kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Дмитрий Михайлович Малахов

Дмитрий Михайлович Малахов (27 тамыз 1974 жыл, Көкшетау) — қазақстандық саясаткер, заңгер, 2024 жылдан бері қызметтегі Жоғары Сот Кеңесінің төрағасы. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет генерал-майоры (2022). Білімі Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Алматы жоғары мектебін (1991-1995), Т.Рысқұлов атындағы Экономика және қаржы университетін (2003-2005) бітірген. Мамандығы «Заңгер – құқықтанушы, экономист». Еңбек жолы Ішкі істер органдарында, қаржы полициясында, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметте және экономикалық тергеу қызметінде жұмыс істеген. 2004-2019 жылдары Ішкі істер министрлігі, Қаржы полициясы және Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы облыстық және орталық аппараты басқармалары басшысының орынбасары болды. 2019-2020 жылдары Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржы мониторингі комитеті Операция басқармасының басшысы болды. 2020-2022 жылдары Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары болды. 2022-2023 жылдары Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының бірінші орынбасары болды. 2023 жылдан бері Қазақстан Республикасы Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары болды. 2024 жылы 13 ақпанда Қаржылық мониторинг агенттігінің төрағасы болып тағайындалды. 2024 жылы 16 қыркүйекте лауазымынан босатылды. 2024 жылы 19 қыркүйекте Жоғары Сот Кеңесінің Төрағасы лауазымына тағайындалды. Марапаттары және атақтары 2-дәрежелі «Айбын» орденінің және мерейтойлық және ведомстволық наградалардың иесі. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет генерал-майоры (05.06.2022 ж.). Отбасы Әкесі Михаил Малахов (1946 ж. туған) 1993—1996 жылдары Қазақстан Жоғарғы Сотының төрағасы болған. Парақорлықпен айыпталып, қылмыстық іс қозғалуы нәтижесінде қызметінен босатылған. 1997 жылы қылмыс құрамының дәлелденбеуіне байланысты қылмыстық іс тоқтатылған. Көкшетау қаласының құрметті азаматы (2023). Інісі Владимир Малахов (1977 ж. туған) 2020—2023 жылдары Ақмола облысы прокурорының бірінші орынбасары болып жұмыс істеген. Дереккөздер
Леоганг таулары

Леоганг таулары ( «Леоганг жартас таулары») — Аустриядағы Зальцбург штатындағы тау жотасы, Шығыс Альпідегі Солтүстік әктас Альпінің бір бөлігін құрайды.Тироль және Зальцбург жерлерінде орналасқан. Олар Лофер аңғары, Саальфельден және Леоганг арасында орналасқан және солтүстік-батыста Ремерсаттельмен (1202 м) бөлінген Лофер тауларымен бірге екі тау жотасын құрайды, бірақ Шығыс Альпінің альпілік классификациясында біртұтас топшаға жататын екі тау сілемі болып саналады (Лофер және Леоганг таулары). Леоганг таулары оңтүстігінде Китцбюэль Альпісінен және шығысында Штайннес-Меерден терең ойылған аңғарларымен бөлінген. Штайнбергке тік беткейлері бар биік үстірттер және күрт таулы биік жазықтар тән. Таулар карсттық типте болғандықтан, Леоганг таулары көптеген үңгірлерге толы. Олардың ішіндегі ең танымалы — ұзындығы 50 км-ден асатын Лампрехтсофен, Лофер мен Саальфельден арасындағы федералды жолға жақын орналасқан. Бирнхорн тауының оңтүстік-шығыс бетіндегі Мелькерлох тау жыныстарының көрнекті түрі болып табылады. Биіктігі 2634 метр (8642 фут) Бирнхорн тау жотасындағы ең биік шың болып табылады. Аустрия армиясы қолданған Хохфильцен әскери полигоны Леоганг-Штайнбергтің батысында орналасқан. Көршілес тау топтары Леоганг таулары Альпідегі келесі тау топтарымен шектеседі: * Солтүстік-батысқа қарай Лофер тауларымен; * Шығыста Берхтесгаден Альпі тауларымен; * Оңтүстік-шығысқа қарай Зальцбург шифер Альпі тауларымен; * Оңтүстікте Китцбюхель Альпі тауларымен; * Батыста Кайзер тауларымен. Шыңдары * Бирнхорн: 2,634 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Кюхельхорн: 2,500 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Пассауэркоф: 2,465 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Гризенер Хохбретт: 2,467 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Сигналькоф: 2,462 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Гросс Роторн: 2,442 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Дюркгархорн: 2,280 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Хохзинт: 2,243 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Миттерхорн: 2,206 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Фаненкофль: 2,142 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) * Брандхорн: 2,099 м теңіз деңгейінен жоғары (AA) Туризм Альпі клубының саятшылықтары Леоганг тауларында тек екі таулы саятшылық лашықтары бар. Олар DAV-Deutscher Alpenverein — неміс альпі клубының меншігі, бірақ негізінен жергілікті аустриялықтар пайдаланады. * Лампрехтсофен-Хеленгштетте (Lamprechtsofen-Höhlengaststätte) — теңіз деңгейінен 664 метр биіктікте, қыста және жазда күндізгі уақытта ғана ашылады. * Пассауэр саятшылығы (Passauer Hut) — теңіз деңгейінен 2033 метр биіктікте, тек жазғы маусымда (маусымның ортасынан қыркүйектің аяғына дейін) ашылады. Таулы саятшылықтар * Летлкасер (Lettlkaser) — биіктігі: 1,441 м теңіз деңгейінен жоғары (AA), жазда ғана ашылады. Алқаптағы бағыттар: Пернервинкель—Герстбоден (2 сағат жаяу), Визерсберг—Герстбоден (2,5 сағат жаяу), Леоганг (2 сағат жаяу), Миттербранд (1,5 сағат жаяу). Дереккөздер
Албаниядағы автомобиль жолдары

Албаниядағы автомобиль жолдары негізінен Инфрақұрылым және энергетика министрлігінің бақылауындағы Албаниядағы басқарылатын қолжетімді автожол жүйесі болып табылады. Автомобиль жолдары апаттық жолақты және сағатына 110 километрден (68 миль) кем емес рұқсат етілген жылдамдық шегін қоса алғанда, әрбір қозғалыс бағытында кемінде екі жолағы бар жолдар ретінде сипатталады. Албаниядағы ең ұзын автомобиль жолы Албаниядағы Дурресті Косоводағы Приштинамен байланыстыратын A1 автожолын құрайды. Сондай-ақ Фиерден Влореге дейінгі автомобиль жолы, A2 автожолы, сондай-ақ Тиранадан Эльбасанға дейінгі A3 автожолы бар. Автомобиль жолдарының көпшілігі әлі салынуда немесе дамудың әртүрлі кезеңдерінде, мысалы, Фиер мен Тирананы айналып өту жолдары және Тумана мен Кашар, Милот пен Балдрен арасындағы жоспарланған учаскелер. Кейбір жолдармен, Албандық автожол белгілері Италияның белгілеріне ұқсас. Дереккөздер
Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Цифрлық активтер және серпінді технологиялар комитеті

Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Цифрлық активтер және серпінді технологиялар комитеті — жасанды интеллект, инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласын қалыптастыру және олардың дамуын қамтамасыз ету, инновациялық қызмет, елдің ғылыми-техникалық дамуы саласындағы елішілік құндылықты дамыту, электронды өнеркәсіп, цифрлық активтер және ақпараттық технологиялар салаларындағы басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің ведомствосы. Тарихы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің құрамында 2024 жылы Жасанды интеллект және инновацияларды дамыту комитеті деген атаумен құрылған. 2025 жылы комитет Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің құрамына өтіп, атауы Жасанды интеллект және деректерді басқару комитеті болып өзгертілді. 2025 жылдың соңында комитет атауы Цифрлық активтер және серпінді технологиялар комитеті болып өзгертілді. Міндеттері # жасанды интеллект, инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласын қалыптастыру және олардың дамуын қамтамасыз ету, инновациялық қызмет, елдің ғылыми-техникалық дамуы саласындағы елішілік құндылықты дамыту, электронды өнеркәсіп, цифрлық активтер және ақпараттық технологиялар салаларында мемлекеттік саясатты қалыптастыру және жүзеге асыру; # инновациялық және ғылыми-техникалық қызметті ынталандыру, жасанды интеллект, электронды өнеркәсіп, цифрлық активтер және ақпараттық технологиялар дамыту үшін жағдайлар жасау. Дереккөздер
Жұмбақ дирижабль

«Жұмбақ дирижабльдер» («Дижабалдар»; ) — XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Америка Құрама Штаттарында байқалды деген болжамды анықталмаған сигар тәрізді ұшатын нысандардың атауы. Өлшемдері 90 метрден аспайтын, ұзынша немесе жұмыртқа тәрізді пішінге ие бұл нысандар бұрандалармен, қалақтармен, көбінесе төменгі жағында «кабина» немесе жоғарғы жағында қандай да бір көпірмен жабдықталған. Сондай-ақ, бұл белгісіз дирижабльдердің жерді прожектордағыдай нұрмен жарқыратып, түрлі-түсті шамдармен жыпылықтайтыны (қалалардың үстінде байқалған белгісіз сипаттағы түнгі ұшатын шамдар да дирижабльдерге себепсіз байланыстырылған) айтылды. Ең бастысы: бұл заттар желге қарсы 300—400 км/сағ жылдамдықпен қозғалды, олардан анда-санда ысқырған дыбыстар естілді, бірақ бір кезде ән мен күлкіде естілген. 1896 жылдың басынан бастап Калифорнияда белгісіз дирижабльдер байқалды. Олар көбінесе солтүстіктен немесе солтүстік-шығыстан оңтүстікке немесе оңтүстік-шығысқа қарай жылжып, жерден төмен ұшатыны атап өтілді. 1897 жылдан бастап АҚШ-тың басқа аймақтарынан, кейінірек еуропалық елдерден дирижабльдер туралы хабарламалар келді және олар 1896 жылға қарағанда жоғары биіктікте көрінді. Ең қызықтысы - үшінші түрдегі байланыстар туралы есептер дирижабльмен - олардың экипаждарымен байланыстар. Қысқа және ұзын тіршілік иелерін көру жағдайлары болғанымен, көбінесе қарапайым адамдар (яғни, биологиялық жағынан да адам болып табылатын тіршілік иелері) бұл БҰН-дан пайда болды, кейде куәгерлермен сөйлеседі. (Мысалы, Пост-диспатч газеті (Сент-Луис) белгілі бір В.Г. Хопкинс металға ұқсайтын жарқыраған нысанға көтеріліп, онда ол «асыл денелі және керемет бет әлпетіндегі» сақалды «қолбасшыны» және беліне дейін алтын шашы бар әдемі жалаңаш әйелді кездестірді.) Тағы қараңыз * Беймәлім ұшқыш нысан Дереккөздер
Лингвомәдениеттану

Лингвомәдениеттану ( – тіл, , мәдәнийә – мәдениет) — тілтану және мәдениеттану ғылымдарының тоғысуы нәтижесінде туындаған ғылым саласы. Лингвомәдениеттану халық мәдениетінің тілге әсер етуін, олардың диалектикалық байланысын, дамуын, өзгеруін жүйелі түрде зерттейді. Лингвомәдениеттану қоғамдық пәндермен және лингвистикалық пәндермен де тығыз байланысты ғылым саласы. Лингвомәдениеттану мәдениетке қатысты сөздерді салаға жіктеп, жүйелеп, таным тұрғысынан түсіндіреді. Зерттелуі В.В. Воробьев «лингвистикалық мәдениеттану — тіл мен мәдениеттің өзара байланысы мен өзара әсерін қазіргі заманғы қоғамда қалыптасқан норма мен жалпыадамзаттық құндылықтарға сүйене отырып, олардың қолданысы арқылы, жүйелі әдістер арқылы тілдік және мәдени мазмұндағы бүтін бір құрылымдық бірлік ретінде көрсететін синтез түріндегі кешенді пән». Лингвомәдениеттанудың өркениеті, қоғамдық ғылымдармен қатар дамуын тілдік тұрғыдан сөз ету пәннің зерттеу объектісін нақтылай түседі. Осы жайт тұрғысында, сондай-ақ, көне тіл деректері лексикамызда сөзжасам саласының қызметін арттыруда халқымыздың мәдени өмірімен байланысты екенін тілші Анар Салқынбайдың мына пікірі толықтырады: «Тілдік деректерді лингвомәдени аспектіде зерттеу ең әуелі тілдер арасындағы жалпыадами гуманитарлық, мәдени, өркениеттік қырларды айқындау болып табылады. Табиғаттағы, әлемдегі құбылыстар, қоғамдағы сана мен салт, бәрі де тілде өз көрінісін табатындықтан, атау мен оның жасалу сипаты лингвомәдени аспектіде қарастырылады». А. Сейсенова этикет формаларына линговмәдениеттану аспектісінде салыстырмалы талдау жасап, халық мәдениеті мен ұлттық мәдениеттің бірлік қызметіне ерекше тоқтайды: «Лингвомәдениеттану – мәдениеттің тілдік жүйеге қалай әсер ететін, яғни фактор мен адам бойындағы тілдік факторлардың байланысын қарастырады» деп түйіндейді. Дереккөздер
CBS

CBS Broadcasting, Inc., әдетте CBS деп қысқартылған, Columbia Broadcasting System аббревиатурасы — Paramount Global компаниясына тиесілі американдық коммерциялық телехабар тарату және радио желісі. Ол 1927 жылы 18 қыркүйекте құрылған. Станцияның штаб-пәтері Нью-Йорк қаласындағы CBS ғимаратында орналасқан. Телебағдарламалар Телесериалдары * NCIS * Жақсы әйел * Қылмыстық ақыл-ойлар * Гавайи 5-0 * Мен сіздің анаңызды қалай кездестірдім * Көк қандар * Үлкен жарылыс теориясы * Скорпион * Батл Крик * Ай сәулесі Шындық * Survivor * The Amazing Race * Undercover Boss * Big Brother * The Late Show with Stephen Colbert * The Late Late Show with James Corden * Tough as Nails Жаңалықтар * 60 Minutes * CBS Evening News * CBS Morning News * CBS News Sunday Morning * The Early Show * Face the Nation * The Saturday Early Show * Up to the Minute * 48 Hours Mystery Сыртқы сілтемелер * [http://www.cbs.com/ CBS] Дереккөздер
Fox Broadcasting Company

Fox Broadcasting Company (әдетте FOX ретінде белгілі) — Fox Corporation компаниясына тиесілі американдық теледидар желісі. Оны 1986 жылы 9 қазанда Руперт Мердок құрған. Оның штаб-пәтері Нью-Йоркте орналасқан. Телебағдарламалар Телесериалдары * Гриффиндер * Дәрігер Хаус * Жер бетіндегі соңғы адам * Симпсондар * Хор Жаңалықтар * Fox News Sunday Сыртқы сілтемелер * [http://www.fox.com/ FOX] Дереккөздер
Бутринти

