kurumikz/Cleaned-Kazakh-Wikipedia huggingface dataset:
Дархан Айтқалиұлы Ділманов

{{Мемлекеттік қайраткер { - - - - } }} Дархан Айтқалиұлы Ділманов (9 қаңтар 1969, Қызылорда, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы ҰҚК Жоғарғы қолбасшылығының өкілі, генерал-лейтенант (04.05.2020), ҰҚК төрағасының бұрынғы орынбасары – Қазақстан Республикасы Шекара қызметінің директоры (2014 бастап). Қазіргі уақытта тергеу изоляторында. Өмірбаяны 1969 жылы 9 қаңтарда Қызылорда қаласында дүниеге келген. 1990 жылы Мәскеу қалалық кеңесі атындағы Мәскеу жоғары шекаралық қолбасшылық Қызыл Ту училищесін бітірген. Шекара бекеті басшысының орынбасары, бөлімше коменданты, бөлім командирінің орынбасары, шекара жасағының бастығы лауазымдарында офицер болды. 2005 жылы Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетін бітірген. 2006 жылдың маусымынан 2008 жылдың желтоқсанына дейін — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің «Шығыс» өңірлік басқармасы басшысының орынбасары болды. 2008 жылдың желтоқсанынан 2010 жылдың шілдесіне дейін — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметі Жағалау күзеті өңірлік басқармасының басшысы болды. 2009 жылы Ресей Федерациясы ФСБ Шекара академиясын бітірген. 2012 жылдың сәуірінен 2013 жылдың шілдесіне дейін — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің «Солтүстік» өңірлік басқармасы басшысының орынбасары болды. 2013 жылдың шілдесінен 2014 жылға дейін — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің Тәрбие, әлеуметті-құқықтық және кадр жұмысы бас басқармасы басшысының орынбасары болды. 2014 жылдың қазан айында Шекара қызметінің уақытша директоры болып тағайындалды. 2015 жылдың маусымынан — Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары — Шекара қызметінің директоры юолды. 2020 жылғы 6 мамырда [https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/zhogary-askeri-zhane-arnauly-ataktar-synyptyk-shender-zhane-biliktilik-synyptaryn-beru-turaly Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен оған генерал-лейтенант әскери атағы] берілді. 2022 жылдың 5 сәуірінде Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары — Шекара қызметінің директоры қызметінен босатылды. 2022 жылдың 22 маусымында Дархан Ділманов Қазақстан-Қытай шекарасындағы шекара бекеттерінде анықталған өкілеттігін асыра пайдалану фактісі бойынша Ұлттық қауіпсіздік комитетінің сотқа дейінгі тергеуі аясында ұсталды. Сілтеме * [http://online.zakon.kz/Document/?doc_id34834729#pos1;-264&sel_link=1005160967 Параграф] * [https://kapital.kz/dossier/dilmanov-darhan/ Капитал. KZ] * [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1414962984 ЦентрАзия] Дереккөздер
Пьетро Терраччано

Пьетро Терраччано (; 8 наурыз 1990, Сан-Феличе-а-Канчелло, Казерта, Кампания, Италия) — италиялық футболшы, қақпашы. Жетістіктері Командалық * УЕФА Конференция Лигасының финалисі: 2023 * Италия кубогының финалисі: 2023 Дереккөздер
Додо (футболшы, 1998)

Домилсон Кордейру дос Сантос , қысқаша Додо (; 17 қараша 1998, Рибейран-Клару, Бразилия), — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Бразилия жастар және Олимпиада құрамасында ойнаған. 2016-17 жылдары "Коритиба", 2018-22 жылдары "Шахтер" (Донецк), 2019 жылы "Витория Гимарайнш", 2022 жылдары "Фиорентина" клубтарында ойнады. Украинаның екі дүркін чемпионы: 2018, 2020.
Ерлан Ерғалиұлы Алдажұманов

{{Мемлекеттік қайраткер { - - - } }} Ерлан Ерғалиұлы Алдажұманов (26 наурыз 1966, Семей, Семей облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы ҰҚК Жоғары қолбасшылығының өкілі, генерал-майор, Қазақстан Республикасы ҰҚК Төрағасының орынбасары – Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің директоры (2022 бастап). Өмірбаяны 1966 жылы 26 наурызда Семей қаласында (Семей облысы) дүниеге келген. 1987 жылы Ф.Е.Дзержинский атындағы Жоғары шекаралық қолбасшылық училищені бітірген. 1990-1998 жылдары — ТМД сыртқы шекараларын күзету бойынша Тәжікстан Республикасы аумағында қызмет атқарды. 1999-2014 жылдары — ҚР ҰҚК Шекара қызметінде офицерлік және басшылық лауазымдарда қызмет атқарды. 2014 жылдың қарашасынан 2019 жылдың қыркүйегіне дейін — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметі директорының бірінші орынбасары — Бас штабының бастығы болды. 2019-2020 жылдары — ҰҚК Шекара қызметі «Оңтүстік» өңірлік басқармасының басшысы болды. 2020-2022 жылдары — ҰҚК Шекара қызметі Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің басшысы болды. 2022 жылдың 23 мамырында Қазақстан Республикасы ҰҚК төрағасының орынбасары — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің директоры болып тағайындалды. Сілтеме * [http://online.zakon.kz/Document/?doc_id=39005889 Параграф] Дереккөздер
Ескі Алтынжар

Ескі Алтынжар — Ресейдің Астрахан облысы Володар ауданындағы қазақ ауылы. Новин ауылдық кеңесінің құрамына кіреді. Халқы 102 адам (2010), олардың 100% қазақтар. Географиясы Ескі Алтынжар Астрахан облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Еділ атырауында және Бушма мен Камардан өзендерінен құралған аралда орналасқан. Абсолюттік биіктік теңіз деңгейінен 26 метр төмен. ;Климаты Қоңыржай, күрт континенталды, жазда температура жоғары және қыста төмен, жауын-шашынның аздығымен, сондай-ақ жылдық және жаздық ауа температурасының үлкен амплитудасымен сипатталады. Тұрғындары Ұлттық және гендерлік құрамы 2010 жылғы Бүкілресейлік халық санағы бойынша халық саны 102 адамды құрады (51 ерлер мен 51 әйелдер), олардың 100% қазақтар. Дереккөздер
Никола Миленкович

Никола Милнкович (; 12 қазан 1997 жыл, ) — сербиялық футболшы, Сербия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фиорентина" клубының қорғаушысы. 2018, 2022 жылдары әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық * «Партизан» ** Сербия чемпионы: 2016/17 ** Сербия Вице-чемпионы: 2015/16 ** Сербия Кубогы (2): 2015/16, 2016/17 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/289688 Профилі]
Ньянколе

Ньянколе (өз атауы - баньянколе, баньянкоре, хима) — Угандада қоныстанған банту тобының халқы. Халқы 1,3 млн (1995). Тілі Тілі - рунянкоре тілі. Жазуы XIX ғасырдың аяғынан бастап латын әліпбиіне негізделген. Діні Дінге сенушілердің діни байланысы: дәстүрлі нанымдар, бір бөлігі – христиандар. Кәсібі Дәстүрлі кәсіптері жайылымдық мал шаруашылығы (зебу, ешкі, қой), қолмен атқарылатын егіншілік (тары, тәтті картоп, банан, темекі, отаршылдық кезеңде - кофе, шай). Қолөнердің ішінен тұрмыстық ыдыстар мен төсеніш тоқу, ұсталық және қыш өнері дамыған. Нянколе - шебер аңшылар мен жауынгерлер. Өмір салты Неке патрилокальды. Көп әйел алу жиі кездеседі. Елді мекендері - краал . Шағын отбасының үйлері дулыға тәрізді, қаңқалы, төбесі тоқылған шөптен жасалған. Дәстүрлі киімдері - тері мен былғарыдан жасалған, көптеген әшекейлері бар, бір иыққа киілетін жабынды. Тағамның негізін көкөніс және сүт өнімдері құрайды. Олардың бай фольклоры, соның ішінде батырлар жырлары бар. Дереккөздер
Желпең

