kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Мойынқұм (құмды алқап, Түркістан, Жамбыл облыстары)

Мойынқұм — Түркістан, Жамбыл облыстары жеріндегі құмды алқап. Географиялық орны Солтүстігі мен шығысында Шу өзені аңғарымен, оңтүстігінде Қаратау, Қырғыз Алатауы жоталарының бөктерімен шектеледі. Жер бедері Ауданы 37,5 мың км². Оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай 500 км-ге созылып жатыр. Мойынқұмның Шу өзеніне жалғасқан бөлігінің ені 15–30 км. Жер қыртысы палеозой лық тұғырдың майысқан (Шу синеклизасы) жерінде жатыр, беткі жағы шөгінді қабат. Шығыс бөлігі биіктігі 10–25 м, ұзындығы 1–2 км-дей жеке жалдарға бөлінген, жер бедері бұйратты. Орталық бөлігінде биіктігі 50 – 70 м құмды қырқалар қалыптасқан. Ойыстарда жер асты сулары тым жақын. Оңтүстік-шығысында және батысында жер асты сулары тереңіректе (35 – 50 м) кездеседі. Климаты Климаты өте қуаң континенттік. Қаңтардың орташа температурасы батысында –11,2С (Тасты ауылы маңында), шығысында – 2–7,5С (Үмбет ауылы маңында), шілдеде 26,9–25,6С. Ауаның ең төменгі температурасы –40 –44С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 150–330 мм. Қардың қалыңдығы 10–15 см-ден аспайды. Өсімдігі мен жануарлары Сексеуіл, жусан, жүзгін, еркекшөп, теріскен, т.б. өседі. Ақбөкен, қарақұйрық, қоян, кірпі, қосаяқ, саршұнақ, т.б. мекендейді. Мойынқұм – мал жайылымы. Шұратты жерлері шабындық ретінде пайдаланылады. Үмбет мемлекеттік аңшылық шаруашылығы және Андасай (Аңдысай) қорықшасы ұйымдастырылған. Дереккөздер
Асылхан Жұмабайұлы Игібаев

Асылхан Жұмабайұлы Игібаев (1962 жылы 9 маусым, Ақмола облысы Еңбекшілдер ауданы, Қызыл ұйым ауылы) — қазақстандық кәсіпкер, меценат және қоғам қайраткері. «АSойл» және «АТК Шыңғыс» компанияларының бас директоры және «Tugurul han – on han» корпоративтік қорының Қамқоршылар кеңесінің төрағасы. Өмірбаяны 1962 жылы 9 маусым күні Ақмола облысы, Еңбекшілдер (қазіргі Біржан сал) ауданы, Қызыл ұйым ауылында дүниеге келген. Әкесі – Жұмабай Игібайұлы Искра совхозында бөлімше басқарушысы, шешесі – Мая Асылбекқызы Барақ Сұлтанның ұрпағы. 1979 жылы Еңбекшілдер ауданы, "Казгородок" орта мектебін бітіріп, Совет әскері қатарына алынып, Краснояр өлкесі, Ужур қаласында отан алдындағы борышын орындап қайтады. Әскерден оралған соң, 1983 жылы Қарағанды политехникалық институтына оқуға түседі. Институтты 1988 жылы «Тау-кен инженері» мамандығы бойынша үздік дипломмен бітіріп шығады. Екінші жоғары білімін Е.А.Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің «Экономика және Заң» факультетінде тәмамдады. Еңбек жолы *1988 – 1993 жж. «Шахтинская» шахтасының бөлімше бастығы, Қарағанды қаласы. *1993 – 2003 жж. «Қарағанды отын» АҚ Президенті, Қарағанды қ. *2003 – 2009 жж. «АТК Шыңғыс» компаниясының Бас директоры, Қарағанды қ. *2006 – 2009 жж. «АSойл» ЖШС Бас директоры, Қарағанды қ. *2009 – 2012 жж. «Қазақстанның Ұлттық Агроөнеркәсіптік Палатасы» заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер Қауымдастығының Президенті, Астана қ. *2012 – 2019 жж. «Қазақстанның Ұлттық Агроөнеркәсіптік Палатасы» заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер Қауымдастығының орталық совет төрағасы, Астана қ. Марапаттары * Жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент-мүшесі. 2008 жыл, Алматы қ. * «Адам құқықтары мен бостандықтарын қорғаудағы сіңірген еңбегі үшін» үшін орденінің иегері, 2019 жыл, Бельгия. * ҚР Мемлекет тарихы институтының алтын медаль иегері, 2020 жыл, Нұр-Сұлтан қ. * ҚР Тарих және Қоғамдық ғылымдар академиясының академигі, 2020 жыл, Нұр-Сұлтан қ. Қоғамдық қызметі * «Tugurul han – on han» корпоративтік қорының құрылтайшысы және Қамқоршылар кеңесінің төрағасы. Қордың басты мақсаты – отандық тарих ғылымының дамуына, қазақ руханияты мен мәдениетіне үлес қосу, мемлекеттік тілдің насихат аясын кеңейту, әлеуметтік және қоғамдық шараларға қатысып, меценаттық көмек көрсету. * «Қазақстанның Ұлттық Агроөнеркәсіптік Палатасы» заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер Қауымдастығының Президенті. * Ш.Ш.Уәлиханов атындағы тарих және этнология институтының құрметті профессоры. Қосымша мәліметтер * Әскери атағы - запастағы лейтенант. * Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Тұғырыл хан. * Хоббиі - кітаптар оқу, аңға шығу, саяхат жасау. Дереккөздер
Әйгерім Болатбекқызы Бекетаева

{{Тұлға } }} Әйгерім Болатбекқызы Бекетаева (20 тамыз 1991 жылы Талдықорған қаласында дүниеге келген) — қазақ балет әртісі.Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері (2016). «Astana Opera» Мемлекеттік опера және балет театрының жетекші солисті (2013). Өмірбаяны * Бекетаева Әйгерім Болатбекқызы 1991 жылы Талдықорған қаласында дүниеге келген. * 2010 жылы А.В. Селезнев атындағы Алматы хореографиялық училищен бітірген. * 2015 жылы Челябинск мемлекеттік педагогикалық университетінің «Педагог-хореограф» мамандығын бітірген (Ресей). Мансабы * 2010-2013 жж. – К. Байсейітов атындағы Ұлттық опера және балет театрының жетекші солисті; * 2013 жылы – «Astana Opera» мемлекеттік опера және балет театрының жетекші солисті; * Санкт-Петербург Борис Эйфман Мемлекеттік Академиялық балет театрының шақырылған солисті ; * Ресей, Қытай, Италия, Беларуссиядағы үкіметаралық іс-шаралар мен гастрольдердің қатысушысы. Жетістіктері * 2008 ж. «Өрлеу» балет әртістерінің І Халықаралық байқауының дипломанты; * 2012 ж. «Шабыт» шығармашыл жастардың Халықаралық фестивалі, гран-при (Астана); * 2012 ж. Сочидегі Юрий Григоровичтің «Әлемнің жас балеті» Халықаралық байқауының дипломаты; * 2012 ж. Варна қаласы балет әртістерінің Халықаралық конкурсының III жүлдесінің лауреаты(Болгария); * 2013 ж. Рудольф Нуреев атындағы балет әртістерінің Халықаралық байқауының ІІІ сыйлығының лауреаты (Будапешт); * 2013 ж. XII Мәскеу халықаралық балет әртістері мен хореографтар байқауының дипломанты (Үлкен театр); * 2014 ж. «Сібір Гран-при» Халықаралық балет байқауының II сыйлығының лауреаты (Красноярск). Репертуарлары * К. Байсейтов атындағы Ұлттық опера және балет театрының және Astana Opera-ң балеттік партиялары * Аврора («Уйқыдағы ару» П. Чайковский) * Камилла («Роден» Б. Эйфман) * Джульетта («Ромео и Джульетта» С. Прокофьев) * Одетта-Одиллия («Лебединое озеро» П. Чайковский) * Эгина («Спартак» А. Хачатурян) * Мари («Щелкунчик» П. Чайковский) * Зарема («Бахчисарайский фонтан» Б. Асафьев) * Гамзатти, Никия («Баядерка» Л. Минкус) * Эсмеральда («Собор Парижской Богоматери» М. Жарр) * Лебедь («Умирающий лебедь» К. Сен-Санс) * Китри («Дон Кихот» Л. Минкус) * Медора («Корсар» А. Адан) * Солистка («Пахита» Л. Минкус және Э. Дельдевез) * Сильфида («Сильфида» Х. Левенсхольд) * Флер де Лиз («Эсмеральда» Ц. Пуни) Мемлекеттік марапаттары * 2014 — (Қазақстан Республикасының хореографиясын дамытуға қосқан үлесі үшін сыйлық) Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Ұлт көшбасшысы қоры сыйлығының лауреаты. * 2016 — Әйгерім Бекетаева «ҚР еңбек сіңірген қайраткері» жоғары наградасымен марапатталды, оны Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаев өзі табыстады. * 2019 — «Содружество дебютов» ТМД Халықаралық премиясы (Белоруссия). Дереккөздер
Подкастинг

