kirnes/peneira-recursos huggingface dataset:
Interferencia: le
Forma normativa: lle
Categoría: pronome
Explicación: O complemento indirecto en galego é «lle» / «lles»: «díxenlle», «deulles». (Ollo: «le» tamén é imperativo de «ler»; xulgar polo contexto.)
Exemplo incorrecto: Le dixen que viñera cedo.
Exemplo correcto: Díxenlle que viñera cedo.
Regra: lle/lles = obxecto indirecto de 3ª persoa
Interferencia: __te_che__
Forma normativa: te (obxecto directo) / che (obxecto indirecto)
Categoría: pronome
Explicación: O galego distingue «te» (CD: «vinte onte») e «che» (CI: «douche un libro», «díxenche a verdade»). Usar «te» polo indirecto é interferencia. [verificar]
Exemplo incorrecto: Doute un consello: non vaias.
Exemplo correcto: Douche un consello: non vaias.
Regra: te = obxecto directo; che = obxecto indirecto
Interferencia: __perif_ir_a__
Forma normativa: ir + infinitivo (sen «a»)
Categoría: perifrase
Explicación: A perífrase de futuro non leva preposición: «vou facer», «imos comer» (non «vou a facer»).
Exemplo incorrecto: Vou a facer a cea agora.
Exemplo correcto: Vou facer a cea agora.
Patrón: \b(vou|vas|vai|imos|ides|van|ía|ías|iamos|iades|ían)\s+a\s+[a-záéíóúñ]+(?:ar|er|ir)\b
Regra: futuro perifrástico: ir + infinitivo SEN «a»
Interferencia: __perif_compostos__
Forma normativa: formas simples (sen tempos compostos con «haber»)
Categoría: perifrase
Explicación: O galego normativo non ten tempos compostos: «había feito» → «fixera»; «hei comido» → «comín».
Exemplo incorrecto: Había feito os deberes antes de saír.
Exemplo correcto: Fixera os deberes antes de saír.
Patrón: \b(hei|has|ha|habemos|habedes|han|había|habías|habiamos|habiades|habían)\s+(?:[a-záéíóúñ]+(?:ado|ido)s?|feito|dito|visto|posto|escrito|aberto|cuberto|morto|roto|volto)\b
Regra: o galego non ten tempos compostos con «haber» → formas simples
Interferencia: __perif_ter_part__
Forma normativa: ter + participio (reiteración/experiencia) — CORRECTO
Categoría: perifrase
Explicación: «ter + participio» expresa experiencia/reiteración e É galego correcto: «Teño ido moitas veces». NON se corrixe (hard negative). [verificar]
Exemplo correcto: Teño ido moitas veces a Compostela.
Regra: ter + participio = reiteración/experiencia (forma galega correcta)
Interferencia: __perif_estar_a__
Forma normativa: estar a + infinitivo (progresivo) — CORRECTO
Categoría: perifrase
Explicación: «estar a + infinitivo» é a perífrase progresiva galega: «Estou a comer». Correcta; non tocar. [verificar]
Exemplo correcto: Cando cheguei estaban a cear tranquilamente.
Regra: estar a + infinitivo = progresivo (forma galega correcta)
Interferencia: __perif_haber_de__
Forma normativa: haber (de) + infinitivo (obrigatoriedade) — CORRECTO
Categoría: perifrase
Explicación: «haber (de) + infinitivo» indica obriga/futuridade: «Hei de ir». Forma galega correcta. [verificar]
Exemplo correcto: Hei de rematalo antes do venres.
Regra: haber (de) + infinitivo = obrigatoriedade
Interferencia: __perif_levar__
Forma normativa: levar + participio — CORRECTO
Categoría: perifrase
Explicación: «levar + participio» é perífrase galega: «Levo lidas cen páxinas». Correcta; non tocar. («levar + xerundio» está en revisión → fóra do dataset ata contraste.) [verificar]
Exemplo correcto: Levo lidas cen páxinas do libro.
Regra: levar + participio/xerundio (perífrase galega)
Interferencia: sen embargo
Forma normativa: porén / con todo / no entanto
Categoría: calco
Explicación: «Sen embargo» é calco do castelán «sin embargo». En galego: «porén», «con todo», «no entanto».
Exemplo incorrecto: Sen embargo, non estou de acordo.
Exemplo correcto: Porén, non estou de acordo.