Желпең – жылы мезгілде киілетін жеңіл жұқа баскиім. Сипаты Төбесі шошақ етіп, төрт сайдан құралып тігілген. Оған желкелік пен құлақша деп аталатын доғалданып келген ауқымды бөліктер қондырылған. Желпең адамның құлақ пен желке тұсын тұтастай жауып тұрады. Алдыңғы бөлігінің маңдай тұсы күнқағар тәрізді етіп келте жасалған. Желпеңнің екі жағының да құлақ тұсынан (ішінен немесе сыртынан) матадан ызылған құлақбау қадалған. Ол бау тамақтың астынан байлауға арналған. Санкт-Петербордағы РЭМ-нің қорына ХІХ ғасырдың соңында Атырау өңірінен түскен (суретте) қазақ арасында аса сирек кездесетін мұндай баскиім өте сапалы талдырма киізден жасалған. Бір қарағанда күләпараға ұқсас болғанмен, одан өзгешелігі төбе жағы биіктеу шошақ болып келеді. Сондай-ақ, желпеңнің талдырма киізден жасалатындығымен ерекшеленеді. Дереккөздер Әдебиеттер * Қазақтың дәстүрлі киім-кешегі. Ғылыми каталог (қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде). Ғылыми редактор және жоба жетекшісі Нұрсан Әлімбай. Алматы: Өнер, 2009; * ҚР МОМ – материалдарынан; * ОМЭЭ – материалдарынан.
Лука Раньери

Лука Раньери (; 23 сәуір 1999, Специя, Лигура) — италиялық футболшы, "Фиорентина" клубының қорғаушысы. Италияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. Жетістіктері Командалық * УЕФА Конференция Лигасының финалисі: 2023 Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/354247 Профилі]
Кристиано Бираги

Кристиано Бираги (; , Чернуско-суль-Навильо, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен Фиорентина клубының қорғаушысы. Карьерасы Клубтық Бирагидің алғашқы клубы "Интернационале" болды, 2005 жылдан бастап жастар командасында ойнады. Ойын тәжірибесін алу үшін С сериясының «Про Сесто» клубына ауысты. Ол өз мансабын жартылай қорғаушы ретінде бастады, бірақ соңында сол жақ қорғаушы ретінде қайта жаттықты. Ол «Интер» сапында бірнеше жолдастық кездесулер өткізді , 2010 жылғы жазғы турға қатысты және Пирелли кубогында гол соқты, бұл «қара-көктерге» финалда Манчестер Ситиді жеңуге көмектесті (3 :0) және кубокты ұтып алды. Дереккөздер Сілтемелер
Роландо Мандрагора

Роландо Мандрагора (; 29 маусым 1997 жыл, Неаполь, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен"Фиорентина" клубының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері Командалық «Ювентус» * Италия чемпионы — 2016/17 Халықаралық Италия-20 * Әлем чемпионы — 2017 Дереккөздер
Альфонс Ареола

Альфонс Франсис Ареола (; 27 ақпан 1993 жыл, Париж) — франциялық футболшы "Вест Хэм Юнайтед" клубының қақпашысы. 2018, 2022 жылғы әлем чемпионаттарына барды, бірақ қосалқы құрамда отырды. 2018 жылғы әлем чемпионы. Жетістіктері Командалық «Пари Сен-Жермен» * Франция чемпионы (3): 2012/13, 2017/18, 2018/19 * Франция кубогы (2): 2016/17, 2017/18 * Лига кубогы (2): 2016/17, 2017/18 * Франция суперкубогы (3): 2016, 2017, 2019 «Реал Мадрид» * Испания чемпионы: 2019/20 * Испания Суперкубогы: 2019/20 «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Франция * Жастар арасындағы әлем чемпионы: 2013 * Әлем чемпионы: 2018 * Әлем вице-чемпионы: 2022 Жеке * Франция 2-лигасындағы жыл қақпашысы: 2013/14 Дереккөздер Сілтемелер
Владимир Цоуфал

Владимир Цоуфал (чех. Vladimír Coufal; родился 22 тамыз 1992, Прага, Чехословакия) — чехиялық футболшы, Чехия Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионаты қатысқан. Жетістіктері Командалық «Слован Либерец» * Чехия Кубогы: 2014/15 «Славия Прага» * Чехия чемпионы (3): 2018/19, 2019/20, 2020/21 * Чехия кубогы: 2018/19 «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Дереккөздер Сілтемелер
Найеф Агерд

Найеф Агерд (; 30 наурыз 1999, Кенитра, Марокко) — марокколық футболшы, Марокко Ұлттық футбол құрамасы құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының қорғаушысы. 2021 жылы Африка Ұлттары кубогына, 2022 жылы әлем чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Дереккөздер Сілтемелер
Томаш Соучек

Томаш Соучек (; 27 ақпан 1995 жыл, Гавличкув-Брод, Чехия) — чехиялық футболшы, Чехия Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Чехияның екі дүркін жыл футболшысы. Жетістіктері Командалық ; «Славия» Прага * Чехия чемпионы (3): 2016/17, 2018/19, 2019/20 * Чехия Кубогы (2): 2017/18, 2018/19 ; «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Жеке * Чехия Алтын добы: 2020, 2021 * Чехия жыл футболшысы: 2019, 2020 Дереккөздер
Кристиан Куаме

Кристиан Куаме (; 6 желтоқсан 1997, ) — ивуарлық футболшы, Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" шабуылшысы. 2020 жылғы Жазғы Олимпиадаға, 2021 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық * УЕФА Конференция Лигасының жеңімпазы: 2023 Дереккөздер Сілтемелер *[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/337725 Профилі]
Майкл Антонио

Майкл Грегори Антонио (; 28 наурыз 1990, Лондон, Англия) — англиялық және ямайкалық футболшы, шабуылшы. 2023 жылғы КОНКАКАФ Алтын Кубогына қатысқан. Жетістіктері Командалық "Саутгемптон" * Лига кубогы: 2009/10 «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Жеке * «Ноттингем Форесттің» жыл ойыншысы: 2014/15 Дереккөздер
Риккардо Сапонара

Риккардо Сапонара (; 21 желтоқсан 1991, Форли, Италия) — италиялық футболшы, қорғаушы. Италияның бірнеше жастағы құрамасында ойнаған, бірақ негізгі құрамада доп теппеді. Мансабы 2013 жылдың 21 қаңтарында «Милан» ойыншыға құқықтардың жартысын шамамен 4 миллион еуроға сатып алды және бірден Эмполиге маусымның соңына дейін несие берді. 2013 жылдың жазында «Миланға» ауысады. 2012/13 жылғы маусымда Сапонара 36 ойынға қатысып, 11 гол соққан. 2017 жылдың 28 қаңтарында Сапонара маусымның соңына дейін «Фиорентинаға» жалға берілді. А сериясында 29 матч өткізіп, 2 гол соғып, бір нәтижелі пас берді. 2018 жылдың 7 тамызында «Сампдорияға» жалға берілді. Келісім бір маусымға жасалды. А сериясының 2018/19 жылғы маусымында ол 22 матчта 2 гол соқты. Дереккөздер Сілтемелер * [https://aic.football.it/scheda/20329 Профилі] * [https://int.soccerway.com/players/-/145357/ Профилі] * [https://web.archive.org/web/20200717191818/http://calcionews.net/?p=63795 web.archive.org]
Төменгі Сұлтан