Подкастинг (, екі сөзден тұрады - iPod (Apple портативті ойнатқышы) және broadcasting (хабар тарату). Бұл Интернетте радио және теледидарлық хабарлар стилінде аудио және видео файлдарды жасау және тарату процесі. Подкастинг нәтижесінде алынған өнімнің өзі подкаст деп аталады. Әдетте, Подкасттар белгілі бір тақырыпта жасалады және жариялау жиілігі бар, мысалы, аптасына бір рет. Бұл термин алғаш 2004 жылы қолданылды, содан кейін бірінші подкаст пайда болды. Тарихы Подкасттардың пайда болуына бірнеше технологияның таралуы ықпал етті: RSS, MP3 аудио формат және сандық аудиоплейрлары. Алғаш рет 2004 жылы тамызда Адам Карри подкастингті RSS көмегімен автоматты түрде жаңа аудио файлдарды жүктейтін бағдарламаға код жазғаннан кейін қолданды. Файлдарды компьютерде ойнатуға немесе портативті MP3 аудиоплейерінде тындауға болады. Терминология Бұл терминді алғаш рет британдық журналист Бен Хаммерсли 2004 жылы 12 ақпанда The Guardian газетінің «Телевизия саласында» бөліміне арналған «Дыбыс революциясы» мақаласында қолданды. Жасалуы Автор идеяны, тақырыпты анықтайды және қысқа жоспар жасайды. Содан соң жабдықты дайындайды. Осыдан кейін дыбыстық сигнал қабылданады, яғни подкаст жазылады. Содан кейін монтаж жасалады (егер подкаст тікелей эфирде жүрмесе) - шу мен кедергілер алынып тастайды, дыбыс немесе музыка жасалады, аудио тректер қосылады. Файл дайын, енді оны подкаст терминалында жариялау керек. Подкасттармен жұмыс жасау оңай емес, өйткені сізге жақсы сөйлеу керек, өз ойларыңызды нақты айтып, белгілі медиа адам болу керек, яғни подкасттарыңыз үшін көрермен жинау керексіз. Тағы қараңыз * Скринкаст Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Молданазар

Ғалымжан Маханбетұлы Молданазар (20 қазан 1988, Қараөзек) — Қазақстандық әнші, музыкант және Moldanazar тобының мүшесі. Өмірбаяны Қызылорда облысында өсіп, 2006-2007 жылдары Қазақ Ұлттық Өнер Академиясының актерлік бөлімінде оқыды, бірақ бірінші курсты аяғына дейін бітірмей кетті. Шығармашылық жолы Музыкалық білімін толықтай алмаса да 2011 жылы өзінің шығармашылық қызметін бастады. 2013 жылы шыққан «Ақпен бірге» клипінен кейін қоғамға кеңінен танымал атанды. 2015 жылы ол Молданазар тобын қалады. Сол жылы американдық рок-виолончелдердің тобы Break of Reality (ағыл.) Алматыда Жамбыл мемлекеттік филармониясы сахнасында концерт қойды, сол жерде олар Ғалымжанмен кездесті. Осыдан кейін, Moldanazar және Breakthrough Reality Нью-Йорк алаңдарының бірінде концерт берді. Концертке АҚШ-та тұратын қазақстандықтар да қатысты. Сол жерде «Ақпен бірге» өлеңіне клип түсірілді. Суретшінің танымалдығының жаңа толқыны әлеуметтік дыбыс беретін «Өзің ғана» бейне клипінен басталды. Ғалымжан 2016 жылдың 13 қазанында шыққан Нұртас Адамбаевтың «Тараз» фильмі үшін арнайы саундтрек орындады. «Сағым» әні қылмыстық драманың басты әніне айналды. Желіде фильмде түсірілген суреттерді қамтитын клип пайда болды. Молданазар Әділқазақ өндірістік орталығымен - «Ауылдан құтылу» фильмінде жұмыс жасады. «Махаббат» Операциясы фильміне де «Алыстама» әнін жазған болатын. Сын пікірлері Музыкалық сыншылар оның қазақ тілін өз әндерінде пайдалану және Тесла Бой мен Иван Дорн сияқты Батыстың үздік модельдерін мысалға алып, Ғалымжан Ресей мен әлемнің музыкалық нарығына жол ашады деген пікір қалдырды. Дискографиясы * «Esimde Bári» Шығарылымы: 2018 жыл, 10 наурыз * «Aitarym Kop» Шығарылымы: 2020 жыл, 6 наурыз * «Depti - EP» Шығарылымы: 2021 жыл, 7 наурыз Сиңглдері * «Алыстама» Жанры: рок Шығарылымы: 2016 жылдың 3 шілде * «Берік бол» Жанры: Поп Шығарылымы: 2016 жылдың 3 шілде * «Meirymdi bol» Жанры: дәстүрлі халық Шығарылымы: 2016 жылдың 3 шілде * «Жауап бар ма?» Жанры: Поп Шығарылымы: 2016 жылдың 3 шілде * «Өзің ғана» Жанры: Поп Шығарылымы: 2016 жылдың 23 қыркүйек * «Жаным сол» Жанры: Электро Шығарылымы: 2017 жылдың 17 ақпаны Бейнебаяндары Сілтеме * [http://moldanazar.tilda.ws/ Ғалымжан Молданазар туралы сайт] * [https://vlast.kz/persona/19359-galymzan-moldanazar-muzykant-a-ne-hozu-na-toi-potomu-cto-ne-hocu-portit-ludam-prazdnik.html Ғалымжан Молданазар, музыкант: «Мен тойларда ән айтпаймын, өйткені адамдардың мерекесін бұзғым келмейді» - Аналитикалық ғаламтор-журнал Vласть.&nbsp;vlast.kz.&nbsp;] * [https://informburo.kz/stati/10-vazhnyh-figur-sovremennoy-kazahstanskoy-kultury.html Игорь Мосунов.&nbsp;Заманауи Қазақстан мәдениетінің 10 маңызды тұлғасы.&nbsp;informburo.kz&nbsp;(19&nbsp;тамыз 2018).&nbsp;] * [https://www.last.fm/music/Moldanazar/ Last.fm-дегі орындаушы парақшасы]
Шухрат Музапарұлы Миталипов

