kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Реймс (футбол клубы)

«Реймс» — Франциядағы кәсіпқой футбол клубы. 1931 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Стад Огюс Делоне" стадионында өткізеді. 2017/18 жылғы маусымда Францияның екінші лигасында жеңімпаз атанды да бірінші лигаға жолдама алды. Францияның алты дүркін чемпионы. Екі рет УЕФА чемпиондар кубогының финалына шығып, екеуінде де Мадридтің "Реалынан" ұтылып қалды — 1956 жылы 3:4, 1959 жылы 0:2 есебімен. Жетістіктері Ұлттық * Франция чемпионаты ** Чемпион (6): 1948/49, 1952/53, 1954/55, 1957/58, 1959/60, 1961/62 ** 2-орын (3): 1946/47, 1953/54, 1962/63 ** 3-орын (4): 1947/48, 1949/50, 1956/57, 1960/61 * Франция кубогы ** Жеңімпаз (2): 1950, 1958 ** Финалист (1): 1977 * Лига кубогы ** Жеңімпаз (1): 1991 * Франция суперкубогы ** Жеңімпаз (4): 1955, 1958, 1960, 1966 Халықаралық * Чемпиондар кубогы ** Финалист (2): 1956, 1959 Латын кубогы * Жеңімпаз (1): 1953 Соңғы жылдардағы бапкерлері Атақты ойыншылары Жақша ішінде — «Реймсте ойнаған жылдары» Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.stade-de-reims.com/ Ресми сайты] * [http://www.lfp.fr/club/stade-de-reims Франция чемпионаты] * [http://www.stadedereimstv.com/ stadedereimstv.com] * [http://www.rsssf.com/players/trainers-fran-clubs.html#r Бас бапкерлері]
Тұрсынай Саидазимова

Тұрсынай Саидазимова (, 1911 жыл, – 19 наурыз 1928 жыл, ) — өзбек ұлтынан шыққан алғашқы актрисалардың бірі. Тұрсынай Саидазимова 1911 жылы Ташкент қаласында дүниеге келді (Сырдария облысы, Ресей империясы). 1924 жылдан 1927 жылға дейін Мәскеудегі Өзбек ағарту Үйінің жанында ашылған үшжылдық өзбек театр студиясында білім алып, драматург және ақын Хамза Хакимзаде Ниязидің оқушысы болды. 1927 жылдан бастап қаза тапқанға дейін Өзбек ұлттық театрында жұмыс істеді. 1928 жылы 18 жасар Тұрсынай Саидазимованы «арсыздық» жасағаны үшін өз күйеуі пышақпен бауыздап өлтірді . Саидазимованың өлімінен кейін оған арнап өлең шығарған Хамза Ниязи бұл оқиғадан бір жыл өткен соң Ферғана алқабындағы бір ауыл тұрғындарының қолынан қаза тапты. Дереккөздер
Нұра (айрық)

Елді мекендер: * Нұра – Абай облысы Көкпекті ауданындағы ауыл. * Нұра – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы ауыл. * Нұра – Ақтөбе облысы Ырғыз ауданындағы ауыл. * Нұра – Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл. * Нұра – Алматы облысы Талғар ауданындағы ауыл. * Нұра – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы кент. * Нұра – Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл. * Нұра – Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы таратылған ауыл. * Нұра – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл. Өзен: * Нұра – Теңіз көлі алабындағы өзен. Тау: * Нұра – Арысқұм кұмды алқабының солтүстігіндегі аласа таулы жота. * Нұра – Торғай өзенінің төменгі ағысындағы тау.
Бобби Коллинз

Роберт Янг «Бобби» Коллинз (; 16 ақпан 1931 — 13 қаңтар 2014) — шотландиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Шотландия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған, 1958 жылғы әлем біріншілігіне қатысқан. Статистикасы Клубтық Ұлттық құрамада Дереккөздер
Тетрис

Тетрис — компьютерлік ойын. 1984 жылдың 6 маусымында кеңес бағдарламашысы Алексей Пажитнов шығарған. Алғашқы нұсқасы Паскаль тілінде шыққан. Нарыққа бейімделген тұңғыш коммерциялық нұсқаны 1987 жылы американдық Spectrum HoloByte компаниясы шығарған. Одан кейін шыққан ойынның көптеген үлгілері ойын консольдарына, компьютерлерге, ұялы телефондарға, калькуляторларға, тіпті осциллографтарға да енгізілген болатын. Сонымен қатар , ойын әртүрлі жанрлар мен форматтарға, соның ішінде көп ойыншы режимдеріне, тақырыптық вариацияларға және тіпті үш өлшемді нұсқаларға бейімделді. Тарихтағы ең көп сатылған компьютерлік ойын болып келеді, жалғыз Nintendo-ның GameBoy консолімен бірге 35 миллион копия сатылды. 2014 жылы The Tetris Company бастығы Хэнк Роджерстің айтуынша, ұялы телефондарға ойын 425 миллион рет ақылы негізде жүктеліпті. 2007 жылы тетрис АҚШ Конгресс кітапханасына ең маңызды он компьютерлік ойынның бірі ретінде сақталуға берілген. Тетристің негізінде төрт шаршыдан тұратын «тетрамино» фигуркаларынан құралған үстелдік ойжұмбақ ойыны жатыр. Ережелер Биіктігі 20 шаршы, ені 10 шаршы болатын төртбұрышты кеңістікке үстіден кездейсоқ түрде тетрамино фигуркалары түсіп жатады. Түскенде ойыншы оларды 90°-қа бұрай алады және олға-солға қозғалта алады. Қалайтын орны белгілі болса, фигурканы төменге де жедел түсіре алады. Ол басқа фигуркаға тірелгенге дейін, немесе кеңістіктің түбіне жеткенге дейін төмен қарай қозғала береді. Егер фигурка түскен кезде 10 шаршыдан тұратын қатар толық түзілсе, қатар жойылады, ал оның үстіндегі фигуркалар бір шаршыға төмендейді. Ойынның жылдамдығы бірте-бірте өседі. Берілген кеңістікке жаңа фигурка сыймай қалатын жағдайда ойын аяқталады. Әр жойылған қатар үшін ойыншыға ұпайлар беріледі. Тағы қараңыз * Ең көп сатылған видео ойындар тізімі * Тетрис (фильм) — 2023 жылы шыққан фильм Дереккөздер
Атамекен (айрық)

Негізгі ұғым: * Атамекен — туған жер, өлке. Елді мекендер: * Атамекен — Ақмола облысы Бурабай ауданындағы ауыл. * Атамекен — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл. * Атамекен — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы ауыл. * Атамекен — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл. * Атамекен — Жетісу облысы Панфилов ауданындағы ауыл. * Атамекен — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл. * Атамекен — Маңғыстау облысы Мұнайлы ауданындағы ауыл. * Атамекен — Павлодар облысы Павлодар қалалық әкімдігіне қарасты кент. * Атамекен — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі аумағындағы ауыл. * Атамекен — Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл. * Атамекен — Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Атамекен (газет) — республикалық экологиялық апталық газет. * Атамекен (көркем фильм) — 1966 жылғы Шәкен Айманов түсірген фильм. * Атамекен (Телжанов) — Қанапия Телжановтың суреті. * Атамекен (мұражай) — Астана қаласындағы аспан астындағы мұражай.
Талапты

Елді мекендер: * Талапты – Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы ауыл. * Талапты – Жамбыл облысы Талас ауданындағы ауыл. * Талапты – Жетісу облысы Көксу ауданындағы ауыл. * Талапты – Түркістан облысы Жетісай ауданы, Атамекен ауылдық округі құрамындағы ауыл. * Талапты – Түркістан облысы Жетісай ауданы, Ынтымақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. * Талапты – Түркістан облысы Отырар ауданындағы ауыл.
Қара шелек (әңгіме)

