kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Муравьев Михаил Никитич

Муравьев Михаил Никитич (5. 11. 1757, Смоленск, - 10. 8. 1807, Петербург) – орыс жазушысы, қоғам қайраткері. 1768 – 1770 ж. Москва университеті жанындағы гимназияда, кейіннен университетінде оқыды. 1803 жылдан бастап халық ағарту министірлігінде, Москва университетінде қызмет істеді. Ағарту саласындағы реформаларға, ғылыми, әдеби қоғамдарға қарауға, газет, журналдар уйымдастыруға белсене қатысты. Оның 1773 ж. «Мысал өлеңдер», «Аударма өлеңдер» 1774 ж. «Әскери әндер», «М. В. Ломоносов туралы сөз», 1775 ж. «Ода» т.б. шығармалары жарияланды. М. өз творчествосында табиғатты суреттеуге баса назар аударды, жаңа өлшем, образ жүйесін табуға тырысты, итальян және грек поэзиясын зор ыждағаттықпен зарттеп үйренді. М. – орыс сентиментализмнің негізін салушылардың бірі. Ол – «Оскольд» повесі және көптеген балладалық шығармалардың авторы.
Эдрианн Палики

Эдрианн Палики (ағыл. Adrianne Palicki; туған. 6 мамыр 1983, Толидо, Огайо, АҚШ) — американдық актриса, әлемге көбінесе «Легион», «Неуловимые», «G.I. Joe: Бросок кобры 2» фильмедрінде және «Огни ночной пятницы», «Сверхъестественное» сериалындағы ролдермен әйгілі Өмірбаяны Эдрианн Палики 6 мамыр 1983 жылы Огайо штатында Толидо қаласында өмірге келген. 2001 жылы Толидода "Уитмер орта мектебін" бітірді. Кейін бірақ уақыт сэндвич істеуші болып жұмыс істеген. 2003 жылдан бастап киноға түсе бастады. Сыйлықтары 2013 жылы "G.I. Joe: Бросок кобры 2" фильмінде «Choice Movie: Экшн актрисасы» категориясында "Teen Choice Awards" премиясына номинацияланған. Қызықты фактілер Қолында өз ата-анасының есімімен татуировка бар. Білезігінде қанат түрінде татуировка бар. Дереккөздер # [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8,_%D0%AD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%BD Эдрианн Палики] # [http://www.imdb.com/name/nm1597316/ Эдрианн Палики Internet Movie Database сайтында] # [https://twitter.com/adriannepalicki Эдрианн Палики твиттерде]
Вано Ильич Мурадели

Мурадели Вано Ильич (, ; 6 сәуір 1908 ж., Гори — 14 тамыз 1970 ж., Томск, Москвада жерленді) – Кеңес одағының композиторы, КСРО халық артисі (1968). 1942 жылдан КОКП мүшесі. 1931 ж. Тбилиси консерваториясының (композиция дирижер класы бойынша) бітірді. Москва консерваториясында білімін жетілдірді (Б.С. Шахтер мен Н. Я. Мясковскийден). 1939 – 48 ж. КСРО Муз. қорының оқытушысы, 1959 – 70 ж. РКФСР Композиторлар одағы Москва бөлімшесі басқармасының бастығы болды. Мурадели – совет музыкалық мәдениетінің көрнекті өкілдерінің бірі. Оның шығармалары азаматтық пафосқа және қазіргі заманның көкейтесі мәселелеріне құрылды. «Ұлы достық» (1947, 1960), «Октябрь» (1962) операларының, оперетталар мен симфрниялардың, көптеген әндердің авторы.КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1946, 1951) Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған. Дереккөздер {{Ambox }}
Мурадова Сона

Мурадова Сона (31. 12. 1914 ж. т., қазіргі Геок-Тепе ауд.) – түркімен совет актрисасы, КСРО халық артисі (1955). 1940 жылдан КОКП мүшесі. 1931 Ашхабадтың пед. техникумын бітіргіннен кейін оқытушылық қызметпен шұғылданды. 1934 ж. Түркімен драма театрының құрамына қабылданды. 1955 – 60 ж. осы театрдың директоры болды. Рольдері: Акнабат (Кербабаевтың «Шешуші қадамында» Бике (Мухтаровтың «Аллан семьясында»), Пошлепкина (Гогольдің «Ревизорында»), Жамал (Бурунов пен Амановтың «Кеймир-Көрінде»), Эмилия (Шекспирдің «Отеллосында»). КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1951) мен Түркім. КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1968). Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Бағрам Мұсаұлы Мусин

Бағрам Мұсаұлы Мусин (1. 10. 1906 ж. т., Солтүстік Қазақстан облысы, Октябрь ауданы (қазіргі Шал ақын ауданы), 3-ауыл - 1978 жыл) – ғалым-зоотехник. Ғылым кандидаты (1936), Қаз КСР-інің еңбек сіңірген зоотехнигі. 1 Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институын бітірген (1932). 1936 жылдан Қазақтың мал өсіру ғылыми-зерттеу институтында ғылыми қызметкер. Малдың жаңа тұқымы – қазақтың ақбас сиырын шығаруға қатысқаны үшін Сталиндік сыйлықтың лауреаты (1951) атағы берілген. Мусин Қызыл Жұлдыз, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен марапатталған. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://otvet.mail.ru/question/45894809 ГОЛОСОВАНИЕ ЗА ЛУЧШИЙ ОТВЕТ] * [http://utwijokeug.000space.com/ruqe/ef-17/referat-po-biologii-6-klass-bagram-musauli-musin.html Реферат по биологии 6 класс баграм мусаулы мусин]
Синди Сэмпсон

Синди Сэмпсон (ағыл. Cindy Sampson; туған. 27 мамыр 1978, Галифакс) — канадалық актриса. Өмірбаян Синди Мэри Сэмпсон Канаданың Галифакс қаласында 1978 жылы 27 мамыр күні өмірге келген. "Рэндольфтің Атқару Өнер академиясын" бітірді. Синдидің дебюты 1999 жылы "Лексс" сериалында болды. Әлемге көбінесе "Сверхъестественное" сериалындағы Лиза Брэйдан ролімен әйгілі. Қызықты фактілер "Сверхъестественное" сериалында Синди Сэмпсон басында Бэлла Тэлбот роліне сыналып көрседе, Лиза Брэйданның ролін ойнаған. Дереккөздер [http://www.imdb.com/name/nm1120797/ Синди Сэмпсон Internet Movie Database сайтында] [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%8D%D0%BC%D0%BF%D1%81%D0%BE%D0%BD,_%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B8 Синди Сэмпсон]
Аштық ойындары (фильм)

Аштық ойындары (ағыл. The Hunger Games ) — режиссёр Гэри Росстың Сьюзен Коллинзтың романдары бойынша түсірілген фильмдер жинағы. Әлемдік көрсетілімі 2012 жылы 12 наурызда шықты. Фильмнің слоганы: «Сәттілік сендермен бірге болсын!» Сюжет Болашақ. Мемлекет жыл сайын өлімге бәс тіккендердің арасында ойын өткізеді, бұны бүкіл әлем тікелей эфирден тамашалайды. Жеребе тартылып, Ойындарға қатысу бұйрығы жас Китнисс пен оған сырттай ғашық Питке беріледі. Олар бала кезден бері дос, бірақ енді бір-біріне жау болады. Аштық ойындарының заңына сәйкес 24 қатысушының ішінде біреуі ғана жеңіске жете алады. Рөлдерде * Дженнифер Лоуренс , * Элизабет Бэнкс , * Стэнли Туччи , * Джош Хатчерсон , * Вуди Харрельсон , * Лиам Хемсворт , * Дональд Сазерленд , * Уэс Бентли , * Тоби Джонс , * Уиллоу Шилдс , * Александр Людвиг , * Ленни Кравиц , * Сандра Эллис Лэфферти , * Паула Малкомсон , * Дайо Окенайи , * Амандла Стенберг Сыртқы сілтемелер * [http://www.thehungergamesexplorer.com/us/epk/hunger-games/ Ресми сайты] * [http://kinostan.kz/film/view?id=503 Киностан сайтныда рейтингі] * http://www.imdb.com/title/tt1392170/ * Internet Movie Database сайтында
Саманта Феррис

