చక్ దే ఇండియా

Question: చక్ దే ఇండియా చిత్ర నిర్మాత ఎవరు ?

Main Page

చక్ దే!  ఇండియా (హిందీ: चक दे इंडिया ఇంగ్లీష్: "గో ఫర్ ఇట్, ఇండియా!")[2][2] అనేది భారతదేశంలోని హాకీ రంగం గురించి చిత్రీకరించిన ఒక బాలీవుడ్ క్రీడా చలనచిత్రం. దీనికి షిమిత్ అమిన్ దర్శకత్వం వహించగా, యాష్ రాజ్ ఫిల్మ్స్ నిర్మించింది మరియు దీనిలో భారతీయ హాకీ జట్టుకు మాజీ కెప్టెన్ కబీర్ ఖాన్‌గా షారూఖ్ ఖాన్ నటించాడు. పాకిస్థానీ హాకీ జట్టు చేతిలో దురదృష్టకర ఓటమి తర్వాత, క్రీడ నుండి ఖాన్ బహిష్కరించబడతాడు. కోపంతో అతని చుట్టుపక్కల వాళ్ళు అతన్ని మరియు అతని తల్లిని, వారి పూర్వీకుల ఇంటి నుండి వెళ్లగొడతారు. ఏడు సంవత్సరాల తర్వాత తను చేసిన తప్పును సరిదిద్దుకోవడానికి ఒక ప్రయత్నంలో, ఖాన్ తన పదహారు వివాదస్పద క్రీడాకారిణిలను ఒక ఛాంపియన్ జట్టుగా తీర్చుదిద్దే లక్ష్యంతో భారతీయ మహిళల హకీ జట్టుకు శిక్షకుడుగా చేరతాడు. మహిళల జట్టును బంగారు పతకం వైపు నడిపించిన తర్వాత, ఖాన్ తన ఖ్యాతిని తిరిగి ఆర్జించి, సంవత్సరాల పూర్వం అతన్ని తరిమివేసిన వాళ్ళు చేతే స్వాగతించబడి, అతను తన తల్లితో వారి ఇంటిలోకి ప్రవేశిస్తాడు.
చక్ దే!  ఇండియా చలన చిత్రంలో హాకీ రంగం ద్వారా సమకాలీన భారతదేశంలో మతదురాభిమానం, విభజన యొక్క ఉత్తరదాయిత్వం, నిర్దిష్ట జాతి/ప్రాంతీయ పక్షపాతం మరియు స్త్రీ వివక్షాదృక్పథాలను విశ్లేషించారు.[3][4][5] రచయిత జైదీప్ సాహ్ని వార్తాపత్రికలో 2002 కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లోని హాకీ రంగంలో భారతీయ జట్టు బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నట్లు చదివిన తర్వాత, దాని ఆధారంగా కాల్పనిక రచనను చేయడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.[6][7] సాహ్ని చిత్రంలోని పాత్రలకు పెట్టిన పేర్లు నిజమైన జట్టు మరియు శిక్షకులు పేర్లుచే ప్రేరిపించబడినవి.[8] కొన్ని వార్తా పత్రికలు కబీర్ ఖాన్ పాత్రను నిజ హాకీ ఆటగాడు మిర్ రంజన్ నెజీతో పోల్చినప్పటికీ,[9] సాహ్ని తను రచన చేసినప్పుడు నెజీ యొక్క కష్టం గురించి తనకు తెలియదని పేర్కొని, నెజీ జీవితంతో సామీప్యం కేవలం యాధృచ్ఛికంగా పేర్కొన్నాడు.[10]
రు. 639 మిలియన్ కంటే ఎక్కువ వసూళ్లతో చక్ దే!  ఇండియా చలనచిత్రం 2007లో భారతదేశంలో అత్యధిక వసూళ్లు చేసిన నాల్గో చిత్రంగా నిలిచింది మరియు ఎన్నో ప్రశంసలను అందుకుంది.[11] చక్ దే!  ఇండియా పలు అవార్డులను (ఉత్తమ చిత్రం</i>గా ఎనిమిది అవార్డులతో సహా) గెల్చుకుంది మరియు నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డు ఫర్ బెస్ట్ పాపులర్ ఫిల్మ్ ప్రొవైడింగ్ వోల్‌సమ్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌ను స్వీకరించింది.[12] ఏప్రిల్ 2008లో భారతీయ హాకీ సమాఖ్య నిలుపుదలను ఈ చిత్రం ప్రభావితం చేసింది. కొత్త హాకీ సమాఖ్య ఏర్పడిన తర్వాత, మాజీ హాకీ ఆటగాడు అస్లామ్ షేర్ ఖాన్ ఒక ముఖాముఖిలో మాట్లాడుతూ, "మనం బాలీవుడ్ బ్లాక్‌బస్టర్ చలనచిత్రం చక్ దే!  ఇండియాలో మీరు చూసినట్లు ఒక భారతీయ జట్టును తయారు చేయాలని చెప్పాడు. ఈ జట్టులో దేశంలోని పలు ప్రాంతాల నుండి ఆటగాళ్లు ఉండాలి. మనం ఒక శక్తివంతమైన జట్టును తయారు చేయడానికి వారందరినీ ఒకటి చేయాలి."[13]
కథాంశం
ఈ చిత్రం భారతదేశంలోని ఢిల్లీలో హాకీ వరల్డ్ కప్ యొక్క చివరి నిమిషంలో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ గేమ్ పాకిస్తాన్ పురుషుల నేషనల్ ఫీల్డ్ జట్టు మరియు భారతీయ పురుషుల నేషనల్ ఫీల్డ్ హాకీ జట్టుల మధ్య జరుగుతున్న గేమ్, దీనిలో పాకిస్తాన్ 1-0తో గెలుస్తుంది. భారతీయ జట్టు కెప్టెన్ మరియు హాకీ సూపర్‌స్టార్ కబీర్ ఖాన్ (షారూఖ్ ఖాన్) ఫౌల్ చేయబడతాడు, తనే పెనాల్టీ స్ట్రోక్‌ను ఆడటానికి ఎంచుకుంటాడు. అయితే, అతని స్ట్రోక్ గోల్ పైకి పోతుంది మరియు ఇండియా భారీ ఓటమిని చవిచూస్తుంది. తర్వాత, మీడియా పాకిస్తానీ జట్టు హెడ్‌తో కరచాలనం చేస్తున్న అతని ఫోటోగ్రాఫ్‌ను ప్రచారం చేస్తూ, ఖాన్ (ఒక ముస్లిం మతస్థుడు)[5] పాకిస్తాన్‌పై గల సానుభూతితో గేమ్‌ను "వదిలివేశాడని" ఊహాకల్పనను ప్రచారం చేయడం ప్రారంభిస్తుంది. మొత్తం సమాజం నిరసనను వ్యక్తం చేస్తూ, ఖాన్‌పై మతపరమైన పక్షపాతాన్ని ప్రదర్శిస్తూ అతన్ని మరియు అతని తల్లిని వారి పూర్వీకుల ఇంటి నుండి మరియు దేశం నుండి బహిష్కరిస్తారు.
