อาการหลงผิดคะกราส์

Question: การทดแทนคุณลักษณะเป็นอาการหนึ่งของโรคจิตใช่หรือไม่?




อาการหลงผิดคะกราส์ (English: Capgras delusion) หรือ กลุ่มอาการคะกราส์  (English: Capgras syndrome, /ka·'grɑ:/)[1][2]เป็นความผิดปกติที่บุคคลหลงผิดว่า  เพื่อน  คู่สมรส  บิดามารดา  หรือสมาชิกสนิทในครอบครัว  มีการทดแทนด้วยตัวปลอมที่มีรูปร่างหน้าตาเหมือนกัน  อาการหลงผิดคะกราส์จัดว่าเป็นกลุ่มอาการระบุผิดเพราะหลงผิด  (delusional misidentification syndrome) ซึ่งเป็นกลุ่มของความเชื่อแบบหลงผิด  ที่คนไข้ระบุบุคคล  สถานที่  หรือวัตถุ  แบบผิด ๆ (โดยปกติไม่ร่วมกัน)[3] ภาวะนี้สามารถเกิดเป็นแบบเฉียบพลัน  แบบชั่วคราว  หรือแบบเรื้อรังก็ได้  และมีแม้แต่กรณีที่คนไข้เชื่อว่า  กาลเวลามีการบิดเบือนหรือมีการทดแทน  
อาการนี้มักจะเกิดขึ้นในคนไข้โรคจิตเภทแบบหวาดระแวง  (paranoid schizophrenia)  แต่ก็เกิดขึ้นด้วยในคนไข้ที่มีความเสียหายในสมอง[4] และที่มีภาวะสมองเสื่อม[5] ภาวะนี้เกิดขึ้นบ่อย ๆ ในบุคคลที่มีโรคประสาทเสื่อม (neurodegenerative disease)  โดยเฉพาะในวัยชรา[6] ภาวะนี้มีรายงานด้วยว่าเกิดขึ้นสัมพันธ์กับโรคเบาหวาน ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย และโรคไมเกรน[7] ที่พิเศษในกรณีหนึ่งก็คือ  อาการนี้เกิดขึ้นในคนปกติอย่างชั่วคราว  เพราะยาระงับความรู้สึกเคตามีน[8] ภาวะนี้เกิดขึ้นบ่อยกว่าในหญิง  โดยอัตราส่วนผู้หญิงต่อผู้ชาย เป็น 3 ต่อ 2 [9]
ข้อมูลที่ได้รวบรวมจากผู้มีอาการหลงผิดคะกราส์  อาจจะมีผลต่อความเข้าใจเกี่ยวกับการรับรู้ใบหน้า และประสาทกายวิภาค   ของทั้งบุคคลปกติและของคนไข้ผู้มีอาการนี้[3]
ประวัติ
กลุ่มอาการคะกราส์มีชื่อตามโจเซ็ฟ คะกราส์ (ค.ศ. 1873–1950) แพทย์จิตเวชชาวฝรั่งเศส  ผู้ได้พรรณนาถึงความผิดปกตินี้เป็นคนแรก  ในปี ค.ศ. 1923 ในผลงานวิจัยที่เขียนร่วมกับชอน เรอโบล-ลาชอซ์[10]  ที่กล่าวถึงกรณีของหญิงชาวฝรั่งเศสชื่อว่า  นางเอ็ม  (Mme M.)  ผู้ที่บ่นว่า  คนตัวปลอมได้เข้ามาแทนที่สามีของเธอและคนอื่น ๆ ที่เธอรู้จัก[4] คะกราส์และเรอโบล-ลาชอซ์ได้เริ่มต้นเรียกอาการเหล่านี้ว่า  "อาการหลอนเห็นตัวปลอม"  (French: l’illusion des sosies)[11]