Саманта Феррис (; 2 қараша 1968 ж., Норт-Ванкувер, Британ Колумбиясы, Канада) — канадалық актриса, әлемге "Supernatural" сериалында Эллен Харвелл және «The 4400» сериалында Нина Джервис ролімен әйгілі. Мансап Феррис мансабын 1996 жылы "Saber Marionette J" япондық мультсериалын ағылшын тілінде дауыстағанда бастады. 1996 жылы "Вайпер" сериалында кіші ролді, 1999 жылы "Stargate SG-1" сериалында ойнады. 2001 жылы "Along Came a Spider" сериалында тұңғыш басты ролге ие болды. Сол жылы "Blackwoods" сериалында көрінді. 2005 - 2006 жылдар аралығында Феррис "The 4400" сериалының 23 эпизодында түсті. 2006 жылы "The Evidence" сериалында және "Gray Matters" фильмінде түсті. Сол жылы "Supernatural" сериалында Эллен Харвелл ролін ойнады. Саманта Феррис келесі сериалдарда эпизодтық ролдерге ие болды: "Glory Days", "Smallville", "The Collector". 2007 жылы Феррис "Butterfly on a Wheel", ал 2010 жылы "V" мен "Icarus" фильмінде ойнаған. 2012 жылы "The Tall Man" қорқынышты фильмінде Джессика Бил мен бірге басты ролде ойнаған . Дереккөздер {{Ambox }}
6 қаһарман

6 қаһарман немесе Қайтпас қайсар — 2014 жылы жарық көрген режиссер Дон Холл мен Крис Уильямстың анимациалық 2D және 3D-да шыққан мультфильмі. «Walt Disney Animation Studios» студиясымен жасалып, «Walt Disney Pictures » кинокомпаниясымен шықты. Әлемдік премьерасы 2014 жылы 23 қазанда, ал Қазақстанда 25 қазанда шығып, 〒230 302 081 табыс тапты. Сюжет Хиро Хамада есімді жасөспірім роботтар құрастырудың шебері. Ағасы Тадашимен бірігіп, Сан-Францисконың техникалық университетінде ең озық идеяларды іске асырады. Бірқатар құпияға толы оқиғалардан кейін олар әлдемкімдердің қастандығына тап болады. Сол кезде Хиро Бэймакс деген көңілді әрі мейірімді роботты соғысатын етіп қайта бағдарламайды. Басты рөлдерді дыбыстаған * Алан Тьюдик * Дженезис Родригез * Джеймс Кромуэлл * Джейми Чунг * Майя Рудольф * Дэниэл Хенни * ТиДжей Миллер * Чарльз Адлер * Кіші Дэймон Уайанс * Кэти Лоус * Райан Поттер Манга 2014 жылдың 20 тамызынан бастап Харуки Уэноның иллюстрациялары «Баймакс» аталып, Kodansha’s Magazine Special-да шығарылып жатыр. Саундтрек «Immortals»-тан басқа өлендердің барлығы Генри Джекманның туындылары. # «Immortals» — Fall Out Boy # «Hiro Hamada» # «Nerd School» # «Microbots» # «Tadashi» # «Inflatable friend» # «Huggable Detective» # «The Masked Man» # «One of the Family» # «Upgrades» # «The Streets of San Fransokyo» # «To the Manor Born» # «So Much More» # «First Flight» # «Silent Sparrow» # «Family Reunion» # «Big Hero 6» # «I Am Satisfied With My Care» # «Signs of Life» Сыртқы сілтемелер * [http://www.imdb.com/title/tt2245084/ Internet Movie Database сайтында] * [http://kinostan.kz/film/view?id=900 Киностан сайтында]
Медальон (фильм, 2012)

Медальон ( — «ұрланған» деген мағынаны білдіреді) — 2012 жылы америкалық режиссері Саймон Уэст түсірген фильм. Басты рөлдерде: Дэнни Хьюстон, Николас Кейдж, Малин Акерман, Сами Гэйл, Джош Лукас, М. К. Гейни, Марк Вэлли, Бэрри Шебака Хенли, Дж.Д. Эвермор. Сюжеті Бұрын қылмыскер болған еркектің қызын белгісіз біреулер ұрлап кетеді. Әкесіне қызы таксилердің бірінде жүк салғышта жасырылғанын хабарлайды. Ол енді бірнеше сағат ішінде қызын құтқарып үлгеруі тиіс Рөлдерде * Николас Кейдж — Уилл Монтгомери * Малин Акерман — Райли Симмс * Марк Вэлли — Флетчер * Сэми Гейл — Элисон * Танк Сейд — Пит * Джош Лукас — Винсент Кинси / Джимми Морган * Дэнни Хьюстон — Харланд * Майк Коннор Гейни — Дональд Хойт * Барри Шабака Хенли — Реджинальд Дереккөздер
Жігіттің зары

Жігіттің зары-Рысбек Жәкеновтің өз айтуынан жазылып алынды. Дүниеден өткен адамға арнап шығарылған осы тәрізді әндер жоқтаудың бір түріне жатады.Бірақ олар Балқаш өңірінде "Жоқтау","Дауыс қылу"сияқты ешқашан да копшілік алдында айтылмйды. Зарлы әндерді ер адам ен далада шөп шауып немесе мал іздеп жүрген кезде айтады.Ал,мұнды әндерді әйелдер де айта береді.Қазақта оны мұнын шағу дейді .Мұнды әндер-жоқшылықтың тауқыметін әбден тартқан кезде қолғабысын тигізсін деген мақсатта ең жанашыр адамының алдында ғана жылап отырып айтатын,халық фольклорында өте сирек кездесетін шығармалар. Дереккөздер Қазақ музыкасы кітабы, 2005 жыл алматы, 455 бет
Люси (фильм, 2014)

Люси — 2014 жылы француз режиссері Люк Бессон түсірген фильм. Басты рөлдерде: Скарлетт Йоханссон , Морган Фриман , Чхве Мин Сик , Амр Вакед , Джулиан Райнд-Татт , Йохан Филип Асбек , Анали Типтон , Ян Оливер Шрёдер , Лука Анджелетти. Сценарийді жазған: Люк Бессон, продюсеры: Виржини Силла, Марк Шмугер. Қысқаша сюжеті Фильмде заңмен тыйым салынған есірткі затын тасымалдаумен айналысуға мәжбүр болған қыз туралы баяндалады. Бірде осы препарат Люсидің қанына түсіп, осының арқасында ол ерекше қабілеттерге ие болады: ол заттарды ойдың күшімен орнынан жылжыта алады және ауруға шыдамды болып шығады. Енді ол құрбандықтан қауіпті жауға айналып шыға келед. Дереккөздер
Лабиринтте жүгіруші

«Лабиринтте жүгіруші» — 2014 жылғы американдық дистопиялық ғылыми фантастикалық фильм. Сюжеті Томас есімді жасөспірім лифтте есін жияды. Ол өз атынан басқа ештеңені білмейтінін түсінеді. Оны қамауда отырған 60 жасөспірімнің арасына қосады. Әр 30 күн сайын жаңа бала қосылады. Бұндағы адамдар екі жылдан бері осы жерде тұрады. Олар күнде лабиринттен шығаратын жолды іздейді. Дереккөздер Сілтемелер *
Дер кезінде (фильм, 2013)

Дер кезінде — 2013 жылы британдық режиссер Ричард Кёртис түсірген фильм. Басты рөлдерде: Донал Глисон, Рэйчел МакАдамс, Билл Найи, Том Холландер, Марго Робби, Лидия Уилсон, Линдсэй Дункан, Уилл Меррик. Сценарийді жазған: Ричард Кёртис, продюсеры Тим Беван, Эрик Феллнер. Фильмнің жанры комедия, драма, фантастика. Фильм слоганы:"A new funny film about love. With a bit of time travel." Фильмнің бюджет:$9 500 000, әлемдік табысы: $82 922 921 Қысқаша сюжеті Тимнің өмірде жолы болды, ол жас, көркем, болашағынан үміт күттіретін адвокат, сондай-ақ уақытқа сапар шеге алады. Арманындағы қызды сүйсіндіру үшін, ол алғашқы кездесу күнін қайталап бастан өткізуге бар. Негізінде бір көргеннен ғашық болу әрдайым бірінші әрекеттен-ақ сәтті бола бермейді. Дереккөздер
Галитоз