Бутринти (, алб. Butrint немесе Butrinti) — Албанияның оңтүстігінде, Грекия шекарасына жақын, Саранда маңындағы археологиялық мұражай-қорық. Аттас көлдің жағасында, Ион теңізінен екі шақырым жерде, Керкира аралына қарама-қарсы орналасқан. Жақын жерде Бутринт деп аталатын заманауи албан ауылы орналасқан. 1992 жылы грек және рим қалаларының қазбалары ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра нысандарының тізіміне енгізілді. 1999 жылы сайт ортағасырлық венециандық бекіністі қамту үшін кеңейтілді. Тарихы Алғашқы жергілікті қоныстарды гректер б.з.б. 6 ғасырда салған. Коринф пен Корфу колониясы ретінде осы кезеңнен бастап, полиция Бутротон деп аталды. Біздің заманымызға дейінгі 167 жылдан бастап, 3-ші македония соғысы сәтті аяқталғаннан кейін римдіктер жаңа провинция құрғаннан бері қала Бутрот . 551 жылы Бутротты вестготтар қиратты. Бутрот кейінірек Византия провинциясының Эпир бөлігі болды. XIV ғасырда Бутрот Венеция Республикасына тиесілі болды, бірақ келесі ғасырда қала түрік жаулап алғаннан кейін толығымен тасталды. Ағымдағы жағдайы Бутринтті 1928-1935 жылдары итальян ғалымы Л. Уголини жартылай қазған. Біздің дәуірімізге дейінгі 5-4 ғасырлардағы акропольді қоршап тұрған қабырғалар ашылды. Қақпалары бар (соның ішінде «Архитравтағы арыстанның бедерлі суреті бар Арыстан қақпасы»). Төменгі қалада құдай мүсіні бар Асклепий киелі орны, 3 ғасырдағы театр бар. 19 қатар орындықтар мен мәрмәр мүсіндер, тұрғын және қоғамдық ғимараттардың қалдықтары бар. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қазба жұмыстары жалғасты. 1959 жылы Н. С. Хрущевтің Албанияға сапары үшін солтүстікте 15 шақырым жерде орналасқан Саранда қаласынан Бутринтке асфальт жол салынды. Сілтемелер * Фотоальбомдар: [http://www.shqiperia.com/foto/butrinti1.php 1], [http://www.shqiperia.com/foto/butrinti2.php 2] * [https://web.archive.org/web/20120507233944/http://www.butrinti.org/ Мұражай-қорық сайты (ағылшын, итальян, алб.)]
Антония Брентано

Антония (Тони) Брентано (, туған кездегі есімі — Иоганна Антони Джозеф фон Биркеншток; 1780 - 1869) — аустриялық өнер туындыларын жинаушы, филантроп және Людвиг ван Бетховеннің жақын досы. Өмірбаяны 1780 жылы 28 мамырда Вена қаласында дүниеге келген, оның әкесі — аустриялық дипломат және өнер туындыларын жинаушы , анасы — Каролина Йозеф фон Хай (1755–1788). Отбасында Антонияның үш ағасы болды: Гуго Конрад Готфрид (1778-1825), Константин Виктор (1782 жылы туып, қайтыс болды) және Иоганн Эдуард Валентин (1784 жылы туып, қайтыс болды). Отбасы Венада орталық Ландштрасе ауданындағы Эрдберггассе, 98 (қазіргі Эрдберггассе 19') мекен-жайында орналасқан үлкен жеке жайда тұрды, онда үлкен кітапхана және Биркенштоктың маңызды өнер жинағы болды. Антонияның сегіз жасқа толуына он күн қалғанда анасы қайтыс болып, қыз Прессбургтегі (қазіргі Братислава ) Урсулин монастырына мектепке жіберілді. Отбасы Оның әкесі Антонияға лайықты күйеу жігіт іздеді және ол Клеменс Брентано мен Беттина фон Арнимнің туған інісі — Франц Брентаноны лайық көрді. Олар 1797 жылдың басында танысты. Антонияның әкесімен ұзақ келіссөздерден кейін жастар 1798 жылы 23 шілдеде Венадағы Әулие Стефан соборында отбасын құрды. Бір аптадан кейін олар Франкфурт-на-Майнеге кетті. Брентано отбасында алты бала дүниеге келді: * Матильда (07.03.1799 - 04.05.1800); * Георг Франц Мельхиор (13.01.1801 - 03.01.1853); * Максимилиан Евфрозин Кунигунда (08.11.1802 - 01.09.1861); * Йозеф Людович (29.06.1804 - 02.02.1875); * Фрэнсис Элизабет (26.06.1806 - 16.10.1837); * Карл Джозеф (03.08.1813 - 18.05.1850). 1809 жылы тамызда Антония науқас әкесіне күтім жасау үшін Венаға оралды, сол жылы 30 қазанда ол қайтыс болды. Антония әкесі қайтыс болғаннан кейін Венада үш жыл бойы кітапхана қорын және әкесінің өнер жинағын сұрыптау, сондай-ақ кейбір құндылықтарды сату үшін қалды. Тек 1832 жылы Антония бос жеке жайды сатты және ол әкесінің ең құнды картинасы Ван Дейктің «Оплакивание Христа» өнер туындысын Франкфурт соборына мұраға қалдырды. Брентано отбасы Бетховенмен және Гётемен 1810 және 1812 жылдары танысты. Отбасы Венада болған кезде Бетховен олардың тұрақты қонағы, кейіннен отбасының жақын досы болып кетті. Кейінірек ол өзінің ең керемет жұмыстарының бірі — «Вариации на тему Диабелли» өнер туындысын Антонияға арнады. Антония 1869 жылы 12 мамырда Франкфурте-на-Майнеде қайтыс болды және қаланың Бас зиратына жерленді. Тоқсан жылға жуық өмірінде Антония Брентано көптеген достары мен туыстарының, соның ішінде күйеуі мен алты баласының бесеуінің өлімдерін бастан кешірді. Дереккөздер Сілтемелер * [http://www.musiklexikon.ac.at/ml/musik_B/Brentano_Antonie.xml Брентано (геб. Эдл фон Биркенсток), Антони Джозефа] * [https://www.brentano.de/ Винкельдегі Das Brentanohaus] Әдебиеттер * Andreas Niedermayer. Frau Schöff Johanna Antonia Brentano. Ein Lebensbild, Frankfurt 1869. * Rudolf Jung. Goethes Briefwechsel mit Antonie Brentano 1814—1821. Weimar 1896.
Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков

Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков (8 шілде 1980 жыл, Шымкент) — Қазақстанның мемлекет қайраткері, дипломат, 2023 жылдан бастап Шымкент қаласының әкімі. Ерте жылдары Ғабит Сыздықбеков 1980 жылғы 8 шілдеде Шымкентте дүниеге келген. Қазақ мемлекеттік заң университетін, РФ СІМ Дипломатиялық академиясын бітірген. Еңбек жолы 2004-2007 жылдары – ҚР СІМ Мемлекеттік Хаттама қызметінің атташесі, Мемлекеттік Хаттама қызметінің үшінші хатшысы, Еуропа және Америка департаментінің үшінші хатшысы, Кеңсесінің баспасөз қызметінің үшінші хатшысы, екінші хатшысы. 2007-2011 жылдары – ҚР Парламенті Сенаты Аппаратының Парламентаралық байланыстар және халықаралық ынтымақтастық бөлімінің бас сарапшысы; Парламентаралық байланыстар және халықаралық ынтымақтастық бөлімінің бас консультанты-сектор меңгерушісінің м.а.; Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетімен өзара іс-қимыл жөніндегі бөлім меңгерушісінің орынбасары, бөлім меңгерушісі. 2011-2012 жылдары – ҚР СІМ Азия және Африка департаментінің басқарма басшысы. 2012-2017 жылдары – Франция Республикасындағы Қазақстан Республикасы Елшілігінің кеңесшісі. 2017 жылы – ҚР СІМ Әкімшілік және бақылау департаментінің кеңесшісі. 2017-2019 жылдары – ҚР Парламенті Сенаты төрағасының кеңесшісі; ҚР Парламенті Сенаты Аппаратының Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетімен өзара іс-қимыл бөлімінің меңгерушісі. 2019 жылы – ҚР СІМ Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі. 2019-2021 жылдары – Қазақстан Республикасының Сербия Республикасындағы Төтенше және Өкілетті елшісі. 2021 жылы ҚР Премьер-Министрі Кеңсесі басшысының бірінші орынбасары болып тағайындалды. 2023 жылғы ақпаннан бастап Үкімет Аппараты басшысының бірінші орынбасары болды. 2023 жылы 5 қыркүйекте Мемлекет басшысының Жарлығымен Шымкент қаласының әкімі лауазымына тағайындалды. Дереккөздер
Марат Пазылұлы Марденов

