жоғалтты және инвесторлар компанияға сатып алушы іздей бастады. Бұл адам Вальтер Крайслер болды, ал 1928 жылы компания Chrysler корпорациясының құрамына кірді. 1942—1945 Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Додж бірінші кезекте ауыр жол талғамайтын көліктер шығарумен (WC және WF сериялары), сондай-ақ авиациялық қозғалтқыштар шығарумен айналысқан. Dodge WC КСРО-ға Ленд-Лиз бойынша жеткізіліп, жүк көтергіштігі 750 кг болғандықтан («ГАЗ-ММ» -дің ұқсастығы бойынша) жүргізушілердің жаргонында «Dodge three quarter» деп аталды. Дереккөздер
Маймонид

Маймонид (Моисей бен-Маймон, , ; Рамбам ( - акроном ‏רבי משה בן מיימון‏‎ «Рабби Моше бен Маймон немесе Маймун»), араб әдебиетінде Абу Имран Мұса ибн Маймун ибн Абд-Алла әл-Курдуби әл-Яхуди / Абу Имран Мұса бин Маймун бин Абдалла әл-Куртуби әл-Исраили (30 наурыз 1135, Кордоба – 13 желтоқсан 1204, Мысыр) — еврей философы, аристотельші, иудаизмнің рационалды мектеп жетекшілерінің бірі, дін танушы-талмудист, Тәурат заңдарының кодификаторы, раввин, өз дәуірінің жан-жақты ғалымы, дәрігер. . ]] Фанатикті Альмахад ұйымы Кордовты басып алғаннан кейін Маймонид өзінің дінге деген сенімін жасырды. Дінді ұстанушыларға еркіндік беруді жақтап, 1165 жылы Египетке қарай қоныс аударады. Мұнда сұлтан Саладиннің сарай дәрігері ретінде танылады. , Тибериас]] Өзінің алғашқы ғылыми діни еңбегін 23 жасында жаза бастады, оны он жылдан кейін барып аяқтады. Бұл араб тілінде жазылған Мишнеге түсіндірме болатын. Басқа да еңбектері: Мишне Тораның еврейлік заңдар жинағы (иврит тілінде), иудаизмде тәубаға келудегі рационалды жол мен Аристотель ілімінің әсерімен жазылған діни философия бойынша классикалық еңбек Сенімсіздердің жалтақтығы (араб тілінде) деп аталды. Бұл еңбек ғылымды, философияны, дінді жинақтауы қажет. Маймонид орта ғасыр иудаизмде мықты интеллектуалды тұлға ретінде танылды. Маймонид бойынша, Құдайдың құдіретімен емес, табиғи себептерге байланысты дамиды. Тарих даумының негізіне "материалдық мүдде" мен күш алынған. Маймонид халық бұқарасы мен билеуші таптар мүдделеоінің қарама-қайшылығын атап көрсетіп, феод. өзара қырқыстан ада, халық толқуларын басып-жаншуға қабілеті күшті ұлттың мемл. құруды жақтады. Саяси күресте ұлы мақсаттар үшін мораль заңдарын елемей, қандай да болсын құралдары қолдануға болады деп санады, билеп-төстеушілердің билік үшін күрестегі қатыгездігі мен опасыздығын ақтады. Маймониддің маңызы "мемлекетке алғашқылардың бірі болып адам көзімен қарап, оның заңдарын теологиядан емес, парасат пен тәжірибеден шығара бастағанында". Негізгі шығармашылығы: * Адасушыға нұсқаулық (The Guide for the Perplexed) * Мишне Тора * Тақсыр (1532) Дереккөздер
Деметра

