kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Кабо-Верде Ұлттық футбол құрамасы

Кабо-Верде Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Кабо-Верденің атынан сынға түсетін ұлттық құрама. КАФ және ФИФА мүшесі. Басқарушы орган - Кабо-Верде Футбол Федерациясы. Тарихы Елдегі футбол федерациясы 1982 жылы құрылды. Әлемдегі және Африкадағы ең әлсіз құрамалардың бірі. Бірақ соңғы жылдары елде футбол тәп-тәуір дамып, құрама футболшылары Италия, Англия, Испания клубтарында өнер көрсете бастады. 2013 жылы Кабо-Верде құрамасы тұңғыш рет Африка Ұлттары Кубогіне қатысты да, 1/4 финалға дейін жетті. Стадион Өз алаңындағы ойындарын көбіне ел астанасындағы Праядағы «Эштадиу да Варзеа» стадионында өткізіп келді. Стадион 2006 жылы ашылған, сыйымдылығы 8000 адам. 2014 жылы Праяда тағы бір 15 мың адам сыятын жаңа стадион салынып, оған "Ұлттық стадион" деген атау берілді. Африка кубогінде *1957—1992 — қатыспады *1994 — іріктеу *1996 — жарыстан шеттетілді *1998 — қатыспады *2000—2012 — іріктеу *2013 — 1/4 финал *2015 — топтық турнир *2017 — іріктеуден өте алмады Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tablesk/kaapv-intres.html 1979 жылдан бергі құрама матчтары]
Кения Ұлттық футбол құрамасы

Кения Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Кенияның атынан сынға түсетін құрама. ФИФА және КАФ мүшесі. Басқарушы орган - Кения Футбол Федерациясы. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Жетістіктері КЕСАФА КУБОГЫ *Чемпион (7): 1975, 1981, 1982, 1983, 2002, 2013, 2017 Соңғы он жылдағы бапкерлері * Францис Киманзи (2008–09) * Антуан Хей (2009) * Тахир Мухиддин (2009–10) * Якоб Мули (2010) * Зедекиа Отьено (2010–11, caretaker) * Францис Киманзи (2011–12) * Анри Мишель (2012) * Джеймс Нандуа (2012–13, caretaker) * Адель Амруше (2013–14) * Бобби Вильямссон (2014–16) * Стэнли Окумби (2016–17) * Пол Пут (2017-2018) * Себастьян Минге (2018-) Африка Ұлттары кубогінде *1957 — 1970 — іріктеу немесе қатысқан жоқ *1972 — топтық турнир *1974 — 1986 — іріктеу немесе қатысқан жоқ *1988 — топтық турнир *1990 — топтық турнр *1992 — топтық турнр *1994 — іріктеу *1996 — шеттетілді *1998 — 2002 — іріктеу *2004 — топтық турнир *2006 — 2017 — іріктеу Сілтемелер * [http://www.fifa.com/associations/association=ken/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Коморлар Ұлттық футбол құрамасы

Комор аралдары Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Комор аралдарының атынан сынға түседі. Басқарушы орган - Комор Футбол Федерациясы. Тарихы Құрама 1979 жылдан бері бар болса да Африка Футбол Конфедерациясына тек 2003 жылы ғана мүше болды. Ал ФИФА-ға 2005 жылы ғана мүше болды. Содан бері құрама не-бары сегіз ғана ресми матчқа қатысқан. Оның екеуі футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуінде Мадагаскар Ұлттық футбол құрамасымен өткен, екі ойында жалпы есеппен 2:10 есебімен ұтылған. Құрама әзірше әлем чемпионатына да, Африка Ұлттар кубогына да қатыспаған. Қарсыластары Сілтемелер *[http://www.fifa.com/associations/association=com/news/index.html ФИФА сайтында] *[http://www.rsssf.com/tablesc/como-intres.html Құрама статистикасы] Дереккөздер
Лесото Ұлттық футбол құрамасы

Лесото Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Лесотоның намысын қорғайтын Ұлттық құрама. ФИФА және КАФ мүшесі. Басқарушы орган - Лесото футбол қауымдастығы. Тарихы Ешқашан әлем чемпионаты мен Африка Ұлттар кубогына қатысқан емес. Құрлықтағы аутсайдер ұжымдардың бірі. Тек бір рет қана аймақтық турнир саналатын Оңтүстік Африка құрамалары сынға түсетін КОСАФА турнирінде 2000 жылы финалға дейін барған. Зимбабведен екі рет 0:3 есептерімен ұтылып қалған. Жетістігі *КОСАФА кубогының күміс жүлдегері: 2000 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fifa.com/associations/association=les/index.html Лесото құрамасы жайлы ФИФА сайтында]
Либерия Ұлттық футбол құрамасы

Либерия Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Либерияның намысын құорғайтын құрама. Басқарушы орган - Либерия Футбол Қауымдастығы. ФИФА және КАФ мүшесі. Тарихы Құрама 1960 жылдардың ортасында әлемдік құрлықтық ұйымдарға мүше болды. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Африка Ұлттары кубогына екі рет қатысып, екеуінде де топтық турнирден аса алмаған. 1987 жылы Шығыс Африка кубогында финалға дейін жетіп, Гана құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалды. 1995 жылы африкалықтар арасынан әлемнің үздік футболшысы атанған Джордж Веа Либерия құрамасының өкілі. Атақты футболшылары * Джордж Веа * Кельвин Себве * Джеймс Дебба * Крис Гбанди * Зизи Робертс * Кристофер Вре * Джимми Диксон * Дули Джонсон * Сэм Джонсон * Секу Олисе Джабате * Фрэнсис Доу * Сильванус Нимели Дереккөздер Сілтемелер *[https://web.archive.org/web/20060220014841/http://www.liberiansoccer.com/home.htm Либериядағы футбол] *[http://www.fifa.com/associations/association=lbr/index.html Құрама жайлы ФИФА сайтында]
Инанш Білге хан

Инанш Білге хан немесе Инанш Білге Боғұ хан немесе Инат хан — Найман хандығының ханы болған. Гумилёвтің айтуынша, оның христианша аты Джон (Иоанн) болған. Билігі Ол Наймандардың Бетегін тайпасынан кейін тұрған Күшіғұт тайпасынан шыққан. Үлкен ағасы Наркеш Таянмен (қытайша: 納兒黑失太陽) бірге Енисей қырғыздарын бағындырған және кейінірек ағасынан кейін хандыққа отырған. 1143 жылы Елұй Дашы қайтыс болған соң, Инанш хан дербес билеушіге айналды. Ол 1174 жылы Керейіттердің билеушісі Тоғрыл ханның інісі Ерке Қараны қолдады. Инанш хан қайтыс болғаннан кейін, Найман ұлысы екіге бөлініп, оның ұлдары әрқайсысы жеке билік жүргізді. Отбасы Инанш ханның Гүрбесу (қытайша: 古兒別速) және басқа да әйелдерінен кемінде екі ұлы болған: *Тайбұқа, ол Таян хан ретінде белгілі *Бұйрық хан Гүрбесу кейінірек өзінің өгей ұлы Тайбұқаға үйленген (леварат некесі, әмеңгерлік). Сипаттамасы «Моңғолдың құпия шежіресінде» Инанш хан Наймандар арасында абыройлы адам ретінде сипатталған. Әдебиет * Қинаятұлы З., Моңғол үстіртін мекен еткен соңғы түрік тайпалары: 9 – 12 ғасырлар, А., 2001. Дереккөздер
Қарлұқ хандығы

Қарлұқ хандығы (960 - 1222) — ортағасырлық феодалдық түркі мемлекет. Астанасы - Қойлық қаласы. 1130 жылға дейін Қарахан, кейін Қарақытай, Моңғол империясының вассалы болған мемлекет. 1200 жылы тəуелсіз хандық болды. 1211 жылы Арыслан хан мен Бұзар хандар Шыңғыс ханмен одақтасып Күшілік ханға қарсы күрес жүргізді. Шыңғыс хан ұлдары арасында ұлысқа бөлісу кезінде, Қойлық иелігі Жошы ұлысына, Алмалық иелігі Шағатай ұлысының құрамына кіреді. Билеушілері: # Арыслан хан (ордасы Қойлық қаласы) # Бұзар хан (ордасы Алмалық қаласы)
Арыслан хан

