คณะกรรมาธิการยุโรป มีเอกสิทธิ์ในการร่างกฎหมาย ในขณะที่รัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป มีอำนาจในการแก้ไขและยื่นวีโต้ในระหว่างกระบวนการนิติบัญญัติ สนธิสัญญาของสหภาพยุโรปมาตรา 9 และ 10 ระบุว่า EU ต้องปฏิบัติตาม “หลักความเท่าเทียมของพลเมือง” และต้องตั้งอยู่ในระบอบ “ประชาธิปไตยแบบมีผู้แทน” อย่างไรก็ดี ความเท่าเทียมและประชาธิปไตยยังคงบกพร่องในทางปฏิบัติ เนื่องจากผู้แทนในรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้ง ไม่สามารถร่างกฎหมายขัดกับความประสงค์ของคณะกรรมาธิการ คะแนนเสียงของพลเมืองจากประเทศเล็กมีน้ำหนักในสภาเป็น 10 เท่าของพลเมืองในประเทศใหญ่ และยังต้องได้ “เสียงข้างมาก” หรือมติมหาชนจากคณะมนตรีเพื่อออกกฎหมาย “การขาดดุลประชาธิปไตย” ภายใต้สนธิสัญญาในลักษณะนี้มักมีผู้อ้างเหตุผลว่าการผนวกเศรษฐกิจและสถาบันทางการเมืองของยุโรปให้สมบูรณ์ย่อมต้องมีการประสานงานด้านเทคนิคระหว่างผู้เชี่ยวชาญ ในขณะที่ความเข้าใจเกี่ยวกับ EU ของผู้คนส่วนใหญ่เติบโตขึ้น และแนวคิดชาตินิยมเริ่มถดถอยหลังยุคสงคราม เมื่อเวลาผ่านไป รัฐสภาจึงค่อยๆ มีสิทธิ์มีเสียงมากขึ้น จากการเป็นกลุ่มคนที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง จนมีการเลือกตั้งทางตรงครั้งแรกใน ปี 1979 และมีสิทธิ์ในกระบวนการนิติบัญญัติเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ด้วยเหตุนี้ พลเมืองจึงมีสิทธิจำกัดเมื่อเทียบกับพรรคการเมืองระบอบประชาธิปไตยในประเทศสมาชิกทั้งหมดของยุโรป ตามข้อกำหนด TEU มาตรา 11 พลเมืองและองค์กรมีสิทธิ์ต่างๆ เช่น การแสดงจุดยืนและยื่นเสนอร่างต่อคณะกรรมาธิการเมื่อมีผู้รับรองครบ 1 ล้านรายชื่อ ข้อกำหนด TFEU มาตรา 227 ให้สิทธิ์เพิ่มเติมแก่พลเมืองในการยื่นคำร้องต่อรัฐสภาในประเด็นที่ส่งผลต่อตน การเลือกตั้งรัฐสภาซึ่งมีขึ้น ทุกๆ 5 ปี รวมถึงการลงคะแนนเลือกสมาชิกรัฐสภายุโรปในประเทศสมาชิกต้องดำเนินการตามการเลือกตั้งระบบสัดส่วนหรือระบบถ่ายโอนคะแนนเสียง สมาชิก MEP มีด้วยกัน 750 รายชื่อ โดยมีจำนวน “ลดหลั่นตามสัดส่วน” ของขนาดประเทศสมาชิก นั่นหมายความว่า แม้คณะมนตรีควรเป็นองค์กรตัวแทนของประเทศสมาชิก แต่พลเมืองในรัฐสภาของประเทศสมาชิกขนาดเล็กยังคงมีเสียงมากกว่าพลเมืองในประเทศสมาชิกขนาดใหญ่ เนื่องจากดำเนินงานในรัฐสภาแห่งชาติ สมาชิก MEP จึงแบ่งออกได้ตามแนวทางของพรรคการเมือง ปัจจุบันพรรคอนุรักษ์นิยมอย่าง พรรคประชาชนยุโรป เป็นพรรคที่ใหญ่ที่สุด โดยมีพรรคสังคมนิยมตามมาเป็นคู่แข่ง พรรคต่างๆ ไม่ได้เงินทุนสาธารณะจาก EU ตามคำสั่งศาลยุติธรรมที่ระบุในกรณีพิพาทปาร์ติ อีโคโลจิสเต้ระหว่าง “เลส เวิร์ทส” กับรัฐสภายุโรป เนื่องด้วยเป็นประเด็นที่ประเทศสมาชิกต้องกำกับดูแลเองทั้งหมด อำนาจของรัฐสภาประกอบด้วยการเรียกสอบสอนหากพบการบริหารที่มิชอบหรือแต่งตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินเพื่อพิจารณาคดีความในชั้นศาล สามารถเรียกร้องให้คณะกรรมาธิการตอบข้อสงสัยและลงมติไม่ไว้วางใจคณะกรรมาธิการทั้งคณะได้หาก ได้เสียงส่วนใหญ่ 2 ใน 3 (ดังที่เคยเกิดขึ้นกับคณะกรรมาธิการซานเทอร์ในปี 1999) ในบางกรณี รัฐสภาอาจมีสิทธิ์ให้คำชี้แนะโดยชัดแจ้งซึ่งคณะกรรมาธิการต้องปฏิบัติตามเท่านั้น อย่างไรก็ตาม การเข้าไปมีบทบาทในกระบวนการนิติบัญญัติยังคงมีจำกัด เนื่องจากไม่มีสมาชิกรายใดดำเนินการได้จริงหรือผ่านร่างได้โดยไม่มี คณะกรรมาธิการและคณะมนตรี กล่าวคือ อำนาจ ("การปกครอง") ไม่ได้อยู่ในมือของผู้แทนที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชนโดยตรง (“ประชาชน”) คำกล่าวที่ว่า “อำนาจบริหารอยู่ในมือของคนหมู่มาก มิใช่คนหมู่น้อย” จึงยังไม่เป็นจริงใน EU