Деме́тра (ежелгі-грек. Δημήτηρ, немесе Δηώ) — ежелгі-грек мифологиясында құнарлықтың құдайы, егін шаруашылығының қорғаушысы. Олимпиялық пантеонның ардақты құдайы. Этимология, тарих, мифология Деметраның аты «Жер-Ана» дегенді білдіреді(грек. da/ga, «жер»: Demeter —«Жер-Ана»). Деметра — Кронос пен Реидің екінші қызы, Персефонның анасы, Аидтың әйелі. Зевстың әпкесі және жақсы көретін әйелі; Гераның, Гестияның, Аидтың және Посейдонның әпкесі. Аңыз бойынша, Деметраны әкесі Кронос жеп тастады. Деметра туралы мифологияда ең басты аңыздың бірі – Аидтың Персефона деген қызын ұрлап кетуі туралы. Аңыздардың бір нұсқасы бойынша Деметра мен Иасионда Филомел атты баласы болған. Және басқа нұсқалар бойынша Диодордан Эвбулей деген баласы болған. Деметра Аидтан некелік сый ретінде Сицилияны алған. Гераклдың құрметіне Кішкентай мистерияларды алу арқылы, кентаврлардың өлімінен құтқарды. Деметра өте әдемі, шашының түсін піскен бидайдың түсіне теңеген. Деметраға теңеулер * Анфея * Ахея * Геркинна * Гермиона * Део * Деоида * Еуропа * Иул * Каллигения * Просимна * Сито * Фесмофора * Фурия * Хлоя * Хтония * Эннея * Эриния Әдебиет пен өнер Өнерде Деметра екі кейіппен бейнеленген: жас қыз және қайғырушы әйел. Деметраға арнап, Гомердің V және XIII әнұрандары жазылған. Аристийдің «Деметра» атты пьесасы бар. Астрономия 1895 жылы ашылған астероид Деметраның құрметіне атанған. Деметраға "Қыз" шоқжұлдызы арналған.
Дания елі

Денсаулық сақтау ісі 1970 жылы мәләмет бойынша әрбір 1000 адамға шаққанда [адам] тууы 14,4, адам өлімі 9,8, тірі туған 1000 әр бір баладан, әр метр болғаны 15. Елде жүрек-қан тамыр аурулары, қатерлі ісік тағыда басқа жұқпалы емес аурулар көбірек тараған. Эпидемиялық аурулардан грипп, баспа сияқты аурулар жиі кездеседі. Сондай-ақ, туберкулез ауруы да таралған. 1967 -1968 жылдары 47,2 мың төсектік, 193 аурухана, оның ішінде 1,6 мың төсектік 17 аурухана жеке меншік қармағында. 1968 жылы 6,9 мың дәрігер, 1,9 мың тіс дәрігері 15,6 мың акушер-лер болды.Дәрігерлерді арнайы 7 жоғары оқу орындары дайындайды. Оқу-ағарту ісі Мектептерге жалпы басшылықты Оқу министірлігі жүргізеді. Оқу ақысыз, дегенмен [меншікті] оқу орындары да бар. 1970 жылы мектепке дейінгі мекемелерде 20 875 бала тәрбиеленеді. [Гимназия]-да оқу мерзімі 3 жыл, оның бітірушілері жоғары оқу орындарына түсе алалады. Кәсіптік білім орта жцне төмен арнаулы оқу орындарында беріледі. Ең ірі жоғары оқу орындарына Дат әскери-техникалық мектебі мен Дат инженерлік академиясы жатады. Халқы Дания халқы 5220 мың адам (1997 жыл). 1980 жылдары халық саны тұрақты болған,ал 1990 жылдан бастап оның саны өсуы байқалды.Негізінен иммиграция есебінен ( жылына 11 мың адам). Копенгаген қаласында, Фредериксберг және Гентофте коммуналарында шамамен 625,8 мың адам тұрады. (1995 жыл). Басқа ірі қаларда – Орхус (275,5 мың), Оденсе (182,6 мың ), Ольборг (159 мың ), Эсбьерг (82,6 мың.), Раннерс (64,4 мың ), Коллинг (59,6 мың), Хернинг (57,7 мың.), Хельсингёр (56,9 мың ), Хорсенс (55,3 мың ) және Вайле (52,3 мың ). Копенгаген қаласы айналасында барлығы 2 млн. адам тұрады Бұл елдегі 26% халық көрсеткіші.Зеландия (Шелланн) араында астан орналасқан – 42% халық тұрады. Қала халқы 85% құрайды,15 тұрғыны бар қалалар көптеп кездеседі.Фюн, Лолланн және Фальстер аралдарында 570 мың адам, ал Борнхольмде – 50 мың адам тұрады.Ютландия халқы 2,4 млн.адамды құрайды,хылықтың орналасу тығыздығы 81 адамнан тура келеді. Гренландия халқы 59 мың адам (1997 жыл),оның 5 мыңы еуропалықтар,қалғаны- инуиты (эскимостар). Фарер аралының халқының саны 50 мың адам (1997 жыл). Дереккөздер [http://massaget.kz/forum/viewtopic.php?f64&t7060]
Вакцина салдары