{{Медициналық жағдай|атауыГалитоз|басқа атауларыАуыздан жағымсыз иіс, ауыздан шыққан иіс, ауыздан шыққан шірік иіс|суретDepiction of a person who has Halitosis (or bad breath).png|сурет атауыГастроэнтерология, оториноларингология, стоматология|сурет ені|сала|симптомдар=Ауыздан жағымсыз иіс Дереккөздер
Галактоземия

Галактоземия - тұқым қуалайтын ауру. Қысқаша ақпарат Галактозаның глюкозаға айналу кезеңіндегі зат алмасулардың бұзылыстары жатады. Тамақпен бірге түсетін сүт қанты, лактозаның, құрамындағы галактозаның глюкозаға айналу реакциясы, негізгі ферменттің тұқым қуалайтын деффектінің әсерінен, аяқталмайды. Галактоза және оның өнімдері қан мен тіндердерде жиналып, орталық жүйке жүйесін, бауырға және көзбұршаққа (хрусталикке) улы әсерін тигізеді. Аурудың көріністері осыған байланысты болады. Дерт, туғаннан кейінгі алғашқы күндерінде және апталарында, айқын сарғаюмен, бауырдың үлкеюімен, неврологиялық көріністермен (сіресу, бұлшық еттердің гипотониясымен, нистагммен), құсумен көрініс береді. Кейін физикалық және жүйке-психикалық дамудағы артта қалып қою, катаракта байқалады. Дерттің ауырлығы әртүрлі. Кейде галактоземия бір-ақ көрінісімен - катарактамен немесе сүттің қорытылмауымен байқалады. Лабораториялық зерттеу кезінде қанда, сол секілді, зәрде галактоза анықталады. Сарғаю байқалғанда тура және тура емес, билирубиндердің мөлшері жоғарлайды. Ағзаның инфекцияларға қарсыласу әрекеті төмендейді. Өмірдің алғашқы күндерінде зәрде галактозаның анықталуы және оның қандағы деңгейінің 0,2 г/л-ден жоғары болуы нәрестені галактоземияға тексерілуін қажет етеді. Галактозаға айналатын ферменттердің белсенділігін анықтайтын арнайы лабораториялық әдістер бар. Аурудың ауыр түрлері өмірдің ілкі кезеңдеріндегі өліммен аяқталады. Басқа жағдайларда созылмалы бауыр жеткіліксіздігі немесе орталық жүйке жүйесінің зақымдануы бірінші орынға шығады. Емі Диагноз дәлелденген жағдайда, баланы емшекпен емізуге болмайды. Бұл дертке шалдыққан сәбилерге арнайы тағамдар қарастырылған. Қан құю, плазма құю көрсетілген. Дәрілік препараттардан калий оротат, АТФ, кокарбоксилаза, дәрумендер комплексі тағайындалады. Жоғары қаупі бар отбасыларындағы жүкті әйелдерді ерте анықтап, жатырішілік профилактиканы жүргізудің әсері жоғары. Жатырішілік алдын алуға жүкті әйелдің ас мәзірінен сүтті алып тастауы жатады. Қауіп бар отбасыларды есепке қою - нәрестені арнайы зерттеуден өткізіп, сол сияқты, диагноз қойылған жағдайда, оны лактозасыз емізуге ауыстыруға мүмкіндік береді. Дереккөздер
Жүйкелік анорексия

Жүйкелік анорексия (неврогенді анорексия) — қалыптан тыс ас қабылдау тәртібімен сипатталатын жағдай. Себептері Сыртқы әлпетті жақсарту талпынысының әсерінен пайда болып, эндокринді жүйе мен ішкі ағзалардың бұзылуына әкеледі. Бұл дерт көбінесе, жасөспірім қыздар мен бойжеткендер арасында көптеп кездеседі. Пайда болу себептері мен даму механизмі әлі толық зерттеліп болмаған құбылыс. Жыныстық жетілу кезінде эндокриндік жүйе жағынан реттеудің бұзылуы, адамның психикалық ерекшелігінің (өзіне өте жоғары талап қою), отбасы ішіндегі қарым-қатынастар ерекшеліктерінің (ананың баланы тым өбектеуі) маңызды ролі байқалады. Арықтауға әкелетін ашығу - ми қызметіне әсер ететін нейроэндокрин-дік және зат алмасу өзгерістеріне әкеліп, адам психикасындағы өзгерістерді шақырады. Арықтауға патологиялық талпыныс негізінде - дене пішініне риза болмаушылық, оны жақсарту мақсаты жатыр. Бұл ретте науқас, ең алдымен, кез-келген каллориясы жоғары тағамнан толық бас тартып, кейін бірте-бірте күндізгі ас мәзірінің көлемін шектей бастайды. Бойжеткендер, сонымен бірге дене жаттығуларымен айналысып, ішті жүргізетін және зәр айдайтын дәрілерді пайдаланып, жиі клизма жасайды. Дене салмағын жоғалтқан кезде (25-50 % дейін) ішкі ағзалардың жұмысы бұзылып, эндокриндік жүйеде өзгерістер дамиды. Ауру кезеңдері Бірінші кезекте аменорея (етеккірдің болмауы), гипотония (қан қысымының төмендеуі), брадикардия (жүрек соғысының сиреуі) дамиды. Дене қимылының көп болғанына қарамастан, тоңғақтық, дене қызуының жоғарылауы, терінің құрғауы, іш қатуы байқалады. Науқастардың жартысына жуығы ұзақ ашығуға төзе алмай, тамақ ішкеннен кейін өздері құсуды шақырады. Кейде оларда булемия (тамақты шектен тыс, көп ішу) дамып, құсу соған да байланысты болып тұрады. Құсу кезіндегі жағымсыз сезімдер тез арада жойылып, керісінше, ағзаның "тазаруы" сияқты жағымды сезім пайда болады. Дене салмағының бастапқыдан 50 % дан көп жоғалуы кафексияның (тым арықтық) дамуына әкеледі. Сырқаттар өзінің жағдайын дұрыс бағалай алмайды, тері асты май қабаты ондай адамдарда мүлде болмайды, гипертрихоз (терінің түктенуі), терінің құрғауы, ісінуі, қан құрамының айқын бұзылыстары байқалады. Емделмеген жағдайда осындай қалып, өлімге әкеледі. Жүйкелік анорексияның 20 %-ы өліммен аяқталады. Диагностикасы Жүйкелік анорексияға ерте кезеңде диагноз қою өте қиын. Науқастар өздерінің арықтау себебін жасырып, ұзақ уақыт бойы әртүрлі маман дәрігерлерден тексерілуден өтіп, емделеді. Дене салмағының жоғалуы күшейген кезде, әсіресе, бойжеткендер мен жас әйелдерде, басқа зерттеу әдістерінің сыртында, олардың тамақтану тәртібін бақылау қажет. Көбінесе, диагноз дене салмағы өмірге қауіпті дәрежеде болғанда, аурудың кеш кезеңінде диагноз қойылады. Емі Анорексиямен ауырған науқасты, оның дұрыс тамақтануын қадағалау үшін, міндетті түрде стационарға жатқызу қажет. Стационардан шыққан кезде науқастар ұзақ уақыт бойы психотерапев-ттің бақылауында болуы керек. Бойжеткендердің 1/3 бөлінде дене салмағы қалыптасқаннан кейін де етеккірі келмейді. Сондықтан, оларға гинеколог - эндокринологтың емі қажет болады. Дереккөздер
Микроспория