ఏడు సంవత్సరాల తర్వాత, ఇతరులకు ఆసక్తి లేని (ఒక అధికారి, మహిళల దీర్ఘ కాల పాత్ర "వంట మరియు వార్పు"గా చెబుతాడు) భారతీయ మహిళల ఫీల్డ్ హాకీ జట్టుకు శిక్షకుడుగా ఉండటానికి ఖాన్ అభ్యర్థనకు భారతీయ క్రీడా అధికారులు ఆశ్చర్యాన్ని వ్యక్తం చేశారు. ఖాన్ భారతదేశంలోని అన్ని విభాగాల నుండి వారి స్వంత పోటీపడే తత్వాలు మరియు వ్యక్తిగత దురభిప్రాయాల 16 మంది మహిళా జట్టుకు ఇన్‌చార్జ్‌గా నియమించబడతాడు. క్రీడాకారిణిల్లో అతి తక్కువ వయస్సు గల, కోమల్ చౌతాలా (చిత్రాషి రావత్) (హర్యానాలోని ఒక గ్రామం నుండి) "మెమ్‌సాబ్" అని పిలుస్తూ వెక్కిరించే చండీఘర్ నుండి వచ్చిన క్రీడాకారిణి ప్రీతి సబార్వాల్ (సాగరికా ఘాట్జే)తో సంఘర్షణ పడతుండగా, పంజాబ్ నుండి వచ్చిన దృఢమైన అమ్మాయి బాల్బిర్ కౌర్ (తాన్యా అబ్రోల్) జట్టుపై ప్రభావం చూపే ఉద్రేకాన్ని కలిగి ఉంటుంది. బాల్బిర్ జార్ఖాండ్‌లోని మారుమూల గ్రామాల నుండి వచ్చిన రాణి డిస్పాటా (సీమా అజ్మీ) మరియు సియిమోయి కెర్కెటా (నిషా నాయర్) ఇద్దరినీ కూడా వేధిస్తుంది. మిజోరాం నుండి మారే రాల్తే మరియు మణిపూర్ (ఈశాన్య భారతదేశంలోని) నుండి మోలే జిమిక్ (మాసోచాన్ "చోన్ చోన్" జిమిక్)లను కలిసే వారంతా వారిని "విదేశీయులు"గా వ్యవహరిస్తారు మరియు వారి చేతిలో పదేపదే లైంగిక వేధింపులకు గురవుతారు. జట్టు కెప్టెన్ విద్యా శర్మ (విద్యా మాల్వాదే) హాకీ మరియు ఆమె భర్త కుటుంబం యొక్క కోరికల మధ్య కొట్టుమిట్టాడుతుండగా, ప్రీతి స్నేహితుడు, (కాల్పనిక) భారతదేశ క్రికెట్ జట్టు వైస్ కెప్టెన్ అభిమన్యు సింగ్ (వివాన్ భాటెనా) జట్టులోని ఆమె స్థానం గురించి అవహేళన చేస్తాడు.
ఈ అమ్మాయిలకు వారి విభజనలను అధిగమించి, ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకోవడాన్ని తాను నేర్పితేనే, వారిని విజయాన్ని సాధించే జట్టుగా తీర్చదిద్దవచ్చని ఖాన్ గుర్తిస్తాడు. మొదటి కొన్ని రోజుల్లో, అతను మంచి నైపుణ్యం గల క్రీడాకారిణి బిందా నాయక్ (శిల్పా శుక్లా)తో సహా తన నియమాలను ఉల్లఘించిన పలు క్రీడాకారిణిలను బెంచ్‌పై కుర్చోపెడతాడు. దీనితో, ఆమె ఖాన్‌కు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేయమని క్రీడాకారిణిలను ప్రోత్సహించడానికి పదేపదే ప్రయత్నిస్తుంది. బిందియా పంతమే చివరికి గెలుస్తుంది మరియు కోపంతో ఖాన్ పదవికి రాజీనామా చేస్తాడు. అయితే మంచి సంకల్పంతో, వీడ్కోలు భోజనం కోసం అతని సిబ్బందిని మరియు జట్టును మెక్‌డోనాల్డ్‌కు అతను ఆహ్వానిస్తాడు. అక్కడ కొంత మంది స్థానిక కుర్రాళ్లు మారే మరియు మోలేను వెటకారం చేయడంతో, ఏకం అయిన ఆ జట్టులో ఖాన్‌పై మరియు ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న ఆగ్రహం చల్లారుతుంది. దీనితో, బాల్బిర్ వారిపై దాడి చేస్తుంది, ఇది చివరికి కుర్రాళ్లు మరియు మొత్తం జట్టు మధ్య గొడవగా మారుతుంది. ఖాన్ సిబ్బంది జోక్యాన్ని అడ్డుకుంటూ, వాళ్ళు ఒక జట్టుగా కలిసి పనిచేస్తే ఏమి జరుగుతుందో అర్థం చేసుకునేందుకు మొదటి సందర్భంగా భావిస్తాడు. ఒక క్రికెట్ బ్యాట్‌తో వెనుక నుండి ఒక అమ్మాయిపై దాడి చేసేందుకు ప్రయత్నించిన ఒకడ్ని అతను అడ్డుకుని, హాకీలో ఎవరూ భయస్థులు కారని చెబుతాడు.[14] ఆ గొడవ తర్వాత, మహిళలు (ఇప్పుడు ఒక జట్టుగా మారిన) వారి శిక్షకుడుగా ఉండమని ఖాన్‌ను అభ్యర్థిస్తారు.