Төменгі Сұлтан — Ресейдің Астрахан облысы Володар ауданындағы қазақ ауылы. Сұлтан ауылдық кеңесінің әкімшілік орталығы. Халқы 452 адам (2010), олардың 100% қазақтар. Географиясы Төменгі Сұлтан Астрахан облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Еділ атырауында және Бушма өзеннің оң жағалауында орналасқан. Абсолюттік биіктік теңіз деңгейінен 25 метр төмен. ;Климаты Қоңыржай, күрт континенталды, жазда температура жоғары және қыста төмен, жауын-шашынның аздығымен, сондай-ақ жылдық және жаздық ауа температурасының үлкен амплитудасымен сипатталады. Тұрғындары Ұлттық және гендерлік құрамы 2010 жылғы Бүкілресейлік халық санағы бойынша халық саны 452 адамды құрады (222 ерлер мен 230 әйелдер, тиісінше 49,1 және 50,9 %%), олардың 100% қазақтар. Дереккөздер
Антонин Барак

Антонин Барак (; 3 желтоқсан 1994 жыл, Пршибрам, Чехия) — чехиялық футболшы, Чехия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фиорентина" клубының жартылай қорғаушысы. Мансабы 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Командалық «Славия» (Прага) * Чехия чемпионы — 2016/17 Дереккөздер Сілтемелер * [https://eu-football.info/_player.php?id=29622 Профилі]
Анджело Огбонна

Анджело Обинце Огбонна (; 23 наурыз 1988, Кассино, Лацио) — италиялық футболшы, қорғаушы. Карьерасы 2012, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. Жетістіктері Клубтық «Ювентус» *Италия Суперкубогы: 2013 *Италия чемпионы (2): 2013/14, 2014/15 «Вест Хэм Юнайтед» *УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Халықаралық Италия *Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 2012 Дереккөздер Сілтемелер
Дэвид Мойес

Дэвид Уильям Мойес (; 25 сәуір 1963, Глазго, Шотландия) — шотландиялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Жетістіктері Ойыншы ретінде «Селтик» * Шотландия чемпионы: 1981/82 «Престон Норт Энд» * 3 дивизион чемпионы: 1995/96 Жаттықтырушы ретінде «Престон Норт Энд» * 2 дивизион чемпионы: 1999/2000 «Манчестер Юнайтед» * Англия Суперкубогы: 2013 «Вест Хэм Юнайтед» * УЕФА конференция лигасы: 2022/23 Сілтемелер
Винченцо Итальяно

Винченцо Итальяно (; 10 желтоқсан 1977, Карлсруэ ауданы, Германия) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Жетістіктері Командалық Жаттықтырушы ретінде * УЕФА конференция лигасының финалисі: 2023 * Италия кубогының жеңімпазы Дереккөздер Сілтемелер
Сесар Монтес

Сесар Хасиб Монтес Кастро (; 24 ақпан 1997, Эрмисильо) — мексикалық футболшы, Мексика Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. Қатысқан турнирлері *2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2016 *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2019 *2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары *Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері *КОНКАКАФ Алтын Кубогының чемпионы: 2019, 2023
Хоан Васкес

Хоан Фелипе Васкес Ибарра (; 22 қазан 1998, Навохоа, Сонора) — мексикалық футболшы, қорғаушы. Қатысқан турнирлері *2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары *Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері Клубтық «Монтеррей» * КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы — 2019 Халықаралық Мексика * КОНКАКАФ Алтын Кубогы — 2023
Гарольд Каммингс

Гарольд Ошкали Каммингс Сегура (; 1 наурыз 1992, Панама, Панама) — панамалық футболшы, қорғаушы. Қатысқан турнирлері * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2011 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2013 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2015 * Футболдан Америка кубогы 2015 * Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2019 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2021 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері * Панама чемпионы: 2010 * КОНКАКАФ Алтын Кубогының қола жүлдегері: 2011, 2015 * КОНКАКАФ Алтын Кубогының финалисі: 2013, 2023
Адалберто Карраскильо

Адальберто Элисер Карраскилья Алькасар (; 28 қараша 1998, Панама) — панамалық футболшы, жартылай қорғаушы. Қатысқан турнирлері * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2021 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері Командалық * КОНКАКАФ Алтын Кубогының финалисі: 2023 * Панама чемпионы: 2017, 2018 Сілтемелер
Анибаль Годой

Анибаль Сесис Годой Лемус (; , Панама, Панама) — панамалық футболшы, жартылай қорғаушы. Қатысқан турнирлері *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2011 *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2013 *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2015 *Футболдан Америка кубогы 2015 *КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2017 *Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі *КОНКАКАФ Алтын Кубогы Жетістіктері Халықаралық * КОНКАКАФ Алтын Кубогының финалисі: 2013, 2023 * КОНКАКАФ Алтын Кубогының қола жүлдегері: 2011, 2015 Дереккөздер Сілтемелер
Ньятуру

Ньятуру (өз атауы: туру, ваньятуру, рими) — Танзаниядағы Эяси көлінің оңтүстігінде тұратын халық. Жалпы саны 200 мың адам. Нямвези, сукума, ирамбаларға жақын. Тілі Тілі - киньятуру тілі, банту тілдері тобына жатады. Діні Дінге сенушілер: сүнниттік мұсылмандар, бір бөлігі – дәстүрлі сенімдерді ұстанады. Кәсібі Негізгі дәстүрлі кәсіптері – қолмен атқарылатын егіншілік (жүгері, тары, бұршақ, тауарлы дақылдар – темекі), асыл тұқымды ірі қара және ұсақ мал өсіру, оның беделді мәні бар. Ауылшаруашылық құралдары – қалақ тәрізді таяқ және қысқа сабы бар кетпен. Өмір салты Көсемдер институты болған жоқ, басшылар тек неміс отаршылдығы кезінде (XX ғасырдың басынан) тағайындала бастады. Жергілікті рулық топтардың генеалогиясы (12 ұрпаққа дейін) билеуші ​​әулеттік рулардың жоқтығына тән. Кейбір шежірелер Ньятураны Датогамен (Татуру) байланыстырады. Үлкен отбасылар азайып, орнын кіші отбасы басып жатыр. Тұрғын үйлері тік бұрышты, ағаштан және саздан жасалған, бөлме мен кіреберіс бөлмесінен тұрады. Отбасының құрамына қарай бірнеше тұрғын үйлер кіруі мүмкін. Әр жер учаскесінде ауламен қоршалған мал қорасы бар. Тамағы негізінен ботқа, кейде ет, сүт тұтынылады. Дереккөздер
Ергенек (топса түрі)