Шухрат Миталипов (1961 ж.т.) - Портландтағы Орегон денсаулық сақтау және ғылым университетінің эмбриондық жасуша және гендік терапия орталығын басқаратын қазақстандық биолог. Ол ядролық трансплантация бойынша көптеген зерттеулерде танымал ізашар болып табылады және 2013 жылы Nature журналы оны «клондау жетекшісі» деп атады. Миталипов сонымен қатар митохондрияны алмастыратын терапия ретінде белгілі гендік терапияның ата-бабасы болып табылады, ол терапия митохондриялық аурулардың мұрагерлік жолын болдырмайды. Шухрат Миталипов тері жасушаларынан адамның бағаналы жасушаларын құрудың жаңа әдісін тапты. Өмір баяны Миталипов 1961 жылы Алматы қаласында (Қазақстанда туды, ол кезде Қазақстан Кеңес Одағының құрамында болған). Оның тегі - ұйғыр болып табылады. Екі жыл кеңестік әскери қызметте, 1979 жылдан бастап армия радиотехнигіне тағайындалды. Білім Әскерден кейін Миталипов Мәскеудегі Тимирязев ауылшаруашылық академиясында генетиканы оқыды, сонымен қатар төлемдерді төлеу үшін блюз гитарада ойнады. Академияны бітіргеннен кейін аз уақыт Ярославль облысындағы колхозда бас зоотехник болып жұмыс істеді. 1989 жылы магистр дәрежесін алды. Мәскеудегі Медициналық генетика ғылыми орталығынан дамып келе жатқан және бағаналы жасуша биологиясында Кеңес Одағы құлағаннан кейін, 1991 жылы бағаналы жасушаларды зерттеуге қаржы тапшы болды. Сондықтан Миталипов 1995 жылы Юта штатының университетіне оқуға түсті. 1998 жылы Орегон ұлттық приматикалық зерттеу орталығында жұмыс істеді, онда ол ДНҚ-ның 98%-ға адамдардікіне ұқсас маймылдармен жұмыс істей алды . Сонымен қоса Юта штатында Миталипов сиырдың ДНҚ-мен жұмыс жасаған . Жүлделері мен марапаттары 1995 ж. - «Қолданбалы ғылымдар мен технологиялар саласындағы ынтымақтастық» (CAST) алмасу бағдарламасы бойынша стипендияның иегері атанды. Ірі қара малдың эмбрионалды бағаналы жасушаларының көптігін қамтамасыз ету үшін культура жүйесін дамытты. Юта мемлекеттік университеті. 2010 ж. «Дискавери» сыйлығының алушысы, Орегон медициналық зерттеу қоры. 2010 ж. - Әйелдер денсаулығын зерттеу бойынша 2010 жылдың сыйлығын алушы, Әйелдер денсаулығы орталығы. 2013 - Nature журналы оны 2013 жылғы маңызды 10 адамның қатарына кіргізді. 2017 - Қытайда «Мың таланттар жоспары» сыйлығының алушысы, шетелдік сарапшыларды іріктеу бағдарламасы.
Глиобластома

Мультиформды глиобластома (ағылш. Glioblastoma multiforme, GBM) - ми ісігінің ең жиі және ең агрессивті түрі, ол мидың бастапқы ісіктерінің 52% дейін және барлық бас сүйек ішілік ісіктердің 20% дейін құрайды. Глиобластома мидың бастапқы ісігінің ең жиі болуына қарамастан, Еуропа мен Солтүстік Американың 100 000 тұрғынына аурудың 2-3 жағдайы тіркеледі. "Глиобластома" ауруының екі түрі тіркелген: алып клеткалы глиобластома және глиосаркома. Туындау себептері Глиобластома жағдайларының көпшілігі генетикалық бейімділіксіз және спорадикалық сипатқа ие. Глиобластома белгісіз себептермен ерлерде жиі кездеседі . Глиобласт пен темекі шегу, консервіленген етті тұтыну немесе электромагниттік өрістің әсері және тағы да өзге факторлар ауру тудырушы себептер ретінде орнатылмаған. Мүмкін тәуекел факторы алкоголь тұтыну болып табылады . глиобластомамен ауру мүмкіндігі SV40, ВГЧ-6 және цитомегаловирустармен байланысты. Глиобластоманың дамуы иондаушы сәулеленуге тәуелді. 2006 жылдың зерттеу жұмыстарына сүйенсек бас миының осы ісігі жұмыс орнындағы қорғасынның кездесуімен байланысты. Безгек ауруы мен ми ісігінің тікелей байланысы бар. безгек тасымалдаушысы немесе безгек масасы осы вирусты тарату арқылы глиобластомамен ауру мүмкіндігін арттыруы мүмкін. Емделу Емдеу кезінде химиотерапия, сәулелік терапия және хирургиялық емдеу қолданылуы мүмкін. Мұндай емдеу паллиативті, урадикалды емес, себебі аурудың бастапқы себебі емделмейді. Темозоломидпен сәулелік және химиотерапия қолданылған емделушілер үшін өміршеңдік медианасы 15 айды құрайды. Емделусіз өмір сүру уақыты 3 ай құрайды,алайда емделушілер 1-2 жыл өмір сүруі мүмкін. Осы ауру кезінде хирургиялық емдеудің тиімділігі дәлелденбесе де, хирургия стандартты емдеу әдісі болып қабылданады. Глиобластома кезіндегі генетикалық бұзылыстар Бастапқы глиобластомада жиі кездесетін генетикалық бұзылулар: гетерозигототивтіліктің жоғалуы ([https://en.wikipedia.org/wiki/Loss_of_heterozygosity LOH]), EGFR амплификациясы, tp53 генінің мутациясы, гомозиготалық делециясы және pten генінің мутациясы. Екінші рет ауруға шалдығуда тек генінің мутациясы және гетерозигототивтіліктің жоғалуы байқалады. Дереккөздер
Раушан Жабайханқызы Әбділдина

Өмірбаяны *1963 жылы 10 мамырда дүниеге келген. *1985 жылы С. М. Киров атындағы ҚазҰУ философия факультетін тәмамдаған. *1985—1989 жылы —КСРО ҒА философия институтының аспирантурасын аяқтайды. *1989 жылы — философия ғылымдарының ғылыми дәрежесін алу үшін «Адамның марксистік концепциясындағы қызмет принципі» атты диссертациясын қорғады. Ғылыми жетекшісі - Лекторский, Владислав Александрович *2004 жылы — философия ғылым ғылыми дәрежесін алу үшін «Мәдени және тарихи процесс жағдайында адамның, жеке тұлғаның және даралық эволюциясының дамуы» атты диссертациясын қорғады. Бірнеше ондаған жылдар бойы ол Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы Философия институтының «Әлеуметтік философия» бөлімінде жұмыс істеді. Л.Н. Гумилева атындағы ЕҰУ-нің философия және әлеуметтану кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарды. *2016 жылдан бастап М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Қазақстандағы филиалында Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасын басқарады. IAAS ғылым жөніндегі ғылым кеңесіне мүше. Отбасы Әкесі - Әбділдин, Жабайхан Мүбаракұлы - академик. Дереккөздері
Ханиса Қанышқызы Сәтпаева