Микроспория ( — кішкентай және — дән)— тері мен шаштың ең кең таралған, саңырауқұлақтық және өте жұқпалы ауруларының бірі. Пайда болу себептері Дерттің пайда болуына терінің микротравмалары қолайлы жағдай туғызады. Олар арқылы саңырауқұлақтың тасымалдаушысымен (үй жануарларымен, науқас адамдармен) қарым-қатынас жасау кезінде саңырауқұлақ теріге енеді. Саңырауқұлақтың түріне байланысты, дертті жұқтырғаннан бастап, аурудың алғашқы көрінісінен бастап 5 күннен 2 айға дейін уақыт өтеді. Алғашқы кезде теріде ұсақ түйіндерден, көпіршіктерден және қабыршықтардан құралған валик түріндегі дөңгеленген айқын шеттері бар, қабыну дақтары пайда болады. Ошақтар бір-бірінің ішіне орналасқан бірнеше сақина сияқты болуы мүмкін. Бастың шаш аймағындағы ошақтардың көлемі үлкен, ошақтағы шаштар 6-8 мм деңгейінде сынып, ақшыл-сұр қабықпен жабылған. Мұндай кезде қас пен кірпіктердің түсуі де жиі байқалады. Емі мен алдын алу жолдары Терінің зақымданған ошақтарын йод тұнбасымен сүртіп, одан кейін күкірт- қарамай, салицил майларын жағады. Бастағы шашты қырып тастау қажет. Шашты алып тастағаннан кейін, таңертең йодтың 5 % ерітіндісін, кешке - 5% салицил майын жағады. Басты күнделікті жылы сабынды сумен жуып тұру керек. Жұқпалы ауру болғандықтан, оны міндетті түрде стационарда емдеу керек. Науқас пайдаланған жеке заттарын өзге адамға ұстауға және пайдалануға тиым салынады Дереккөздер
Жұқпалы моллюск

Жұқпалы моллюск — вирусты жұқпалы ауру. Аурудың пайда болуы Орамал, төсек-орын мен іш киім арқылы және науқаспен тығыз қатынас кезінде жұғады. Жасырын кезеңі бірнеше аптадан, бірнеше айға дейін созылады. Теріде ортасы ойыс, қызғылт-перломутр түсті көптеген ұсақ түйіндер пайда болады. Бірақ кейде бірнеше түйіндер бірігіп, бір үлкен түйінді құрайды. Түйіндерді тырнақпен немесе пинцетпен басқанда, ортасындағы ойысынан ақ тұйіршікті зат шығады. Контагиозды маллюскінің негізгі орналасатын жері: мойын, кеуде, іш, алақан аймақтарында орын алады. Алдын алу және емделу жолдары Түйіндерді емдемеген жағдайда, олар 2-3 айдан кейін ғана жойылады. Жұқпалы моллюскінің элементтерін механикалық жолмен (сығу арқылы) кейін йод тұнбасымен сүртіп, емдейді. Бірақ, кейде фитотерапияға жүгінуге тура келеді. Жұқпалы моллюскіні емдеудің халықтық медициналық тәсілі. Календула гүлдері, ақ қайың бүршіктері, қарағай бүршіктері, мыңжапырақ шөбі, арша дәні, эвкалипт жапырақтары. Барлығынан да 15 г алып, араластырып, ұсақтау. Қоспаның 1 ас қасығына 1 стақан қайнап тұрған суды қосып, 1 сағат тұндырып, сүзгіден өткізу керек. Күніне 2 рет жарты стақаннан 10 күн бойы ішу. Осы сұйықтықпен сүртініп, компресс жасауға да болады . Дереккөздер
Хуан Маринельо

Хуан Маринельо-и-Видауррета (; 2 қараша 1898 ж. — 27 наурыз 1977 ж.) — Куба саяси қоғамдық қайраткері, публицист, әдебиет зерттеушісі. 1921-32 ж. профессор, 1938 жылдан партиялық басшы қызметте істеді. 1965 жылдан Куба коммунистік партиясы ОК-нің мүшесі. 1940 ж. Құрылтай жиналысының, 1942-44 э. конгрестің депутаты. 1944-46 ж. сенатор, 1946-48 ж. Сенаттың вице преседатлі. "КСРО мен халықтық демократиялық елдерге саяхат" деген сапарнама жазды; 1963 жылдан ЮНЕСКО-дағы Куба өкілі. Бүкіл дүние жүзілік Бейбітшілік Советінің, 1966 жылдан оның Президиумының мүшесі. 1973 ж. қазан Революциясы ореднімен марапатталды. Дереккөздер
Қарда жүргіш

Қарда жүргіш — қыс мезгілінде қарда сырғанауға арналған механикалық шана. Шығу тарихы Әлемдегі ең бірінші қарда жүргішті ойлап тапқан Жозеф-Арман Бомбардье Канада-ның Валькур қыстағында 1907 жылы дүниеге келген. Ол бала күнінен қолымен бір нәрсе жасауды, құрастыруды жақсы көрген. Жақындары оның бойынан ерекше инженер-лік қабілетін байқаған. Жозеф-Арман Бомбардье 13 жасында өзінің ең алғашқы механикалық ойыншығы – паровозды құрастырды және оның қозғалтқышы ретінде үстел сағатының механизмін пайдаланды.Жасөспірім кезіңде, оған қалың қарда жүретін машина құрастыру туралы ой келді. Канадада қар көп жауады және қыста жолдар қар астында қалады.15 жасында ол өзінің ең алғашқы «механикалық шанасын» – қарда жүргішті құрастырды. Бір-бірінің артына бекітілген шаналарда ескі «Форд» көлігінің қозғалтқышы орнатылды, ал оған ұшақтың үлкен пропеллері (әуе винті) бекітілді. Сосын, көп жылдар бойы Жозеф жылдам әрі жеңіл машинаны жасап шығаруға тырысты. Ол қарда жүргіштің өнеркәсіптік түрлерін және қазір қысқы демалысты жақсы көретіндер отыратын бір орынды түрінде ойлап тапты. Дереккөздер
Гай Марий

Гай Марий (; б.з.б. 157 ж.ш., Арпино&nbsp;— б.з.б. 86 ж., Рим)&nbsp;— Рим қолбасшысы және саяси қайраткері. Қарапайым отбасынан шыққан. 119 жылы халық трибуны 115 жылы претор қызметін атқарады. Югурта соғысында легат ретінде ерекше көзге түскен. Б.з.б 107 жылы 104-101 жылы консул болып сайланған. 88 жылы Римді Сулла басып алғаннан кейін, Марий Гай Африкаға кетуге мәжбүр болды. Сулла Грекияға қайтып кеткен соң Марий Гай әскер жиып Римді алды. 7 рет консул болып сайланды. Дереккөздер
Сана қалтарыстары (фильм)

Сана қалтарыстары — 2013 жылғы испан-америкалық психологиялық триллер. Фильмнің режиссеры Хорхе Дорадо, продюсерлары Хауме Кольет-Серра, Питер Сафран, Мерседес Гамеро. Басты рөлдерді орындаған: Брайан Кокс, Ричард Диллэйн, Марк Стронг, Таисса Фармига, Альберто Амман, Ноа Тейлор, Антония Кларк, Индира Варма, Джессика Барден, Саския Ривз, Клер Кэлбрайт. Фильмнің слоганы: "Don't Let Her In" (Оны ішке кіргізбе). Қысқаша сюжеті Джон ерекше қабілеттерінің арқасында жаңа бір істі зерттеуге кіріседі. Ол үрейленген 16 жасар қыздың ісін қолға алады. Рөлдерде Дереккөздер
Хоббит: Бес әскердің шайқасы

Хоббит: Бес әскердің шайқасы — «Хоббит» атты кинотрилогияның соңғы бөлігі. Фильмді 2014 жылы режиссер Питер Джексон түсірген. Қысқаша суреттеме Он үш гноммен бірге Жалғыз тауға аттанған Бильбо Бэгинстің негізгі міндеті - қазынаны табу ғана еді. Бірақ гномдардың патшалығын айдаһар Смаугтан тартып алу оңайға түспейді. Оның үстіне гномдардың патшасы Торинге дер кезінде көмек қолын созған адамдар мен эльфтар өз үлестерін талап етті. Ол аздай - жер астынан зұлымдықтың елшілеріндей орктар пайда болады. Ары қарай бес түрлі халықтардың (адам, орк, эльф, гном, гоблин) соғысы басталады. Сыртқы сілтемелер * Дереккөздер
Алло (сөз)