Арыслан хан — Қарлұқ мемлекетінің ханы. Жетісудің солтұстік бөлігінде орналасқан Қойлық аймағында билік етті. Басында Қарақытай мемлекетінің вассалы болып, кейін тәуелсіздік алу жолында күрес жүргізіп, өзін жаңа хан жарияланды. Жетісудағы толық билікті қолына алған найман ханы Күшілік ханның .жергілікті мұсылмандарға қарсы қудалау саясатына қарсы күресіп, Алмалық билеушісі Бұзар ханмен және Ұйғыр идықұты Бауршымен одақтасты. Моңғол қолбасшылары Жебе мен Сұбедей ноян бастаған моңғол қолы Жетісу жеріне Күшілік ханға қарсы жорық жасау мақсатында келуін пайдаланып, Шыңғыс ханмен одақтасты. 1211 жылы Шыңғыс ханға елшілік жіберіп, бодан болды.
Маврикий Ұлттық футбол құрамасы

Маврикий Ұлттық футбол құрамасы - Халықаралық жарыстарда Маврикийдің намысын қорғайтын Ұлттық футбол құрамасы. Басқарушы орган - Маврикий Футбол Қауымдастығы. ФИФА және КАФ мүшесі. Тарихы Маврикий Футбол Қауымдастығы 1962 жылы құрылды. Сол жылы-ақ ФИФА-ға мүше болды. Бір жылдан соң құрлықтың ұйымға мүшелікке өтті. Әзірше әлем чемеионатына қатысқан жоқ. Африка Ұлттар Кубогына бір рет қатысқан. 1974 жылы топтық турнирден аса алмады. Жетістіктері ретінде екі рет Үнді-Африка ойындарында 1985, 2003 жылдары топ жарғанын айтуға болады. Ал оңтүстік Африка ққұрамалары қатысатын КЕСАФА кубогында тек 1/4 финалға ғана шыққан (2004). Жалпы, оншалық мықты құрамалар сапына жатпайды. Қазір ФИФА рейтингінде 159-ші орында. Сонау 1992 жылы 112-ші орынға дейін көтеріліпті. Бірақ ол кезде ФИФА-ға мүше елдер қазіргіден біршама аз еді. Африка Ұлттары кубогында *1957-1972 — қатыспады *1972 — топтық турнир *1972-2019 — қатыспады Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/africa/teams/team=43871/index.html ФИФА.ком сайтында құрама жайлы]
Мавритания Ұлттық футбол құрамасы

Мавритания Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Мавританияның намысын қорғайтын ұлттық құрама. Басқарушы орган - Мавритания Футбол Федерациясы. ФИФА және КАФ мүшесі. Тарихы Алғашқы ойынын 1963 жылы Сенегалда Конго Демократиялық Респбуликасына қарсы өткізіп, 0:1 есебімен ұтылып қалды. 1967 жылы Танзаниямен 1:1 есебімен тең ойнады да, құрама алғашқы голын соқты. Сондай-ақ құрама 1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары мен 1978 жылғы әлем чемпионаттарының іріктеулеріне қатысты, бірақ екі турнирді де сәтсіз аяқтады. Ал 1980 жылы 12 қазанда алғашқы жеңісін тойлады, Мали құрамасын 2:1 есебімен ұтты. Құрама келесі ойынын тек арада 18 жыл өткен соң ғана өткізді. 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде Буркина-Фасодан екі ойын қорытындысы бойынша ұтылып, жарыстан шығып қалды — 0:0, 0:2. Ешқашан әлем чемпионатына қатысқан емес. Африка Ұлттар кубогына тұңғыш рет 2019 жылы қатысады. 2018 жылғы матчтары Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.mauritanie-la-liste-contre-la-tunisie.com/ Мавритания футболы жайлы]
Мадагаскар Ұлттық футбол құрамасы

Мадагаскар Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Мадагаскардың атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы орган - Малагасия Футбол Конфедерациясы. 1964 жылдан бері ФИФА, 1963 жылдан бері КАФ мүшесі. 2019 жылы тұңғыш рет Африка Ұлттары кубогына қатысады. Әлем чемпионаттары *1930 — 1970 — қатыспады *1974 — жарыстан шеттетілді *1978 — қатыспады *1982 — іріктеуден өте алмады *1986 — іріктеуден өте алмады *1990 — қатыспады *1994 — 2018 — іріктеуден өте алмады Африка Ұлттар Кубогы *1957 — 1970 — қатыспады *1972 — іріктеуден өте алмады *1974 — іріктеуден өте алмады *1976 — жарыстан шеттетілді *1978 — қатыспады *1980 — 1988 іріктеуден өте алмады *1990 — жарыстан шеттетілді *1992 — іріктеуден өте алмады *1994 — қатыспады *1996 — турнир барысында жарыстан шеттетілді *1998 — дисквалификация *2000 — 2017 — іріктеуден өте алмады *2019 — Финалдық турнир Жетістіктері Үнді мұхит ойындары *Чемпион (1990, 1993) КОСАФА кубогы (Оңтүстік Африка құрамалары арасында) *4-орын (2008) Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.rsssf.com/tablesm/madag-intres.html Құрама статистикасы]
Малави Ұлттық футбол құрамасы

Малави Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Малавидің атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы орган - Малави Футбол Қауымдастығы. 1966 жылға дейін Ньясаленд деген атаумен ойнаған. Екі рет Африка Ұлттар кубогына қатысқан - 1984, 2016. Екеуінде де топтық турнирден аса алмаған. Ең қомақты табысына 1987 жылы қол жеткізді: Африка ойындарында қола жүлдені иеленді. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Жетістіктері КЕСАФА кубогы *Чемпион (1978, 1979, 1988) БүкілАфрика ойындары *3-орын (1987) Әлем чемпионаттарында *1930-1974 — қатыспады *1974-1990 — іріктеу *1994 — жарыстан шеттетілді *1998 — 2018 — іріктеу Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fifa.com/associations/association=mwi/index.html ФИФА сайтында]
Мали Ұлттық футбол құрамасы

Мали Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Малидің атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы орган - Мали Футбол Федерациясы. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Тарихы Мали Футбол Федерациясы әлемдік және құрлықтық ұйымдарға 1962 жылы тіркелген болса да, 2000 жылдарға дейін әлем чемпионатының іріктеу турнирлеріне қатыспаған. Ал, Африка Ұлттар Кубогында бұл құраманың аяқ алысы ерекше. 1972 жылы күміс жүлдені иеленген. Ал 1994, 1996, 2004, 2012, 2013 жылдары жартылай финалға дейін жеткен. 2012, 2013 жылдары үшінші орын үшін матчта сәтті ойнап, қола жүлдеге қол жеткізді. Сондай-ақ, 2004 жылғы Жазғы Олимпиада Ойындарына да қатысқан. 1/4 финалда Италиядан тек қосымша таймдарда ғана ұтылып қалды. Атақты ойыншылары * Фредерик Кануте * Мохаммед Сиссоко * Джими Траоре * Драман Траоре * Мамаду Диарра * Сейду Кейта * Адама Кулибали * Адама Тамбура * Самбу Ятабаре * Сумбейла Диаките * Мусса Думбия Жетістіктері *Африканың күміс жүлдегері: 1972 *Африканың қола жүлдегері: 2012, 2013 Дереккөздер Cілтемелер * [https://www.fifa.com/associations/association=mli/index.html Мали құрамасы жайлы ФИФА сайтында]
Алехандро Сабелья