Ханиса Қанышқызы Сәтпаева (15 желтоқсан 1921, Қарсақпай, Жезқазған облысы, Ұлытау ауданы, Қазақ АКСР — 11 маусым 2016, Алматы, Қазақстан) - кеңестік және қазақстандық ғалым, медицина ғылымдарының докторы, Қазақ ұлттық медицина университетінің құрметті профессоры. Қаныш Сәтбаевтың үлкен баласы. Өмірбаяны Арғын тайпасының Сүйіндік руының Қаржас бөлімінен шыққан. *1921 жылы 15 желтоқсанда Қарсақпай жұмыс ауылы, Жезқазған облысында дүниеге келген. *1943 жылы – Қазақ мемлекеттік медициналық институтты үздік бітіріп, еңбек жолын сол институтта жалғастырды. *1945 жылы ақын Қайнекей Жармағамбетовпен тұрмыс құрған. *1974 жылдан 1991 жылдар аралығында – АММИ-дің қалыпты физиололгия кафедрасының меңгерушісі. *12 жыл бойы Емдеу ісі факультетінің деканы. *1995 жылы алғаш Қазақстанда медицина және педагогика ЖОО-на арналған «Адам физиологиясы» («Физиология человека»)[1] атты оқулық жарыққа шықты. (қайта басылып шығарылды). Оның жетекшілігімен 3 докторлық және 8 кандидаттық диссертациялар қорғалды. Оның басшылығымен Қазақстан Республикасының барлық ЖОО-да валеология курсын енгізу бойынша үлкен істер атқарылды. *1999, 2007, 2009 жылдары жарық көрген валеологиядан қазақ және орыс тіліндегі бірінші типтік бағдарлама мен оқу-әдістемелік құралдың авторы. Орта мектептерге арналған валеология нұсқаулығының авторы. *2016 жылы 11 маусымда өмірден озды. Отбасы * Әкесі — Қаныш Сәтбаев (1899-1964) - Қазақ КСР Ғылым академиясының ұйымдастырушысы және тұңғыш президенті (1946-1952), геология-минералогия ғылымдарының докторы. * Күйеуі — Қайнекей Жармағамбетов (1918-1974) - Қазақстан Бүкілодақтық лениндік коммунистік жастар одағының хатшысы (1941-1948), ақын, әдебиеттанушы. * Ұлы — Нұрлан Жармағамбетов, Алматы қаласындағы Сатпаев атындағы мұражайдың директоры, филология ғылымдарының кандидаты. * Ұлы — Әділ Жармағамбетов. * Қызы — Алима Қайникейқызы Жармағамбетова[1], химия ғылымдарының доктор, профессор, Сокольский атындағы катализ және электрохимия институт директорының орынбасары. Марапаттары *Еңбек Қызыл Ту ордені *Парасат ордені — ҚР Тәуелсіздігіне 20 жыл толуына орай және еліміздің дамуына орасан зор үлес қосқаны үшін *«1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі» үшін медалі *И.П. Павлов атындағы медаль *«Адам физиологиясы» оқулығы үшін А.Байтұрсынов атындағы медаль *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі (2001) *«Құрмет белгісі» медал *«Қазақстан Республикасының ғылым еңбек сіңірген қайраткері»медалі (1981) *«ССРО жоғары мектебінің үздігі» белгісі *«Денсаулық сақтау ісінің үздігі» белгісі *ҚазКСР Жоғарғы Кеңес Президиумының құрмет грамотасы, ҚазКСР және ҚР денсаулық сақтау министрлігінің Бүкілодақтық физиология қоғамының құрмет грамотасы. Дереккөздері
Лабиринт

Лабиринт-бұл кез келген құрылым(әдетте екі немесе үш өлшемді кеңістікте),кездейсоқ түрде болатын, не шығу жолына немесе тұйыққа бағыттайтын жолдар). Лабиринт — Саябақтағы, жолдардағы, аллеялардағы келушілерге шығуға қиын болатындай етіп ұйымдастырылған орын. Лабиринт астында ежелгі гректер мен римдіктер көптеген залдардан, палаталардан, аулалардан және өтпелерден тұратын, лабиринт тұрғысынан надан адамға жол бермеу үшін күрделі және шатастырылған жоспарға сәйкес орналастырылған кең немесе аз кеңістікті білдірді. Лабиринт сөздің кең мағынасында тығырықтан шығуы мүмкін немесе одан шығу қиынға соғатын мәселені білдіруі мүмкін.
Қанғар одағы

Қанғар одағы Қанғар тайпалық одағы - Жеті өзен мен Маңғыстауды қоспағанда, Қазақстан территориясындағы түркі мемлекеті.Қаңғарлар - ерте ортағасырлық қаңлылар, олар қазір қазақтардың, башқұрттардың, ноғайлардың, өзбектердің және қарақалпақтардың құрамына кіреді. Қыпшақтар жеңілгеннен кейін, қаңлылардың батыс тармағы мажар халқына қосылды. Одақтың штаб-пәтері Ұлытау тауларында болды. Одақтың құрылуы Кейбір шығыстанушылар (Маркварт, Толстов, Кляшторный) Қангарды Кангламен тікелей байланыстырды; сонымен қатар бұрын аймақта үстемдік еткен Кангюйлермен (ең алдымен үнді-еуропалықтар). Ахинжанов Қыпшақтар Кан аймағын басып алғаннан кейін жай ғана «қаңлы» атауын алды (сөзбе-сөз «вагон») деп болжайды. Жеті өзенді қытайлар басып алғаннан кейін, қаңлылар тәуелсіз болды. Олар тіпті Оңтүстік Қазақстан мен Сырдария қалаларын қытайлардан тартып алды. Сырдария қалаларында автономия қалды. Қазақстанның оңтүстігіндегі оғыздар, Ертіс алқабындағы қимақтар, Муғожарыдағы құмандар және солтүстік Қазақстандағы қыпшақтар қаңлылардың вассалы болды. 7 ғасырдың аяғында Сырдария қалалары көтеріліске түсіп, Соғды мемлекетімен одақ құрды. Арабтар оңтүстіктен Соғдыға шабуыл жасаған кезде көтеріліс жеңіске жетті. Көтеріліс басылды. Бірақ қалалардағы автономияны қаңлылар қалдырды. Одақтың құлауы VIII ғасырдың басында оғыздар мен Ташкент қаласы одақтан шықты. Арабтар Сыганак, Дженд, Яссы және басқа Канария қалаларына шабуыл жасады. Арабтар Соғды басып алғанда Сырдария бойындағы Канария қалаларына шабуыл жасады. Арабтар Қазақстанның оңтүстігін, ал оғыздар Сырдарияның қалған қалаларын басып алды. Оғыздар қимақтармен одақ құрады. Қаңғар одағы өмір сүруді тоқтатты. Қанғардың батыс тармағы (печенегтер) Хазар қағанатының бұрынғы жерлерін басып алып, сол жерде өз мемлекетін құрды. Сондай-ақ қараңыз * Қаңлы * Арабтар * Одақ * Соғды * Сырдария Дереккөздер
Гүлнар Болатқызы Сәрсенова

Гүлнар Сәрсенова Болатқызы (6 тамыз 1961 жыл, Алматы) — қазақстандық кинопродюсер, сценарийші. Пусан, Оңтүстік Кореядағы Халықаралық кинофестивалі бойынша «2008 жылғы Азияның ең үздік кинематографисі» жүлдесін алған. Өмірбаны Алматы қаласында ҚазМУ-ң журналистика факультетін бітірді. Москва қаласындағы ВГИК-ғы режиссерлық факультеттің «кино режиссер» мамандығы бойынша білім алды, КСРО-ң атақты кинорежиссеры Татьяна Михайловна Лиозновадан тәлімдемеден өтті. Қосымша кәсіби білімді Финикс (АҚШ) қаласындағы университетінен білім алды. 16 жыл бойы бизнес-құрылымдарында қызмет істеді. «Француз үйі» люкстық тауарлар желісінің негізін қалаушы. Сонымен қатар «Новое Поколение» газеті мен «Revue» журналының негізін қалаушы. Философия ғылымдарының кандидаты. Кандидаттық диссертация тақырыбы телевидения саласына арналған. Бизнеске қосқан үлесі үшін Бонапарт атындағы француз медалімен және ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 2008 жылы Гүлнар Сарсенова Пусандағы (Оңтүстік Корея) Халықаралық кинофестивалі бойынша «Азияның ең үздік кинематографисі» сыйлығы және сол жылы режиссер Сергей Бодровтың «Монғол» фильмі үшін «Оскар сыйлығы» кинопремиясының номинанты болды. 2005-2008 жж. Сәрсенова Еуразия Халықаралық Кинофестивалінің ұйымдастырушысы мен бас директоры, ал 2010 жылы Алматы қаласындағы Екінші Қазақстан-Американдық Кинофестивалінің бас директоры болды. 2008 жылы өзінің «Eurasia film production» атты жеке кинокомпаниясын ашты, ол жердегі бірінші жобасы – режиссер Ермек Шинарбаевтың артхаустық «Письма к Ангелу» фильмі мен имидждік «Астана – любовь моя» фильмі болды, бұл фильмдер мемлекеттік тапсырыс бойынша түсірілді. Жобалары * «Монғол» (2007, реж. Сергей Бодров) * «Шет тіліндегі ең үздік фильм» категориясы бойынша «Оскар сыйлығы» (АҚШ) жүлдегері, 2007 («Оскар сыйлығы» тарихындағы бірінші Қазақстаннан ұсынылған фильм-номинант). * 2008 жылы Ұлттық Ресей «Ника» жүлдесінің 6 түрлі марапаты — ең үздік фильм үшін, үздік режиссура үшін, үздік операторлық жұмыс үшін, үздік дыбыс, үздік костюм, үздік көркем жұмыс. * «Тюльпан» (2008, реж. Сергей Дворцевой) * Астана — любовь моя (телесериал), (2010, реж. Ермек Шинарбаев). * Байқоныр (2011, реж. Вейт Хелмер) * Моя звезда (2012, музыкалық-документальды фильм) * Параллельные миры (2013, реж. Ермек Аманшаев) * Голос степей (2014, реж. Ермек Шинарбаев) * «Айка», (2018, реж. Сергей Дворцевой) * Кан кинофестивалі 2018 — Үздік әйел ролі (Самал Еслямова) Дереккөздер
Клара Қабылғазина

