kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
1890 жыл

Оқиғалар Қаңтар-наурыз * 2 қаңтар - Жерорта теңізінде Корсика жағалауында "Персия" кемесі апатқа ұшырады. 130 адам қайтыс болды. * 11 қаңтар - Ұлыбритания Португалиядан Мозамбик пен Анголаның португал отарлары арасындағы аумақтан өз әскерлерін шығаруды талап етеді. * 25 қаңтар - Америкалық журналист Нелли Блай 72 күнде әлемді шарлап шықты. * 8 наурыз – Фаргода Солтүстік Дакота мемлекеттік университетінің негізі қаланды. * 20 наурыз - Біртұтас Германия империясының бірінші канцлері Отто фон Бисмарк отставкаға кетті. Бисмарк 1888 жылы таққа отырған жас Кайзер Вильгельм II-мен қақтығысқа байланысты отставкаға кетті деген болжам бар. * 28 наурыз - Пуллманда Вашингтон мемлекеттік университеті құрылды. Сәуір-маусым * 2 сәуір - Кашихара храмын император Муцухито ресми түрде ашты. * 1 маусым - Америка Құрама Штаттарының Санақ бюросы компьютерлік жабдық тарихындағы маңызды кезең болып табылатын перфокарта арқылы енгізу арқылы санақ нәтижелерін кестелеу үшін Герман Холлериттің кестелік машинасын пайдалана бастады. Hollerith компаниясы ақырында IBM болып өзгерді. * 16 маусым - Нидерландыда Royal Dutch Shell компаниясының ізашары Royal Dutch Petroleum құрылды. Шілде–қыркүйек * 3 шілде - Айдахо АҚШ-тың 43-ші штаты болып танылды. * 10 шілде - Вайоминг Америка Құрама Штаттарының 44-ші штаты ретінде танылды. * 27 шілде - Ван Гог өзін атып және екі күннен кейін қайтыс болды. * 6 тамыз - Нью-Йорктегі Оберн түрмесінде Уильям Кеммлер электрлік орындықпен өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. * 20 тамыз - Португалия мен Ұлыбритания Мозамбик пен Анголаның португал отарларының шекарасын анықтады. * 12 қыркүйек – Солсбери, Родезия құрылды. * 19 қыркүйек - Түркияның «Эртугрул» фрегаты Жапония жағалауында суға батып кетті; 540 адам қаза тапты. Қазан-желтоқсан * 4 қараша - Лондонның бірінші терең деңгейлі жерасты темір жолы (метрополитен) ресми түрде ашылды - Қала және Оңтүстік Лондон теміржолы. * 29 қараша - Жапонияда Мэйдзи Конституциясы күшіне енді. * 7 желтоқсан – Мажар социал-демократиялық партиясының құрылуы. Нақты күндері жоқ * Америка Құрама Штаттарында Шерман актісі қабылданды - монополияға қарсы бірінші федералды заң, онда монополия, сауданы шектеу, монополияны орнату және сауданы шектеу әрекеттері, фирмалар одағын құру және сол үшін қастандық жасау деп жарияланды. Мақсаты қылмыстық құқық бұзушылықтар болды, сондай-ақ федералды үкіметке немесе жәбірленуші тарапқа сот ісін жүргізу құқығын берді.Осындай қылмыс жасағандарға қарсы іс қозғау. * Жапонияның Осака қаласында орналасқан Kubota жапондық трактор және темір құбыр бренді құрылды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1890 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1890 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1891 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1891 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1891 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1892 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1892 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1892 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1893 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * Вин Вильгельм жылулық сәуле ұғымына температура және энтропия ұғымдарын енгізген, абсолют қара дененің спектрінде сәуленің максимумы температураның артуына орай қысқа толқын жағына қарай ығысатынын анықтаған (Виннің ығысу заңы). Туғандар Тағы қара: :Санат:1893 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1893 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1894 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * А.Дрейфусты кінәлауға қатысты Франциядағы сот. Туғандар Тағы қара: :Санат:1894 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1894 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1895 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * 1895 ж. орыс физигі Александр Попов (1859 – 1906) алғаш болып электрмагниттік толқындарды сымсыз байланыс мақсатында пайдаланды. * В.Рентген рентгендік сәулесін ашты. Туғандар Тағы қара: :Санат:1895 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1895 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1896 жыл

Оқиғалар Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз * 20 тамыз - Теру дискісі бар телефон патенттелді. Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ Туғандар Тағы қара: :Санат:1896 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1896 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1897 жыл

Оқиғалар * 20 тамыз - Рональд Росс безгек қоздырушыларын тапты. * 1897 ж. ағылшын физигі Джозеф Томсонның (1856–1940) электронды ашуы физиканың дамытылуының жаңа кезеңі болды. Атомның қарапайым емес, күрделі жүйе екені, оның құрамында электрондар бар екені айғақталды. *Карл Фердинанд 1897 ж. катодтық түтікті жасады, электрондардың қозғалысын магнит өрісі арқылы басқарды. Туғандар Тағы қара: :Санат:1897 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1897 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1898 жыл

Оқиғалар * 13 қаңтарда Э.Золя "Мен кіналаймын" мақаласының газетте жарық көруі. *Испандық-американдық соғыс болды. *Жылқы өсіру ісін үздік жүргізгені үшін - Жәңгір Бегалинге, Нұрмұхамед Сағынаевқа, Мейрам Жанайдаровқа, Қияш Санрықовқа, Жар Жайықпаевқа, Сәдуақас Шормановқа император "еңбекқорлығы үшін" күміс медальдарымен марапаттады. Туғандар Тағы қара: :Санат:1898 жылы туғандар Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1898 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
1899 жыл

Оқиғалар Қаңтар * 1 қаңтар - Кубадағы испан билігінің аяқталуы Америкадағы Испан империясының 400 жылдық тарихын аяқтады. * 9 қаңтар - Крит аралы Осман империясына қарсы көтерілістен кейінГрекияның құрамына кірді. * 21 қаңтар - Opel Motors Германияда бизнес ашты. Ақпан * 5 ақпан - Филиппин-Американдық соғыстың алғашқы ірі шайқасы АҚШ-тың Манила мен Сан-Хуанды байланыстыратын Сан-Хуан өзенінің көпірін басып алуымен аяқталды. * 6 ақпан - АҚШ Сенаты Америка Құрама Штаттары мен Испания арасындағы бейбітшілік келісімін ратификациялап, испан-американдық соғысты аяқтады. * 27 ақпан - Оңтүстік Америкаға , ең алдымен Перуға жапондық иммиграция басталды. Наурыз * 6 наурыз - Берлинде Феликс Хоффман аспиринді патенттеді, ал Байер компаниясы оның атын сауда белгісі ретінде тіркеді. * 24 наурыз - АҚШ-тың Аргентинадағы елшісі Аргентина мен Чили арасындағы шекара дауында төреші ретінде әрекет етіп, даулы аумағын Чилиге тағайындады. * 31 наурыз - Ұлыбритания Тонга Корольдігін басып алу құқығын сатып алудың аяқталғанын хабарлады. Сәуір * 4 сәуір - Кубаның Бас Ассамблеясы Кубаның қарулы күштерін таратуға және АҚШ егемендігін қабылдауға дауыс берді. * 14 сәуір - Гонконгтағы британдық әскерлер 1898 жылы Ұлыбританияның жалдау шартын бұзу мақсатында қабырғалардың артындағы Қытай императорының әскерлері тұрғаны туралы ақпаратқа сүйене отырып , Коулун бекінісін қоршауға алды. Мамыр * 1 мамыр - Ұнтақ түріндегі аспирин алғаш рет сатылымға шықты. * 16 мамыр - Қытайдан жалға алынған Гонконг аумағындағы британдық әскерлер Коулун қаласын бақылауға алды. Маусым * 19 маусым - "Ағылшын-Мысыр Суданы" Мысыр пен Ұлыбритания бірлесіп басқаратын аумағы ретінде құралды, бірақ іс жүзінде ол Британ империясының құрамына кірді. * 27 маусым - Юхан Волер қағаз қыстырғышты ойлап тапты. Шілде * 1 шілде - "Miele" неміс тұрмыстық техника компаниясы құрылды. * 18 шілде - Алғашқы диван төсегіне патентті афроамерикалық өнертапқыш Леонард Бэйли алды . Тамыз * 31 тамыз - Марсель қаласында "Олимпик" футбол клубы құрылды. Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Нақты күндері жоқ * 1899 ж. орыс физигі Петр Лебедев (1866 – 1912) тәжірибе жүзінде жарық сәуленің қысымын айғақтап, оны өлшеген. Туғандар Тағы қара: :Санат:1899 жылы туғандар * 27 тамыз - Сесил Форестер (1966), ағылшын жазушысы. Қайтыс болғандар Тағы қара: :Санат:1899 жылы қайтыс болғандар Тағы қараңыз Түсініктемелер
Александр Геннадьевич Корешков

