Нысанбай Есіркепұлы Қуантаев

{{Тұлға } }} Нысанбай Есіркепұлы Қуантаев (4 наурыз 1952, Дмитриевский кенті, Октябрь ауданы, Ақтөбе облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық геолог, геология-минералогия ғылымдарының кандидаты, ҚР Минералды ресурстар академиясының академигі, Халықаралық минералды ресурстар академиясының мүшесі-корреспонденті, Қазақстанның жер қойнауын үздік барлаушысы, Кенбай мұнай кен орнын алғашқы ашушылардың бірі. Өмірбаяны Куантаев Нысанбай Есеркепұлы 1952 жылдың 4 наурызында Ақтөбе облысының Октябрь ауданына қарасты Дмитриевский кентінде дүниеге келген. 1970 жылы В. И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының (қазіргі Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ) мұнай факультетіне түсіп, 1975 жылы «Тау-кен инженері-геолог» мамандығын тәмамдады. 1975 жылы еңбек жолын Эмбі мұнай және газ барлау экспедициясында техниг-геолог болып бастады. Кейін геолог, аға геолог, партия басшысы, геологиялық бөлім бастығы болып қызмет атқарды. 1977 жылы Атырауға ауысып, «Казнефтегазразведка» бірлестігінің орталық геолого-іздестіру экспедициясында жұмыс істеді. Бұл кезеңде Қуантаев құрылымдық, картировкалық және терең бұрғылау бағытындағы жұмыстарға жетекшілік етіп, кәсіби геолог ретінде қалыптасты. Осы жылдары Прикаспий ойпатындағы бірнеше ірі кен орындарының ашылуына үлес қосты, соның ішінде: Кенбай, Имашев, Қырықмылтық, Кемеркөл, Оңтүстік Қожа, Нысан, Бекболат, Шығыс Сазтөбе және басқалар. Кенбай кен орнының (31 млн тонна) алғашқы ашушылардың бірі ретінде танылды. 1993 жылы Мәскеудегі И.М. Губкин атындағы Мемлекеттік мұнай және газ академиясының аспирантурасын аяқтады. 1993 жылы ҚР Геология және жер қойнауын қорғау министрлігіне шақырылып, Мұнай және газ геологиясы басқармасының бастығы қызметін атқарды. Бұл кезеңде ол: ҚР минералды-шикізат базасын талдау, перспективалы аумақтарды анықтау, жер қойнауын пайдаланудың жаңа жүйесін қалыптастыру, «Мұнай туралы» және «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» заңдарды әзірлеуге қатысу сияқты стратегиялық маңызды жұмыстарды атқарды. 1994 жылы Хьюстон қаласында Қазақстанның бірінші халықаралық Инвестициялық бағдарламасын таныстырушылардың бірі болды. 1997 жылы «Қазақстанкаспийшельф» АҚ барлау жөніндегі вице-президенті болып тағайындалды. Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы блоктар картасын жасаудың тең авторы болып, кейін теңіздегі геолого-барлау жұмыстарын басқарды. 1999 жылдан бастап First International Oil Corporation Ltd. компаниясының вице-президенті. 12 жылдан астам уақыт бойы Атыраудағы «Сазанқұрақ» еншілес компаниясын басқарды. 2004 жылдан бастап ҚР Энергетика министрлігі жанындағы Орталық комиссияның (ЦКРР), ал 2013 жылдан бері ҚР Мемлекеттік комиссиясы (ГКЗ) Комгео жүйесінің тәуелсіз сарапшысы ретінде минералды-шикізат базасын кешенді игеру ісіне үлес қосып келеді. 2011–2012 жылдары «Қазгеология» АҚ Директорлар кеңесінің Тәуелсіз директоры қызметін атқарды. Соңғы жылдары «Еуразия» жобасында сарапшы ретінде жұмыс істеп, терең бұрғылау және перспективалы объектілерді бағалау бағытында еңбек етті. Ғылыми және кәсіби еңбектері Нысанбай Есіркепұлы Қуантаев — Қазақстан мұнай геологиясының жетекші мамандарының бірі. Ол 37 жылдан астам уақыт бойы геология, геофизика, бұрғылау, мұнай-газ кен орындарын барлау мен бағалау, сондай-ақ Каспий теңізі шельфіндегі геологиялық жұмыстарды ұйымдастыру бағытында еңбек етіп келеді. 