Вакцина – белгілі бір инфекция-ны жоя алатын микроорганизм-дерден жасалатын препарат. Осыдан 30-40 жыл бұрын қызылша немесе дифтерия инфекцияларының кесірінен балалар өлімі жиі болатын.Жер шарында табиғи оспаның көзі алғаш рет тек 1978 жылы вакцинация көмегімен жойылды. Ал 2002 жылы әлемнің көптеген елінде, соның ішінде Қазақстанда полиомиелиттi жою жұмыстары болды. Айта кетелік, ең соңғы рет полиомиелит елімізде 1995 жылы тіркелді. Вакцина Егу – халықты полиомиелит, қызылша, қызамық, дифтерия, тырысқақ, көксау, туберкулез, «В» гепатиті, эпидемия-лық паротит сияқты инфекциялардан қорғайтын ең тиімді тәсіл.Ең алғашқы егу перзентханаларда туберкулез және «В» гепатитіне қарсы жүргізіледі. Вакцинациядан кейін баланың ағзасы оған өтпелі реакциямен жауап қайтарады. Бөгде зат енген денеде міндетті түрде түрлі реакция болады. Алайда, мұндай реакциялардың зардабы инфекциялардың зиянымен салыстырғанда түк емес.1 қазаннан бастап жүргізіліп жатқан тұмауға қарсы жаппай егу жұмыстары отандастырымызды осы инфекциялардан қорғайды. Еліміздің бас санитары Жандарбек Бекшин биылдан бастап жүкті әйелдерге де тұмауға қарсы вакцина егіле бастайтынын, одан ешқандай зиян болмайтынын айтты. Дереккөздер [http://massaget.kz/layfstayl/Zdorove/5530/]
Қызылкезең тауы

Қызылкезең – Күршім жотасының оңтүстік-шығысындағы тау. Географиялық орны Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Майтерек ауылының батысында 5 км жерде орналасқан. Жер бедері Абсолюттік биіктігі 1731 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 16 км-ге созылдып жатыр, енді жері 8 км шамасында. Беткейі көлбеу бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Солтүстік беткейінен Қыстау-Күршім, шығысынан Қалғұтты өзендерінің салалары бастау алады. Солтүтік-шығысында Салқыншоқы, оңтүстігінде Ақтөбе тауларымен шектеседі. Геологиялық құрылымы Орта және жоғарғы девонның эффузивтік жыныстарынан түзілген. Өсімдігі Тауалдының қоңыр топырағында бетеге, селеу, жон-қырқаларында түрлі бұталы өсімдіктер өседі. Дереккөздер
Өлі қалалар