కొత్తగా ఉద్భవించిన ఈ ఐకమత్యం వారి పలు అదనపు లక్ష్యాలను ఛేదిండానికి దోహదపడుతుంది. హాకీ అధికారులు ది వరల్డ్ చాంపియన్‌షిప్‌ కోసం మహిళా జట్టును ఆస్ట్రేలియా పంపకూడదని హఠాత్తుగా నిర్ణయించినప్పుడు, ఐకమత్యంతో ఒకటైన మహిళా జట్టు, పురుషుల జట్టుతో ఆడేందుకు సిద్ధమవుతుంది. ఈ మ్యాచ్‌లో ఓడిపోయినప్పటికీ, మైదానంలో వారు ప్రదర్శించిన అద్భుతమైన ఆటతీరు అధికారుల ఆలోచన మార్చుకుని, జట్టును ది వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌</i>కు పంపేలా చేస్తుంది. ఆస్ట్రేలియాలో ఈ జట్టు, జట్టు హాకీరూస్ (ఆస్ట్రేలియా), బ్లాక్ స్టిక్ ఉమెన్ (న్యూజిలాండ్), లాస్ లియోనాస్ (అర్జెంటీనా) మరియు సౌత్ కొరియన్ జట్టు (దాని వ్యక్తిని-వ్యక్తితో గుర్తించే విధానాన్నికి ప్రసిద్ధి చెందిన) వంటి జట్లుతో పలు క్లిష్టమైన మ్యాచ్‌లను ఎదుర్కొంటుంది. మ్యాచ్‌ల ప్రారంభంలో వారి వ్యత్యాసాలను అధిగమించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, ఆ అమ్మాయిలు ఐకమత్యం గల ఒక జట్టుగా ఉండటాన్ని నేర్చుకుంటారు. ఈ మార్పు వారిని విజయతీరాలకు చేరుస్తుంది మరియు ఖాన్‌కు మంచి పేరును తిరిగి సంపాదిస్తుంది. దీంతో, వారు వారిని విభజించిన దురభిప్రాయాలను అధిగమించడమే కాక, మహిళా అథ్లెటిక్స్ యొక్క గొప్పతనాన్ని వారి కుటుంబాలకు మరియు దేశానికి చాటి చెబుతారు. చలన చిత్ర ముగింపులో, సంవత్సరాల క్రితం వీరిని తరిమికొట్టిన చుట్టుప్రక్కల వారు ఆహ్వానించగా, ఖాన్ తన తల్లితో వారి పూర్వీకుల ఇంటిలోకి ప్రవేశిస్తాడు.
నిర్మాణం
నేపథ్యం
2002 కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో మహిళా జట్టు స్వర్ణాన్ని గెలుచుకున్నట్లు వచ్చిన చిన్న కథనాన్ని చదివిన చలనచిత్ర రచయిత జైదీప్ సాహ్ని భారతీయ మహిళల హాకీ జట్టు గురించి ఒక చిత్రాన్ని నిర్మించడానికి ప్రేరిపించబడ్డారు.[8] దర్శకుడు షమిత్ అమిన్ మహిళల జట్టుకు మీడియా కవరేజ్ లేకపోవడం గమనించి, "ఈ క్రీడాకారిణిలకు వ్యతిరేకంగా పలు కష్టాలు ఉన్నాయని" పేర్కొన్నాడు.[15]
మీడియా తరచూ మీడియాలో కబీర్ ఖాన్ పాత్రను హాకీ క్రీడాకారుడు మిర్ రంజన్ నెజీ (1982 ఆసియన్ గేమ్స్ సమయంలో పాకిస్థాన్‌తో మ్యాచ్‌ను ఓడిపోయినందుకు ఆరోపణలను ఎదుర్కొన్నాడు)తో పోల్చింది.[9][16][17][18][19] దీని గురించి నెజీ మాట్లాడుతూ, "ఈ చలన చిత్రం మిర్ రంజన్ నెజీ జీవితం యొక్క డాక్యుమెంటరీ కాదు" అని పేర్కొన్నాడు.[20] సాహ్ని తను కథాంశాన్ని వ్రాస్తున్నప్పుడు, తనకి నెజీ యొక్క కష్టాలు గురించి తెలియదని మరియు నెజీ జీవితంతో ఈ సామీప్యం యాదృచ్ఛికంగా జరిగిందేనని కూడా చెప్పాడు.[10][21] 2002లో కామన్వెల్త్ గేమ్స్ స్వర్ణాన్ని గెలవడానికి జట్టుతో ఉన్న మహిళల జట్టు జాతీయ శిక్షకుడు మహారాజ్ క్రిష్ణ కౌశిక్‌చే అతని పేరు సూచించబడటంతో నెజీ నిర్మాణ జట్టులో చేరాడు.