Алехандро Сабелья (, 5 қараша 1954, Буэнос-Айрес, Аргентина) — аргентиналық футболшы, бапкер. Карьерасы Футболшылық "Ривер Плейт" футбол клубының түлегі. Жастар клубында да, негізгі клубында да бірнеше жыл өнер көрсетіп, 1978 жылы "Шеффильд Юнайтедке" ауысты. Бірақ Англияда жүріп ешқанда титулға қол жеткізе алмады. 1989 жылға дейін Бразилияның "Гремио", Мексиканың "Ирапуато" секілді клубтарында ойнап, карьерасын 35 жасында аяқтады. Құрама сапында тек 1983 жылы ғана ойнады. Бапкерлік 2009 жылдан бастап қана өз алдына жаттықтырушы бола бастады. 2009 жылы наурыз айында "Эстудиантестің" тізгінін ұстап, сол жылы-ақ "Крузейроны" 2:1 есебімен ұтып, Либертадорес кубогын ұтып алды. Бұл "Эстудиантестің" 38 жылдан бергі аталмыш турнирдегі бірінші жеңісі еді. Одан бөлек "Эстудиантес" Аргентина чемпионы атанды. 2011 жылы Либертадорес кубогіндегі сәтсіздіктерден соң Сабелья "Эстудиантестен" кетті.. Сол жылы 29 шілдеде Аргентина құрамасына бапкер болып келді. 2014 жылғы әлем чемпионатында оның жаттықтыруымен құрама 1990 жылдан бері бірінші рет финалға шықты. Бірақ Германиядан 0:1 есебімен ұтылып қалды. Жетістіктері Футболшы ретінде *Аргентина чемпионы (5): 1975-М, 1975-Н, 1977-М, 1982-Н, 1983-Н Бапкер ретінде *Либертадорес (1): 2009 *Аргентина чемпионы (1): 2010 (Апертура) *Әлемнің күміс жүлдегері: 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20090701133839/http://www.leedsfans.org.uk/leeds/players/347.html Лидс Юнайтед сайтындағы биографиясы]
Тимур Тахирович Кападзе

Тимур Тахирович Кападзе (узб. Тemur Tohirovich Kapadze; 5 қыркүйек 1981 жыл, Ферғана) — өзбекстандық футболшы, бапкер. 2018 жылы Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасында жаттықтырушы міндетін атқарды. Ол баптаған құрама екі ойын өткізді. 2002-2015 жылдар аралығында Өзбекстан құрамасы сапында ойнады. Ол ойнаған жылдары "Шарджа" мен "Инчхон Юнайтедтен" өзге клубтары өз мемлекетінің чемпионы атанды. Жетістіктері Командалық «Нефтчи» (Фергана) *Өзбекстан чемпионы: 2001 «Пахтакор» *Өзбекстан чемпионы: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 *Өзбекстан кубогы: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 *Достастық елдері кубогы: 2007 «Бунёдкор» *Өзбекстан чемпионы: 2008, 2009, 2010 *Өзбекстан кубогы: 2008, 2010 «Ақтөбе» *Қазақстан чемпионы: 2013 *Қазақстан суперкубогы: 2014 «Локомотив» (Ташкент) *Өзбекстан чемпионы: 2016, 2017 *Өзбекстан кубогы: 2016, 2017 *Өзбекстан суперкубогы: 2015 Жекелей *Қазақстандағы жылдың үздік легионері: 2013 Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/63613сФутболшының профилі]
Ұлттық есепшоттар жүйесі

Ұлттық есепшоттар жүйесі (ҰЕЖ) – ұлттық өнім мен ұлттық табысты өндіру, бөлу жəне соңғы пайдалану үрдістерін сипаттайтын бухгалтерлік есепшот нысанындағы кестелер кешені. ҰЕЖ-нің негізгі мақсаты – ұлттық өнімнің (ұлттық табыстың) қалыптасуы мен пайдалану үдерістерін кешенді əрі жан-жақты талдау үшін, экономикалық саясатты жүргізу мен үлгілерді құру жəне болжау үшін, қажетті мəліметтермен қамтамасыз ету. Қазіргі ҰЕЖ экономикалық үрдістер мен экономикалық операцияларды бейнелейтін көрсеткіштер жиынтығын құрайды. ҰЕЖ терминін алғаш рет макроэкономикалық ғылымға голланд экономисі Ван Клифф енгізген болатын жəне ол халық шаруашылығының шеңберлі айналымы үлгісіне негізделеді. ҰЕЖ шет мемлекеттерде қолданыс тапқан жəне осы уақытқа дейін тек батыстық статистикада қолданылып келді. ҰЕЖ-ны құрудың алғашқы талпыныстары мен тəжірибелері Ұлыбританияда 1946 жылы, АҚШ-та 1947 жылы, Францияда 1949 жылы қолданылды. Ал қазіргі заманғы ҰЕЖ-нің соңғы үлгісін ағылшын экономисі, Нобель сыйлығының иегері Ричард Стоун жасады жəне осы жаңа стандарт 1993 жылы Біріккен Ұлттар ұйымында мақұлданып, жүзден астам мемлекеттерде қолданылып келеді. Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер ұлттық есепшот- тар жүйесі арқылы көрсетіледі. Ұлттық есепшоттар жүйесі жиынтық өнімнің (өндіріс көлемінің) үш негізгі көрсеткішін: 1. жалпы ұлттық өнімді (ЖҰӨ); 2. жалпы ішкі өнімді (ЖІӨ); 3. таза ұлттық өнімді (ТҰӨ) жəне де жиынтық табыстың үш негізгі көрсеткішін: 1. ұлттық табысты (ҰТ); 2. жеке табысты (ЖТ); 3. қолда бар табысты (ҚБТ) қамтиды. Дереккөздер
Өзбекстан Футбол Қауымдастығы

Өзбекстан Футбол Қауымдастығы (өзб. O'zbekiston futbol assotsiatsiyasi / Ўзбекистон футбол ассоциацияси) — Өзбекстан футболын бақылайтын, басқаратын ұйым. Штаб пәтері Ташкент қаласындағы Өзбекстан көшесі, 98А үйде орналасқан. Президенті — Ачилбай Раматов. Тарихы Өзбекстандағы футбол ұйымы алғаш рет 1946 жылы "Өзбек ССР-і Футбол Федерациясы" деген атаумен КСРО Футбол Федерациясының бөлімі ретінде құрылды. Тәуелсіздік алғаннан соң 1992 жылы Өзбекстан Футбол Федерациясы деген атпен қайта жаңартылды. 1994 жылы ФИФА мен АФК-ға мүше болды. Федерация УЕФА-ға мүше болуға мүмкіндігі бар болса да, белгісіз себептермен Азия құрлығын таңдады (УЕФА басшылығы КСРОдан бөлінген мемлекеттердің бәріне де Еуропалық ұйымға қабылдануға рұқсат берген болатын). 1994 жылы тиісті ұйымдарға қабылданған болса да құрама 1992 жылдан ресми жолдастық кездесулер өткізе бастады. 1997-2013 жылдар аралығында Орталық және Оңтүстік Азия Футбол Федерациясына мүше болды. 2014 жылы Иран, Тәжікстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Ауғанстан, Өзбекстан құрамаларын біріктіретін жаңа ашылған субфедерация — Орталық Азия Футбол Федерациясының тізіміне енді. Қауымдастыққа әрбір облыстың футбол федерациялары бағынады. Құрамы Қауымдастықты президент басқарады. Қазіргі президенті Ачилбай Раматов 2018 жылдың 25 қаңтарында тағайындалды. Вице-перзидентері — Шоакрам Исроилов, Пулат Бободжонов. Қауымдастықтың басқа да мүшелері: Рустам Курбонов, Бобур Шодиев, Мурод Алиев, Мансур Раджабов, Комил Ярашев және Наримон Джалолов. Марапаттары * ФИФА «Fair play» (адал ойын үшін) жүлдесі: 2013 Жетекшілері Сілтемелер * [http://the-uff.com/ Ресми сайты]
Үміт апа ауылы

Үміт апа ауылы (2018 жылға дейін – Берёзовка) — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Мичурин ауылдық округі құрамындағы ауыл. Географиялық орны Павлодар қаласынан солтүстікке қарай 19 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Одил Алимжанович Ахмедов