กลุ่มอาการคะกราส์ได้รับการพิจารณาในยุคต้น ๆ ว่า เป็นโรคทางจิตเวช  คือ  เป็นอาการของโรคจิตเภท  และเป็นโรคในหญิงเท่านั้น  (แม้ว่า  ตอนนี้เรารู้แล้วว่า  ไม่ใช่เป็นแบบนี้[12]) โดยเป็นอาการของโรคฮิสทีเรีย   คำอธิบายเกี่ยวกับกลุ่มอาการคะกราส์ที่ได้รับการเสนอหลังจากคำอธิบายของคะกราส์และเรอโบล-ลาชอซ์  เป็นคำอธิบายทางจิตเวชโดยมาก  เมื่อมาถึงคริสต์ทศวรรษ 1980 เท่านั้น  ที่ความสนใจในเหตุเกิดของกลุ่มอาการคะกราส์จึงเริ่มเปลี่ยนไปยังรอยโรคในสมอง  ซึ่งความจริงปรากฏร่วมกับโรคมาตั้งแต่แรกแล้ว   แต่ได้รับการพิจารณาว่า  ไม่มีความสัมพันธ์  หรือเป็นความบังเอิญเท่านั้น ทุกวันนี้  เราเข้าใจกลุ่มอาการคะกราส์แล้วว่า  เป็นความผิดปกติทางประสาท  ซึ่งอาการหลงโดยหลักเกิดขึ้นจากรอยโรค  หรือความเสื่อมในสมอง[13]
อาการปรากฏ
กรณีศึกษา 2 กรณีเหล่านี้  เป็นตัวอย่างของอาการหลงผิดคะกราส์ในจิตเวชศาสตร์  ได้แก่
จากงานของพาซเซอร์และวอร์น็อค ปี  ค.ศ. 1991[14] นางดี  ผู้เป็นแม่บ้านวัย 74 ปี  ที่เร็ว ๆ นี้เพิ่งออกจากโรงพยาบาลในพื้นที่  หลังจากที่ได้การรับเข้าโรงพยาบาลเพราะเหตุจิตเวช  ได้มาที่ศูนย์ของเราเพื่อหาความเห็นที่สอง[15]  หลังจากได้การรับเข้าโรงพยาบาลแรก  เธอได้รับการวินิจฉัยว่า  เป็นโรคจิตนอกแบบ  เพราะความเชื่อของเธอว่า  ชายอีกคนหนึ่งผู้ไม่มีความสัมพันธ์กันได้เข้ามาทดแทนสามีของเธอ   เธอได้ปฏิเสธที่จะนอนร่วมกับชายตัวปลอมนั้น  ได้ล็อกประตูห้องนอนของเธอในยามวิกาล  ได้ขอปืนจากบุตรชายของเธอ  และในที่สุด  ได้ทำการต่อสู้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจผู้จะพาเธอไปเข้าโรงพยาบาล  ในบางครั้งบางคราวเธอก็เชื่อว่า  สามีของเธอเป็นบิดาของเธอที่สิ้นชีวิตไปนานแล้ว  เธอสามารถรู้จำสมาชิกคนอื่น ๆ ในครอบครัวได้ ยกเว้นสามีของเธอเท่านั้น
จากงานของซิ๊งก์แมน ปี ค.ศ 2008[16] ไดแอนเป็นหญิงวัย 28 ปี  ผู้หมอพบเพื่อการประเมินเพื่อเตรียมตัวให้ออกจากโรงพยาบาลจิตเวช  นี่เป็นการเข้าโรงพยาบาลเพราะเหตุจิตเวชของเธอเป็นครั้งที่  3  ภายใน  5  ปี  ไดแอนเป็นคนขี้อายและไม่สังสรรค์กับใคร  และเพิ่งจะปรากฏอาการโรคจิตเมื่อมาถึงวัย  23  ปี  หลังจากที่ได้รับการตรวจโดยแพทย์ประจำตัว  เธอจึงเริ่มเกิดความวิตกกังวลว่า  แพทย์ของเธออาจจะทำความเสียหายภายในแก่เธอ  และเธออาจจะไม่สามารถตั้งครรภ์ได้  อาการของเธอดีขึ้นเมื่อได้รับการเยียวยารักษาสำหรับโรคจิต  แต่แย่ลงหลังจากออกจากโรงพยาบาลแล้วเพราะไม่ยอมทานยา  เมื่อเธอเข้าโรงพยาบาลอีก 8 เดือนหลังจากนั้น  เธอจึงเริ่มมีอาการหลงผิดว่า  มีชายผู้หนึ่งกำลังก๊อปปี้ "จอหนัง"   ของบุคคลต่าง ๆ  และเขาได้ก๊อปปี้จอหนังสองจอที่เป็นของเธอ  จอหนึ่งนิสัยชั่วร้าย  และจอหนึ่งนิสัยดี  เธอได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตเภทพร้อมทั้งอาการหลงผิดคะกราส์  เธออยู่ในสภาพแต่งตัวไม่เรียบร้อย  และมีจุดบนหนังศีรษะของเธอที่ไม่มีผม  เพราะเหตุแห่งการทำร้ายตัวเอง
