จังหวัดหนองคาย

Question: จังหวัดหนองคายมีพื้นที่เท่าไหร่?


หนองคาย เป็นจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนตั้งอยู่ในแอ่งสกลนครและอยู่ในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1  เป็นจังหวัดชายแดนและเป็นจังหวัดที่เงียบสงบ น่าอยู่และน่าท่องเที่ยว มีพื้นที่ส่วนใหญ่ติดฝั่งแม่น้ำโขง ตรงข้ามกับประเทศลาว มีพื้นที่แคบแต่ยาว มีชื่อเสียงด้านการท่องเที่ยว โดยเฉพาะการชมบั้งไฟพญานาคในวันออกพรรษา
ประวัติศาสตร์

เมืองหนองคายมีชื่อปรากฏอยู่ในพงศาวดารล้านช้างตลอดยุคสมัย ดังเช่นปรากฏเป็นชื่อเมืองเวียงคุก เมืองปะโค เมืองปากห้วยหลวง (อำเภอโพนพิสัยในปัจจุบัน) และนอกจากนี้ยังปรากฏในศิลาจารึกจำนวนมากที่กษัตริย์แห่งเวียงจันทน์ได้สร้างไว้ในบริเวณจังหวัดหนองคาย โดยเฉพาะเมืองปากห้วยหลวงเป็นเมืองลูกหลวง นอกจากนี้ในรัชสมัยพระเจ้าวรรัตนธรรมประโชติฯ พระราชโอรสในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช ได้ตั้งสมเด็จพระสังฆราชวัดมุจลินทรอารามอยู่ที่เมืองห้วยหลวง และยังพบจารึกที่วัดจอมมณี ลงศักราช พ.ศ. 2098 จารึกวัดศรีเมือง พ.ศ. 2109 จารึกวัดศรีบุญเรือง พ.ศ. 2151 เป็นต้น      
นอกจากนี้ยังพบโบราณสถานอิทธิพลล้านช้างจำนวนมาก เช่น พระธาตุต่าง ๆ โดยเฉพาะพระธาตุบังพวน สร้างก่อน พ.ศ. 2106 จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา (อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู) ลงศักราช พ.ศ. 2106 กล่าวถึงพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช ได้อุทิศข้าทาสและที่ดินแก่วัดถ้ำสุวรรณคูหา และได้สร้างพระพุทธรูปไว้ที่พระธาตุบังพวนอีกด้วย                
เมื่อ พ.ศ. 2322 กองทัพสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้ชัยชนะกรุงศรีสัตนาคนหุตเวียงจันทน์แล้ว หัวเมืองหนองคายยังอยู่ใต้ความควบคุมของเวียงจันทน์เช่นเดิมหลังกรณีเจ้าอนุวงศ์ พ.ศ. 2369 – 2370 ฝ่ายกรุงเทพฯ มีนโยบายอพยพผู้คนมาฝั่งภาคอีสานจึงยุบเมืองเวียงจันทน์ปล่อยให้เป็นเมืองร้าง ชาวเมืองเวียงจันทน์บางส่วนก็อพยพมาภาคกลางและบางส่วนก็อยู่ที่บริเวณเมืองเวียงคุก เมืองปะโค (อำเภอเมืองหนองคายในปัจจุบัน)                
เมื่อจัดการบ้านเมืองเรียบร้อยแล้ว เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) อัครมหาเสนาบดีสมุหนายก จึงกราบบังคมทูลพระกรุณาให้ท้าวสุวอ (บุญมา) เป็นเจ้าเมือง ยกบ้านไผ่ (ละแวกเดียวกับเมืองปะโคเมืองเวียงคุก) เป็นเมืองหนองคาย ท้าวสุวอเป็น "พระปทุมเทวาภิบาล" เจ้าเมืองคนแรก มีเจ้าเมืองต่อมาอีก 2 คน คือ พระปทุมเทวาภิบาล (เคน ณ หนองคาย) ผู้เป็นบุตรและพระยาปทุมเทวาภิบาล (เสือ ณ หนองคาย) ผู้เป็นหลาน
เมื่อ พ.ศ. 2428 เกิดสงครามปราบฮ่อครั้งที่สองในบริเวณทุ่งไหหิน (ทุ่งเชียงคำ) พวกฮ่อกำเริบตีมาจนถึงเวียงจันทน์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทราบข่าวศึกฮ่อ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทองกองก้อนใหญ่ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคมขณะดำรงพระอิสริยศเป็น กรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคม เป็นแม่ทัพปราบฮ่อครั้งนั้นจนพวกฮ่อแตกหนี และสร้างอนุสาวรีย์ปราบฮ่อไว้ที่เมืองหนองคาย เมื่อ พ.ศ. 2429                  
ต่อมา พ.ศ. 2434 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคมดำรงตำแหน่งข้าหลวงมณฑลลาวพวน (ภายหลังเปลี่ยนเป็นมณฑลอุดร) ได้ตั้งที่ทำการที่เมืองหนองคาย ครั้นเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ไทยถูกกำหนดเขตปลอดทหารภายในรัศมี 50 กิโลเมตรจากชายแดน จึงย้ายกองบัญชาการมลฑลลาวพวนมาตั้งที่ตำบลหมากแข้ง อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติปกครองพื้นที่ขึ้นโดยให้ยกเลิกระบอบเจ้าปกครองทั่วประเทศ  ในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ 2458  กระทรวงมหาดไทยจึงได้มีคำสั่งสถาปนาเมืองข้าหลวงปกครอง ซึ่งต่อมาเรียกว่าผู้ว่าราชการจังหวัด  และในปี พ.ศ. 2476  ได้มีการจัดระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาคเป็นจังหวัดและอำเภอ  หนองคายจึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นจังหวัด
ในปี พ.ศ. 2554 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้มีพระราชบัญญัติตั้งจังหวัดบึงกาฬ พ.ศ. 2554  (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่  22 มีนาคม 2554)  มีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 23 มีนาคม 2554  โดยให้แยกอำเภอบึงกาฬ อำเภอปากคาด อำเภอโซ่พิสัย อำเภอพรเจริญ อำเภอเซกา อำเภอบึงโขงหลง อำเภอศรีวิไล และอำเภอบุ่งคล้า ออกจากจังหวัดหนองคาย ไปตั้งเป็นจังหวัดบึงกาฬ [1]
รายชื่อเจ้าเมืองและผู้ว่าราชการ