Одил Алимжанович Ахмедов (; 25 қараша 1987; Наманган, Өзбек ССР, КСРО) — өзбек футболшысы, жартылай қорғаушы. 2016 жылғы шілде айына дейінгі көрсеткіш бойынша, Өзбекстаннның ең қымбат футболшысы. Трансферлік құны 9 миллион еуро.. Жетістіктері Командалық Пахтакор *Өзбекстан чемпионы: 2006, 2007 *Өзбекстан кубогы: 2006, 2007, 2009 *Достастық елдері кубогы: 2007 Анжи *Ресей кубогының финалисі: 2012/13 *Ресей Премьер-Лигасының қола жүлдегері: 2012/13 Краснодар *Ресей Премьер-Лигасының қола жүлдегері: 2014/15 Жекелей *Өзбекстаннның жыл футболшысы (4): 2009, 2011, 2014, 2015 *«Анжидің үздік футболшысы»: 2011 *"Краснодарь" сапындағы маусымның үздігі: 2014/15 Жеке өмірі Үйленген, үш баласы бар. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/23628.html Футболшының профилі]
Сервер Решатович Жепаров

Сервер Решатович Жепаров (; 3 қазан 1982, Шыршық, Ташкент облысы) — өзбек футболшысы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының экс-жартылай қорғаушысы. Карьерасы Құрама сапында ең көп ойын (124) өткізген ардагер футболшы. 2015 жылдың күзіне дейін құрама капитаны міндетін атқарған. Өзбекстан мен Азияның ең титулды футболшысы. 2008, 2011 жылдары Азияның үздік футбошысы атанды, 2008, 2010 жылдары Өзбекстандағы "Жыл футболшысы" номинациясын иеленді, 2008 жылғы Өзбекстан чемпионатының мергені (19 гол). Жетістіктері Командалық «Пахтакор» *Өзбекстан чемпионы (6): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 *Өзбекстан кубогы (6): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 *Достастық елдері кубогы (1): 2007 «Бунёдкор» *Өзбекстан чемпионы(2): 2008, 2009 *Өзбекстан кубогы (1): 2008 «Сеул» *Корея Республикасы чемпионы (1): 2010 *Лига кубогы (1): 2010 «Аль-Шабаб» *Сауд Арабия чемпионы (1): 2012 «Соннам» *КФА кубогы (1): 2014 «Локомотив Ташкент» *Өзбекстан чемпионы (1): 2016 *Өзбекстан кубогы (1): 2016 Жекелей *Азияның үздік футболшысы (2): 2008, 2011 *Өзбекстанның үздік футболшысы (2): 2008, 2010 *Өзбекстан чемпионатының мергені: 2008 Жеке өмірі Үйленген, Рауль атты үлы, Вероника атты қызы бар. Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/63608 Профилі] * [http://www.national-football-teams.com/player/7172.html National Football Teams сайтындағы профилі]
Максим Александрович Шацких

Максим Александрович Шацких (; ; 30 тамыз 1978, Ташкент, Өзбек ССР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасында 1999-2011 жылдары ойнаған шабуылшы1999-2011 жж, Ұлттық құраманың капитаны болған. Карьерасы Өзбек футболының түлегі болғанымен, кәсіби карьерасын тек украиндық және ресейлік клубтарда өткізген. 1999 жылға дейін Ресейдің бірнеше клубында ойнады да, Киевтің "Динамосына" ауысты. "Динамода" тұрақты ойнап, 10 жылдай өнер көрсетті. 2009 жылы Қазақстанның "Астана" клубында жарты жыл тер төкті. Сосын қайтадан Украинаға барып, карьерасын аяқтағанша сол мемлекеттегі түрлі клубтар сапында ойнады. Карьерасында 124 доп соғып, Украина чемпионатының ең үздік мергеніне айналды. "Динамо" сапында 1999 жылы "Жальгириспен" ойында алаңға шығып, УЕФА Чемпиондар Лигасындағы алғашқы ойынын өткізді. Сондай-ақ, ол Чемпиондар Лигасында гол соққан тұңғыш азиялық футболшы боп та тарихта қалды. 2012 жылы Украина чемпионатында 100 голдан артық соққан футболшылар қабылданатын "Олег Блохин атындағы мергендер клубына" мүше болды. Украина чемпионатында "Максим Шацких атындағы мергендер" атты клуб та бар. Оған Украина чемпионатында 100-ден аса гол соққан легионер футболшылар мүше бола алады. Өзбекстан құрамасы сапында 61 матч өткізіп, 34 гол соққан. Бұл әзірше рекорд саналады. Бапкерлік карьерасы 2017 жылы 2 маусым күні "Динамоның" бапкері боп белоруссиялық экс-футболшы Александр Хацкевич тағайындалды да, Шацких көмекшілердің қатарына қосылды. 2022 жылы "Пахтакор" клубының бас жаттықтырушысы қызметін бастады. Клубтары Жетістіктерi *Украина чемпионы (6): 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2006/07, 2008/09 *Украина кубогы (5): 1999/2000, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2006/07 *Украина суперкубогы (2): 2004, 2006 *Бірінші канал кубогы (1): 2008 Дереккөздер Cілтемелер * [http://footballfan.net.ua/content/klub-maksima-shatskikh Шахких атындағы легионер-мергендер клубы]
Пахтакор (стадион)

Пахтакор — Ташкент қаласындағы футбол стадионы. "Пахтакор" клубы мен Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы үйдегі матчтарын өткізеді. Сыйымдылығы - 35000 адам. Тарихы Құрылысы 1954 жылы басталып, 1956 жылы аяқталды. Әу баста сыйымдылығы 55 000 адам болғанымен, кейін реконструкциялар жасалды да, 35 000 адамға азайды.. Алғашқы ресми матч 1956 жылы 20 тамызда "Пахтакор" мен "Динамо" (Тбилиси) командаларының арасында өтті. 2012 жылғы дейін Өзбекстан құрамасының үйдегі стадионы саналып келді. "Бунедкор" стадионы ашылған соң, құрама көбіне сонда ойнайтын болды да, "Пахтакор" стадионында құрама матчтары сирек өтетін болды. Қазір алаң жиегінде жұгіру жолдарын алып тастау мен төбесін жабу жоспарланып жатыр. Галерея Дереккөздер Сілтемелер * [http://footballfacts.ru/stadiums/42364-cs-pahtakor Стадионда өткен матчтар тізімі]
Пахтакор (футбол клубы)

«Пахтакор» (өзб. «Paxtakor» Toshkent futbol klubi / «Пахтакор» Тошкент футбол клуби) — өзбекстандық футбол командасы, Ташкент қаласынан. Өзбекстан мен КСРО-дағы ең танымал клубтардың бірі. Өз алаңындағы матчтарын "Пахтакор" стадионында өткізеді. Бапкері - Шота Арвеладзе. Тарихы Алғашқы ойынын 1956 жылы 8 сәуір күні Молотов қаласының (қазір ол қала Пермь деп аталады) командасына қарсы өткізді. 1962 жылы КСРО чемпионатында 6-ші орын алды. Бұл команданың кеңестік дәуірдегі ең жоғары көрсеткіші. 1979 жылы көптеген ойыншылары әуе апатына ұшырап, команда біраз жылға дейін оңала алмады. Одақ тараған соң Өзбекстан чемпионатында өнер көрсете бастады. Көптеген жылдар бойы чемпионаттың басты фавориті саналды. Кейін "Бунедкор", "Локомотив" секілді клубтар күшейді де, команда елдегі ең үздік үш клубтың бірі саналады. Орта Азия дербиі Одақ кезінде "Пахтакор" мен Алматының "Қайраты" ойнаса стадионда міндетті түрде халық көп жиналатын, мұндай ойында екі жаққа да жеңіс ауадай қажет, тіпті жеңіске жете қалса маусым соңында төменгі лигаға түсіп кетсе де кешірілетін. Одақ тараған соң екі команда мүлде кездеспей қойды, тек бірді-екілі жолдастық кездесулер ғана өткізді. Жетістіктері *Өзбекстан чемпионы (16): 1992, 1998, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012, 2014, 2015, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 *Өзбекстан кубогы (12): 1993, 1997, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2019 *Достастық елдері кубогының жеңімпазы: 2007 Сілтемелер * [http://www.pakhtakor.uz/ Клубтың ресми сайты]
Бунёдкор (футбол клубы)

