పిరాన్హా

Question: ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన విత్తనం ఏది?


పిరాన్హా (piranha) లేదా పిరానా (piraña) (pronounced/pɨˈrɑːnə/(deprecated template), /-njə/ or /pɨˈrænə/, /-njə/; Portuguese:[piˈɾɐ̃ɲɐ]) అనేది కార్సిఫోమ్స్ ఆడర్ లో కార్సిడే[1] కుటుంబ సభ్యురాలు, ఇది దక్షిణ అమెరికా నదులలో నివసించే, శాకాహారం మరియు మంసాహారం రెండింటినీ భుజించే సర్వభక్షకాలు (omnivorous)[2] మంచి నీటి చేప. వెనిజులాలో ఇవి కరీబ్స్ అని పిలువబడతాయి. అవి వాటి యొక్క పదునైన దంతాలకు మరియు మాంసం తినాలనే వాటి యొక్క అమితమైన కోరికకు ప్రసిద్ధి చెందాయి.
వర్గీకరణ
పిరాన్హాలు సెర్రసాల్మినే అనే ఉప కుటుంబానికి చెందినవి, ఇవి 'పాకు' వంటి శాకాహార, మంసాహార[3] చేపలతో దగ్గరి సంబంధం ఉన్నాయి.[4] ప్రిస్తోబ్రికోన్, పైగోసెంట్రస్, పైగోప్రిస్టిస్ మరియు సెర్రసాల్మస్ అనే నాలుగు జాతులు మాత్రమే వాటి ప్రత్యేకమైన దంతాల వలన నిజమైన పిరాన్హాలుగా పరిగణించబడ్డాయి. ఒకవేళ పిరాన్హా సమూహం ఒకే ఒక ఫైలం కలిగి ఉంటే, అది సెర్రసాల్మస్, పైగోసెంట్రస్, మరియు ప్రిస్తోబ్రికోన్ యొక్క కొంత భాగానికి మాత్రమే పరిమితం చెయ్యబడాలి లేదా ఈ వర్గాలతో పాటుగా పైగోప్రిస్టిస్, కేటోప్రియాన్ మరియు ప్రిస్తోబ్రికోన్ స్త్రియోలేటస్ లను కూడా కలిగి ఉండే విధంగా విస్తరించబడాలి. పైగోప్రిస్టిస్ మిగతా మూడు పిరాన్హా జాతుల కంటే ఎక్కువగా కేటోప్రియాన్</i>తో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.[4]
పిరాన్హా ఉపజాతుల (species) మొత్తం సంఖ్య ఇప్పటికీ ప్రశ్నార్ధకంగా ఉంది. కొత్త ఉపజాతులు నిరంతరంగా వివరించబడుతున్నాయి. అవి 30 కంటే తక్కువ నుండి 60 కంటే ఎక్కువ వుంటాయి అని అంచనా.[4]

విస్తరణ
పిరాన్హాలు అమెజాన్ తీరంలో, ఒరినోకోలో, గుయానాస్ యొక్క నదులలో, పరుగ్వే-పరనాలో మరియు సావో ఫ్రాన్సిస్కో నదీ వ్యవస్థలలో కనిపిస్తాయి. పిరాన యొక్క కొన్ని ఉపజాతులు పైన సూచించిన ప్రధాన తీరాలలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ వాటిలో ఉండటం ద్వారా విస్తారమైన భౌగోళిక పరిధులు కలిగి ఉంటాయి, అయితే ఇతర జాతులు మరింత పరిమితమైన వ్యాప్తి కలిగి ఉంటాయి.[4]