ภูมิศาสตร์
ที่ตั้งและอาณาเขต
จังหวัดหนองคาย มีเนื้อที่ประมาณ 3,026.534 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 1,891,583 ไร่ (นับเป็นจังหวัดที่มีขนาดเล็กที่สุดของภาคอีสาน โดยพื้นที่ทั้งหมดก่อนที่จังหวัดบึงกาฬจะแยกตัวไป มีประมาณ 7,332 ตารางกิโลเมตร[2]) ลักษณะเป็นรูปยาวเรียงทอดไปตามลำน้ำโขง ซึ่งเป็นเส้นกั้นเขตแดนกับประเทศลาว มีความยาวทั้งสิ้น 195 กิโลเมตร ความกว้างของพื้นที่ที่ทอดขนานไปตาม ลำน้ำโขงโดยเฉลี่ย 20 - 25 กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานครตามทางหลวงแผ่นดินสาย 2 (มิตรภาพ) ประมาณ 615 กิโลเมตร และมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับกำแพงนครเวียงจันทน์ เขตเมืองหลวงของประเทศลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นแนวพรมแดน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอปากคาด และอำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร อำเภอเพ็ญ อำเภอสร้างคอม อำเภอบ้านดุง อำเภอนายูง และอำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอปากชม จังหวัดเลย[3]
ภูมิประเทศและภูมิอากาศ
สภาพภูมิประเทศของจังหวัดหนองคายมีลักษณะทอดยาวตามลำน้ำโขง จังหวัดหนองคายเป็นจังหวัดชายแดนทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน มีอาณาเขตติดกับกรุงเวียงจันทน์ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นเส้นกั้นเขตแดน จังหวัดหนองคายเป็นจังหวัดชายแดนที่มีเอกลักษณ์พิเศษโดยมีพื้นที่ทอดขนานยาวไปตามลำน้ำโขง ความกว้างของพื้นที่ทอดขนานไปตามลำน้ำโขงโดยเฉลี่ยประมาณ 20 – 25 กิโลเมตร ช่วงที่กว้างที่สุดอยู่ที่อำเภอเฝ้าไร่ และช่วงที่แคบที่สุดอยู่ที่อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคายมีอำเภอที่อยู่ติดกับลำน้ำโขง  6 อำเภอ คือ อำเภอสังคม อำเภอท่าบ่อ อำเภอศรีเชียงใหม่ อำเภอเมือง อำเภอโพนพิสัย และอำเภอรัตนวาปี และมีอาณาเขตติดต่อกับ ประเทศลาว คือ แขวงเวียงจันทน์ นครหลวงเวียงจันทน์  และแขวงบอลิคำไซ
จังหวัดหนองคายมีจุดผ่านแดนไป ประเทศลาว  รวม 6 จุด  เป็นจุดผ่านแดนถาวร 2 จุด และจุดผ่อนปรน 4 จุด จุดผ่านแดนที่สำคัญและเป็นสากล คือ ด่านสะพานมิตรภาพไทย - ลาว  ซึ่งรัฐบาลออสเตรเลีย-ไทย-ประเทศลาว ร่วมมือกันสร้างและเป็นประตูไปสู่อินโดจีน
ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ราบสูง แยกได้เป็น 4 บริเวณ คือ 
พื้นที่ค่อนข้างราบ ได้แก่ เขตอำเภอเมืองหนองคาย อำเภอท่าบ่อ และอำเภอศรีเชียงใหม่ ซึ่งใช้ประโยชน์ในการทำนา และปลูกพืชบริเวณริมน้ำโขง
พื้นที่เป็นคลื่นลอนลาด กระจายอยู่ทุกอำเภอเป็นหย่อมๆ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นที่ทำนาและปลูกพืชไร่ พืชสวนและป่าธรรมชาติ
พื้นที่เป็นคลื่นลอนชันและเป็นเขาเป็นป่าธรรมชาติ เช่น ป่าไม้เต็งรัง เบญจพรรณ พบในเขตอำเภอสังคม
สภาพพื้นที่เป็นภูเขาที่มีความสูงชัน จากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 200 เมตร เป็นบริเวณเทือกเขาต่างๆ ทางทิศตะวันตกในเขตอำเภอสังคม[3]
เนื่องจากแม่น้ำโขงไหลผ่านอำเภอต่างๆ เกือบทุกอำเภอ จึงก่อให้เกิดประโยชน์ในการเกษตรกรรม ราษฎรได้อาศัยแม่น้ำโขงเป็นแหล่งน้ำที่ใช้เพื่อการเกษตรและอุปโภคบริโภค โดยเฉพาะราษฎรที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำโขง จะได้รับประโยชน์มากกว่าราษฎรที่อยู่ลึกเข้าไปจากแม่น้ำโขง นอกจากนี้สำนักงานพลังงานแห่งชาติได้จัดตั้งสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า ในพื้นที่ 9 อำเภอ รวมทั้งสิ้น 82 สถานี เพื่อทำการสูบน้ำจากแม่น้ำโขงและแหล่งน้ำอื่น ๆ ขึ้นมาใช้เพื่อการเกษตรกรรม
ลักษณะอากาศจัดอยู่ในจำพวกฝนแถบร้อนและแห้งแล้ง (ธ.ค. - ม.ค.)  ในฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ อุณหภูมิจะเริ่มลดในเดือนพฤศจิกายนและต่ำสุดในช่วงเดือนธันวาคมถึงมกราคม ในช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม เป็นช่วงเปลี่ยนฤดู อุณหภูมิจะสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในเดือนมีนาคม และร้อนจัดในเดือนเมษายน  ในฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงใต้ (มิ.ย.- ก.ค.)  อุณหภูมิโดยทั่วไปจะลดลง และในเดือนตุลาคมอุณหภูมิจะเริ่มลดลงจนอากาศหนาวเย็น
อุณหภูมิต่ำสุดรายปีอยู่ที่  9.50  องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดรายปีอยู่ที่  40.60  องศาเซลเซียสเฉลี่ยรายปีอยู่ที่  26.46  องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนทั้งปีอยู่ที่ 1,843.6  มิลลิเมตรต่อปี[4][3]