Қара шелек - 1930 жылы жазылған, колхозға ұйымдасқан ауыл адамдарының өмірі суреттелген әңгіме. Авторы - Бейімбет Майлин. Қысқаша мазмұны Ауыл адамдарының жаңа тұрмысқа көшуінің қиын процесін ол терең білгірлікпен біртіндеп, сатылап әңгімелейді. «Қара шелек» деген әңгімеде колхозға ұйымдасудың бір көрінісі табиғи елестетілген. Мұнда қарапайым ауыл әйелдерінің бірі Айшаның «Коллектив боламыз» деген жиналыста ойламаған жерден белсенділік көрсетіп, ауыл адамдарының атынан сөйлеуі, «майкөт» (байкот) болған екі байдың жиналыстан шығарылуын талап етуі, ақырында өзі артель бастығы болып сайлануы баяндалады. Жиналыс кезінде өжеттік көрсеткен Айша кенет өзін артель бастығы етіп сайлағанда қатты толқиды. Қолдағы малын ортаға салуға іштей қимағанымен, ол жұрттың ауқымынан, заманның ағымынан сырт кете алмайды. Сөйте тұра, малын колхозға беруге ризалығы жеткен Айша қара шелегін бүлдіріп қойғаны үшін көрші әйелге қол жұмсайды. Автор Айшаның санасындағы жекеменшікшіл психологияның қайшылығын көрсетпек болған. Оқиғалар мен мінездерді өмірдің өз ағынынан ойып ала білген суреткер, әлгіндей бір көрініс төңірегінде-ақ ұжымдастыру жүзеге оңай аспағанын, бұл жолда талай-талай шырғалаң мен сарсаң, күдік пен толқу болғанын байқата алған. Шығарма кейіпкерлері Айша – қара шелектің иесі, артель бастығы, Бірмағамбеттің жары. Жауапкершілігі мол, ұқыпты, сенімді адам. Бірмағамбет – съез басшысы, шыншыл, әрі жауапты кісі. Қайралап пен Ыдырыс – астық науқанында байкот (майкот) болған байлар. Жаман – коллектив болу туралы ұсыныс жасаған адам. Қуандық – Бірмағамбет пен Айшаның сегіз жасар баласы. Қожағұл – молда, саудагер шал. Бірмағамбеттің жақын туысы. Қара тоқал – Қожағұлдың әйелі. Салақ, әрі ұқыпсыз әйел. Сілтемелер * https://malimetter.kz/bejimbet-majlinnin-prozalyk-shygarmalary/
Пак Сын Дин

Пак Сын Дин (; 11 қаңтар 1941 жыл — 5 тамыз 2011 жыл) — солтүстік кореялық футболшы, жартылай қорғаушы. КХДР Ұлттық футбол құрамасында 1965-73 жылдары ойнаған. Карьерасы Клубтық Бүкіл карьерасында бір ғана клубта — Пхеньянның "Моранбон" клубында доп тепті. Ұлттық құрама 1966 жылғы әлем чемпионатына қатысып, екі голдың авторы атанды. Оның бірін екінші турда Чили қақпасына соқты. Бұл әлем чемпионаттары тарихындағы 700-ші гол болатын. Екінші голын 1/4 финалда Португалияның қақпасына 23-ші секундта енгізді. Бұл осы чемпионаттағы ең жылдам гол ретіннде тарихта қалды. Бұл ойында Солтүстік Корея 3:5 есебімен ұтылып қалды. Кейінгі жылдары Карьерасын аяқтаған соң бапкерлікпен айналысып, КХДР чемпионатының бірінші дивизионындағы командаларды аз уақыт жаттықтырды. ХХ ғасырдың басында Пак Сын Дин "Олардың өміріндегі ойын" атты деректі фильмнің түсіріліміне қатысты. Онда КХДР құрамасының 1966 жылғы әлем біріншілігіндегі матчтары жайлы әңгімеленеді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.worldfootball.net/spieler_profil/seung-zin-pak/ Профилі] * [http://www.ceroacero.es/jogador.php?id26409&epoca_id0/?edicao_id=28 Профилі]
Данбар түбіндегі шайқас (1296)

Данбар түбіндегі шайқас — Эдуард І бастаған ағылшын әскері мен Иоанн I бастаған шотланд әскерінің арасындағы 1296 жылы шотландық Данбар қаласының маңында болған шайқас. Шайқастың алдындағы жағдай Берик-апон-Туидті басып алған Эдуард I Шотландияны жаулап алуды жалғастыруға асықпады және қаланың қорғанысын күшейтіп, бір ай бойы осында қалды. 5 сәуірде Иоанн I-ден салық төлеуден бас тартуы туралы хабар келді, осыдан кейін әскери-іс қайта жанданды. Ағылшындардың мақсаты - Джон Коминнің қарындасы мен олардың жақтасы, данбардың графы Патрик IV-нің әйелі күйеуінің көзқарастарымен келіспей, шотландықтардың Данбар бекінісінде орнығуына қарсы болмады. Жауап ретінде Англия королі солтүстікке рыцарлар жасағымен көмекшісі Джон де Вареннды жіберді. Қатерді естігеннен кейін, қамал қорғаушылар Хаддингтонда тоқтаған Иоаннан көмек сұрады. Осыдан кейін, бүкіл әскер (немесе оның көп бөлігі) Данбарға беттеді, патшаның өзі жорыққа қатыспады. Шайқас Күштер 27 сәуірде кездесті. Сірә, шайқас екі атты әскер жасақтарының қақтығысы болды. Шотландықтар батысқа қарай қырдағы қорғалған жерде орналаса алды, бірақ де Варенннің адамдары қатарларының сапы бұзылған және қашқандай кейіп келтіріп, алдап шығара алды. Осыдан кейін ағылшындар біріккен фронт болып шабуыл жасады. Соғыс қанды болмады, жалғыз кәмелет жасына томаған лотиандық рыцарь сэр Патрик Грэхем ғана қаза болды, 100-ге жуық шотландық лордтар тұтқынға алынды. Қалған шотландықтар Эттрик орманына қашты. Келесі күні Эдуард Данбардың қабырғаларына жақындады, оның гарнизоны көп ұзамай берілді. Қамалда болған 130-ға жуық рыцарлар мен атқосшылар Англияға жіберілді, олардың ішінде Атолл, Росс және Ментейт графтары болды. Салдары Данбар түбіндегі шайқас 1296 жылғы жорықтар ағылшындардың жетістіктерінің бірі болды, бұл шайқас Иоанн І Эдуард I-нің пайдасына орай тақтан бас тартуымен аяқталды. Әдебиет *Young, Alan. Robert Bruce’s Rivals: The Comyns 1212—1314, p. 158. *Barrell, A., «Medieval Scotland» *Brown, M., «Wars of Scotland» *Brown, C., «Scottish Battlefields» *Nicholson, R. «Scotland. The Later Middle Ages» *Ayton, A. «Knights and their Warhorses» *Watson, F., «Under the Hammer» *Brown, C., «Knights of the Scottish Wars of Independence»
Төрткүл

Елді мекендер: * Төрткүл – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл. * Төрткүл – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл. * Төрткүл – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Төрткүл – ортағасырлық қалашық орны. * Төрткүл – Түркістан облысы Отырар ауданындағы Көлқұдық ауылының солтүстік шетінде орналасқан, 9-11 ғасырларға жататын археологиялық мекен. Тағы қараңыз * Төрткөл *
Эктор Язалде

Эктор Касимиро Ясальде (; 29 мамыр 1946, Авельянеда, Аргентина — 18 маусым 1997, Буэнос-Айрес) — аргентиналық футболшы, 1970-74 жылдары Аргентина Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 1974 жылы ГФР-де өткен әлем чемпионатына қатысып, екі гол соқты. Жетістіктері Командалық * Аргентина чемпионы (2): Нас. 1967, Нас. 1970 * Португалия чемпионы: 1973/74 * Португалия кубогы: 1972/73 * Франция кубогы: 1975/76 Жеке * Арегнтинадағы жыл футболшысы: 1970 осы жүлденің тұңғыш иегері * Португалия чемпионатының үздік мергені: 1974, 1975 * Алтын бутсы: 1974 Дереккөздер Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20071020025357/http://futbolfactory.futbolweb.net/index.php?ffhistoricos&f200001&idjugador=482 Профилі]
Қараой