คำถาม: หน่วยงานกำกับ 2 หน่วยงานใดมีอำนาจวีโต้ในกระบวนการทางนิติบัญญัติ
คำตอบ: ในขณะที่รัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป

คำถาม: สิ่งที่รัฐสภาไม่อาจทำได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ความเท่าเทียมและประชาธิปไตยบกพร่องคืออะไร
คำตอบ: ไม่สามารถร่างกฎหมายขัดกับความประสงค์ของคณะกรรมาธิการ

คำถาม: การเลือกตั้งรัฐสภามีขึ้นบ่อยเพียงใด
คำตอบ: ทุกๆ 5 ปี

คำถาม: ต้องมีเสียงส่วนใหญ่มากเพียงใดเพื่อให้การลงมติไม่ไว้วางใจคณะกรรมาธิการมีผล
คำตอบ: ได้เสียงส่วนใหญ่ 2 ใน 3

คำถาม: หน่วยงาน 2 หน่วยงานที่รัฐสภาต้องผ่านก่อนที่จะผ่านร่างกฎหมายมีอะไรบ้าง
คำตอบ: คณะกรรมาธิการและคณะมนตรี

คำถาม: ใครคือผู้ที่มีเอกสิทธิ์ในการยื่นเสนอร่างกฎหมาย
คำตอบ: คณะกรรมาธิการยุโรป

คำถาม: ผู้ที่มีอำนาจแก้ไขและยื่นวีโต้ในระหว่างกระบวนการนิติบัญญัติคือใคร
คำตอบ: ในขณะที่รัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป

คำถาม: การเลือกตั้งทางตรงครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อใด
คำตอบ: ปี 1979

คำถาม: การเลือกตั้งรัฐสภามีขึ้นบ่อยเพียงใด
คำตอบ: ทุกๆ 5 ปี

คำถาม: พรรคใดเป็นพรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดในปัจจุบัน
คำตอบ: พรรคประชาชนยุโรป