Қаланың ластануы мыңдаған өнеркәсіп орындарының биосфераға қоқыстарын тастау әсерінен орын алып жатады. Мұның әсерінен қала өмір сүруге жарамай, нағыз қоқысханаға, өліммен күресетін ордаға айнала шығады. Ауыр металдар, сынап, жүз мың тонналаған қоқыс, он мыңдаған ауру адамдар. Сумгаит, Әзірбайжан Бұл қала бір кездері, яғни, Кеңес Одағы-ның заманында химия-лық өнеркәсіптің орталығы болған. Ал бүгінгі күні отыз мыңнан астам адам сол кездегі қателіктің зардабын татып отыр. Өйткені, жер қыртыстары, ауа, су – бәрі де ауыр металдармен ластанған. Ал мұнайдың әсерінен мынадай көріністі иемденген қала жан шошытарлықтай күйде жатыр. Жыл өткен сайын қаланы тазарту шаралары күшейгенімен, қоршаған ортаның ластануы толастайтын емес. Линьфэнь, Қытай Бронхит, қатерлі ісік аурулары және пневмония – бұл сырқаттардың барлығы да Линьфэнь қаласын билеп алған. Бәріне кінәлі – атмосфераға қос қышқылды күкірт қалдықтары сынды аса қауіпті қалдықтарды үздіксіз шығарып жатқан көмір өндіруші орындар. Зардапты тек қана ауа емес, су да, жер қыртыстары да көріп отыр. Қала тұрғындары осының әсерінен тұманды көріністен көз аша алмауда. Ла Оройа, Перу Бұл қалада америкалық корпорациялар мырыш, цинк, қорғасын өндірумен айналысады. Сол себепті, қала тұрғындарының басым бөлігі қанда қорғасын мөлшерінің көп болуынан туындайтын кеселдерге шалдығып отыр. Қорғасын орталық жүйке жүйесінің бұзылуына, иммунитеттің төмендеуіне, қысқасы қатерлі ісік ауруына соқтырады. Дзержинск, Ресей Бұл – Ресейдің ең лас қаласы саналады. Кейбір токсин-дердің деңгейі рұқсат етілген миллион есе асып кеткен. Дзержинск жерінде жүз мың тоннадан астам химиялық өнеркәсіптің қалдықтары жерленген. Су, ауа, жер қыртыстары фенолмен және ауыр металдармен жұқтырылған. Қалада 250 мыңнан астам адам тұрады. Олардың орташа өмір сүру деңгейі – 45 жас. Ал науқастардың санын айту тіптен қиын. Кабве, Замбия Бұл қала – Замбия-ның өнеркәсіп орталығы. Кабведе қазба байлықтарды игеру жұмыстары қарқынды жүргізіледі. Қорғасын, цинк, фенол сынды токсиндық заттар мен ауыр темірлердің атмосфера-ға еркін енгізілуі халықтың зарына айналып отыр. Егер де осы елдің тұрғындарының мұңды тағдырын қайталғаңыз келмесе, Кабвега жолаушы болмаңыз. Гаина (Хайна), Доминикан Республикасы Доминикан республикасының аумағында орналасқан Гайна қаласын ластайтын негізгі элемент қорғасын болып табылады. Қорғасынды «қарғап», көздерінен айырылып отырған науқастың саны 100 мыңнан асады. Гайна автокөлік аккумляторын өндіруден әлем бойынша бірінші орында тұрған мемлекет. Зауыттағы құрал-сайманның ескі болу себебінен технологиялық үрдістер бұзылып, ауаға лас қалдықтар көптеп шығады. Дереккөздер [http://massaget.kz/layfstayl/alemtanu/syrly-alem/11232/ www.massaget.kz]
Луи Томлинсон

Лу́и Уи́льям То́млинсон (ағылшын. Louis William Tomlinson; 24 желтоқсан 1991, Донкастер, Оңтүстік Йоркшир, Ұлыбритания) — британдық әнші. «One Direction » тобының мүшесі. 2010 жылы «The X Factor» жобасына қатысқан. Өмірбаяны Отбасы мен балалық шағы Ата-анасы Луи 2 жаста болғанда ажырасып кеткен. Луи өзінің өгей әкесінің тегін алған. Өгей әкесінің аты – Марк Томлинсон. Туған әкесі – Джоджияның жағынан 5 қарындасы бар, ал анасы жағынан (Шарлотта, Фелисите, егіздер Дейзи мен Фиби). Луи Барнсли қаласындағы актерлік шеберлік мектепте оқыған. «If I Had You» фильмінде кішігірім рөлі бар. Алтыншы сыныпқа дейін "Hall Cross School" мектебінде білім алған. "Hayfield" мектебін бітірді. Мансабы 2010 жылы Луи Томлинсон, Найл Хоран, Лиам Пейн, Зейн Малик және Гарри Стайлз бесеуі «The X Factor» жобасына қатысты. Соңында, американдық әнші – Николь Шерзингер, ұлдарды бірге қосып, топты құрды. Бұл жобада «One Direction» үшінші орынға ие болды. Жоба біткеннен кейін, топ «Syco Records» компаниясымен келісім шартқа тұрды. 2011 жылдың қараша айында «Up All Night» деген үнтаспасын жарыққа шығарды. Қазіргі кезде, 4 үнтаспалары бар: Up All Night, Take Me Home және Midnight Memories, Four. Жеке өмірі Элеонор Колдермен бірге кездеседі.
Opel