«Бунёдкор» — өзбекстандық футбол клубы, 2005 жылы құрылған. Бірінші атауы — "Курувчи", қазіргі атауына 2008 жылы ие болды. Үйдегі матчтарын «Бунёдкор» стадионында өткізеді. Тарихы 2005 жылдың 6 шілдесінде құрылды. 2005 жылы күзде Өзбекстанның екінші лигасында өнер көрсетті. Бірінші орын алды да, бірінші лигаға өтті. 2006 жылы бірінші лигада да бірінші орын алып, 2007 жылы жоғары лигаға өтті. 2007 жылы «Пахтакор»дан 11 ұпай кем жинап, екінші орынға тұрақтады. 2008 жылы команда құрамы күшейді, бапкерлікке атақты бразилиялық Зико шақырылды, 36 жасар Ривалдо командаға келіп қосылды. АФК чемпиондар лигасында жартылай финалға жетіп, Аустралияның "Аделайда Юнайтед" клубынан ұтылып қалды. Ал, ішкі біріншілікте "Пахтакорды" артқа тастап, бірінші рет Өззбекстан чемпионы атанды. Сол жылы Испанияның "Барселона" клубымен тәжірибе алмасу ұшін келісім-шарт жасасты. Ташкентке Это’О Фабрегас, Пуйоль, Иньеста секілді жұлдыздар келіп, мастер-класс өткізді. Бірақ кейін испандық клуб бұдан әрі "Бунедкормен" қарым-қатынас орнатудан бас тартты. Жетістіктері *Өзбекстан чемпионы (5): 2008, 2009, 2010, 2011, 2013 *Өзбекстан кубогы (4): 2008, 2010, 2012, 2013 *Өзбекстан суперкубогы (1): 2014 Стадионы «Бунёдкор» стадионы — 2012 жылы 28 қыркүйекте ашылған стадион. Құрылысы 4 жылға созылды. 34 мың адам жайғаса алады. Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Бунедкор" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. 2018 маусымда "Ұлттық стадион" деп атауы өзгертілді. Оған дейін, 2005-2007 жылдары клуб өз алаңындағы ойындарын "МХСК" (16, 500) стадионында өткізіп жүрді. Ал 2008-12 жылдары 8, 460 адам сыятын "Жар" стадиоында ойнады. Сілтемелер * [http://www.fcbunyodkor.com/ru.php Клубтың ресми сайты]
Темір қалалық әкімдігі

Темір қалалық әкімдігі — Ақтөбе облысы Темір ауданындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік құрамы Құрамына Жамбыл ауылы, Темір қаласы кіреді. Орталығы - Темір қаласы. Халқы 2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2459 адамды (1272 ер адам және 1187 әйел адам) құрады. Дереккөздер
Бунёдкор (стадион)

Бунёдкор стадион (узб. «Bunyodkor» stadioni / «Бунёдкор» стадиони) немесе «Бунедкор» стадионы (өзб. «Bunyodkor» stadioni / «Бунёдкор» стадиони) — 2012 жылы 28 қыркүйекте ашылған стадион. Құрылысы 4 жылға созылды. 34 мың адам жайғаса алады. Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Бунедкор" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. 2018 жылғы маусымға дейін "Бунедкор" деп аталды. Тарихы 2009 жылы бұзылған МХСК стадионының орнына салынған. Құрылысы 2009 жылы басталды. Алғашқы іргетасы құйылған жерде испандық клуб "Барселонаның" президенті Жоан Лапорта да болды. 2012 жылы 28 қыркүйекте өзбек футболының 100 жылдығына орай ашылды. Ашылу салтанатында Ташкенттің қос үздік клубы "Пахтакор" мен "Бунедкор" кездесті. Бұл ойынды Өзбекстан президенті Ислам Каримов те тамашалады. Стадиондағы алғашқы ресми матч 2013 жылы 26 наурыз күні Өзбекстан мен Ливан құрамаларының арасында өтті. Бұл - 2014 жылғы футболдан әлем чемпионатының іріктеу ойыны еді. Бұл кездесуде Өзбекстан құрамасы 1:0 есебімен жеңіске жетті.. Галерея Дереккөздер Cілтемелер * [http://bunyodkor-stadium.uz/ Ресми сайты]
Александр Рудольфович Гейнрих

Александр Рудольфович Гейнрих (; 6 қазан 1984, Ангрен, Өзбек ССР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, шабуылшы. Тегі неміс. Шабуылшы позициясында ойнаған, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының экс-шабуылшысы. Қазір "Ақтөбе" бапкер-селекционер қызметін атқарады. 2018 жылы 14 наурыз күні карьерасын аяқтауға шешім қабылдады да, "Ақтөбе" клубына бапкер-селекционер боп жұмысқа орналасты. Жетістіктері Командалық Пахтакор *Өзбекстан чемпионы: 2002, 2005, 2007 *Өзбекстан кубогы: 2002, 2007, 2009 ЦСКА (Мәскеу) *Ресей чемпионы: 2003 Ақтөбе *Қазақстан чемпионы: 2013 *Қазақстан суперкубогы: 2014 Жеке *Өзбекстандағы жыл футболшысы: 2002, 2003 2004, 2006 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/15578 Футболшының профилі]
Стад де Суис

«Стад де Сюисс» (фр. Stade de Suisse, Wankdorf) — Швейцарияның астанасы Берн қаласындағы футбол стадионы. 2001 жылы бұзылған "Ванкдорф" стадионының орнына жаңадан тұрғызылған. Сыйымдылығы - 31 783 адам. "Янг Бойз" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Тарихы Стадиондағы алғашқы матч 2005 жылы 16 шілдеде "Янг Бойз" және "Олимпик Марсель" клубтарының арасында өтіп, қонақтар 3:2 есебімен жеңіске жетті. Бұл кездесуді 14 000 адам тамашалады. Ал ашылу салтанаты 30 шілдеде өтті. Еуро-2008 турнирінің бірнеше матчы ойнатылды. 2005 жылы "Тун" клубы УЕФА Чемпиондар Лигасындағы өз алаңындағы ойындарын осы стадионда өткізді. Сондай-ақ УЕФА Еуропа Лигасының 2011 жылғы 1/16 финалдағы кездесуін осы стадионда ойнады. Рекорд 2007 жылы 14 қаңтарда осы стадионда "Берн" және "Лангау" командалары арасында хоккей матчы да ұйымдастырылды. Бар-жоғы 53 сағаттың ішінде 30 076 билет түгел сатылып кетті. Сілтемелер * [http://www.stadedesuisse.ch/ Ресми веб-сайты]
Кемеңгер (ауыл)

Кемеңгер (2019 жылға дейін – Красноармейка) — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл, Кемеңгер ауылдық округі орталығы. Географиялық орны Павлодар қаласынан шығысқа қарай 18 км-дей жерде. Халқы Дереккөздер
Миржалол Кушакович Қасымов

Миржалол Кушакович Қасымов (; 17 қыркүйек 1970; Ташкент, Өзбек ССР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазір бапкерлікпен айналысады. Ұлы Миржамол Қасымов та футболшы. Жетістіктері Футболшы ретінде Өзбекстан чемпионы (3): 1998, 2002, 2003 *Өзбекстан кубогы (4): 1993, 1997, 2002, 2003 *Ресей чемпионы (1): 1995 *Азия ойындарының жеңімпазы (1): 1994 *Жастар арасындағы әлем чемпионы (1): 1987 *Жастар арасындағы Еуропа чемпионы (2): 1987, 1988 *Өзбекстан чемпионатының үздік мергені (1): 1998 *Өзбекстандағы жыл футболшысы: 1993, 1998, 2001, 2004 Бапкер ретінде *Өзбекстан чемпионы (3): 2010, 2011, 2013 *Өзбекстан кубогы (3): 2010, 2012, 2013 *АФК Чемпиондар Лигасының жартылай финалисі (2): 2008, 2012 *Өзбекстандағы жыл бапкері: 2012, 2008, 2010, 2013 Құрама сапындағы голдары Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.national-football-teams.com/player/7163.html Профилі]
Ойын (фильм, 2008)