Алло — телефонмен сөйлескенде амандасу сөзі. Алғашқы рет Томас Эдисон қолданып, ұсынған. Адамдар ғасырлар бойы алысқа хабар жеткізудің жолдарын қарастырды. Алғаш қолданған тәсілдер ашық аспан күні от жағу және айнаны күнге шағылыстыру болатын. 1793 жылы Француздық Клод Шапп ашқан хабар жеткізу машинасына «телеграф»,- деп аталды. Бұл құрылғының жұмысы иінтіректің (рычаг) қозғалысынан пайда болған белгілердің сандар мен әріптерді басқа жерге жеткізуі болатын. Осыдан 40 жыл өткен соң электрлі телеграф дами бастады. 1876 жылы Александр Грейам Белл алғаш сым құралдары арқылы хабарласатын телефонды ойлап тапты Телефонмен сөйлескен сайын айтылатын «Алло» сөзі негізінде бір қыздың (телефонды ойлап тапқан Александр Грейам Беллдың сүйіктісі) қысқартылған есімі. Қыздың толық есімі – Алессандра Лолита Освалдо. Грейам Белл телефонды ойлап тапқанда алғаш телефон желісін сүйіктісінің үйіне қарай тартады. Шеберханасында телефон шалынған сайын оның сүйіктісі екенін біліп, телефон тұтқасын көтерер-көтермес «Алессандра Лолита Освалдо»,- дейтін болған. Уақыт өте келе сүйіктісінің атын қысқартып «Але Лол Ос»,- деп айта бастаған. Жұмыстары көбейген сайын оның атын әлде де қысқартып, екі буыннан тұратын «Алло»,- деген атпен атап кеткен. Беллдың телефон желісін дамытуда, барлық қалаларға таратуда, көптеген тәжірибелермен жұмыс басты болуы сүйіктісін зеріктіре бастайды. Сөйтіп ол одан кетіп қалады. Күндердің күнінде сүйіктісінен хабар келеді деген үмітпен Белл телефоннан алыстамайтын болады. Күн өткен сайын тартылған телефон желісі артып, хабарласатын адамдар да көбейе түседі. Алайда, телефон қоңырау шалған сайын сүйіктісі деп телефон тұтқасын «Алло»,- деп көтеретін болады. Осылайша барлық адамдарға «Алло»,- деп кетеді. Кейін адамдар да Александр Грейам Беллдың құрметіне телефон тұтқасын көтергенде «Алло»,- деп айта бастайды. Бұл сөз бүгінге дейін жетеді. Тағы қараңыз * Телефон Дереккөздер
Брайль жазуы

Луи Брайль зағип жандарға оқуға және жазуға мүмкіндік беретін шрифтті XIX ғасырдың басында ойлап тапты. Тарихы Ол 1809 жылы қолөнершінің үйінде дүниеге келді. Жаңадан жүруді үйреніп жүрген кезінде күнін әкесінің шеберханасында өткізетін. Үш жасында шеберханада көзін жарақаттап алады. Бес жасында баланың көзі мүлдем көрмей қалды. Ата-анасы баласына білім беруге және оның дамуы үшін қолдарынан келгеннің барлығын істеуге тырысты. Луи ауылдық мектепке барды. Өзінің ақылы мен ерекше есте сақтау қабілетінің арқасында жақсы оқыды. Әкесі оған тақтайға шегелерді қағу арқылы әріптердің кескінін шығарып, оқуды үйретті. 10 жасында әртүрлі жастағы балалар оқитын Париждегі зағиптерге арналған Корольдік институтқа жіберді. Луи Брайль 12 жасынан бастап, зағиптерге арналған алфавитін әзірлеу үшін тәжірибелерін бастады. Күндіз сабаққа барып, ал кешке өзінің жүйесін ойластырды. 15 жасында бұл жұмысын аяқтады. Луи Брайль үштен екі бағанада орналасқан алты рельефті нүктенің әртүрлі комбинациясынан өз алфавитін құрастырды. «Оқырман» мәтінді оқу үшін басылған жолдарды саусақтарының ұшымен жүргізеді. Кейін Брайль жүйесін тыныс белгілерімен, сандармен және ноталармен толықтырды. Оның рельефті-нүктелі шрифтінің соңғы нұсқасы 1837 жылы пайда болды. Бүгінгі таңда Брайль әдісі бүкіл әлемде қолданылады. Тағы қараңыз * Брайль дисплейі * Қазақ Брайль әліпбиі Дереккөздер
Сақиналар әміршісі (кинотрилогия)

Джон Р. Р. Толкин жазған Сақиналар әміршісі романы желісімен Питер Джексонның түсірген трилогиясы. Келесі фильмдерден тұрады: * Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы (2001), * Сақиналар әміршісі: Екі қамал (2002), * Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы (2003). Түсіру тобы Қызықты деректер •"Сақиналар әміршісі" кітабы бойынша кино түсіруге рұқсат 1969 жылы алынған. Алғашқы фильмге «The Beatles» тобының әншілері түспекші болған. Джон Леннон Голлумды, Пол МакКартни - Фродо, Ринго Старр – Фродоның досы Сэмді, ал Джордж Харрисон Гендальф ролін сомдамақшы болған. Алайда, режиссер Стэнли Кубрик мұндай фильм түсіру мүмкін емес деп бас тартқан. •Питер Джексон алғаш рет фильмді түсіре бастаған кезде "Сақиналар әміршісі" кітабының 27 данасын құртқан, ол әр кітапқа өз ойларын жазып, сол беттерді түсірілім кезінде жыртып алып отырған. •Фродоның ағасы Бильбо Беггинстың ата-анасының суретін Питер Джексон өз қолымен салған. •"Сақиналар әміршісі" фильмі бас-аяғы 17 Оскар сыйлығын алған. Фильмнің 3- бөлімі 11 оскарға ие болды. Бұндай жетістік тек "Титаник" пен "Бен-Гур" фильмдерінде ғана бар. •Фильмді түсіру барысында барлық актерлар парик киіп жүрген. Тек Питер Джексонның ұлы Билли ғана парик кимеген. Себебі, режиссер өзінің ұлының шашын "нағыз хоббиттердің шаш үлгісі" санаған. Айтпақшы, фильмнің 3 бөлімінде режиссердың ұлы мен қызы және өзі түскен. •Фильмді түсіру кезінде хоббитердің «аяғы» мен «құлақтарының» 1800 сыңары қолданған. Себебі, киноны түсірудің әр күні жаңа аяқ киім киюге тура келген. Ал киілген аяқ киімдер сол күні өртеліп отырған. •9 бауырды сомдаған 9 актердың сегізінде эльфтер таңбасы бойынша жазылған "9" бейнеленген татуаж бар. Элайджи Вудта ол таңба ішінің төмен жағында, ал Блумда иығының астында, ал 2 актерда тобығында болса, қалған төртеуінің иығында орналасқан. Бұл татуажды салудан гном Гимли Джонды сомдаған актер Рис-Дэвис бас тартқан. • Фильмді Жаңа Зеландия аралдарында түсірген. Түсіру жұмыстары Жаңа Зеландия мемлекетіне 200 миллион доллар пайда әкелген. Жаңа Зеландия мемлекеті киноның түсірілуіне көп көмектескен, тіпті "Сақина әміршісі" фильмі бойынша министірлік құрған. •Фильмді түсіру кезінде Жаңа Зеландия аралдарына өте көп мөлшерде шаштар алынып келінген. Бұл шаштардан актерларға париктер жасалған. Шаштардың басым бөлігі Ресейден сатылынып алынған екен. • Weta Workshop компаниясы "Сақиналар әміршісі" фильміне арнайы 10 мың жебе, 500 садақ және 48 мың қорғаныш құралдарын жасап шығарған. Тағы қараңыз * Хоббит (кинотрилогия) Сыртқы сілтемелер * http://www.lordoftherings.net/
Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы

Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы — 2003 жылғы Питер Джексонның фэнтези жанрдағы фильмі, кинотрилогияның соңғы бөлімі. Қызықты деректер Мұнда соғыс көріністеріне 200 мыңнан аса виртуалдық кейіпкерлер қатысқан екен. «Weta Digital» студиясы өңдеу жұмыстарымен айналысқан. Киноның алғашқы көрінісінде Голлумның пайда болуы түсіндіріледі. Бастапқыда бұл көрініс «Екі қамалда» көрсетілуі керек болған екен. Ал компьютерлік спецэффектілер саны бірінші бөлімде 560 болса, екіншісінде 800 болған. «Патшаның оралуында» 1500-ге жеткен екен. Бұл киноның соңғы көріністері көрсетілімнен бес күн бұрын монтаждалған болатын. Питер Джексонның өзі киноны толықтай тек премьерасында ғана көрген. Жазушы Толкиннің шөбересі Ройд Толкин Гондордың бір жауынгерінің рөлін сомдайды. «Патшаның оралуы» тіпті де «Сақина соғысы» деп аталуы керек еді. Себебі Толкиннің өзі «Патшаның оралуы» спойлер боп табылады деп қарсы болған. Сонымен қатар кинода кітаптағы кейбір кейіпкерлер жоқ. Мысалы, Пиппинмен дос болатын Гондор қамалының күзетшісі Берегонд кітапта бар. Із кесуші дунэдайн Хальбарад та жоқ. Соғыс көріністері біршама қысқартылған екен. Жалпы, трилогия бір уақытта түсірілген екен. Бүкіл түсірілімге 900 шақырымдай бейнетаспа пайдаланылған екен. 48 мыңға жуық қару-жарақ қолданылған. Әртүрлі көпшілік көріністерде 20600-дей актер ойнаған екен. 2400-ге жуық қызметкер (грим, спецэффекті, монтаж, дыбыс т.б.) жұмыс істеген. Кинотрилогияны түсіруге 7 жыл уақыт жұмсапты. Рөлдерде * Элайджа Вуд — Фродо Бэггинс * Вигго Мортенсен — Арагорн * Шон Астин — Сэм * Иэн Маккеллен — Гэндальф * Орландо Блум — Леголас * Джон Рис-Дэвис — Гимли * Энди Серкис — Голлум (дауысы мен бейнесі) * Доминик Монаган — Мерри * Билли Бойд — Пиппин * Лив Тайлер — Арвен * Бернард Хилл — Теоден * Миранда Отто — Эовин * Карл Урбан — Эомер * Дэвид Уэнем — Фарамир * Джон Ноубл — Дэнетор * Хьюго Уивинг — Элронд * Иэн Холм — Бильбо Бэггинс * Кейт Бланшетт — Галадриэль * Мартон Чокаш — Келеборн * Сала Бейкер — Саурон/Орк * Брюс Хопкинс — Гамлинг * Пол Норелл — Өлі таулықтардың көсемі * Лоуренс Мкрао — Сиқыршы патша/Готмог * Сара Маклеод — Рози Коттон * Элистэр Браунинг — Дамрод * Джон Бах — Мадрил * Брюс Филлипс — Гримбольд * Шон Бин — Боромир (режиссёрлік нұсқа) * Кристофер Ли — Саруман (режиссёрлік нұсқа) Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.lordoftherings.net/ Ресми сайты]
Ерсі оқиғалар (фильм)

«Ерсі оқиғалар» — 2014 жылы режиссер Дамиан Сифрон түсірген аргентина-испаниялық қара комедия жанрындағы көркем фильм. 2014 жылы фильм 67-ші Канн кинофестивалінің негізгі конкурстық бағдарламасы аясында көрсетілді. Ерсі оқиғалар 2015 жылы «Испан тіліндегі үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша Гойя сыйлығының және 2016 жылы «Ағылшын тілінен тыс үздік фильм» номинациясы бойынша BAFTA сыйлығының иегері. 2015 жылдың қаңтарында фильм «Үздік шет тіліндегі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына үміткерлер тізіміне енді. Дереккөздер
Трансформерлер: Айдың қараңғы беті

«Трансформерлер: Айдың қараңғы беті» — Майкл Бэй түсірген 2011 жылғы американдық ғылыми фантастикалық экшн фильмі. Сюжет "Біздің кейіпкерлеріміз үшін сергелдең күндер басталды: Сэм Микаэлодан айырылады, үкімет Автоботтарды Жерден қуу туралы заңнамалық акт шығарады, ал Мегатрон Фолленнен жеңілгеннен кейін жасырып жүрген кезеңде, Кибертронның әміршісі десептикон Шокуэйв біздің ғаламшарға сапар шекпекші болады. Әрине, келу мақсатында бейбіт пиғыл жатқан жоқ. Трилогияның ақырғы бөлімінің оқиғалары тек Жерді ғана емес, көлеңкелі жағы анағұрлым қараңғы құпияларға толы Айды да қамтиды." Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * * * * *
Бұлттар атласы (фильм)

Бұлттар атласы — Том Тыквер, Лана және Лилли Вачовски түсірген 2012 жылғы тарихи-фантастикалық фильм. Фильм өткен, қазіргі және болашақ кездкрінен алты адам туралы тәуелсіз, бірақ идеялық және символдық тұрғыдан байланысты алты оқиғадан тұрады; бір актерлер әртүрлі сюжеттер желісінде бірнеше кейіпкерді сомдайды. Сюжет Фильм бір адамның алты рет инкарнацияға ұшырағанын, оның екеуі болашақта орын алғаны туралы баяндайды. Рөлдерде Саундтрек Дереккөздер
Трансильвания қонақ үйі (мультфильм)

{{Мультфильм|АтауыТрансильвания қонақ үйі|Шынайы атауыHotel Transylvania|Мемлекет|Тіліағылшын|РежиссёріГенди Тартаковский|ПродюсеріМишель Мурдокка|Сценарийдің авторларыПитер Бейнхэм Роберт Смигел|КомпозиторыМарк Мотерсбау|Студия= «Трансильвания қонақ үйі» — 2012 жылы жарық көрген режиссер Генди Тартаковскийдің анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. «Sony Pictures Animation » студиясымен жасалып, «Sony Pictures Releasing » кинокомпаниясымен шықты. Сюжет Граф Дракула өзіне және қызына арнап бөгделер көзіне түспейтін қонақ үй салады. Ол жерде бүкіл әлемнің құбыжықтары үшін келіп демалуға барлық жағдай жасалған. Алайда туристер бұл жерде де құбыжықтарға тыныштық бермейді. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * * * * * *
Нұрлан Әбдіжапарұлы Жазылбеков

Жазылбеков Нұрлан Әбдіжапарұлы - Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі 1956 жылы Алматы облысында туған. Алматы энергетика институтын (1981 ж.), Экономика және құқық академиясын (2004 ж.) бітірген. Оқу бітіргеннен кейін Алматы энергетика институтында ғылыми қызметкер, Жамбыл шыны зауытында бас энергетик болып жұмыс істеген. 1987-1989 жж. – Жамбыл қаласының тұрғын үй шаруашылығы өндірістік тресі электр қызметінің бастығы. 1989-1991 жж. – Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиялық институты ҒЗЖ-ның бас инженері. 1991-2012 жж. - кәсіпкерлік қызмет атқарды. 2003-2012 жж. – «Қарасай кәсіпкерлер одағы» ҚБ төрағасы. 2009-2012 жж. – «Атамекен» Одағы» Қазақстан ұлттық экономикалық палатасы» Алматы облысы бойынша басқармасының төрағасы. 2012 жылғы 20 қаңтардан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі. 2005 жылдан бастап - «Атамекен» Одағы» Қазақстан ұлттық экономикалық палатасы» басқармасының мүшесі. 2011 жылдан бастап - «Ақ жол» Қазақстан Демократиялық партиясының мүшесі. 2012 жылдан бастап - «Атамекен» Одағы» Қазақстан ұлттық экономикалық палатасы» төралқасының мүшесі. «Құрмет» орденімен, 2 дәрежелі «Атамекен» медалімен, «Тандаулы тұлғалар» энциклопедиясының батыры құрмет медалімен марапатталған. Үйленген, төрт баласы бар. Дереккөздер
Аққан жұлдыз (роман)

