kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Қуаныш Жұмабекұлы Дабысов

Қуаныш Жұмабекұлы Дабысов 1961 жылы 6 тамызда Қызылорда облысының Сырдария ауданында туған. Қазақ. *Үйленген. Жұбайы - Дабысова Гүлшат Абдоллақызы мұғалім. Қыздары - Дабысова Гүлназ Қуанышқызы Дабысова Гүлмира Қуанышқызы; ұлдары - Дабысов Абзал Қуанышұлы, Жұмабеков Нұрдәулет Қуанышұлы *Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтының Қызылорда филиалын (1983) инженер-қ ұрылысшы мамандығы бойынша; Қызылорда инженерлік-экономика институтының экономика факультетін (2004) экономист-қаржыгер мамандығы бойынша; Стандартизация, метрология және сертификация академиясын (Мәскеу қ., 2006) стандартизация және сертификация маманы мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. *«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). 1978 жылдан - Қызылорда облысы Сырдария ауданының «Іңкәрдария» кеңшарының жұмысшысы; Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институты Қызылорда филиалының студенті. 1983 жылдан - Қызылорда облысы Сырдария ауданының «Іңкәрдария» кеңшарында құрылыс учаскесінің шебері. 1994 жылдан - «Дабысов К.Ж.» ЖК директоры (Қызылорда қ.). 1999 жылдан - «Альянс-2000» ЖШС директоры (Қызылорда қ.). 2000 жылдан - «Байқоңыр-Транзит» ЖШС бас директоры (Қызылорда қ.). 2004 жылдан - «Астана Моторс - 2030» ЖШС қаржы директоры. 2005 жылдан бері - «КазРосМұнай» ЖШС бас директоры (Қызылорда қ.). Қызылорда облыстық мәслихатының 4-ші шақырылым депутаты (2007 жылдан). *ҚР Білім және ғылым министрлігінің «Меценат-2008» (2008), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. *Діни көзқарасы - «Мұсылмандылық канондарын ұстанамын». Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев Қазақстанныңболашағы туралы болжамы - «Қазақстанның экономикасы тұрақты, халқы сауатты гулденген мемлекет болатындығына сенемін». Хоббиі - бильярд, шахмат ойыны, жүзу. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи, философиялық кітаптар,ұлы адамдардың даналық сездерінің жинақтары. Дереккөздер
Вячеслав Михайлович Дружинин

Вячеслав Михайлович Дружинин 1954 жылы 27 қыркүйекте Ақтөбе облысы Мәртөк ауданының Жайсаң ауылында туған. Орыс. *Томск политехникалық институтын геологиялық барлау факультетін бітірген (1977), тау-кен инженері. *1977 жылдан - №55 геологиялық барлау партиясының бұрғы шебері, Волков өндірістік геологиялық бірлестігінде аға инженер-құрастырушы. 1979 жылдан - «Волковгеология» бірлестігі №39 кешенді геологиялық экспедицияның аға құрастырушысы. 1983 жылдан - «Волковгеология» бірлестігі №55 партияның бас инженері, 1985 жылдан - «Волковгеология» бірлестігі №27 экспедициясының бас инженері, еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы бойынша бас маманы. 1990 жылдан - «Волковгеология» бірлестігі бас директорының жалпы мәселелер бойынша орынбасары. 1994 жылдан- «Жарық» ГХК вице-президенті. 1995 жылдан - «Газкон» ЖШС бас директоры («Қазақгаз» МХК). 1997 жылдан бері - «Жайықмұнай» ЖШС бас директоры. «Құрмет» орденімен, «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», ХШЖК медальдарымен, «Қазақстан мұнайына 100 жыл» белгісімен марапатталған. КСРО Жер қойнауын барлау үздігі. ҚР Жер қойнауын барлау үздігі. ҚР жер қойнауының Құрметті барлаушысы. *Үйленген. Жұбайы - Дружинина Людмила Андреевна (1959 ж. т.), «Жайықмұнай» ЖШС қаржы департаментінің бастығы. Ұлы - Дружинин Игорь Вячеславович (1984 ж. т.). Дереккөздер
Олег Вячеславович Дьяконов

Олег Вячеславович Дьяконов 1968 жылы 16 қыркүйекте Өскемен қаласында туған. Орыс. *Томск политехникалық университетін бітірген (1994), кен инженері. Орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1994 жылдың қыркүйегінен - «Соболь» БК ЖАҚ мұнай өндіру шебері. 1997 жылдың желтоқсанынан - «Славнефть-Мегионнефтегаз» ЖАҚ МГӨЦ-3 бас технологы. 1999 жылдың желтоқсанынан - «Славнефть» МГК» АҚ Мұнай өндіру департаментінің бас маманы, 2001 жылдың шілдесінен - Жаңа мұнай жобалары департаментінің бас маманы, 2002 жылдың шілдесінен - геологиялық- техникалық шаралар мен бұрғылау бөлімінің бастығы. 2003 жылдың сәуірінен - «ЛУКойл-Оверсиз Сервисиз Лтд.» Өндіру технологияларын зерттеу басқармасының бас маманы. 2005 жылдың ақпанынан - «ЛУКОЙЛ» ААҚ көмірсутектерді өндіруді ұйымдастыру аудиті бөлімінің бастығы. 2007 жылдың ақпанынан - «ЛУКойл-Оверси Сервисиз Лтд.» белім бастығы, ҚР-дағы активтер әкімшісі 2008 жылдың маусымынан - «Арман» БК бас директоры 2010 жылдың сәуірінен бері - «ЛУКойл Оверсиз Сервис В.\/.» активтер мен жобалар басқармасының бастығы *Әскери атағы - шекара әскерлерінің аға сержанты. Діни көзқарасы - христиан. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - В.В. Путин. Қазақстанның болашағы туралы болжамы- «Қазақстан әлемдегі мұнай мен газ өндіруші негізгі елдердің біріне ай налады».Хоббиі - футбол, теннис. Үйленген. 2 баласы бар. Дереккөздер
Болат Далдайұлы Елеманов

Болат Далдайұлы Елеманов (29 қараша 1950 жыл, Қарасу кенті, Қарасу ауданы, Қостанай облысы) — қазақстандық мұнайшы, техника ғылымдарының докторы (2003). Өмірбаяны * В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын тау-кен инженері мамандығы бойынша (1973) бітірген. * Қазақ мемлекеттік басқару академиясын экономист мамандығы бойынша (1998) бітірген. * 1973 жылдан — «Ембімұнай» ӨБ Орталық ғылыми-зерттеу зертханасының инженері, аға инженері, 1975 жылдан — инженер-технологі. * 1976 жылдан — «Жайықмұнай» МГБ ауысым бастығы, аға технологі. * 1979 жылдан — «Құлсары мұнай» МГӨБ бастығының орынбасары. * 1985 жылдан — «Теңізмұнай» МГӨБ бастығы. * 1988 жылдан — Қазақстан Компартиясы Ембі аудандық комитетінің бірінші хатшысы. * 1991 жылдан — «Қазақстанмұнайгаз» корпорациясының президенті. * 1994 жылдан — ҚР мұнай және газ өнеркәсібі министрінің бірінші орынбасары. * 1995 жылдан — ҚР Министрлер кабинеті жанындағы Шетелдік капиталды пайдалану жөніндегі комитеттің терағасы. * 1997 жылдан — ҚР Экономика, индустрия жене сауда министрлігінің Мұнай және газ департаментінің директоры. * 1998 жылдан — Инвестициялар жөніндегі мемлекеттік комитетінің директоры. * 2001 жылдан — Энергетика және минералды ресурстар министрінің бірінші орынбасары. * 2002 жылдан — «Азимут Энерджи Сервисез» АҚ басқармасының төрағасы. * 2005 жылдан бері — «Азимут энерджи Сервисез» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. Ғылыми еңбектері Техника ғылымдарының докторы (2003). Докторлық диссертациясыныңтақырыбы: «Мүжілген және тұзды-парафин шөгінділерімен күрделіленген мұнай кен орындарын зерттеу мәселелері». Марапаттары * Құрмет ордені * ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. * ҚР жер қойнауының Құрметті барлаушысы. Отбасы Үйленген. Жұбайы — Ахметова Дина Назарқызы. Дереккөздер
Марат Түлкібайұлы Жолымбаев