Елді мекендер: * Қараой – Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы ауыл. * Қараой – Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл. * Қараой – Алматы облысы Іле ауданындағы ауыл. * Қараой – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл. * Қараой – Жамбыл облысы Талас ауданындағы ауыл. * Қараой – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл. * Қараой – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл. * Қараой – Павлодар облысы Ақтоғай ауданындағы ауыл. * Қараой – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл. * Қараой – Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл ауданындағы ауыл. * Қараой – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Қараой – Қаратал алабындағы өзен. * Қараой үстірті – Іле өзенінің сол жағалауындағы үстіртті тау.
Сергей Павлович Балтача

Сергей Павлович Балтача (17 ақпан 1958, Жданов, Сталин обл, Украин КСР, КСРО) — КСРО және Украина футболшысы, жартылай қорғаушы. Карьерасы Екі дүркін жастар арасындағы Еуропа чемпионы. КСРО ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 1982 жылғы әлем чемпионатының топтық кезеңінде Жаңа Зеландияның қақпасына әлем чемпионаттары тарихындағы 1200-ші голды соқты. Бұл ойында КСРО 3:0 есебімен жеңіске жетті. 1988 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. Кейін бапкерлікпен айналысып, бірнеше клубта бапкер көмекшісі боп қызмет атқарды. Жетістіктері Командалық Динамо (Киев) * КСРО чемпионы (4): 1980, 1981, 1985, 1986 * КСРО кубогы (4): 1978, 1982, 1985, 1987 * КСРО Суперкубогы (3): 1981, 1986, 1987 * Кубок иелері кубогы (1): 1986 КСРО құрамасы * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 1977 * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 1980 * Олимпиаданың қола жүлдегері: 1980 * Еуропа чемпионатының Вице-чемпионы: 1988 Жеке * КСРО-ның үздік 33 футболшысының тізіміне енген (7): № 1 (1981—1985) — 5 раз, № 2 (1978, 1980, 1986) * КСРО спорт шебері: 1977 * КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері: 1986 Отбасы * Әйелі — Ольга Балтача — бессайыс пен жетісайыстан Олимпиадаға қатысқан. Қазір онымен ажырасқан, ол Лондонда тұрады. * Ұлы — Сергей де футболшы. * Қызы — Елена — теннисистка (2014 жылы 4 мамырда 31 жасында қайтыс болды). Сілтемелер * [http://www.rusteam.permian.ru/players/baltacha.html Профилі] * [http://football.hiblogger.net/authors/vodolaz/255384.html Биографиясы]
Жан-Пьер Папен

Жан-Пьер Папен (; 5 қараша 1963, Булонь-сюр-Мер, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. Франция Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Карьерасы Карьерасында "Олимпик Марсель", "Милан", "Бавария", "Бордо" секілді атақты клубтарда және басқа да Францияның төменгі лигаларындағы түрлі командаларында ойнап, 2006 жылы 43 жасында карьерасын аяқтады. 2009 жылы карьерасын қайта жаңғыртып, "Фактюр Бигано" әуесқой клубында ойнап, үш кездесуде үш гол соқты. Футбол ойнауды доғарған соң бапкерлікпен айналысты. Ұлттық құрамадағы дебютін 1986 жылы өткізіп, сол жылы Мексикада өткен әлем чемпионатына қатысты. Топтық турнирдің алғашқы ойынында Канаданың қақпасына ойын тағдырын шешкен жалғыз голды соқты (Бұл ӘЧ тарихындағы 1200-ші гол). Үшінші орын үшін ойында да Бельгияның қақпасына бір гол енгізді. Жетістіктері Жеке * Францияның жыл футболшысы (2): 1989, 1991 * Франция чемпионатының үздік мергені (5): 1988 (19 гол), 1989 (22 гол), 1990 (30 гол), 1991 (23 гол) и 1992 (27 гол) * Чемпиондар кубогының үздік мергені (3): 1990 (6 гол), 1991 (6 гол) және 1992 (7 гол) («Олимпик» Марсель) * ФИФА 100 тізіміне енген * Алтын доп иегері: 1991 Командалық * ӘЧ-1986 қола жүлдегері * Чемпиондар лигасы: 1994 («Милан») * УЕФА кубогы: 1996 («Бавария» Мюнхен) * Франция чемпионы (4): 1989, 1990, 1991, 1992 («Олимпик» Марсель) * Италия чемпионы (2): 1993, 1994 («Милан») * Италия суперкубогы: 1992 («Милан») * Бельгия кубогы: 1986 («Брюгге») * Франция кубогы: 1989 («Олимпик» Марсель) Сілтемелер *[http://int.soccerway.com/players/-/105711/ Профилі]
Арай (айрық)

Негізгі ұғым: * Арай – күн шығар кездегі немесе оның батар алдындағы атмосферадағы әсем жарық құбылыстардың жиынтығы. Елді мекендер: * Арай – Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы ауыл. * Арай – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы ауыл. * Арай – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Арай – Қызылорда қаласының іргесіндегі, 1937–38 жылдары саяси қуғын-сүргін құрбандары жерленген азалы мекен. * Арай – республикалық профессионалды эстрадалық ансамбль. * Арай – поэзия кеші, Қазақ теледидары "Кұрдастар" редакциясының танымал топтамаларының бірі (1977-1981 жж.). * Арай – журнал.
Йонни Экстрем

Йонни Экстрём (; 5 наурыз 1965 жыл, Каллебак, Швеция) — швед футболшысы, шабуылшы. 1990, 1994 жылдары әлем чемпионатына, 1992 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан. Карьерасында "Гетеборг", "Эмполи", "Бавария", "Канн", "Реал Бетис", "Айнтрахт" клубтарында және Швеция Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Жетістіктері Командалық «Гётеборг» * Швеция чемпионы — 1984, 1992 * Швеция кубогы — 1992 «Бавария» * Германия чемпионы — 1989 Жеке * Швеция чемпионатының үздік мергені — 1986 Сілтемелер * [http://www.worldfootball.net/spieler_profil/johnny-ekstroem/ Johnny Ekström]
Жаңаөзен газеті

Жаңаөзен – Жаңаөзен қалалық газеті. Тарихы 1990 жылы 1 қаңтарда «Жаңаөзен» газетінің алғашқы саны оқырманға жол тартты. Негізінен, газет 1970 жылы жарық көрген «Жаңарған Маңғыстау» газетінен бастау алады. Газет туралы ақпарат Басылымның алғашқы редакторы Мейрамбай Қибасов, одан соң А.Айдаров, Т.Жакешова, М. Ұлықпан секілді өзіндік қолтаңбасымен ел есіндегі қаламгерлер бас редакторлық етті. Қаламы ұшқыр журналистер Жоламан Айдарбаев, Темір Мыңжас, Ағиба Қатешова, Еркеш Нәрембаева, Талант Құсайынов, Закария Исағұлов, Мәлік Әндірғалиев, Игорь Левгеров, Марина Кодзоева, Базар Ботабаев, Таңсұлу Жакешова, Мұратбай Ұлықпан, Айжан Сәрсенова, Гүлсім Мұрынованың және газет құрылғалы бері газет беттеу ісімен айналысып келе жатырған Шолпан Батырханованың жемісті еңбектері зор. Бүгінде қала өмірінде елеулі басылым 4000-ға жуық данамен таралады. Сыртқы сілтемелер *[https://mangystaumedia.kz/zhanaozen-gazeti-turaly/ Жаңаөзен газеті туралы]
Ақкетік арайы