Марат Пазылұлы Марденов (1940 жылы 16 мамырда туған, Алматы облысы Ақсу ауданы Ақсу ауылы – 5 тамыз 2014 жыл, Екібастұз қаласы, Павлодар облысы, Қазақстан) – физик-ғалым, физика-математика ғылымдарының докторы (1994), Сәтбаев атындағы Екібастұз инженерлік-техникалық институтының негізін қалаушы және президенті. Екібастұз қаласының Құрметті азаматы (2010). Өмірбаяны 1947 жылы Ақсу орта мектебінің бірінші сыныбына барды, 1957 жылы Алматы облысында Фабричный кенті ауылдағы орта мектепті бітірді. 1957 жылы Семей педагогикалық институтының физика-математика факультетіне оқуға түсіп, 1962 жылы институтты бітіріп, физика-техникалық пәндер мұғалімі мамандығын алады. Институтты бітіргеннен кейін Павлодар облысындағы Май орта мектебіне физика пәнінің мұғалімі болып жіберілді. 1963-1965 жылдары Талды-Қорған облысындағы Лепсы станциясында физика пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. 1965 жылы Павлодар индустриалды институтының Ермаков атындағы филиалына физика пәнінің аға оқытушысы болып сайланып, 1985 жылға дейін кафедра меңгерушісі, факультет деканы, 1988-1994 жылдары факультет деканы қызметтерін атқарды. Павлодар индустриалды институтының Екібастұз жалпы техникалық факультеті. 1994-2014 жылдары — Академик Сәтбаев атындағы Екібастұз инженерлік-техникалық институтының президенті. 1973 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының ядролық физика институтының аспирантурасына оқуға түсті. 1978 жылы «Стационарлық ядролық реактордың өзегінде жоғары қуатты газ лазерлерін жасауды зерттеу» кандидаттық диссертациясын қорғады. Әлемде алғаш рет стационарлық ядролық реакторлардың ядросында когерентті сәулеленудің генерациясына қол жеткізілді, бұл атом энергиясын радиациялық энергияға айналдыратын қуатты автономды энергетикалық жүйелерді құруға мүмкіндік береді. 1981 жылы Мәскеудегі КСРО ҒА жоғары температура институтының ғылыми кеңесінде оған доцент ғылыми атағы берілді. Оның 70-тен астам ғылыми жұмыстары және екі түпнұсқа өнертабысы бар. Отбасы Жұбайы — Дина Нұртазинқызы (дәрігер). Ұлы — Ерлік, қыздары — Неля, Лаура, Далида. Дереккөздер Сілтемелер * [https://eiti.edu.kz/об-институте/общая-информация/основатель-института Институттың негізін қалаушы] // Екібастұз инженерлік-техникалық институты. Академик Қ. Сәтбаев * [https://lib-ekb.kz/projects/ethnography/history/20338/ Тұлға.] [https://lib-ekb.kz/projects/ethnography/history/20338/ Жаратушы.] [https://lib-ekb.kz/projects/ethnography/history/20338/ Тәжірибеші] // Екібастұз үні, 14.05.2020 * [http://ekibastuz.gov.kz/ru/index.php?id=4115 Екібастұзда атақты атом ғалымының құрметіне мемориалдық тақта ашылды]
Жаслан Хасенұлы Мәдиев

Жаслан Хасенұлы Мәдиев Жастық шағы және білімі Жаслан Мәдиев 1983 жылғы 13 маусымда, Алматы қаласында дүниеге келген. 2024 жылғы 6 мамырда Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі болып тағайындалды. 2025 жылғы 18 қыркүйекте президент Тоқаев жарлығымен министрлік атауы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі болып өзгертілді. 29 қыркүйекте Қазақстан Президентінің №1019 жарлығымен ол Премьер-Министр орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі болып тағайындалды. Отбасы Жұбайы Майра Тұрғанова (1985 жылы туған) 2021 жылғы дерек бойынша «Бәйтерек» холдингінің корпоративтік хатшысының қызметін басқарған. 2010 жылы туған Айсұлтан, 2012 жылы туған Ибрахим, 2015 жылы туған Мәриям атты балалары бар. Қайын атасы Дүйсенбай Тұрғанов (1959 жылы Атырау облысында туған) — Атыраудың бұрынғы әкімі, 2021 жылдан бастап «Аманат» партиясы атынан Парламент Мәжілісінің депутаты. * Қайын атасының бажасы Ерлан Қошанов (1962 жылы туған) — 2022 жылдан бастап Парламент Мәжілісінің және «Аманат» партиясының төрағасы. Дереккөздер
Қазақстанның естелік шақалары

Естелік шақаларды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бағалы (999 сынамалық алтын – белгіленген бағасы 50, 100, 500, 1000, 50 000 және 100 000 теңге, 925 сынамалық күміс – белгіленген бағасы 100, 500, 500 және 500 теңге және биметалды күміс/тантал – белгіленген бағасы 500 теңге) және бағалы емес металдардан (нейзилбер – белгіленген бағасы 20, 50 және 100 теңге және биметалды нейзильбер/нибрасс белгіленген бағасы 100 теңге) жасайды. Алғашқысы, 1995 жылы Абай Құнанбаевтың туғанына 150 жыл және БҰҰ-ның 50 жылдығына арналған шақалар шығарылды. Барлық шығарылған шақалар заңды төлем құралы болып табылады, олар атаулы құны бойынша қабылданады, олардың параметрлері стандартты шақаларға сәйкес келеді, алайда нақты ақша айналысында атаулы құны 20, 50 және 100 теңгелік бағалы емес металдардан жасалған шақалар ғана пайдаланылады. Шығарылған шақалардың тақырыптары негізінен Қазақстанның әртүрлі мәдени-тарихи шындығын қамтиды. Қазақстанның Ұлттық Банкі мезгіл-мезгіл халықаралық шақа бағдарламаларына (ЕурАзЭҚ, «Әлемнің ең кішкентай алтын шақалары» және т.б.) қатысады, сондай-ақ инвестициялық шақаларды шығарады. Барлық естелік шақалар қазіргі уақытта Қазақстан теңге сарайында соғылады. Статистикасы 2016 жылдың желтоқсан айындағы жағдай бойынша 344 естелік шақа шығарылды. Шығарылым хронологиясы Инвестициялық шақалар Алтын инвестициялық шақалар «Жібек жолы» инвестициялық шақалар топтамасы 999,9 сынамды алтыннан жасалған шақалар топтамасы. «Алтын барыс» инвестициялық шақалар топтамасы 999,9 сынамды алтыннан жасалған шақалар топтамасы. «Күміс барыс» инвестициялық шақалар 999,9 сынамды күмістен жасалған шақалар топтамасы. Тағы қараңыз * Қазақстанның бағалы емес металдардан жасалған естелік шақалары * Қазақстанның биметалдық естелік шақалары * Қазақстанның алтыннан жасалған естелік шақалары * Қазақстанның күмістен жасалған естелік шақалары
Абай облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі

Абай облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері – тарихи қалыптасқан аумақтары бар жеке ғимараттар мен құрылыстар, мемориалдық үйлер, қорымдар, кесенелер және жеке қорымдар, монументалды өнер туындылары, тас мүсіндер, жартастағы суреттер. Ескерткіштер тізімі Абай облысының әкімдігінің 2023 жылғы 20 наурыздағы № 58 қаулысы бойынша бекітілген. Абай ауданы Ақсуат ауданы Аягөз ауданы Бесқарағай аудыны Бородулиха ауданы Жаңасемей ауданы Жарма ауданы Көкпекті ауданы Курчатов қаласы Семей қаласы Үржар ауданы Дереккөздер
Құры Украинадан, ұсқынсыз москаль!