Ергенек – ағаштан жасалған бұйымдардың ашылып-жабылатын топса тәрізді қызмет атқаратын бөлшегінің атауы, топса түрі. Есіктің өте қарапайым түрі шарбақ тәрізді ергенек кемелдендіріліп, даму үрдісі барысында сөз болып отырған арнайы тетік пайда болуына байланысты тілдік заңдылық бойынша ол да бірдей аталды. Сипаты мен атаулары қорынан.]] Ергенек тетік ретінде маңдайша мен табалдырыққа сұғыныла кіріп тұрады. Соған байланысты есік қақпағының бір босаға жақ жақтауы ұзынырақ етіп алынады. Жұмырлап жонылған қақпақтан ұзын шығып тұрған ол бөлік қаламдеп аталады. Ол маңдайша мен табалдырыққа сұғынып келетіндей етіп ойылады. Бұл ойықты қаламдық дейді. Аталған тетікті есіктен ажырату үшін оны сықырлауықтың ергенегі деп те атайды. Яғни есіктің сықырлауық деген де жалпы атымен қатар ергенек деген анықтама қосылып айтылады. Жарма қақпақтары ергенек арқылы байланысатын бөлшектері алмалы-салмалы келген мұндай есік түрі көшпелі ортаның талаптарына, көшіп-қонуға өте қолайлы болып саналады. Сондықтан да кең қолданыс тапқан мұндай есік түрлерін жасаумен арнайы мамандар айналысқан. Алайда бұл тетіктер оңай сынып, қолданыстан шығып қалу жағдайы жиі ұшырасады. Соған байланысты қазақта «Есіктен ергенек кетсе, иттен ұят кетеді» деген мәні мен мағынасы терең мәтел туындаған (бұл мәтелдің қазаннан қақпақ кетсе, иттен ұят кетеді деген нұсқасы да бар). Кейін есіктің ашылып-жабылуын қамтамасыз ететін топсаның міндетін атқаратын барлық тетіктер жалпылама ергенек деп аталды. Киіз үй есігінің дәстүрлі канондарды сақтай отырып жасаған ерекше түрі тетігіне байланысты ергенек немесе ергенекті сықырлауық деп аталды немесе қос қақпақты, сондай-ақ жарма есік деп те алуан түрмен аталады. Киіз үйдің қосымша есігін де, қаша мен қораның және шөп шарбақтың аузына есік ретінде қойылатын қалқа да ергенек деп атала береді. Дереккөздер Әдебиеттер * Маргулан А.Х. Казахская юрта и ее убранство. М., 1964; * Мұқанов С. Халық мұрасы (тарихи-этнографиялық шолу). Таңдамалы шығармалар. ХV том. Алматы: Жазушы, 1979; * Муканов М.С. Казахская юрта. Алма-Ата: Қайнар, 1981; * Арғынбаев Х. Қазақ халқының қолөнері. Алматы: Өнер, 1987; * Нұркеұлы Қ. Ұлттық мирас – ата мұра. Өлгий, 1991; * Жәнібеков Ө. Жолайрықта. Алматы: Рауан, 1995; * Толыбаев Қ. Бабадан қалған бар байлық. Алматы: Қазақстан, 2000; * Қазақтың киіз үйі. Фото-альбом. Жобаның авторы, директор Э. Агамалов. Атырау-Лондон, 2005; * Диалектологиялық сөздік. Алматы: Арыс, 2007; * ҚР ҰМ – материалдарынан; * ОМЭЭ – материалдарынан.
Ергенек

* Ергенек – ертеде қазақ арасында қолданылған ағаштың ұзын сырық, жіңішке сырғауылдан арасын алшақ етіп жасаған төртбұрыш пішінді шарбақ атауы. * Ергенек – ағаштан жасалған бұйымдардың ашылып-жабылатын топса тәрізді қызмет атқаратын бөлшегінің атауы, топса түрі.
Өзіңмен алып жүретін мереке

«Өзіңмен алып жүретін мереке» — Эрнест Хемингуэйдың мемуарлық шығармасы. Хемингуэй өзінің Парижде өткізген күндері жайында баяндайды. 1920-шы жылдары жас жазушы ретіндегі ізденістері және бірінші әйелі Хэдлимен тұрмыс құрғаны жайлы жазады. Кітапта Алистер Кроули, Эзра Паунд, Фрэнсис Скотт Фицджеральд, Форд Мэдокс Форд, Хилэр Беллок, Жюль Паскин, Дос Пассос, Перси Льюис, Джеймс Джойс, Гертруда Стайн сияқты өнер адамдарының портреттері беріледі. Жазылуы 1956 жылдың күзінде Хемингуэй Парижде болғанда, оған екі жол сандық қайтарылады. Онда жазушы өзінің жоғалтып алған тұрмыстық жазбаларын табады. Бұл 1928 жылы Франция отелінде тастап қалдырған жүгі еді. Ол алғашқы жұбайымен Парижде бірнеше жыл тұрған және шығармашылық жолына бетін сол кезде бұрған. Естеліктерінің табылғанына қуанып, жазушы бұл еңбегін аяқтауға ұмтылады. Шығарманың соңғы бөлімдерін ол 1957 жылдың күзінен 1958 жылдың көктеміне шейін жазып бітіреді. Алайда кітаптың басылуы автордың қайтыс болғанынан кейін ғана, 1964 жылдың желтоқсанында орын алады. Дереккөздер
Алберто Кинтеро

Альберто Абдиэль Кинтеро Медина (; 18 желтоқсан 1987, Панама, Панама) — панамалық футболшы, қорғаушы. Жетістіктері Командалық «Чоррильо» * Панама чемпионы — Апертура 2011 «Торрельяно-Ильисе» * Валенсия аймағының жеңімпазы — 2008/2009 Халықаралық Панама * КОНКАКАФ Алтын кубогының қола жүлдегері — 2011, 2015 * КОНКАКАФ Алтын кубогының күміс жүлдегер — 2013, 2023 Дереккөздер Сыртқы сілтемелер
Эрик Дэвис

Эрик Хавьер Дэвис Грахалес (; род. 31 наурыз 1991 жыл, Колон, Панама) — панамалық футболшы, қорғаушы. Қатысқан турнирлері * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2011 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2015 * Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2019 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2021 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері Командалық * КОНКАКАФ Алтын Кубогы — ФИНАЛИСТ (2023), ҚОЛА ЖҮЛДЕГЕР (2011, 2015) * Панама чемпионы — 2029 Дереккөздер
Сесилио Уотерман

Сесилио Уотерман (; 13 сәуір 1991) — панамалық футболш, шабуылшы. 2013, 2023 жылдары КОНКАКАФ алтын кубогына қатысты. Жетістіктері Командалық 2023 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының финалисі. Дереккөздер Сілтемелер
Қайыкент ауданы

Қайыкент ауданы (, ) — Ресей Федерациясының Дағыстан құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік және муниципалитет (муниципалды аудан). Әкімшілік орталығы — Жаңа Қайыкент ауылы. Географиясы Аудан Дағыстанның шығыс бөлігінде, Каспий теңізінің жағалауында орналасқан. Оңтүстік-шығысында Дербентпен, оңтүстік-батысында – Кайтақпен, батысында – Сергоқаламен, солтүстік-батысында – Дағыстанның Қарабұтақкент аудандарымен шектеседі. Солтүстікте республикалық маңызы бар Ізбірбас қаласымен (және оның қалалық округімен) де шекаралас орналақсан. Ауданның жалпы ауданы — 691,08 км². Аудан Дахадай ауданы аумағында екі анклавқа ие: Викри және Дейбук ауылдары. Қайыкент ауданының аумағында әкімшілік жағынан басқа аудандарға бағынатын екі ауыл бар: Шаласи (Дахадай ауданы Сутбук ауылдық кеңесі) және Краснопартизанск (Сергоқала ауданы Урахи ауылдық кеңесі). Тарихы ; Алғышарты Құмықстан этногеографиялық терминіне енген құмықтар тұратын этноаумағы болып келеді. 1867 жылға дейін қазіргі Қайыкент ауданының бір бөлігі құмық феодалдық құрылымының — Тарқы шамқалдығының, ал екінші бөлігі Қайтақ үсмейлігінің құрамында болды. 1860 жылы Дағыстан облысы құрылып, 1867 жылы феодалдық құрылымдар ыдырағаннан кейін аудан аумағы жаңадан құрылған облыстың құрамына енді. ; Қазіргі кезең Әкімшілік орталығы Қайакент ауылында болған Қайыкент ауданы 1935 жылғы 23 қаңтардағы ДАКСР БОАК қаулысы негізінде Махачкала, Дербент және Қорқмасқала аудандары аумағының бір бөлігінен құрылды. 1957 жылы облыс орталығы Ізбірбас қаласына көшірілді. РКФСР ЖКТ 1963 жылғы 1 ақпандағы қаулысымен Сергоқала ауылдық ауданына қосылды. РКФСР ЖКТ 1965 жылғы 12 қаңтардағы қаулысымен аудан орталығы Жаңа Қайыкент ауылына көшіріліп, ауданның бұрынғы шекарасы қалпына келтірілді. 1950 жылдардың аяғында Шешен-Ингуш АКСР Шурагат ауданына қарасты екі ауылдың тұрғындары Қайыкент ауданына қоныстандырылып, Герга және Первомайское ауылдарын құрады. 1966 жылғы Оңтүстік Дағыстандағы жойқын жер сілкінісінен кейін аймақта тағы бірнеше ауылдар пайда болды — Новые Викри, Сагаси-Дейбук және Дружба. Оларды Агул, Дахадай, Қайтақ, Құраһ, Табасаран және Хив аудандарындағы қираған ауылдарының тұрғындары қоныстандырды. Тұрғандары ;Ұлттық құрамы 2010 жылғы Бүкілресейлік халық санағы бойынша: 2020-2021 жылдардағы Бүкілресейлік халық санағы бойынша: Аумақтық құрылымы Қайыкент ауданы әкімшілік-аумақтық құрылым аясында ауылдық кеңестер мен ауылдарды қамтиды. Жергілікті өзін-өзі басқаруды ұйымдастыру шеңберінде аттас муниципалды ауданға ауылдық кеңестер мен ауылдарға сәйкес келетін ауылдық елді мекен мәртебесі бар 14 муниципалды құрылым кіреді. Елді мекендері Ауданда 19 ауылдық елді мекен бар: Дейбук және Викри ауылдары Дахадай ауданы аумағындағы Қайыкент ауданының анклавтары болып табылады. Ал Шаласи ауылы, керісінше, Қайыкент ауданы аумағындағы Дахадай ауданының анклавы болып табылады. Краснопартизанск ауылы Сергоқала ауданының анклавы болып табылады. Экономикасы Аудан аумағында негізінен жүзім өндіруге маманданған 5 шарап зауыты мен 14 ірі ауыл шаруашылық кәсіпорны бар. Көлік Аудан аумағында Ресейді Әзірбайжанмен байланыстыратын теміржол және «Кавказ» федералдық автомагистралі орналасқан. Дереккөздер
Луис Ромо