«Ойын» («Ұлттық футболдың ерекшелігі») — Александр Рогожкиннің фантастикалық комедиясы. 2008 жылы 29 мамырда экранға шықты. Фильмнің слоганы: «Ресей құрамасының қалай әлем чемпионы болатынын көргіңіз келе ме?». Мазмұны Ресей Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігін өткізу құқына ие болады. 2018 жыл. Ресей құрамасы күтпеген жерде финалға шығады да, финалдағы Румыния құрамасымен матчқа дайындалады. Фильмде Кения мен Уругвай жолдастық кездесуі мен финалдық ойын жайлы трансляцияларынан үзінділер көрсетіледі. Ресейдің жаттығу базасында түрлі футболға жан-тәнімен берілген адамдар - бапкерлер, дәрігерлер, Админдер, қарауылдар тіпті еден жуушылар жұмыс жасайды. Финалдық матчтың нәтижесі тап солардың белсенді әрекеттеріне тікелей қатысты болады. Фильм соңында Ресей құрамасы пенальтилер сериясы арқылы жеңіп, әлем чемпионы атанады. Рөлдерде *Юрий Степанов — Ресей құрамасының бас әкімшісі Михаил Дмитриевич Звонов *Артём Волобуев — бас әкімшінің көмекшісі Николай Сергеевич Касаткин *Любовь Львова — еден жуушы-филолог Маша *Кирилл Пирогов — Ресей құрамасының бас бапкері Олег Павлович Кузьмин *Наталья Суркова — Вера Павловна *Алексей Булдаков — жаттығу базасының күзетшісі Эрнест Карлович Берг *Артур Ваха — массажист Виктор Петрович *Игорь Старилов — Ваня *Павел Горожанкин — Митя *Даниил Страхов — Азис *Александр Лымарев — қақпашы Александр Цыбинский *Виктор Бабич — Ресей құрамасының бапкері *Дмитрий Паламарчук — Ресей құрамасының шабуылшысы Сергей Воронин *Александр Загоскин — Ресей құрамасының капитаны (№ 13) Сапронов *Фёдор Горбунов — Ресей құрамасының футболшысы (№ 18) Клименко Басқа да фактілер *Финалдан алдын балалар үлкен баннерді алаңға алып шығады, онда чемпионатқа қатысқан 31 елдің жалауын көруге болады: Дания, Иран, Мысыр, Италия, Испания, Камерун, Нигерия, Қытай, Бразилия, Англия, Грекия, Аустралия, Германия, Словакия, Мексика, Аустрия, Аргентина, Сауд Арабиясы, Франция, Уругвай, Чили, Португалия, Жапония, Хорватия, Нидерланд, Польша, АҚШ, Корея Республикасы, Швеция және ОАР. 31-ші қатысушының жалауы жасырылған. *Ресейдің финалдағы қарсыласы белгісіз. Бірақ таблодан "...MANIA" деген жазу жартылай көрініп тұрады, демек, Румыния. *Ресей құрамасы фильмде реалдағы Ресей құрамасы ЕУРО-2008 іріктеуінде киген жейдемен ойнайды. *Ресей-2018 құрамасындағы 8 номермен ойнаған футболшының жейдесінде Рогожкин деп жазулы тұрады. *Жартылай финал мен финал Черкизоводағы "Локомотив" стадионында өтеді. Сілтемелер * [http://igra-film.ru/ Фильмнің ресми сайты]
Гол-2: Орындалған арман

«Гол 2: Орындалған арман» (ағыл. Goal II: Living the Dream) — режиссер Жауме Кольет-Серраның спорттық драмаға толы фильмі. 2007 жылы түсірілген. "Гол!" трилогиясының екінші фильмі. Мазмұны Сантьяго Муньес "Ньюкасл Юнайтедтен" әлемнің күшті клубтарының бірі "Реал Мадридке" ауысады. Ол жерде әлемдік футбол жұлдыздары Дэвид Бекхэм, Зинедин Зидан, Рауль Гонсалес, Роберто Карлос секілді спортшылармен бірге ойнайды. Жұлдыз ауруына ұшырайды, ақыр соңында кедергінің барлығын жеңіп, УЕФА Чемпиондар Лигасын ұтып алады. Рөлдерде *Куно Беккер - Сантьяго Муньес *Рутгер Хауэр - Руди ван дер Мерве *Стивен Диллэйн - Глен Фой *Алессандро Нивола - Гевин Харрис *Анна Фрил - Роз Хармисон *Мириам Колон - әже *Зинедин Зидан - камео *Дэвид Бекхэм - камео *Роналдо - камео *Икер Касильяс - камео *Роберто Карлос - камео *Кармело Гомес - Бурручага Тағы қараңыз *«Гол!» *«Гол! 3» Сілтемелер * [http://www.imdb.com/title/tt0473360/ Internet Movie Database сайтында]
Гол!

«Гол!» (ағылшынша. Goal!) — режиссер Дэнни Кэннонның 2005 жылы түірілген спорттық драма жанрындағы фильмі. "Гол!" трилогиясының бірінші фильмі. Мазмұны Фильмнің бас кейіпкері Сантьяго Муньес Лос Анжелесте тұрады және жұмыс істейді. Футбол ойнағанды өте қатты жақсы көреді. Оның ойынын футболшы Америкадағы қызына келген Глен Фой байқайды да, хабарласады. Егер, Англияға келсе, міндетті түрде "Ньюкасл Юнайтедтің" бапкерінің көзіне түсетінін айтады. Өзінің кәсіби футболшы болу арманына жету үшін енді ол Англияға баруға ақша жинайды. Әкесі бұл қадамын қптамағанымен, әжесі көмек беріп, Англияға жетеді. Бірақ қиындықтарды басынан өткізіп, әжептәуір табысқа жетеді. Соңында "Ньюкасл Юнайтедтің" негізгі құрамына ілігеді. Ролдерде *Куно Беккер - Сантьяго Муньес *Стивен Диллэйн - Глен Фой *Алессандро Нивола - Гевин Харрис *Анна Фрил - Роз Хармисон *Марчел Юреш - Эрик Дорнхельм *Мириам Колон - әжесі *Тони Плана - әкесі *Зинедин Зидан - Камео *Дэвид Бекхэм - Камео *Алан Ширер - Камео *Джермейн Дженас - Камео *Рауль Гонсалес - Камео *Брайан Джонсон - Камео *Гэри Льюис - Мэл Брэйтуэйт Тағы қараңыз *"Гол-2: Орындалған арман" *"Гол-3" Cілтемелер * [http://video.movies.go.com/goal/ Фильмнің ресми сайты]
Жюст Фонтен

