పారిశ్రామీకరణ

Question: భారతదేశంలో పారిశ్రామికీకరణ ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది ?



Industrialisation (బ్రిటిష్ ఆంగ్ల భాష ప్రకారం) లేదా Industrialization (నార్త్ అమెరికన్ ఆంగ్ల భాష) అనేది ఒక మానవ సముదాయాన్ని పారిశ్రామిక సమాజపు మునుపటి కాలం నుండి పారిశ్రామిక సమాజానికి పరివర్తించే ఒక సామాజిక మరియు ఆర్థిక మార్పుల యొక్క ప్రక్రియ. సామాజిక మార్పు మరియు ఆర్థికాభివృధ్ధి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానపు నవకల్పనతొ దగ్గరి సంబంధం కలిగి, ప్రత్యేకించి పెద్ద తరహా శక్తి మరియు లోహ శోధన సంబంధిత ఉత్పత్తులు అభివృధ్ధి చెందిన నేపథ్యంలో అది ఒక విస్తారమయిన ఆధునికీకరణ ప్రక్రియలో ఒక భాగం. అది ఉత్పత్తి లక్ష్యసాధన కోసం ఏర్పడ్డ ఆర్థికరంగం యొక్క ఒక విస్తృతమైన వ్యవస్థీకరణ.[1]
పారిశ్రామికీకరణ ఒక రకమైన తాత్వికమైన మార్పు ప్రవేశపెడుతుంది, మనుషులు ఈ మార్పులో ప్రకృతి పట్ల తమ దృష్టి కోణానికి సంబంధించి ఒక భిన్నమైన వైఖరిని మరియు సర్వవ్యాప్తమైన హేతుబధ్ధత యొక్క సామాజికశాస్త్ర ప్రక్రియను అనుభూతి చెందుతారు.
పారిశ్రామిక ఆధునీకరణకు మరియు వ్యాపార సంస్థల అభివృధ్ధికి దోహదం చేసే అంశాల మీద పరిగణించ తగినంత సాహిత్యం ఉంది.[2] పరిశోధకులు గుర్తించిన కీలకమైన అనుకూల అంశాలు, పరిశ్రమ మరియు వాణిజ్యం కొరకు ఉపయుక్తమైన రాజకీయ-చట్టపరమైన పర్యావరణములు మొదలుకుని, అనేక రకములైన సమృధ్ధమైన సహజ వనరులు, సాపేక్షంగా తక్కువ ఖర్చుతో లభించే ప్రావీణ్యం కలిగిన, అనువర్తన యోగ్యమైన కార్మికులు పుష్కలంగా అందుబాటులో ఉండడం లాంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
20వ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా, కారిబ్బియన్ మరియు మిడిల్ ఈస్ట్ ఇంకా మిగిలిన ఆసియా ఖండంలోని దేశాలలో నిర్వహించిన ఒక గణాంక అధ్యయనం, ఉన్నతస్థాయిలో నిర్మాణ వ్రత్యాసాలకు సంబంధించిన విచక్షణా జ్ఞానం, విధులకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ప్రావీణ్యత, మరియు ప్రభుత్వం తరఫునుండి ఆర్థిక వ్యవస్థలకు లభించే స్వేచ్ఛ లాంటి అంశాలు పారిశ్రామిక-వాణిజ్య ఎదుగుదల మరియు శ్రేయస్సుకు గొప్పగా దోహదం చేస్తాయని కనుగొంది. ఇతర విషయాలకోస్తే, సాపేక్షంగా బహిరంగమైన వ్యాపార వ్యవస్థలు, దిగుమతి చేసుకున్న సరుకుల మీద సున్నా లేదా తక్కువ రేటులో పన్నులు పారిశ్రామిక వ్యయం యొక్క ప్రావీణ్యతను ప్రేరేపించి, అన్ని చోట్లా నవకల్పనకు నాంది పలికింది. తేలికగానూ మరియు అనుకూల ధోరణి కలిగిన కార్మికులు ఇంకా ఇతర విక్రయ స్థలాలు కూడా, ప్రజలకు సంబంధించిన వేగవంతమైన జ్ఞాన సముపార్జన పాటవాల లాగా, సాధారణ వ్యాపార-ఆర్ధిక ప్రదర్శనా స్థాయిని పెంపొందించడానికి దోహదం చేసాయి.