Клара Қабылғазина-Алматы Жоғары партия мектебінің оқытушысы, журналист, филология ғылымдарының кандидаты. 1950 жылдың 4 сәуірінде Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданы, Жалғызтал ауылында дүниеге келген. Ғылыми өмірбаяны * Алматы Жоғары партия мектебінің оқытушысы * 1982-1991жж. - меңгеруші ҚазҰУ журналистика факультетінің баспасөз кабинеті * 1991-2000 ж. ж. – Журналистика фак аға оқытушысы.ҚазҰУ * 1997 ж. - 2000 ж. ж. — "Сана" студенттік радиосының үйлестірушісі * "Арай" республикалық жастар журналының бас редакторы * "Әл Фараби" студенттік радиосының жетекшісі» * "Әл-Фараби" студенттік интернет радиосының кеңесшісі * 2012, 2013 ж. ж. - " Журналист болғың келе ме?» республикалық студенттік шығармашылық форумының координаторы * Журналистика факультеті Баспасөз және электрондық БАҚ кафедрасының қауымдастырылған профессоры. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ. Еңбектері * ҚР БҒМ бағдарламасы бойынша шығарылған "Радиожурналистика" оқулығының бірлескен авторы, 2006 ж. * ҚР Мәдениет және ақпарат Министрлігі жанындағы Ақпарат және мұрағат комитетінің тапсырысы бойынша жарық көрген "Қазақ журналистикасы" үш томдық басылымының тең авторы.2009 ж. * Дәуір үні, монография 2003 ж.."Арай "» баспасы * »Аудиотехника және радиохабарларының технологиясы». Оқу құралы. 1999 ж.басылым ҚазҰУ * «Теледидар: бизнес әлде билік» Оқу құралы. 2007 ж. (аударма), басылым.ҚазҰУ баспасы * Хабар технологиясы. Оқу құралы. 2011ж,басылым. ҚазҰУ баспасы * «Журналист шеберлігін қалыптастыру жолдары» Оқу құралы, 2012ж.ҚазҰУ. * «Радиожурналистика:әдістемелік нұсқаулық», 2014 ж.(методикалық оқу құралы), ҚазҰУ баспасы * Жүзден астам публицистикалық және ғылыми мақалалары бар
Гүлвира Тұрсынқызы Рузиева

Гүлвира Тұрсынқызы Рузиева ( 19 шілде 1936, Алматы, Қазақ КСР) — кеңестік қазақ және ұйғыр әншісі. Қазақстанның алғашқы ұйғыр халық әртісі (1981). Өмірбаяны Әкесі - Разиев Тұрсынғазыұлы. Анасы - Алиева Гульвазир Жетписпаевна. Жұбайы - Омаров Алмас Бидалжанұлы, инженер-металлург болып жұмыс істеді. Ұлы - Омаров Руслан, қызы - Уварова Рената. 1964 жылы Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының вокалдық факультетін бітірді. "Вокалист". 1958 жылдан Ұйғыр музыкалық комедия театрының (қазіргі Мемлекеттік Құдыс Қожамьяров атындағы ұйғыр музыкалық комедия театры) солисті. 1964 — 1991 жылдары - ҚР эстрадалық-симфониялық оркестрінің солисті. Ұйғыр, қазақ және орыс тілдерін меңгерген. "Парасат" орденімен марапатталған (2006). Алматы облысының Құрметті азаматы. ҚР Президенті сыйлығының стипендиаты. Шығармашылығы * Ұйғыр театрының сахнасында "Анархан", "Герим-Санам", "Проделки Майсары", "Аршин Мал-Алан" және т.б. спектакльдерде жетекші партиялар ойнады. * Қазақ радиосының алтын қорына оның орындауындағы 500 шығарма енді. "Мұнайма" компакт-дискісін (2002), "Уйгур кизи" аудиокассетасын (2002) шығарды. * 2007 - "Сәнъитим менен-ааятим менен" кітабының авторы. Марапаттар * Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі * Қазақ КСР Халық әртісі (1981) * Алматы облысының Құрметті азаматы * ҚР мәдениет саласындағы президенттік сыйлықтың лауреаты * 2006 — Парасат Орденінің Кавалері * 2011 - "Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі * 2016 — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті-Елбасының мәдениет саласындағы мемлекеттік шәкіртақысының иегері Дереккөздер
Роберто Болле

Роберто Болле (26 наурыз, 1975 жылы Казале-Монферратода) италиялық балет әртісі. Қазіргі кезде ол Америка балет театрының бас бишісі және Ла Скала балет театрының жұлдызды (étoile) бишісі. Сонымен қатар Болле әлемнің көшбасшы балет труппаларымен (соның ішінде Лондонның Корольдік балетімен, Мариин театрының балетімен, Большой театрының балетімен және Париж опера балетімен) бірге жүйелі түрде өнер көрсетеді. Ерте жылдары Болле Италиядағы Пьемонт аймағының Казале-Монферрато қаласында дүнеге келген. Балет өнеріне алғашқы қадамдарын жеті жасында жергілікті мектепте бастады және жиырма жасында Миландағы Ла Скала театрының балет мектебіне қабылданды. 1990 жылы оны Венециядағы "Морте" операсында Тадзио рөліне таңдаған Рудольф Нуреев атап өтті, бірақ театр оның тым жас болғанына сілтеме жасай отырып, оған бұл ұсынысты қабылдауға тыйым салды. Мансабы 1996 жылы "Ромео мен Джульетта" балетіндегі деюбютынан кейін, жиырма жасар Болле "Ла Скала" театрының балет әрітісі ретінде тағайындалды. Жиырма бір жасында ол штаттан тыс мансабын жалғастыру үшін бұл мансабын қалдыруға шешті. Содан бері ол көптеген балеттерде, соның ішінде "Ұйқыдағы ару", "Аққу көлі", "Кұлбике", "Шерткіш", "Жизель", "Эсмеральда". Болле Корольдік балетте, Токио балетінде, Канада ұлттық балетінде, Штутгарт балетінде, фин ұлттық балетінде, Берлин мемлекеттік операда, Вена мемлекеттік операда, Дрезден мемлекеттік операда, Бавария мемлекеттік операда, Висбадендегі халықаралық мамыр фестивалінде, Токиодағы 8-ші және 9-шы Халықаралық балет фестивальдерінде, Рим опера және балет театрында, Неапольдегі Сан-Карло театрында және Флоренциядағы Қалалық театрда биледі. және Роберто Болле, 28 маусым 2014]] Ағылшын ұлттық балет режиссері Дерек Дин оған екі қойылым жасады: "Аққу көлі" және "Ромео мен Джульетта". Каир Опера театрының құрылғанына 10 жыл толуына орай ол Гиза пирамидасының жанында "Аида" операсында және Арена Верона сахнасында сол операның жаңа нұсқасына арналған бүкіләлемдік тікелей эфирінде өнер көрсетті. 2000 жылдың қазан айында ол "Аққу көлін" орындай отырып, Лондондағы Ковент-Гарден театрының жаңа маусымын ашты, ал қараша айында президент Владимир Путиннің қатысуымен Майя Плисецкаяның 75-жылдығын мерекелеуге Большой театры балетімен шақырылды. 2002 жылдың маусымында Елизавета патшайымының алтын мерейтойына орай, ол патшайым қатысуымен Букингем сарайының бал залында Корольдік балеттің бас бишісі Зинаида Яновскаямен "Аққу көлінің" III-ші актін па-де-де-де биледі. Іс-шара Би-би-Си-дің тікелей эфирінде көрсетіліп, Ұлттар достастығының барлық елдерінде көрсетілді. Сыртқы сілтемелер *[http://www.robertobolle.com Ресми сайты] *[http://www.teatroallascala.org/ Teatro alla Scala (La Scala) Official Website] *
Линкольн Стеффенс