Жюст Фонтен (; 18 тамыз, 1933 жыл, Марракеш, Марокко) — франциялық футболшы, шабуылшы. 50-жылдардың екінші жартысында Франция Ұлттық футбол құрамасының шабуыл шебінде ойнаған. Жекелеген әлем чемпионатында гол соғудан рекорд орнатқан футболшы. 1958 жылғы әлем біріншілігінде 13 гол енгізген. Өмірбаяны Әкесі Нормандиялық француз, анасы испан. Карьерасын өзінің туған қаласы Марракештегі әуесқой клубтан бастады. Кейін елдегі танымал клубтардың бірі "УСМ Касабланкаға" ауысты. 1953 жылы ФРанцияға келді де, "Ницца" клубында өнер көрсетті. Фонтен келген маусымда команда Франция кубогын ұтып алды. 1956 жылы Франция чемпионатында топ жарды. Сол жылы "Реймске" командадан кеткен тағы бір француз танымал футбошысы Раймон Копаның орнына барды. 1958, 1960, 1962 жылдары Франция чемпионы атанды. Франция құрамасының сапында алғаш рет 1953 жылы 17 желтоқсанда Люксембургке қарсы ойында алаңға шықты. Бұл матчта Фонтен хет-трик жасап, француздар 8:0 есебімен жеңіске жетті. Оның жұлдызы 1958 жылғы әлем чемпионатында жарқырап, 13 гол соқты. Құрама жартылай финалға дейін жетіп, Бразилиядан 2:5 есебімен ұтылып қалды. Үшінші орын үшін ойында Франция ГФР футбошыларын 6:3 есебімен ұтып, қола жүлдені иеленді. Бұл матчта Фонтен 4 гол соқты. 1960 жылы 11 қазанда құрама сапында соңғы рет алаңға шықты. Бұл ойында Франция 3:0 есебімен Болгарияны ұтты. Футболшылық ғұмырын аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты. 1967 жылы Франция құрамасын жаттықтырды, бірақ екі матч қана өткізді. Кейін 80-жылдары Марокко құрамасына да бапкер болды. Жетістіктері Командалық *Франция чемпионы (4): 1956, 1958, 1960, 1962 *Франция кубогы (2): 1954, 1958 *УЕФА Чемпиондар Кубогының финалисі: 1959 *Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1958 Жеке *Франция чемпионатының үздік мергені (2): 1958, 1960 *УЕФА Чемпиондар Кубогының үздік мергені: 1959 *Әлем чемпионатының үздік мергені: 1958 *Бір чемпионатта гол согудың рекордшысы: 13 гол *Франция құрамасының әлем чемпионаттарындағы мергені: 13 гол *ФИФА 100 тізіміне енген *Құрмет орденінің иегері Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fff.fr/servfff/historique/historique.php?cherche_joueurfontaine&submitgo ФФФ сайтындағы профилі]
Кристоф Крамер

Кристоф Крамер (; 19 ақпан 1991 жыл, Золинген, Германия) — неміс футболшысы. Германия Ұлттық футбол құрамасы мен «Боруссия Мёнхенгладбах» клубының жартылай қорғаушысы. 2014 жылғы әлем чемпионы. Өмірбаяны 2010 жылы "Байердің" фарм-клубына қабылданды. Бір маусымдай ойнаған соң бірінші командаға ілікті де, бірден екінші бундеслигада ойнайтын "Бохумға" жалға берілді. "Бохумнан" қайтқан соң "Боруссия (Мёнхенгладбах)" клубына жалға кетті. Бундеслигадағы дебюті солайша 2013 жылы 9 тамызда "Баварияға" қарсы ойынға тура келді. Алғашқы голын 17 тамыз күні "Ганновердің" қақпасына енгізді. 2016 жылы 8 маусымда "Боруссияға" түпкілікті өтті. Келісім шарты 2021 жылға дейін жарамды. Құрама сапында Ұлттық құраманың жастар клубында біраз уақыт ойнаған соң, 2014 жылы 13 мамыр күні Германия—Польша матчында негізгі құрамада тұңғыш рет алаңға шықты. Кейіндей Кристоф 2014 жылғы Әлем чемпионатына баратын 23 футболшының қатарына енді. Әлем чемпионатынның финалдық матчында Аргентинаға қарсы алаңға шығып, ойын барысында жарақат алып, алаңнан кетуге мәжбүр болды. Жетістіктері *Әлем чемпионы: 2014 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/82097 Футболшының профилі]
Йоахим Лёв

Йоахим Лев (; 3 ақпан 1960 жыл, Баден-Вюртемберг, ГФР) — неміс футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. 2006-2021 жылдары Германия Ұлттық футбол құрамасының бас бапкері болды. Оған дейін Юрген Клинсманның көмекшісі болған. Карьерасы Жартылай қорғаушы ретінде «Фрайбург», «Штутгарт», «Айнтрахт» (Франкфурт), «Карлсруэ» клубтарында ойнаған. ГФР құрамасы сапында 4 матч өткізген. 1990 жылдардың басында карьерасын аяқтады. Бапкерлік ғұмырын Швейцария клубтарының бірін жаттықтырудан бастаған. 2004 жылға дейін "Боруссия Дортмунд" және "Тироль" (Аустрия) клубтарымен бірге біраз жетістіктерге жетті. 2004 жылы Германия құрамасының тізгінін Юрген Клинсманн ұстаған соң, Лев ассисент ретінде қызмет атқарды да, 2006 жылғы әлем чемпионатынан соң оның орнына өзі бапкер болды. Құрама бапкері ретінде өзі қатысқан турнирлерінің көбінен жүлдесіз қайтпаған, мәселен, 2008 жылы Еуропаның күміс жүлдегері атанса, ӘЧ-2010, ЕУРО-2012, ЕУРО-2016 турнирлерінде қола жүлдені иемденген. Ал 2014 жылғы әлем чемпионаты мен Конфедерациялар кубогы 2017 турнирлерінде чемпион атанған. 2020 жылғы Еуропа чемпионатынан кейін қызметтен кететінін мәлімдеді. Жетістіктері Командалық Штутгарт *Германия кубогы: 1996/97 *Кубок иелері кубогының финалисі: 1997/98 Фенербахче *Түркияның қола жүлдегері: 1998/99 Тироль *Аустрия чемпионы: 2001/02 *Еуропаның күміс жүлдегері 2008 *Әлемнің қола жүлдегері 2010 *Еуропаның қола жүлдегері 2012 *Әлем чемпионы 2014 *Еуропаның қола жүлдегері 2016 *Конфедерациялар кубогының жеңімпазы 2017 Жекелей *Германиядағы "жыл бапкері": 2014 *ФИФА жыл бапкері: 2014 Сілтемелер *[http://www.dfb.de/index.php?id127&actionshowPlayer&playerloew_joachim&langD&cHash=7a60da278d Неміс футбол одағында Йоахим Лев жайлы]
Маркос Рохо

{{Футболшы Жеке өмірі Үйленген, әйелінің аты — Эухения Лусардо, Морено атты қыздары бар. Жетістіктері *Аргентина чемпионы: 2010 (Апертура) *Либертадорес: 2009 *Англия кубогы: 2016 *Лига кубогы: 2017 *Англия суперкубогы: 2016 *УЕФА Еуропа лигасы: 2017 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 *Америка кубогының күміс жүлдегері: 2015, 2016 Сілтемелер *[http://marcosrojo.com.ar/ Ресми сайты] Дереккөздер
Лукас Билья

{{Футболшы }} Лукас Родриго Билья (; 30 қаңтар 1986, Мерседес) — аргентиналық футболшы, «Милан» футбол клубы мен Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. Аргентина және Италия азаматтығын алған. Жетістіктері Командалық «Андерлехт» *Бельгия чемпионы (4): 2006/07, 2009/10, 2011/12, 2012/13 *Бельгия кубогы: 2007/08 *Бельгия суперкубогы (4): 2006, 2007, 2010, 2012 «Лацио» *Италия кубогы (1): 2012/13 *Жастар арасындағы әлем чемпионы (1): 2005 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2014 *Америка кубогының финалисі (2): 2015, 2016 Жеке *Белгиядағы үздік жас футболшы (1): 2006/07 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=200133/index.html ФИФА сайтындағы профилі] *[http://www.national-football-teams.com/player/41876.html Ұлттық құрамалар сайтындағы профилі]
Энцо Перес

Энцо Николас Перес (; 22 ақпан 1986 жыл, Мендоса) — аргентиналық футболшы. «Ривер Плейт» клубы мен Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушсы. Жетістіктері Командалық «Эстудиантес» *Аргентина чемпионы: Апертура 2010 *Либертадорес: 2009 «Бенфика» *Португалия чемпионы: 2013/14 *Португалия кубогы: 2013/14 *Лига кубогы: 2011/12, 2013/14 *Португалия суперкубогы: 2014 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 Жеке Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.futbol-talentos.es/Enzo_Nicol__s_Perez-3_7-3444-3.html Профилі]
Родриго Паласио