«Құры Украинадан, ұсқынсыз москаль!» — 2004 жылы жазылған Андрей Данилконың орындауындағы балерина Белла Куценконың монологынан алынған фраза. 2022 жылы музыкалық шығармалар семпліне (үлгісіне) айналғаннан кейін танымал болды. Андрей Данилконың орындауындағы бұл фраза Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін вирустық фразаға айналды. Музыкада қолданылуы 2022 жылдың наурыз айында украиналық Vivienne Mort тобының солисті Даниэла Заюшкина Facebook парақшасында «Құры Украинадан, ұсқынсыз москаль!» фразасын көтерілістік мелодиясына қойып жариялады. 2022 жылдың сәуір айында украиналық әнші Jerry Heil «Құры Украинадан, ұсқынсыз москаль!» фразасын қолданып «#МОСКАЛЬ_НЕКРАСІВИЙ» синглін шығарды. «Ой на горі та й женці жнуть» украиналық халық әнінің негізінде жазылған синглде Владимир Зеленский, Виталий Ким, Алексей Арестович және Украина Қарулы Күштерінің жауынгерлері, сондай-ақ, сығандардың орыс сарбаздарынан танк ұрлап кеткені және әйелдің қылтимадан қиар жабылған шыны құтыны лақтырып, дронды қағып түсіргені жайлы кеңінен таралған оқиғалар аталып өтілген. Әннің музыкалық видеосы Украинада YouTube трендінде бірінші орынды иеленді. Ұран ретінде 4 маусымда Полтаваны орыссыздандыру туралы петиция авторы Алексей Логвинов «Құры Украинадан, ұсқынсыз москаль!» деген баннерді кеңес әскери қолбасшысы Николай Ватутиннің ескерткішіне ілді. Тағы қараңыз * Орыс әскери кемесі, сігіл ары! * Путин — хуйло! Дереккөздер
Арбер автомобиль жолы

Арбер автомобиль жолы - Албаниядағы ұлттық жол, астана Тирананы Албанияның шығысындағы Дибра аймағымен тікелей байланыстырады және оның өзегі 2021 жылы уақытша ашылды. Аяқталғаннан кейін Тирана - Булькиза - Макеллара бағыты жақсы дамыған екі жолақты экспресс жолға (суперстрада) айналады, Милот арқылы ескі қалааралық байланыспен салыстырғанда 100 шақырымға қысқа болады. Автомобиль жолының жобалық жобалары болғанымен, көлік қозғалысының салыстырмалы түрде төмен пайдалануы жоғары шығындарды ақтамайтындықтан, мұндай құрылыс қабылданбады. Бірнеше туннельдер мен биік көпірлер құрылысшыларға үлкен қиындықтар туғызады. Негізгі бөлім уақытша 2021 жылдың қарашасында ашылды, Клос - Булькиза учаскесі де 2023 жылдың мамырында ашылды, сондықтан қазір тек тәждік туннельді аяқтау қалды. Бір жағынан, 69 шақырымдық жол Тирана мен Дибра және Скопье арасындағы жолдың ұзақтығын қысқартады, екінші жағынан Солтүстік Македонияның сату нарығын Дуррес арқылы Италиямен байланыстыруды көздейді. 2018 жылы жалпы шығындар бастапқыда 160 миллион еуро, 250 миллион еуро деп көрсетілген (бұл бір шақырымға шамамен 3,6 миллион еуроға сәйкес келеді). Дереккөздер
Албания жол басқармасы

Албания жол басқармасы немесе (ARrSh) — Албаниядағы тәуелсіз, мемлекеттік мекеме, оның мақсаты ауылдық жерлерде және қалалар арасындағы жолдар мен инфрақұрылымды салу және ұстау болып табылады. Инфрақұрылым және энергетика министрлігіне қарайды және жолдардың заңды иесі болып табылады және министрліктің талабы бойынша инфрақұрылым құрылысын жүргізуге өкілетті. Дереккөздер
Албания Корольдігінің негізгі жарғысы (1939)

Албания Корольдігінің негізгі жарғысы — Албан Корольдігінде қолданылған конституция болды. Италия королі Виктор Эммануэль III Албанияға итальяндық шабуылдан кейін енгізді. Бұрынғы аттас конституцияны ауыстырды. Оған 1939 жылы 3 маусымда Виктор Эммануэль III қол қойды, содан кейін Римде Шефкет Верлачиге ұсынылды және келесі күні күшіне енді. 1939 жылғы конституцияда Виктор Эммануэль III Албания королі болып жарияланды және Албания конституциялық монархия болды. Сондай-ақ Албанияның заң шығарушы органы ретінде қызмет ететін «Жоғарғы фашистік корпорация кеңесін» құрды, Италияның Фасстер мен Корпорациялар палатасынан кейін құрылымдалған. 1939 жылғы конституция 1946 жылы 15 наурызда Энвер Ходжа жаңадан құрылған Албания Халық Республикасының конституциясын жариялағаннан кейін ауыстырылды. Тараулары * Кіріспе * I тарау - Жалпы ережелер * II тарау - Патша * III тарау – Король үкіметі * IV тарау - Жоғарғы Корпоративтік Фашистік Кеңес * V тарау – Сот тәртібі * VI тарау – Азаматтардың құқықтары мен міндеттері Тағыда қараңыз * Албания Республикасының Конституциясы Дереккөздер
Конрад Мяги

Конрад Вильгельм Мяги (; Тартумаа, Ресей империясы — , Тарту, Эстония) — эстон суретшісі, негізінен пейзаж және портрет суретшісі. Өмірбаяны 1878 жылы 1 қарашада Дерпт маңында дүниеге келген. Бастапқы сурет салу білімін Дерпттағы неміс қолөнершілер қоғамының кескіндеме курстарында (1899 - 1902) алды. Сонымен бірге ол театр өнерімен, скрипка тартумен және әртүрлі спорт түрлерімен айналысты. 1903 жылы ол Санкт-Петербургтегі Барон Стиглиц техникалық сурет мектебіне оқуға түсті, Амандус Адамсонның қол астында жеке студенті ретінде (1903-1905) оқыды. Суретші 1906 жылдың жазын Аланд аралдарында өткізді, оның көркем табиғаты оны бірқатар пейзаждарға шабыттандырды. Аланд аралдарында ол модерн стильіндегі нәзік өсімдік виньеткаларын жасады: Кахекеси (Екеуі бірге; 1908; Қытай сиясымен сурет). Парижде Мягиге импрессионизм мен фовизм стильдері әсер етті: Lilleline väli majakesega (Гүл өрісіндегі кішкентай үй; 1908-1909), Norra maastik männiga (Қарағаймен Норвегиялық пейзаж; 1910). 1907 жылы күзде ол Парижге көшіп, онда Мяги еркін академияда оқыды. Ал 1908-1910 жылдар аралығында Норвегияда болды, сол жерден ол қайтадан Франция астанасына кетті. 1910 жылы ол алғаш рет Эстонияның өнер қоғамын өз жұмыстарымен таныстырды, Норвегиядан бірнеше картиналар жіберді («Қарағаймен Норвегиялық пейзаж», «Норвегиялық пейзаж» және т.б.). 1912 жылы ол отанына оралды және сурет мұғалімі болып жұмыс істеді. * Конрад Мяги медалі жыл сайын Эстонияның ең жақсы суретшісіне беріледі. * Тартуда, Ратуш алаңында ХХ ғасырдың басында шебердің өзі жұмыс жасаған шеберханада қазір Конрад Мяги тігін шеберханасы жұмыс істейді. * 2008 жылдың 1 желтоқсанында «Е» салонындағы аукционда Конрад Мягидің «Әйел портреті» картинасы 1 010 000 Эстон кронына, «Капри пейзажы» 2 миллион кронға сатылды. * Тарту өнер колледжі біраз уақыт Конрад Мягидің есімімен аталды. * 1999 жылы жазбаша және онлайн дауыс беру нәтижелері бойынша құрастырылған ХХ ғасырдағы Эстонияның 100 ұлы қайраткерлерінің тізіміне енді. Галерея Сыртқы сілтемелер * [http://konradmagi.ee/en/ Конрад Мяги], Ресми басты бет * [http://digikogu.ekm.ee/search?searchtypecomplex&author_ids468 Конрад Мягидің туындылары] Эстонияның өнер мұражайында Дереккөздер
Антс Лайкмаа