అప్పుడప్పుడు పోటోమెక్ నదిలో మరియు బాగా ఉత్తరం వైపుగా మిస్సోరిలో ఉన్న ఒజార్క్స్ సరస్సులో మరియు విస్కన్సిన్ లో విన్నేబాగో సరస్సులో కనిపించే రకాలతో మత్స్య ప్రదర్శనశాల (aquarium) పిరాన్హాలు సంయుక్త రాష్ట్రాలలో వివిధ ప్రదేశాలలో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి, అయితే ఇవి అతి చల్లని శీతాకాలాలలో జీవించలేవు.[5] ఈశాన్య బంగ్లాదేశ్‌లో ఉన్న కప్టాయ్ సరస్సులో కూడా పిరాన్హాలు కనుగొనబడ్డాయి. పిరాన్హాలు వాటి వాస్తవ నివాస ప్రాంతం నుండి ఏ విధంగా అంత దూర ప్రాంతానికి వెళ్ళాయి అనే విషయం కనుగొనటానికి పరిశోధన చెయ్యబడింది. దొంగతనాల నిరోధక బలగాలకి పట్టుబడకుండా ఉండటానికి కొంతమంది మోసగాళ్ళు అయిన విదేశీ వ్యాపారులు వాటిని సరస్సులో వదిలి ఉండవచ్చు అని అంచనా వెయ్యబడింది.[6]
వివరణ

పిరాన్హాలు సాధారణంగా 14 నుండి 26cm పొడవు ఉంటాయి (6 నుండి 10అంగుళాలు), అయితే కొన్ని రకాలు 43cm (18.0అంగుళాలు) వరకు పొడవు ఉన్నట్టుగా నివేదించబడింది.[7]
సెర్రసాల్మస్, ప్రిస్తోబ్రికోన్, పైగోసెంట్రస్ మరియు పైగోప్రిస్టిస్ మొదలైనవి వాటి యొక్క ప్రత్యేకమైన దంతాల అమరిక ద్వారా సులభంగా గుర్తించబడతాయి. అన్ని పిరాన్హాలు రెండు దవడలలో కూడా ఒక వరుస పదునైన దంతాలు కలిగి ఉంటాయి; దంతాలు చాలా దగ్గరగా ఉంటాయి మరియు అంతరంగా బంధించబడతాయి (చిన్న కస్ప్ (cusp) ద్వారా) మరియు వేగంగా రంధ్రాలు చెయ్యటానికి మరియు చీల్చటానికి వినియోగించాబడతాయి. ఒక్కొక్క దంతం సంక్లిష్టంగా విస్తారంగా త్రిభుజాకారంలో, సూదిగా మరియు బ్లేడు వలె (చదునైన రూపం) ఉంటుంది. కస్ప్ యొక్క సంఖ్యలో స్వల్ప వైవిధ్యం ఉంటుంది; చాలా ఉపజాతులలో దంతాలు మూడు కస్పులను కలిగి ఉంటాయి, వాటిలో మధ్య కస్ప్ పెద్దదిగా ఉంటుంది మరియు అందువలన ఒక్కొక్క దంతం త్రిభుజాకారంలో కనిపించేటట్టు చేస్తుంది. పైగోప్రిస్టిస్ మాత్రం దీనికి మినహాయింపు, ఇవి ఐదు కస్పిడ్లు ఉన్న దంతాలను కలిగి ఉంటాయి మరియు సాధారణంగా వీటిలో మధ్య కస్ప్ ఇతర కస్ప్ల కంటే కొంచెం పెద్దదిగా ఉంటుంది. పోలుసులను-తినే కేటోప్రియాన్ లో, దంతాల ఆకారం స్పష్టంగా వైవిధ్యంగా ఉంటుంది మరియు ఇతర సేర్రసల్మైన్స్ లో వలె ప్రీమాగ్జిల్లరీ దంతాలు రెండు వరుసలలో ఉంటాయి.[4]
ఆవాసం
పిరాన్హాలు చాలా వరకు లోతట్టు ప్రాంత మురుగు కాలువలకి పరిమితం అయినప్పటికీ ఇవి విస్తారంగా వ్యాపించి ఉన్నాయ. ఇవి ప్రవహించే నీటి లోనే కాకుండా స్థిరంగా ఉండే నీటిలో కూడా, భిన్నమైన పర్యావరణాలలో నివసిస్తాయి. కొన్నపిరాన్హా ఉపజాతులు తరచుగా బహుళ ఉపజాతులు కలిసి ఉంటాయి.[4] పరాన్నజీవ భక్షకులుగా (predators) మరియు అశుద్ధాన్ని శుభ్రం చేసే (scavengers) చర్యలు వీటి స్థానిక విస్తరణ, ఉప జాతుల మిశ్రమాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.[4] నిర్దిష్ట పిరాన్హా ఉపజాతులు అధికంగా విత్తనాలను తింటాయి, కానీ కోలోస్సోమ మరియు పిరాక్టస్ వలె కాకుండా మొక్కలను ఆహారంగా తీసుకొనే పిరాన్హాలు బాగా నములుతాయి మరియు అత్యాశతో అన్ని విత్తనాలను పూర్తిగా తింటాయి. ఫలితంగా ఇవి విచ్ఛిన్నకారులు వలె పనిచెయ్యవు.[4]