1990–2000 жылдары еліміздің минералды-шикізат базасын дамыту бағдарламаларын әзірлеуге және жер қойнауын пайдалану жөніндегі заңнамаларды қалыптастыруға белсенді түрде қатысты. Оның тікелей қатысуымен Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы блоктар картасы жасалды. Қуантаев Нысанбай Есіркепұлы Қазақстандағы бірқатар ірі және орта кен орындарын ашуға немесе олардың мұнай-газдылығын дәлелдеуге тікелей атсалысқан. Оның алғашқы ашушылары мен қатысушылары қатарында: Кенбай (ірі кен орны, 1996), Тасқұдық, Ащықөл оңтүстік (2016), Имашев, Қырықмылтық, Кемеркөл, Оңтүстік Қожа, Нысан, Бекболат, Шығыс Сазтөбе, Талдысай, Кардасын, Сарықұмақ шығыс, Көкжиде, Жұбантам, Оңғар шығыс, Тайған оңтүстік, Айыртау I сияқты кен орындары бар. Оның геологиялық зерттеулері Прикаспий ойпатының көптеген тұзүсті және тұзасты құрылымдарының мұнай-газдылығын ғылыми тұрғыдан негіздеуге мүмкіндік берді. Ғалымның ғылыми мұрасы да ауқымды. Ол 43 ғылыми жұмыстың, оның ішінде 7 монографияның, 6 геологиялық картаның және 30 ғылыми мақаланың авторы болып табылады. 1997 жылы Мәскеудегі ВНИГНИ институтында «Прикаспий ойпатының оңтүстігіндегі жоғарғы пермь–триас кешенінің геологиясы мен мұнай-газдылығы» тақырыбында кандидаттық диссертациясын қорғады. 2016 жылғы академик Ш. Есенов атындағы ғылыми сыйлық геология саласы бойынша келесі ғалымдарға берілді: Ескожа Базар Аташұлына, Куантаев Нысанбай Есеркепұлына, Воронов Геннадий Васильевичке — «Прикаспий ойпатының триас түзілімдеріндегі мұнай мен газдың құрылымдық-седиментациялық тұзақтарын болжау және картографиялау технологиясын негіздеу және әзірлеу» атты жұмысы үшін. Қоғамдық және халықаралық қызметі ҚР Минералды ресурстар академиясының академигі. Халықаралық минералды ресурстар академиясының мүшесі-корреспонденті. AAPG — Америкалық мұнай-геологтар қауымдастығының мүшесі. Еуропалық геологтар және инженерлер қауымдастығының мүшесі. ҚР ГКЗ және ЦКРР ресми тәуелсіз сарапшысы. 31-ші, 33-ші, 34-ші және 35-ші Халықаралық геологиялық конгрестердің (Рио-де-Жанейро, Осло, Брисбен, Кейптаун қалаларында) жұмысына қатысқан. Марапаттары * 1999 - «Құрмет» ордені (Қазақстан мұнайының 100 жылдығына орай). * «Жер қойнауын барлаудың үздігі» төсбелгісі. * «Мұнай-газ саласының еңбек сіңірген қызметкері» төсбелгісі. * Прикаспий ойпатының тұзүсті кешеніндегі ең ірі Кенбай кен орнын (1996 ж.), сондай-ақ Тасқұдық және Ащықөл Оңтүстік (2016 ж.) кен орындарын ашқаны үшін «Қазақстан Республикасындағы кен орындарын алғашқы ашушы» дипломдары мен төсбелгілерімен марапатталған. * Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай Қазақстан Республикасы Президентінің алғысы. * «Қазақстан жер қойнауының Құрметті барлаушысы». * 2014 - «Үздік геолог». * 2016 - Академик Ш. Есенов атындағы премия лауреаты. * 2017 - «Аңызға айналған кәсіби маман» және «2017 жылдың үздік инженері» атақтары - Қазақстанның Ұлттық инженерлік академиясының марапаттары. * 2021 - «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл» медалі. Әдебиеттер Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2 «Нефть и газ №1. 2022г Дереккөздер