Аустрия-Италия қатынастары

Аустрия-Италия қатынастары — Аустрия және Италия арасындағы екіжақты дипломатиялық байланыстар. Екі ел арасындағы мемлекеттік шекараның ұзындығы 404 км. Тарихы Орта ғасырларда Аустрия италиялық мемлекеттерге, әсіресе қазіргі Италияның солтүстік бөлігінде орналасқан аймақтарға айтарлықтай ықпал етті. Итальян мәдениетінің танымал өкілдері Сантино Солари, Мартино Альтомонте және Джованни Зукалли Аустрияда өмір сүріп, жұмыс істеген. Наполеон соғыстары кезеңінде Солтүстік Италия француз және аустриялық армиялар арасындағы әскери қимылдардың аренасына бірнеше рет айналды. Наполеонның Солтүстік Италиядағы жеңістері нәтижесінде Францияға тәуелді мемлекеттер пайда болды: Лигурия республикасы, Циспадан республикасы, Транспадан республикасы, Цизальпин республикасы, Италия республикасы және кейінірек королі Наполеонның өзі болған Италия корольдігі. Осы мемлекеттер, сондай-ақ Наполеонға тәуелді басқа да италиялық құрылымдар Аустрияға қарсы бағытталған саясат жүргізді. Наполеон жеңілгеннен және Веналық конгресс өткеннен кейін Ломбардо-Венециялық корольдік (оның құрамына Венеция мен Милан да кірген) италиялық ұлттық қозғалысқа сүйене отырып Аустрия империясының мүдделеріне қарсы шықты. Бұл олардың арасында үш соғысқа әкелді, сол соғыстарда италиялық әскерлер жеңіске жетіп, біртұтас Италия мемлекетінің біртіндеп қалыптасуы басталды. 1870-жылдар бойы елдер арасындағы шиеленіс сақталды, себебі аустриялықтар италиялықтар қоныстанған аумақтарды — Тренто провинциясын және Истрия түбегін — өз бақылауында ұстады. Итальян ұлттық қозғалысы Аустрияның аумақтық тұтастығына қауіп төндірді, сондықтан Аустрия Италиямен шекараны белсенді түрде нығайтумен айналысты. 1876 жылы Тешен герцогы Альбрехт Аустриялық Италияға қарсы алдын ала әскери соққы жасауды қолдады. 1882 жылы Аустрия-Мажарстан, Герман империясы және Италия құрамына кірген Үштік одақ құрылды, бірақ аустриялықтар мен италиялықтар арасындағы қатынастарда шиеленіс сақталды. Италияның Франциямен қарым-қатынасының жақсаруы, оның Балқандағы мүдделері және Аустрия-Мажарстан құрамындағы италиялықтар қоныстанған аймақтардағы ұлттық қозғалыстар Венада теріс қабылданды. Аустрия генералдары Италияның Үштік одаққа адалдығына сенбеді және бұл елмен әскери қақтығыстың басталуына дайын болды. Өзара күдік шекараны одан әрі күшейтуге әкелді, баспасөзде екі ел арасында жақын арада соғыс басталуы мүмкін деген жорамалдар пайда болды. 1911 жылы Аустрия-Мажарстанның әскери қолбасшысы Франц Конрад фон Хётцендорф Италияның Аустрияға шабуылын күтетінін мәлімдеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия Үштік одақтан шығып, Аустрия-Мажарстанға соғыс жариялады. Соғыстағы жеңіс нәтижесінде Италия бұрын Аустрия-Мажарстан тартып алған кейбір аумақтарын қайтарып алды. Қазіргі уақытта екі ел де Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының және Еуропалық одақтың толыққанды мүшелері. 2018 жылғы 5 маусымда Аустрия ішкі істер министрі Герберт Кикль Италия мен Аустрияны одақтық қатынастар байланыстыратынын мәлімдеді. Әдебиеттер * Дереккөздер Сілтемелер * [https://www.bmeia.gv.at/europa-aussenpolitik/voelkerrecht/staatsvertraege/bilaterale-staatsvertraege/suchergebnisse/?tx_bmeiadb_piresults%5Bq-partner%5D=69 Austrian Ministry of Foreign Affairs: list of bilateral treaties with Italy (in German only)] * [https://www.bmeia.gv.at/oeb-rom/ Austrian embassy in Rome (in German and Italian only)] * [http://www.ambvienna.esteri.it/ambasciata_vienna Italian embassy in Vienna (in German and Italian only)]