Марат Түлкібайұлы Жолымбаев 1953 жылы 8 шілдөде Гурьев қаласында туған. Қазақ. *Әкесі - Жолымбаев Түлкібай, зейнеткер, Гурьев ЖЭО электр слесарі болып жұмыс істеген, «Құрмет белгісі» орденімен марапатталған. Анасы - Оразғалиева Нысаш, зейнеткер, аспаз болып жұмыс істеген.Үйленген. Жұбайы - Жолымбаева Гүләш Нұрғалиқызы үй шаруасымен айналысады, Атырау ЖЭО бас болып жұмыс істеген. Қыздары - Райлы, оқытушы,Ажар қаржыгер, Әйгерім, оқушы; ұлы - Аманжол, инженер мұнайшы *Гурьев политехникалық техникумын (1972); В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының (1983) геология барлау факультетін тау-кен инженері мамандығы бойынша; И.М. Губкин атындағы мұнай институтын (1988) тау-кен инженері мамандығы бойынша; ҚМЭБИ жанындағы «Мұнайгаз саласын басқару», «Қызметкерлерді басқару» курстарын бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты (2004). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Ауытқымалы жоғары тұтқырланған мұнайды кәсіпшілікке даярлауға арналған технологиялық жабдықтардың зерттелуі». Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. *1972 жылдың тамызынан - «Ембімұнай» ӨБ Балықшы бұрғылау жұмыстары басқармасының бұрғылаушысы, бұрғылау шебері, инженерлік-технологиялық қызмет бас- тығы, бас инженері, терең барлаулы бұрғылау экспедициясының бастығы. 1993 жылдың қаңтарынан - «Ембімұнайгаз» АҚ вице-президенті, Атырау бұрғылау жұмыстары басқармасының бастығы. 1997 жылдан - «Сазанқұрақ» қазақ-американ бірлескен кәсіпорнының бас дирирторы, «Ғirst International Oil corporation» компаниисының аймақтық директоры. 2002 жылдың қарашасынан «Орал Ойл энд Газ» ЖШС бас директоры. 2010 жылдың шілдесінен бері - «ВNG Ltd » ЖШС бас қармасының терағасы. Теңіз, Мәтін, Шығыс Мақат, Кенбай, Жаңаталап және басқа мұнай және газ кен орындарын ашуға және өндіріске қосуға қатысқан. Сазанқұрақ кен орынын ашу және толық өндіріске қосу жетекшісі (2002). БҚО Рожков кен орынын алгаш ашушы (2008). *Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Дамыған,өркениетті, демократиялық, білімді мемлекет». Хоббиі - спорт, оқу, табиғат. Сүйіп оқитын әдебиеті - фантастика. Дереккөздер
Валерий Кенжеғалиұлы Жүнісов

Валерий Кенжеғалиұлы Жүнісов (1950 жылы 24 қаңтарда Орал қаласында туған) - Орал қаласының басшысы (1990-1992). *Ленинград су көлігі институтын инженер-механик мамандығы бойынша бітірген (1972). 1973 жылдан - Орал өзен кемешілігінің астырушысы, бас инженері. 1977 жылдан - Қазақстан Компартиясының Орал облыстық комитетінде нұсқаушы. 1981 жылдан - Мұнай өнімдері мемлекеттік комитеті облыстық басқармасының бастығы. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы қалалық комитетінің екінші хатшысы, облыстық комитетінің өнеркәсіпкелік белімінің меңгерушісі, облыстық комитетінің әлеуметтік-экономикалық бөлімінің меңгерушісі,қалалық комитетінің бірінші хатшысы. 1992 жылдан Конденсат» АҚ бас директоры.1999 жылдан бері - «Конденсат» компаниялар тобы кеңесінің төрағасы. *«Құрмет белгісі», «Құрмет» ордендерімен; «Қажырлы еңбегі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін», «Ерен еңбегі үшін» медальдарымен; «Қазақстан мұнайына 100 жыл» белгісімен марапатталған. Дереккөздер
Рустам Манарбекұлы Жүрсінов

Рустам Манарбекұлы Жүрсінов 1976 жылы 16 ақпанда Өскемен қаласында туған. *Қазақ мемлекеттік заң университетін (1998) заңгер мамандығы бойынша, Қазақ мемлекеттік басқару академиясын (2000) экономист мамандығы бойынша бітірген. *1996 жылдан - «Қазмырыш» ААҚ президенті аппаратында кіші заңғер. 1997 жылдан - «Имантау» ЖШС бағалы қағаздар жөніндегі маманы, Қаржы мен салықтар агенттігінің салықтар жөніндегі заңгері. 1998 жылдан - «Grata» заң фирмасында заңгер. 1999 жылдан - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің құқықтық сараптама бөлімі бастығының орынбасары, 2000 жылдан - даулы мәселелер мен түсіндірмелер бөлімінің бастығы, 2001 жылдан - Заңнама басқармасының бастығы. 2002 жылдан - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің заң департаменті директорының орынбасары. 2002 жылдан - «Сгаіа» заң фирмасының серіктесі. 2003 жылдан - «ҚазМұнайТеңіз» ТҰК» ЖАҚ жобаларды құқықтық сүйемелдеу департаменті директорының орынбасары. 2003 жылдан - «ҚазМұнайГаз-Консалтинг» АҚ құқықтық консалтинг женіндегі атқарушы директоры. 2006 жылдан - «КМГ-Консалтинг» ЖШС бас директоры. 2006 жылдан - «КМСС» ЖШС басқарушы серіктесі. 2009 жылдың желтоқсанынан бері - «ҚазМұнайГаз» БӨ АҚ орталық аппаратының құқықтық мәселелері басқарушы директоры. Адвокаттық қызметпен шұғылдану құқығына мемлекеттік лицензиясы бар. Қазақстанның мұнай мен газ саласындағы заңгерлер қауымдастығының мүшесі, Республикалық салық кеңесшілері палатасының мүшесі, Корольдық арбитрлер институты, Ағылшын-Ресей заң қауымдастығының мүшесі. «Салықтар және бюджетке басқа міндетті төлемдер жөніндегі» ҚР кодексін, «Әкімшілік құқық бұзушылық жөніндегі» ҚР кодексін, ҚР Кеден кодексі және басқа заңдық актілерді» әзірлеуге қатысты. ҚР Премьер-министрі, ҚР мемлекеттік кіріс министірінің құрмет грамоталарымен марапатталған. Дереккөздер
Бақытжан Ізтілеуұлы Исенғалиев

Бақытжан Ізтілеуұлы Исенғалиев (30 қыркүйек, 1950 жыл, Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданы Бөрлі ауылында туған) - Экономика ғылымдарының кандидаты. Халықаралық көлік академиясының мүшесі. Өмірбаяны *Алматы халық шаруашылығы институтын үздік белгісімен экономист мамандығы бойынша (1975); * М.В. Ломоносоватындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің күндізгі аспирантурасын бітірген (1984). * 1975 жылдан - өндірістік және оқытушылық қызметпен айналысқан. * 1993 жылдан - «Әлемсистем» қаржы-инвестициялық корпорациясының вице-президенті, бірінші вице-президенті. * 1995 жылдан - Германиядағы (Майндағы Франкфурт қ., Берлин) ҚР Елшілігінің бас консулы, елші кеңесшісі. * 2002 жылдан - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің вице-министрі. * 2003 жылдан - ҚР сыртқы істер министрінің кеңесшісі. * 2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ президентінің кеңесшісі. * 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ атқарушы директоры. * 2008 жылдан бері - «ПетроҚазақстан Инк.» вице президенті. Шендері мен атақтары * Экономика ғылымдарының кандидаты. * Халықаралық көлік академиясының мүшесі. * Дипломатиялық рангі - I санаттағы Кеңесші. Дереккөздер
Ғарифолла Сапаұлы Кащапов