హకీ రంగంలో ప్రస్తుతం ఉన్న మహిళా సభ్యులతో అలాగే శిక్షకులతో జరిపిన పలు ముఖాముఖిల నుండి కథాంశం తయారు చేయబడింది. తర్వాత కౌశిక్ ఈ విధంగా చెప్పాడు:
చలనచిత్రంలో చూపిన పలు సందర్భాలు నిజంగా జరిగినవి. ఒక అమ్మాయి మాట వినకుంటే శిక్షకుడు ఎలా ఆమెను బహిష్కరిస్తాడో మరియు తర్వాత తనే బహిష్కరించబడతాడో మరియు అతని సూచనలను ఉల్లఘించినందుకు ముగ్గురు, నలుగురు అమ్మాయిలు కూడా అక్కడ నిలబడటం అన్నింటినీ చక్కగా చిత్రీకరించారు. ఈ విధంగా ప్రీతమ్ సివాచ్‌తో జరిగింది [...] వారు గొడవను ప్రారంభించిన దృశ్యం, బెంగుళూరులోని గేమ్ తర్వాత తిరిగి వస్తున్నప్పుడు, కొంత మంది కుర్రాళ్లు వ్యాఖ్యలు చేయడంతో జరిగింది. [...] అసలైన క్రీడా-సందర్భాలలో మేము ఒక అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్ యొక్క అర్హత పోటీలో పాల్గొనడానికి అనుమతి లేనప్పుడు మరొక జట్టుతో ఛాలెంజ్ చేసి, మేము అర్హత సాధిస్తామని వ్రాసి ఇచ్చాము [...] చివరికి శిక్షకుని చిత్రీకరణలో, అతను మ్యాచ్‌కు ఒక స్కూటర్‌పై వెళతాడు. జట్టు విజయం సాధిస్తుంది, అయినా అతను స్కూటర్‌పైన తిరిగి వస్తాడు. దీనితో శిక్షకుని గౌరవం మరియు స్థాయి ఎల్లప్పుడూ అలాగే ఉంటుందని చూపించారు.[21]
అదనంగా, సాహ్ని "చక్ దే యొక్క కథ పూర్తిగా మాజీ ఛీప్ నేషనల్ కోచ్ మహారాజ్ క్రిష్ణ కౌశిక్ యొక్క నిజ జీవితం మరియు అతని భారతీయ మహిళల హాకీ జట్టు యొక్క కామన్వెల్త్ మరియు పలు ఇతర ఛాంపియన్‌షిప్‌ల విజయాల యదార్థ సంఘటనల నుండి ప్రేరేపించబడిందని" పేర్కొన్నాడు.[22]
అభివృద్ధి
సాహ్ని కౌశిక్ మరియు నెజీలను కలుసుకున్న తర్వాత, వారు చలన చిత్ర నిర్మాణంలో పాల్గొన్నారు. సాహ్ని మొదటిగా కౌశిక్‌ను కలుసుకుని, తర్వాత ఈ విధంగా గుర్తు చేసుకున్నాడు "M K కౌశిక్ మరియు అతని అమ్మాయిలు మాకు హాకీ తెలుసు అనేంతగా నేర్పారు. అప్పుడు అతను మాకు నెజీని సిఫార్సు చేశాడు, ఎందుకంటే మేము రచనను, తారాగణాన్ని ఎంచుకోవడాన్ని పూర్తి చేసిన తర్వాత అమ్మాయిలకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి మాకు ఒకరు అవసరం అయ్యారు. నెజీ అమ్మాయిలకు శిక్షణను ఇవ్వడానికి ఒక హాకీ క్రీడాకారిణిల జట్టును సమావేశపరిచాడు."[21] అదే ముఖాముఖిలో కౌశిక్, "నేను శిబిరాలను ఎలా నిర్వహిస్తారు నుండి వేర్వేరు నేపథ్యాలు మరియు సంస్కృతుల నుండి అమ్మాయిలు ఎలా వస్తారు, దీనిలో ఉండే మానసిక కారకాల వరకు గేమ్ గురించి అతనికి పూర్తిగా నేర్పాను" అని కూడా పేర్కొన్నాడు. అలాగే వేర్వేరు రాష్ట్రాలు మరియు జట్టుల నుండి అమ్మాయిలను ఎంచుకోవడానికి శిక్షకుడు ఎలాంటి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటాడు అనేది కూడా తెలిపాను."[21]
అప్పుడు సాహ్ని నెజీని సంప్రదించి, హాకీ జట్టు వలె నటిస్తున్న నటీమణులకు శిక్షణ ఇవ్వమని కోరాడు. మొదటిలో చలన చిత్ర నిర్మాణంలో ఉండటానికి అంతగా ఆసక్తి చూపించకపోయినప్పటికీ, నెజీ రచనను చదివిన తర్వాత అతని మనస్సు మార్చుకున్నాడు. తారాగణానికి శిక్షణ ఇచ్చినట్లు చెప్పిన నెజీ ఈ విధంగా చెప్పాడు "నేను అమ్మాయిలకు 6 నెలల పాటు శిక్షణను ఇచ్చాను. 4 గంటలకు నిద్ర లేచి, కందివిలి నుండి చర్చ్‌గేట్‌కు పరుగు పెట్టాము. మేము రాత్రి 11 గంటలకు శిక్షణను పూర్తి చేశాము. దానికి చాలా అలసిపోయాము.కాని మేము ఒక లక్ష్యం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాము [...] వారు పరుగెత్తలేకపోయారు మరియు హాకీ స్టిక్‌లను పట్టుకోలేకపోయారు. ఎవరూ వారి గోళ్లను [చేసి ఉండేవారు] లేదా కనుబొమ్మలను (క్రీడాకారిణిలు చేసే విధంగా) కత్తిరించుకుండా నేను చూసుకున్నాను. ఆ అమ్మాయిలు చాలా కష్టపడ్డారు. నేను వాళ్లను అభినందిస్తున్నాను."[9] నటీమణుల్లో చిత్రాశి, సాండియా మరియు రాయ్నియా వంటి కొంతమంది నిజమైన హాకీ క్రీడాకారిణిల కనుక నటించారు. చిత్రం కోసం అమ్మాయిలకు మరియు షారూఖ్ ఖాన్‌కు శిక్షణ ఇవ్వడానికి [23] స్పోర్ట్ యాక్షన్ దర్శకుడు రోబ్ మిల్లెర్ దర్శకత్వ ఆధ్వర్యంలో రీల్‌స్పోర్ట్స్,[24][25] కూడా నెజీతో పనిచేశాడు. ఖాన్‌తో పనిచేస్తున్నప్పుడు, నెజీ ప్రతిదీ ప్రణాళిక చేసుకున్నట్లు గుర్తు చేసుకున్నాడు, "SRK మిస్ చేసిన పెనాల్టీ స్ట్రోక్‌తో సహా. నేను ఆ షాట్ చాలా యదార్ధంగా ఉండేలా కోరుకున్నందుకు, ఆ దృశ్య చిత్రీకరణకే మాకు దాదాపు 20 గంటలు పట్టింది. నేను మా మాజీ జట్టు సభ్యుల్లో పలువురు నుండి సహాయాన్ని తీసుకున్నాను. మరింత ముఖ్యంగా, SRKతో పని చేయడం చాలా సులభం. అతను నమ్మలేనంత నిగర్వి మరియు మాకు కోరుకున్న అన్ని రీ-టేక్‌లను చేయడానికి అంగీకరించేవాడు."[26]
చక్ దే!  ఇండియా</i>ను భారతదేశం మరియు ఆస్ట్రేలియాలలో చిత్రీకరించారు. ఆస్ట్రేలియాలో జరిగిన భాగాన్ని సిడ్నీ మరియు మెల్బోర్న్‌లలో చిత్రీకరించారు మరియు రీల్‌స్పోర్ట్స్ సొల్యూషన్స్‌చే 90 హాకీ క్రీడాకారిణిలను మరియు 9000 మంది ఇతరులను వినియోగించారు.[27]
చక్ దే అమ్మాయిలు
చిత్రం విడుదలైన కొంత కాలం తర్వాత, మీడియా చక్ దే అమ్మాయిల</i>గా జట్టు యొక్క సభ్యులగా నటించిన 16 మంది నటీమణులను సూచించడం ప్రారంభించింది.[28][29] చక్ దే అమ్మాయిల</i>కు 2008 స్టార్ స్క్రీన్ అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ సపోర్టింగ్ యాక్టరెస్ అవార్డును అందించినప్పుడు స్టార్ స్క్రీన్ అవార్డ్స్ యొక్క న్యాయమూర్తుల జట్టు కూడా ఈ పదాన్ని ఉపయోగించారు.[30]
అలియా బోస్ (అనైథా నాయిర్), వెస్ట్ బెంగాల్ నుండి సీనియర్ క్రీడాకారిణి.