Александр Геннадьевич Корешков (28 қазан 1968, Өскемен, Қазақ КСР) — Қазақстан хоккейшісі, сол жақ шабуылшы. Шайбалы хоккейден Қысқы Олимпиада ойындары мен Әлем чемпионаттары қатысушысы. Евгения Корешковтың ағасы. Корешковтар әулеті тегі Ресей түкпірінен. Атасы Курск губерниясынан, ал апасы— Санкт-Петербург түбінен. Атақты хоккейшілердің атасы мен апасы 1953 жылы Омбыға көшіп келді, сол жерден әкесі Геннадий Корешков Томбыға институтқа кетті, сосын Өскеменге жұмыс істеуге кетеді, сол жерде Корешковтар әулеті тамыр жайып енді бала шағасымен 20 адамды құрады. Ағайынды Корешковтар — бес адам, олардың төртеуі (Игорь, Дмитрий, Александр және Евгений) хоккеймен кәсіби деңгейде шұғылданды. Кішісі Вячеслав, 1984 жылы туған, кәсіби сопртшы болмағанымен әкесімен әуесқой хоккей мен футбол жарыстарын қатысады. Александр Корешков өз қаласы Өскеменде хоккейге қатыса бастады, 16 жасында ересектер арасындағы өскемендік «Торпедо» командасының жаттығуы мен ойындарына шақырыла бастады. Армияда парызын свердловсктың СКА-сының түстерінің намысын қорғады, ал 1994 жылы ТМД аумағындағы дағдарыс салдарынан қаржы жағынан дағдарысты білмеген магнитогорск «Металлургына» ауысты. Сонда 10 жыл ойнады. Магнитогорлықтармен көптеген жеңістерге жетті. Капитан болып кіші інісі Евгениймен бір түйінде ойнады. Магнитогорскте ойнау барысында Ресей чемпионатының үздік мергені, екі дүркін Ресей чемпионы және сонша рет күміс жүлдегер, үш дүркін қола, сонымен қатар Евролига жеңімпазы, Еуропа Суперкубогын да жеңіп алған. Ресей Суперлигасы-2000/01 үздік шабуылшысы, «Үш шабуылшы» марапатының иегері-1995 (інісі Евгений Корешков пен Константин Шафрановпен бірге), 1999 (інісі мен Равил Гусмановпен бірге) және 2001-ші жылдардағы (Евгений Корешков пен Юрий Кузнецовпен) атағын алады. «Хоккейге еңбегі сіңген» марапаты лауреаты 2010 жылы. Қазақстанның 1998 жылғы үздік хоккейшісі. Қазақстандағы өнері Бауыры Евгений Александр Корешковпен бірге ресейлік шабуылшылар арасындағы көптеген хоккей рекордтарын қайта жазып шықты. Өзі ешқашан пас беруд сараң болмай талай голдық пастар жасаған. 2007 жылы Александр Қазақстанға оралып астаналық «Барыспен» Ресей жоғарғы лигасында ойнайды. Осы клубпен Александр Корешков КХЛде де ойнай бастады. Қазақстан ұлттық құрамасында Александр 7 рет Әлем чемпионаттарында (үшеуінде — жоғарғы дивизионда), екі рет Олимпиада ойындарының финалдық турниерлерінде ойнаған. 1998 жылы Наганодағы Қысқы ойындарда ширек финалға жеткен Қазақстан құрамасында да ойнаған. Александр Корешков жоғарғы деңгейде 41 жасқа келгенше ойнаған бірден бір хоккейші. 2010 жылы қазан айынан Александр Корешков Қазақстан хоккей федерацисы балалар мен жас өспірімдер бөлімін басқарып келеді. Сыртқы сілтемелер * [http://sports.kz/index.php?modkazsportoteka&viewperson&id=16 Александр Корешков]
Несиелік рейтинг

бойынша мемлекеттер несиелік рейтингісі: ]] Несиелік рейтинг — қарызгердің (жеке тұлға, аймақ немесе ел) несие алуға қабілеттілігі мен төлем төлеуге қабілеттілігін кешенді түрде бағалау шамасы. Несиелік рейтинг қарызгердің бұрынғы және қазіргі қаржылық тарихы, сонымен қатар оның мүліктерінің бағасы мен міндеметтелерінің (қарызы) құны негізінде есептелінеді. Бұл ұғымның негізгі мақсаты — потенциалды несие беруші / салымшыға қарызгердің уақтылы өзіне жүктелген қаржылық міндеттемелерін орындай алу ықтималдығын бағалау. Соңғы кездері несиелік рейтингтерді пайдалану ауқымы өсе бастады: оны жаңа сақтандыру жарнасын есептеуде, жалға берудегі кепілдерді, үміткерлерді жұмысқа алудағы олардың сапасын анықтауда пайдаланылады. Несиелік рейтинг салыстырмалы шама, сондықтан әр елдің, мекеменің, өндіріс саласының өзіндік сипаттамасын есепке алған маңызды. Төмен несиелік рейтинг, әрине, жағымсыз жағдай, себебі ол сол қарыздардың дефолтқа ұрынуының үлкен ықтималдығын көрсетеді. Тәуелсіз рейтингтік агенттіктер Әлемдегі ірі рейтингтік агенттіктер — Moody's, Standard & Poor's және Fitch Ratings. Несиелік рейтингтер нышандары Компания несиелік рейтингісі құнды қағаздарға, мысалы облигацияларға, потенциалды инвесторлар үшін қаржылық көрсеткіш болып табылады. Рейтинг рейтингтік агенттіктермен бекітіледі, мысалы A.M. Best, Dun & Bradstreet, Standard & Poor's, Moody 's немесе Fitch Ratings және әріптік A, B, C сияқты белгіленеді. Standard & Poor's рейтингісі сенімді компаниялардан сенімсізге қарай былай болады: AAA, AA +, AA, AA-, А +, А, А-, BBB +, BBB, BBB-, BB +, BB, BB-, B +, B, B-, CCC +, CCC, CCC-, CC, C, D. BBB- рейтингісінен төмендері спекулятивті немесе тастама облигациялар болып табылады Moody рейтингтік жүйесі ұқсас болғанымен атаулары сәл басқаша. Сенімді компаниялардан сенімсізге қарай: Ааа, Аа1, Аа2, Aa3, A1, A2, A3, Baa1, Baa2, Baa3, Ba1, Ba2, Ba3, В1, В2, В3, Caa1, Caa2, Caa3, Ca, C. A.M. Best жақсы компаниядан нашарға қарай былай белгілейді: A++, A+, A, A-, B++, B+, B, B-, C++, C+, C, C-, D, E, F, и S. CTRISKS рейтингілік жүйесінде: CT3A, CT2A, CT1A, CT3B, CT2B, CT1B, CT3C, CT2C и CT1C. CTRISKS бір жыл ішіндегі дефолт ықтималдығын көрсетеді. *
Арыстан (шайбалы хоккей)