Ғарифолла Сапаұлы Кащапов 1960 жылы 19 мамырда Павлодар облысы Лебяжі ауданының Тереңкөл ауылында туған. Қазақ. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының машина жасау факультетін бітірген (1987). Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. *1987 жылдан - Алматы ауыр машина жасау зауытында шебер. 1992 жылдан - жеке кәсіпкер. 1996 жылдан - «АлтиесПетролеум» қазақстандық-канадалық компаниясының ди-ректоры. 2002 жылдан - «Самек» компаниясының директоры.2004-2010 жылдары - «Макс Петролеум» американдық компаниясының президенті және негізін қалаушы,бас акционері. *Жұбайы - Файзуллаева Жаннат Әбдуәлиқызы. Қыздары Лаура (1988 ж. т.), Алуа (1992 ж. т.), Аружан (2004 ж.т ) 2010 жылдың тамызында қайтыс болған. Дереккөздер
Бітім Кезбаев

Бітім Кезбаев 1946 жылы 22 шілдеде Маңғыстау облысы Түпқараған ауданында туған. Қазақ. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1970) тау-кен инженері мамандығы бойынша бітірген. *1963 жылдан - «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресінің Ерәлиев ірілендірілген құрылымдық-іздестіру партиясында бұрғышының көмекшісі. 1970 жылдан - ҚазМШҒЗИ бұрғылау технологиясы зертханасында аға техник, аға инженер. 1971-1991 жылдары - «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресінде бұрғышы, шебер, учаске бастығы, аға инженер, ендірістік белім бастығы, Қарақия мұнай барлау экспедициясының техникал ық жетекшісі, 1977-1980 жылдары - бір мезгілде Ауғанстан Демократиялық Республикасындағы КСРО Геология министрлігінің «Зарубежгеология» аға инженері. 1992 жылдан бері - «Кезби» ЖШС бас директоры. «Атамекен» кәсіпкерлер одағының 2-ші, 3-ші дәрежелі орденімен; «Ауғанстан соғысының ардагеріне» ескерткіш медалімен, халықаралық «Золотой Феникс» медалімен (2009), 6-шы «КfzStimOilІ» симпозиумының «Сала ардагері», XIII «Ұлттық экономика элитасы» қоғамдық мадақтау салтанатында «Кәсіпкерлікті дамытқаны үшін» (2010). *«Кіршіксіз іскерлік абыройы үшін» Graduate Institute of Business and Management «INSAM» медальдарымен бітімгершілік Алтын жұлдызымен (2007); «Қазақстан мұнайына 100 жыл», «Өзен мұнай кен орнына 40 жыл» белгілерімен; ҚР Энергетика және минералды ресурстар министрлігі, «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ, «ӨзенМұнайГаз» «ҚазМұнайГаз» БӨ» ӨФ, Маңғыстау облысы әкімінің, Ақтау қаласы әкімінің құрмет грамоталарымен марапатталған. ҚРж ер қойнауының Құрметті барлаушысы. Қайырымдылық көмек көрсетеді. *Діни көзқарасы - мұсылман. Үйленген. 4 баласы бар. Дереккөздер
Ғалиаусат Қайырбекұлы Кешубаев

Ғалиаусат Қайырбекұлы Кешубаев 1950 жылы 15 тамызда Павлодар қаласында туған. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын «Автоматика және телемеханика» мамандығы бойынша (1972), Ресей басқару академиясын «Әлеуметтіксаяси қатынастар теориясы» мамандығы бойынша (1992) бітірген. *1972 жылдан - «Маңғышлақмұнай» ӨБ «Өзенмұнай» МГӨБ басқармасында шебер, инженер, аға инженер, комсомол комитетінің хатшысы. 1977 жылдан - Жаңаөзен қалалық комсомол комитетінің бірінші хатшысы. 1980 жылдан - Жаңаөзен қалалық партия комитетінің нұсқаушысы, белім бастығы. 1982 жылдан - «Маңғышлақмұнай» ӨБ «Өзенмұнай» МГӨБ партия комитетінің хатшысы. 1983 жылдан - қалалық партия комитетінде белім бастығы, екінші хатшысы. 1986 жылдан - Маңғышлақ облыстық партия комитетінің енеркәсіп және келік белімінің меңгерушісі. 1988 жылдан - «Маңғышлақмұнай» ӘБ ОИТҚ бастығының орынбасары. 1989 жылдан - Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің жауапты ұйымдастырушысы. 1991 жылдан - «Қазақстанмұнайгаз» ҰМК бас маманы, техникалық басқарма бастығы. 1992 жылдан - ҚР Энергетика және отын ресурстар министрлігі сыртқы экономикалық қызмет басқармасының бастығы. 1995 жылдан - ҚР мұнай және газ енеркәсібі министрінің орынбасары. 1997 жылдан «Қазақойл» ҰМК вице-президенті. 1998 жылдан ҚР Премьер-министрі кеңсесі басшысының орынбасары.1999 жылдан - «Қазақойл» ҰМК вице-президенті - аппаратының жетекшісі, бірінші вице-президенті. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» ЖАҚ атқарушы директоры.2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ ендірістік-техникалық жабдықтау женіндегі басқарушы директоры. 2006-2009 жылдары - «Мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық «Самұрық» холдингі» АҚ мұнайға активтерін басқару жөніндегі директоры. *«Құрмет» орденімен, 4 медальмен марапатталған. *Үйленген. Жұбайы - Кешубаева Сәуле Орынбаспрқызы Ұлдары -Досжан (1971 ж. т.), Ер-Жандос(1974ж. т.); қызы Қымбат (1985 ж. т.). Немерелері - Айғаным (1994 ж.т) Рұстем (2002 ж. т.). Дереккөздер
Қаңқа қаласы

Қаңқа —Біздің дәуірімізге дейінгі төртінші ғасырда пайда болған сол шаһардың өз заманындағы аты. Ордабасы ауданында осы күні «От үйі», «Жуантөбе», «Таяқ салды» деп аталып жүрген үлкен төбе, яғни көне қаланың орны бар. Қала бұл жерге араб басқыншылары келген­ге дейін өмір сүрген. Тұрғындарының денін қаңлы тайпасы құраған. Айналасындағы 14 шақырымға созылған үлкен аумақты ескі мазарлар алып жатыр. Орталық әкімшілік ор­ны болған Қаңқа қаласы ІХ ғасырда Қараспанға көшірілген деген дерек айтылады. Қаңқа қаласы жөніндегі деректер көне Қытай жазбаларын­да және Фердоусидің «Шахнамесінде» кезігеді. Бұдан екі мың жыл бұрын мұнда қаңлы мемлекеті болып, ол Қаңқа қаласынан басқарылған көрінеді. Ислам дәуірінен көп уақыт бұрын­ғы қаладан қалған ескерткіштер сол кездегі адамдардың пұтқа табынғанынан мәлімет береді. Ежелгі қаңқалықтар от, су, ауа және жерге табынған. Сондықтан өлген адамның денесін көм­беген, суға да ағызбаған, отқа да өртемеген. Денені құмыраға салып, оны қажет кезде беті ашылып-жабылатын етіп жерлеген. Яғни сүйекке топырақ тигізбеген. Тек бейсенбі күндері құ­мыраны ашып, өлген адамды еске алған және оған арнап иіс шығару дәстүрі жасалған. Осы күнгі бейсенбілік иіс шығару сол кездегі дәстүрден қалған. Қарахандардың арғы атасы Афрасиаб осы Қаңқадан шыққан деген дерек бар. Қаланың айналасы түгел терең етіп қазылған ор. Жау кел­ген сәтте орға су жіберіледі екен. Ал судан жүзіп өтуге әрекет еткен жауға қала қорғанының үстінен жебе жаудыратын болған. Қаланың сыртында халық егіншілікпен және төрт түлік малмен айналысқан, қолөнер ошақтары, тас диірмендер жұмыс істеп тұрған. Сулы, нулы жердегі тіршілік өз заманына сай жарасымды өткен. Қыштан ыдыстар жасалған, тері өңделген, садақ тартатын әскер жаттықтырылған. Қаңқа қаласының биік төбеде болуының себебі, ертеде қала үстіне қала салу әдісі қолданылатын болыпты. Қазба жұмыстарын тереңдеткен сайын қала да көнере береді. Қала көптеген қабаттан тұрады, оның әр қабаты – бір-бір ғасыр. Қазба жұмыстары жүріп жатқан жерге бар­ған адам билеушілердің тұрағын, қызметкерлердің үйлерін, олардың тұрмыс-тіршілігін, ошақ­тарын,­ сұйық және құрғақ азықтарды сақтау әдістерін, жуыну­ға арналған қыш ыдыстарын оп-оңай көз алдына келтіре алады.­
Шахчерағ

