kirnes/peneira-recursos huggingface dataset:
Interferencia: bueno
Forma normativa: bo (adxectivo) / ben (adverbio ou interxección)
Categoría: lexica
Explicación: «Bueno» é castelán. Como adxectivo: «bo» («un bo libro»); como adverbio ou marcador: «ben».
Exemplo incorrecto: Bueno, xa falamos mañá.
Exemplo correcto: Ben, xa falamos mañá.
Interferencia: gracias
Forma normativa: grazas
Categoría: lexica
Explicación: A forma normativa é «grazas» («moitas grazas», «grazas a»).
Exemplo incorrecto: Moitas gracias pola axuda.
Exemplo correcto: Moitas grazas pola axuda.
Interferencia: Dios
Forma normativa: Deus
Categoría: lexica
Explicación: A forma galega é «Deus».
Exemplo incorrecto: Dios santo, que frío vai!
Exemplo correcto: Deus santo, que frío vai!
Interferencia: adiós
Forma normativa: adeus
Categoría: lexica
Explicación: A despedida galega é «adeus».
Exemplo incorrecto: Adiós, ata mañá.
Exemplo correcto: Adeus, ata mañá.
Interferencia: calle
Forma normativa: rúa
Categoría: lexica
Explicación: «Calle» é castelán; en galego, «rúa».
Exemplo incorrecto: Vivo nunha calle tranquila.
Exemplo correcto: Vivo nunha rúa tranquila.
Interferencia: silla
Forma normativa: cadeira
Categoría: lexica
Explicación: «Silla» é castelán; en galego, «cadeira».
Exemplo incorrecto: Senta nesa silla.
Exemplo correcto: Senta nesa cadeira.
Interferencia: iglesia
Forma normativa: igrexa
Categoría: lexica
Explicación: A forma galega é «igrexa».
Exemplo incorrecto: A iglesia do pobo é románica.
Exemplo correcto: A igrexa da aldea é románica.
Interferencia: pueblo
Forma normativa: pobo (a xente) / vila, aldea (o lugar)
Categoría: lexica
Explicación: «Pueblo» é castelán. Para o conxunto da xente: «pobo»; para a localidade: «vila» ou «aldea».
Exemplo incorrecto: Vive nun pueblo pequeno.
Exemplo correcto: Vive nunha vila pequena.
Interferencia: abuelo
Forma normativa: avó
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «avó» (feminino «avoa»).
Exemplo incorrecto: O meu abuelo vive en Ourense.
Exemplo correcto: O meu avó vive en Ourense.
Interferencia: abuela
Forma normativa: avoa
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «avoa».
Exemplo incorrecto: A miña abuela fai un caldo moi bo.
Exemplo correcto: A miña avoa fai un caldo moi bo.
Interferencia: ayer
Forma normativa: onte
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «onte».
Exemplo incorrecto: Ayer choveu toda a tarde.
Exemplo correcto: Onte choveu toda a tarde.
Interferencia: hoy
Forma normativa: hoxe
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «hoxe».
Exemplo incorrecto: Hoy non traballo.
Exemplo correcto: Hoxe non traballo.
Interferencia: mañana
Forma normativa: mañá
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «mañá» (tanto o día seguinte coma a parte do día).
Exemplo incorrecto: Mañana temos reunión.
Exemplo correcto: Mañá temos reunión.
Interferencia: año
Forma normativa: ano
Categoría: lexica
Explicación: En galego non existe o «ñ» nesta palabra: «ano».
Exemplo incorrecto: O próximo año viaxamos.
Exemplo correcto: O próximo ano viaxamos.
Interferencia: hijo
Forma normativa: fillo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «fillo» / «filla».
Interferencia: mujer
Forma normativa: muller
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «muller».
Interferencia: hombre
Forma normativa: home
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «home».
Interferencia: trabajo
Forma normativa: traballo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «traballo» / «traballar».
Exemplo incorrecto: Teño moito trabajo esta semana.
Exemplo correcto: Teño moito traballo esta semana.
Interferencia: playa
Forma normativa: praia
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «praia».
Exemplo incorrecto: Fomos á playa o domingo.
Exemplo correcto: Fomos á praia o domingo.