Ақкетік арайы – Түпқараған аудандық газеті. Тарихы Маңғыстауда баспа тәсілімен басып шығарылған алғашқы газет 1931 жылы «Жаңа жұртшылық» деген атпен Форт-Александровск баспаханасында 800 дана таралыммен айына 10 рет шығып тұрыпты. Оған уақытында Ж.Сәрсенбин, Ғ.Нұрымов, Ж.Қызылбаев, т. б. белгілі азаматтар редакторлық еткен. Кеңес өкіметінің 30-жылдардың басындағы саясатына орай газеттің атауы 1933 жылы «Колхоз жолы» деп өзгертілсе, 1958 жылдан бастап «Ленин жолы» деп аталды. Осы атпен газет 1963 жылға дейін шығып тұрды да, Форт-Шевченко ауданы таратылған кезде жабылып қалды. Тәуелсіздік таңы атқан жылдан бері 2002 жылдың 7 маусымынан ауданда «Түпқараған жаңалықтары» атымен 1000 дана таралыммен облысқа белгілі журналист Есберген Іңірбай редакторлығымен қайта жаңғырған жеке меншік газет шыға бастады. Аудандағы баспасөзді реттеу жөніндегі қаулыны басшылыққа алып, сонымен қатар, көп үзіліспен аудан баспасөзінен қол үзіп қалған аудан жұртшылығы сұрауымен ауданда 2004 жылдың 16 ақпанынан бастап «Ақкетік арайы» атауымен 1000 дана таралымда жоғарыдағы журналист Есберген Іңірбай редакторлығымен қоғамдық-саяси басылым болып қайта құрылып, бүгінге дейін өз оқырмандарын тұрақты айдарлары мен қосымша беттеріндегі арнайы жарияланымдарын ұсынып қуантып келеді. Сол уақыттан бері қарай газетте Есберген Іңірбай, Мұқанбетулла Кемер, Айсағали Қыдыр, Милана Елеусінова, Жадыра Жолдасова тәрізді журналистер редакторлық етті. Бүгінде «Маңғыстау–Медиа» ЖШС-на қарасты аудандағы газет редакциясы өзінің 1500-дай оқырманына әр апта сайын жаңалықтарын ұсынып келеді. Сыртқы сілтемелер *[https://mangystaumedia.kz/akketik-arajy-gazeti/ Ақкетік арайы газеті туралы]
Рауан (газет)

Рауан – Бейнеу аудандық газеті. Тарихы 1985 жылы 1 шілдеде Бейнеу аудандық газетінің ең алғашқы саны жарыққа шықты. Газет алғашқы ашылған кезде «Ленин жолы» аталды. Бас редактор ақын Айтуар Өтегенов. Бұрын көршілес Жылыой ауданындағы газетте еңбек еткен тәжірибелі журналист, жоғарғы партия мектебін бітіріп келгеннен кейін Бейнеу ауданындағы жаңа газетті басқару қызметіне тағайындалыпты. Ал редактордың орынбасары Хабидолла Махутов облыстық «Коммунистік жол» газетінің Бейнеу ауданы бойынша меншікті тілшісі болып қызмет істеген, сатирик журналист. Жауапты хатшы Шетпеде тұратын өлкеміздің мықты қаламгері, сазгер Талғат Атшыбаев, одан кейін Қыдырбай Тұрмағанбетов, кейін Бірғали Байекеев болды. Экономика бөлімінің меңгерушісі Серік Рзаев, әлеуметтік сала-еңбекші хаттар бөлімінің меңгерушісі болып Айнахан Есетова, ал осы екі бөлімнің тілшілері Сансызбай Естеков пен Сали Адай, радио хабарларын жүргізетін тілші Сатыбалды Қадіров, фототілші Жүсіпбай Жұмағалиев, есепші Рысты Қуанспекова, хатшы Базаргүл Қонысова, хат тасушы техникалық қызметкер Айсұлу Мұханова, жүргізуші Дат Дүйсалиев, жауапты шығарушы Роза Тумышова барлығы 14–15 адамнан тұратын шағын ұжым бір үйдің адамындай, бір кісінің баласындай еді. Газет жанынан Қашаған Күржіманұлы атындағы әдеби бірлестік ашылып, оған Уәйіс Қайралапов, Әбдібек Жаманбаев, Қаржаубай Жылқыбаев секілді үлкен ағалар да, Сабыр Адай, Бақытжан Қосбармақов, Сағындық Рзахметов, Рахат Қосбармақов, Нұрмұхамбет Боранбаев секілді жас ақындар да мүше болды және олардың күн құрғатпай іздеп келетін орыны аудандық газеттің редакциясы еді. 1990 жылы газеттің «Ленин жолы» атауы өзгеретін болды. Оның бір себебі сол кезде біздің облысымыз таратылып, Атырау облысының құрамына кірді. Атырау облысының бір ауданының газеті «Ленин жолы» аталады екен. Сол себепті ат өзгерту кейін ашылған біздің газетіміздің үлесіне тиіпті. «Рауан» атауын ұсынған газет авторларының бірі, домбырашы ұстаз Әжіғали Ағысбаев болатын. Сөйтіп 5 жыл бойы «Ленин жолы» атауымен шыққан газет 1990 жылдың бірінші шілдесінен бастап «Рауан» болып қалың оқырманға жол тартты. 2003 жылы «Рауан» газеті редакциясы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны болып құрылды. Әр кезеңдерде орын алған қиындықтарға қарамай редактор Сали Адай, журналистер Кәрісбай Әділ, Гүлзира Ботабаева, фото тілші Беркімбай Гарабаев, газеттің дизайнері Тұрым Қойлыбаев газет шығарудың «ыстығына күйіп, суығына тоңды». «Рауан» газеті 2013 жылы «Маңғыстау-Медиа» ЖШС-ның құрамына еніп, қызметін жалғастырып келеді. Сыртқы сілтемелер * [https://mangystaumedia.kz/rauan-gazeti/ Рауан газеті туралы]
Қарақия (газет)

Қарақия – Қарақия аудандық газеті. Тарихы Қарақия аудандық газеті «Коммунизм таңы» деген атпен 1985 жылдың 1 шілдесі күні алғашқы санын шығарды. Аудандық газеттің алғашқы редакторы болып, Амантай Жамаледдинов бекітілді. Қажетті базасы мен маман журналистердің жоқтығына қарамастан, ел ішіндегі талантты жандардың қолдауымен газет шығару, оны сонау Жаңаөзен қаласына апарып, аптасына үш рет шығару технологияның қарапайым кезінде күрделі шаруа екені белгілі. Сол кездерде журналистік жұмысқа араласқандардың көбі қазір облысымыз бен Республикамызға белгілі мамандар. Оларды атап айтсақ: Мырзатай Болат, Ізтұрған Ахметов (марқұм), Болат Үмбетов, Еркеш Нәрембаева, Майра Ғұмарова т. б. Еліміз тәуелсіздік алған соң, 1992 жылы 2 наурызда аудандық газет оқырмандардың, аудан тұрғындарының қалауымен «Түлеген түбек» деп аталды. Аудандық газетке 1994 жылдан 2001 жылдың күзіне дейін Өтежан Ақташұлы Оңғарбаев редакторлық етті. 2001 жылы аудандық газет нарық қыспағынан ақыры жабылды. Араға бір жыл салып, кәсіпкер, «12-Телеарна» ЖШС директоры Есболған Мұханов ағамыз бұл істі қайта қолға алып, 2002 жылы 9 қыркүйекте «Қарақия жаңалықтары» атты аудандық газет шығара бастады. Бұл газет 2003 жылы 31 желтоқсанда аудан әкімдігімен келісім шарттың аяқталуына байланысты, жұмысын тоқтатты. 2003 жылы 31 мамырында облыс әкімінің аудандық газеттерді коммуналдық мемлекеттік кәсіпорны қылып қайта құру туралы қаулысы шықты. Осы қаулыға орай, 2004 жылы қаңтарынан бастап, Қарақия аудандық газетін қайта құру қолға алынды. 2004 жылдың ақпан айына дейін аудандық газеттің ашылуына қажетті құжаттар жинақталып, мемлекеттік тіркеуден өткен соң, оның алғашқы саны 27 ақпан күні шығарылды. Газеттің материалдық-техникалық базасының нығаюына аудан әкімдігі көп көмек тигізді. Көлікпен қамтылды. Газетке 9 штат бөлінді. Сөйтіп, аудандық газеттің мүмкіндігі кеңейді. Аудандық «Қарақия» газетіне 2008 жылдың сәуір айынан 2010 жылдың тамыз айына дейін Шынар Кендін, 2010 жылдың тамыз айынан 2013 жылдың сәуір айына дейін Қаламқас Сатыбалды, 2013 жылдың қыркүйек айынан 2014 жылдың шілде айына дейін Әбдуәли Махамбетов, 2014 жылдың шілде айынан 2015 жылдың маусым айына дейін Анар Қалжан редакторлық етті. Сыртқы сілтемелер *[https://mangystaumedia.kz/karakija-gazeti/ Қарақия газеті туралы]
Жаңа өмір (газет)