Ислам Пайғамбары ұрпақтарының бірі Шахчерағ ( - Шахтың шырағы) деген атпен әйгілі хазірет Ахмад ибн Мұсаның кесенесі Шираз қаласының ең маңызды да ең үлкен зиярат ететін орны болып табылады. Шахчерағ - Пайғамбар әулетіне ғашық адамдардың баратын орны. Ол Шираз қаласының төрінде сақинаның көзіндей жарқырайды. Ахмад ибн Мұса х.қ.ж.с.б. 2 ғасырда Аббасидтер халифі Мамунның бұйрығы бойынша, өзінің көптеген туған-туысқандарымен бірге Мамун үкіметінің орталығы болған Тус қаласына бара жатқан жолда шаһид болған. Ахмад ибн Мұса Тус қаласына жер аударылған Ұлық Пайғамбардың ұрпақтарының бірі Имам Резаның інісімен жолығуға ниеттенген еді. Ахмад ибн Мұсаның жатқан жері х.қ.ж. с.б. 5 ғасырда анықталған, содан соң оның үстіне кесене салынған. Х.қ.ж.с.б. 912 жылы Шах Исмаил I - нің кезінде бұл кесенеде ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілген. 90 жыл өткеннен кейін бір зілзаланың әсерінен кесененің жартысы қирап қалған, біраз уақыт өткеннен кейін ол қайта жөнделген. Содан кейін де әртүрлі кезеңдерде Шахчерағ кесенесі жөндеуден өткізілді. Х.ш.ж.с.б. 1337 жылы Шахчерағ кесенесінің күмбезі алынып тасталып, оның орнына қазіргі мықтырақ күмбез салынған. Иран Ислам Революциясының жеңісінен кейін Шахчерағтың ауласын жөндеп, дамытуға арналған шаралар жүзеге асырылды. Қазіргі Шахчерағ кешені кесенемен жалғасып жатқан бір веранда, төбесі жабық галерея және көптеген бөлмелерден тұрады. Осы кешенді салуда қолданылған сәулет жобасы, айна сынықтарымен көмкеру, жазбалармен өрнектеу, алебастр жабыстыру, әртүрлі безендірулер, галерея мен кесененің күмістелген есіктері ислам өнерінің құнды үлгісі болып табылады. Хазірет Шахчерағтың інісі Сейед Әмір Мұхаммадтың (ғ.) кесенесі Шахчерағ кесенесінің шығысында орналасқан. Бұл кесене толықтай айна сынықтарымен көмкерілген. Бұл кесенедегі табыт күмістен жасалған. Қолынан өнер тамған ирандық ұсталар ол табытқа асқан шеберлікпен өрнектер салған. Сыртқы сілтемелер * [http://shahcheragh.blogfa.com Фотосуреттер] * [http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Shah-e-Cheragh%20e.htm The Mausoleum of Shah-e-Cheragh]
Насыр әл-Мүлік

Насыр әл-Мүлк мешіті Шираз қаласының ең атақты мешіттерінің бірі болып табылады. Ол қаланың ортасында орналасқан. Бұл мешітті Қаджарлар кезінде Шираз қаласының әйгілі тұлғаларының бірі Мырза Хұсейнали Хан Насыр әл-Мүлк салғызған. Бұл мешіттің ауласы кең. Онда солтүстік және оңтүстікте екі веранда, батыс пен шығыста екі намаз оқитын жер (шабестан), безендірілген кіре беріс есігі мен төбесі жабылған бір галерея бар. Насыр әл-Мүлк мешіті кафельдеу тұрғысынан Ирандағы ең әдемі мешіт болып саналады. Ғимараттың әрбір қабаты өсімдік суреті салынған жеті түсті кафельмен көмкерілген. Гүл мен бұта салынған кафельдер, әртүрлі түсті пайдаланып салынған аңдардың суреттері Қаджарлар дәуіріндегі кафель жасаушылардың шеберлігін көрсетеді. Машир әл-Мүлк мешіті Қаджар дәуірінен қалған тағы бір ескерткіш болып табылады. Ол Шираз қаласының ескі бөлігінде орналасқан. Бұл мешіт Фарс облысы билеушісі Хадж мырза Абулхасанхан Машир әл-Мүлктің бұйрығымен салына бастады да, х.қ.ж.с.б. 1274 жылы аяқталды. Машир әл-Мүлк мешіті архитектуралық құрылысы мен беріктігі жағынан Шираздың Уәкіл мешітіне ұқсайды. Бұл мешіттің михрабы өте әдемі кафельмен көмкерілген. Сондықтан ол Қаджар заманындағы ең әдемі мешіттердің бірі болып саналады. Галерея Gallery
Хафиз кесенесі

Хафиз кесенесі Шираз қаласындағы Хафезие кешенінің ішінде орналасқан. Бүгінде бұл кесене туристік тартымдылығы зор жерлердің бірі болып табылады. Бұл жер Хафиз өлеңдері мен ойларына қызығушы адамдарды әлемнің түкпір-түкпірінен өзіне тартады. Х.қ.ж.с.б. 856 жылы, яғни Хафиздің қайтыс болғанына 64 жыл өткеннен кейін оның қабірінің үстіне күмбез тұрғызылды және оның алдына үлкен бассейн салынды. Х.қ.ж.с.б. 1189 жылы Кәрімхан Зенд Хафиз зиратының айналасына ғимарат салғызды. Сондай-ақ, біркелкі тастан салынған төрт бағанды зал және оның алдына үлкен бақ салынды. Хафиз қабірінің үстіне мәрмәр тас қойылды. Ол әлі күнге дейін бар. Кәрімхан Хафиз қабірінің жанына ғимарат салғаннан кейін, бірнеше мәрте бұл жер қайырымдылық етушілер тарапынан жөндетілді. Соңғы рет 1315 жылы қазіргі кешен марқұм Әли Асқар Хекмат пен франциялық Андре Годардтың талпынысымен Кәрімхан Зенд кезіндегі сәулет өнері мен Хафезие жайлы естеліктерді пайдалануы арқылы жобаланып, салынып шықты. Сегіз тас бағанның үстіне орналастырылған Хафиз кесенесі күмбезінің ішкі жағы түрлі түсті кафельмен көмкерілген. Ал күмбездің сыртқы жағы сызаттың көптігінен, сопылар мен дәруіштердің бас киіміне ұқсап қалған. Күмбездің сыртқы жағы мыс қаңылтырмен қапталынған, уақыт өте келе ол тотығып, әдемі түске енген. Бұл кесене бұрыннан-ақ алыс-жақындағы ғашық жандардың зиярат ететін орнына айналған. Оның айналасында парсының көптеген сопылары мен ақындары жерленген. Галерея
Сағди кесенесі