ส่วนกรณีต่อมานี้เป็นตัวอย่างของอาการหลงผิดคะกราส์ที่เกิดจากโรคประสาทเสื่อม (neurodegenerative disease)
จากงานของลูค์เชลลีและสปินน์เลอร์ ปี ค.ศ 2007[17] เฟร็ด  ชายวัย  58  ปีผู้มีการศึกษาระดับมัธยมปลาย  ได้มาเพื่อการตรวจสอบทางประสาทและทางประสาทจิตวิทยา  เพราะมีความผิดปกติในการรับรู้และในพฤติกรรม  เขาได้ทำงานเป็นหัวหน้าของหน่วยงานเล็ก ๆ ที่ทำงานเกี่ยวกับการวิจัยด้านพลังงานจนกระทั่งถึงเมื่อ 2-3 เดือนที่แล้ว  ประวัติทางเวชศาสตร์และจิตเวชของเขาไม่มีอะไรผิดปกติ ...  ภรรยาขอเฟร็ดรายงานว่า  ภายใน 15 เดือนจากที่เริ่มมีอาการผิดปกติ  เฟร็ดเริ่มเห็นเธอเป็นตัวปลอม  ปรากฏการณ์นี้ครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อหลังจากที่กลับมาบ้าน  เฟร็ดถามเธอว่า  วิลมาอยู่ที่ไหน  หลังจากการตอบของเธอว่า  เธออยู่ที่นี่ไง  ที่ทำให้เฟร็ดแปลกใจ  เขาก็ปฏิเสธอย่างเป็นจริงเป็นจังว่า  เธอไม่ใช่วิลมาภรรยาของเขา  ผู้ที่เขารู้จักเป็นอย่างดีในฐานะมารดาของบุตรของเขา  และยังกล่าววิจารต่อไปอย่างปกติธรรมดาว่า  วิลมาคงจะออกไปข้างนอก  และเดี๋ยวคงจะกลับมาภายหลัง ... เฟร็ดมีความเสื่อมลงของการรับรู้อย่างต่อเนื่อง  ที่เป็นไปอย่างรุนแรงและรวดเร็ว  และนอกจากความเสื่อมทางการรับรู้แล้ว  ก็ยังปรากฏอาการทางประสาทจิตวิทยา ที่มีความปั่นป่วนของการใช้ภาษาเป็นอาการเด่น  ซึ่งบอกเป็นนัยถึงความผิดปกติทางกิจบริหารของสมองกลีบหน้า  ความบกพร่องทางการรับรู้ของเขาไปสุดด้วยกลุ่มอาการที่เกิดจากความเสียหายอย่างรุนแรงและกว้างขวางของสมองส่วนหน้า
เหตุ
มีการเห็นพ้องกันโดยทั่ว ๆ ไปว่า  อาการหลงผิดคะกราส์มีมูลฐานที่ซับซ้อนในสมอง  และจะสามารถเข้าใจได้ง่ายกว่า  โดยวิธีการตรวจสอบความเสียหายทางประสาทกายวิภาค  ที่สัมพันธ์กับกลุ่มอาการ[18]
หลักฐานแรก ๆ ที่อาจจะชี้เหตุที่ก่อให้เกิดอาการนี้  มาจากงานวิจัยของคนไข้บาดเจ็บทางสมองผู้เกิดมีภาวะไม่รู้ใบหน้า  (prosopagnosia)  ผู้ไม่มีการรับรู้ใบหน้าแบบเหนือสำนึก  ถึงแม้ว่าจะสามารถรู้จำวัตถุทางตาประเภทอื่น ๆ ได้  แต่ว่า  งานวิจัยปี ค.ศ. 1984 ของเบาเออร์กลับแสดงว่า  ถึงแม้ว่าการรู้จำใบหน้าเหนือสำนึกจะบกพร่อง  คนไข้ภาวะนี้กลับแสดงความเร้าทางประสาทที่เกิดขึ้นโดยไม่สมัครใจ (วัดโดยการนำไฟฟ้าของผิวหนัง)  เมื่อเห็นใบหน้าของคนที่คุ้นเคย[19]  เป็นผลงานวิจัยที่บอกเป็นนัยว่า  มีวิถีประสาทสองทางในการรู้จำใบหน้า  คือวิถีเหนือสำนึกและวิถีใต้สำนึก