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

ตราประจำจังหวัดหนองคาย

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด คือ พญานาคหรืองูใหญ่
อักษรย่อชื่อจังหวัด คือ นค
คำขวัญประจำจังหวัด คือ วีรกรรมปราบฮ่อ หลวงพ่อพระใส สะพานไทย-ลาว
ตราประจำจังหวัด คือ รูปกอไผ่ริมหนองน้ำ มีภูเขาหัวน้ำอุ่นอยู่เบื้องหลัง เพราะที่ตั้งเมืองหนองคายนี้เดิมชื่อบ้านไผ่เพราะมีกอไผ่อยู่ทั่วไป จึงมีกอไผ่ประกอบในตราประจำจังหวัด และมีหนองน้ำใหญ่ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า "หนองคาย" เดิมหนองคายถูกเรียกเพี้ยนมาจากคำว่า "หนองค่าย" ในช่วงรัชกาลที่ 5 จึงมีการเปลี่ยนชื่อเมืองเป็นหนองคายตั้งแต่นั้นมาถึงปัจจุบัน ตราประจำจังหวัดหนองคาย ออกแบบโดย กรมศิลปากร ซึ่งได้เริ่มใช้เมื่อ พ.ศ. 2483 เป็นต้นมา
ต้นไม้ประจำจังหวัด คือ ต้นชิงชัน (([Dalbergia oliveri]error: {{lang}}: text has italic markup (help))
ดอกไม้ประจำจังหวัด คือ ดอกชิงชัน
สัตว์น้ำประจำจังหวัด คือ ปลายี่สก ([Probarbus jullieni]error: {{lang}}: text has italic markup (help))
ภาษา คือ ประชากรส่วนใหญ่ในจังหวัดหนองคายจะใช้ภาษาไทยอีสานในการสื่อสาร คนหนองคายจะนิยมใช้คำว่า "หวา" หรือ "ฮะหวา" ลงท้ายประโยคคำถามถือว่าเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นอีกอย่างหนึ่ง ซึ่งคำว่า "หวา" นั้นมีความหมายว่า "หรอ,หรือ,จริงหรือ,อย่างนั้นหรือ" ตัวอย่างประโยค เช่น "เจ้ามี้ลูกซ้ายสองค้นหวา" (เขียนตามการออกสำเนียงของคนหนองคาย) ซึ่งแปลได้ว่า "คุณมีลูกชายสองคนหรือ" ซึ่งคำว่า "หวา" นี้ได้รับอิทธิพลมาจากภาษาลาว เนื่องจากในอดีตมีการอพยพถิ่นฐานของชาวลาวเวียงจันทน์เข้ามายังฝั่งจังหวัดหนองคายเป็นจำนวนมากและยังมีความสัมพันธ์กันมาช้านานตั้งแต่อดีตจึงทำให้ได้รับอิทธิพลทางด้านภาษามาด้วยซึ่งถ้าเป็นสำเนียงภาษาหนองคายแท้ๆจะพูดภาษาไทยอีสานสำเนียงเหน่อคล้ายจะออกเป็นสำเนียงภาษาลาวเวียงจันทน์ แต่เมื่อฟังดีๆแล้วจะไม่ใช่ภาษาลาวเวียงจันทน์แต่เป็นภาษาไทยอีสาน และจะใช้ภาษาไทยกลางสื่อสารกันในเมือง
เพลงประจำจังหวัด
อันจังหวัดหนองคาย จังหวัดหนองคาย อยู่ชายแดน ตามภูมิแผนที่ตั้งริมฝั่งโขง ภาคอีสานเรืองอร่ามเรืองอร่ามงามจรรโลง เกียรติดังโด่ง เป็นเมืองด่านบานประตู ชาวหนองคาย หนองคาย พี่น้องผองไทยกาจ ล้วนสามารถแสดงประจักษ์เป็นนักสู้ เคยชิงชัยห้าวหาญต้านศัตรู มิให้จู่โจมบุกรุกแดนไทย อันพี่น้องหนองคายชายก็ชาญ หญิงสะคราญหมดจดสวยสดใส ทุกคนเอื้ออารีมีนำใจ ถึงอยู่ไกลไมตรีสนิท เป็นมิตรเอย
กลุ่มชาติพันธุ์
เนื่องจากจังหวัดหนองคายมีชายแดนติดต่อกับประเทศลาวกว่า 200.82 กิโลเมตร และเป็นเมืองหน้าด่านในการทำสงครามในสมัยก่อน จึงทำให้มีการกวาดต้อนอพยพผู้คนจากทั้งฝั่งประเทศลาวและไทย (ในปัจจุบัน) ข้ามไปมา จึงทำให้มีกลุ่มคนหลายชาติพันธุ์ในจังหวัดหนองคาย แต่อย่างไรก็ตามในบันทึกทางประวัติศาสตร์ ได้บ่งบอกว่ามีกลุ่มคนที่อาศัยเป็นเมืองอยู่ในบริเวณนี้อยู่เดิม ได้แก่ เมืองพานพร้าว (อำเภอศรีเชียงใหม่) เมืองปากห้วยหลวง (อำเภอโพนพิสัย) ซึ่งเป็นหนึ่งในอาณาจักรล้านช้าง
การอพยพที่สำคัญ
เจ้าพระยาจักรี (ร.1) ในสมัยกรุงธนบุรี ได้ตีเมืองเวียงจันทน์ ในสมัย พ.ศ. 2321 ได้กวาดต้อนผู้คนจากเวียงจันทน์ มาไว้ที่ พานพร้าว ปะโค เวียงคุก
สมัยเจ้าอนุวงศ์ พ.ศ. 2369  มีการกวาดต้อนผู้คนในเขตหัวเมือง ไปไว้ที่เวียงจันทน์
พ.ศ. 2371  เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) รบชนะเจ้าอนุวงศ์ กวาดต้อนผู้คนกลับมาไว้ฝั่งไทย
สมัยสงครามอินโดจีน พ.ศ. 2436 มีการอพยพมาอยู่ฝั่งไทยเกือบครึ่งเมือง โดยพระยาศรีสุรศักดิ์ เจ้าเมืองบริคัณฑนิคม มาอยู่บ้านหนองแก้ว ปัจจุบันคือ อำเภอรัตนวาปี , พระกุประดิษฐ์บดี เจ้าเมืองจันทบุรี อพยพมาบ้านท่าบ่อเกลือ ปัจจุบันคือ อำเภอท่าบ่อ
ในปัจจุบันกลุ่มคนที่อพยพมาอยู่ในเขตจังหวัดหนองคาย ได้มีการปรับตัวและปรับเปลี่ยนเอกลักษณ์เฉพาะตัวให้กลมกลืนกับชาวพื้นเมืองที่ตั้งถิ่นฐานอยู่เดิมจนแทบไม่เห็นความแตกต่าง ทั้งการแต่งกาย ที่อยู่อาศัย ประเพณีต่าง ๆ จะสังเกตได้เฉพาะสำเนียงของภาษาพูด ที่ยังคงเหลือเค้าให้ทราบว่า เดิมเป็นชนเผ่าไหน  ซึ่งพอจำแนก ได้ดังนี้
กลุ่มชาวไทอีสาน/ลาวอีสาน เนื่องจากเดิมเป็นอาณาจักรล้านช้างจึงนับเป็นกลุ่มลาวล้านช้างด้วยแต่ถึงอย่างไร หน้าตา ผิวพรรณ สำเนียงการพูด ก็แตกต่างจากชาวลาว จึงน่าจะเรียกว่าไทอีสาน ถือว่าเป็นกลุ่มชนที่มากที่สุดในจังหวัดหนองคาย
กลุ่มไทพวน มีถิ่นฐานเดิมจากเมืองพวน แขวงเชียงขวาง ประเทศลาว  อาศัยอยู่ที่อำเภอศรีเชียงใหม่
กลุ่มไทลื้อ/ไทด่าน/ไทเหนือ เป็นกลุ่มที่อพยพมาจากเมืองหลวงพระบางและอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ปัจจุบันอยู่ที่อำเภอสังคมและอำเภอโพธิ์ตาก
กลุ่มคนญวน อพยพมาในสมัยสงครามอินโดจีน พร้อมๆ กับเจ้าเมืองจันทบุรี มาอยู่ที่อำเภอท่าบ่อ
ตามประวัติศาสตร์เดิม มีกลุ่มคนที่เป็นชาติพันธุ์ต่างๆ อพยพมาที่ จังหวัดหนองคาย มากกว่านี้ แต่ปัจจุบัน ไม่สามารถหาหลักฐาน หรือ สิ่งบอกเหตุว่าเป็นชนกลุ่มนั้นๆ หรือไม่  เนื่องจากมีการกลมกลืนกันเป็นไทอีสาน เกือบหมดแล้ว และมีบางส่วนที่เป็นกลุ่มคนที่อพยพมาจากจังหวัดอื่นๆ มาตั้งถิ่นฐานในอำเภอรัตนวาปี และอำเภอโพนพิสัย ซึ่งเรียกว่า ไทครัว เพราะในหมู่บ้านหนึ่งๆ จะมาจากหลากหลายจังหวัดและไม่สามารถสืบสานชาติพันธุ์ได้และปัจจุบันก็กลมกลืนกับชาวบ้านที่อาศัยอยู่เดิมเกือบหมดแล้ว
หน่วยการปกครอง
การปกครองส่วนภูมิภาค