సమూహాలుగా ఆహారాన్ని వేటాడే పిరాన్హా భయానక పరాన్నజీవ భక్షిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఏది ఏమయినప్పటికీ, "పరస్పర సహకార వేట కోసం అవి సమూహాలుగా ఏర్పడతాయి" అను విషయం పై పరిశోధన జరిగింది. దాని ద్వారా, వాస్తవానికి అవి మిగతా చేపల వలె పిరికివనీ. తమను ఆహారంగా తీసుకొనే కోర్మోరంట్స్, కైమంస్ మరియు డాల్ఫిన్లు వంటి వాటి నుండి రక్షణ కొరకు సమూహాలుగా ఏర్పడతాయి అనీ తెలిసింది. పిరాన్హాలు "పెద్ద దంతాలతో ఉన్న సాధారణ చేపలు".[8]
వర్షాకాల సమయంలో రియో పిండరే నది (రియో మియారిం గౌరవార్ధం) వరద సమయంలో వియన సరస్సులో సేర్రసాల్మస్ అఫ్ఫ్. బ్రాంటి మరియు పైగోసెంట్రస్ నట్టేరేరి ఉపజాతుల పై చేసిన పరిశోధన ఈ ఉపజాతులు తమ జీవితంలో కొన్ని దశలలో వృక్ష సంబంధిత పదార్ధాలను తింటాయని, అవి కేవలం ఇతర జీవులను మాత్రమే తినే చేపలు కావని నిరూపించింది.[9]
పురాణ గాథలు
అవి ఏ విధంగా మానవ శరీరం లేదా పశువులను క్షణాలలో ముక్కలు చెయ్యగలవు అనే విషయం పై పిరాన్హాల గురించి వివిధ పురాణాలు ఉన్నాయి ఈ పురాణాలు నిర్దిష్టంగా ఎరుపు పొట్ట కలిగిన పిరాన అయిన పైగోసెంట్రస్ నట్టేరి</i>ని సూచిస్తాయి.[10] అవి రక్తంచే ఆకర్షింపబడతాయి మరియు ప్రత్యేకమైన మాంసాహారులు అనేది పదే పదే చెప్పబడుతున్న పురాణం.[11] అవి నదులలో అధిక వేగంతో తిరుగుతూ ఉంటాయి మరియు నీటిలోకి ప్రవేశించిన మొదటి పశువు పై దాడి చేసి మిగతా సమూహానికి నదిని దాటటానికి అనుమతిస్తాయి అని "పిరాన కేటిల్" అని పిలువబడే బ్రెజిల్ పురాణం చెబుతుంది.[12] ఈ పురాణాలు హెల్దర్ క్వేరోజ్ మరియు ఆన్నే మగుర్రాన్ లచే చెయ్యబడిన పరిశోధనచే కొట్టివెయ్యబడింది మరియు బయాలజీ లెటర్స్</i>లో ప్రచురించబడింది.[13] ఏది ఏమయినప్పటికీ, సురినేం లో చేసిన ఒక అధ్యయనం ముఖ్యంగా నీటి స్థాయిలు తక్కువగా ఉన్న సమయాల్లో అప్పుడప్పుడు పిరాన్హాలు మానవుల పై దాడి చేస్తాయి అని కనుగొంది.[14]
మానవులతో సంబంధం


పిరాన్హా దంతాలను స్థానికులు తరచుగా పనిముట్లు, ఆయుధాల తయారీకి వినియోగిస్తారు. పిరాన్హాలు ఆహారంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందాయి. అయితే ఒకవేళ ఒక పిరాన గాలానికి చిక్కితే, దానిపై మరొక స్వేచ్ఛగా ఉన్నపిరాన్హా దాడి చేస్తుంది.