Сағди кесенесі деген атпен әйгілі Сағдидің кесенесі Шираз қаласының солтүстік-шығыс жағында таудан 4 шақырым жерде орналасқан. Бүгінде Шираз қаласының өрістеп, дамуына байланысты кесене қала аумағына еніп кеткен. Алғашында бұл орын Сағдидің үйі (ханеқақ) болған. Сағди өмірінің соңғы жылдарын осы үйде өткізген және сонда жерленген. Алғашқы рет Сағди қабірінің басына 7-ғасырда кесене салынды. 997 жылы Фарс билеушісі Яғуб Зульғадардың бұйрығымен Саадидің үйі бұзылды. Бірақ х.қ.ж.с.б. 1187 жылы Кәрімхан Зендтің бұйрығымен Саади қабірінің үстіне алебастр және кірпіштен әдемі ғимарат салынды. Х.ш.ж.с.б. 1329 жылы Әлиасқар Хекмат пен Иранның ұлттық ескерткіштері ұйымының мұрындық болуымен бұрынғы ғимараттың орнына қазіргі кесене салынды. Франциялық сәулетші Андре Годар кесенеге кіре беріс есіктің жобасын жасаған. Ғимарат ирандық стильде салынған. Кесенеге кіре берісте қоңыр түсті тастан салынған 8 баған орнатылған. Кесененің өзі кафельденген ақ тастан жасалған. Ол сырттан шаршы пішіндес болып көрінеді, бірақ іші сегіз қырлы болып келеді. Қабырғасы мәрмәрдан жасалған. Күмбезінің түсі көк. Аталмыш кесене дәліз арқылы Иранның келесі бір ақыны Шуриде Ширази кесенесімен жалғасып жатыр. Сағди кесенесінің жаңа ғимараты шамамен 10400 шаршы метрді құрайды. Ал кесененің өзі шамамен 260 шаршы метр. Кесененің негізгі ғимараты бір-біріне вертикалды екі верандадан тұрады. Сағдидің қабірі осы екі веранданың қиылысқан бұрышында орналасқан. Ақын қабірінің тасы сегіз қырлы ғимараттың ортасында орналасқан. Төбесі көгілдір түсті кафельмен көмкерілген. Ғимараттың сегіз қырына Сағдидің шығармаларынан бірнеше өлең таңдалынып жазылған. Бұл ақынның кесенесінің айналасында белгілі ойшылдардың қабірлері орналасқан. Олардың сол жерде жерленуін Сағдидің өзі өсиет етіп қалдырған болатын.
Эрам бағы

үлгісі.]] Эрам бағы Иранның ең әйгілі және ең ежелгі тарихи бақтарының бірі болып саналады. Бұл бақ Иранның дәстүрлі сәулет стилімен салынған. Аспанға бой көтерген биік сауырағаштары бар бақтың әдемі көрінісі Шираз қаласының тартымды жерлерінің бірі болып саналады. Эрам бағының іргетасы Ильханидтер кезінде (х.қ.ж.с.б. 654 – 750 жылдар) қаланды. Содан кейін Шираздың екі шебер сәулетшісінің қолымен қайта жөнделіп шықты. Шамамен 100 жыл бұрын бұл бақта үш қабатты ғимарат салынды. Бұл ғимараттың архитектуралық жобасы, онда қолданылған мүсіндеу, бояу (сурет салу), алебастр жабыстыру мен кафельдеу өнерлері Қаджар дәуіріндегі (XIX ғ.) өнер туындыларының бірегей үлгісі болып саналады. Ғимараттың бірінші қабатында тас тақташалар ілінген. Онда Иранның атақты ақындары Хафиз бен Шуриде Ширазидің өлеңдері жазылған. Эрам бағын Иранның басқа бақтарынан Хазірет Сүлейменнің дастаны, парсы тілдес ақын Ганжелік Низамидің поэмалары және қонақ күту рәсімі желісімен көріністер салынған әдемі кафельдер ерекшелендіреді. Жалпы бақтың қабырғаларында салынған суреттер мен кафельдер Иран халқының ежелгі мәдени дәстүрінің көрінісі болып табылады. Бұл дәстүр бойынша қабырғаларда Құран Кәрім мен Фердоусидің ШаҺнамасынан алынған дастандар бейнеленген. Эрам бағының жобасы бойынша су солтүстік бұрыштан кафельденген арықтар арқылы ағып, ғимараттың төменгі қабатынан өтеді. Сөйтіп ғимаратты салқындатып турады. Су айналымын реттейтін орын хауызхана деп аталады. Ғимараттың алдында кафельденген хауыз бар. Хауыздың суымен шағылысқан табиғат, ғимарат, қабырғалардағы суреттер мен сауырағаштардың бейнесі көрген адамның көзін қызықтырады. Биік те әдемі сауырағаштар Эрам бағының даңқын асырды. Эрам бағындағы сауырағаштардың ішінде 250 жылдық, биіктігі 36 метрге жететін әлемге әйгілі сауырағаш бар. Аталмыш сауырағаш Эрам ғимаратына қарама‑қарсы кафельденген хауыздың оңтүстік жағында өсіп тұр. Бүгінде Эрам бағы өсімдіктану бағы ретінде Шираз Университетінің қарамағына берілген. Жыл сайын студенттер, ирантанушы ғалымдар, шетелдік саяхатшылар мен отандық зерттеушілер бұл бақты тамашалауға келеді. Бақтың аумағында бес жүзге жуық сирек кездесетін гүлдер мен өсімдіктер егілген. Олардың кейбіреулері тіпті өте сирек кездесетін өсімдіктерге жатады. Дереккөздер
Қосылмау Қозғалысы

Қосылмау Қозғалысы — әскери блоктарға қатыспау қағидасына сәйкес 119 мемлекеттен тұратын халықаралық ұйым (әуелі НАТО және Варшава келісімі ұйымы, сондай-ақ СЕНТО, Бағдат пакті, СЕАТО, АНЗЮС ұйымдарына мүшеліктен бас тартуға негізделген). Қосылмау қозғалысы 1961 жылдың қыркүйегінде 25 елдің қатысуымен өткен Белград конференциясында құрылған. Құрамы Дереккөздер
Фредерик Ле Пле

Фредерик Ле Пле (1806 - 1882 жылдары) - француз ғалымы, эмпирикалық әлеуметтанудың дамуына елеулі үлес қосты. Жұмысшылар отбасыларының өмірін және үй шаруашылығын зерттеу үшін сұхбат жүргізді. Ол отбасын маңызды әлеуметтік бірлік, ол оның денсаулығы мен тұрақтылығын қоғамның қалпының индикаторы ретінде қарастырады. Ол отбасының толық топтамасын берді. Негізгі еңбегі: "Yes owvriers Europeens". Дереккөздер
Белград