Джозеф Линкольн Стеффенс (ағылш. Joseph Lincoln Steffens; 6 сәуір, 1866 жыл, Сан-Франциско-9 тамыз 1936 жыл, Кармель, Калифорния) - атақты америка ндық журналист және жазушы. Өмірбаяны Бай саудагердің ұлы. Беркли университетін оқып бітіріп, онымен қатар Франция мен Германияда білім алған. 1892 жылдан бастап "Нью-Йорк кешкі газетінде" (ағылш. The New York Evening Post) репортер қызметін атқарды, кейінірек Макклюр жорналын (ағылш. McClure ' s Magazine) шығара бастады. 1906 жылы Айда Тербелмен (ағылш . Ida Tarbell) және Рей Бейкермен (ағылш. Ray Stannard Baker) бірге "Американдық журнал" (ағыл. American Magazine) атты радикалды басылымның негізін қалап,онда "балшықты тырмалау" (ағылш. muckraking) атты журналистік стильдің басты өкілі болды. Ол 1910 жылғы Мексика революциясының қатысушыларын қолдап, ол туралы көп жазды және оның мақсаттары орындалады деп үміттенді. 1919 жылы АҚШ-тың арнайы дипломатиялық өкілі Уильям Буллит пен бірге Кеңестік Ресейге келіп, Ленин және сыртқы істер наркомы Чичеринмен кездесті. Стеффенс шабыттана: "мен болашақты көрдім және ол жұмыс істейді" (ағылш. I have seen the future and it works) деп жазды. Кейін ол фашизмге қарсы жұмыс жиналыстарына жиі қатысты. АҚШ-тың Коммунистік партиясына өліміне аз уақыт бұрын кірді (бірақ басқа дереккөздер, ол әрқашан партиясыз болды деп мәлімдейді). Өзінің соңғы жылдары Калифорнияда, Кармелде тұрды, онда Илья Ильф пен Евгений Петров келді. Олар кездесуді "Бір қабатты Америка" кітабында сипаттады: — Мен бұдан артық қала алмаймын, — деді ол, басын терезеге бұрып. Калифорнияның жеңіл және еркін табиғаты оны жаншытқан сияқты, - Мен бұдан ары мына есуас оптимистік күлкіні естігім келмейді. Бұны өз өмір бойы американдық демократияға сенген, оны өзінің жазушы, журналист және шешендік дарынымен қолдаған адам айтты. Ол бүкіл өмір бойы Америка Құрама Штаттардың қоғамдық құрылымы мінсіз және адамдардың бостандығы мен бақытын қамтамасыз ете алады деп санады. Және осы жолда қандай соққы алса да, ол әрдайым оған адал болды. Ол былай айтатыні: "Біздің әкімшілікте адал адамдар аз. Біздің құрылысымыз жақсы, бізге тек адал адамдар қажет". Енді ол бізге: — Мен өз ұлыма арнап кітап жазғым келді, онда өзім туралы бүкіл шындықты айтқым келеді. Бірінші бетте маған… Кенеттен біз қысқа қатаң еңіреуді естідік: Линкольн Стеффенс жылап жіберді. Ол өзінің нәзік және жүйкелі бетін — ғалымның бетін қолдарымен жапты. Әйелі оның басын көтеріп, оған орамал берді. Бірақ ол өз жасынан ұялмай, жалғастырды: — Маған ұлыма шын мәнінде пара алып өзіңді адал адам деп санау қиын екенін айтуға тура келді. Иә, мұны білмей, буржуазиялық қоғамды сатылып кеттім. Мен марапаттағлан даңқ пен құрмет тек қана өмірдің әділетсіз құрылысын қолдағаным үшін пара болғанын түсінбедім.… Шығармашылық Өз "қалалардың ұяты" (ағылш . The Shame of the Cities, 1904), "өзін-өзі басқару үшін күрес" (ағыл. The Struggle for Self-Government, 1906), "Құрылысшылар" (ағыл. The Upbuilders, 1909) кітаптарында Стеффенс жергілікті төрешілікті сыбайлас жемқорлықта кінәләді. Ол радикалды реформалар елдегі жағдайды жақсарта алады деп есептеді. Оның екі томдық "Өмірбаяны" американдық әдебиеттің классикалық құнды туындысына айналды.
Қырыққұдық

* Қырыққұдық – Ақмола облысы Степногорск қалалық әкімдігіне қарасты ауыл. * Қырыққұдық – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы таратылған ауыл. * Қырыққұдық – Жетісу облысы Панфилов ауданындағы ауыл.
Жаркент қалалық әкімдігі

Жаркент қалалық әкімдігі – Жетісу облысы Панфилов ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жаркент қаласы мен Головацкий ауылы кіреді. Орталығы – Жаркент. Округ құрамында болған Елтай, Еңбекші ауылдары 2009 жылы таратылған. Дереккөздер
Эльвира Баяхметовна Беренд

Эльвира Баяхметовна Беренд (Сахатова. 19 қыркүйек 1965, Алматы) - Люксембург, бұрынғы кеңестік және қазақстандық шахматшы, шахматтан КСРО спорт шебері (1987), әйелдер арасындағы гроссмейстер (1995). Қазақ КСР командасының құрамында шахматтан одақтас республикалар арасындағы КСРО біріншілігінің күміс жүлдегері (1991). Өмірбаяны 1988 жылы әйелдер арасында шахматтан КСРО чемпионатының финалына қатысып, 12-ші орынға ие болды. 1991 жылы КСРО біріншіліктерінде Қазақ КСР командасын шахмат бойынша одақтас республикалар командалары арасында командалық есепте екінші орынды жеңіп алған (1986, 1991). КСРО ыдырағаннан кейін Қазақстан үшін өнер көрсетті. 1995 жылы ФИДЕ әйелдер арасында шахматтан халықаралық гроссмейстер атағына ие болған Қазақстанның алғашқы шахматшысы болды. Қазақстан құрамасының ең ірі командалық шахмат турнирлерінде өнер көрсетті: шахмат олимпиадаларына үш рет қатысты (1992-1996); шахматтан командалық Азия чемпионатына 1995 жылы қатысып, командалық есепте қола медаль жеңіп алды, ал жеке есепте бірінші тақтада екінші орын алды; 1995 жылы Кишиневтегі шахмат бойынша әлем чемпионы атағын ұтып, ал 1997 жылы Афинада жылдам шахматтан Еуропа чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ Люксембургтегі Швейцария жүйесі бойынша шахмат турнирінде бірінші орынды бөлісті. 1990-ші жылдардың екінші жартысында Люксембургтегі Фред Беренд шахмат бойынша халықаралық шеберіне үйленді және 1997 жылдан халықаралық турнирлерде күйеуінің Отаны үшін өнер көрсете бастады. Әйелдер арасындағы шахматтық олимпиадаларға екі рет (2004, 2008) қатысты, ал 2014 жылы Люксембургтің ерлер құрамасы үшін өнер көрсетті. 2004 жылы өз тақтасында жеке қола медаль жеңіп алды;шахматтан Еуропа ерлер командалық чемпионатында 2005 жылы қатысты. Дереккөздер
Мария Мұхатайқызы Ахметова