పిరాన సాధారణంగా వాటి ద్వారా జీవనోపాధి పొందుతున్న మత్స్యకారులచే భుజించబడతాయి మరియు తరచుగా స్థానిక మార్కట్ లలో ఆహారంగా అమ్మబడతాయి.[4] ఈ మధ్యకాలంలో ఎండబెట్టిన పిరాన్హా లని జ్ఞాపికలుగా విక్రయిస్తున్నారు.[4] పిరాన్హాలు స్నానానికీ, ఈతకీ నీటిలో దిగిన వారిని అప్పుడప్పుడూ కరిచి గాయపరుస్తాయి.[15] పిరాన్హా దాడి ఎక్కువగా అజాగ్రత్త వల్లే జరుగుతుంది. కానీ పిరాన్హాలు వాణిజ్యపరమైన మరియు క్రీడాపరమైన జాలర్లకి పెద్ద సమస్యగా పరిగణించబడతాయి, ఎందుకంటే అవి ఎరను దొంగిలిస్తాయి, వలలను, గాలాలను పాడు చేస్తాయి మరియు పట్టుకుంటే కరుస్తాయి.[4]
అనేక పిరాన్హా ఉపజాతులు మత్స్యదర్శిని (అక్వేరియం) వ్యాపారంలో కనిపిస్తాయి.[4] కొన్ని ప్రాంతాలలో పిరాన్హాలను పెంచుకుంటారు, కానీ సంయుక్త రాష్ట్రాలలో కొన్ని ప్రాంతాలలో, ఉదాహరణకి, అలబామా, ఆరిజోన, ఆర్కాన్సాస్, కాలిఫోర్నియా, కలోరాడో, ఫ్లోరిడా, జార్జియా, హవాయి, కేంటుకి, లూసియానా, మైనే, మస్సచుసేట్ట్స్, మిస్సిస్సిప్పి, నెవాడ, న్యూ మెక్సికో, న్యూయార్క్, ఉత్తర కెరొలిన, ఓక్లహోమ, దక్షిణ కెరొలిన, టెక్సాస్, ఉతః, విర్గినియా మరియు వాషింగ్టన్ లలో మాత్రం అది చట్టవిరుద్ధం.[16]
పైగోసెంట్రస్ నట్టేరేరి, ఎరుపు ఉదరం కలిగిన పిరాన్హా సాధారణంగా మత్స్యదర్శిని (అక్వేరియం) లో కనిపించే పిరాన్హా. పిరాన్హాలను పూర్తిగా పెరిగిన తరువాత లేదా బొటనవేలు గోరు కంటే చిన్నగా ఉన్నప్పుడు కొనుగోలు చెయ్యవచ్చును. ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే, పైగోసెంట్రస్ పిరాన్హాలను ఒంటరిగా లేదా నాలుగు లేదా అంత కంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో సమూహాలుగా ఉంచాలే కానీ జంటగా మాత్రం ఉంచకూడదు, ఎందుకంటే వాటిలో ఉద్రేకం సాధారణం, బలహీనంగా ఉన్న చేప మనుగడకి అనుమతించవు. పెద్ద సమూహాలలో ఉంచితే విస్తారంగా అభివ్రుధ్ధి అవుతాయి. కావలసినంత ఆహారం దొరకకపోతే పిరాన్హాలు తమ సమూహంలో ఉన్న ఇతర పిరాన్హాలను భుజిస్తాయి (cannibalistic). పరస్పర దాడులలో ఒక కన్ను కోల్పోయిన వాటిని తరచుగా చూడవచ్చును.