జనాభాలలో పనికి సంబంధించిన అనుకూలమైన నైతిక నియమాలు, కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మరియు శాస్త్రపరమైన ఆవిష్కారాలను కలగలుపుకుని ఉత్పత్తిని మరియు ఆదాయాల స్థాయిని పెంచాయి - ఆదాయాలు పెరగగా, అన్ని రకాల వినియోగదారుల వస్తువులు మరియు సేవలు విస్తృతమయ్యాయి. అది పారిశ్రామిక పెట్టుబడులకు మరియు ఆర్థిక ప్రగతికి మరింత ప్రేరణ చేకూర్చింది. శతాబ్దం అంతమయ్యేసరికి, తూర్పు ఆసియా అత్యంత విజయవంతమైన ప్రాంతాలలో ఒకటిగా నిలిచింది - హాంగ్‌కాంగ్ లాంటి స్వేచ్ఛాయుతమైన విక్రయ స్థలాలు కలిగిన దేశాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా తక్కువ అభివృధ్ధి చెందిన దేశాలు అనుసరించదగ్గ ఆదర్శవంతమైన దేశాలుగా చూడడం జరిగింది.[3]
పారిశ్రామిక విప్లవం సమయంలో పారిశ్రామికీకరణ జరిగిన మొట్టమొదటి దేశం గ్రేట్ బ్రిటన్.[4]
వర్ణన
జీన్ ఫోరాస్టీ యొక్క మొట్టమొదటి రంగాల వర్గీకరణ ప్రకారం, ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థలో, వ్యవసాయోత్పత్తుల యొక్క ఒక "ప్రాథమిక రంగం" (వ్యవసాయం, పశువుల పెంపకం, ఖనిజ వనరుల వినియోగం), ఉత్పత్తి మరియు ప్రాసెసింగ్‌ల "ద్వితీయ రంగం", మరియు సేవారంగానికి చెందిన ఒక "తృతీయ రంగం" ఉంటాయి. పారిశ్రామీకరణ ప్రక్రియ అనేది చారిత్రాత్మకంగా ప్రాథమిక రంగపు కార్యకలాపాల ఆధిపత్యంలో ఆర్థిక వ్యవస్థలోని ద్వితీయ రంగం యొక్క విస్తరణ పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి పారిశ్రామిక ఆర్థిక వ్యవస్థగా మొట్టమొదటి రూపాంతరాన్ని పారిశ్రామిక విప్లవం అంటారు. ఇది 18వ శతాబ్దపు చివరలో మరియు 19వ శతాబ్దపు మొదట్లో, గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో మొదలయ్యి పశ్చిమ యూరోపులోని కొన్ని దేశాలలో మరియు నార్త్ అమెరికాలో జరిగింది. ప్రపంచ చరిత్రలో ఇది మొదటి పారిశ్రామీకరణ.[4]
రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవం 19వ శతాబ్దపు చివర్లో అప్పటికే పారిశ్రామికీకరణ జరిగిన దేశాలలో విద్యుత్ శక్తి, అంతర్గత జ్వాలా యంత్రములు మరియు కర్మాగార శ్రేణులు విస్తృతంగా అందుబాటులో రావడంతో కొంచం తర్వాత, సంభవించిన తక్కువ నాటకీయ మార్పుని వర్ణిస్తుంది.
పారిశ్రామిక రంగం దేశంలో లేకపోవటం అనేది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరియు విద్యుత్ శక్తిని మెరుగుపరచడంలో ఒక పెద్ద వైకల్యంగా చూడడం జరిగింది, అది అనేక ప్రభుత్వాలను పారిశ్రామికీకరణను ప్రోత్సహించడానికి లేదా బలవంతంగా అమలు చేయడానికి దోహదం చేసింది.
పారిశ్రామీకరణ యొక్క చరిత్ర


పారిశ్రామికీకరణ మునుపు చాలాా ఆర్థిక వ్యవస్థల జీవన ప్రమాణాలు బ్రతకడానికి అవసరమయ్యే వస్తువుల ఉత్పత్తికంటే పెద్ద ఎక్కువ ఏమీ లేదు, అందులో జనాభాలోని అధికశాతం తాము బ్రతకడానికి అవసరమయ్యేవి ఉత్పత్తి చేసుకోడానికే పరిమితమయ్యారు. ఉదాహరణకి, మధ్యయుగపు యూరోపులో, కర్షకులలో 80% మంది అత్యవసర వస్తువులను ఉత్పత్తిచేసే వ్యవసాయంలో భాగంగా ఉండినారు.
పారిశ్రామికీకరణ జరగక మునుపు కొన్ని ఆర్థిక వ్యవస్థలు, సాంప్రదాయ ఎథెన్స్ లాంటి చోట్ల, వ్యాపారము మరియు వాణిజ్యము ముఖ్యమైన అంశాలుగా కలిగి ఉన్నాయి, అందుకని స్థానిక గ్రీకు వాసులు బానిసత్వాన్ని ఉపయోగించి బ్రతుకుతెరువుకు అవసరమయ్యే జీవన ప్రమాణానికంటే ఎక్కువ సంపదను అనుభవించేవారు. పారిశ్రామికీకరణ జరగక మునుపు సమాజాలలో కరువు చాలాా తరచు సంభవించేది. అయితే, పదిహేడు మరియు పద్దెనిమిదవ శతాబ్దాలకు చెందిన నెదెర్లాండ్స్ మరియు ఇంగ్లాండ్, పదిహేనవ శతాబ్దానికి చెందిన ఇటాలియన్ సిటి స్టేట్స్, మధ్య యుగపు ఇస్లామిక్ కలిఫేట్ మరియు పురాతన గ్రీకు మరియు రోమన్ నాగరికతలు, వ్యవసాయ రంగం యొక్క వ్యాపారం మరియు వాణిజ్యాల ద్వారాా ఈ కరువుల చక్రం బారిన పడకుండా తప్పించుకునేవారు. పదిహేడో శతాబ్దంలో నెదెర్లాండ్స్ తన తిండిగింజల సరఫరాలో 70% దిగుమతి చేసుకుందని అంచనా, అంతే కాక ఐదవ శతాబ్దపు BCలో ఎథెన్స్ తన మొత్తపు ఆహార సరఫరాలో మూడు వంతులు దిగుమతి చేసుకునేది.