Interferencia: lluvia
Forma normativa: chuvia
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «chuvia»; o verbo é «chover».
Interferencia: llover
Forma normativa: chover
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «chover» («está a chover», «chove»).
Exemplo incorrecto: Está lloviendo outra vez.
Exemplo correcto: Está chovendo outra vez.
Raíz: (?:llov|llue)
Interferencia: camino
Forma normativa: camiño
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «camiño».
Exemplo incorrecto: Este camino leva á aldea.
Exemplo correcto: Este camiño leva á aldea.
Interferencia: ciudad
Forma normativa: cidade
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «cidade».
Exemplo incorrecto: A ciudad estaba chea de xente.
Exemplo correcto: A cidade estaba chea de xente.
Interferencia: lejos
Forma normativa: lonxe
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «lonxe».
Exemplo incorrecto: Vive lejos do centro.
Exemplo correcto: Vive lonxe do centro.
Interferencia: cerca
Forma normativa: preto
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «preto» («preto de»). «Cerca» só é substantivo (valado).
Exemplo incorrecto: Aparcou cerca da estación.
Exemplo correcto: Aparcou preto da estación.
Interferencia: ventana
Forma normativa: xanela / fiestra / ventá
Categoría: lexica
Explicación: «Ventana» é castelán; en galego valen «xanela», «fiestra» ou «ventá».
Exemplo incorrecto: Abre a ventana, por favor.
Exemplo correcto: Abre a xanela, por favor.
Interferencia: rodilla
Forma normativa: xeonllo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «xeonllo».
Exemplo incorrecto: Dóeme a rodilla esquerda.
Exemplo correcto: Dóeme o xeonllo esquerdo.
Interferencia: cuchillo
Forma normativa: coitelo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «coitelo».
Exemplo incorrecto: Corta o pan con ese cuchillo.
Exemplo correcto: Corta o pan con ese coitelo.
Interferencia: cuchara
Forma normativa: culler
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «culler».
Interferencia: tenedor
Forma normativa: garfo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «garfo».
Interferencia: conejo
Forma normativa: coello
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «coello».
Exemplo incorrecto: O conejo escapou da gaiola.
Exemplo correcto: O coello escapou da gaiola.
Interferencia: perro
Forma normativa: can
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «can» (plural «cans»).
Exemplo incorrecto: O perro do veciño ladra moito.
Exemplo correcto: O can do veciño ladra moito.
Interferencia: caballo
Forma normativa: cabalo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «cabalo».
Interferencia: gallina
Forma normativa: galiña
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «galiña».
Interferencia: escuela
Forma normativa: escola
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «escola».
Interferencia: maestro
Forma normativa: mestre
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «mestre» / «mestra».
Interferencia: enfermedad
Forma normativa: enfermidade / doenza
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «enfermidade» ou «doenza».
Interferencia: sangre
Forma normativa: sangue
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «sangue» (e é masculino: «o sangue»).
Interferencia: miedo
Forma normativa: medo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «medo».
Interferencia: dinero
Forma normativa: diñeiro / cartos
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «diñeiro» ou «cartos».
Exemplo incorrecto: Non teño dinero enriba.
Exemplo correcto: Non teño cartos enriba.
Interferencia: lunes
Forma normativa: luns
Categoría: lexica
Explicación: En galego: luns, martes, mércores, xoves, venres, sábado, domingo.
Exemplo incorrecto: O lunes empeza o curso.
Exemplo correcto: O luns empeza o curso.
Interferencia: miércoles
Forma normativa: mércores
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «mércores».
Interferencia: jueves
Forma normativa: xoves
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «xoves».
Interferencia: viernes
Forma normativa: venres
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «venres».
Interferencia: enero
Forma normativa: xaneiro
Categoría: lexica
Explicación: Meses en galego: xaneiro, febreiro, marzo, abril, maio, xuño, xullo, agosto, setembro, outubro, novembro, decembro.
Exemplo incorrecto: En enero sempre vai frío.
Exemplo correcto: En xaneiro sempre vai frío.
Interferencia: febrero
Forma normativa: febreiro
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «febreiro».
Interferencia: junio
Forma normativa: xuño
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «xuño».
Interferencia: julio
Forma normativa: xullo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «xullo».