การปกครองแบ่งออกเป็น 9 อำเภอ 62 ตำบล 678 หมู่บ้าน มีรายชื่ออำเภอตามหมายเลขในแผนที่ดังนี

การปกครองส่วนท้องถิ่น
มีจำนวนทั้งสิ้น 67 แห่ง แบ่งออกเป็นเทศบาลเมือง 2 แห่ง เทศบาลตำบล 17 แห่ง และ องค์การบริหารส่วนตำบล 48 แห่ง โดยเทศบาลสามารถจำแนกได้ตามพื้นที่ดังนี้





อำเภอเมืองหนองคาย
เทศบาลเมืองหนองคาย
เทศบาลตำบลเวียงคุก
เทศบาลตำบลหนองสองห้อง
เทศบาลตำบลหาดคำ
เทศบาลตำบลโพธิ์ชัย
เทศบาลตำบลกวนวัน
เทศบาลตำบลวัดธาตุ
เทศบาลตำบลปะโค
เทศบาลตำบลบ้านเดื่อ
อำเภอท่าบ่อ
เทศบาลเมืองท่าบ่อ
เทศบาลตำบลโพนสา
เทศบาลตำบลบ้านถ่อน
เทศบาลตำบลกองนาง
อำเภอโพนพิสัย
เทศบาลตำบลโพนพิสัย
เทศบาลตำบลสร้างนางขาว
อำเภอศรีเชียงใหม่
เทศบาลตำบลศรีเชียงใหม่
เทศบาลตำบลหนองปลาปาก
อำเภอสังคม
เทศบาลตำบลสังคม
อำเภอเฝ้าไร่
เทศบาลตำบลเฝ้าไร่
ประชากร

* ปี พ.ศ. 2554 ประชากรจังหวัดหนองคายลดลงเนื่องจากการจัดตั้งจังหวัดบึงกาฬ [6]
เศรษฐกิจ
การเกษตร
ประชากรโดยส่วนมากจะประกอบอาชีพทางการเกษตร เช่น ทำนา ทำสวน ทำไร่ ใช้ประโยชน์ที่ดินส่วนใหญ่เพื่อการเกษตร คิดเป็นร้อยละ 57.29 ของพื้นที่จังหวัด หรือ 2,625,441 ไร่ ซึ่งพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ ข้าว (นาปี) และยางพารา
นอกจากนั้น ยังมีการเลี้ยงปศุสัตว์และการทำประมง โดยปศุสัตว์ที่มีมูลค่าผลผลิตมากที่สุด คือ ไก่ไข่ สุกร โคพื้นเมือง เป็ดไข่ ไก่เนื้อ กระบือ เป็ดเนื้อ และโคพันธุ์ ส่วนด้านการประมงนั้น มีทั้งการเลี้ยงสัตว์น้ำในบ่อดิน บ่อซีเมนต์ กระชัง การจับสัตว์น้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติ การจับสัตว์น้ำในแม่น้ำโขง และการจับสัตว์น้ำในแหล่งน้ำอื่นๆ[7][8]
อุตสาหกรรม
ทางด้านอุตสาหกรรม อุตสาหกรรมที่สำคัญของจังหวัดหนองคาย คือ โรงสีข้าว อุตสาหกรรมยางพารา และอุตสาหกรรมแปรูปไม้ นอกจากนี้ยังมีอุตสาหกรรมอื่นๆ คือ อัดเศษโลหะ อัดเศษกระดาษและบดย่อยพลาสติก ซ่อมรถยนต์ ทำน้ำแข็งก้อนเล็ก ห้องเย็นทำวงกบประตูหน้าต่าง และเครื่องเรือนเครื่องใช้จากไม้ และในอนาคต จังหวัดหนองคายยังได้ถูกให้พัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษในระยะที่ 2 ซึ่งจะทำให้ภาคอุตสาหกรรมนั้นเจริญเติบโตมากขึ้น[9]
รายชื่อสาขาธนาคารในจังหวัดหนองคาย