Луис Франсиско Ромо Баррон (; 6 мамыр 1995) — мексикалық футболшы, қорғаушы. Қатысқан турнирлері * 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары * Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері Клубтық «Крус Асуль» * Мексика чемпионы — 2020/21 Халықаралық Мексика * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2023 Дереккөздер
Энри Мартин

Энри Хосуэ Мартин Мекс (; 18 қараша 1992) — мексикалық футболшы, шабуылшы. Қатысқан турнирлері * 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары * Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері Халықаралық Мексика * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2023 Дереккөздер
Эрик Санчес

Эрик Даниэль Санчес Осегуэда (; ) — мексикалық футболшы, жартылай қорғаушы. Қатысқан турнирлері * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2021 * КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2023 Жетістіктері Халықаралық Мексика * КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы — 2023 Дереккөздер
Овамбо

Овамбо (амбо) — Оңтүстік Африкадағы банту халқы. Олар Анголаның оңтүстігінде (1,1 млн. адам – 2013, бағалау; Кунене және Квандо-Кубанго провинцияларының оңтүстігінде) және Намибияның солтүстігінде (878,6 мың адам – 2001, санақ) тұрады. Тілі Олар банту тілдер отбасына жататын очиамбо тілінің диалектілерінде сөйлейді. Діні Көпшілігі христиандар (лютерандар), бір бөлігі жергілікті дәстүрлерді сақтайды. Тарихы Овамбо бастапқыда Орталық Африкада өмір сүрген. XV-XVI ғасырларда олар Окаванго мен Кунене өзендерінің аймағына қоныс аударды, ерте мемлекеттік бірлестік құрды. ХХ ғасырдың басында отарлаушыларға қарсылық көрсетті. Кәсібі Овамболар егіншілікпен және мал шаруашылығымен айналысады, сонымен қатар өзендерде балық аулайды. Сауда таланты бұл халықтың қанында бар, бұл ауданда 10 000-нан астам дүңгіршектердің, шағын жеке дүкендердің және көптеген сауда кешендерінің болуымен дәлелденді. Овамбо жұмысшыларының көп бөлігі жұмыс істеу үшін елдің басқа бөліктеріне қоныс аударды. Бүгінгі таңда тау-кен өнеркәсібі мен балық шаруашылығының жұмыс күші негізінен овамбо тұрғындарынан тұрады. Үйдегі жұмыс - киім тігу, ағаш ою, қоржын тоқу және қыш қыш жасау - дәстүрлі түрде жерді жұмыс істеп, бала өсірген көптеген әйелдерге табыс әкеледі. Бүгінде овамбо әйелдері нарыққа күтуші, кеңсе қызметкері, сатушы және мұғалім ретінде кіреді. Өмір салты Әрбір тайпаның өз басшысы бар, ол меншікке өз ережелерін енгізеді. Бұл тайпаның ерекшелігі – оны матриархаттық жүйе басқарады. Қазіргі көсемнің әйел тектес туысы ғана болашақ көшбасшы бола алады. Тайпаның ұлдары қарапайым адамдар сияқты өмір сүреді. Бірақ қазіргі заманғы тайпалар көсемдерден бас тартып, тайпалық кеңесті жақтауда. Дәстүрлі үйлері – ағаш сырықтармен қоршалған үйшік. Үйде бір бөлме бар. Ауыз суды құдықтан алады. Ауқатты отбасылар цемент ерітіндісімен батыс стилінде үй салуда. Дәстүрлі киімдері – былғары белдемшелер мен алжапқыштар. Негізгі тағамы – тары ботқасы, сүт. Егін үшін халықтық мереке бар. Мереке бүкіл егін жиналған кезде өтеді. Мерекелік шараға ауылдың барлық тұрғындары қатысады. Дереккөздер
Қазақстан — Палестина қатынастары

Қазақстан — Палестина қатынастары — Қазақстан Республикасы мен Палестина Мемлекеті арасындағы қатынастар. Дипломатия Қазақстан Республикасы мен Палестина Мемлекеті арасында дипломатиялық қатынастар 1992-ші жылғы 6-шы сәуірде орнатылды. Палестинаның Қазақстандағы Елшілігі 1993-ші жылдың маусымынан бері жұмыс атқарады. 2015-ші жылдың қазан айынан бастап Палестинаның Қазақстандағы Елшісі Монтасер Абу Зейд. 2020-шы жылғы 22-ші ақпаннан бастап Қазақстан Республикасының Палестина Мемлекетіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Айдарбек Тұматов болып табылады. Қазақстан Республикасының Иордан Хашимиттік Корольдігіндегі Елшілігі Қазақстан мен Палестина арасындағы қарым-қатынастарға жетекшілік етіп келеді. Сапарлар Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Палестинаға екі рет ресми сапар жасады (1995-ші жылғы желтоқсан, 2000-ші жылғы сәуір айы). Палестина Мемлекетінің Президенті, Палестинаны Азат ету ұйымының, Палестина Ұлттық Әкімшілігінің Төрағасы Ясер Арафат Қазақстанға екі рет сапар жасады (1991-ші жылғы желтоқсанда, 1999-шы жылғы сәуірде). Ынтымақтастық Екі ел арасындағы тауар айналымының көлемі 2019 жылы 4,4 мың. АҚШ долларын құрады (импорт). Қазақстан-Палестина шарт-құқықтық базасы келесі келісімдерден тұрады: - Қазақстан Республикасының Үкiметi мен Палестина Мемлекетiнiң Үкiметi арасында экономика және өндiрiс саласындағы ынтымақтастық туралы келісім (1995 жылғы 27 желтоқсан); - Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Палестина Мемлекетінің Үкіметі арасындағы Палестина Мемлекетінің Қазақстан Республикасындағы Елшілігінің мұқтаждықтары үшін Астана қаласындағы офистік үй-жайды өтеусіз пайдалануға беру туралы келісім (2010 жылғы 16 қыркүйек). Қазақстан халықаралық құқыққа және БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі мен БҰҰ Бас Ассамблеясының қарарларына сәйкес екі мемлекет құру жолымен Палестина мәселесін шешуді, сондай-ақ 1967 жылғы соғысқа дейінгі шекараларда тәуелсіз Палестина мемлекетін құруды қолдайды, сондай-ақ арабтардың бейбіт бастамасын және 194, 242 және 338 қарарларын орындауды қолдайды. 2007 жылы Қазақстан өзінің Палестина елшілігін орналастыру үшін көп қабатты ғимаратты тегін пайдалануға берді Дереккөздер
Жеңісбек Мұхамедкәрімұлы Жұманбеков