Белград — Сербияның астанасы және ең ірі қаласы. 1403 жылы Сербияның астанасы, 1918 -2003 жылдары Югославияның астанасы, 2003-2006 жж. Сербия және Черногорияның астанасы болды. Сербияның ірі экономикалық, өндірістік және мәдени орталығы. Қала Сербияның орталық бөлігінде Сава өзенінің Дунайға ағысы тұсында орналасқан. Белград қаласының өңірінің аумағы 3227 км²-ді құрайды. Қала 1999 жылы НАТО-лықтардың бомбалауы кезеңінде қатты зардап шекті. 1.233.796 (2 млн. тіркелмеген адам санымен.) тұрғыны бар. Географиясы ның Дунайға құятын жері]] Белград - Нови-Белград пен Земун аудандарының географиялық орналасуы Сремде болғанымен, Сава мен Дунай атты екі өзеннің бойында орналасқан, оның аймағына енеді (бұл екі аудан Белград бөлігі болып табылады.) Палилула ауданының бір бөлігі Банатта жатыр, бірақ оның аймағына енбейді. Срем мен Банат – Орталық Еуропа, ал қалған оңтүстіктегілер - Балқандікі. Нақты дерекке сүйенсек, Балқан түбегінің және Орталық Еуропаның шекаралары Белградта жатыр. Тарихы дағы Белград]] Қаланың шығу тарихы Сава мен Дунай өзендерінің құйылысындағы Сингидунум қонысының негізін қалаған кельттер (скордиск ұлысы) дәуіріне алып келеді. Белград қарқынды өткен шағында 40 әскерді жеңіп алып, 38 рет қайтадан сапқа тұрғызды.Қаланың ескі қамалы кельттер мен римдіктерді, готтар мен франктерді, славян мен түріктерді жолықтырып отырды. Қала сербтік атауымен алғашқы рет ІХ ғасырда шыға бастады. Белградқа бұлғарлар иелік етті, ХІ-ХІІ ғғ. Ол Византия қоластында болды, ал кейін бұлғар, сербтер, мажарлықтар иелік етті. 1427 жылдан бері Белград – 1456 жылы мажарлық әскербасы Яноша Хуньяди Түрік сұлтаны МЕХМЕТ ІІ қоршауға алынған қаласындағы әскерін талқандаған дуалы болған мажарстанның шекаралық бекінісі. 1521 жылы Белградты түріктер басып алды. Аустрялықтар мен түріктер шайқасында Белграды аустриялықтар қолына үш рет өтті. (1688—1690, 1717—1739, 1789—1791). 1806 жылы түріктерден азат етілген Белград сербтер княздігінің астанасы болды. (корольдік – 1882 жылдан бері). 1813 – 1830 жылдар аралығында қала 1867 жылға дейін қала ортасында тұрғызылған бекінісін бермей қойған түріктер қожалығында болды. Бірінші дүние соғысында Белград екі рет аустрия әскері жаулап алды. (18 қараша — 2 желтоқсан 1914; 26 қыркүйек 1915 — 18 қазан 1918). 1918 жылдың 1 желтоқсанында сербтер, хорваттар, словендер Корольдігі болды. (1929 жылдан бері - Югославия). 1941 жылдың 13 сәуірінде Герман басқыншылары басып алып, 1944 жылы 20 қазанда кеңес әскерінің және Югославияның халықтық – азаттық әскері күшімен азат етілді. 1945 жылдың қараша айында Белград ЮФХР астанасы деп жарияланды (1963 жылы – Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы). Әкімшілік-аймақтық бөлініс Климаты Дереккөздер
RuTube

RuTube — қолданушылар мен компанияларға бейненi сақтау, жетккiзу және көрсету қызметiн көрсететiн ресей видеопорталы. Компания тарихы RuTube 2006-шы жылы Олег Волобуев және Михаил Паулкин тарапынан ашылған.
KazTube

KazTube — қолданушылар мен компанияларға бейненi сақтау және көрсету қызметiн атқаратын қазақстандық бейне-портал. Мақсаты – Қазақстан аумағындағы және одан тысқары жерлердегі кең ауқымды аудиторияға бағытталған, мазмұны ұлттық идеяға толы, алғашқы ұлттық бейне-портал. Компания тарихы 14 ақпан 2014 ж. сайт іске қосылды. Қазнеттегі жиі қаралатын сайттардың бірі. Арнайы жобалар KaztubeStudio бренді өзіндік видео контент шығару үшін құрылған. Бренд алдында бірнеше мақсаттар қойылған: *Қазақстан эстрада жұлдыздары концерттерін жазып алу *Қазақстанның танымал тұлғаларымен сұхбаттар *Әлеуметтік маңызы бар іс-шараларды жазу *Әлеуметтік бейнероликтерді жасау Видео-портал аясында танымал эстрада жұлдыздарының аккаунттары ашылған. Аккаунт арқылы эксклюзивті видео мен аудио материалдарды жүктеуге мүмкіншілік бар. Жұмыс тобы * Жоба жетекшісі * Контент бойынша маман * PR маман * IT маман * Видео бойынша маман * Модератор * SMM маман Дереккөздер Тағы қараңыз * Qazcontent * YouTube
Братислава

Братислава ( (1919 жылға дейін — Прешпорок немесе Пре́шпорек, Prešporok, Prešporek), , Пресбург, , Пожонь, орта ғасырларда , , Истрополис) — Орталық Еуропадағы қала, Словакияның астанасы, 1536-1784 жылдары – Мажарстан астанасы. Халқы - 1171 мың адам. Қаланың аумағы - 368 ш. км. Братислава әлемдегі екі түрлі мемлекетпен - Аустриямен және Венгриямен тікелей шекаралас жатқан бірден-бір мемлекет. Братиславаның Копчьянск көшесі көршілес Аустрияның ежелгі Китзеенің Прессбургерштрассе көшесін қиып өтеді. Ал 1936 жылға дейін Братиславадан Венаға дейін қалалық трамваймен жетуге болатын. Географиялық жағдайы Географиясы Братислава Дунай өзенінің екі бірдей жағасында, Кіші Карпат тау бөктерінде орналасқан. Қала Аустрия (2007 жылдың 21 желтоқсанына дейін Петржалка-Берг және Яровце-Китзее шекаралық өтулер болған)және Венгрия (2007 жылдың 21 желтоқсанына дейін Русовце-Райка шекаралық өтулер болған) шекарасымен бірден тұтасып кетеді. Климаты Континантальді, жылдық орташа температурасы - 9,9&nbsp;°C, күннің орташа сандық сағаты жылына -1976,4, жауын-шашынның жылдық түсімі— 527,4 мм (1993). Қаңтардағы орташа температура — орта есеппен алғанда −1,5&nbsp;°C, ал шілдедегі орташа температура — орта есеппен алғнда 21&nbsp;°C. Қысқы кезеңі - қар жамылғысымен суық, әрі ылғалды. Жазы - жиі болатын күшті желімен жылы. Халқы 2001 жылғы санақ бойынша словактар тұрғындардың 91,4 %, венгрлер 3,8 %, чехтар1,9 %, немістер 0,3 %, және басқалары 2,6 % құрады, Католиктер 56,7 %, атеисттер 29,3 %, лютерандар 6 %, қалғандары 4,7 %. Әкімшілік бөлініс Әкімшілік бөлініс — 5 аудан (okres), 17 қалалық бөлімше (Mestská časť). Тарихы Қаланың назар аударарлық орындары * Братиславский Град * Братиславск хайуанттар бағы * Град Девин * Истрополитан академиясы * Хатама Софер кесенесі * Михаль қақпасы * Аполлон көпірі * Словакия Ұлттық театры * Жаңа көпір * Балықшы қақпасы * Әулие Мартина жиылысы * Қарт ратуша * Францискан шіркеуі * Әулие Елизавета шіркеуі Музейлері * Словакия ұлттық галереясы Туысқан қалалар * Александрия , Египет * Бремен , Германия * Вена , Австрия * Ереван , Армения * Киев , Украина * Кливленд , Огайо, АҚШ * Краков , Польша * Любляна , Словения * Перуджия , Италия * Прага , Чехия * Роттердам , Нидерланд * Ульм , Германия * Турку (, ), Финляндия * Саратов, Ресей Танымал есімдер Братиславта дүниеге келгендер * Келети, Густав Фридрих * Кемпелен, Вольфганг фон * Колиш, Игнатий * Лабан, Рудольф * Гучко, Марк * Ленард, Филипп Эдуард Антон фон * Гусак, Густав * Иоганн Андреас фон Зегнер * Фабер, Антал * Херцфельд, Виктор фон * Гуммель, Иоган Непомук * Iné Kafe —1995—2006жж. болған поп-панк тобы, Братиславта қайтыс болғандар Братислав әкімдері * Моравчик, Йозеф Братиславтың құрметті азаматтары * Сергей Александрович Андрющенко — кеңестік әскер басшысы, Кеңес Одағының Батыры * Михаил Степанович Шумилов — кеңестік әскер басшысы, Кеңес Одағының Батыры Дереккөздер
Дэвид Локвуд

Локвуд Дэвид (1929 жылы) - британ әлеуметтанушысы. Оның негізгі қызығушылығы таптық және әлеуметтік стратификация. Л. Т.Парсонстың теориясын және құрылымдық функционализм теориясын сын тұрғысынан талдау бағытындағы пікірсайыстарға қатысқан. Дереккөздер
Владимир Петрович Котов