Interferencia: hasta
Forma normativa: ata / até
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «ata» (tamén se admite «até»).
Exemplo incorrecto: Hasta mañá!
Exemplo correcto: Ata mañá!
Interferencia: sin
Forma normativa: sen
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «sen».
Exemplo incorrecto: Quedei sin batería.
Exemplo correcto: Quedei sen batería.
Interferencia: según
Forma normativa: segundo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «segundo» («segundo di o xornal»).
Interferencia: mientras
Forma normativa: mentres
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «mentres».
Interferencia: entonces
Forma normativa: entón / daquela
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «entón» ou «daquela».
Exemplo incorrecto: Entonces quedamos ás oito.
Exemplo correcto: Daquela quedamos ás oito.
Interferencia: muy
Forma normativa: moi
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «moi» (diante de adxectivo/adverbio) e «moito» (co verbo).
Exemplo incorrecto: É muy tarde.
Exemplo correcto: É moi tarde.
Interferencia: mucho
Forma normativa: moito
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «moito» / «moita».
Interferencia: nadie
Forma normativa: ninguén
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «ninguén».
Exemplo incorrecto: Non veu nadie á xuntanza.
Exemplo correcto: Non veu ninguén á xuntanza.
Interferencia: alguien
Forma normativa: alguén
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «alguén».
Interferencia: cualquier
Forma normativa: calquera
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «calquera» (invariable e sen apócope): «calquera día».
Exemplo incorrecto: Cualquier día vou verte.
Exemplo correcto: Calquera día vou verte.
Interferencia: olvidar
Forma normativa: esquecer
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «esquecer» («esqueceume», «non esquezas»).
Exemplo incorrecto: Non olvides chamarme.
Exemplo correcto: Non esquezas chamarme.
Raíz: olvid
Interferencia: apellido
Forma normativa: apelido
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «apelido» (cun só ele).
Interferencia: sello
Forma normativa: selo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «selo».
Exemplo incorrecto: Necesito un sello para a carta.
Exemplo correcto: Necesito un selo para a carta.
Interferencia: cerveza
Forma normativa: cervexa
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «cervexa».
Interferencia: queso
Forma normativa: queixo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «queixo».
Exemplo incorrecto: Compramos queso do país.
Exemplo correcto: Compramos queixo do país.
Interferencia: huevo
Forma normativa: ovo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «ovo».
Interferencia: leche
Forma normativa: leite
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «leite» (masculino: «o leite»).
Interferencia: llave
Forma normativa: chave
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «chave».
Exemplo incorrecto: Perdín as llaves da casa.
Exemplo correcto: Perdín as chaves da casa.
Interferencia: cumpleaños
Forma normativa: aniversario
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «aniversario».
Exemplo incorrecto: Mañá é o cumpleaños da miña filla.
Exemplo correcto: Mañá é o aniversario da miña filla.
Interferencia: carretera
Forma normativa: estrada
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «estrada».
Exemplo incorrecto: A carretera está cortada.
Exemplo correcto: A estrada está cortada.
Interferencia: acera
Forma normativa: beirarrúa
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «beirarrúa».
Exemplo incorrecto: Andaba pola acera.
Exemplo correcto: Andaba pola beirarrúa.
Interferencia: tienda
Forma normativa: tenda
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «tenda».
Interferencia: zumo
Forma normativa: zume
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «zume».
Exemplo incorrecto: Un zumo de laranxa, por favor.
Exemplo correcto: Un zume de laranxa, por favor.
Interferencia: manzana
Forma normativa: mazá
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «mazá».
Interferencia: cenar
Forma normativa: cear
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «cear»; a comida é «a cea».
Exemplo incorrecto: Cenamos fóra o venres.
Exemplo correcto: Ceamos fóra o venres.
Raíz: cen[aoáéíóú]
Interferencia: cena
Forma normativa: cea
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «cea».
Interferencia: desayunar
Forma normativa: almorzar
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «almorzar»; a comida é «o almorzo».
Exemplo incorrecto: Sempre desayuno ás oito.
Exemplo correcto: Sempre almorzo ás oito.
Raíz: desayun
Interferencia: desayuno
Forma normativa: almorzo
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «almorzo».
Raíz: desayun
Interferencia: todavía
Forma normativa: aínda
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «aínda».