«Арыстан» — Теміртау қаласында негізделетін Қазақстан мұзды хоккей чемпионатында 2010 жылдан бері қатысып келе жатқан хоккей клубы. Бас бапкері - Вячеслав Белан. Президенті — Қарабалин Болат Алибаевич - президент 2011-2012 жыл маусымдық кұрамы 2010 жылғы жақсы ойыншылар — Григорий Федченко мен Артём Столетов (қақпашылар), қорғашылар Андрей Ершов, Евгений Емельяненко, шабуылшылар Денис Заблудовский, Алексей Обухов, Павел Глотов, Тадас пен Донатас Кумеляускасов. Кетіп қалған Михаил Абдулқадіровтың орнына канадалық Курт Максвейн, сонымен бірге отандасы Тайлер Меткалф. Қорғаныста жаңа ойыншы — Лукаш Мартинка (Словакия), жас қорғаушы-шабуылшы Сергей Машинец. Жетістіктері * 2011 жылы Қазақстан кубогын жеңіп алды Тағы қараңыз * Мұз айдыны (спорт сарайы) Сыртқы сілтемелер * [http://sports.kz/news.php?id9175&typemain&st=11 Орысша:Екінші екпін] * [http://www.hc-arystan.kz Ресми торбеті]
Алматы (шайбалы хоккей)

Алматы хоккей клубы — Алматы қаласының Қазақстан мұзды хоккей чемпионатында өнер көрсететін кәсіпқой клуб. Алматыдағы ойындарын көбінесе Талғардағы Ақ бұлақ орталығында, кейде Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында өткізеді. Клуб Алматы қаласы бюджетінен және әкімшіліктен қаржыландырылады. 2011-2012 жыл құрамы Сыртқы сілтемелер [http://shaiba.kz/team/%D0%A5%D0%9A%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B Алматы хоккей клубы]
Балуан Шолақ атындағы спорт сарайы

Балуан Шолақ атындағы спорт және мәдениет сарайы – спорттық-мәдени кешен. Орналасқан жері Алматы қаласы, Абай және Байтұрсынов даңғылдары қиылысы. Тарихи деректер, сипаты Балуан Шолақ атындағы спорт сарайы 1967 жылы Қазанның 50-жылдығы атындағы спорт сарайы ретінде ашылды. Алма-Ата қаласына мұндай статусты нысан өте қажет еді, сол себепті Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы дене шынықтыру және спорт бойынша Мемлекеттік комитет сарайдың салынуын КСРО құрылған күнінің мерейтойына орайластырды. В. Карцев пен О. Наумованың, конструкторлар М. Кашарский, 3. Волков, С. Матвеев және Ю. Плахотниковпен бірігіп жасаған жобалары мұзда сырғанау, бокс, күрес және де тағы басқа спорт түрлері бойынша жарыстарды қабылдай алатын әмбебап спорт алаңын тұрғызу мақсатын көздеді. Бұл алып қуатты ғимаратта б000 орынға есептелген 4 трибуналы басты зал (68x33 м), жасанды мұз дайындайтын бөлмелер мен технологиялар, медициналық бөлім және методикалық кабинеттер болды. Өткен ғасырдың 90-жылдары Сарайға атақты қазақ суырыпсалма ақыны және күресшісі Балуан Шолақтың (1864-1919 жж.) аты берілді. 2009 жылға дейін Сарай қаланың басты спорт алаңы болды. 2011 қысқы Азиада ойындарына спорттық инфрақұрылымды дайындау аясында кешенді қайта жөндеу жұмыстарынан өтті. Қайта құрудан кейін барлық инженерлік-техникалық коммуникацияларды ауыстырылды, шешінетін жер, медико-қалыптастыратын кешендер, демалыс бөлмелері, баспасөз орталығы, комментаторлық кабинкалар орналасатын қосалқы орындардың аумағы ұлғайды. Ең соңғы модификациядағы электрондық табло орнатылды. Сондай-ақ 850 машинаға парковка ұйымдастыру жоспарланған. Аталмыш сарайдың жаңа келбеті Philips Қазақстан және SkyMax Technologies компанияларының бірлескен жобасы бойынша жүзеге асырылып, Азиаданың негізгі нысаны ретінде Спорт сарайы халықаралық стандарттарға сәйкес толығымен қайта жаңғыртылған болатын. Бірінші кезектегі 14,5 миллиард теңге игеріліп, іс жүзінде жұмыс жеріне жеткізілді. Кешеннің екінші кезегі – жабық жаттығу мұз айдыны мен 650 мәшинеге лайықталған 7 қабатты паркингтің құрылысы аяқталу үстінде. Жұмысты “Алматы” құрылыс-монтаж кәсіпорны атқаруда. Дереккөздер
Коллинеарлық

Екі нөл емес (0-ге тең емес) векторлер параллель түзулерде немесе бір түзуде жатса коллинеа́р векторлар деп аталады. Коллинеар векторлар бір бағытты болуы («бағыттас») немес қарама қарсы бағытталған (бұл жағдайда «антиколлинеарлы» деп те айтады) болуы мүмкін. Белгіленулері * Коллинеар векторлар: * Бағыттас векторлар: * Қарама қарсы бағытталған: Коллинеар векторлар қасиеттері — кеңістіктегі векторлар босын. Онда келесі тұжырымдар орындалады: * Коллинеарлық — эквиваленттік байланысты, яғни: *# рефлексивті: *# симметриялы: *# транзитивті: * Нөлдік вектор кез келген вектормен коллинеарлы: * Коллинеар векторлардың скалярлық көбейтіндісі векторлар ұзындықтары (егер веторлар қарама қарсы бағыттас болса «-» таңбасымен алынған) көбейтіндісіне тең * Жазықтықтағы векторлар сонда тек сонда, егер псевдоскаляр көбейтінділері 0 болса ғана коллинеар болады. * Коллинеар векторлар әрқашан сызықты тәуелді. * болатындай коллинеар және векторлары үшін саны табылады, тек ерекше жағдайдан басқа уақытта. Бұл анықтама сонымен қатар коллинеарлық шарты болып табылады. * Жазықтықта 2 бейколлинеар векторлар базис құрады. Бұл кез келген векторын мына түрде жазуға болады деген сөз: . Онд а векторының осы базистағы координаттары болады.
Макак-резус

Макак-резус — макакалар туысының ең танымал түрі. Қан құю кезінде ескерілетін резус-фактор осы маймылынан табылғандықтан солай аталған. Сипаттамасы Ірі жануар, бұлдыр жасыл-сарғыш түсті. Беті, құлағы және білезігі күңгірт түсті. Резустар судан қорықпайды, жүзіп сүңги береді. Көбеюі Буаздығы 164 күн, 1 жасқа дейін емізілетін 1 бала туады. Жыныстық қалыптасуы 4 жасында келеді. Өмір сүретін аймағы Приматтардың ең көп таралған түрі: Гималайда Непалдан Солтүстік Бирмаға дейін.
Бессель теңсіздігі

Математикада Бессель теңсіздігі — гильберттік кеңістіктегі жанамалы ортонормаланған қатардағы элементінің коэффицинеттері жайлы тұжырымдама. — гильберттік кеңістік болсын, ал — эелементтерінің ортонормаланған қатары болсын. Онда кез келген үшін келесі теңсіздік орындалады: : мұндағы кеңістіктегі скаляр көбейтінді. Бессель теңсіздіг келесі теңдіктен шығады: : ал бұл кез келген үшін орындалады. Сыртқы сілтемелер * [http://mathworld.wolfram.com/BesselsInequality.html Bessel's Inequality] статья на сайте MathWorld. * [http://blues.lnu.edu.ua/ami/books/ami/%D0%A4%D0%90.pdf П.П. Вагін, Б.А. Остудін, Г.А. Шинкаренко Основи функціонального аналізу (Курс лекцій). — Львів : Видавничий центр ЛНУ імені Івана Франка, 2005. — С. 109. — 140 с. — ISBN УДК 517.98(042.4)]
Михаил Борисович Ходорковский