Владимир Петрович Котов (8.07.1947, РКФСР, Саратов облысы, Александров Гай ауылы) - Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты. Философия ғылымдарының докторы. * Саратов мемлекеттік университетін (1969) мұнайшы-инженер-геолог мамандығы бойынша бітірген. 142 ғылыми еңбектің авторы. * 1971 жылдан - «ҚазмұнайГЗЖИ» инженері, ғылыми қызметкері, іздестіру барлау жұмыстарын жобалау зертханасының меңгерушісі. 1996 жылдан - «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ инженерлік орталығында мұнай және газ кенорындарының геологиясы мен қазбалау жөніндегі бастығының орынбасары, директорының орынбасары. 2001 жылдан - «Гылыми-өндірістік орталығы» ЖШС геология және мұнай мен газ кенорындарын өңдеу басқармасында топ жетекшісі, 2003 жылдан бері - директоры. Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://munayshy.kz/index.php/component/birthday/?viewperson&id323 Владимир Петрович Котов]
Сәуле Дауылұлы Қапаров

Сәуле Дауылұлы Қапаров (1954 жылы 9 қыркүйекте Түркімен КСР Красноводск облысы Красноводск қаласында туған) — мұнай өнеркәсібінің қайраткері. Жеке өмірі Ұлты - Қазақ. *Әкесі - Қапаров Дауыл Қапарұлы (1923-1983). Анасы -Қапарова Ләзиза (1924-1996). Қазақ, орыс және ағылшын (базалық деңгей) тілдерін біледі. *Үйленген. Жұбайы - Қапарова Несіп (1955 ж. т.). Ұлы Қапаров Құдайберген (1982 ж. т.); қызы - Қапарова Мәлика (1986 ж. т.). Өмірбаяны *Красноводск химия-технология техникумының «Мұнай және газ тасымалдау және сақтау» факультетін (1973) техник-механик мамандығы бойынша;. И.М. Губкин атындағы Мәскеу мұнай-химиялық және газ өнеркәсібі институтының «Химиялық өндірістер мәшинелері және аппараттары» факультетін (1981) инженер-механик мамандығы бойыша бітірген. *1973 жылдан - Красноводск құбырлар мен түтіктер арқылы жөнелту кеңсесінің слесарі, 1975 жылдан – техникалық бөлім инженері, қауіпсіздік техникасы жөніндегі аға инженері, күрделі құрылыс бөлімінің аға инженері, цех бастығы. *1984 жылдан - Қазақ газ өңдеу зауыты цехының шебері, механигі, аға механигі (Жаңаөзен қ.). *1986 жылдан - Шевченко қ. «Энергоарнайымонтаж» ӨБ №3 тәжірибелік зауыты учаскесінің құралдар және жабдықтар жөніндегі аға инженері, аға шебері, учаске бастығы (1987) жылдан- Новосібірлік «Өнеркәсіпболатқұрастыру» зауы тының Шевченко белімшесі). *1990 жылдан - «Электроортаазмонтаж» тресі №9 монтаж басқармасының прорабы (Шевченко қ.). *1993-1994 жылдары - «Айбар» директорының өндіріс женіндегі орынбасары (Ақтау қ.). *1995 жылдан бері - «Арман» БКЖШС әкімшілік мәселелер және материалдық-техникалық жабдықтау жөніндегі менеджердің көмекшісі, бас директордың көмекшісі, әкімшілік мәселелер және МТЖ женіндегі менеджері, мұнайды іске асыру және тасымалдау жөніндегі директоры (Ақтау к ). Дереккөздер
Николай Васильевич Грезнев

Николай Васильевич Грезнев 1950 жылы 7 қыркүйекте РКФСР Тамбов облысы Мичурин ауданының Ново-Тарбеево ауылында туған. Орыс. *Әкесі - Грезнев Василий Иванович, қайтыс болған. Анасы - Грезнева Наталья Ульяновна, қайтыс болған. *Өскемен құрылыс-жол институтының механикапық факультетін бітірген (1978), инженер-механик. *30 өнертапқыштық ұсыныстардың авторы. *КОКП мүшесі (1980-1991). 1978 жылдан - Өскемен арматура зауытында инженер-конструктор, бас технолог, бас инженердің орынбасары, партком хатшысы, бас инженер, бас директордың коммерция бойынша орынбасары. 2003 жылдан бері - «Өскемен арматура зауыты» АҚ басқармасының төрағасы. Өскемен қаласының Октябрь аудандық кеңесінің депутаты (1984-1986). Өскемен арматура зауытындағы Жас мамандар кеңесінің төрағасы (1978-1983). *Әскери атағы - капитан. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. *Үйленген. Жұбайы - Грезнева Любовь Ивановна, Үлбі метаплургия зауытында инженер. Қыздары - Вера, Наталья. Немересі - Ярослав. Дереккөздер
Адайбек Әбілқасымұлы Қисманов

Адайбек Әбілқасымұлы Қисманов - мұнайшы, кəсіпкер. Өмірбаяны Қисманов 1968 жылы 1 қаңтарда Гурьев облысы Мақат ауданы Байшонас ауылында туған. Ұлты - қазақ. *Ивано-Франковск мұнай және газ институтының газ-мұнай кәсіпшілігі факультетін бітірген (Украина, 1992), мамандығы - «Мұнай және газ ұңғымаларын бұрғылау». *1992 жылдан - «Ақтөбемұнайгазгеология» ОМБ бұрғышының 4-ші дәрежелі көмекшісі; 1993 жылдан - бұрғылау бойынша; 1994 жылдан - Ақтөбе мұнай-газ барлау экспедициясының аудандық және орталық инженерлік- техникалық қызметтерінің инженер-технологы. *1995 жылдан - «Актөбемұнайгазгеология» ӨМБ Жаңажол мұнай-газ барлау экспедициясының аудандық инженерлік-техникалық қызметінің инженер-технологы. *1997 жылдан - «M-I Kazakhstan LLP» ЖШС бұрғылау ерітінділері бойынша инженері; 1998 жылдан - өндіріс бойынша менеджердің орынбасары; 1999 жылдан - өндіріс бойынша менеджері (Актөбе қ.). *2001 жылдан - «Baker Hughes International Ltd» корпорациясының «Baker Hughes Drilling Fluids (Kazakhstan&Central Asia)» филиалының бұрғылау ерітінділері бойынша аға инженері; 2002 жылдан - супервайзері; 2003 жылдан - бұрғылау ерітінділері бойынша аға үйлестірушісі. *2007 жылдан 2008 жылға дейін - «ProTECH Oilflied Services (DASK Drilling/Pacifico Drilling&Mining)» ЖШС бизнесті дамыту бойынша директоры. *2009 жылдан бері - «Roxi Petroleum» компаниялар тобының «Равнинное Ойл» ЖШС өндіріс бойынша директоры, директорлар басқармасының терағасы. Отбасы *Әкесі- Қисманов Әбілқасым Есенұлы (1940 ж. т.), зейнеткер, «Ембімұнай» ӨБ «Жайықмұнай» МГӨБ үңғымалардың күрделі және жерасты жендеу машинисті болған. *Анасы - Қисманова (Қаспаева) Мағрипа Кабдолқызы (1943 ж. т.), марқұм. *Үйленген. Жұбайы - Тасқынбаева Гүлмира Жолдасқызы (1980 ж. т.), үй шаруасымен айналысады. Ұлдары - Қисманов Артур (1995 ж. т.), Қисманов Исатай (2007 ж. т.); қыздары - Малдыбаева Элнара (2002 ж. т.), Қисманова Сағдиана (2006 ж. т.). Жеке өмірі Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. Хоббиі - балық аулау, белсенді демалыс, автотуризм. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс, қазақ және шетел жазушылары мен ақындарының прозасы және поэзиясы, отандық мерзімді баспасез (газет пен журналдар), ғылыми- техникалық әдебиет. Әскери атағы - запастағы сержант. Діни қөзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Д.А. Қонаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өзінің мүмкіндіктері, ресурстары мен бай әлеуеті бар біздің Қазақстан еліміз, Еуразия құрлығының орталық бөлігінде бола тұра, дамудың жоғарғы деңгейіне жетіп, экономиканың барлық саласында әлем қоғамдастығындағы кешбасшылық позицияларға шығады. Көпвекторлы сыртқы саясат ұстанған мемлекет ретінде ортаазиялық аумақтағы бейбіт пен тұрақтылықтың кепілі болып, өз елінің ішкі саясатын, өз территориясында тұрып жатқан ұлт аралық және конфессия аралық халықтар достастығы саясаты ретінде ұстанудың үлгісі болмақ». Дереккөздер
Асқар Орынбасарұлы Қожағалиев