แหล่งท่องเที่ยว
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
วนอุทยานน้ำตกธารทิพย์(ตาดเสริม) อำเภอสังคม
น้ำตกธารทอง อำเภอสังคม
น้ำตกท่าลี่ อำเภอสังคม
น้ำตกตาดเซา อำเภอสังคม
น้ำตกโป่งทอง อำเภอสังคม
น้ำตกห้วยหินขาว(น้ำตกห้วยไทรทอง) ตำบลด่านศรีสุข อำเภอโพธิ์ตาก
น้ำตกวังน้ำหมอก ตำบลพระพุทธบาท อำเภอศรีเชียงใหม่
ภูห้วยอีสัน ตำบลบ้านม่วง อำเภอสังคม
ภูผาดัก อำเภอสังคม
ภูหนอง อำเภอสังคม
ภูโล้น อำเภอสังคม
ผาชมหมอก อำเภอสังคม
แก่งพาล อำเภอสังคม
แก่งก้อนค้าง อำเภอสังคม
แก่งก้อนแดง-หาดแห่ บ้านภุเขาทอง ตำบลบ้านม่วง อำเภอสังคม
พันโขดแสนใคร้ ตำบลบ้านม่วง อำเภอสังคม
หาดจอมมณี ตำบลมีชัย อำเภอเมืองหนองคาย
วังบัวแดง หนองคาย บ้านไผ่สีทอง ตำบลเวียงคุก อำเภอเมืองหนองคาย
วัดผาตากเสื้อ อำเภอสังคม
วัดถ้ำศรีมงคล(วัดถ้ำดินเพียง) ตำบลผาตั้ง อำเภอสังคม
อุทยานแห่งชาติ/วนอุทยาน/สวนสาธารณะ
อุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม(อุดรธานี-เลย-หนองคาย) ที่ทำการอุทยานฯตั้งอยู่ที่บ้านสว่าง ตำบลนายูง อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี
วนอุทยานน้ำตกธารทิพย์ (น้ำตกตาดเสริม) ที่ทำการวนอุทยานฯตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านม่วง อำเภอสังคม
สวนสาธารณะหนองถิ่น ที่ตั้งตำบลมีชัย อำเภอเมืองหนองคาย
น้ำตกที่มีชื่อเสียงแต่ละอำเภอ
อำเภอสังคม น้ำตกเขาเต่า,น้ำตกธารทอง,น้ำตกธารทิพย์,น้ำตกโป่งทอง,น้ำตกท่าลี่,น้ำตกตาดเซา
อำเภอโพธิ์ตาก น้ำตกห้วยหินขาว(น้ำตกห้วยไทรทอง)
อำเภอศรีเชียงใหม่ น้ำตกวังน้ำหมอก
สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์/พิพิธภัณฑ์/เจดีย์
พิพิธภัณฑ์เทศบาลเมืองท่าบ่อ อำเภอท่าบ่อ
พิพิธภัณฑ์วัดมหาชัย ถนนมหาชัยดำริ ตำบลตลาด อำเภอเมืองหนองคาย
พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำจืดจังหวัดหนองคาย อำเภอเมืองหนองคาย
พิพิธภัณฑ์/เจดีย์พระธาตุพังพวน ตำบลพระธาตุพังพวน อำเภอเมืองหนองคาย
พิพิธภัณฑ์/เจดีย์พระธาตุหนองคาย(พระธาตุกลางน้ำ) ตำบลกวนวัน อำเภอเมืองหนองคาย
พิพิธภัณฑ์/เจดีย์พระราชนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาวิศิษฏ์ (เทสก์ เทสรังสี) วัดหินหมากแป้ง อำเภอศรีเชียงใหม่
พิพิธภัณฑ์/เจดีย์พระสุธรรมเจดีย์(หลวงปู่เหรียญ วรลาโภ วัดอรัญญบรรพต ตำบลบ้านหม้อ อำเภอศรีเชียงใหม่
พิพิธภัณฑ์/เจดีย์เจดีย์สารพัดนึกวัดลำดวน ถนนริมโขง อำเภอเมืองหนองคาย
พระบรมราชานุสาวรีย์/อนุสาวรีย์
พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งอยู่บริเวณศาลากลางจังหวัดหนองคาย อำเภอเมืองหนองคาย
อนุสาวรีย์ปราบฮ่อ ตั้งอยู่บริเวณศาลากลางจังหวัดหนองคาย อำเภอเมืองหนองคาย
ประเพณีและวัฒนธรรม
ประชาชนชาวจังหวัดหนองคาย ยึดถือขนบธรรมเนียมประเพณีเหมือนคนไทยทั่วไปในภาคอีสาน คือ ฮีตสิบสอง คลองสิบสี่ เป็นแนวทางการดำรงชีวิตซึ่งทำให้แดนอีสานอยู่กันด้วยความผาสุก ร่มเย็นตลอดมา โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับปีฮีดสิบสอง ดังนี้ เดือนอ้ายบุญเข้ากรรม เดือนยี่บุญคูณลาน เดือนสามบุญข้าวจี่ เดือนสี่บุญพระเวส เดือนห้าบุญสรงน้ำหรือบุญตรุษสงกรานต์ เดือนหกบุญบั้งไฟ เดือนเจ็ดบุญชำฮะ เดือนแปดบุญเข้าพรรษา เดือนเก้าบุญข้าวประดับดิน เดือนสิบบุญข้าวสาก เดือนสิบเอ็ดบุญออกพรรษา และเดือนสิบสองบุญกฐิน
เย็นทั่วหล้า มหาสงกรานต์อีสาน-หนองคาย
เป็นงานประจำปีจัดขึ้นที่วัดโพธิ์ชัย (พระอารามหลวงชั้นตรี) มีการอัญเชิญหลวงพ่อพระใสลงมาจากพระอุโบสแล้วแห่รอบเมือง ในวันที่ 13 เมษายนเพื่อให้ประชาชนได้สรงน้ำ มีการทำบุญตักบาตรวันสงกรานต์ เฉลิมฉลองหลวงพ่อพระใสที่ศาลาหลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย มีงานรื่นเริงการละเล่นพื้นเมือง การกีฬาท้องถิ่น และมหรสพ 5 วัน 5 คืน จนกระทั่งถึงวันที่ 18 เมษายน จึงได้อัญเชิญหลวงพ่อพระใสกลับขึ้นไปประดิษฐานยังพระอุโบสถตามเดิม ซึ่งทางจังหวัดได้จัดขึ้นทุกปี
งานนมัสการหลวงพ่อพระเจ้าองค์ตื้อ