{{Мемлекеттік қайраткер { } { } }} Жеңісбек Мұхамедкәрімұлы Жұманбеков (11 қараша 1945, Жамбыл облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы (1995-1997), дипломатиялық дәрежесі — бірінші санатты кеңесші. Өмірбаяны 1945 жылы 11 қарашада Қазақстан Республикасының Жамбыл облысында дүниеге келген. Дулат тайпасы Сиқым руынан шыққан. Әкесі Мұхамедкәрім ауыл мұғалімі, екі соғыстың: Фин және Ұлы Отан соғыстарының қатысушысы, қатардағы жауынгерден аға лейтенантқа дейін жеткен, аты аңызға айналған «Катюшаны» есептеу бойынша саяси нұсқаушы, соғыстан кейін - нұсқаушы, аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары, ұжымшар төрағасы болды. 1968 жылы Мәскеу тамақ өнеркәсібі технологиялық институтын инженер-технолог мамандығы бойынша бітірді, Алматы қаласындағы Қазақ КСР Астық өнімдері министрлігі жүйесінде жұмыс істеді. 1972 жылы КСРО Министрлер Кеңесі қарамағындағы МҚК оқу орнын бітіргеннен кейін Қазақ КСР Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті жүйесінде (орталық аппарат, Алматы және Қарағанды облыстары) жедел және басшылық қызметтерде болды. 1986 жылдан Қазақ КСР МҚК Ақтөбе және Жамбыл облыстары бойынша басқармасы басшысының орынбасары қызметін атқарды. 1992 жылдан бастап — ҚР МҚК/ҰҚК Жамбыл облысы бойынша басқармасының басшысы болды. 1994 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының бірінші орынбасары, 1995 жылдан бастап төрағасы болып тағайындалды. 1997 жылы Қазақстан Республикасы «Барлау» қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды. 1999-2002 жылдары — кеңесші ретінде Қазақстан Республикасы ҰҚК-нің Өзбекстан Республикасындағы ресми өкілі, кейін Қазақстан елшіліктерінің кеңесші-елшісі ретінде Қазақстан Республикасы ҰҚК-нің Ресей Федерациясындағы ресми өкілі қызметін атқарды. 2004-2009 жылдары — ШЫҰ ӨЛҚҚ Атқару комитеті директорының әртүрлі салалардағы — әкімшілік-қаржылық және ақпараттық-талдау бойынша орынбасары болды. 2010 жылы 1 қаңтарда Шанхай ынтымақтастығы ұйымы Мемлекет басшылары кеңесінің шешіміне сәйкес, Өңірлік лаңкестікке қарсы құрылым Атқарушы комитетінің директорлығына үш жылдық мерзімге тағайындалды. Генерал-лейтенант әскери атағы бар. Марапаттары * II дәрежелі «Даңқ» ордені (2002) * Қазақстан Республикасы ҰҚК құрметті қызметкері. Кеңес Одағының, Қазақстан Республикасының медалдарымен және Құрмет грамоталарымен, КСРО МҚК құрмет белгілерімен марапатталған. Дереккөздер
Отару (станция)

:Отар (станция) деп шатастырмау керек. Отару станциясы — Жапонияның , Хоккайдо, Жапония қаласындағы теміржол вокзалы , оны басқарады . (смарт карта) осы станцияда пайдаланылуы мүмкін . Отару станциясы 1903 жылы 28 маусымда ашылды. 1965 жылы көтерілген станция салынды. JNR жекешелендіруімен ол JR Хоккайдоның бақылауына өтті. Маршрут ; * макет 1934 жылы салынған (Шоу 9), бұл болат қаңқалы темірбетоннан (ТҚ) жасалған Хоккайдодағы алғашқы станция ғимараты. Платформада екі аралдық платформа және төрт жол бар. Платформалар Вокзал айналасындағы нысандар * * * * * * * Отару филиалы * Отару филиалы * Отару филиалы Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.jrhokkaido.co.jp/network/station/station.html#4200 Отару станциясы картада] -
Хегельманн (футбол клубы)

ФК Хегельманн — Литваның Раудондварис қаласындағы футбол клубы. Литва А лигасында ойнайды. Жетістіктері Ұлттық * Литва 2-лигасы ** Жеңімпаз (1): 2018. Маусымдары (2009—…) Дереккөздер Сілтемелер * [https://fchegelmann.com/ Ресми сайты] * [https://toplyga.lt/komanda/hegelmann ТОПЛИГА вебсайты]
Базилика цистернасы

Базилика цистернасы (, ) — сарай кешенімен кейбір ұқсастықтары бар Константинопольдегі ең үлкен және жақсы сақталған ежелгі жерасты су қоймаларының бірі. Ыстанбұлдың тарихи орталығында, Сұлтанахмет ауданында, Айя Софияға қарама-қарсы орналасқан. Қалпына келтіруге жабылып 2022 жылдың тамызынан бастап қайта ашылды. Тарих «Цистерна» грек тілінен аударғанда «су қоймасы» дегенді білдіреді. 2013 жылы бір ғана Топқапы сарайының астынан 40 шақты цистерна табылды. Құрғақшылық немесе қаланы қоршау кезінде Базиликада ауыз су қоры сақталды, су су құбырлары мен су өткізгіштер арқылы (соның ішінде Константинопольдегі ең үлкен су арнасы — Валент су өткізгіші) Белград орманының көздерінен қаладан солтүстікке қарай 19 км қашықтықта орналасқан. Цистернаның құрылысын гректер император Ұлы Константин тұсында бастады және 532 жылы император I Юстиниан кезінде аяқтады. Жер асты құрылымының өлшемдері 145×65 м, сыйымдылығы 80 000 м³ су. Цистернаның күмбезді төбесі биіктігі 8 метр 336 бағанамен (28 бағанадан тұратын 12 қатар) тірелген, бағаналар бір-бірінен 4,80 метр қашықтықта орналасқан, қабырғалары қалыңдығы 4 метр отқа төзімді кірпіштен қаланған және арнайы төсеммен жабылған. Бағандардың көпшілігі ежелгі ғибадатханалардан алынған, сондықтан олар бір-бірінен мәрмәр түрі мен өңдеу түрі бойынша ерекшеленеді, олардың кейбіреулері бір, басқалары екі бөліктен тұрады. Медуза басының түбіндегі екі бағанның жанында, Горгона (біреуі төңкерілген, екіншісі бүйіріне бұрылған, жорамалмен бұл құбыжықтың көзіне қарап, ешкім тас болып қалудан қорықпауы үшін). Олардың қайдан әкелінгені және бұрын қандай көне ғимаратқа тиесілі екені белгісіз (Стамбул археологиялық мұражайының ауласында ұқсас басы бар блок орналасқан). Көршілес "Тілектер бассейні" орналасқан. Цистерна Константинопольді османдар басып алғанға дейін белсенді түрде пайдаланылды, кейіннен су қоймасы қараусыз қалды және қатты ластанды (бір уақытта құрылым екі рет жөнделді: 1723 жылы III Ахмет кезінде және 19 ғасырда II Әбділхамит кезінде), тек 1987 жылы тазартылған Цистернада мұражай ашылды. Бондтың «Ресейден махаббатпен» (1963) фильмінен кейін Базилика цистернасы фильмдер мен шытырман оқиғалы романдарда, соның ішінде Дэн Браунның «Тозағы», В. Пелевин, Умберто Эконың "Баудолино" секілді романдарда көрсетіле бастады. Галерея Сілтемелер * [https://yerebatan.com «Yerebatan Sarnici» мұражайының сайты] * [https://turkey-foto.com/thumbnails.php?album=37 Фотосуреттер Базилика цистернасы]
I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі

I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі (, Bahār-e Kasrā, пехлеви Vahār-i Khosrow немесе ,&#x200E; Farš-e Baharestan) — қазір жоғалған үлкен кілем (ұзындығы 140 метр, ені 27 метр, салмағы бірнеше тонна), I Хұсрау тұсында (531-579) парсы шеберлері өз қолөнері үшін Сасанилер империясының астанасы Ктесифондағы сарайдың тақ бөлмесі тоқылған. Ол тарихтағы ең әйгілі және қымбат болып саналады және сипаттау бойынша, мұсылман ғалымы әт-Табаридің тарихи жазбаларында бақшаларды бейнелейтін кілемдердің үлгісі болды. Өрнегі бар мұндай кілемдерді үлкен торға тоқу дәстүрі содан бастау алған. Аңыздардың бірінде кілемді парсылардың римдіктерді жеңгенінің құрметіне шеберлер патшаға сыйға тартқаны айтылады. Декорацияның байлығы мен кілемнің орындалу шеберлігінің де саяси мәні болды — ол күш пен құдіреттіліктің символына айналды, ал оның сұлулығы патшаның құдайлық бастауын білдірді. VII ғасырдың ортасында Сасанидтер патшалығы арабтардың соққысынан құлады. Қиындыққа, соғыстар мен жорықтарға үйренген араб көшпелілері Византиямен соғыстарда қажыған Парсылардың қарсылығын бұзды. Ктесифон 637 жылы тұтқынға алынды. Бағалы «Көктемгі кілем» шапқыншылықтан аман қалмады: парсылар оны жасыра алмай, жаулап алушылар кілемді қиып, басып алған астанадан бөлшектеп алып кетті, содан кейін оны сатып жіберді. Тағы бір аңызда екінші әділ халифа Омар ибн әл-Хаттаб биліктің және парсыларды жеңудің символы ретінде жергілікті әкімдерге кілемнің тең бөліктерін жібергені айтылады. Кілем бөліктерінің одан әрі тағдыры белгісіз. Дереккөздер
Ойбек Олим оглы Бозоров

Ойбек Олимұлы Бозоров (; 7 тамыз 1997 жыл, Касан, Қашқадария облысы) — өзбекстандық футболшы, Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Насаф" клубының жартылай қорғаушысы. Жетістіктері * Өзбекстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2020 * Өзбекстан Кубогы: 2021 * АФК кубогының финалисі: 2021 * Өзбекстан суперкубогы: 2023 Дереккөздер
Пшемыслав Банашак

Пшемыслав Банашак (пол. Przemysław Banaszak; 10 мамыр 1997, Щебжешин, Польша) — польшалық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері Командалық Гурник Ленча * II лига жеңімпазы: 2019–20 Пахтакор * Өзбеkстан чемпионы: 2022 * Өзбекстан суперкубогының финалисі: 2022 Дереккөздер Сілтемелер
Овимбунду

Овимбунду (мбунду) — банту тобының халқы, Анголаның ең үлкен халқы. Олар негізінен елдің батысында Лонга, Беро өзендері арасында, Кутато және Кунененің жоғарғы ағысында тұрады. Саны 6,1 млн адам. (2013, бағалау). Олар баи­лун­до, бие­но, уам­бо, ка­кон­да, сам­бо, се­ле, ха­нья, нган­да, дом­бе т.б. топтарға бөлінеді. Тілі Тілі – умбунду тілі, банту тілдер отбасына жатады. Діні Діни сенімдері католиктер мен протестанттар, бір бөлігі дәстүрлі нанымдарды ұстанады. Тарихы Овимбунду этникалық тобы негізінен Анголаның орталық жағалау аймағында тұрады және оның халқы соңғы мың жылда осы аймаққа қоныс аударған банту тайпаларының ұрпақтары болып табылады. Олар осы аймаққа қоныстанғаннан кейін, Овимбундулар егіншілік пен мал шаруашылығы тәжірибесін дамытты. Португалия отарлау кезінде олар португалдар басқаратын жағалаудағы қалалар мен одан әрі ішкі жерде тұратын тайпалар арасында сауда жүйесін дамытты. Бұл сауда олардың ауылшаруашылық тәжірибесіне әсер етті, олар тек ақшалай дақылдарға назар аударды. Кейінірек олардың жерін еуропалық қоныстанушылар басып алды және Овимбундулар тәуелсіздік үшін күрескен отаршылдыққа қарсы топ құрды және бүгінгі күні маңызды саяси партия болып табылады. Кәсібі Негізгі дәстүрлі кәсіптері – қолмен атқарылатын егіншілік (жүгері, құмай, тары, бұршақ, көкөніс, тәтті картоп). Олар аң аулаумен, терушілікпен, тұз өндірумен де айналысады. Көптеген овимбундулар кофе мен қант қамысы плантацияларында жұмыс істеп, қалаларға көшті. Қолөнерден – темір, ағаш өңдеу, керамика, тоқымашылық дамыған. Өмір салты Дәстүрлі тұрғын үйлері - сабан мен жапырақтардан жасалған конустық шатыры бар дөңгелек үйшіктер. Дәстүрлі киімдері - бұл денеге оралған мата (ерлер үшін - бір немесе әйелдер үшін -екі). Азық-түлік негізінен өсімдік тектес тағамдар - ботқа және көкөніс, балық, сирек ет соустары қосылған бәліштер. Олардың бай фольклоры бар. Дереккөздер
Драган Черан

Драган Черан (; 6 қазан 1987 жыл; Кикинда, Югославия) — сербиялық футболшы, шабуылшы. Жетістіктері «Вардар» * Македония чемпионы: 2015/16 «Насаф» * Өзбекстан суперкубогы 2016 «Пахтакор» * Өзбекстан чемпионы (3): 2019, 2020, 2021 * Өзбекстан кубогы (2): 2019, 2020 Дереккөздер
Санджар Хашим оглы Қувватов

Санджар Хашимұлы Кувватов (; 8 қаңтар 1990 жыл, Қашқадария облысы) — өзбекстандық футболшы, қақпашы. Карьерасы Клубтық Санджар «Машалдың » түлегі. 2015 жылға дейін ол осы клубта ойнады, оның құрамында жоғары лигаларда 90-нан астам матч өткізді. 2013 жылы өз клубымен бірінші лигада ойнап, жеңімпаз атанды. 2016-2018 жылдары «Насаф» сапында, 2019 жылдан бері «Пахтакор» сапында ойнайды. «Пахтакор» сапында ол бірнеше дүркін ел чемпионы атанды. Халықаралық 2011 жылдан Өзбекстан құрамасына шақырыла бастады, бірақ ұзақ уақыт алаңға шықпады. 2019 жылы 22 наурызда Уругвайға қарсы өткен жолдастық кездесуде (0:3) алғашқы ойынын өткізді. Одан кейінгі бес матч қатарынан гол жіберген жоқ. Жетістіктері * Өзбекстан чемпионы: 2019, 2020, 2021 * Өзбекстан Кубогы: 2019, 2020 Дереккөздер
Алексей Григорьевич Белик