Аққан жұлдыз — Сәбит Мұқановтың романы, екі кітаптан тұрады. Бұл шығарма атақты ғалым Шоқан Уәлиханов туралы көптеген зерттеу, маңызды еңбектерге, фактілерге негізделіп, Шоқан болған жерлерге саяхаттар жасау нәтижесінде өмірге келген шығарма. Мұқанов осы тақырыпта "Ш.Уалиханов", "Қашқар қызы" деген пьесалар да жазды. Қазақ әдебиетінің алыптар шоғырының бастауы Сәбит Мұқанов қазақтың 19 ғасырдағы ойшыл-ғалымы Шоқан Уәлихановтың өмірі мен шығармашылығын ұзақ жылдар бойы терең зерттеді. Осы зерттеу еңбектерінің нәтижесінде «Аққан жұлдыз» (1967-1970) романы туды. Жазу барысында арнайы Қытайға, Шыңжаң өлкесіне барып, Шоқанның сонда өткізген өмір кезеңдерін, бастан кешірген оқиғаларын зерттеп біледі. Омбы және Ленинград қалаларының мұрағаттары мен кітапханаларын күні-түні ақтарып, Шоқан өміріне қатысты материалдар жинады. Шоқанның қоғамдық өмірден шеттелуіне, одан «безінуі» мен «түңіліске» патша шенеуніктері тарапынан көрсетілген сенімсіздік пен жан күйзелісі себепші болады. Оның астарында Шоқан Уәлихановтың өз халқының шығу тегін қазбалау, этностық аумағы мен жер-су аттарының түп-төркінін анықтау, «еркіндік» пен «теңдік» туралы идеялары жатты. «Тұманды дәуірде» өмір сүріп, өз халқының алдында «болу не болмау» мәселесінің тұрғанын бүкіл болмысымен, жан-дүниесімен ұғынған Шоқан Уәлиханов ұрпақтары үшін жарық жұлдыз екенін Сәбит Мұқанов тағы бір дәлелдеді. Өз халқын жан-тәнімен сүйген Шоқанды «тамаша ойшыл» ретінде суреттейді. Еңбектің көркемдік жағы Шоқанның тұлғасын өзі өмір сүрген қоғамның әділетсіздігін сынай отырып жазылуымен ерекшеленеді. Шығармада қазақ-орыс қатынасының ара-жігі, сол кезеңде қабылданған реформаның, патшалық Ресейдің қол астына кірген қазақтың жайы кеңінен қамтылған. Шоқан туралы жазған еңбегінің 2 кітабы ғана аяқталған. Шоқанның өнегелі өмірінің ғұмырнамасына айналған еңбек аяқталмаған күйде қалды.
Чед Линдберг

Чед Тайлер Линдберг (ағыл. Chad Tyler Lindberg; туған. 1 қараша 1976, Маунт-Верноне, Вашингтон, АҚШ) — американдық актёр. Өмірбаяны мен мансапы Чед Линдберг Вашингтон штатында Маунт-Вернон қаласында 1976 жылы 1 қараша күні өмірге келді. Маунт-Вернон университетінде актерлің шеберлік пәні бойынша білім алған. 1995 жылы оқуын бітіргенде Голливудқа көшіп кеткен. Өзінің бірінші ролін "Рожденная свободной" 1995 кинофильмінде ойнаған. Кейін актер әр түрлі фильмдер мен сериалдарда түскен. Линдбергтің ең әйгілі жұмыстары - Джесси ролінде "Форсаж" фильмінде және Эштің ролінде "Сверхъестественное" телесериалында болған. Тағыда актер "Я плюю на ваши могилы" кинофильмінде басты ролдерде ойнағандықтан әйгілі. 2009 жылы Чед Линдберг "My Big Break" деректі фильмде түскен. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.imdb.com/name/nm0511349/ Чед Линдберг Internet Movie Database сайтында] * [http://www.metacritic.com/person/chad-lindberg?filter-options=movies Чед Тайлер Линдберг MetaCritic.com]
Эндрю Линкольн

Эндрю Линкольн - 1973 жылы 14 қыркүйек күні Лондон қаласында дүниеге келген. Ағылшын əртісі, "Ходячие мертвецы" телесериалында Рик Граймс рөлімен əлемге əйгілі болды. Эндрю Джеймс Клаттербактан (Оңтүстік Африка) келген медбике жəне британдық инженер отбасысында дүниеге келген. Эндрю Халл деген жерде өскен, біраұ Эндрюға 10 жасқа толғанда, ол отбасысымен бірге Bath деген жерге қоныс аударды. "Beechen Cliff School" мектебін бітірген соң, RADA академиясында барды. Оның ағасы Ричард Клаттербак Санкт-Лоренс мектебінің директоры. "Ходячие мертвецы" телесериалынан басқа, ол "Эта жизнь" деген BBC драмасынан кейін де танымал болды. 2006 жылы Гаэли Андресонмен неке қиды.
Кико Касилья

Франсиско Касилья Кортес (исп. Francisco Casilla Cortés; 1986 жылы 2 қазанда Альковерде туылды) - испандық футболшы, «Эспаньол» клубының қақпашысы. Карьерасы Жастар клубы Кико өзінің карьерасын 14 жастан бастаған.Кико өзінің футболдық білімін «Химнастик» және «Реал» жүйесінде алған. Реал Мадрид С Мақсат қатарында Касилья, испан таңдау тармақшаның Бірінші дивизионы мен Премьер-Лига ұсыныстар алды.Алайда, 2005/2006 маусымында,жарақат салдарынан,маусым бойы, Реал Мадрид С клубының үшінші қақпашысы ретінде беріледі. Эспаньол 2007 жылы трансфер бойынша еркін «Эспаньол» клубына ауысты.2007/2008 маусымда ол екінші құрамның қақпашысы болды. Оның Примерадағы ең алғашқы ойыны 2008 жылы 20 қаңтарда «Вальядолидқа» қарсы ойын болды. Кадис 2009 жылы "Кадис"клубына жалға алынды. Картахена 2010/2011 маусымында "Картахена" клубына жалға алынды.Ол клубтың тренері Хуан Игнасио Мартинестен тез сенімділік алды.Клубта 35 ойын ойнап,49 голды өткізді. Реал Мадрид 2015 жылы 17 шілдеде 6 миллион евроға Реал Мадрид клубына ауысты. Қазіргі кезде екінші қақпашы болып келеді. Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F,_%D0%9A%D0%B8%D0%BA%D0%BE
Шәңгек

Шәңгек - тармақтала өскен бұтақтары бар қатты ағаштан, еліктің мүйізінен немесе темірден жасалған аспа. Оны көбіне қазақтар жоғары байлап қойып малды іліп сою үшін пайдаланған. Ағаштан жасалынған бірнеше шәңгектерді көлденең асылған бақанның бойына бекітіп, соғымды кептірген. Темір Шәңгек сан алуан жұмыстарға (құдыққа түскен заттардыалу, салдауыр орнына қолдану, құз-жартасқа өрмелеу, т.б.) пайдаланылады. Дереккөздер Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Денис Царгуш

Дени́с И́горевич Царгу́ш (абх. Денис Царгәы́ш; 1987 жылы 1 қыркүйекте туған) - ресейлік балуан. Төрт дүркін Ресей чемпионы (2006, 2009, 2010, 2012), үш дүркін Еуропа чемпионы (2010, 2011, 2012), үш дүркін әлем чемпионы (2009, 2010, 2014). Ресейдің еңбек сіңірген спорт шебері. Ұлты - абхаз. Діні бойынша - мұсылман. Дереккөздер https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D1%88,_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%98%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87
Ханды жұбату