ประดิษฐานอยู่ที่วัดศรีชมภูองค์ตื้อ อำเภอท่าบ่อ เป็นพระพุทธรูปขนาดใหญ่หล่อด้วยทอง ฝีมือของช่างฝ่ายเหนือและช่างล้านช้าง เป็นพระพุทธรูปที่มีลักษณะงดงาม นั่งขัดสมาธิปางมารวิชัย เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ประชาชนทั้งสองฝั่งแม่น้ำโขงเคารพนับถือมาก สร้างเมื่อ พ .ศ. 2105 โดยพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช หล่อโดยใช้ทองคำ ทองเหลือง และเงินผสมกัน รวมน้ำหนักได้ 1 ตื้อ (ตื้อ เป็น มาตราโบราณของอีสาน) ใช้เวลาในการสร้าง 7 ปี 7 เดือน ทางจังหวัดได้จัดงานนมัสการหลวงพ่อพระเจ้าองค์ตื้อ เป็นประจำทุกปี ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 
งานอนุสาวรีย์ปราบฮ่อ
จัดประมาณเดือนมีนาคมของทุกปี ที่บริเวณอนุสาวรีย์ปราบฮ่อ ภายในงานจะมีการแสดงและการละเล่น มีการออกร้านจำหน่ายสินค้าราคาถูก 
บุญบั้งไฟ
ประเพณีบุญบั้งไฟเป็นประเพณีเก่าแก่ที่ได้ปฏิบัติกันมานาน เกี่ยวกับการบูชาเทวดาขอฟ้าขอฝน ตามความเชื่อและโบราณกาล เป็นงานใหญ่โตมาก มีการจัดประกวดบั้งไฟประเภทตกแต่งสวยงาม ความคิดสร้างสรรค์ ประกวดขบวนแห่ และการจุดขึ้นสูงสุด จัดทำในวันเพ็ญเดือน 6 (พฤษภาคม)และวันเพ็ญ เดือน 7 (มิถุนายน)(จังหวัดหนองคายจะจัดบุญบั้งไฟทั้งเดือน6และเดือน7) ของทุกปี จังหวัดหนองคายได้จัดเป็นการแสดงแสงสีเสียงตำนานบั้งไฟพญานาค เกี่ยวกับเรื่องพระพุทธเจ้าเสวยชาติเป็นพญาคันคาก (คางคก) แล้วมีเรื่องราวไม่ถูกใจกับพญาแถน (พระอินทร์) จึงสาบให้แผ่นดินแห้งแล้งจนพญาคันคากแนะนำให้ชาวบ้านจุดบั้งไฟถวายจนฝนตกลงมาในที่สุด
แห่เทียนเข้าพรรษา
เป็นงานประเพณีท้องถิ่นที่จัดขึ้นก่อนวันเข้าพรรษา ประชาชนตามคุ้มต่างๆ ได้จัดทำต้นเทียนขี้ผึ้งล้วน ทำลวดลายสวยงามประดับดอกไม้ มีการประกวดลวดลายสวยงามของต้นเทียนขบวนแห่มีรางวัล จัดให้มีในคืนวันเพ็ญวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ซึ่งเป็นวันอาสาฬบูชา ของทุกปี
แข่งเรือ
เป็นงานประเพณีของท้องถิ่นที่จัดขึ้นก่อนวันออกพรรษา จัดให้มีการแข่งเรือยาวในลำน้ำโขง โดยประชาชนในคุ้มต่างๆ ได้จัดเรือแข่งจากอำเภอและบางปีก็มีเรือจากประเทศลาวมาร่วมการแข่งขันด้วย เป็นการแสดงถึงความสามัคคีไมตรีที่มีต่อกันมานานโดยจัดให้มีขึ้นในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี
แห่ปราสาทผึ้ง
เป็นประเพณีของท้องถิ่นเก่าแก่ ซึ่งทางจังหวัดได้จัดให้มีขึ้นควบคู่กันกับงานแข่งเรือ มีการจัดทำปราสาทผึ้งประกวด และนำลงเรือยนต์ล่องไปตามลำน้ำโขง กลางคืนมีการไหลเรือไฟประดับดวงไฟมากมาย และดูทิวทัศน์แสงไฟกระทบพื้นน้ำยามกลางคืนสวยงามมาก เพื่อนมัสการพระธาตุหล้าหนอง (วัดและองค์มหาเจดีย์ได้พังลงน้ำโขงเมื่อปี พ.ศ. 2390) อยู่หน้าวัดสิริมหากัจจายน์ อำเภอเมืองหนองคาย จัดขึ้นในวันเพ็ญเดือน 11 จัดพร้อมกันกับงานแข่งเรือประจำปี
วันออกพรรษา
จัดเป็นงานต่อจากวันแห่ปราสาทผึ้งและแข่งเรือ เป็นวันทำบุญประจำของท้องถิ่น มีการตักบาตรเทโวภายในเขตอำเภอเมือง ประชาชนท้องถิ่นถือเป็นวันสำคัญยิ่งไม่ว่าจะไปประกอบอาชีพอยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ เมื่อถึงกำหนดวันทำบุญออกพรรษาแล้ว คนส่วนมากจะเดินทางกลับบ้านเพื่อทำบุญอุทิศกุศลแก่บรรพบุรุษตามประเพณีนิยมที่ได้ปฏิบัติต่อเนื่องมาแต่โบราณกาล
ลอยเรือไฟบูชาพญานาค
บั้งไฟพญานาคแม้จะเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติตามลำน้ำโขงมานานหลายปีแล้วตามคำร่ำลือของชาวบ้าน แต่เพิ่งจะได้รับส่งเสริมให้เป็นส่วนหนึ่งของการท่องเที่ยวของจังหวัดหนองคายไม่กี่ปีมานี้เอง บั้งไฟพญานาคเป็นลูกไฟที่พุ่งขึ้นมาจากใต้แม่น้ำโขง พุ่งลอยขึ้นสู่อากาศ ประมาณ 20 - 30 เมตร แล้วก็หายไป ลูกไฟไม่จำกัดบริเวณที่เกิดและเกิดไม่ค่อยซ้ำที่บริเวณนั้น ขนาดของลูกไฟก็มีหลายขนาด เช่น ขนาดโตเท่าผลส้ม ขนาดกลางเท่าไข่ไก่ ขนาดเล็กเท่าหัวแม่มือ เวลาที่เกิดขึ้นไม่แน่นอนแต่ต้องมืดค่ำแล้ว บางทีเกิดตั้งแต่หัวค่ำ ประมาณ 6 โมงเย็น บางปีเริ่มเกิด 2 - 3 ทุ่ม และจะเกิดไปอีกประมาณ 3 - 4 ชั่วโมง จึงจะค่อยๆ หมดลง จำนวนลูกไฟที่เกิดขึ้นบริเวณหนึ่งๆ มีจำนวนไม่แน่นอน สถานที่เกิดนั้นจะอยู่ในท้องที่อำเภอโพนพิสัย อำเภอรัตนวาปี บั้งไฟพญานาคจะเกิดขึ้นในคืนวันเพ็ญ เดือน 11 หรือแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี และทางจังหวัดได้จัดงานลอยเรือไฟบูชาพญานาค ณ บริเวณริมฝั่งแม่น้ำโขงใกล้วัดสิริมหากัจจายน์ (วัดธาตุ) อำเภอเมือง โดยจัดเป็นประเพณีทุกปี