ในบทความปี ค.ศ. 1990 ที่พิมพ์ใน วารสารจิตเวชศาสตร์แห่งประเทศอังกฤษ (British Journal of Psychiatry) นักจิตวิทยาเฮเด็น เอ็ลลิส และแอนดี้ ยัง ได้ตั้งสมมุติฐานว่า  คนไข้อาการหลงผิดคะกราส์อาจจะมีภาวะตรงกันข้ามกันกับภาวะไม่รู้ใบหน้า  คือว่า  ในอาการหลงผิดคะกราส์  ความสามารถเหนือสำนึกเพื่อรู้จำใบหน้าไม่มีความเสียหาย  แต่อาจจะมีความเสียหายในระบบที่ก่อให้เกิดความเร้าความรู้สึกโดยอัตโนมัติ  (คือไม่ได้อยู่ใต้อำนาจจิตใจ)  ต่อใบหน้าที่มีความคุ้นเคย[20] ซึ่งอาจจะนำไปสู่ปรากฏการณ์ที่คนไข้สามารถรู้จำบุคคลได้  แต่กลับมีความรู้สึกว่า  มีอะไรบางอย่างที่ผิดปกติในบุคคลนี้  ในปี ค.ศ. 1997 เฮเด็น เอ็ลลิสและคณะ  ได้พิมพ์ผลงานวิจัยในคนไข้ 5 คนที่มีอาการหลงผิดคะกราส์  ผู้ล้วนแต่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตเภท  เอ็ลลิสได้รับรองยืนยันสมมุติฐานของตนว่า  ถึงแม้ว่า  คนไข้จะสามารถรู้จำใบหน้าโดยจิตเหนือสำนึก  แต่กลับไม่แสดงความเร้าทางความรู้สึกที่ควรแสดง[21] คือ  คนไข้แสดงความรู้สึกอัตโนมัติเหมือนกับเจอกับคนแปลกหน้า  ส่วนงานวิจัยของยัง  (ค.ศ. 2008) ได้ตั้งสมมุติฐานว่า  คนไข้ที่มีโรคนี้สูญเสียความคุ้นเคย  ไม่ใช่บกพร่องความคุ้นเคย[22]
วิลเลียม เฮอร์สไตน์  และรามะจันทรัน รายงานการค้นพบที่คล้าย ๆ กัน  ในบทความตีพิมพ์เกี่ยวกับคนไข้คนเดียว  ที่มีอาการหลงผิดคะกราส์ หลังจากเกิดความบาดเจ็บในสมอง[23]   รามะจันทรันได้กล่าวถึงกรณีนี้ในหนังสือของเขาที่ชื่อว่า  Phantoms in the Brain (แฟนตอมในสมอง)[24] และบรรยายเรื่องนี้ไว้ในงานประชุม TED 2007[25]  เนื่องจากว่า คนไข้สามารถรับรู้ความรู้สึกและสามารถรู้จำใบหน้าได้   แต่ไม่ปรากฏความรู้สึกเมื่อรู้จำใบหน้าที่คุ้นเคย  รามะจันทรันจึงตั้งสมมุติฐานว่า  เหตุของอาการหลงผิดคะกราส์ก็คือการตัดขาดออกจากกันของสมองกลีบขมับ  ซึ่งเป็นเขตที่รู้จำใบหน้า และระบบลิมบิก  ซึ่งเป็นเขตที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ความรู้สึก  และถ้าจะกล่าวโดยเฉพาะเจาะจงแล้ว  รามะจันทรันเน้นการตัดขาดออกจากกันระหว่างอะมิกดะลา  กับรอยนูนสมองกลีบขมับด้านล่าง (inferior temporal gyrus)[4]
ในปี ค.ศ. 2010 วิลเลียม เฮอร์สไตน์ ได้ปรับปรุงทฤษฎีของเขาเพื่อที่จะอธิบายว่า  ทำไมผู้มีอาการหลงผิดคะกราส์จึงมีปฏิกิริยาเช่นนั้น  คือปฏิเสธบางคนว่าเป็นคนที่คุ้นเคย[26] เฮอร์สไตน์ได้อธิบายทฤษฎีปรับปรุงนี้ว่า[27]