Жаңа өмір – Маңғыстау аудандық газеті. Тарихы Аудан басшылығының газет ашу жөніндегі ұсынысын жүзеге асырудың сәті Ұлы Отан соғысының ең бір қиын кезеңінде, жау Москва түбінде тұрғанда түсіпті. 1941 жылдың 27 желтоқсанында «Сталин жолы» атауымен алғаш оқушысымен жүздескен алақандай газеттің міндеті ел мен жер тағдыры таразыға түскен кезде халықтың қамыққан көңілін көтеру, жігер отын жандырып, елді «Бәрі де майдан үшін, бәрі де жеңіс үшін» жанқиярлық еңбекке жұмылдыру болып еді. КСРО тарихында Н.С. Хрушевтің волюнтаристік саясаты жылдары ретінде есте қалған 1962 жылы еліміз бойынша барлық аудандық газеттер жабылғанда «Еңбек туы» газеті мен баспахананың кадрлары жан-жаққа тарап кетті. Елмен бірге есейген, өндіріспен бірге өзгерген аудандық газет 1963 жылдың 1 мамырынан бері «Жаңа өмір» атымен шығып келеді. Сыртқы сілтемелер *[https://mangystaumedia.kz/zhana-omir-gazeti/ Жаңа өмір газеті туралы]
Мұнайлы (газет)

Мұнайлы – Мұнайлы аудандық газеті. Тарихы Елбасы Н.Назарбаевтың 2007 жылғы 4 маусымдағы Жарлығымен сол жылғы шілденің бірінші жұлдызында Мұнайлы ауданы құрылды. Ауданда болып жатқан жарқын істер мен жаңалықтарды, мемлекеттік органдардың жұмысын және әлеуметтік мәдени шараларды жариялап отыру мақсатында 2007 жылдың 14 желтоқсанынан бастап аудандық «Мұнайлы» газеті өз жұмысын бастады. Газетке журналист-мамандар Нұрлан Оразғали / 2007-2008 жж/, Мұрат Жетекбай /2008-2013/ редакторлық жасады. «Маңғыстау-Медиа» ЖШС құрылып, газет тізгінін өлкемізге белгілі, тәжірибелі журналист Темір Мыңжасұлы Газет жұмысын жақсартуға оның тілшілері Шахида Жұман, Әсел Таңатарова, Сымбат Жайлыева, қызметкерлері Айсара Хадырбаева, Жамбыл Бультеков, Ғалымжан Қалиев айтарлықтай үлес қосты. Сыртқы сілтемелер *[https://mangystaumedia.kz/munajly-gazeti/ Мұнайлы газеті туралы]
Ақжайық (допты хоккей клубы)

Ақжайық (Ақжайық спорт клубы) — Орал қаласын ұсынатын қаза қстандық допты хоккей клубы. Ресей Біріншілігінде жоғарғы лигаға қатысқан. Атаулары * «Орал» (1976—1978) * «Геолог» (1978—1987) * «Уралец» (1987—1992) * «Қазақгаз» (1992—1998) * «Орда-ТКА» (1998—2001) * «Қарашығанак АГС» (2001—2002) Ең танымал ойыншылары * Михаил Адаев * Леонид Бедарев * Сергей Битков * Анатолий Землянов * Дмитрий Иванников * Рауан Исалиев * Владимир Кожевников * Михаил Комков * Евгений Мусевич * Ескендір Нұғыманов * Сәкен Нұғманов * Вячеслав Пак * Валерий Пилин * Сергей Путько * Сәулет Рафиков * Евгений Стариченко * Владимир Стариченков * Ирбулат Темиргалиев * Сергей Токмаков * Сергей Уланов * Олег Чернов * Игорь Чиликин * Александр Шавалдин * Николай Шавалдин * Ринат Шамсутов Бапкерлері * Анатолий Родионович Қоңыр (1976, 1976—1978) * Виталий Николаевич Немолочнов (1978—1981) * Виктор Константинович Котов (1981—1982) * Анатолий Гаврилович Землянов (1982—1984, 1992—1994) * Сәулет Сабыржанұлы Рафиков (1984—1992, 2004—2005) * Сәкен Кайбушевич Нұғманов (1994—1996, 1997—2004, 2005—2006) * Михаил Васильевич Комков (1996—1997) * Александр Михайлович Ионкин (2006) Дереккөздер
Барбара Ленни

Барбара Ленни Ольгин (; туылған күні 20 наурыз 1984 — аргентинадан шыққан испан әртісі. Өмірбаяны Барбара туылғаннан кейін көп ұзамай отбасымен Буэнос-Айреске қоныс аударды. Барбара алты жасқа келгенде қайтадан Испанияға оралды. Актерлік шеберлілікті Корольдік жоғарғы мектепте драмалық өнер курсында шыңдады. "Диктант", «Во всех песнях поётся обо мне», «Женщины в парке», «Обаба», «Велосипед», «Невидимый гость», «Все дни принадлежат тебе» и «Страданий больше, чем славы» фильмдерінде басты рөлдерді сомдаған . Сонымен қатар, Ленни Эмилио Мартинес-Ласароның «Тринадцать роз» және Педро Альмодовараның «Кожа, в которой я живу» атты фильмдерінде өнер көрсеткен. . «Обаба» фильміндегі Лурдес рөлі үшін «Гойя» премиясында «Әйелдер арасындағы үздік дебют» номинациясына ие болды. 2015 жылдағы «Волшебная девочка» фильміндегі рөлі үшін «Ең үздік әйел рөлін» жеңіп алды. Теледидарда шағын рөл және «Обратный отсчёт» атты телевизиялық сериалда - Дани Мартин және Алекс Гонсалес атты әріптестерімен өнер көрсетті. "Изабелла" телесериалында басты рөлдердің бірі — патшайым Жуананың рөлін сомдады.. 2016 жылы Марио Касаспен бірге әйгілі "Көрінбейтін қонақ фильмін сәтті ойнап шықты. Аталған жұмбақ кино әлем жұртшылығының жоғары бағасына ие болды. Сыртқы сілтемелер * (ағыл.) * [http://www.elmundo.es/elmundo/encuentros/invitados/2013/06/05/barbara-lennie/ Сұхбат актриса El Mundo. Маусым 2013 ]
Жылысу (сөз құрамындағы өзгеріс)

Жылысу — тілдің даму барысында сөз құрамындағы морфемалардың ара жігінде болған өзгеріс. Жылысудың нәтижесінде сөз құрамы алғаш қалыптасқандағыдай емес, басқаша жіктелетін болады. Мысалы, сярбо туынды етістігі осы күнгі сярб/түбірінен емес, тарихи сарб/түбірінен шыққаны белгілі. Кейінгі даму барысында түбірдегі г дыбысы түсіп қалған, бірақ ол біржолата жоғалып кетпеген: етістік тудырушы -ай жұрнағының құрамына жылысып, одан -гай жұрнағы туған. Қазақ тілінде Жылысу буын құрамында жиі кездеседі: жыл — жы-лы, жылына; айт — ай-тып. Жылысу әсіресе флектив тілдерге тән. "Жылысу" терминін енгізген В. А. Богородиикий. Дереккөздер
Клаудио Каниджа