Exemplo incorrecto: Todavía non chegou o paquete.
Exemplo correcto: Aínda non chegou o paquete.
Interferencia: tampoco
Forma normativa: tampouco
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «tampouco».
Exemplo incorrecto: Eu tampoco fun á festa.
Exemplo correcto: Eu tampouco fun á festa.
Interferencia: también
Forma normativa: tamén
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «tamén».
Interferencia: quizás
Forma normativa: quizais / quizá / se cadra
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «quizais», «quizá» ou «se cadra».
Exemplo incorrecto: Quizás veña máis tarde.
Exemplo correcto: Quizais veña máis tarde.
Interferencia: casi
Forma normativa: case
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «case».
Exemplo incorrecto: Casi non durmín.
Exemplo correcto: Case non durmín.
Interferencia: después
Forma normativa: despois
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «despois».
Exemplo incorrecto: Después imos tomar algo.
Exemplo correcto: Despois imos tomar algo.
Interferencia: ahora
Forma normativa: agora
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «agora».
Exemplo incorrecto: Ahora mesmo non podo.
Exemplo correcto: Agora mesmo non podo.
Interferencia: donde
Forma normativa: onde
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «onde» (e «onda» = xunto a).
Exemplo incorrecto: Non sei donde deixei o libro.
Exemplo correcto: Non sei onde deixei o libro.
Interferencia: cuando
Forma normativa: cando
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «cando».
Exemplo incorrecto: Cuando remates, avísame.
Exemplo correcto: Cando remates, avísame.
Interferencia: aunque
Forma normativa: aínda que
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «aínda que» (tamén «malia que»).
Exemplo incorrecto: Aunque chova, iremos.
Exemplo correcto: Aínda que chova, iremos.
Interferencia: pues
Forma normativa: pois
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «pois».
Interferencia: mayor
Forma normativa: maior
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «maior» (con i latino).
Interferencia: proyecto
Forma normativa: proxecto
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «proxecto».
Exemplo incorrecto: O proyecto está case listo.
Exemplo correcto: O proxecto está case listo.
Interferencia: ayudar
Forma normativa: axudar
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «axudar»; o substantivo é «axuda».
Exemplo incorrecto: Podes ayudarme con isto?
Exemplo correcto: Podes axudarme con isto?
Raíz: ayud
Interferencia: dejar
Forma normativa: deixar
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «deixar».
Raíz: dej[aoáéó]
Interferencia: jugar
Forma normativa: xogar
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «xogar»; o substantivo é «xogo».
Raíz: (?:jug|jueg)
Interferencia: joven
Forma normativa: novo / xove
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «novo» ou «xove».
Interferencia: viejo
Forma normativa: vello
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «vello».
Interferencia: más
Forma normativa: máis
Categoría: lexica
Explicación: En galego, «máis» (cantidade, con til) fronte a «mais» (= pero, sen til).
Exemplo incorrecto: Quero más café.
Exemplo correcto: Quero máis café.
Interferencia: primer
Forma normativa: primeiro
Categoría: lexica
Explicación: En galego non hai apócope: «o primeiro día», nunca «o primer día».
Exemplo incorrecto: O primer día foi duro.
Exemplo correcto: O primeiro día foi duro.
Interferencia: diferencia
Forma normativa: diferenza
Categoría: morfoloxica
Explicación: Grupo culto -cia → -za en voces patrimoniais: diferenza, espazo, servizo, praza, prezo, xustiza…
Exemplo incorrecto: A diferencia de precio é pequena.
Exemplo correcto: A diferenza de prezo é pequena.
Interferencia: espacio
Forma normativa: espazo
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «espazo».
Exemplo incorrecto: Non hai espacio no cuarto.
Exemplo correcto: Non hai espazo no cuarto.
Interferencia: servicio
Forma normativa: servizo
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «servizo».
Exemplo incorrecto: O servicio foi moi bo.
Exemplo correcto: O servizo foi moi bo.
Interferencia: gracia
Forma normativa: graza
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «graza» («ter graza», «grazas»).
Interferencia: presencia
Forma normativa: presenza
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «presenza».
Interferencia: sentencia
Forma normativa: sentenza
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «sentenza».
Interferencia: licencia
Forma normativa: licenza
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «licenza».