Михаил Ходорковский (маусымның 26, 1963, Мәскеу)— белгілі ресейлік кәсіпкер, қоғам қайраткері, Ресейлік ЮКОС компаниясының бұрынғы басшыларының бірі (1997—2004 жж). 2003 жылы ұсталып, Ходорковский мен Лебедев мұнай ұрлаған және арам жолмен келген ақшаны заңдастырған деген айыппен сотталған. Екеуіне сот үкімі бойынша 13,5 жылға сотталды, тағайындалған жаза мерзімі 2016 жылы бітуі тиіс. АҚШ пен Еуропа үкіметтері Ходорковскийге шығарылған сот үкімінің саяси астары бар болуы мүмкін деп қауіптенетіндерін айтты. Михаил Ходорковский – Кремльді кекетіп, мұқатып отыратын сыншы. Жақтастары оның түрмеге отыруының саяси сипаты бар деп есептейді. Владимир Путинмен бірге, желтоқсанның 20, 2002]] Қазіргі уақытта жабылып қалған аса ірі ЮКОС мұнай компаниясының бұрынғы президенті, Карелия түрмесінде жазасын өтеп жатқан Михаил Ходорковский очерктерін жариялай бастады. Бірақ бұл жазбалар оның саяси көзқарасы немесе басынан өткен қиындықтар жайында емес, «темір тордың арғы жағындағы» өмір, бірнеше тұтқынның тағдырлары жайында. Дегенмен, 2011 жылы қыркүйекте Адам құқықтары бойынша Еуропа сотының шешіміне сәйкес, Ресей үкіметі "Юкос" мұнай компаниясына қарсы сот процесінде бірнеше заңбұзушылық жасаған. Алайда сот "үкімет "Юкосты" әдейі жоймақшы болды" деген айыпты жоққа шығарды. Дереккөздер
Парсеваль теоремасы

Парсеваль теоремасы деп унитарлық Фурье түрлендіруін айтады. Яғни функция квадратының (немесе интегралының) қосындысы түрлендірілген нәтиженің квадраттарының (немесе интегралының) қосындысына тең болады. Парсеваль теоремасының жалпы түрін Планшерел теоремасы немесе Рэлейдің жалпы формуласы деп аталады. Теорема қатарлар үшін Марком-Антуан Парсевалмен 1799 жылы дәлелденген және кейінірек Фурье қатарына қолданылған. Теорема былай жазылады : мұндағы уақыттық және кеңістіктік сигналын оның жиілік облысындағы өрнектелуін байланыстыратын үздіксіз Фурье түрлендіруі. Теореманы дискретті түрде былай жазады: : , мұндағы N санақты сигналының Дискреттік Фурье түрлендіруі. Парсеваль теоремасы сигнал энергиясы мен оның спектрі энергиясы теңдігін анықтайды. MATLAB тіліндегі Парсеваль теоремасын көрсететін код Әдебиеттер # #
Пуассон интегралы

Пуассон интегралы Дирихле есебінің Лаплас басқаруының шар үшін шешімін табуғы көмектеседі. Шар ішіндегі u(r, φ) гармоникалық функциясы үшін функциясының u 0 шекарасында мына шарт орындалсын: u(R, φ) = u 0 (φ), оның үстіне функцияға келесі тегістік класы ретінде тиесілі: , где ∂D — D шары шекарасы, ал — оның тұйықталуы. Онда осы Дирихле есебі шешімі Пуассон интегралы арқылы жазылады: : мұндағы ω n — бірлік сфера ауданы, ал n — кеңістік өлшемі. Екі өлшемді кездегі шешуі Функция : Дирихле есебінің дөңгелектегі Лаплас теңдеуі үшін шешімі екені белгілі. Фурье коэффициенттерін пайдалана отырып осыны түрлендірейік: : Соңғы қосындыны 0≤r Осылайша, дөңгелек үшін Пуассон интегралы былай түрленеді: : Әдебиет
Симплекстік әдіс

Математикалық ықшамдауда, Данцигтің симлекс алгоритмі (немесе симлекстік әдіс) сызықтық программалауда кеңінен таралған алгоритм. Информатика төңiрегiндегi техникалық есептеуiш журналы (The journal Computing in Science and Engineering) бұл алгоритмді 20 ғасырдың он мықты алгоритмдерінің біреуіне жатқызды.Алгоритм аты Т.С.Мотцин айтып кеткендей жеңіл (simplex ) деген сөзден шыққан.Симплекс әдістерде қолданыс таппайды, бірақ ол симплексациялық конустарға ісерін тигізеді, қосымша шектеулермен симплекстерге тиісті болады. Конусты симплексті қарау бұрыш яғни бұрыштарының жаны геометриялық дене, көпжақ. Стандартты түрі Сызықтық программалауды стандартты түрдің ьіреуіне келтіру келесі түрде іске асуы мүмкін. Біріншіден, барлық нөлден басқа мәні кіші мүшеге жаңа мүше енгізілуі мүмкін. Шын мүше жаңа мүше арқылы шеттелуге болады. : жаға мүше, y 1 , былайша жазылады : Екінші теңдеу x 1 мүшесін сызықтық программадан шығарылуы үшін қолданыс табады.Осылайша кіші мәнді шектеулер оң мәнді шектеулерге айналады. Екіншіден, әр бір қалып отырған шектеулер үшін "жалған айнымалы" еніп отыр,олар шектеулерді теңдікке ауыстыру үшін кіргізіледі.Бұл айнымалы теңсіздіктің екі жағындағы айырмашылықты көрсетеді және бұл айнымалы оң болады деп санаймыз. : төмендегіге ауысады. : Бұл түрде алгебралық тұрғыда амалдар қолдану жеңіл болады. " ≥ " пайда болатын теңсіздіктерде көптеген авторлар "мол айнымалысына" жүгінеді. Үшіншіден,шектеусіз мүше сызықтық программалауда теңсіздіктен шығады. Екі әдіспен іске асыруға болады.Бір жолы мүше кездескен теңсіздікте айнымалы енгізу арқылы, екінші жолы мүшені екі шегі бар мүшемен алмастыру болып табылады. Мысалы, егер z 1 шектеусіз болса,онда : Теңдіктен z 1 сызықты программалауда алып тастау мүмкін болды. Процесс толық мүмкін ауданға келгенде мынадай түрде жазылады : Бұл жердегі A қатардағы сан деп ойлаймыз. Бұл ешқандай кемшіліктергі әкелмейді немесе Ax&nbsp;>=&nbsp;b керек емес теңдеулерге,сызықтық программаның шешімі жоқ деген шешімге әкелуі мүмкін. Pivot operations The geometrical operation of moving from a basic feasible solution to an adjacent basic feasible solution is implemented as a pivot operation. First, a nonzero pivot element is selected in a nonbasic column. The row containing this element is multiplied by its reciprocal to change this element to 1, and then multiples of the row are added to the other rows to change the other entries in the column to 0. The result is that, if the pivot element is in row r, then the column becomes the r-th column of the identity matrix. The variable for this column is now a basic variable, replacing the variable which corresponded to the r-th column of the identity matrix before the operation. In effect, the variable corresponding to the pivot column enters the set of basic variables and is called the entering variable, and the variable being replaced leaves the set of basic variables and is called the leaving variable. The tableau is still in canonical form but with the set of basic variables changed by one element.
Алматыдағы хоккей