Клаудио Пауль Каниджа (; 9 қаңтар 1967 жыл, Эндерсон, Аргентина) — аргентиналық футболшы, шабуылшы. Аргентина құрамасының экс-футболшысы. 1990, 1994, 2002 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. Тағы бір Аргентиналық футболшы Диего Марадонаның жақын досы. Карьерасы Клубтық Карьерасын "Ривер Плейтте" бастады. 1988 жылға дейін ойнап, Италияға ауысты да, "Верона", "Аталанта", "Рома" секілді клубтарда доп тепті. 1994 жылы "Бенфикаға" ауысып, бір маусым ойнады да, отанына — "Ривер Плейттің" бітіспес қарсыласы "Бока Хуниорсқа" оралды. Аргентиналық клубта ә дегенде тәуір ойнағанымен, кейіндеу негізгі құрамға онша іліге алмай, Еуропаға кетуге мәжбүр болды. 1999 жылы "Аталантаға" қайта оралып, бір жылдан соң күтпеген жерде Шотландия чемпионатында, "Данди" клубында ойнады. "Дандидегі" нәтижелі ойыны "Рейнджерс" клубының басшыларын қызықтырды да, 2001 жылы жазда глазголық команданың сапына кеп қосылды. Үш маусым ойнап, катарлық ақшалы клубтардың біріне кетті де, 2004 жылы футболмен қоштасты. Ұлттық құрамада 1990 жылғы әлем чемпионатында екі рет көзге түсті. 1/8 финалда Бразилиямен ойында Марадонаның алаң ортасынан бір өзі өрбіткен нәтижелі аяқтады. Жартылай финалда Италиямен ойында есепті теңестіріп, құраманы жеңілістен құтқарып қалды. 1994 жылы АҚШ-та өткен әлем чемпионатыны ң екінші ойынында Нигерияның қақпасына екі гол соқты да, құраманың жеңісіне үлес қосты. Бірақ осы ойыннан соң құраманың көш басшы ойыншысы Марадона допингпен ұсталып, чемпионаттан шеттетілді. Марадона кеткен соң Каниджаның да ойыны көңілдегідей болмай, 1/8 финалда Румыниядан ұтылып қалды. 1998 жылғы әлем біріншілігіне Даниэль Пассарелланың "футболшылары ұзын шашпен ойнамасын" деген талабын орындамағандықтан бара алмай қалды. Сол күйі Каниджа құрамада ешқашан ойнамайды деген де болжамдар болды, бірақ 2001 жылы "Рейнджерс" командасындағы керемет ойынынан соң 2002 жылғы әлем біріншілігіне бару үшін құрамаға шақыртылды. 2002 жылғы біріншілікте бір ойында да алаңға шыққан жоқ, топтық кезеңнің соңғы турындағы Швециямен ойында төрешіге айтқан ауыр сөзі үшін қосалқы құрамда отырған жерінен алаңнан қуылды. Құрама ол чемпионатта топтан шыға алмады да, Каниджа құрамадағы карьерасына нүкте қойды. Жетістіктері Командалық * ӘЧ күміс жүлдегері — 1990 * Америка кубогының жеңімпазы — 1991 * Конфедерациялар кубогының жеңімпазы — 1992 * Аргентина чемпионы — 1985/86, 1998 (апертура) * Шотландия чемпионы — 2002/03 * Шотландия Лигасының кубогы — 2001/02, 2002/03 * Шотландия кубогы — 2002/03 * Катар кубогы — 2003/04 * Либертадорес кубогы — 1986 * Құрлықаралық кубок — 1986 * Америкааралық кубок — 1987 Қатысқан турнирлері * Америка кубогы: 1987, 1989, 1991 * Әлем чемпионаты: 1990, 1994, 2002 * Конфедерациялар кубогы: 1992 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.footballplayers.ru/players/Caniggia_Claudio.html Статья на сайте «Футболисты мира»]
Қоңырат (айрық)

Елді мекендер: * Қоңырат – Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы ауыл. * Қоңырат – Қарағанды облысы Балқаш қалалық әкімдігіне қарасты таратылған кент. * Қоңырат – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: * Қоңырат – Орта жүзге жататын рулардың бірі.
Пьер Исса

Пьер Санитариб Исса (; 11 қыркүйек 1977, Джермистон) — оңтүстік африкалық футболшы, қорғаушы. ОАР Ұлттық құрамасының экс-ойыншысы. Карьерасы Карьерасында "Дюнкерк" (Франция), "Олимпик (Марсель)" (Франция), "Челси" (Англия), "Уотфорд" (Англия), "Олимпик Бейрут" (Ливан), "Ионикос" (Грекия), "ОФИ" (Грекия) клубтарында ойнап, 2009 жылы футбол ойнауды доғарды. 1998, 2002 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. Бірақ әлем чемпионатындағы ең жолы ауыр футболшылардың бірі атанды. 1998 жылғы турнирдің бірінші турындағы Франциямен ойында өз қақпасына гол соғып алды (бұл ӘЧ тарихындағы 1600-ші гол еді). Осы ойынның соңғы минутында Тьерри Анридің соққысын бір аяғымен қайтарып еді, екінші аяғына тиіп қақпаға еніп кетті. Үшінші турда Сауд Арабиясымен ойында Иссаның кесірінен ОАР қақпасына пенальти белгіленіп, құрама 2:1 есебімен ұтып тұрған жерінен жеңісті уыстан шығарып алды. 2002 жылғы әлем чемпионатының алғашқы ойынында-ақ жарақат алып алаңнан кетуге мәжбүр болды. Жетістіктері Командалық * Ливан чемпионы: 2003 * Ливан кубогы: 2003 Қатысқан турнирлері *Африка Ұлттары кубогы: 2000, 2002, 2006 * Әлем чемпионаты: 1998, 2002
Слободан Комленович

Слободан Комленович (2 қаңтар 1971 жыл; ) — югославиялық футболшы. 1998 жылы әлем чемпионатына, 2000 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан. Екі турнирде де Югославия құрамасы плей-оффтың алғашқы кезеңінде Нидерланд құрамасынан ұтылып қалды. ГФР-дегі сербтер отбасында дүниеге келіп, карьерасының көбін неміс клубтарында өткізді. Тек 2001-03 жылдары ғана Испанияның "Сарагоса" клубында доп тепті. Жетістіктері * Германия кубогының финалисі: 1998 Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.fussballdaten.de/spieler/komljenovicslobodan/2006/ Статистикасы] * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j2519.html Слободан Комленович] * [http://www.reprezentacija.rs/index.php?optioncom_content&viewarticle&id1187&Itemid12 Профиль Слободан Комленович]
Бету Северу

Роберту Луиш Гашпар де Деуш Северу (; 3 мамыр 1976 жыл, Лиссабон), Бету ретінде танымал — португал футболшысы, қорғаушы. Португалия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Футболдан 2002 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бірінші турда АҚШ қақпасына бір гол соқты. Бұл ойында Португалия 2:3 есебімен ұтылып қалды. 1996 жылы жазғы Олимпиада ойындарына, 2002, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. 2004 жылғы Еуропа біріншілігінің финалында Португалия Грекиядан 0:1 есебімен ұтылып қалған соң Ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады. Жетістіктері * ЕУРО-2004 күміс жүлдегері * ЕУРО-2000 қола жүлдегері * Португалия чемпионы: 1999/00, 2001/02 * Португалия кубогы: 2002 * Португалия суперкубогы: 2000, 2002
Маркус Алльбак

Маркус Кристиан Алльбак (; 5 шілде 1973 жыл, Гётеборг) — швед футболшысы, шабуылшы. Карьерасы Үш бірдей Еуропа чемпионатына, екі бірдей әлем чемпионатына қатысқан. ЕУРО-2008 турнирінен соң құрамадағы карьерасын аяқтады. Туған қаласындағы "Гетеборг" клубынның жастар командасында доп тепті. Кәсіби карьерасында Швеция, Дания, Германия клубтарында ойнады. Жетістіктері Командалық ; Копенгаген * Дания чемпионы (2): 2005/06, 2006/07 Жеке * Швеция чемпионатының үздік мергені: 1999 * «Копенгаген» клубының жыл ойыншысы: 2007 Дереккөздер Сілтемелер *[http://www.national-football-teams.com/player/6368.html Профилі]
Тим Кэхилл