...ทฤษฏีปัจจุบันของผมเกี่ยวกับอาการหลงผิดคะกราส์  มีความเฉพาะเจาะจงกว่ารุ่นที่แล้วที่ผมกล่าวถึงในบทความในปี ค.ศ. 1997 ที่เขียนร่วมกับรามะจันทรัน  ตามทฤษฎีปัจจุบัน  เรามีแผนที่สำหรับบุคคลที่เรารู้จักดี  เป็นแผนที่แบบผสมมี 2 ส่วน ส่วนแรกเป็นแผนที่ของรูปลักษณ์ภายนอกของบุคคล  เป็นต้นว่า  รูปร่างท่าทางและเสียง  อีกส่วนหนึ่งเป็นแผนที่ของลักษณะภายในของบุคคล  เป็นต้นว่า  บุคคลิก  ความเชื่อ  อารมณ์ความรู้สึกที่เป็นเอกลักษณ์  และความชอบใจ    อาการหลงผิดคะกราส์เกิดขึ้น  เมื่อแผนที่ภายในมีความเสียหาย  หรือไม่สามารถจะเข้าถึงได้  นี่ก่อให้เกิดความรู้สึกถึงบุคคลหนึ่งว่า  มีรูปลักษณ์ภายนอกที่ถูกต้อง  แต่เหมือนกับเป็นบุคคลอื่นโดยลักษณะภายใน  คือเหมือนกับเป็นตัวปลอมนั่นเอง ทฤษฎีนี้ให้คำอธิบายที่เฉพาะเจาะจงกว่า  และเข้ากันได้ดีกับสิ่งที่คนไข้พูด  เป็นการแก้ปัญหาที่มีอย่างหนึ่งในสมมุติฐานก่อน  ซึ่งก็คือ  มีคำอธิบายได้หลายอย่าง  เกี่ยวกับอาการไร้ความรู้สึกเมื่อเห็นใครคนหนึ่ง

ยิ่งไปกว่านี้  รามะจันทรันก็ยังเสนอว่า  มีความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มอาการคะกราส์  กับความยากลำบากโดยทั่ว ๆ ไปในการปะติดปะต่อความจำอาศัยเหตุการณ์  (episodic memory)  ที่สืบต่อกัน  เพราะอารมณ์ความรู้สึกมีบทบาทสำคัญในการสร้างความทรงจำ.  เนื่องจากว่า  คนไข้ไม่สามารถประสานความทรงจำกับอารมณ์ความรู้สึกเข้าด้วยกัน  คนไข้จึงเชื่อว่า  วัตถุในภาพที่เห็นเป็นวัตถุใหม่ในทุก ๆ ครั้งที่เห็น  แม้ว่า  วัตถุเหล่านั้นควรที่จะก่อให้เกิดอารมณ์ความรู้สึก  (เช่นความรู้สึกว่า  เป็นคนสนิท  เป็นวัตถุที่คุ้นเคย  หรือเป็นวัตถุเกี่ยวกับตน)[28]
นักวิจัยอื่น ๆ เช่นเมอร์ริน  และซิลเบอร์ฟาร์บ  (ปี ค.ศ. 1976)[12] ได้เสนอความเชื่อมต่อกันระหว่างกลุ่มอาการคะกราส์  กับความบกพร่องของระบบความทรงจำบางส่วน  พวกเขาได้เสนอว่า  บุคคลที่สำคัญและที่คุ้นเคย  (ซึ่งก็คือบุคคลที่เป็นที่ตั้งของความหลงผิดคะกราส์) มีความเกี่ยวข้องกับความทรงจำหลายระดับทางตา  หู  การกระทบสัมผัส  และประสบการณ์อื่น ๆ ที่สัมพันธ์กับบุคคลเหล่านั้น  ดังนั้น  กลุ่มอาการคะกราส์สามารถเข้าใจได้  โดยเป็นความเป็นอย่างไม่สัมพันธ์ของวัตถุ  (คือของบุคคลเหล่านั้น) ในการรับรู้ในสมองระดับสูง 