Алматы хоккейі тарихы XX ғасыр 50-ші жылдардан бастау алады. Жергілікті командалар сол кездері Қазақ КСРі біріншілігінде өнер көрсетке, кейінірек КСРО чемпионатында әжептәуір өнерімен алматылық «Еңбек» клубы (1967/1972 жылдары — «Автомобилист») жанкүйерлерді тәнті еткен. Соның ішінде, мысалы, 1970 жылы алматылықтар КСРО кубогында жартылай финалға дейін жеткен, онда Воскресенсктың «Химигіне» жол берген. Алты маусым бойы (1969/1970, 1972/1973, 1973/1974, 1974/1975, 1982/1983 және 1983/1984) Аалматы «Еңбегі» қазақ хоккейінің намысын одақтық 1 лигада қоғаған, ең сәтті нәтижеге 1973/1974 жылы 8 орынмен жеткен. Команданы КСРО бойынша танымал хоккей бапкерлері — Юрий Сааль және Қазақстан хоккейінің негізін салушылардың бірі Юрий Баулин жаттықтырған,«Еңбек» сапында өте мықты хоккейшілер — кейінірек әлем чемпионы атанған Юрий Леонов сияқтылар ойнаған. 1975 жылы клуб жабылып тек 1980 жылы қайта ашылған, сосын қайта КСРО 1 лигасында ойнау құқына ие болады. Дегенмен «Еңбек» көп өмір сүрмейді… Үміт ұялатқан 15 жылдай Алматы кәсіби хоккейсіз қалады. Хоккейді сүйетін қалада бұл спорт түрі әлі де болған, бірақ әуесқой деңгейде ғана. 1999 жылы ғана Қазақстан премьер-министрі «Хоккейді дамыту жайлы» қаулысымен «Еңбек» қайта дүниеге келді. Қазақстан чемпионатында қатысып алматылықтар жақсы өнер көрсете алмады. Жеткіліксіз қаржыландыру клубты жақсы ойыншылармен жасақтаусыз және толыққанды жаттықтыру жұмысын жүргізусіз қалдырды. Басқа қазақ клубтары Қазақстан чемпионатымен қатар Ресей біріншіліктерінде қатысып жүрсе, «Еңбек» жылына он шақты ғана ойын өткізетін. Оның үстіне БАҚта жиі клуб жабдықтары мен қаражаттары ұрлануы жайлы жемқорлық айыптау әңгімелері шығып тұрды. Ақыры 2009 жылы клуб жабылып тынды… Үлкен хоккейдің қайта оралуы Толыққанды алғашқы Қазақстан біріншілігі 2009/2010 жылғы Алматысыз өтті. Ақыры қалада 2010 жылы мүлдем жаңа клуб құру туралы шешім қабылданды. «Алматы» клубы қала бюджеті мен әкімшілік қолдауымен өмір сүруде. Команданы Қазақстанның танымал маманы ҚХЛдық тәжірибесі бар Александр Высоцкий жасақтап өзі бас бапкер болып тағайындалды. Бірінші маусымда ақ Алматы клубы мойындалған мықты клубтардың терін әбден төккізді. Алматыда ірі хоккей ойындары қайта жөндеуден өткен Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында, Медеу мұз айдынынды немесе Алматы облысы Талғар қаласындағы Ақ бұлақ кешенінде өтеді. Мысалы 2011 жылы Қысқы Азия ойындарының әйелдер хоккей ойындары толықтай Алматыда өтті. Әйелдер хоккейі Алматыда негізделетін Айсұлу кәсіби әйелдер хоккей клубы Қазақстанның мұзды хоккейден ұлттық әйелдер құрамасының негізгі клубы болып табылады. Бұл клуб 2004 жылдан халықаралық ареналарда Қазақстан намысын сәтті қорғауда. Дереккөздер
Айсұлу (шайбалы хоккей)

«Айсулу» хоккей клубы — Алматы қаласының әйелдер шайбалы хоккейден кәсіби клубы. Бапкері әрі директоры — Александр Иванович Мальцев. Команда ойындарын көбіне Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында өткізеді. «Айсулу» клубы өзінің хоккей мектебі мен екінші клубтық жастар командасын жасамақшы. Тарихы 2004 жылдан «Айсұлу» әйелдер арасындағы еуропалық чемпиондар кубогында өнер көрсетеді. 2008 жылы «Айсұлу» еуропалық чемпиондар кубогында 3-ші орын алды. 2011 ақпанның 23 нен 27 арасында «Айсұлу» еуропалық чемпиондар кубогында финалда ойнап 4-ші орын алды. Команда нәтижесі Қазіргі құрамы Марапаттар Татьяна Штельмайстер «2007/2008 жыл Еуропа чемпиондары кубогының үздік қорғаушысы». Дарья Обыденнова «2010/2011 Еуропа чемпионадары кубогының үздік қақпашысы». Сыртқы сілтемелер * [http://www.sports.kz/news.php?typesmall&id0000033096&st=0000000011 «Айсулу» — надежда Азиады] * [http://www.icehockey.kz/woman_team/ Казахстанская федерация хоккея с шайбой — Результаты казахстанской женской лиги] * [http://www.icehockey.kz/history/ Казахстанская федерация хоккея с шайбой — История Казахстанского хоккея ] * [http://www.inform.kz/rus/article/2316072 Интервью с тренером женской сборной Республики Казахстан по хоккею] * [http://sport.gazeta.kz/art/?aid=46433 Хоккеистки ХК «Айсулу» вышли в финал Кубка европейских чемпионов] * [http://www.fhr.ru/content/news/6974.html Женский Кубок европейских чемпионов-2011]
Қанатбек Бегәлиев

Қанатбек Бегәлиев ( Талас, Қырғызстан) — Қырғызтсандық балуан, Бейжің-2008 жазғы Олимпиада ойындарында грек-рим күресінен 66 кг салмақ дәрежесінде күміс алған Қырғызстан балуаны. Афина 2004 Олимпиадасында 11ші орын алғаннан кейін ол Қазақстан ұлттық құрамасына шақыру алып Қазақстан азаматтығын алып сонда 2008 жылғы Олимпиадаға дайындала бастайды. Алайда іріктеу жарыстары жақындағандаҚазақстан атынан боз кілемге шыға алмаған соң қайта Қырғыз еліне оралып, ақыры Бейжіңде Қырғызстан үшін күміс медаль ұтады. Ол «Әрине мен Қазақстанға үлкен алғысымды білдіремен, мені қолдаған барлық бапкерлер мен адамдарға рахмет айтамын. Мен Қазақстанда тау етегінде қазақ балуандарымен бірге жаттықтым, олармен бірге футбол ойнадым. Сондықтан бұл медалімнің бір бөлігі Қазақстандыкі» дейді Дереккөздер
Халықаралық «Метро» қауымдастығы

Халықаралық «Метро» қауымдастығы 1992 жылдың ақпан айында құрылған. Басты мақсаттары - Кеңес одағы құлағаннан кейін метрополитен мамандары арасында үзіліп қалған қарым-қатынасты кәсіптік орган құру арқылы қалпына келтіру. Сондай-ақ ТМД елдері метрополитендерінің арасындағы интеграциялық байланыстарды нығайтуға және нормативті-техникалық құжаттарды үйлестіріп отыруға бағытталған. Бүгінгі таңда «Метро» қауымдастығы Халықаралық қоғамдық көлік одағының мүшесі. Бұл қауымдастық құрамына кіретін 20-дан астам ұйымдар мен компанияларға жолаушыларды тасымалдау саласындағы озық тәжірибелерді зерттеп, енгізуге мүмкіндік береді.
Корея қор биржасы