Тимоти Филига «Тим» Кэхилл (; 6 желтоқсан 1979, Сидней) — аустралиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Аустралия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 2004 жылғы ОФК, 2015 жылғы Азия чемпионы. Карьерасы Кэхилдің үш бірдей азаматтығы бар: Батыс Самоа, Аустралия, Ирландия. Әкесі — ирландиялық, анасы — самоалық. Самоа Ұлттық футбол құрамасының жастар командасында ойнаған. Бірақ кейін өзі туған отаны — Аустралия құрамасын таңдады. "Эвертонда" ойнаған жылдары бүкіл Еуропаға танылды. "Эвертонға" 2004 жылы "Миллоулдан" ауысқан болатын. "Эвертон" сапында сегіз маусым ойнап, ешқандай жүлдеге қол жеткізе алмады, тек 2008/09 маусымда Англия кубогының финалына шықты. "Эвертоннан" 32 жасында ғана кетіп, АҚШ-тың "Нью-Йорк Ред Буллз" командасына барып қосылды. Үш жылдай ойнап, Қытай командаларына ауысты. Аустралия құрамасы сапында төрт бірдей әлем чемпионатына (2006—2018) қатысты (бұл Аустралия футболшылары арасындағы рекордтық көрсеткіш), сондай-ақ үш әлем чемпионатында (2006, 2010, 2014) гол соққан жалғыз аустралиялық футболшы. 2018 жылғы әлем чемпионатынан соң 39 жасында ұлттық құрамамен қош айтысты. Жетістіктері Командалық «Миллуолл» * Англия кубогының финалисі: 2003/04 * Англия футбол лигасының финалисі: 1998/99 «Эвертон» * Англия кубогының финалисі: 2008/09 Аустралия * ОФК Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2004 * Азия кубогының жеңімпазы: 2015 Жеке * ОФК жыл футболшысы: 2004 * Аустралия жыл футболшысы: 2008/09 Қатысқан турнирлері * ОФК Ұлттары кубогы: 2004 * Жазғы Олимпиада ойындары: 2004 * Конфедерациялар кубогы: 2017 * Азия кубогы: 2007, 2011, 2015 * Әлем чемпионаты: 2006, 2010, 2014, 2018
Хулио Салинас

Хулио Салинас Фернандес (; 11 қыркүйек 1962 жыл, Бильбао, Баскония) — испан футболшысы, шабуылшы. Испания Ұлттық құрамасының экс-ойыншысы. Үш бірдей әлем чемпионатына (1986, 1990, 1994) қатысып, үшеуінде гол соққан. Және Екі бірдей Еуропа чемпионатына (1988, 1996) қатысқан. Қазір комментаторлықпен айналысады. Жетістіктері Командалық * Чемпиондар кубогы: 1992 * Чемпиондар Лигасының финалисі: 1993-94 * Кубок иелері кубогы: 1989 * УЕФА суперкубогы: 1992 * Испания чемпионы: 1983, 1984, 1991, 1992, 1993, 1994 * Испания кубогы: 1984, 1990, 1995 * Испания суперкубогы: 1991, 1992, 1994 Қатысқан турнирлері * 1986 — әлем чемпионаты * 1988 — Еуропа чемпионаты * 1990 — әлем чемпионаты * 1994 — Еуропа чемпионаты * 1996 — әлем чемпионаты Сілтемелер *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Julio_Salinas Хулио Салинас жайлы викисладта]
Анджей Шармах

Анджей Шармах (; 3 қазан 1950 жыл, Гданьск) — поляк футболшысы, шабуылшы. Польша Ұлттық футбол құрамасының экс-ойыншысы. Карьерасы Польша және Франция клубтарында ойнаған. Әлем чемпионаттарының екі дүркін күміс жүлдегері (1974, 1982). 70-жылдардағы Польшаның және әлемнің үздік футболшыларының бірі. 1981 және 1982 жылдары Франция чемпионатындағы үздік легионер атанды. 1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. 1974 жылғы әлем біріншілігінде 5 гол соқты. Үш бірдей әлем чемпионатында (1974-82) гол соққан екі поляк футболшысының бірі (екіншісі — Гжегож Лято). Футбол ойнауды аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты, бірақ оншалық табысқа жете алмады. Жетістіктері Командалық ; Гурник (Забже) * Польша чемпионы: 1972, 1976 ; Польша * Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері: 1972 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1974, 1982 Жеке * Жазғы Олимпиада ойындарының үздік мергені: 1976 (6 гол) * Франция чемпионатының үздік легионері: 1981, 1982 Сілтемелер * [http://www.weltfussball.de/spieler_profil/andrzej-szarmach/ Профилі] * [http://en.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=44679/index.html Профилі]
Доминик Рошто

Доминик Рошто (; 14 қаңтар 1955, Сент, Шаранта, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. 1986 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері. 1978, 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына қатысып, үшеуінде де мергендігімен көзге түсті. Францияның төрт дүркін чемпионы. Қазір Франция Футбол федерациясында қызмет жасайды. Жетістіктері Клубтық * Франция чемпионы (4): 1973/74, 1974/75, 1975/76, 1985/86 * Франция чемпионы (3): 1976/77, 1981/82, 1982/83 * Чемпиондар кубогының финалисі: 1975/76 Ұлттық құрама * Еуропа чемпионы: 1984 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1986 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur14671.html Профилі (L’Equipe)]
Көкарал (бөгет)

Көкарал – Үлкен Арал мен Солтүстік Арал теңізін бөліп тұрған бөгет. Қызылорда облысы Арал ауданында. 2005 жылы Кіші Арал теңізінің су деңгейін сақтап қалу мақсатында (бұрынғы Көкарал түбегі мен Берг бұғазы аралығында) жасалған. Кезінде түбек болған Көкаралға ұзындығы 13 км, орташа биіктігі 4 м, бүйір беткейінің мөлшері 44,5 м, үстіндегі жолдың ені 9 м бөгет салынған. Ол секундына 295 м 3 суды Үлкен Аралға еркін жібере алады. Бөгет арқылы Арал теңізінің шығысы мен батысын жалғастыратын төте жол өтеді. Дереккөздер
Дархан (ру)

Дархан — қазақ халқының құрамынддағы ру. Шежіре деректері бойынша, Ұлы жүз құрамындағы шанышқылы тайпасынан таратылады. Оршақ, Шошым, Құлтума, Еңкес аталықтарына бөлінеді. Ұраны —Айрылмас. Таңбасы — қолтаңба. Дереккөздер
Хенрик Ларссон