Interferencia: justicia
Forma normativa: xustiza
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «xustiza».
Interferencia: precio
Forma normativa: prezo
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «prezo».
Interferencia: plaza
Forma normativa: praza
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «praza».
Interferencia: cocina
Forma normativa: cociña
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «cociña»; o verbo é «cociñar».
Exemplo incorrecto: A mesa da cocina é nova.
Exemplo correcto: A mesa da cociña é nova.
Interferencia: papelería
Forma normativa: papelaría (preferida; «papelería» tamén é correcta)
Categoría: morfoloxica
Explicación: Segundo as NOMIG 2003, nas terminacións -aría/-ería son correctas ambas, pero prefírese -aría: papelaría, panadaría, libraría, cafetaría… Excepcións con -ería obrigatorio: batería, galería, galantería, mercería. NON é un erro: é unha recomendación de forma preferida.
Exemplo incorrecto: Traballa nunha papelería.
Exemplo correcto: Traballa nunha papelaría.
Interferencia: panadería
Forma normativa: panadaría (preferida; «panadería» tamén é correcta)
Categoría: morfoloxica
Explicación: Ambas correctas segundo as NOMIG 2003; prefírese «panadaría». Non é un erro.
Interferencia: librería
Forma normativa: libraría (preferida; «librería» tamén é correcta)
Categoría: morfoloxica
Explicación: Ambas correctas segundo as NOMIG 2003; prefírese «libraría». Non é un erro.
Interferencia: peluquería
Forma normativa: perrucaría
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «perrucaría» (de «perruca»).
Exemplo incorrecto: Fun á peluquería o sábado.
Exemplo correcto: Fun á perrucaría o sábado.
Interferencia: cafetería
Forma normativa: cafetaría (preferida; «cafetería» tamén é correcta)
Categoría: morfoloxica
Explicación: Ambas correctas segundo as NOMIG 2003; prefírese «cafetaría». Non é un erro.
Interferencia: móvil
Forma normativa: móbil
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «móbil» (grupo -b-): «o teléfono móbil».
Exemplo incorrecto: Chámame ao móvil.
Exemplo correcto: Chámame ao móbil.
Interferencia: automóvil
Forma normativa: automóbil
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «automóbil».
Interferencia: vacaciones
Forma normativa: vacacións
Categoría: morfoloxica
Explicación: Plural galego en -cións: «as vacacións».
Exemplo incorrecto: Este ano as vacaciones son en setembro.
Exemplo correcto: Este ano as vacacións son en setembro.
Interferencia: color
Forma normativa: cor
Categoría: morfoloxica
Explicación: En galego, «cor», e é feminino: «a cor vermella».
Exemplo incorrecto: Pintou a porta de color azul.
Exemplo correcto: Pintou a porta de cor azul.
Interferencia: al
Forma normativa: ao / ó
Categoría: contraccion
Explicación: «Al» é a contracción castelá. En galego a + o = «ao» (ou «ó»): «vou ao médico».
Exemplo incorrecto: Vou al médico.
Exemplo correcto: Vou ao médico.
Interferencia: del
Forma normativa: do
Categoría: contraccion
Explicación: OLLO, dependente de contexto: «del» = de+el (pronome persoal) É GALEGO VÁLIDO («Falamos del», «Non sei nada del»). Só é interferencia cando equivale ao de+artigo castelán: «o centro del pobo» → «do». Nese caso, de + o = «do».
Exemplo incorrecto: O centro del pobo.
Exemplo correcto: O centro do pobo.
Interferencia: __falta_contraccion__
Forma normativa: contraer preposición + artigo
Categoría: contraccion
Explicación: En galego a preposición e o artigo contraen: de+o=do, de+a=da, en+o=no, en+a=na, con+o=co, con+a=coa, por+o=polo, por+a=pola, a+o=ao, a+a=á. «Fomos en o coche» → «Fomos no coche». Ollo: «a» pode ser preposición sen artigo («coñecín a Ana» é correcto); hai que xulgar o contexto.
Exemplo incorrecto: Fomos en o coche de meu pai.
Exemplo correcto: Fomos no coche de meu pai.