Асқар Орынбасарұлы Қожағалиев 1957 жылы 15 сәуірде Гурьев қаласында туған. *Ленинград темір жол келігі инженерлері институтын инженер-қүрылысшы мамандығы бойынша (1980); Атырау мемлекеттік мүнай және газ институтын «Мұнай және газ ұңғыларын бұрғылау» мамандығы бойынша (2001) бітірген. *1980 жылдан - №622 құрылыс-құрастыру пойызының ӨТБ (Гурьев облысы) бригадирі, шебері, аға инженері, бастығы. 1984-1985 жылдары - Гурьев қалалық партия комитетінің нұсқаушысы. 1987 жылдан - «Гурьевмұнайхимқұрылыс» тресінің партком хатшысы. 1989 жылдан - Гурьев қалалық әкімшілік басшысының бірінші орынбасары. 1994 жыл- дан - «Қазақстанкаспийшельф» МК Атырау аумақтық дирекциясының бас директорының орынбасары, директор орынбасары. 1997 жылдан- «Қазақстанкаспийшельф» АҚ Атырау филиалының директор м.а., директоры. 2006 жылдан бері - «Алмаз Интернэшнл Трейдинг Компани» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. ҚР Парламент Сенатының депутаты; Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің, Әлеуметтік мәдени даму комитетінің мүшесі (1999-2005). *«Құрмет» (2004) орденімен; «Астана», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдары мен; «Қазақстан мұнайына 100 жыл» белгісімен, ТМД ға қатысушы-мемлекеттердің парламентаралық Ассамблея сының құрмет грамотасымен марапатталған. *Үйленген. Жұбайы - Тілеусариева Күлән Ұнайқызы және қызы бар. Дереккөздер
Балтабек Мұқанұлы Қуандықов

Балтабек Мұқанұлы Қуандықов 1948 жылы 21 тамызда Гурьев облысы Мақат ауданы Мақат кентінде туған. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1971) инженер-геолог-мұнайшы мамандығы бойынша бітірген. Геология-минералогия ғылымдарының докторы. «Еуразия» Халықаралық экономикалық академиясының, Америка геологтары мен мұнайшылары қауымдастығының корреспондент мүшесі, Халықаралық минералды ресурстар академиясының толық мүшесі (2006). 10 монография мен 80-нен астам ғылыми мақаланың авторы. *1971 жылдан- Биікжалдағы аса терең бұрғылайтын МБЭ инженер-геологы. 1975 жылдан - Қазақстан Компартиясы Гурьев облысы Ембі аудандық комитетінің нұсқаушысы. 1977 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Гурьев обкомының хатшысы. 1979 жылдан - «Қазмұнайгазбарлау» геологиялық басқармасының (Гурьев қ.) аға геологы, бастықтың орынбасары. 1982 жылдан - «Гурьевмұнайгазгеология» бірлестігінің геология бөлімінің бастығы, 1986 жылдан - бас геологы. 1991 жылдан - ҚР Геология және жер қойнауын қорғау бойынша мемкомитетінің басқарма (Алматы қ.) бастығы. 1992 жылдан - ҚР геология және жер қойнауын қорғау министрінің орынбасары. 1993 жылдан - ҚР энергетика және отын ресурстары министрінің орынбасары. 1993 жылдан - «Қазақстанкаспийшельф» мемлекеттік компаниясының президенті (қоса атқарушы). 1997 жылдан - «Қазақойл» ЖАҚ вице-президенті (қоса атқарушы). 1997 жылдан - «Қазақойл» ЖАҚ президенті. 1998 жылдан - «Шеврон Оверсиз Петролеум» компаниясының (Калифорния, АҚШ) орталық кеңсесінде бас кеңес беруші. 2001 жылдан - «Нельсон Рисорсис Лимитед» компаниясының президенті. 2006 жылдан бері - «Меридиан Петролеум» компаниясының президенті. *«Құрмет» орденімен (1997) марапатталған. Қазақстанның өнеркәсібіне еңбегі сіңген қызметкер (1991). Қазақстандағы бірқатар мұнай-газ кен орындарын, оның ішінде Қарашығанақ, Кенбай, Имашев, Жаңажол, Әлібекмола, Арман кен орындарын ашуға қатысқан. *Хоббиі - елге саяхатқа шығу, фотосуреттерді жинау. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар, фантастика және шытырман оқиғалы туындылар. *Үйленген. Жұбайы - Қуандықова Ақтоты Бағитқызы (1948 ж. т.), геолог-мұнайшы. Қыздары - Сабина (1971 ж. т.), Сәуле (1973 ж. т.), Майя (1977 ж. т.), Айнұр (1986 ж. т.); ұлы - Алмас (1988 ж. т.). Дереккөздер
Қылышбек Мұқанұлы Қуандықов

Қылышбек Мұқанұлы Қуандықов 1951 жылы 10 мамырда Гурьев облысы, Мақат ауданының Мақат кентінде туған. * В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1976) бітірген, инженер-механик. * 1999 жылдан - «Ақ Берен» РМҚК (қазір - «Ақ берен» КӘАҚҚ ОШ РМХК ӘАҚЖ) бастығы. Марапаттары * «Ерен еңбегі үшін медалімен» (2004), * «Қазақстан мұнайына 100 жыл» (2000), * 3-ші (2002) және 2-ші (2006) дәрежелі «Еңбек Даңқы», * «Еңбек үздігі» (2003), * «Әскери «Кен апатынан құтқару қызметіне 70 жыл» (2002) белгілерімен * ҚР Президентінің (2001), * ҚР ТЖА төрағасының (2004), * ҚР ТЖМ (2006) алғыс хаттарымен, * ҚР ТЖА (2001), * Атырау облысы әкімінің (2001), * ҚР ТЖМ министрінің (2005) құрмет грамоталарымен марапатталған. * ҚР жер қойнауының Құрметті барлаушысы (2003). * Төтенше органдарының ардагері (2010) Дереккөздер
Медғат Кәрімұлы Құлжанов

Медғат Кәрімұлы Құлжанов 1946 жылы 24 желтоқсанында Семей облысының Аякез қаласында туған. *В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының инженерлік-құрылыс факультетін бітірген (1971), инженер- құрылысшы. *2 кітаптың, 3 мақаланың авторы. «Оңтүстік Торғай алабының тектоникалық дамуы және мұнайгаздылығы» монографиясының серіктес авторы (2004). 2 авторлық куәліктің иегері. *1971 жылдан - «Басалматықұрылыстың» шебер-прорабы, аға прорабы. 1973 жылдан- В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының аспиранты, ғылыми-зерттеу секторының аға ғылыми қызметкері, зертхана жетекшісі. 1976 жылдан - «Талдықорғанауылқұрылыс» ЖМК бас инженері. 1982 жылдан - КСРО Энергетика министрлігі «Екібастұзэнергқұрылыс» құрылыс басқармасының бастығы. 1984 жылдан - «Монолитқұрылыс» құрылыс басқармасы зертханасының бастығы, басқарма бастығы (Гурьев облысы). 1986 жылдан - «Монолит» құылыс компаниясының төрағасы (Қапшағай қ.). 1992 жылдан «ҚУАТ» холдинг компаниясы Директорлар кеңесінің төрағасы. 1994 жылдан - «ҚуатАмлонМұнай» ЖШС БК бас директоры. 2005 жылдан - «ҚуатАмлонМұнай» ЖШС БК директоры, Директорлар кеңесінің мүшесі. Қазіргі уақытта «Тарбағатай Мұнай» ЖШС жұмыс істейді Медғат Құлжановтың қайырымдылық қорының төрағасы *«Құрмет» орденімен марапатталған (1999). Дереккөздер