బాల్బిర్ కౌర్ (తాన్యా అబ్రోల్), పంజాబ్ నుండి.
బిందియా నాయక్ (శిల్పా శుక్లా), మహారాష్ట్ర నుండి సీనియర్ క్రీడాకారిణి. జట్టు యొక్క అధిక అనుభవం గల సభ్యురాలు వలె, బిందియా ఆమె ఇద్దరు మంచి స్నేహితురాళ్లు అలియా మరియు గుంజన్‌తో సహా ప్రతిఒక్కరిని ఆదరించేది. ఖాన్ ఆమె అనుభవానికి తగిన విలువను ఇవ్వని కారణంగా, అతన్ని పదవీచ్యుతని చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
గుల్ ఇక్బాల్ (ఆర్యా మేనన్), ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి
గుంజన్ లాఖానీ (శుభీ మెహ్తా), ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి సీనియర్ క్రీడాకారిణి.
కోమల్ చౌతాలా (చిత్రాశి రావత్), హర్యానా నుండి. కోమల్ పాత్రను భారతీయ మహిళా హాకీ జట్టుకు ప్రస్తుత కెప్టెన్ మాంతా ఖరాబ్ ఆధారంగా చిత్రీకరించారు.[31]
మారే రాల్తే (కిమీ లాల్దావ్లా) మిజోరాం నుండి ప్రత్యామ్నాయ మరియు పెనాల్టీ స్ట్రోక్ నిపుణురాలు.
మోలే జిమిక్ (మాసోచోన్ "చోన్ చోన్" జిమిక్), మణిపూర్ నుండి. మారే మరియు మోలేలు ఈశాన్య భారతదేశం నుండి వచ్చినవారు మరియు వీరిని ప్రారంభంలో వారి జట్టు సభ్యులు "విదేశీయు"లుగా భావిస్తారు.
నేత్రా రెడ్డి (సాండియా ఫ్యూర్టాడో), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నుండి.
నిచోలా సెక్యూయిరా (నిచోలా సెక్యూయిరా), మహారాష్ట్ర నుండి ప్రవేశించారు.
ప్రీతి సబార్వాల్ (సాగరికా ఘాట్జే), చంఢీఘర్ జట్టు కెప్టెన్. అతని ప్రియుడు అభిమన్యు సింగ్ (వివన్ భాటెనా) ఒక క్రికెటర్ మరియు హాకీ రంగంలో ఆమె ఆసక్తిని అంగీకరించడు.
రచనా ప్రసాద్ (కింబెర్లే మిరాండా), బీహార్ నుండి.
రాణి డిస్పోటా (సీమా ఆజ్మీ), జార్ఖాండ్ నుండి. రాణి ఒక అడవి గ్రామం నుండి రాంచీకి వెళ్లి, ఆమె పట్టణంలో జన్మించిన సహ విద్యార్థులతో ఎలా మెలగాలో నేర్చుకుంటుంది.
రాయ్నియా ఫెర్నాండెస్ (రాయ్నియా మాస్సెర్‌హానాస్).
సోయిమోయి కెర్కెటా (నిశా నాయిర్), జార్ఖాండ్ నుండి ప్రత్యామ్నాయ క్రీడాకారిణి. ఈమె కూడా ఒక అడవి గ్రామం నుండి వచ్చింది, సోయిమోయి భాషతో మరియు జట్టులో ఇమడటానికి సమస్యలను ఎదుర్కొంటుంది.
విద్యా శర్మ (విద్యా మాల్వాదే), గోలీ మరియు మధ్య ప్రదేశ్ కెప్టెన్. ది రైల్వేస్ జట్టుకు మాజీ గోల్‌కీపర్. ఇటీవల వివాహం చేసుకుంది, విద్య భర్త హాకీ మరియు కుటుంబాలలో ఒకదాన్ని మాత్రమే నిర్ణయించుకోమని బలవంతం చేస్తాడు.