Patrón: \b(de|en|con|por)\s+(o|a|os|as)\b
Interferencia: __pron_afirmativa__
Forma normativa: énclise (pronome posposto ao verbo)
Categoría: pronome
Explicación: En afirmativa principal o pronome átono vai DESPOIS do verbo (énclise): «Díxome», «Quérote», «Véndese». Poñelo diante (próclise) sen disparador é interferencia do castelán.
Exemplo incorrecto: Me gusta moito este sitio.
Exemplo correcto: Gústame moito este sitio.
Patrón: (?:^|[.!?…]\s+)(?:[—\-«\"]\s*)?(me|te|che|lle|lles|nos|vos|o|a|os|as|se)\s+\w+
Regra: afirmativa principal → énclise
Interferencia: __pron_negacion__
Forma normativa: próclise tras negación
Categoría: pronome
Explicación: Coa negación (non, nunca, xamais, tampouco) o pronome vai ANTES do verbo (próclise): «Non me dixo», «Nunca o vin». «ninguén»/«nada» só disparan cando van PREVERBAIS («Ninguén me viu», «Nada lle importa»); posverbais non («Non vin a ninguén» → dispara o «non»).
Exemplo incorrecto: Non díxome a verdade.
Exemplo correcto: Non me dixo a verdade.
Patrón: \b(non|nunca|xamais|tampouco)\b
Regra: negación (non/nunca/ninguén/nada) → próclise
Interferencia: __pron_subordinada__
Forma normativa: próclise en subordinada
Categoría: pronome
Explicación: Nas subordinadas (que, se, cando, onde, como, porque, aínda que, mentres…) o pronome vai en próclise: «Sei que o fixo», «Cando me viu». [verificar]
Exemplo incorrecto: Penso que díxocho onte.
Exemplo correcto: Penso que cho dixo onte.
Patrón: \b(que|se|cando|onde|como|porque|aínda que|mentres|xa que)\b
Regra: subordinada (que/se/cando/porque…) → próclise
Interferencia: __pron_adverbio__
Forma normativa: próclise tras adverbio disparador
Categoría: pronome
Explicación: Adverbios que disparan próclise: xa, aínda, sempre, tamén, só, seica, quizais, disque, mesmo. SÓ co adverbio PREVERBAL, na mesma cláusula e SEN pausa: «Xa o fixen», pero «Xa, fíxeno onte» (con coma) leva énclise. («ata» é tamén preposición → non no matching automático.)
Exemplo incorrecto: Xa fíxeno todo.
Exemplo correcto: Xa o fixen todo.
Patrón: \b(xa|aínda|sempre|tamén|só|seica|quizais|disque|mesmo)\b
Regra: adverbio disparador (xa/aínda/tamén/só/seica) → próclise
Interferencia: __pron_interrog__
Forma normativa: próclise en interrogativa/exclamativa parcial
Categoría: pronome
Explicación: Coas partículas parciais (quen, que, cal, canto, onde, cando, como, por que) hai próclise: «Quen cho dixo?». Ollo: as interrogativas TOTAIS (si/non) NON disparan → «Dixéronche iso?» leva énclise e é correcta.
Exemplo incorrecto: Quen dixocho?
Exemplo correcto: Quen cho dixo?
Patrón: \b(quen|cal|canto|onde|cando|como|por que)\b.*\?
Regra: interrogativa/exclamativa parcial (quen/que/onde…) → próclise
Interferencia: __pron_indefinido__
Forma normativa: próclise tras indefinido/cuantificador
Categoría: pronome
Explicación: Listado PECHADO e SÓ preverbal: todo(s), algo, alguén, calquera. «Todos o saben», «Algo me di». Contraste: suxeito DEFINIDO preverbal leva énclise («O veciño díxome»). [verificar «calquera» na Gramática RAG]
Exemplo incorrecto: Todos sábeno xa.
Exemplo correcto: Todos o saben xa.
Patrón: \b(todos|todas|algo|alguén|calquera)\b
Regra: indefinido/cuantificador (todos/algo/alguén) → próclise
Interferencia: conmigo
Forma normativa: comigo
Categoría: pronome
Explicación: En galego: comigo, contigo, consigo, connosco, convosco.
Exemplo incorrecto: Conmigo non contes para iso.
Exemplo correcto: Comigo non contes para iso.