Антс Лайкмаа (5 мамыр 1866, Вигала, Эстония — 19 қараша 1942, Таебла, Хаапсалу ауданы, Эстония) — эстон суретшісі, қоғам қайраткері. Эстонияның ұлттық өнер мектебінің негізін қалаушылардың бірі. Өмірбаяны Антс Лайкмаа1866 жылы 5 мамырда Ляенемаа уезінің Вигала болысындағы Арасте ауылының Пайба фермасында шаруа отбасында дүниеге келген. Сурет салуға деген ұмтылысы жас жігітті Санкт-Петербургке көшуге итермеледі, онда ол Өнер академиясының мұражайына жұмысқа орналасты. 1891 жылы қаражаты болмағандықтан, ол Ригадан жаяу Дюссельдорфқа жетіп алады, онда алты жыл (1891-1893, 1896-1897 үзіліспен) қайырымдылық жасаушылардың көмегімен Дюссельдорф өнер академиясында Эдуард фон Гебгардттың қол астында оқыды. Эстонияға оралғаннан кейін ол Ревелде сурет салу курстарын ашты, ол кейінірек 1903-1907 және 1913-1932 жылдары жұмыс істеген студияға айналды, онда көптеген эстон шеберлері көркемдік дайындықтан өтті (А.Ууритс, о. Каллис, Э. Бринкман, и. Выерахансу, П. Аавик, Э. Роос және басқалар). 1907 жылы ол алғашқы Эстония өнер қоғамын ұйымдастырды. Шығармашылығы Ол өз жұмысын портретші ретінде бастады («Қарт Айтсам», 1904). Ол Эстония мәдениеті өкілдерінің портреттерін жасады: ақын Мария Ундер (1904), композитор Мийна Хярма (1904), актер Паул Пинн (1906). 1903 жылы ол «Ляенемаадан келген қыз» лирикалық шығармасын жасады. Сол жылы Ф. Р. Крейцвальдтың портретін салды. 1913 жылы суретшінің ең жақсы портреттерінің бірі — Лайкмааның жиені бейнеленген «Сальме» пайда болды. 1905 жылғы оқиғалардан кейін суретші қоныс аударуға мәжбүр болған Финляндияда оның пейзажға деген қызығушылығы оянады («Валлинкоски», 1909). Шебер Каприде (1909-1910) («Анакапри панорамасы», «Итальяндық баланың портреті», «Миа Падрона» (1910) және т.б.) және Тунисте (1910-1913) болған кезінде бірқатар пейзаждар мен портреттер жасады. 1930 жылы 6 маусымда III дәрежелі Орлин Кресті орденімен марапатталды. 1932 жылдан өмірінің соңына дейін суретші Эстонияда, Хаапсалу маңындағы Таебла ауылында тұрды («Қысқы пейзаж» (1938). 1942 жылы 19 қарашада 77 жасында қайтыс болды. 1999 жылы жазбаша және онлайн дауыс беру нәтижелері бойынша құрастырылған ХХ ғасырдағы Эстонияның 100 ұлы қайраткерлерінің тізіміне енді. Ең танымал шығармалары * Автопортрет (1902) * Lääne neiu (1903; «Ляенемаадан келген қыз») * Мари Удер портреті (1904) * Vigala taat (1904; «Вигаладан келген қарт») * Август Китцберг портреті (1915) Галерея Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [http://www.salm.ee/en/museums/ants-laikmaa-museum/ Антс Лайкмаа үй-мұражайы]
Анатолий Акимович Кокуш

Анатолий Акимович Кокуш ( 1951 жыл, Керчь, Қырым облысы, Украина КСР) — кинотехнология саласындағы украин инженері (кино және телевидениеге арналған камералық жабдық), кәсіпкер және өнертапқыш. «Фильмотехник» компаниясының негізін қалаушы және директоры, Америка киноакадемиясының ғылыми-техникалық академиясының екі рет лауреаты Оскар (2006). Өмірбаяны Анатолий Акимович Кокуш 1951 жылы Керчь қаласында дүниеге келген. 1974 жылы Ленинград киноинженерлер институтын бітірген. 1974 жылы Киевтегі Александр Довженко атындағы Ұлттық көркем фильмдер киностудиясының дизайн бөлімінде жұмыс істей бастады. Сол кездің өзінде ол фильм өндірісін жаңа деңгейге көтеруге көмектесетін түрлі жаңалықтарды ұсынды. Бірақ бөлімде Анатолийге мұны ешкім жасамайтынын айтты. Жаңа нәрсе жасаудан гөрі, басқалардың ойлап тапқанын көшіру әлдеқайда жақсы деген қағиданы ұстанды. 1980 жылдары Кокуш украиналық «Фильмотехника» кино және телекомпаниясын құрды. Оның «Фильмотехник» компаниясы «Титаник», «Әлем соғысы», «Казанова» сияқты ірі голливудтық фильмдерді, сондай-ақ «Батыр» фильмін, көптеген ресейлік блокбастерлерді, сондай-ақ украин фильмдерін шығаруға көмектесті. Басқа фильмдерге «Итальянша тонау», «Оушеннің он екі досы», «Король Артур», «Аспан Патшалығы», «Бин: фильм», «Трансформерлер», «Темір адам 2» және басқа да көптеген кассалық хиттер кіреді. Бүгінде Анатолий Кокуштың Украина-Ресей-Беларусь аумағында жарамды 50-ден астам патенті, бірнеше американдық және еуропалық патенттері бар. Өнертабыстары Анатолийдің басты жетістігі көпшілікке қарапайым болып көрінуі мүмкін, бірақ бұған дейін ешкім мұндай әрекет жасамаған. Кокуш кинокамера мен гироскопты біріктірді, енді камераға соққылар мен дірілдер әсер етпейтін болды. Анатолий компаниясы "Авторобот" брендімен операторлық крандарды шығара бастады. Олар сондай-ақ "Каскад"сериялы крандар жасайды. Мұнда камерасы бар сырық телескопиялық принцип бойынша ұзартылады және бүкіл панорамаларды қамтуға мүмкіндік береді. Анатолий мен оның командасы жасаған жабдықтың көмегімен әлемге әйгілі көптеген фильмдер түсірілді. Сонымен қатар, Кокуш бастапқы операторлық тұрақтандырылған жүйелерді (головка) - Flight Head құрды. Ұзындығы үш-төрт метрлік бұл камералық кран көлікке орнатылған және тоқтамастан қозғалыс кезінде түсіруге мүмкіндік береді. Марапаттары *III дәрежелі "Қызметі үшін" ордені (2007) *Scientific and Technical Academy Awards (2006) *Cinec Award (2010 и 2018) *Cinegear Award (2021) Дереккөздер
Албания Халық Социалистік Республикасының Конституциясы