థియోడార్ రూజ్వెల్ట్ యొక్క వివరణ
పిరాన్హాలు ఒక మనిషిని చీలుస్తాయి మరియు ఆరగిస్తాయి అనే ఒక పురాణ కథ మనుగడలో ఉంది, ఇది అమెరికన్ ప్రెసిడెంట్ థియోడార్ రూజ్వెల్ట్ బ్రెజిల్ ను సందర్శించినప్పుడు బ్రెజిల్ కి చెందిన జాలర్లు ఒక ఊహాత్మక విషయం చెప్పిన నాటి నుండి మొదలయ్యింది. సహాసాలను ఇష్టపడే రూజ్వెల్ట్ కి ఒక మంచి ప్రదర్శనను తప్పకుండా అందించాలనే ఉద్దేశంతో వేటాడే యాత్ర కోసం రూజ్వెల్ట్ ఆ ప్రాంతానికి వచ్చినప్పుడు స్థానిక జాలర్లు అమెజాన్ ప్రవాహం యొక్క ఒక పాయలో కొంత భాగాన్ని వలలతో నిర్బంధించారు మరియు అందులో ఆకలితో ఉన్న పిరాన్హాల సమూహాలను వేసారు. అప్పుడు ఒక ఆవును ముక్కలుగా కోసి నదిలో పడేసారు, బాగా ఆకలితో ఉన్న అవి తక్షణమే ఆ మామ్శాని ఎముకలుగా మార్చేశాయి-ఇప్పుడు "తక్షణ అస్తిపంజరం" పిరాన్హాలతో నిండి ఉంది. రూజ్వెల్ట్ తన యొక్క 1914 పుస్తకం త్రూ ది బ్రేజేలియన్ వైల్డర్నెస్ లో పిరాన్హాలను క్రూరమైన జీవులుగా చూపిస్తూ, క్రింది విధంగా చెప్పాడు 
 అవి ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్రూరమైన చేపలు. చాలా భయంకరమైన చేపలు అయిన సొర చేపలు లేదా బర్రకుడాస్ కూడా సాధారణంగా తమ కంటే చిన్నవాటి పైనే దాడి చేస్తాయి. కానీ పిరాన్హాలు మాత్రం అలవాటు ప్రకారం తమ కంటే పెద్దవాటి పై దాడి చేస్తాయి. అవి అనుకోకుండా నీటిలో పెట్టిన చేతి వేలును కొరికి తీసుకుపోతాయి; అవి ఈత కొట్టేవారి శరీర భాగాలను తొలగిస్తాయి---పరుగ్వేలో ప్రతీ పట్టణంలో ఈ విధమైన అనుభవం పొందిన మనుషులు ఉన్నారు; అవి ఎవరైనా గాయపడిన మనిషి లేదా పశువును జీవించి ఉండగానే చీలుస్తాయి మరియు ముక్కలుగా విభజిస్తాయి; నీటిలో రక్తం వాటిని పిచ్చి పట్టినట్టు చేస్తుంది. అవి గాయపడిన అడవి పక్షిని ముక్కలుగా చీలుస్తాయి; మరియు గేలానికి చిక్కి తప్పించుకోవటానికి పోరాడి అలసిపోయిన పెద్ద చేపల యొక్క తొకలను కొరికి వేస్తాయి. 
కానీ పిరాన్హాలు ఒక పొట్టి, లోతైన శరీరం కలిగిన చేప, ఒక మొద్దుబారిన ముఖం కలిగి ఉంటుంది మరియు భారీగా నీతితో ముందుకు త్రోయబడే లేదా పైకి వచ్చి ఉన్న క్రింది దవడను కలిగి ఉంటుంది, ఇది నోటిని విస్తారంగా తెరుస్తుంది. పదునైన కొనలను కలిగిన దంతాలు సొరచేప దంతాల వలె కొడవలి ఆకారంలో ఉంటాయి మరియు దవడ కండరాలు అధిక శక్తి కలిగి ఉంటాయి. ఈ పిచ్చి, ఉద్రేకంతో ఉన్న చేపలు తమ దంతాలను మాంసం మరియు ఎముకల నుండి తీసుకుపోతాయి. చిన్న నోటితో ఉన్న తల, అదే పనిగా చూస్తున్న క్రూరమైన కళ్ళు మరియు లోతుగా విస్తారంగా తెరిచిన, క్రూరమైన దంతాలు కలిగిన దవడలు హానికరమైన క్రూరత్వాన్ని సూచిస్తాయి; మరియు ఆ చేప చేసే పనులు దాని రూపంతో సరిగ్గా సరిపోతుంది.