Ханды Жұбату - Күйдің анызын айтып,орындаған Қ.Құмақайұлы.Күй туралы аңыз :Ерте кезде Бір хан болыпты.Ханның жалғыз баласы жаугершілікте қаза табады.Ұлының қайғысын көтере алмай ,бүк түсіп жатып қалған ханды жұбатуға ешкімнің дәрмені жетпейді. Бұл хабарды ел аралап ,күй тартып жүрген бір сыбызғышы ақсақал естиді.Ол хан сарайының алдына келіп, сыбызғысын тартады.Сыбызғы үнін естіген хан басын көтеріп ,уәзірлеріне :Мына сыбызғы Тартып отырған адам кім екен,бері шақырындаршы,деп әмір етеді.Сыбызғышыны ханның алдына алып келеді.Хан оның сыбызғы тартуын өтінеді.Сыбызғышы қарт көңіл толқытатын мұнды күй тартады.»Бұл күйдің аты не?»-деп сұрайды хан.»Күйімнің аты «Жұбату»-еді,-деп жауап қатады сыбызғышы.Хан сол күйді сыбызғышыға қайта-қайта тартқызып ,бірнеше күн қонақ қылып ,астына ат мінгізіп,үстіне шапан жауып аттандырады екен."Хан жұбату" күйі осыдан қалыпты. Дереккөздер Қазақ музыкасы кітабы , Алматы 2005 жыл -459 бет http://referatik.kz/load/azasha_referattar/n/aza_khaly_muzykasy_turaly/8-1-0-1276
Қыз алып қашқан

Қыз алып қашқан- Күй Қ.Кәлектен жазылып алынды.Нотаға түсірген А.Хабыкей.Күй туралы аңыз :жалғыз қызы бар бір баймен жалғыз ұлы бар екеуі құда болады.»Екі жарты бүтін болсын ,сән-салтанаты келіскен түтін болсын!Біреуміз келінім демейік,біреуіміз күйеуім демейік.Екеуіміздің ортамыздағы екеуімізге ортақ отау болсын»-деп келіседі.Берік сөз байласқан екі байдың бесікте құдалық сөйлескеннен кейінгі қарым қатынасы күн өткен сайын нығая береді.Екі бай іргелес жайлап,іргелес қонып ,екі ауылдың ортасына дәнекер боп тігілген сәнді отауды асыға күтеді.Қыз бен бала бірге ойнап ,біте қайнасып өседі.Сәби жүрек бірінің-біріне құдалық жолымен таңылғанын да сезбейді.Олар күні ертеңгі бір-бірінен бөлінбес бір бүтін болғандықтан емес ,балалық жетелеуімен ойын қызығына ерумен де тату өседі.Ұл ер жетіп,қыз бойжеткеннен кейін аралары алыстай бастайды.Қолан шашты салиқалы қыз жігіт жүрегін баурап,жүрегіне от тастағанымен қыз жігітті сүймейді.Жігіттің ештемеге икемі жоқ дөрекі қимылы,шөп басын сындырмайтын еріншектігі,дүнк мінезі қыз сезімін аулақтата береді .Бірақ бесіктен құда боп,қысқа арқан ,та тұсаусап қойғанын естіген жігіттің жақтыртпағанымен шаруасы да болмайды. Жігіт қызды еріксіз алып қашады екен. Дереккөздер Қазақ музыкасы кітабы, алматы 2005 жыл, 460 бет http://kzmusic.ucoz.net/load/terme_men_tol_aular/terme_men_tol_aular/aza_ty_d_st_rli_my_k_ji/22-1-0-70
Шетелдік жеке тұлғаларға салық салу

Шетелдік жеке тұлғаларға салық салу - басқа мемлекеттің аумағындағы жеке тұлғалардың табыс салығын төлеу жөніндегі заң жүзінде белгіленген міндеттемесі. мемлекеттер мен азаматтар арасындағы экономикалық қатынастар тұрақты тұратын мекеннің болуы қағидатын айқындайды. Егер шетелдік азамат осы мемлекетте жылдың көп бөлігін өткізет болса, оның өмірлік мүдделерінің дені осы мемлекетте деген сөз, демек ол табыс салығын осы мемлекетте төлеуге тиіс. Халықаралық тәжірибеде көбінесе азаматтың 183 күнтізбелік күннен астам осы елде тұрақты мекендеуі өлшем ретінде алынады. Кейбір елдерде тұрақты тұратын жерін (резиденттігін) айқындау үшін күнтізбелік жыл емес, салықтық жыл есептеледі, ал оның күнтізбелік жылмен үйлеспеуі мүмкін. Осыған байланысты табыс салығы төленетін жерді айқындау мақсатымен тұрақты тұрғын үйінің орналасқан жері, азаматтығы сияқты қосымша белгілер басшылыққа алынады. Бұл мәселелер қос салық салудан құтылу туралы келісіммен реттеледі. Салық төлеу туралы міндеттемені айқындау үшін тұрақты мекен қағидатымен қатар, азаматтық қағидаты пайдаланады. Халықаралық құқық актілерінде осы мемлекеттің азаматтары мен шетелдіктің бюджет алдындағы міндеттемеде тең құқылығы белгіленеді. Дереккөздер Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Шетен қора

Шетен қора - талдан тоқылған шаруашылық құрылысы. Ол құрылыс материалдары тапшы жерлерде тұрғызылады. Шетен сөре ұзындығы 3-3,5 м, биіктігі 1,5-2 м етіп жас талдан тоқылады. Бұл үшін ұзындығы 2-2,2 м, диаметрі 3-3,5 см ұшталған қадаларды бір-бірінен 30 см жерге қадайды да, жіңішке жас шыбықтарды бірін астынан, бірін үстінен алып, қадаларын алма кезек айналдыра, төменнен жоғары қарай өріп, тоқиды. Осылай даярланған шетек сөрелерді біріне-бірін жалғастырып, түйістіріп, төбесін жауып, мал қоралар, төл қамайтын орын, ықтасын, құрал-жабдықтар сақтайтын қоймалар, т.б. шаруашылыққа қажетті құрылыстар жасалынады. Дереккөздер Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Шетелдік кәсіпорын

Шетелдік кәсіпорын - шет ел қатынасын, республика заңдарына сәйкес ел аумағында құрылған, шетелдік инвестордың толық иелігіндегі, яғни жарғы капиталында 100% үлесі бар кәсіпорын. Оны шетелдік заңды тұлғамен - шет мемлекеттін заңдарына сәйкес республикадан сырт жерде құрылған және қызметін ел аумағындағы тұрақты немесе тұрақты емес мекеме арқылы жүзеге асыратын заңды тұлға (бейрезидент). Дереккөздер Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Шетелдік қадағалаушы

Шетелдік қадағалаушы - шет елдік немесе халықаралық ұйымның өкілдігін білдіретін, заңмен белгіленген тәртіппен елде сайлауға және референдумға дайындықты және оның өткізілуін қадағалауға құқық алған тұлға. Шетелдік қадағалаушы елге ұлттың заңнамада белгіленген тәртіппен келуге және мемлекеттік билік органдарының, сайлау комиссияларының, референдум комиссияларының рұқсаты болған жағдайда елдің орталық сайлау комиссиясында тіркеледі. Шетелдік қадағалаушының қызметі Қазақстан Республикасының конституциясында заңдарымен реттеледі. Дереккөздер Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Шеттентек

Шеттентек – Алакөл алабындағы өзен. Географиялық орны Жетісу облысы Алакөл ауданы жерімен ағады. Бастауы Жетісу Алатауының солтүстік-шығыс сілеміндегі Күнгей жотасының солтүстік беткейінен басталып, Тоқжайлау ауылынан 6,5 км төменде Ортатентек өзеніне құяды. Гидрологиясы Ұзындығы 49 км. Су жиналатын алабы 415 км 2 . Аңғары тар шатқалды, Күнгей жотасы мен Қайқаң таулары арасындағы тауаралық ойпаңға шыға кеңейе түседі. Алабында бұлақ, бастау, тұмалар көп. Негізгі салалары - Айпара, Жіңішке, Қарасай. Мамыр-шілде айларында тасып, қазан айынан бастап сабасына түседі. Суының минералдылығы 50-250 мг/л. Ағыны қатты, суы мол. Көп жылдық орташа су ағымы сағасы тұсында 3,60 м 3 /с. Суы Тоқжайлау ауылын тұрмыстық-шаруашылық суымен қамтамсыз етуге пайдаланды. Дереккөздер