Interferencia: darse cuenta
Forma normativa: decatarse / darse conta (de)
Categoría: calco
Explicación: «Darse cuenta» é castelán. En galego: «decatarse (de)» ou «darse conta (de)».
Exemplo incorrecto: Non me di cuenta do erro.
Exemplo correcto: Non me decatei do erro.
Interferencia: roxo
Forma normativa: vermello (se se quere dicir 'rojo')
Categoría: calco
Explicación: Falso amigo: en galego «roxo» é o louro tirando a vermello (pelo roxo); a cor do sangue é «vermello» / «encarnado».
Exemplo incorrecto: Pintou a porta de roxo brillante.
Exemplo correcto: Pintou a porta de vermello brillante.
Interferencia: largo
Forma normativa: longo (se se quere dicir 'largo' castelán)
Categoría: calco
Explicación: Falso amigo: en galego «largo» significa ancho; o castelán «largo» tradúcese por «longo».
Exemplo incorrecto: Este río é moi largo, case mil quilómetros.
Exemplo correcto: Este río é moi longo, case mil quilómetros.
Interferencia: sueño
Forma normativa: sono (gañas de durmir) / soño (o que se soña)
Categoría: calco
Explicación: O galego distingue «sono» (teño sono) e «soño» (tiven un soño raro).
Exemplo incorrecto: Teño moito sueño hoxe.
Exemplo correcto: Teño moito sono hoxe.
Interferencia: a leite
Forma normativa: o leite
Categoría: xenero
Explicación: «Leite» é masculino en galego: «o leite frío».
Exemplo incorrecto: A leite está fría.
Exemplo correcto: O leite está frío.
Interferencia: a sal
Forma normativa: o sal
Categoría: xenero
Explicación: «Sal» é masculino: «o sal». Na fala hai variación, pero a norma (DRAG) é masculino.
Interferencia: a sangue
Forma normativa: o sangue
Categoría: xenero
Explicación: «Sangue» é masculino en galego: «o sangue».
Interferencia: a nariz
Forma normativa: o nariz
Categoría: xenero
Explicación: «Nariz» é masculino en galego: «o nariz».
Interferencia: a mel
Forma normativa: o mel
Categoría: xenero
Explicación: «Mel» é masculino: «o mel». Na fala hai variación, pero a norma (DRAG) é masculino.
Interferencia: a labor
Forma normativa: o labor
Categoría: xenero
Explicación: «Labor» é masculino: «o labor». Na fala hai variación, pero a norma (DRAG) é masculino.
Interferencia: a costume
Forma normativa: o costume
Categoría: xenero
Explicación: «Costume» é masculino: «o costume». Na fala hai variación, pero a norma (DRAG) é masculino.
Interferencia: a sinal
Forma normativa: o sinal
Categoría: xenero
Explicación: «Sinal» é masculino en galego: «o sinal».
Interferencia: o ponte
Forma normativa: a ponte
Categoría: xenero
Explicación: «Ponte» é feminino en galego: «a ponte vella».
Exemplo incorrecto: O ponte da vila é do século XV.
Exemplo correcto: A ponte da vila é do século XV.
Interferencia: o árbore
Forma normativa: a árbore
Categoría: xenero
Explicación: «Árbore» é feminino en galego: «a árbore alta».
Exemplo incorrecto: O árbore caeu co vento.
Exemplo correcto: A árbore caeu co vento.
Interferencia: o dor
Forma normativa: a dor
Categoría: xenero
Explicación: «Dor» é feminino en galego: «unha dor de cabeza».
Interferencia: o viaxe
Forma normativa: a viaxe
Categoría: xenero
Explicación: «Viaxe» é feminino en galego: «unha viaxe longa».
Exemplo incorrecto: Foi un viaxe moi longo.
Exemplo correcto: Foi unha viaxe moi longa.
Interferencia: o paisaxe
Forma normativa: a paisaxe
Categoría: xenero
Explicación: «Paisaxe» é feminino en galego: «unha paisaxe fermosa».
Interferencia: __signos_apertura__
Forma normativa: só signos de peche (? !)
Categoría: ortografica
Explicación: En galego úsanse normalmente só os signos finais de interrogación e admiración; os de apertura (¿ ¡) resérvanse para desfacer ambigüidades en períodos longos.
Exemplo incorrecto: ¿Vés connosco á feira?
Exemplo correcto: Vés connosco á feira?
Patrón: [¿¡]