Мария Мұхатайқызы Ахметова 1921 жылы 13 науырызда Жамбыл облысы Шу ауданы Көкбастау ауылында дүниеге келген. 1951 жылы Алматы мемлекеттік консерваториясының тарихи-теориялық факультетін, Мәскеу консерваториясының, аспирантурасын бітірген. Өмірбаян 1941-1951 жыл ҚазКСР Төралқасы жанындағы өнертану секторының кіші ғылыми қызметкері болыпбастады. "Қазақ халқының дәстүрлі музыкасы және олардың Кеңестік Қазақстан композиторларның ән шығармашылығындағы дамуы" тақырыбында диссертация қорғады. Ол Қазақстан және Орта Азияның барлық өңірінде өнертану кандидаттық диссертациясын қорғаған алғашқы қазақ әйел болып табылады.Өнертану секторының аға ғылыми қызметкері 1958-1961. Шығармалар жинағы * "Песня и современность" 1968 *"Казахские песни”(1970), *“Казахская советская музыка” * “Традиций казахской песенной культуры” 1983, *“Ән өнері және уақыт” монорафияларының авторы. Марапаттары * КСРО Композиторлар одағының мүшесі. * Қазақ КСРның еңбек сіңірген өнер қайраткері құрметті атығымен (1983) марапатталған. * Кейін АН әдебиет және өнер институтының аға ғылыми қызметкері. Дереккөздер
Ольга Юрьевна Кривошеева

Ольга Кривошеева Юрьевна(15 мамыр 1961, Новосибирск, РСФСР, ССРО)-– кеңес волейболшысы, ССРО құрамасының ойыншысы (1984-1988). 1988 олимпиада чемпионы, Еуропа чемпионы 1985. Байланыстырушы, ССРО еңбек сіңірген спорт мастері (1988) Өмірбаяны Ольга Кривошеева Новосибирскіде дүниеге келген. 1969 жылы отбасымен бірге Қазақ КСР Степногорск қаласына көшіп келді, ең алғаш осы жерде волейболмен айналыса бастады. Алғашқы бапкері – Е.П. Лавкин. 1988 жылға дейін АДК (Алматы) командасында ойнады. Оның құрамында: 1984 жылы ССРО чемпионы, (1986, 1988) күміс және қола (1985) ССРО чемпионаттарының жүлдегері, 1985 жылы Еуропа чемпиондығының кубогын жеңімпазы. Марапаттары ССРО құрамасының ресми жарыстарына 1984-1988 жылдар аралығында қатысты. Оның құрамында: • Олимпиада чемпионы 1988; • Әлем кубогының қола жүлдегері 1985; • Еуропа чемпионы 1985; • Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері 1987; • «Достық-84» жарысының күміс жүлдегері; • Ізгі ниет ойындарының чемпионы 1986; • Әлем чемпионатының қатысушысы 1986. 1990 жылы Түркия («Вакыфбанк» Анкара) клубтық команда және Германия (1994-1996 – «Шверинер», 1997 – «Вецлар») командалары үшін ойнаған. Германия чемпионатының чемпионы (1995) және қола жүлдегері (1996). Ал 1996-1997 жылдары бір кезеңді Қазақстанда өткізіп, Павлодар «Иртыш» команда құрамында ойнап, командамен ел бірлігі алтын медалін ұтып алды. Қазіргі уақытта Вецлар (Германия) қаласында тұрады, балалар бапкері болып жұмыс істейді. Дереккөзі
Наталья Алимжанова Вячеславовна

Наталья Алимжановна Вячеслановна (4 қазан 1968) — қазақстандық жеңіл атлетші, 400 метр қашықтыққа жүгіруден ХДСШ-і. Республиканың әлденеше мәрте чемпионы әрі рекордшысы. Өмірбаяны Азия (1993, Шығыс Азия елдері ойындарының 1997), Азия ойындарының (1998 Бангкок, Тайланд, 2002 Пусан Оңтүстік Корея) Азияның 5 дүркін чемпионы. 1994 жылы Лондонда өткен 28-ші Олимпияда ойындарының (5-ші орын) қатысушысы . 1994 жылы Хиросимада өткен Азия ойындарың қола жүлдегері. Балалық шағы Наталья жеңіл атлетикамен Кемерово қаласында әкесінің (Вячеслав Александрович Торшин) үйінде айналыса бастады. Дәрігерлер анасына климатты өзгертуге ұсынды, осыған байланысты отбасы Жамбылға көшіп келді. Әкесі мен анасы бірге Натальяны институттың екінші курсына дейін жаттықтырып, дайындады. Алматыға келген соң Наталья Любовь Ивановнаға және Владимир Иванович Никитенкоға ауысты. Ал құрама команда құрамында Наташаны Александр Дениско жаттықтырды. Мансабы Азияның екі дүркін чемпионы, Азия ойындарының үш дүркін жеңімпазы. Шығыс Азия ойындары мен Афро-Азия ойындарының жеңімпазы. Халықаралық турнирлердің және Қазақстан Республикасының ұлттық чемпионатының бірнеше мәрте жеңімпазы. 1993 жылы Ресей чемпионатында өнер көрсетіп, қола жүлдеге ие болды. 1996, 2000 және 2004 жылдардағы Олимпиада ойындарының қатысушысы. Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері. 400 метрге кедергілер арқылы жүгіруден Қазақстанның қолданыстағы рекордының иегері. Марапаттары * Екі дүркін Азия чемпионы, Азия ойындарының үш дүркін жеңімпазы. * Шығыс Азия ойындары мен Афро-Азия ойындарының жеңімпазы. * Халықаралық турнирлердің,Қазақстан Ұлттық чемпионатының бірнеше дүркін жеңімпазы. * 1993 жылы Ресей чемпионатында қола медаль жеңіп алды. * 1996, 2000 және 2004 жылдардағы олимпиадалардың қатысушысы. * Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері. * 400 метрге жүгіруде қазіргі Қазақстан рекордының иегері. Дереккөздер
Динара Жанабайқызы Сәтжан

Динара Жанабайқызы Сәтжан (1982 жылы 21 қыркүйекте туған, Қарағанды облысы, Жаңаарқа) — қазақстандық журналист, тележүргізуші, кәсіпкер, fashion-продюсер, қазақстандағы мультибрендті дүкендер желісінің иесі, сонымен қатар «Dinara Satzhan» брендінің иесі, блогер. Ол «Хабар» телеарнасында жаңалықтар жүргізушісі ретінде танымал болды. «Мисс Қазақстан 2008» конкурсының жеңімпазы, «Астана » телеканалының «Статус QUO» YouTube-те бейне ролигі және «Sky Студия» бағдарламаларының авторы әрі жүргізушісі. 2017 жылдан «Қазақстан» ТРК Басқарма төрағасының кеңесшісі бола отырып «Qazaqstan» Ұлттық телеканалдың ребрендингімен айналысқан. 2019 жылдан Астана қаласының [https://www.gov.kz/memleket/entities/astana?lang=kk Қоғамдық кеңесінің] мүшесі, сонымен қатар Астана қаласындағы «[https://kfw.kz/ Kazakhstan Fashion Week]» жобасының серіктесі. YouTube-тағы бейне ролик «#НЕМИШЛЕН Динара Сатжанмен» жобасының авторы мен жүргізушісі. Өмірбаяны Арғын тайпасының шыққан. Ата-анасы Анасы — Ақмарал Тоқанова және әкесі — Жанабай Сатжан. Отбасында үш бала бар: Динара, Раджив және Рауан. Балалық және жастық шағы Динараның балалық шағы 1990 жылдың басына дейін Жаңаарқа ауылында өтті. Ата-анасы оған әрқашан бостандық беріп, оның бастамаларын қолдап отыратын. 18 жасында әкесі «Music Station» жеке телевизиялық жеке бағдарламасы үшін алғаш көлік алып берген. Динара әрқашан жауапкершілігі мол бала болған. Жеті жасында азық-түлік алуға жиберетін және қалтасына артық ақша беретін. Динара берген ақшаны жинап, ата-анасына сыйлықтар жасайтын. Он екі жасында өзінен кейінгі інісіне қараған. Динараның ұйымдастыру және коммуникациялық қасиеттерін ата-анасы ертерек байқаған. Ол ауладағы балаларды ойынға оңай жинап, концерттік қойылымдар ұйымдастырған. Үйде конкурстар өткізіп, шай ішіп отырған кезде тосттар айтатын, сахна мен көпшіліктен ешқашан ұялған емес. Динара Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінен (ҚазҰУ) білім алған. Алғашқы танымалдылығы Бірінші курста «Шахар» телерадио компаниясында жұмыс істей бастады. Ол арнада Music Station музыкалық бағдарламаны жүргізді. Еңбек жолы Журналистика мен театрлардағы еңбек жолы 2003 жылы Динара «Южная столица» арнасында репортер және жаңалықтар жүргізген. 2006 жылы «Астана» арнасының шақыруымен Астанаға көшіп барды және осы арнаның жаңалықтар тарату бөлімінде 2008 жылға дейін жұмыс істеді. Сол жылы ол «Мисс Қазахстан 2008» Динара Сатжанның бір жылғы орташа табысы 200 мың долларды құрайды . Отбасы Динараның екі баласы бар, үлкен ұлы Даниал мен қызы Диана. Сілтемелер # [http://today.kz/news/zhizn/2016-09-17/726254-myi-dolzhnyi-sami-sdelat-trendom-odezhdu-kazahstanskih-dizajnerov-dinara-satzhan/ Today.kz: Мы должны сами сделать трендом одежду казахстанских дизайнеров — Динара Сатжан] # [https://forbes.kz/woman/dinara_stjan_fashion-biznes_jne_made_in_kz_lemdk_brendke_aynaluyi_tis/ Forbes.kz: Динара Сәтжан: Fashion-бизнес және Мade in KZ әлемдік брендке айналуы тиіс] # [https://vintage.kz/biznes-dinara-satzhan/ Бизнес-интервью Vintage.kz: #БИЗНЕС. ДИНАРА САТЖАН] # [https://harpersbazaar.kz/dinara-satzhan/ Harpersbazaar.kz: Динара Сатжан — о вещах-талисманах и модных тенденциях] Дереккөздер
Ансу Фати