เป็นไปได้มากว่า  ต้องมีความบกพร่องอย่างอื่น  นอกจากความเสียหายต่อการตอบสนองอัตโนมัติคือการเร้าความรู้สึก  เพราะว่าคนไข้บางพวกมีความเสียหายอย่างนี้  แต่ไม่มีอาการของความหลงผิด[29] เอ็ลลิสและคณะเสนอว่า  มีองค์ประกอบที่สอง  ที่อธิบายเหตุผลความที่ประสบการณ์ไม่ปกติอย่างนี้  กลับกลายเป็นความเชื่อที่ประกอบด้วยความหลงผิด  องค์ประกอบที่สองนี้มีการเสนอว่า  เป็นความบกพร่องในการคิดโดยเหตุผล.  แม้ว่า  ยังไม่มีความบกพร่องที่เฉพาะเจาะจง  ที่สามารถอธิบายอาการของความหลงผิดคะกราส์ในทุก ๆ กรณี[30] แต่ก็มีนักวิจัยหลายท่านที่เสนอให้รวมความรู้สึกที่เป็นอัตวิสัย  ในแบบอธิบายของกลุ่มอาการคะกราส์  เพื่อที่จะเข้าใจกลไกที่ยังการสร้างความเชื่อและการดำรงไว้ซึ่งความเชื่อที่ประกอบด้วยความหลงผิดนั้น  ให้เป็นไปได้[31][32]
กลุ่มอาการคะกราส์ยังมีความเกี่ยวข้องกับ  reduplicative paramnesia[33] ซึ่งเป็นความเชื่อแบบหลงผิดอีกอย่างหนึ่ง  เนื่องจากกลุ่มอาการทั้งสองนี้มีความสัมพันธ์กันอย่างสูง  จึงมีทฤษฎีที่เสนอว่า  เขตสมองเขตเดียวกันมีผลต่ออาการทั้งสอง และดังนั้น  อาการทั้งสองจึงมีความเกี่ยวข้องทางประสาทที่เหมือนกัน  เนื่องจากมีความเข้าใจว่า  สมองกลีบหน้ามีผลต่อ  reduplicative paramnesia    ดังนั้นจึงเชื่อกันว่า  กลุ่มอาการคะกราส์ก็มีความสัมพันธ์กับสมองกลีบหน้าเช่นกัน[34]  และถึงแม้ว่า  อาจจะไม่มีความเสียหายโดยตรงต่อสมองกลีบหน้า  แต่ว่า  แม้แต่การเข้าไปขัดขวางสัญญาณที่เป็นไปในระหว่างสมองเขตอื่น ๆ กับสมองกลีบหน้า  ก็ยังสามารถจะให้ผลเป็นกลุ่มอาการคะกราส์เช่นกัน[6]
การรักษา
การบำบัดโรคเป็นรายบุคคลอาจจะเป็นวิธีที่ดีที่สุด  ในการรักษาอาการหลงผิดของแต่ละคน  ความอดทนบากบั่นของผู้รักษาเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อที่จะเห็นใจคนไข้ในขณะบำบัดโรค  โดยที่ไม่เข้าไปรับรองระบบความคิดเห็นผิด ๆ ของคนไข้  หรือเข้าไปประจันหน้ากับความหลงผิดนั้นมากเกินไป  เทคนิคปรับการรับรู้เช่นการตรวจสอบความจริง  (reality testing)  และการเปลี่ยนกรอบความจริง  (reality reframing) เป็นเทคนิคที่ใช้ได้  นอกจากนั้นแล้ว  ยังมีการใช้ยารักษาโรคจิตและยารักษาอย่างอื่น ๆ   ที่ให้ผลสำเร็จพอสมควร[35]
ดู
เขตรับรู้หน้าในรอยนูนรูปกระสวย
การรับรู้ใบหน้า
ภาวะไม่รู้ใบหน้า
เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 โดย  ดร. รามะจันทรัน ค.ศ. 2007, เป็นภาษาอังกฤษแต่มีคำบรรยายแปลด้านล่าง,  มีเรื่องของอาการหลงผิดคะกราส์
 on 
, with 

—Article in The New York Times Magazine by Carol W. Berman, MD.
หมวดหมู่:โรคจิต
หมวดหมู่:โรคมีอาการหลงผิด
หมวดหมู่:กลุ่มอาการของโรค