Adam Opel AG &nbsp;- General Motors құрамына кіретін Германиядағы жеңіл көлік шығарушы компания. Басты орындары Рюссельсхайм Германияда. Компания 21 қаңтар 1862 жылы ашылды және 1899 жылы көлік шығаруға кірісті. Модельдік қатар * Opel Corsa * Opel Kadett * Opel Astra * Opel Ascona * Opel Vectra * Opel Insignia * Opel Signum * Chevrolet Volt * Opel Adam * Opel Rekord * Opel Commodore * Opel Omega * Opel Senator * Opel Tigra * Opel Manta * Opel Calibra * Opel Speedster * Opel GT * Opel Agila * Opel Meriva * Opel Zafira * Opel Sintra * Opel Frontera * Opel Antara * Opel Monterey * Opel Combo * Opel Arena * Opel Vivaro * Opel Movano * Opel Bedford бұл тағы Opel Blitz * Opel P4 Дереккөздер
Қызылқақ (көл, Абай облысы)

Қызылқақ – Ертіс алабындағы тұзды көл. Географиялық орны Семей тауларының батысында, Абай облысы Жаңасемей ауданы аумағында. Үшаша ауылының оңтүстік-шығысында 34 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 215 м биіктікте жатыр. Солтүстігінде Сазқұдық, Тереңқұдық, солтүстік-шығысында Қарабастұз, шығысында Шұға көлдері, солтүстік-батысында Тектұрмас шоқысы, оңтүстігінде Кемпір таулары бар. Аумағы Аумағы 3,1 км 2 , ұзындығы 2,5 км, ені 1 км, жағалау бойының ұзындығы 7,8 км, су жиналатын алабы 184 км 2 . Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толысады. Жазда көлдің көлемі 2 есеге дейін кішірейіп, тартылады. Қуаңшылық жылдары алабы түгелдей тартылып сор батпаққа айналады. Дереккөздер
Дилан және Коул Спроус

Дилан Томас Спраус және Коул Митчелл Спраус (; 4 тамыз 1992, Ареццо, Италия) — америкалық актерлер. «Зак пен Кодидің Балғын Өмірі» және «Зак пен Коди палубада» сериалдарынан танымал болды. Өмірбаяны Егіздер Ареццо деген итальян қаласында дүниеге келген. Бұл қалада ата-анасы ағылшын тілінен сабақ берген. Әкесінің аты – Мэттью Спроус, ал анасының аты – Мелани Райт. Дилан Коулдан 15 минутқа үлкен. 4 ай өткеннен кейін, отбасы АҚШ-қа оралды. 1997 жылы ата-анасы ажырасты. Қазіргі таңда, егіздер әкесімен және өгей шешесімен бірге тұрады. Жеке өмірі Ағайындылар Лос-Анджелес қаласында тұрады. Дилан мен Коулдың жансүйер актері – Адам Сэндлер. 2010 жылдың ортасына таман, Дилан «Sprouse Arts» деген желі ашты, ал 2011 жылдың ортасында Коул "Cole Sprouse Photography" деген желіні жарыққа шығарды. 2010 жылы егіздер Нью-Йорктағы университетке түсті. Бірақ, қазір олар Лос-Анджелес қаласындағы «Gallatin School of Individualized Study» мектебінде білім алуда. Sprouse Bros 2005 жылы Коул мен Дилан «Sprouse Bros» деген сауда таңбасын ашты. Бұл сауда таңбасында жасөспірімдерге арналған киімдер шығарылады. 2008 жылы бұл жұмыс тоқтатылды. Егіздер түскен сериалдардан кітаптар жазылған. Фильмдер тізімі Сілтемелер * * [https://instagram.com/dylansprouse?igshid=13ydbrjddfdiu Дилан Спраус] Instagram-да * [https://twitter.com/dylansprouse?s=09 Дилан Спраус] Twitter-де * * [https://instagram.com/colesprouse?igshid=1niov5wi3bnea Коул Спраус] Instagram-да * [https://twitter.com/colesprouse?s=09 Коул Спраус] Twitter-де