การคมนาคม
ระยะทางจากจังหวัดหนองคายไปยังจังหวัดใกล้เคียง
จังหวัดอุดรธานี 54 กิโลเมตร
จังหวัดหนองบัวลำภู 102 กิโลเมตร
จังหวัดบึงกาฬ 136 กิโลเมตร
จังหวัดขอนแก่น 175 กิโลเมตร
จังหวัดเลย 202 กิโลเมตร
จังหวัดสกลนคร 218 กิโลเมตร
จังหวัดนครพนม 293 กิโลเมตร
จังหวัดนครราชสีมา 364 กิโลเมตร
จังหวัดสระบุรี 514 กิโลเมตร
กรุงเทพมหานคร 615 กิโลเมตร
ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอใกล้เคียง
อำเภอท่าบ่อ 27 กิโลเมตร
อำเภอโพนพิสัย 45 กิโลเมตร
อำเภอศรีเชียงใหม่ 57 กิโลเมตร
อำเภอสังคม 95 กิโลเมตร
อำเภอสระใคร 27 กิโลเมตร
อำเภอเฝ้าไร่ 71 กิโลเมตร
อำเภอรัตนวาปี 71 กิโลเมตร
อำเภอโพธิ์ตาก 77 กิโลเมตร
รถยนต์
จากกรุงเทพมหานคร ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ถึงจังหวัดสระบุรีบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 107 แยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) ผ่านจังหวัดนครราชสีมา จังหวัดขอนแก่น จังหวัดอุดรธานี จนไปถึง หนองคาย
รถโดยสารประจำทาง
สถานีขนส่งหนองคาย มีบริการรถโดยสารประจำทางทั้งรถโดยสารธรรมดาและปรับอากาศ ทั้งรถที่มาจากกรุงเทพฯ และจากหนองคายไปยังจังหวัดต่างๆ เช่น
สาย 23 กรุงเทพฯ - หนองคาย ของ ชาญทัวร์ แอร์อุดร เชิดชัยทัวร์ 407 พัฒนา บุษราคัมทัวร์ รุ่งประเสริฐทัวร์
สาย 590 หนองคาย - ระยอง ของ 407 พัฒนา
สาย 507 หนองคาย - เลย
สาย 224 อุดรธานี - หนองคาย - นครพนม
สาย 221 หนองคาย - อุดรธานี
สาย 776 หนองคาย - ภูเก็ต ของชาญประเสริฐทัวร์
สาย 809 หนองคาย - อุดรธานี - หนองบัวลำภู - ชัยภูมิ  ของชัยภูมิจงเจริญขนส่ง
สาย 835 อุดรธานี - หนองคาย - ปากคาด
บริษัท นครชัยแอร์ จำกัด กรุงเทพ - หนองคาย  หนองคาย-กรุงเทพ  ให้บริการรถ NCA First Class 15เมตร และอื่นๆ
การคมนาคมในตัวจังหวัดหนองคาย
รถสองแถว มีหลายสาย คิดค่าโดยสารตามระยะทาง
รถสามล้อเครื่อง คิดค่าโดยสารตามระยะทาง (เป็นรถเหมา)
แท็กซี่ คิดค่าโดยสารตามระยะทางบนมิเตอร์
รถโดยสารระหว่างประเทศ
สายที่ 1 หนองคาย - เวียงจันทน์ บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด
สายที่ 9 อุดรธานี - หนองคาย - วังเวียง บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด
สถานีขนส่ง
สถานีขนส่งผู้โดยสารเทศบาลเมืองหนองคาย ตั้งอยู่ที่ ถนนประจักษ์ศิลปาคม ตำบลในเมือง อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย
สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดหนองคาย แห่งที่ 2 โครงการปี พ.ศ. 2555  ที่ตั้งโครงการ ตำบลหนองกอมเกาะ อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย [10]
สถานีขนส่งผู้โดยสารเทศบาลตำบลโพนพิสัย ตั้งอยู่ที่ ถนนภิรมยาราม ตำบลจุมพล อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย
ทางราง
การรถไฟแห่งประเทศไทยมีขบวนรถไฟจากกรุงเทพฯ - หนองคาย ทุกวัน โดยออกจากสถานีหนองคายไปยังอุดรธานี ขอนแก่น และกรุงเทพฯ วันละ 3 เที่ยว สถานีรถไฟหนองคาย
สถานีรถไฟ
ที่หยุดรถไฟคอกช้าง
ที่หยุดรถไฟหนองบัวเงิน
ที่หยุดรถไฟหนองสองห้อง
สถานีรถไฟนาทา
สถานีรถไฟหนองคาย
สถานีรถไฟตลาดหนองคาย เลิกใช้งานแล้ว
ทางอากาศ
ต้องลงที่ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีจากนั้นต่อรถเข้าจังหวัดหนองคายอีก 51 กิโลเมตร
ทางน้ำ
ท่าเรือหายโศก
การศึกษา
จังหวัดหนองคาย มีสถาบันการศึกษาหลายแห่ง โดยแบ่งเป็นระดับประถมศึกษา ทั้งหมด 2 เขต และมัธยมศึกษา 1 เขต
การแบ่งเขตพื้นที่มัธยมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21 - ครอบคลุมโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดหนองคาย 31 แห่ง
สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดหนองคาย - ครอบคลุมโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดหนองคาย 1 แห่ง
การแบ่งเขตพื้นที่ประถมศึกษา
แบ่งเป็นระดับประถมศึกษา ทั้งหมด 2 เขต
เขต 1 - อำเภอเมืองหนองคาย อำเภอศรีเชียงใหม่ อำเภอโพธิ์ตาก อำเภอสระใคร อำเภอสังคม และอำเภอท่าบ่อ
เขต 2 - อำเภอโพนพิสัย อำเภอเฝ้าไร่ และอำเภอรัตนวาปี
โรงเรียน