KRX (Korea Exchange – Корей биржасы) – Оңтүстік Кореядағы жалғыз қор биржасы. Биржаның штаб-пәтері Пусан қ. орналасқан, кеңсесі Сеул қаласында орналасқан, ақша нарығы мен нарықтық бақылауды жүзеге асырады. Корей қор жəне фьючерстік биржасы туралы Актіне сəйкес, KRX Корей қор биржасының, Корей фьючерстік биржасының жəне Қор нарығына қатысушылардың корей ассоциациясының (KOSDAQ) интеграциясы нəтижесінде құрылған. Бұрынғы биржалардың құрамына кірген бағалы қағаздар жəне деривативтер нарықтары, енді KRX бизнес-бөлімшелері болып табылады: қор нарығы бөлімшесі, KOSDAQ нарығы жəне деривативтер нарығы бөлімшесі. KRX Қазақстан, Өзбекстан, Вьетнам, Филиппиндер, Малайзия, Камбоджа жəне Лоас биржаларымен ынтымақтастықта қызмет етеді. Дереккөздер
KAZNEX INVEST

ҚР индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің экспорт және инвестициялар жөніндегі «KAZNEX INVEST» ұлттық агенттігі - еліміздің даму институттарының бірі. Ол ұлттық экономиканы қайта жарақтандыру жолымен қазақстанның шикізаттық емес экспортың ары қарай дамыту үшін және экономиканың приоритетті секторларына инвестиция тарту мақсатында құрылған.
Джованни Пико делла Мирандола

Джованни Пико делла Мирандола (1463-1494жж.) – 24 ақпан күні граф Мирандоланың жанұясында дүниеге келеді. 14 жасынан бастап итальяндық және шет ел университеттерінде жүйелі білім ала бастайды. 1477-1479жж. Балонда канондық құқықты, Феррарда тіл білімін, Падуя мен Павийде философияны оқиды. Онда 1484 жылға дейін қосымша грек тілін үйренумен болды. 1484 жылды Пико Флоренцияда өткізіп, Марсилио Фичино, Анджело Полициано, Джироламо Бенивьени, Лоренцо Медичи деген платондық академияның бас мүшелерімен достасты. Бұл достастық Жас философ-гуманистің платонизм мен неоплатонизмге қызығушылығын туғызып, алғашқы жазбаларында көрініс табады. 1485-1486 жж. Париж университетінде білім алып, кейін Италияға қайтысымен шығыс шығыс философиясы және араб, халдей, еврей тілдерін меңгеруді тереңдете түседі.1486ж.-аяғында Пиконың, оған үлкен даңқ әкелген, бірқатар философиялық шығармалары жарық көреді. Философтың өнер жолындағы есею кезеңі қысқа болды. Ол 1494 ж. 17- қарашада ауыр сырқаттан қайтыс болады.Бірақ, артынан қалдырған ізі өте жемісті, 1489 ж. > аталатын философиялық-теологиялық еңбегі, 1492 ж. > шығармасы, 1494 ж. > атты шығармалары жазылады. Оның ғылыми мақсаты – әр түрлі діндер мен философиялық жүйелерден саралап алынған жалғыз шындықты табу болды. > деген пікірде болған ол, философия санаулы адамдардың ісі емес, баршаға бірдей деген тұжырымға келеді. > кітабында ойшылдың әлдебір оқу жүйесіне немесе мектеп көзқарастарына тәуелсіз, философиялық немесе дінтану машақаттарына түсініктеме беру құқығы барын дәлелдейді. Дереккөздер >, Мәскеу >, 1981ж.
Мотор-Роллер

Мотор-Роллер (Motor-Roller) —Алматы рок группасы. Өмірбаян Топ өзінің өмірін 1993 жылы Алматы қаласында бастады.Топ негізін салушы және тұрақты жетекшісі Ильяс Аутов. Іс жүзінде барлық өлеңнің әні мен сөзінің авторы. Топ құрылғалы бері топ құрамында әр түрлі музыканттар болды, топ музыканың түрлі салаларында тәжірибе жасап көрді. 3 CD альбом, бірнеше қазақстандық, ресейлік телеканалдарда көрсетілген бейне клиптер түсірілді. Негiзгi және естен кетпес айғақтар *2004 жылы «От Бишкека до Алма-Аты» анимацияланған бейне видеосы Хораватиядағы Загреб қаласында жылда болатын Бүкіләлемдік Анимациялық Фильмдер Фестивалінде бас жүлделерінің біреуіне ие болды. *2006 жылы «Хроника предсказанного сновидения» деген фильмі түсірілді топтың «Сновиденья» деген өлеңітің пайда болу жұмысы туралы. Жоба авторы video-art жанрында жұмыс істейтін ағылшын суретшісі Дину Ли. **2007 жылы бұл фильм Лондан орталығында тәулік бойы жұмыс істейтін дисплейде көрсетілді.BBC каналында, әр түрлі Ұлыбританияда, АҚШта , Еуропада өткен video-art көрмелерінде көрсетілді.(University of North Texas Art Gallery, Kulturbunker Cologne, Victoria & Albert Museum (London, UK), Cornerhouse Gallery (Manchester, UK), SPACE Gallery (London, UK)) *2006 жылы топ «Чайф» тобының мүшесі Владимир Шахринмен «Утро в деревне» деген композицияны өмірге әкеледі. Режиссер Богдан Дробезко осы жылы композицияға бейне клип түсірді. Клип әр түрлі ресейлік ТВ каналдарда көрсетілді. **2009 жылы өлең ресейлік «Чайф» тобының «Свой/Чужой» деген альбомға енгізілді *2010 жылы топ жетекші неміс Die Toten Hosen атты топпен концерт берді. Концерт Алматыда өтті. *2011 жылы топ «Чайф» тобымен қазақстандық радиостанса Tengri FM туған күніне арналған концертте сахына төрінде бірге болды.[http://tengrinews.kz/music/181490/ қазақстандық радиостанса Tengri FM]. Қатысқан фестивальдер мен жарыстар *2004, 2005, 2007 және 2011 жылдары топ халықаралық «Старый Новый Рок» және «На волне» фестивальдерінің қатысушылары болды. *2005 жылы Ильяс Аутов фестивальдің үздік вокалисі мәртебесін алды. *2005 жылы топ Алматы маңындағы «Байсерке» аэродромында «Нашествие» фестиваләне қатысты. Қазіргі құрамы * Ильяс Аутов (бас-вокалист, гитара) * Асет Нарманбетов (гитара, бэк-вокал) * Семен Палванов (клавиштар, бэк-вокал) * Артём Пыльнов (барабан) * Станислав Частухин (бас-гитара) Дискография Сілтемелер * [http://www.motor-roller.su/ Топтың ресми сайты] * [http://kiwi.kz/user/Motor-Roller/ kiwi.kz сайтындағы топтың видео-каналы ] * [http://newsmusic.ru/russian-rock-radio-online-2.htm/ Ротация Motor-Roller на Рок Радио Онлайн NEWSmusic] * [http://cwifthome.livejournal.com/17126.html/ «Апоптоз» альбомы туралы пікір] * [http://www.newsmusic.ru/news_2_22736.htm/ newsmusic.ru сайтындағы пікір] * [http://www.nneformat.ru/reviews/?id=6630/ Топқа және «Апоптоз» альбомына пікір] * [http://www.guruken.ru/reviews/Motor-Roller-Apoptoz/ В. Пономарев (Guruken) айтқан пікірі] Дереккөздер
Қолданбалы экология