Албания Халықтық Социалистік Республикасының Конституциясы — Албания Халық Социалистік Республикасында қолданылған конституция болды. 1976 жылы 28 желтоқсанда жарияланған конституция Албанияны «Халық Социалистік Республикасы» ретінде бекітті. 1946 жылғы бастапқы конституцияға негізделген Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Албанияны «Халық республикасы» ретінде бекіткен. Тағыда қараңыз * Албания Республикасының Конституциясы Дереккөздер
Тийт Пяясуке

Тийт Пяясуке (1941 жылы 22 желтоқсанда Пылцамаада дүниеге келген) — эстон суретшісі және оқытушы. Эстония өнер академиясының құрметті профессоры. Эстония КСР еңбек сіңірген әртісі (1982). Өмірбаяны 1957 жылдан 1962 жылға дейін Тарту бейнелеу өнері училищесінде оқыды. 1962-1963 жылдары, содан кейін 1966-1971 жылдары Эстония КСР Мемлекеттік өнер институтында оқыды, онда оның оқытушысы Лепо Микко болды. Оқу кезінде «АНК-64» немесе «СОУП-69» сияқты түрлі студенттік көркемдік топтардан тыс болды. Оқуды бітіргеннен кейін өнер институтында оқытушы болып жұмыс істеді. 1980 жылдары оның шәкірттері арасында суретшілер Яак Арро, Эпп-Мария Кокамаги, Тина Тамметалу, Крег А-Кристинг және Инга Ару болды, оларға Пяясукенің шығармашылық тәсілі әсер етті. Марапаттары * 1975 Кристиан Рауд сыйлығы; * 1981 Кристиан Рауд сыйлығы; * 1982 Эсср еңбек сіңірген әртісі; * 1992 Конрад Мяги сыйлығы; * 1999 төртінші дәрежелі ақ жұлдыз ордені; * 2000 жыл сайынғы Эстония мәдени қорының «Eesti Kultuurkapital» сыйлығы; * 2012 Эстония мемлекеттік мәдениет саласындағы еңбегі үшін сыйлығы; * 2018 жылғы Эстония мәдениет қорының өмірлік еңбек сыйлығы; * 2021 Эстония мемлекеттік мәдениет саласындағы еңбегі үшін сыйлығы. Галерея Дереккөздер Әдебиет * Maalija Par Excellence: kollaaž Tiit Pääsukese ainetel = Painter Par Excellence: collage on Tiit Pääsuke: [tööde kataloog]. Tallinn: T. Jürna, 2000.
Албаниядағы дінсіздік

Албаниядағы дінсіздік — дінсіздік, атеизм және агностицизм басым, ислам мен христиандықтың басым діндерімен бірге кездеседі. Албандықтардың көпшілігі зайырлы өмір сүреді және олардың өмір салтын қалыптастыру немесе реттеу үшін діни көзқарастарды қабылдамайды. Албаниядағы дінсіздік кейінгі Осман империясында албан ұлтшылдықтың күшеюі жағдайында антиклерикализм мен секуляризацияның күшейген кезеңінен кейін пайда болды. Бұл кезеңдегі авторлар кейде дінге қарсы инвективті сөздерді қолданғанымен, діннің өзінен бас тартудың алғашқы қоғамдық жақтаушысы 1934 жылы Исмет Тото болды, одан кейін 1935 жылы Анастас Пласаридің шығармалары шықты. 1946 жылдан бастап Албанияда коммунистік билік кезінде дін алғаш рет шектелді және содан кейін қоғамдық діни тәжірибе 1967 жылы Энвер Хожа мемлекеттік атеизмді қабылдауымен заңсыз деп танылды, дегенмен кейбір жеке тәжірибелер сақталды және 1985 жылы шектеулер алғаш рет жеңілдетілгенге дейін, содан кейін оның мұрагері Рамиз Әлия кезінде 1990 жылы жойылғанға дейін солай болды. БҰҰДБ жүргізген сауалнама албандардың басым көпшілігі ұлтшылдық, діннің болмауы және коммунистік билік кезіндегі дінге тыйым салу діни толеранттылық негіздерін құруға көмектескенімен келісетінін көрсетті. Қазіргі уақытта дінсіз халықтың саны туралы бағалаулар әртүрлі. Өзін атеист деп жариялаған халыққа 2,5%-дан 8%-ға дейін 9%-ға дейінгі сандар берілген, ал дінсіздіктің басқа бағалаулары 39%-ды «атеист» (9%) немесе «дінсіз» (30%), 61% деп жариялады, дінді олардың өмірлері үшін «маңызды» деп айтпау, 72% «үйретпеу». Мұсылман немесе христиан деп танылған көптеген албандар өздерінің діни рәсімдерінің аз ғана бөлігін орындайтыны немесе олардың ешқайсысын орындамайтыны анықталды. 2008, 2009 және 2015 жылдары жүргізілген зерттеулерге сүйенсек, Албания халықтың 39%-ы дінге сенетін әлемдегі 20-шы ел болып шықты. Албаниядағы діни сәйкестілік, әдетте, нақты тәжірибе емес, отбасылық тарих бойынша атрибуция арқылы тағайындалады. Діни тәжірибенің кең тараған жоқтығына қарамастан, сауалнамаларда сыртқы атеистерге антипатия анықталды және өздерін ашық түрде атеист деп жариялайтын көптеген қоғам қайраткерлері болғанымен, атеистерге қатысты теріс қоғамдық пікір туралы шағымдар да болды. Дереккөздер
Қазақстан велоспорт федерациясы

Қазақстан велоспорт федерациясы — Қазақстандағы велоспорттың ұлттық басқару органы. Қазақстандағы велоспортты ілгерілету жөніндегі жаһандық стратегиясының бір бөлігі ретінде Astana Pro Team командасына тұрақты түрде қолдау көрсетеді. Ол UCI және Азия велоспорт конфедерациясының мүшесі. Дереккөздер Сілтемелер *
Қазақстан шаңғы спорты федерациясы

Қазақстан шаңғы спорты федерациясы — Қазақстандағы шаңғы спорты бойынша ұлттық басқару органы. Ұйым 1992 жылы жергілікті шаңғы клубтары арасында құрылған. Қазақстанның шаңғы спорты федерациясы Халықаралық шаңғы спортының мүдделерін қорғайды және спортшылар мен жаттықтырушыларды дайындайды. Штаб-пәтері Астана қаласында орналасқан. Қазіргі президенті — Өмірзақ Шөкеев. Бөлімшелер * Бәсекеге қабілетті спорт: ** Тау шаңғы спорты ** Биатлон ** Шаңғы жарысы ** Фристайл шаңғы спорты ** Скандинавиялық аралас ** Скикросс ** Шаңғымен трамплиннен секіру ** Телемарк шаңғы спорты Сілтемелер *
Алғадай Жамбылұлы

Алғадай Жамбылұлы — Жамбыл ақынның Қанымжаннан туған баласы, Ұлы Отан соғысына қатысқан. Майданға 1942 жылдың қаңтарында алынды. Соғыста атты әскер құрамында шайқасты, пулемет новодчигі болған. 1943 жылдың 22 ақпанында Украинаның Синельниково стансасы түбінде ерлікпен қаза тапқан. Бүгіндері қалаға айналған Синельниководағы бауырластар зиратында жерленген. Жамбыл ұлына арнап бірнеше өлең шығарған. Біреуінде: Құлағыңда, құлыным, Дауысым жүрсін жырлаған: Алғадайым, арлы едің, Ата сөзін сыйлаған; Перзентімнің алды едің Көңілімді қыймаған. Аттандырдым майданға, Аман-есен жүр балам! — деп жырлайды. Ұрпағы Алғадайдың ұлдары — Таубай және Қуаныш. Дереккөздер Сілтемелер * [https://bilim-all.kz/olen/6974-Algadai-turaly-arbir-oi Алғадай туралы әрбір ой...] (Жамбылдың жоқтауы) * [https://www.youtube.com/watch?v=KjwB_fBY_zc Ер тағдыры - ел тарихы] («Қазақстан» телеарнасындағы репортаж)
Venevisión