สถานศึกษาระดับอาชีวศึกษา
สถานศึกษาในระดับอาชีวศึกษาทั้งรัฐและเอกชน ปัจจุบันอยู่ในกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรรมการการอาชีวศึกษาทั้งหมด สถานศึกษาระดับอาชีวศึกษาในจังหวัดหนองคาย มีดังนี้

วิทยาลัยเทคนิคหนองคาย
วิทยาลัยเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมการต่อเรือหนองคาย
วิทยาลัยอาชีวศึกษาหนองคาย
วิทยาลัยอาชีวศึกษาเอกปัญญา

วิทยาลัยเทคโนโลยีบริหารธุรกิจรักไทยท่าบ่อ
วิทยาลัยเทคโนโลยีอาเซียน
วิทยาลัยเทคโนโลยีโพนพิสัย
วิทยาลัยเทคโนโลยีบริหารธุรกิจรักไทยโพนพิสัย

สถานศึกษาระดับอุดมศึกษา

การสาธารณสุข
โรงพยาบาลทั่วไป
โรงพยาบาลหนองคาย
โรงพยาบาลชุมชน





โรงพยาบาลหนองคาย 2
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชท่าบ่อ
โรงพยาบาลโพนพิสัย
โรงพยาบาลศรีเชียงใหม่
โรงพยาบาลสระใคร
โรงพยาบาลสังคม
โรงพยาบาลโพธิ์ตาก
โรงพยาบาลเฝ้าไร่
โรงพยาบาลรัตนวาปี
โรงพยาบาลเอกชน
โรงพยาบาลรวมแพทย์ อำเภอเมืองหนองคาย
โรงพยาบาลหนองคาย - วัฒนา อำเภอเมืองหนองคาย
โรงพยาบาลพิสัยเวช อำเภอโพนพิสัย
บุคคลที่มีชื่อเสียง

บุคคลในประวัติศาสตร์
พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา ณ หนองคาย) เจ้าเมืองหนองคายคนแรก
พระยาวุฒาธิคุณ (เคน ณ หนองคาย) เจ้าเมืองหนองคายคนที่สอง
พระยาปทุมเทวาภิบาล (เสือ) เจ้าเมืองหนองคายคนที่สาม
พระอนุชาติวุฒาธิคุณ (แพ ณ หนองคาย) ต้นตระกูล ณ หนองคาย
พระเถระ
หลวงปู่เพชร ปทีโป(พระโพธิสัตว์ผู้เหยียบแผ่นหินเป็นรอยเท้า)  วัดผาใหญ่วชิรวงศ์(วัดภูพระบาท) อำเภอสังคม
พระสุธรรมคณาจารย์ (เหรียญ วรลาโภ) วัดอรัญบรรพต อำเภอศรีเชียงใหม่
หลวงปู่ต้น สุทธิกาโม วัดบึงพลาราม ตำบลบ้านว่าน อำเภอท่าบ่อ
พระราชนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาวิศิษฏ์ (เทสก์ เทสรังสี) วัดหินหมากเป้ง อำเภอศรีเชียงใหม่
นักการเมือง
ฉัตรชัย เอียสกุล
เฉลิมชัย เอียสกุล
ทรงยศ รามสูต
วงศ์ พลนิกร
เอกธนัช อินทร์รอด
ศิลปินแห่งชาติ
ทนง โคตรชมพู
นักกีฬา
นักมวยไทย
หนองคาย ส.ประภัสสร
นักฟุตบอล
จักรพันธ์ พรใส
ศราวุฒิ มาสุข
นักแสดง / นายแบบ / นางงาม
กวินตรา โพธิจักร
ดารุณี กฤตบุญญาลัย
วิศรุต หิมรัตน์
ญาสุมินทร์ เลิศอมรวัฒนา
อิสริยะ ภัทรมานพ
นักร้อง/นักดนตรี
เกียรติศักดิ์ เวทีวุฒาจารย์ นักดนตรีวงดนตรีเฉลียง
พงษ์สิทธิ์ คำภีร์ นักร้องเพื่อชีวิต
พลพล พลกองเส็ง นักร้องป็อบ,ป็อปร็อก
เศก ศักดิ์สิทธิ์ นักร้องเพื่อชีวิต
ปอยฝ้าย มาลัยพร นักร้องหมอลำ,ลูกทุ่ง
อ้างอิง

ดูเพิ่ม
ณ หนองคาย
สะพานมิตรภาพ 1 (หนองคาย-เวียงจันทน์)
รายชื่อวัดในจังหวัดหนองคาย
รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดหนองคาย
รายชื่อสาขาของธนาคารในจังหวัดหนองคาย
รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดหนองคาย
รายชื่อศูนย์การค้าในจังหวัดหนองคาย
แหล่งข้อมูลอื่น