Родриго Себастьян Паласио (; 5 ақпан 1982 жыл, Байя-Бланка, Аргентина) — аргентиналық футболшы. Аргентина Ұлттық футбол құрамасы мен «Болонья» командасының шабуылшысы. Жетістіктері Командалық Бока Хуниорс *Аргентина чемпионы (3): Апертура 2005, Клаусура 2006, Апертура 2008 *Рекопа кубогы (3): 2005, 2006, 2008 *Оңтүстік Америка кубогы: 2005 *Либертадорес: 2007 *Америка кубогының күміс жүлдегері: 2007 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 Жеке *Аргентина чемпионатының үздік мергені (1): Апертура 2006 (12 гол, Мауро Саратемен бірге) Ойнаған клубтары * Уракан (Трес-Арройс) (2002—2003) — 53 (15) * Банфилд (2003—2004) — 36 (9) * Бока Хуниорс (2004—2009) — 131 (54) * Дженоа (2009—2012) — 90 (35) * Интер (2012—2017) — 167 (41) * Болонья (2017—) — 10 (2) Сілтемелер * [http://www.futbolxxi.com/Futbolista.aspx?ID12968&SEOFutbolistaPalacio+Rodrigo+Sebastian Футболшының статистикасы]
Фернандо Гаго

Фернандо Рубен Гаго (исп. Fernando Rubén Gago; 10 сәуір 1986 жыл, Сьюдадела, Буэнос-Айрес) — аргентиналық футболшы, Аргентина Ұлттық футбол құрамасының бұрынғы жартылай қорғаушысы. 2008 жылғы Жазғы олимпиада ойындарының жеңімпазы, 2014 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері. Америка кубогының үш дүркін финалисі. Ойнаған клубтары * Бока Хуниорс 2004—2007 — 69 (1) * Реал Мадрид 2007—2012 — 92 (1) * Рома (аренда) (2011—2012) — 32 (1) * Валенсия (2012—2013) — 13 (0) * Велес Сарсфилд (аренда) 2013 — 4 (0) * Бока Хуниорс (2013—2018) — 86 (5) Жетістіктері Бока Хуниорс *Аргентина чемпионы (4): Ап. 2005, Кл. 2006, 2015, 2016/17, 2017/18 *Аргентина кубогы (1): 2014/15 *Оңт. Америка кубогы (1): 2005 *Оңт. Америка суперкубогы (2): 2005, 2006 Велес Сарсфилд *Аргентина чемпионы (1): Суперфинал 2012/13 Реал Мадрид *Испания чемпионы (2): 2006/07, 2007/08 *Испания суперкубогы (1): 2008 *Испания кубогы (1): 2010/11 Аргентина *Жастар арасындағы әлем чемпионы (1): 2005 *Олимпиада чемпионы (1): 2008 *Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/38954 Футболшының профилі]
Никола Риццоли

Никола Риццоли (итал. Nicola Rizzoli; 5 қазан 1971, Мирандола, Италия) — италиялық футбол төрешісі. 2002-17 жылдары Италияның жоғары лигадағы матчтарын басқарды. 2007 жылдан ФИФА төрешісі. УЕФА-дағы элиталы реферилерінің санатына кіреді. Өмірбаяны Футболдан бос кезінде архитекторлықпен айналысады. 2002 жылы алғаш рет Италия А сериясындағы "Венеция" — "Перуджа" матчын басқарды. Ал Еуротурнирлердегі алғаш төрелік еткен кездесуі - 2008 жылғы "Спортинг Лиссабон" — "Базель" матчы. ЕУРО-2012 турниріндегі бас төрешілердің бірі болды. УЕФА Чемпиондар Лигасының 2013 жылғы финалына ("Бавария — "Боруссия Дортмунд") төрелік етті. 2014 жылғы әлем чемпионатының финалын (Аргентина — Германия) басқарды. Әлем чемпионаттарының финалында бас төреші болған тарихтағы үшінші италиялық төреші. Бұған дейінгілер: Серджио Гонелла (1978), Пьерлуиджи Коллина (2002). Жетістіктері * Италияның жеті дүркін үздік төрешісі: 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 *ЕУРО-2016 турниріндегі ең үздік төреші. Дереккөздер Сілтемелер * [http://transfermarkt.it/it//profil/schiedsrichter_337.html Профилі]
Бандыны қуған Хамит (фильм)

Бандыны қуған Хамит немесе Даладағы қуғын — 1979 жылы Сәкен Сейфуллиннің осы аттас шығармасының желісімен "Қазақфильм" киностудисы түсірген фильм. Қоюшы режиссері — Абдолла Қарсақбаев. Мазмұны Кеңес үкіметі орнаған алғашқы жылдары қазақ даласында болған оқиғаларды баяндайды. Қызыл әскер Хамит дала батыры Құдірені қолға түсіруге тапсырма алады. Тек фильмнің соңында ғана мақсатына жетеді. Бірақ тірідей қолға түсіре алмайды, тек қашып бара жатқан жерінде атып құлатады. Рөлдерде *Досхан Жолжақсынов — Хамит, қызыләскер *Әшірбек Шоқыбаев — Құдіре, дала батыры, контреволюционер *Гүлнар Дусматова — Айгерім *Владимир Еремин — Иван, Хамиттің серігі *Бәйтен Омаров — Ақан ақсақал, ауылдың байы *Мұхтар Бақтыгереев — Саттар *Болат Қалымбетов — Әлімжан, жас бала *Жамбыл Құдайбергенов — Ахмет, Құдіренің досы Фильмнің қазіргі тағдыры Кеңес Одағы дәуірінде фильм Қазақстан телеарналарынан жиі көрсетіліп, көпшіліктен жақсы баға алып жүрді. Одақ тарқаған соң, елдің фильмге деген көзқарасы өзгерді де, бас кейіпкер мен Құдіреге деген пікірлері енді қарама-қайшы бағытқа ауысты. Сол себепті де фильм қазір отандық арналарда көрсетілмейді. Қазіргі күнде фильмді тек режиссер мен актерлердің теңдессіз шеберлігі үшін ғана тамашалауға болады. Дереккөздер Сілтемелер *
Қош бол, Медеу!

Көріскенше қош бол, Медеу! — 1982 жылы "Қазақфильм" және Чехословакияның "Экспорт фильм" кинстудиялары бірігіп түсірген комедия жанрындағы көркем фильм. Мазмұны Чехословакиядан келген қонақтар қазақтың "Қыз алып қашу" атты дәстүрі жайлы қойылымдар түсірмек болады. Қазақстанға келген соң оларға бірнеше адам жол көрсетіп жүреді. Ұлттық ойын ұйымдастырулар барысында көптеген қызық оқиғаларға тап болады. Тіпті біреулер қыз ұрлаймын деп қателесіп, бұларды екі рет кілемге орап алып қашады. Ұйымдастырулардың жартысы ашық далада, жартысы "Медеу" мұз айдынында өтеді. Даладағы шаралар қонақтарға ежелгі қазақ ауылының шынайы бейнесін көрсету үшін өткізіледі. Ол жерде киіз үйлермен, қазақы дастархандармен, ұлттық спорт ойындарымен (теңге ілу, қыз қуу) таныстырады. Фильмге «Мұздағы балет» Мәскеу мемлекеттік ансамблі, «Отырар сазы », «Гүлдер », «Көкшетау», «Алматының жас балеті» қатысты. Рөлдерде *Роза Рымбаева *Досхан Жолжақсынов *Ерік Жолжақсынов *Қасым Жәкібаев *Димаш Ақымов *Олдриж Кайзир *Иржи Лабус *Гелена Бондрачкова *Құдайберген Сұлтанбаев *Камал Қармысов *Владимир Шмерал *Франк Шовен *Ярослав Возаб *Милан Мах Басқа да фактілер 2016 жылы қыркүйек айында Алматыда фильмнің 35 жылдығы атап өтілді. Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.youtube.com/watch?v=oCNECQ62KQg Фильмді тамашалау] *[https://www.youtube.com/watch?v=qhCj4p0ApTY Фильмді тамашалау]