Хенрик Эдвард Ларссон (; 20 қыркүйек 1971, Хельсингборг, Швеция) — швед футболшысы, шабуылшы. Футболшы жайлы фактілер * Шотландияның "Селтик" және Испанияның "Барселона" клубтарында ойнаған жылдары көпке танымал болған. Швеция Ұлттық футбол құрамасында 15 жыл бойы өнер көрсетті. 2002 жылғы әлем біріншілігінде Швеция 1/8 финалдан аса алмады да, Ларссон құрамамен қоштасты. Бірақ кейін жалпы көпшіліктің өтінішін жерге тастай алмай, құрамаға қайта оралды да, 2009 жылға дейін ойнады. * 1994, 2002, 2006 жылдары әлем чемпионатына қатысып, үшеуінде де гол соқты. 1994 жылғы әлем біріншігінің үшінші орын үшін кездеуінде Болгарияның қақпасына бір гол соқты да, команданың жеңісіне (4:0) өз үлесін қосты. * 2006 жылғы Чемпиондар Лигасының финалында "Барселона" 0:1 есебімен "Арсеналдан" ұтылып жатқанда Ларссон екі рет нәтижелі пас шығарды. * Футбол ойнауды доғарған соң бапкерлікпен айналысып, 2014-16 жылдары туған клубы "Хельсинборгты" жаттықтырды. Бірақ 2016 жылы команда жоғары лигадан түсіп қалды да, Ларссон сол себепті қызметтен кетті. Жетістіктері Командалық «Фейеноорд» * Нидерланд кубогы (2): 1993/94, 1994/95 «Селтик» * Шотландия чемпионы (4): 1997/98, 2000/01, 2001/02, 2003/04 * Шотландия лигасының кубогы (2): 1997/98, 2000/01 * Шотландия кубогы (2): 2000/01, 2003/04 «Барселона» * Испания чемпионы (2): 2004/05, 2005/06 * Испания суперкубогы: 2006 * Чемпиондар лигасы: 2005/06 «Манчестер Юнайтед» * Англия чемпионы: 2006/07 «Хельсингборг» * Швеция кубогы: 2006 Швеция * ӘЧ-1994 қола жүлдегері Жеке * Швеция жыл футболшысы (2): 1998, 2004 * Шотландия чемпионатының үздік мергені: 1999, 2001, 2002, 2003, 2004 годов * «Алтын бутсы» иегері: 2001 * Швецияның соңғы 50 жыл ішіндегі үздік футболшысы: 2003 * Швецияның бүкіл тарихындағы үздік футболшысы: 2005 * ЕУРО-2004 символикалық құрамы Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.henriklarssonofficialwebsite.com/ Ресми сайты] * [https://web.archive.org/web/20081211091124/http://www.barcamania.com/materials/47.html Хенрик Ларссон.] * [https://web.archive.org/web/20060718165826/http://www.hif.se/Lagen/A_lag/truppen/henrik_larsson Профилі] * [https://web.archive.org/web/20080506134542/http://www.svenskfotboll.se/t3allpl.aspx?p152184&playerid4524 Профилі]
Джо Джордан

Джозеф Джордан (; 15 желтоқсан 1951 жыл, Карлук) — шотландиялық футболшы, шабуылшы. Шотландия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Үш әлем чемпионатына қатысып (1974, 1978, 1982), үшеуінде де мергендігімен көзге түсті де, барлығы төрт гол енгізді. Кейін бапкерлікпен айналысты. Бапкер болған клубтары Сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20080112224836/http://www.scottishfa.co.uk/player_details.cfm?playerid=14613 Профилі] (ScottishFA.co.uk) * [http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=4009 Профилі] (Soccerbase) * [http://www.soccerbase.com/managers2.sd?managerid=764 Бапкер профилі] (Soccerbase) * [http://www.londonhearts.com/scores/players/jordanjoe.html Профилі] (LondonHearts.com)
Сорайя Арнелас

Сорайя Арнелас Рубиалес — испан әншісі, «Eurovision 2009» ән байқауының қатысушысы. Өмірбаяны Сорайя Арнелас 1982 жылы 13 қыркүйекте Валенсия-де-Алькантара атты жерде дүниеге келген. 11 жасында ата-анасымен бірге Мадрид қаласына көшіп келді. Мектепті бітіре сала, актердік шеберлік училищесіне түскен. Дискографиясы 2005 жылы әнші ререт ст сахнада Cкөрсетті.orazón de fuegoкөрсежинағымен тті.Ochenta’s, Dolce vita и Sin miedo Синглдар * Live your dreams (2010) Дереккөздер
Мақталы

* Мақталы – Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қызылқұм ауылдық округіне қарасты ауыл. * Мақталы – Түркістан облысы Жетісай ауданы, Мақталы ауылдық округіне қарасты ауыл. * Мақталы – Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы ауыл.
Айлин

Пилар Мария дель Кармен Моника Хименес Гарсия (; дүниеге келген, Эсплугес-де-Льобрегат, Барселона, Каталония, Испания мекені) — испан әншісі, Sirenia атты готик-метал-тобының экс-әншісі. Айлин атты лақап есімімен өте танымал болып келеді. Өмірбаяны Ерте шығармашылығы Айлин 11-12 жасында ән айта бастаған. Ал жалпы мамандығы ретінде музыканы 15 жасында танып, музыка мектебіне түсіп, сальфеджио мен классикалық ән шырқау сабақтарын алып жүрген. Оның кәсіптік сахнаға бірінші рет шығуы 2002 жылы болды. Sirenia Дискографиясы Charm * 2004 — Konnichiwa Sirenia * 2009 — The 13th Floor * 2011 — The Enigma of Life * 2013 — Perils of the Deep Blue * 2015 — The Seventh Life Path Қызықты фактілер * Айлин гетерохромиямен дүниеге келген. Яғни, оның оң көзінің беткі түсі қоңыр болса, сол көзінің түсі жасыл болып келеді.
Бебе (әнші)

Мария Ньевес Ребойедо Вила (, Бебе Bebe ретінде белгілі) — испан әншісі, Latin Grammy Awards атты сыйлықтың иегері, кейде фильмдерге тұүседі. Өмірбаяны Бебе Ребойедо балдәурен шақтан бастап әндердә шырқайды және өзі шығарып, жазады. Оның әке-шешесі шығармашылықпен айналысуға ықпал еткен адамдардың бір болып келеді - олар «Suberina» атты фолк-группада өнер көрсеткен. Ал Бебе 1995 жылы "Vanagloria" атты топтың мүшесі атанып, бірінші рет сахнада өз өнерін профессионалды деңгейде көрсеткен. Бір жылдан кейін ол театрлық өнерді тану үшін Мадрид қаласына көшеді. Алайда 2001 жылы Эстремадурдегі байқаудың жеңімпазы атанып, өзін сазгер және әнші ретінде барша халыққа таныстырады. Дискографиясы Студиялық альбомдар: * 2004: Pafuera Telarañas * 2005: Pafuera Telaranas (Special Edition) * 2009: Y punto * 2009: Y punto (Special Edition) * 2012: Un pokito de rocanrol * 2015: Cambio de piel Синглдар: * 2004 — Malo * 2011 — K. I. E. R. E. M. E. Фильмография * "Caótica Ana" — 2007 * "La educación de las hadas" — 2006 * "Busco" — 2006 * "El oro de Moscú" — 2003 * "Al sur de Granada" — 2003 * "Entre cien fuegos" — 2002
Конча Веласко

Конча Веласко (, сондай-ақ, Кончита Веласко, толық есімі Консепсьон Веласко Варона исп.Concepción Velasco Varona, 29 қараша 1939 дүниеге келген, Вальядолид) - испандық әнші, актриса, биші және тележүргізуші, көптеген кинопремиялар мен телепремиялардың лауреаты, соның ішінде, Fotogramas de Plata және Малаг кинофестивалі. Өмірбаяны Испандық би мен классикалық биді Мадридте оқып үйренген. Ла-Корунье атты театрда балеттің тобынның қатысушы ретінде мансабын бастаған. Маноло Караколя атты би тобында жұмыс істеген. 1950-ші жылдардың ортасында көптеген киноларға түсіп үлгерген, алайда үлкен жетістіктер оны театралдық сахнада күткен. 1960 жылдардан бастап телебағадарламаларда қызмет атқарып, теледидарлық театралдық қойылымдарға түсіп, телебағдарламаларды жүргізген. 1997 жылы "Гойя" атты номинацияға "За садом" атты фильмдегі актрисаны сомдағаны үшін үздік актриса ретінде күрескен. 7 қазан күні 2016 Үлкен крестпен Альфонс Х Мудрый Орденімен марапатталған. Дискографиясы Альбомдар * En La Película "Pero... ¿En Que Pais Vivimos?" (Маноло Эскобармен бірге, 1967) * Mata-Hari (Антон Гарсией және Адольфо Марсильямен бірге, 1983) * El Águila De Fuego ( Франциско Валладаресом және Педро Осинагой бірге, 1985) * La Hechicera En Palacio (Франциско Валладаресом бірлесіп, 1985)