Олексій Григорович Бєлік (; 15 ақпан 1981 жыл, Донецк, Донецк облысы) — украиналық футбошы, шабуылшы. 2004–2007 жылдары Украина құрамасында ойнаған. Карьерасы Ұлттық құрама сапында 2004 жылы 8 қыркүйек күні Қазақстан құрамасымен ойында алаңға шығып, матчта есеп ашты. Бұл ӘЧ-2006 іріктеуі болатын. Құрамада 2007 жылға дейін ойнады. Көбіне Андрей Шевченконың алмастырушысы ретінде шақырылып, Андрей қатыса алмағанда ғана алаңға шығып жүрді. 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Тек ширек финалда Италияға қарсы ойында ғана матч барысында алаңға шығып, 20 минуттай ойнады. 1998-2008 жылдары "Шахтер" (Донецк) сапында ойнап, украинаның үш дүркін чемпионы атанды. Кейін Германияның "Бохум", Украинаның "Днипро", "Металлург" клубтарында доп тепті де, 2012 жылы не бары 30 жасында карьерасын аяқтады. Жетістіктер * ӘЧ-2006 қатысушысы * Украина чемпионы (3): 2001/02, 2004/05, 2005/06 * Украина кубогы (2): 2001/02, 2003/04 Марапаттар * III дәрежедегі «За мужність» орденінің кавалері. Әдебиет * Виктор Хохлюк. «Голеадоры». — 2012. — с. 81. ISBN 978-966-158-934-5 Сілтемелер
Аманжол Қазыбекұлы Жанқұлиев

{{Мемлекеттік қайраткер { } { - } }} Аманжол Қазыбекұлы Жанқұлиев (20 қаңтар 1952, Шу ауданы, Жамбыл облысы, Қазақ КСР) — Қазақстанның мемлекет қайраткері, дипломат, ҰҚШҰ Бас хатшысының орынбасары. Өмірбаяны 1972 жылы Алматы педагогикалық шет тілдер институтын француз тілі мұғалімі мамандығы бойынша бітірді. 1973-1984 жылдары — Алматы облыстық ЛКЖО комитетінің нұсқаушысы, сектор меңгерушісі болды. 1984-1987 жылдары — КСРО сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясының тыңдаушысы болды. 1987-1989 жылдары — КСРО Сыртқы істер министрлігі Азиядағы социалистік елдер басқармасының екінші хатшысы болды. 1989-1992 жылдары — КСРО, Ресей Федерациясы Вьетнамдағы Елшілігінің екінші хатшысы болды. 1993-1995 жылдары — Қазақстан Республикасының Франциядағы Елшілігінің бірінші хатшысы, кеңесшісі болды. 1995-1996 жылдары — Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Еуропа елдерінің жетекші басқармасының кеңесшісі болды. 1996-1999 жылдары — Қазақстан Республикасының Түркиядағы Елшілігінің кеңесшісі болды. 1999-2000 жылдары — Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті «Барлау» қызметінің директоры болды. 2001 жылы Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің өңірлік қауіпсіздік мәселелеріне қатысты Ерекше тапсырмалар жөніндегі Елшісі болып тағайындалды. 2001-2003 жылдары — Тәжікстандағы Төтенше және Өкілетті Елші болды. 2003-2005 жылдары — Түркиядағы Төтенше және Өкілетті Елші болды. 2005 жылдың 6 қазанынан 2008 жылдың 6 ақпанына дейін — Франциядағы Төтенше және Өкілетті Елші болды. 2008 жылдың 6 ақпанынан 2009 жылдың 17 ақпанына дейін — Швейцария Конфедерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Қазақстан Республикасының Женева қаласындағы Біріккен Ұлттар Ұйымы бөлімшесі және басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі болды. 2008 жылдың 4 маусымынан 2009 жылдың 17 ақпанына дейін — Швейцария Конфедерациясындағы және Лихтенштейн кінәздігіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі лауазымын қатар атқарды. 2008 жылдың 14 қазанынан 2009 жылдың 17 ақпанына дейін — Швейцария Конфедерациясындағы және Ватикан Мемлекетіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі лауазымын қатар атқарды. 2009 жылдың 17 ақпанынан 2015 жылдың 24 ақпанына дейін — «Сырбар» Қазақстан Республикасы Сыртқы барлау қызметінің директоры болды. Марапаттары * I дәрежелі Даңқ ордені (2016) * II дәрежелі Даңқ ордені * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» мерейтойлық медалі (2001) * «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» мерейтойлық медалі * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі (2011) * «КСРО Қарулы Күштеріне 70 жыл» мерейтойлық медалі (1988) Дереккөздер
Федералист жазбалары

Федералист жазбалары — АҚШ Конституциясын жақтайтын эсселер жинағы. Мақалалар 1787 жылдың қазан айынан бастап 1788 жылдың тамызына шейін нью-йорктік The Independent Journal мен The New York Packet газеттерінде жарияланып тұрған. Барлығы 85 мақала шыққан. Авторы Publius деп көрсетілген болатын. Кейін 1788 жылы «Федералист» деген атаумен жеке басылым болып жарияланды. Шын мәніндегі авторлары атақты саясаткерлер Александр Гамильтон (51 эссе жазған), Джеймс Мэдисон (29 эссе) және Джон Джей (5 эссе) болды. Мақалалардың мақсаты жаңа мемлекеттің бірыңғай конституциясын мақұлдауға шақыру болды. 1787 жылдың 17 қыркүйегінде қабылданған АҚШ Конституциясын алғаш болып Делавэр штаты мақұлдады. Ратификация үдерісі одан сайын жалғасып жатты. Нәтижесінде 1789 жылдың 4 наурызында АҚШ Конституциясы күшіне енді. Бұл мемлекеттің үкіметін құруға жол ашты. Тағы қараңыз * Филадельфиялық конвент * Федерализм Дереккөздер
Ғайрат Эргашевич Әбдиев

Ғайрат Эргашевич Әбдиев (; 24 мамыр 1983 жылы туған, Өзбек КСР, КСРО Самарқан облысы, Үргут ауданы) — өзбек мемлекет қайраткері және тарих мұғалімі. 2020 жылдың қаңтар айынан бастап Самарқанд облысының 70-ші Үргут сайлау округінен Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілісінің Заң шығару палатасының 4-ші мерзімге депутаты болды. Өзбекстан либерал-демократиялық партиясының мүшесі. Өмірбаяны Ғайрат Әбдиев 1983 жылы 24 мамырда Самарқанд облысында дүниеге келген. 2014 жылы Самарқан мемлекеттік университетін тарих пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген. 2004 жылдан Үргут ауданындағы «Ғидувон» шаруа қожалығында шаруа қожалығы. 2005-2006 жылдары Үргіт ауданы №2 орта мектебінде тарих пәнінің мұғалімі. 2006-2009 жылдары Самарқанд қаласындағы 75-ші жалпы білім беретін мектепте тарих пәнінің мұғалімі. 2009–2011 жылдары Қарши қаласындағы No38 орта мектепте тарих пәнінің мұғалімі. 2011–2015 жылдары Самарқанд қаласындағы №49 жалпы білім беретін мектептің тарих пәнінің мұғалімі, директордың рухани-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары. 2015–2017 жылдары Самарқанд қаласындағы 41-ші жалпы білім беретін мектептің директоры болды. 2017–2018 жылдары Самарқанд облысы Ішкі істер министрлігі Рухани-адамгершілік тәрбие және мектептен тыс тәрбие басқармасы бастығының орынбасары қызметін атқарған. 2018 жылдан Үргіт аудандық білім басқармасының басшысы. 2020 жылдың қаңтар айынан бастап Самарқанд облысының 70-ші Үргут сайлау округінен Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілисінің Заң шығару палатасының 4-ші мерзімге депутаты болды. Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Заң шығару палатасының Азаматтардың денсаулығын қорғау комитетінің мүшесі. Өзбекстан либералдық-демократиялық партиясының мүшесі. Дереккөздер