Қолданбалы экология - экология ғылымы жүргізген ғылыми-зерттеу жұмыстарынан қорытындыларды қалай пайдаланудың тәсілдерін көрсетіп беруді қарастырады. Адамзат баласының әлеуметтік мұқтаждғын өтеу барысындағы табиғи ортаның ластануы, өнеркәсіп өндірісі, ауылшаруашылық, химиялық, медициналық, биохимялық, рекроциондық, технологиялық және тағы басқа өндіріс орындарының жағдайы, айналаны қоршаған ортаға тигізетін әсері, өндіріске жаңа технологияны енгізу, ластау, көздеріне Мониторинг қою туралы ғылыми жұмыстарын жүргізді.
Қысқы Азия ойындары 2007

VІ қысқы Азия ойындары Чаңчун қаласында, Қытайда Қаңтардың 28 мен Ақпанның 4, 2007 жылы өтті. Бұл ойындар Қытайда осымен екінші рет өтуі; алғашқысы Харбинде 1996 жыды өтті. Спорт түрлері Алтыншы Азиадада барлығы 47 медаль он спорт түрлері бойынша жарысқа салынды. * * * * * * * * * * Қатысқан елдер Осы ойындарға алғашқы рет Азия Олимпиялық Кеңесі мүше елдерінің барлығы өз өкілдерін жіберді. Келесі 25 Ұлттық Олимпиялық комитеттер өз спортшыларын жіберген, споршылар саны да берілген: * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * ;Жарысқа қатыспаған елдер Келесі елдер спортшыларсыз өкілдерін жіберген: * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Жарыс кестесі Медаль кестесі Жергілікте команда бөлектеніп жазылған. References
Азия Олимпиада кеңесі

Азия Олимпиада кеңесі (АОК) Азия спортын бақылайтын, басқаратын ұйым, қазіргі кезде 45 Ұлттық Олимпиада комитеттері мүше. Президенті — Шейх Фахад әл-Сабах. АОК бас пәтері Кувейт қаласында. 'Азия Олимпиада кеңесі аумақтық, құрлықтық және халықаралық деңгейде спорт саласы бойынша Азия елдерінің спорттық қызметін үйлестіреді. Негізі 1982 жылы қарашаның 16-шы жұлдызында қаланған. Мүше елдер Осы бөлімде ҰОК ХОК-не мүше болған күндері және егер одан басқа күн болса ҰОК негізі қаланған күн де берілген. Макауды АОК мойындағанымен ХОК мойындамаған, яғни ол Олимпиада ойындарына қатыса алмайды. Бұрынғы мүшелері Израиль 1981 жылы АОКтан шығып Еуропа Олимпиада кеңесіне мүше болды. АОК жарыстары * Азия ойындары * Қысқы Азия ойындары *Азия жағалау ойындары * Азия Жастар ойындары *Жабық ғимараттағы Азия ойындары Сілтемелер Сыртқы сілтемелер * [http://www.ocasia.org/ Ресми торбеті] * [http://www.asianparalympic.org/ Азия Паралимпиялық Кеңесі ресми сайты]
Мори теоремасы

Мори теоремасы — бұл келесі Тригонометрикалық үйлестіктің кездейсоқ аты: : Бұл одан жалпы түрдің жекеше түрі болып табылады : n 3 және &alpha; 20° болғанда. «Мори теоремасы» аты дәл осы атпен бұл үйлесімділікті пайдаланған Ричард Фейнман арқасында пайда болды. Фейнман бұл атты балалық шағында Мори Якобс деген баладан осы үйлесімділікт туралы естіп жаттап алғаннан солай пайдаланған. Синусқа қатысты баламасын да жазуға болады: : Оның үстіне екіншісін бірінші үйлесімділікке бөлгенде тангенс үшінде табатынымыз: : Дәлелдеу Қос бұрыштың синусы формуласын пайдаланып былай жазамыз : Осыдан өрнектеледі : Онда : Осы теңдіктердің сәйкесінше оң жіне сол жақтарын көбейте табатынымыз: : Бөлшектерді қысқартқанда соңғы алымында да, біріншінің бөлімінде де синус қалады, сонымен бірге 2-нің n дәрежесі бөлімінде қалады: : Ал мұл Мори теоремасының жалпы түрі. ескерту
Жарты бұрыштың тангенсы формуласы

Тригонометрияда жарты бұрыштың тангенсы формуласы жарты бұрыштың тангенсын толық бұрыштың тригонометриялық функциялары арқылы өрнектейді: : Бұл формуланың басқа да түрлері бар: : θ бұрышының анықталу облысында келесі орындалады : Геометриялық дәлелдеуі :
Тригонометриялық үйлесімдіктер

Тригонометриялық үйлесімдіктер — ортақ анықталу облысындағы барлық аргументтері үшін орындалатын тригонометриялық функциялардың математикалық өрнектері. Негізгі тригонометриялық формулалар (1) формула Пифагор теоремасының салдары болып табылады. (2) жіне (3) формулалар (1) формуланы мен сәйкесінше бөлгенде шығады. Аргументтерді қосу формуласы (7) Формула (5) формуласын (6) формуласына бөлгенде шығады. Ал (8) — (6) формуласын (5) формуласына Қос бұрыш формуласы Қос бұрыш формулалары (5), (6) , (7) және (8) формулаларынан β =α десек шығады: Үш бұрыштың формуласы Дәреже төмендету формулалары Дәреже төмендету формулалары (24) формулаларынан шығады: Функциялар көбейтіндісін түрлендіру формулалары Функциялар қосындысы формулалары Қарапайым тригонометриялық теңдеулерді шешу * :: Егер — нақты шешуі жоқ. :: Егер — мына түрдегі сандар шешімі болып табылады * . :: Егер — нақты шешуі жоқ. :: Егер — мына түрдегі сандар шешімі болып табылады * :: Мына түрдегі сандар шешімі болып табылады * :: Мына түрдегі сандар шешімі болып табылады Әмбебап тригонометриялық алмастыру Үйлесімдіктер тек екі жағы (яғни ) бар болғанда ғана мағыналы болады. * * * Қосымша аргумент (Юнис тәсілі) Тригонометриялық функциялардың комплекс түріндедегі түрі Эйлер формуласы кез келген нақты үшін келесі теңдік орындалады дейді: : мұндағы — натурал логарифм негізі, : — жалған бірлік. Эйлер формуласымен пен функцияларын былай анықтауға болады: : , : . Содан: : :
Мольвейде формулалары

Мольвейде формулалары — үшбұрыштардың қабарғалары мен төмелеріндегі бұрыштары арасындағы тригонометрикалық қатынастар: :: :: мұндағы A, B, C — сәйкес төбелеріндегі бұрыштар мәндері ал a, b, c — ұшбұрыштардың сәйкесінше B мен C, C мен A, A мен B төбелерін қосатын қабырғалары. Формулалар неміс математигі Карл Мольвейде құрметіне аталған. Тағы қараңыз * Тригонометриялық үйлесімдіктер * Тригонометриялық функциялар Әдебиет * О. В. Мантуров, Ю. К. Солнцев, Ю. И. Соркин, Н. Г. Федин. Толковый словарь математических терминов, М.: Просвещение, 1965.
Әл-Асқари мешіті

Әл-Асқари мешіті — Ирактағы Шииттердің негізгі мешіті, екі имамның — Имам Әли әл-Хади мен Имам Асқаридың қабірлері де осында. Самарра — Аббас әулеті халифтарының астанасында орналасқан. Тарихы мен сәулеті Мешіт 944 жылы салына бастады. Қазіргі келбетіне XIX ғасырда Насреддин-шахтың жомарттығы арқасында келді, ол биіктігі 68 метр ал ені 20 метрлік алтын күмбез құрылғысын қаржыландырды. Құрылыс жұмыстары 1868 жылдан 1905 жылға дейін жалғасты. 2006 жылғы ақпанның 22 Ирак соғысы кезінде алтын күмбезге нұқсан келтірген лаңкестік орын алды. Бұл шииттер мен сүнниттер арасындағы кикілжіңге алып келді. 2007 жылы маусымда мешіт маңында тағы жарылыс болды. Қайта қалпына 2009 жылы көкекте келтірілді. Дереккөздер * [http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/276rev.pdf Экспертное заключение Комитета по охране памятников ЮНЕСКО]
Сент-Китс және Невис