విడుదల
బాక్స్ ఆఫీస్
చక్ దే!  ఇండియా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2007 ఆగస్టు 10న విడుదలైంది. ఇది దేశ వ్యాప్తంగా[32] రూ. 67,69,00,000 ఆదాయంతో భారతదేశంలోని 2007లో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన మూడవ చిత్రంగా నిలిచింది మరియు "బ్లాక్‌బస్టర్"గా నిర్ధారించబడింది.[32] U.Sలో, ఇది 20వ స్థానంలో నిలవగా, UK చార్ట్స్‌లో 11వ స్థానాన్ని మరియు ఆస్ట్రేలియాలో 12 స్థానాన్ని దక్కించుకుంది.[33] ఇది యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో రూ 35 మిలియన్, ఉత్తర అమెరికాలో రూ. 47.5 మిలియన్ మరియు మిగిలిన మొత్తం విదేశాల్లో రూ. 35 మిలియన్‌లను సంపాదించింది.[34]
సందిగ్ధ సమాదరణ
సమీక్ష సేకరణకర్త రోటెన్ టొమోటాస్ 5 సమీక్షల (4 కొత్త మరియు 1 చెడు అభిప్రాయం) ఆధారంగా చక్ దే!  ఇండియా కు 80% రేటింగ్‌ను ఇచ్చాడు.[35]
చక్ దే!  ఇండియా చిత్రం ఇండియా మరియు విదేశాల్లో అతిక్లిష్టంగా ప్రశంసలను అందుకుంది.ఇండియా టుడే , చక్ దే!  ఇండియా ను, "బాలీవుడ్‌లో వచ్చిన అత్యధిక ఉద్రేకపూర్వక మహిళా శక్తి చిత్రంగా పేర్కొంది. దూకుడుతనం గల హర్యాన్వీ కోమల్ నుండి ఉగ్రురాలు బిందియా వరకు, పంజాబీ బాల్బిర్ నుండి సరైన పంజాబీ, చంఢీఘర్ కీ కుడీ ప్రీతి వరకు మొత్తం అమ్మాయిలను మూసపోత పద్ధతిలో చిత్రీకరించారు, కాని వారు ఖాన్ కలను కళ్లలో ఉంచుకుని, భారతీయ పురుషుల హాకీ జట్టును దాదాపు ఓడించడం, ఒక కుర్రాళ్ల గుంపుపై దాడి చేయడం, ఆరు సార్లు విజేత ఆస్ట్రేలియన్ జట్టుకు ఎలా గెలవాలో చూపడానికి ఒకటి లేదా రెండు దెబ్బలను రుచి చూపించడంలో అద్భుతమైన నటనతో ఆకట్టుకున్నారు." [36] ది హిందూ యొక్క సుధీష్ కామత్ ఈ విధంగా ప్రశ్నించాడు "మనం క్రీడల గురించి సరైన మద్దతు ఇచ్చే చిత్రాన్ని ఎప్పడూ చిత్రీకరించాము — ఆటను రక్షించే కొంత మంది క్రీడాకారులతో కాకుండా, జట్టు సమిష్ట క్రీడకు జయాన్ని ఎప్పుడూ చిత్రీకరించాము? ‘చక్ దే’ అనేది నాయకుడు స్టాండ్‌లో నిలబడి చూస్తూ ఉంటే, మొత్తం విజయాన్ని 'పేర్లు తెలియని' అమ్మాయిల సమూహం సంపాదించిపెట్టే ఒక అసాధారణ చలన చిత్రం [...] మరొక స్థాయిలో, ‘చక్ దే’ అనేది మహిళల విముక్తికి సంబంధించింది. ఇది ఈ సమయంలో వచ్చి ఉత్తమ స్త్రీ వాది చలన చిత్రాల్లో ఒకటి. తర్వాత, మేము చూసిన ఏదైనా క్రీడా చిత్రంలోని భారతదేశాన్ని సూచించేందుకు నటించిన వాళ్లతో పోలిస్తే ఈ అమ్మాయిలు, వాళ్ల మధ్య సాన్నిహిత్యాన్ని అద్భుతంగా ప్రకటించారు. వారు 16 సుందరమైన యువతలే కాదు. వారి నటన కూడా అద్భుతంగా ఉంది. నటనలోని అనుభవరాహిత్యం వీరు నటీమణులని మనం మర్చిపోయేలా చేస్తుంది. క్రీడాకారిణిల మధ్య నిర్దిష్ట జాతి/వర్గ వ్యత్యాసాలతో వేడెక్కుతున్నప్పటికీ, ఇంతలోనే అమిన్ ఉత్తమ సమాధానకర్తగా వారి అంతర-జాతి వివాదాలకు ఏకరీతి-వస్త్రాల్లో హద్దును విధించాడు."[37] ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా యొక్క నిఖాత్ కాజ్మీ ఈ చిత్రానికి 4కు 4 నక్షత్రాలను ఇచ్చి, దీనిలో "తెలియని సమూహంచే ఉత్తమ నటన, ప్రమాదకరమైన వేగం మరియు అద్భుతమైన నిర్భందాలు చక్ ది ఇండియా అనేది ఎటువంటి అపస్మారక గుండె-నొప్పి లేకుండా దేశభక్తికి ఒక అనియంత్ర భావ గీతం" అని పేర్కొన్నాడు. మరియు మొత్తం SRK అభిమానులు మరియు మిగిలినవారి, ఈ సమయంలో ఈ గెలుపును ఏకీగ్రీవంగా అంగీకరించాలి: చక్‌దే షారూఖ్! దీని కన్నా అద్భుతమైనది చేయగలరా?"[3] అని ప్రశ్నించాడు.