నేను ఎప్పుడూ పిరాన్హాలచే అవి వలలో నిర్బంధించబడినప్పుడు చూపించబడిన అలాంటి అసమర్ధమైన, అనాగరికమైన క్రూరత్వం యొక్క ప్రదర్శనను చూడలేదు. నీటి నుండి తాజాగా తీసి బల్లల పై పడేసినప్పుడు అవి అసాధారణమైన రీతిలో పెద్ద ధ్వనులను చేసాయి. అవి నిర్బంధించబడినప్పుడు వాటికి ఏది దొరికితే దానిని అత్యంత ఆతృతతో కొరికాయి. వాటిలో ఒకటి ఒక వస్త్రంలోకి దూరింది మరియు దానిని బుల్ డాగ్ పట్టుతో బంధించింది. మరొకటి దాని సహచరులలో ఒక దానిని పట్టుకుంది; మరొకటి ఒక కర్ర ముక్కను పట్టుకుంది మరియు దాని పై లోతైన దంతాల గుర్తులను వదిలింది. అవి నీటిలో ఉండే చీడ పురుగులు మరియు అవి కనిపించే ప్రాంతాలలో ఈత కొట్టినప్పుడు లేదా నీటిలో నడుస్తున్నప్పుడు అత్యంత జాగ్రత్తతో మెలగడం అనేది చాలా అవసరం.
ఒకవేళ పశువుల మంద లేదా వాటికి సంబంధించిన జంతువు నీటిలోకి వెళితే అవి సాధారణంగా కలత చెందవు; కానీ ఒకవేళ అనుకోకుండా అసాధారణంగా పెద్దదైన లేదా అత్యంత క్రూరమైన ఈ భయానక చేపలకి చెందిన జీవి--చెవి యొక్క భాగం, లేదా ఆవు పొడుగు మొనలను కొరికి తినేస్తే--ఆ రక్తం అక్కడికి దగ్గరలో ఏ ప్రదేశంలో అయినా విపరీతమైన ఆకలితో ఉన్న సమూహం యొక్క ప్రతీ సభ్యుడినీ అక్కడికి తీసుకువస్తుంది మరియు ఆ దాడి చెయ్యబడిన జంతువు తక్షణమే నీటి నుండి తప్పించుకోగలిగితేనే ప్రాణాలతో బయటపడుతుంది.[17][18][19]
తరువాత తరం వారి కోసం హాలీవుడ్ ఈ చిత్రాన్ని స్పష్టమైన సూచనలతో అందంగా చేస్తుంది. మీడియాలో పిరాన్హాల గురించిన జ్ఞానానికి ఒక ఉదాహరణ జేమ్స్ బాండ్ చలనచిత్రం యు ఓన్లీ లివ్ ట్వైస్</i>లో కనిపిస్తుంది, ఇందులో చలనచిత్రం యొక్క ప్రధాన ప్రతినాయకుడు అయిన బ్లోఫెల్ద్ సొంతంగా కలిగి ఉన్న పిరాన్హా పెంచి, పరిరక్షించే నమ్మకస్తురాలైన స్త్రీగా హెల్గా చూపించబడింది. అవి 2010 చలనచిత్రం పిరాన్హా 3-Dలో కూడా చిత్రీకరించబడ్డాయి.
సూచికలు

బాహ్య లింకులు
ఎరిక్ J. లిమన్: , హౌస్టన్ క్రోనికిల్, 1998 జూలై 17

వర్గం:చేపలు
వర్గం:పోర్చుగీస్ నుండి సంగ్రహింపబడిన పదాలు