Сент-Китс және Невис Федерациясы (, ), сонымен қатар Сент-Кристофер және Невис федерациясы — Кариб бассейніндегі Сент-Киттс және Невис аралдарында орналасқан мемлекет, Кариб теңізінің ең кіші мемлекеті. Мемлекет аумағы — 261 км². Халқының саны — 50 мың адамды құрайды (2010). Елордасы Сент-Китс аралында орналасқан Бастер қаласы. Сент-Киттс және Невис мемлекеті батыс жарымшардағы аумағы бойынша да, халқының саны бойынша да ең кіші мемлекет есептеледі. Ұлыбритания монархы басқаратын Ұлттар Достастығы мүшесі. Астанасы — Бастер қаласы. Халқы 40 мыңға жуық (2000), 86%-ын жергілікті тұрғындар (негізінен африкалықтар), қалғандарын еуропалықтар құрайды. Ресми тілі — ағылшын тілі. Тұрғындары негізінен протестанттар. Сент-Китс және Невис — конституциялық монархия. Мемлекет басшысы — Ұлыбритания монархы тағайындайтын генерал-губернатор. Үкімет басшысы — премьер-министр. Жоғары заң шығарушы органы — Ұлттық жиналыс (бір палаталы парламент). Ұлттық мейрамы — Ұлт күні — 19 қыркүйек (1983). Ақша бірлігі — шығыс кариб доллары. Сент-Китс және Невис БҰҰ-ның (1983), Америка мемлекеттері ұйымының (1984) мүшесі. Географиясы Сент-Киттс және Невис жері негізінен таулы вулканды болып келеді. Климаты тропикалық пассатты. Ең биік нүктесі (1155 м) — Сент-Китс аралында. Айлық орташа температура 18 — 24С, жауын-шашын мөлшері 700 — 1200 мм. Таулардың аңғарларын қант құрағы мен мақта плантациялары алып жатыр. Ал жоғары бөліктері — таулы тропикалық орман жамылғысы. Ел аумағы жануарлар дүниесіне кедей. Сент-Киттс және Невисті 1493 ж. Х.Колумб ашты. 1623 жылға дейін Испанияның отары болды. 1623 ж. ағылшындардың, 1627 ж. француздардың қарамағына өтті. 17 — 18 ғасырларда Ұлыбритания мен Франция аралығындағы даулы аймаққа айналып, 1783 ж. ағылшындардың отарына айналды. 1958 — 62 ж. Вест — Үнді федерациясының құрамына кірді. 1967 ж. ақпанда Ұлыбритания қарамағындағы өзіндік басқару құқығына ие болып, 1983 ж. тәуелсіз мемлекетке айналды. Экономикасы Экономиканың басты саласы — ауыл шаруашылық қант құрағы, мақта, кокос пальмасы, күріш, ямс және банан өсіріледі. Балық шаруашылығы, сондай-ақ туризм дамыған. Тұз өндіріледі. Елдің ішкі сұранысын қанағаттандыру мақсатында азық-түлік тауарлары, тоқыма бұйымдары, аяқ-киім, дәрі-дәрмек, т.б. шығарылады. Елде қант з-ты жұмыс істейді. Сыртқа қант құрағын, мақта және кокос майын, электроника, мақта шығарады. Импортының негізін құрал-жабдықтар мен мұнай өнімдері құрайды. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлш. шамамен 7730 АҚШ долларына тең. Негізгі сауда серіктестері: Ұлыбритания, Кариб бассейні елдері, АҚШ. Дереккөздер
Тиуанако

]] ғибадатханасының қақпасы мен баспалдағы]] ) «Перу хроникасы» кітабының бірінші бөлімі.]] Тиуанако немесе Тайпикала (кейде Тиауанако, Тиуанаку, Тиванако, ) — Боливиядағы көне қала орны, Ла-Пастан 72 шақырым жерде Титикака көлінің шығыс жағалауы маңында. Қазба жұмыстары негізінде анықталғандай бұл қаладығы қоныс б.з.б.12000 жылдан біздің заманымызға дейін болған. II—IX ғасырларда Тиуанако — Орталық Анд аймағында ірі қала болған, — Пукина мемлекеті астанасы болған. Пукина тілінде Тайпикала деп аталған, яғни «әлем орталығы». Бұл уақытта қала 6 шаршы шақырымға жуық ауданды алып жатты, шамамен 40 мың тұрғыны болған. Шамамен 1180 жылы Пукинаны колья (аймара) тайпалары талғандағаннан кейін қала тұрғындары қаладан қашқан. Тиуанако өркениеті Тиуанако орталығы болған Пукина мемлекетінің өркениетін белгілеу үшін осы атты пайдаланады.Тиуанако өркениеті тілі белгісіз, ал тілі аты сақталмаған деп жиі айтылып жүр. Дегенмен ежелгі уақыттарда Тиуанако қуатты анд державасының астанасы болып онда пукина тілі кең тараған (қазір жойылған). Қазіргі Тиуанако сөзі — аймара (колья) тіліндегі бұрмаланған орталық тас. Пукина мемлекеті өзінің гүлдену шағында (700—900 б. з.) Анд таулы аймақтарының басым бөлігінен Тынық мұхит жағалауына дейін созылған. Бұл аймақта қазіргі бірнеше мемлекеттер территориялары кіреді: Боливияның таулы батыс өңірі, Перудың оңтүстігі, Чилидің солтүстігі және солтүстік-батыс Аргентина. Тиуанаконың сауда және мәдени байланыстары Оңтүстік Американың басым бөлігіне тараған. Тиуанако тұрғындары Титикака көлі маңында орасан зор суландыру жүйесін салған. Тиуанако өркенеитінің төрт дәуірін ажыратады: * Құрылу: 1600 б.з.б.— 800 б.з.б. * Қаласыз: 800 б.з.б.. — 45 б.з.б. * Қлассикалық: 45 — 700 б.з. * Империялық: 700—1180 б.з. Мемлекет құрыған соң Тиуанако мәдениетінің жалғастырушысы Мольо болған, артефакттар бойынша өте ұқсас, бірақ олар пирамада салмаған. Пукина мемлекеті өшкен соң, Тиуанако, оның маңызды орталығы, инктер мифологиясынд амаңызды рөлін жалғастыра берген. Олар Тиуанако олардың алғашқы билеушілері — инктер сапасы Манко Капак пен оның қарындасы әрі жұбайы Мама Окльо шыққан жері деп есептеген. Бұл тарихи инктердің Тиуанако аймағынан шыққандығын куәландырса керек (яғни Тауантинсуйу мемлекеті ақсүйектерімен қандық туыста болғандығы) . Тиуанако сонымен қатар қазіргі аймаралардың аңыз мен сенімдерінде үлкен орын алады. Этникалық құрылымы Тиуанако мен Мольо мәдениеттерінің тілі пукина тілі әбден болуы мүмкін, бұл тілде сөйлегендер XVIII ғасырларда кечуа тілі мен испан тіліне ауысып кетті. Инктер империясы кезінде оны билеушілер өз халқы сөйлейтін кечуа емес, «капак сими» дейтін жасырын тілде (пукина тілі болуы мүмкін) сөйлеген. Сыртқы сілтемелер * [http://whc.unesco.org/en/list/567 Официальный сайт Всемирного наследия ЮНЕСКО. Тиуанако.] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-bolivia.html#tiwanaku Всемирное наследие. Тиуанако. Каталог ссылок.] * [http://www.archaeology.org/interactive/tiwanaku/ О Тиуанако на сайте Archaeological Institute of America (ағылш.). Большая фотогалерея]