ది టైమ్స్ యొక్క అనిల్ సినానాన్ ఈ విధంగా చెప్పాడు, "మొదటిసారిగా దర్శకుడు షిమిత్ అమిన్ ఒక ఆసక్తికర చిత్రాన్ని నిర్మించాడు: తుది ఫలితం ఏమిటో స్పష్టంగా తెలుస్తున్నప్పటికీ, మా అమ్మాయిల కోసం మేము అవకాశాలు కల్పిస్తాము. ఇది సాధారణ కథలలో ఉండే అంశాలు లేకుండా, గేమ్‌పై ఎక్కువగా ఆసక్తి చూపిన కథాంశం కనుక విజయాన్ని సాధించింది. ప్రేమాయణం లేదు, తల్లిదండ్రులను పక్కన పెట్టారు మరియు శిక్షణ సమయంలో లగాన్ శైలి పాట మరియు నృత్యాలను ఎవరూ అధిగమించలేరు."[2] ది BBC యొక్క జస్ప్రీతి పాంధోహర్ చక్ దే!  ఇండియా</i>కు 5కి 4 నక్షత్రాలను ఇచ్చి, "క్రీడా వృత్తాంతాలతో చిత్రాల నిర్మాణం కొత్త కానప్పటికీ, జైదీప్ సాహ్ని యొక్క రచన, క్రికెట్‌చే తరచూ కప్పబడిపోయే జనాదరణ పొందిన భారతీయ క్రీడకు మంచి అభిమానాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. ఇది బ్యాట్ మరియు బంతి రకం గురించి కాదు వారి శిక్షణ సెషన్‌ల సంఖ్యను ఇక్కడ సమస్యగా చెప్పవచ్చు. బదులుగా, క్రీడాకారిణిల లింగం మరియు వ్యక్తిగత పక్షపాతాలు కథలో సమ్మిళతమై ఉన్నాయి."[38] ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ యొక్క అండీ వెబ్‌స్టెర్ మాట్లాడుతూ, ఈ చిత్రం సాంప్రదాయక క్రీడా వృత్తాంత చిత్రాలకు నూతన వీక్షణను కల్పించింది మరియు FIFA మహిళల వరల్డ్ కప్‌లో విజయం సాధించడానికి ప్రతిజ్ఞ పూనేందుకు దోహదపడింది.[39] ది హాలీవుడ్ రిపోర్టర్ యొక్క కిర్క్ హానీకట్ మాట్లాడుతూ ఈ చిత్రం "మనోభావ వ్యక్తీకరణకు లేదా నిర్ధిష్టతకు ఖచ్చితంగా బాలీవుడ్ సిగ్గుపడాలి. దీని భారతీయ సమాజం యొక్క నిశిత-దృష్టి, మూస-శైలి, మెరుగుపెట్టిన చలన చిత్రాల నుండి వైరుధ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటి చెప్పింది."[40] వెరైటీ యొక్క డెరెక్ ఎల్లే ఈ చిత్రం "కొన్ని పాత తరానికి చెందిన వినోదాత్మక గోల్స్‌తో స్కోర్ చేసి, ఒక దేశభక్తితో హృదయాన్ని కదిలించేది" మరియు ఇది "దాదాపు భారతదేశం యొక్క కొత్తగా సృష్టించబడిన ఆర్థిక అధికారానికి మరియు U.K పాలన నుండి స్వతంత్రపు ఇటీవల 60వ-వార్షిక సంబరాలకు ఒక సంఘీభావ గీతం -- మరియు ఇది సలీమ్-సులైమాన్ మరియు గేయ రచయిత జైదీప్ సాహ్ని (రచన చేసింది)ల నుండి చైతన్యవంతమైన శీర్షిక పాటను కలిగి ఉంది. ఈ విధంగా, భారతదేశవ్యాప్తంగా వచ్చిన 16 మంది అమ్మాయిల జట్టు చివరికి వారి అంతర్జాతీయ ప్రత్యర్థి బెజేజూస్‌ను ఓడించటానికి ఏకమై, నమ్మలేని ఆశ్చర్యాన్ని కల్గించారు.[41][41] విమర్శలకు అతీతంగా, చక్ దే!  ఇండియా మాధుర్ బండార్కర్, డేవిడ్ ధావాన్, రాకేష్ ఓంప్రకాశ్ మెహ్రా, అనురాగ్ బస్ మరియు శ్రీరామ్ రాఘవన్ వంటి పలు బాలీవుడ్ చిత్ర దర్శకులు ప్రకారం 2007 ఉత్తమ చిత్రంగా తారే జమీన్ పర్ చిత్రంతో జత కట్టింది.[11]
2007 ఆగస్టు 30న, అకాడమీ ఆఫ్ మోషన్ పిక్చర్స్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్, చక్ దే!  ఇండియా రచన యొక్క నకలును మార్గరేట్ హెర్రిక్ గ్రంథాలయంలో ఉంచడానికి అభ్యర్థించింది.[42]
బహుమతులు

చక్ దే!  ఇండియా పలు బహుమతులను గెల్చుకుంది, వీటిలో ఉత్తమ చిత్రం</i>గా క్రింది వాటి నుండి ఎనిమిది బహుమతులు ఉన్నాయి: ది అప్సరా ఫిల్మ్ & టెలివిజన్ ప్రొడ్యూసర్స్ గిల్డ్, ది ఆస్ట్రేలియన్ ఇండియన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్, ది బిల్లియే అవార్డ్స్, ది ఇంటర్నేషనల్ ఇండియన్ ఫిల్మ్ అకాడమీ అవార్డ్స్ (IIFA), ది స్టార్ స్క్రీన్ అవార్డ్స్, ది UNFPA-లాడ్లీ మీడియా అవార్డ్స్, ది V. శాంతారామ్ అవార్డ్స్ మరియు ది జీ సినీ అవార్డ్స్. ఇది నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ పాపులర్ ఫిల్మ్ ప్రొవైడింగ్ వోల్‌సమ్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌ను గెల్చుకుంది.[12]
ప్రత్యేక ప్రదర్శనలు
చక్ దే!  ఇండియా</i>ను 2009 మే 30న దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో SPAR కప్ ప్రారంభంలో భారతీయ మహిళా జాతీయ రంగ హాకీ జట్టుకు స్వాగతం పలకడానికి ప్రదర్శించారు.[43] అక్టోబరులోని 2009 హాకీ ఛాంపియన్స్ చాలెంజ్ వరకు SPAR కప్ ప్రాతినిధ్యం వహించింది. ఇండియా ఈ ఇతర మూడు జట్టులతో పోటీ పడింది: హాకీరూస్, లాస్ లెనోస్ మరియు సౌత్ ఆఫ్రికన్ ఉమెన్స్ నేషనల్ ఫీల్డ్ హాకీ టీమ్.[44]