Ансумане Фати Виейра (; 31 қазан 2002, Бисау, Гвинея-Бисау) — испаниялық және гвинеялық футболшы, Испания құрамасы мен "Барселона" клубының шабуылшысы. Карьерасы Барселона 2019 жылғы 25 тамызда Испания Чемпионатында "Реал Бетис" клубына қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты . Ол соңғы 78 жылдағы "Барселонаның" ең жас дебютанты болды. Ол командадағы алғашқы голын 2019 жылдың 31 тамызында "Осасунаға" қарсы матчта соқты. 2019 жылдың 10 желтоқсанында Чемпиондар лигасының топтық кезеңінің алтыншы турында ол "Интернационалеге" қарсы кездесуде жеңіс голын соқты және осы турнир тарихындағы гол соққан ең жас ойыншы болды. Жетістіктері Командалық Барселона * Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25 * Испания кубогы: 2024/25 * Испания суперкубогы: 2023, 2025 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/1373548/ansu-fati Профилі]
Йозеф Бицан

Йозеф Бицан (чех. Josef Bican; 25 қыркүйек 1913 жыл, Вена, Аустрия-Мажарстан — 12 желтоқсан 2001 жыл, Прага, Чехия) — аустриялық және чехословакиялық футболшы, шабуылшы. Футбол тарихында ең көп гол соққан тұлға (805 гол). Аустрия құрамасы сапында 1934 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бір гол соқты. Карьерасы 1933-1936 жылдары Аустрия ( 9 ойын, 14 гол), 1938-1949 жылдары Чехословакия (14 ойын, 12 гол), 1939 жылы Богемия және Моравия протекторат (Германияның оккупациялаған жері) сапында 1 кездесу (3 гол) өткізген. 1939-1944 жылдар аралығында "Славия" сапында Еуропаның үздік шабуылшысы атанған. Алайда кей сарапшылар ол кезеңде соғыстың болуы, кәсіпқой футболшылардың аздығы және де басқа факторларды алға тартып, мықтылығын мойындамайды. 1913 жылы дүниеге келген Йозеф Биценның балалық шағы қиын шаққа тұспа-тұс келіп, футболды жалаң аяқ ойнаған. Жалаң аяқ ойнағанның арқасында оның аяқтары жақсы дамып, шеберлігін көтерген-мыс. Оны үлгі еткен ізбасарлары жалаң аяқ ойнап, қақпаға дәл соққы жасап, жеңіл атлетикамен (100 метрге 10,8 секунд жүгірген) айналысты. Жетістіктері Командалық * Әлем чемпионатының финалисі: 1934 * Аустрия чемпионы (3): 1935, 1936, 1937 * Чехословакич чемпионы (2): 1947, 1948 (күз) * Чехия чемпионы (4): 1940,1941, 1942, 1943 * Чехия кубогы (2): 1941, 1942 * Бостандық кубогы (1): 1945 Жеке * Аустрия чемпионатының үздік мергені (1): 1933/34 (28) * Чехословакия чемпионатының тарихындағы үздік мерген: 447 гол * "Славия ФК" тарихындағы үздік мерген: 554 Дереккөздер Сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20141007094719/http://fannet.org/players/jozef-bican Статистикасы]
Мобильді қосымшалар

Мобильді қосымша — бұл белгілі бір платформада орнатылған және белгілі бір функционалдылыққа ие планшеттер мен смартфондарға (iOS, Android, Windows Phone және т.б.) арналған әзірленген бағдарлама. Қарапайым сөзбен айтқанда, ол белгілі бір әрекеттерді орындайды және берілген мәселелерді шешуге арналған құрал Алдын мобильді қосымшалар жай ғана ойын болды. Бірақ кейіннен кәсіпкерлер қосымшаның бизнесті жүргізуге көмектесетінін түсінді. Сонымен қатар сіз өзіңіздің брендіңіздің хабарлап,сенімін арттыруға, жарнамалық науқандар жүргізуге және клиенттердің пікірлерін білуге мүмкіндік беретін мықты маркетингтік құралға айналдыруға болады. Мобильді қосымшалар * Веб-қосымшасы немесе мобильді сайт; * Гибридті қосымшалар; * Жергілікті қосымшалар. Дереккөздер
Natus Vincere

Natus Vincere (Na`Vi; ) — украиналық мультигеймингтік киберспорттық ұйым. 2010 жылы Counter-Strike 1.6 ойыны бойынша украиналық құрам алғаш рет бір жыл ішінде үш ірі турнир жеңіп алды — Intel Extreme Masters, Electronic Sports World Cup және World Cyber Games 2010. 2011 жылдың жазында Dota 2 командасының украиндық құрамы финалда қытайлық EHOME командасын жеңіп, бірінші орын үшін $1 000 000 ұтып, The International 2011 турнирінде үздік атанды. CS:GO 2009 жылы Мұрат Төлемағанбетов Сергей "starix" - Ищук пен Даниилд "Zeus" - Тесленкоге өз қаржысына команда құруды ұсынды. Команданың менеджері киевтеік Александр Кохановский ("ZeroGravity") болып тағайындалды.
Қазақша бизнес

Қазақша бизнес — толық метражды көркем фильм, «Қазақша бизнес» медиафраншизасының бірінші фильмі. 2016 жылы Kazteleproduct киностудиясы шығарған. Сюжеті Кез-келген кәсіпкер дұрыс таңдалған қызметкерлер — табыстың басты көзі екенін біледі. Жомарт — қонақ үйі бар, қарапайым кәсіпкер. Оның кәсібінде жаңа леп пайда болады, оның жобасымен алпауыт инвестор қызығып отыр. Және ең жауапты сәтте, қонақ үйді презентацияға дайындау үшін, барлық қызметкерлер жұмыстан кетіп қалады. Бірақ адам адамға қасқыр болса, Қазақстанда адам адамға туысқан. Рөл сомдағандар *Жомарт Балтабаев — Нұрлан Қоянбаев *Ален — Жан Байжанбаев *Қайырбек — Әбунасыр Серіков *Айсұлу — Гүлназ Жоланова *Лаура — Құралай Анарбекова *Мақпал — Дариға Бадықова *Мария — Ольга Спирина *Жеңіс — Әлішер Утев *Бағдәулет — Қажет Смағұлов *Еркош — Рамазан Амантай *Инвестор — Сиддхарт Шукла Дереккөздер