Venevisión — Grupo Cisneros компаниясына тиесілі Венесуэладағы тегін телевидение. Оны 1961 жылы негізін қалаушы Диего Сиснерос құрған. Станцияның штаб-пәтері Каракаста орналасқан. Venevisión — Televisa, Telemundo, TV Globo, Caracol Televisión, RCN Televisión, GMA Network және ABS-CBN сияқты теленовеллалардың ірі өндірушілерінің бірі. Телеарналары * Venevisión * Venevisión HD * Ve Plus TV * Romanza+ Africa — TV Azteca-мен бірлескен * ViendoMovies Телебағдарламалар * Deportivas Venevisión (1961-) * Miss Venezuela (1972-) * Súper sábado sensacional (1972-) * Primer Impacto (2001-) * Portadas al Día (2005-) * Noticias Venevisión - бұрын Noticiero Venevisión ретінде белгілі (2006-) * Primer contacto (2007–) * Más allá de la Belleza (2009-) * Close Up (2010-) * Entrevista matutina (2016–) * Documento Venevisión (2023–) * Abriendo Puertas (2023-) Сыртқы сілтемелер * [http://www.venevision.com/ Venevisión] Дереккөздер
Caracol Televisión

Caracol Televisión — Grupo Valorem компаниясына тиесілі колумбиялық тегін теледидар желісі. Ол 1969 жылы 28 тамызда телепродюсерлік компания ретінде құрылып, ресми түрде 1998 жылы 10 шілдеде телеарна ретінде ашылды. Телеарналары * Caracol * Caracol HD * Caracol HD2 * Caracol Móvil * Novelas Caracol * Caracol Internacional * Canal Época * La Kalle HD Радиостанциялар * Blu Radio * La Kalle Телебағдарламалар * Noticias Caracol * Gol Caracol * Caracol Sports * La Voz Colombia * Yo me llamo Сыртқы сілтемелер * [http://www.caracoltv.com/ Caracol Televisión] Дереккөздер
Жәннат жайылымдары

Жәннат жайылымдары — Джон Стейнбек жазған әңгімелер жинағы. 1932 жылы жарияланған бұл кітапта жазушы оқырманға бір-бірімен байланысқан 12 әңгімені ұсынады. Әр әңгімеде Калифорния фермерлерінің қатарына жататын жеке бір адамның немесе жанұяның өмірі жайында баяндалады. «The Nation» журналы бұл шығарманы «роман да емес, әңгімелер жинағы ғана деп қарастыруға да болмайды» деп сипаттап, Стейнбекке ең үздік автор атану үшін тек қоғамдық көзқарастың жетіспейтінін жазған. Мазмұны *Chapter I (Prologue) *Chapter II (“George Battle”) *Chapter III (“Shark Wicks”) *Chapter IV (“Tularecito”) *Chapter V (“Helen Van Deventer”) *Chapter VI (“Julius Maltby”) *Chapter VII (“The Lopez Sisters”) *Chapter VIII (“Molly Morgan”) *Chapter IX (“Raymond Banks”) *Chapter X (“Pat Humbert”) *Chapter XI (“The Whitesides”) *Chapter XII (Epilogue) Дереккөздер
Қазақстан басшыларының тізімі

Тізімде Қазақстанның ұлттық-әкімшілік Алаш Орда , Кеңестік Қазақстан және тәуелсіз мемлекеттің басшыларын қоса алғанда, ұлттық мемлекеттілігін даму процесінде өкілеттіктерін жүзеге асырған мемлекеттік билік басшылары келтірілген. Қазіргі уақытта Мемлекет басшысы Қазақстан Республикасының Президенті болып табылады. Алаш автономиясы (1917—1920) Кеңестік Қазақстан Төменде Кеңестік Қазақстанды де-юре және де-факто басқарған басшыларының – мемлекет және партия жетекшілерінің тізімі берілген. Іс жүзіндегі басшылар Формалды басшылар Қырғыз өлкесі (1919—1920) Қырғыз АСКР (1920—1925) Қазақ АКСР (1925—1936) Қазақ КСР (1936—1991) Қазақстан Республикасының Президенттері Тағы қараңыз * Қазақ хандары * Қазақстан Республикасының Президенті * Қазақстан үкімет басшыларының тізімі Дереккөздер
Адамның жаратылуы (фреска)

«Адамның жаратылуы» — Микеланджелоның шамамен 1511 жылы салынған фрескасы. Бұл ең жиі көшірілетін дін тақырыбындағы суреттердің бірі. Суреттің сипаттамасы Фреска — Жаратылыс кітабының тоғыз тақырыбына арналған Сикстин капелласы төбесіндегі суретші салған тоғыз суреттің төртіншісі. Фрескада мына эпизод бейнеленген: Құдай адамды өз бейнесінде жаратты. Талдау Зерттеушілер Микеланджелоның адам анатомиясында терең білімі бар екенін назарға алып, суреттегі Құдай бейнеленген жақты сәйкесінше талдауға тырысқан. Біреулер мұнда адам миының пішіні көрсетілген деп тапса, басқалар қызыл шекара жатырды, ал жасыл мата кіндікбауды бейнелейді деп пайымдайды. Сондай-ақ суреттің сол жағындағы Адам бейнесінде артық қабырға салынғаны байқалған. Бұл Көне келісімде жазылғандай, «Хауа ана Адам қабырғасынан жаратылған» деген үзіндіге сілтейді. Дереккөздер Әдебиет * Day, Fergus & Williams, David (ed.) (1998). Art: A World History * Meshberger, Frank Lynn. «An Interpretation of Michelangelo’s Creation of Adam Based on Neuroanatomy», JAMA. 10 October 1990; 264(14):1837-41. * Stokes, Adrian (1955). Michelangelo: A Study in the Nature of Art * Letters in comment: JAMA. 6 March 1991; 265(9):1111.
Пеэтер Аллик

Пеэтер Аллик (; 28 маусым 1966 – 31 желтоқсан 2019 жыл) — эстон суретшісі және графикалық өнер шебері. Өмірбаяны Тарту университетін бітірген Пеэтер Аллик ақ-қара саусақ ізі стилінде сюрреализм бағытында жұмыс істеді. 1997 жылы Пеэтер Эстония кескіндемесіндегі модернизм көшбасшыларының бірі А.Ваббені еске алуға арналған «Адо Ваббе сыйлығының» бірінші лауреаты атанды. 2002 жылы Калининградта өткен Балтық теңізі елдерінің VIII халықаралық биенналесінде Гран-приге ие болды. 2003 және 2006 жылдары Пеэтер Алликтің Санкт-Петербургтегі НоМИ залдарында жеке көрмелері өтті. 2005 жылдан бастап Тарту өнер академиясында кескіндемеден сабақ берді. 2006 жылы Манеж орталық көрме залында өткен III Санкт-Петербург графикалық өнер биенналесінің сыйлығына ие болды. 2007 жылы «Баспа әуесқойы» II графикалық салонында құрметті қонақ ретінде болды. 2011 жылы «Графикалық саяхат» жобасының қатысушысы болды(К. Авелев жинағы). Пеэтер Аллик 2019 жылы 31 желтоқсанда қайтыс болды. Өнер туындылары Дереккөздер Сыртқы сілтемелер * [https://web.archive.org/web/20131112090739/http://web.zone.ee/peeterallik/allikufolder/prints.html Пеэтер Алликтің парақшасы] * Пеэтер Алликтің Санкт-Петербургтегі баспалары (линогравюра).