ప్రభావం
IHF నిలుపుదల
ఏప్రిల్ 2008లో భారతీయ హాకీ సమాఖ్య నిలుపుదల చలన చిత్ర ప్రభావాన్ని ఉద్ఘాటించింది. ఇండియా టుడే ఈ చలన చిత్రాన్ని రెండు కథనాల శీర్షికల్లో సంఘటన పేర్లు "ఆపరేషన్ చక్ దే: జ్యోతికుమారన్ రిజైన్స్" [45] మరియు "ఆపరేషన్ చక్ దే ఇంపాక్ట్: పురోరే ఇన్ లోక్ సభ"[46] కోసం ఉపయోగించింది. ది ఇండియాటైమ్స్ లోని "ఫైవ్ వైజ్ మెన్ సెట్ ఫర్ ఏ 'చక్ దే' యాక్ట్" శీర్షిక గల కథనంలో "ఈ సారి భారతీయ హాకీ జట్టు నిజమైన 'చక్ దే' చేసినట్లు కనిపిస్తుంది" అని పేర్కొన్నారు.[47] అదనంగా, IHFకు బదులుగా ఉండే ఒక సమాఖ్యకు హెడ్‌గా ఇండియన్ ఒలింపిక్ అసొసియేషన్‌చే నియమించబడిన మాజీ హాకీ క్రీడాకారుడు అస్లాం షెర్ ఖాన్ పని చేయడానికి ఈ చిత్రాన్ని ఒక నమూనాగా సూచించాడు. ఒక ముఖాముఖిలో అతను మాట్లాడుతూ, "మనం మన ఇండియా జట్టును బాలీవుడ్ బ్లాక్‌బస్టర్ చక్ దే!  ఇండియా లో చూసినట్లు తీర్చిదిద్దాలి. దేశంలోని పలు ప్రాంతాలు నుండి క్రీడాకారులను ఎంచుకోవాలి. ఒక శక్తివంతమైన జట్టుగా మలచడానికి వారిని ఏకం చేయాలి." అని చెప్పాడు.[13] మరొక ముఖాముఖిలో, అతను భారతదేశంలోని హాకీపై "చక్ దే ప్రభావాన్ని సృష్టించాలని" కోరుకుంటున్నట్లు ఉద్ఘాటించాడు.[48]
సౌండ్‌ట్రాక్

సౌండ్ ట్రాక్ చక్ దే!  ఇండియా</i>ను 2007 ఆగస్టు 1న విడుదల చేశారు మరియు జైదీప్ సాహ్ని గీతాలతో సలీమ్-సులైమాన్ సమకూర్చాడు. శీర్షిక పాట, చక్ దే!  ఇండియా అనేది ఇండియాకు అనాధికార క్రీడల జాతీయ గీతంగా మారింది.[49] ఇదే ఉద్దేశంతో ఈ పాటను సలీమ్ మరియు సులైమాన్ మర్చెంట్‌లు సమకూర్చారు.[50]
No.TitleSingersLength1."Chak De! India"Sukhwinder Singh, Salim Merchant, Marianne D'Cruz4:432."Badal Pe Paon Hain"Hema Sardesai4:053."Ek Hockey Doongi Rakh Ke"Kay Kay, Shahrukh Khan5:364."Bad Bad Girls"Anushka Manchanda3:395."Maula Mere Le Le Meri Jaan"Krishna, Salim Merchant4:476."Hockey Remix"Midival Punditz5:177."Sattar Minute"Shahrukh Khan2:05
DVD
2007 నవంబరు 3న 2 DVD ప్యాక్ వలె యాష్ రాజ్ ఫిల్మ్స్‌చే DVD విడుదల అయ్యింది. చలన చిత్రం కోసం ఉపశీర్షికలు ఇంగ్లీష్, అరబిక్, స్పానిష్, డచ్, పోర్చుగీస్, తమిళం మరియు మలయాళ భాషలలో అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ DVDలో ప్రత్యేక ఫీచర్స్‌తో సహా 32 నిమిషాల తొలగించబడిన దృశ్యాలు (ఉపశీర్షికలు లేకుండా), మ్యూజిక్ వీడియోలు, చలన చిత్ర నిర్మాణంపై ఒక డాక్యుమెంటరీ మరియు CNN-IBN మరియు NDTVలో చక్ దే అమ్మాయిలు మరియు ఇండియా మహిళల నేషనల్ ఫీల్డ్ హాకీ జట్టు సభ్యులచే ప్రత్యేక ప్రదర్శనలు ఉన్నాయి.[51]
గమనికలు

మరింత చదవడానికి

బాసు, నుపూర్. "." ది హిందూ, 2007 సెప్టెంబరు 2.
గంగూలీ, ప్రీత్‌విష్. "రూటర్స్ , డిసెంబర్ 28, 2008.
గుప్తా, అమీటా. "." rediff.com , ఆగస్టు, 2008.
మాదవ్, తుషార్, కౌషే, వసుంధర అన్నా , ఉస్మానీ, అక్యూయిబ్ షెహ్బాజ్, రజనీ, మోహితా, అహ్మెద్, ముదాసెర్ మరియు సామ్రా, కనికా. "." సోషల్ సైన్స్ రీసెర్చ్ నెట్‌వర్క్, మే 2, 2008.
మహాదేవన్-దాస్‌గుప్తా, ఉమా. "." ఫ్రంట్‌లైన్, వా. 24, ఇష్యూ 20, ది హిందూ యొక్క ప్రచురణకర్తల నుండి, అక్టోబర్ 6, 2007.
M., రాజా. "." ఆసియా టైమ్స్ ఆన్‌లైన్ , నవంబర్ 17, 2007.
నేషనల్ పబ్లిక్ రేడియో, "," ఫిబ్రవరి 25, 2009 (చక్ దే ఇండియా పై భాగంతో ఆడియో సమీక్ష).
రాజేష్, Y.P. "." రూటర్స్, ఆగస్టు 14, 2007.
శివస్వామి, సాయిసురేష్. "." rediff.com, 2007 ఆగస్టు 13.

బాహ్య లింక్‌లు


 on IMDb
 at Box Office Mojo
Rediff.comలో 
బాలీవుడ్ హంగామాలో 
BBCలో 



వర్గం:2007 చలన చిత్రాలు
వర్గం:భారతీయ చలనచిత్రాలు
వర్గం:ఢిల్లీలో ప్రారంభమైన చలన చిత్రాలు
వర్గం:ఆంగ్ల-భాష దక్షిణ ఆసియా చలన చిత్రాలు
వర్గం:హిందీ-భాషా చలనచిత్రాలు
వర్గం:యదార్ధ సంఘటనల ఆధారంగా క్రీడల చలన చిత్రాలు
వర్గం:క్రీడల చిత్రాలు
వర్గం:భారతదేశంలో హాకీ రంగం
వర్గం:ఉమెన్స్ ఫీల్డ్ హాకీ
వర్గం:ఫీల్డ్ హాకీ మీడియా