ఉత్పాదక ప్రక్రియలలో నవకల్పన ద్వారాా పారిశ్రామికీకరణ మొదట, ఇంగ్లాండ్‌లోని మిడ్‌లాండ్స్ మరియు నార్త్-వెస్ట్‌లో, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో మొదలయ్యింది.[5] అది పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో యూరోపు మరియు నార్త్ అమెరికాలకు పాకింది.
పశ్చిమ యూరోపులో పారిశ్రామిక విప్లవం

అప్లర్బెకర్ హట్ అనేది జర్మనీలోని డార్త్మంద్ యొక్క ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతం. పాతపట్టణాన్ని ఆవల చూడవచ్చు, కొంత మిగిలిన వ్యవసాయ భూమి ముందు స్థలములో ఉన్నది, అది వ్యవసాయ ఉత్పాదకతలో బ్రిటిష్ వ్యవసాయ విప్లవం, అని గుర్తించబడే ఒక అద్భుతమైన ఎదుగుదలను చూసింది, అది మునుపెన్నడూ లేని జనాభా వృధ్ధికి దోహదం చేసింది, దాని వల్ల కర్షకులలో చెప్పుకోతగ్గ శాతంలో మనుషులు పారిశ్రామిక విప్లవానికి దోహదపడడానికి విడుదల అయ్యారు. సాగు చేయతగ్గ భూమి చాలాా పరిమితంగా ఉండడం వల్ల, యంత్రాలచే (ఆధునీకరణ చేయబడ్డ) వ్యవసాయం యొక్క అమితమైన నైపుణ్యం, పెరిగిన జనాభాను వ్యవసాయానికి అనుకూలంగా వాడుకోలేకపోయారు. కొత్త వ్యవసాయ పధ్ధతులు ఒక్కో రైతుకి ఇదివరకటి కన్న ఎక్కువ వ్యవసాయ కార్మికులకు ఉద్యోగావకాశం కల్పించడానికి దోహదం చేసాయి; కానీ ఈ పధ్ధతులు సాంప్రదాయికంగా పట్టణ చేతివృత్తినిపుణులు తయారు చేసి అందించే యంత్రాలకు ఇతర పనిముట్లకు గిరాకీ పెంచాయి. చేతివృత్తినిపుణులని ఒక సముదాయంగా బూర్జువాగా (మధ్యతరగతి) గుర్తింపబడ్డ వారు కార్మికులను పనిలోకి (హ్యూమన్ మైగ్రేషన్#రావెన్‌స్టీన్'స్ 'లాస్ ఆఫ్ మైగ్రేషన్/ఎగ్జొడస్) తీసుకుని దేశం అవసరాలకు తగ్గట్లుగా ఉత్పాదకత పెంచారు. వాళ్ళ (వ్యాపారం) యొక్క వృధ్ధి దానితో పాటు కొత్త కార్మికలకు పనిలో అనుభవం లేకపోవటం చిన్న కర్మాగారాలలో విధులకు సంబంధించిన (తార్కిక (ఆర్ధిక శాస్త్రం) వ్యవస్థీకరణ) మరియు (ప్రామాణీకరణ) కు దారితీసింది, అది (పని యొక్క విభజన) కు దారితీసింది అంటే ఒక ప్రాచీన కాలం నాటి (ఫోర్డిజం) యొక్క రూపం. (మంచి ఆర్థిక శాస్త్రాన్ని మరియు ఆర్థిక లావాదేవీ) ల నమోదుకు సంబంధించిన సృష్టికి సంబంధించిన ప్రక్రియను సులభమైన లక్ష్యాలుగా విభజించారు, అందులో ప్రతిదీ కాలక్రమానుసారంగా, (ఉత్పాదకత) ను పెంచి ఆదాయాన్ని హెచ్చించడానికి యంత్రగతిశాస్త్రీయం చేయబడింది. పెట్టుబడులు ప్రోగవ్వడం, శాస్త్రపరమైన పరిశోధన/కొత్త సాంకేతిక పధ్ధతుల సైధ్ధాంతీకరణ మరియు వాటి అనువర్తనం కోసం పెట్టుబడి పెట్టడానికి దోహదం చేసింది, దానివల్ల పారిశ్రామికీకరణ ప్రక్రియ కొనసాగి పరిణమించసాగింది. పారిశ్రామికీకరణ ప్రక్రియ ఒక వర్గానికి చెందిన పారిశ్రామిక కార్మికులను ఏర్పరచింది, వాళ్ళ దగ్గర వ్యవసాయ కర్షకుల కంటే ఖర్చు చేయడానికి ఎక్కువ డబ్బు ఉంది. వాళ్ళు ఈ డబ్బుని పొగాకు, చక్కెర లాంటి వస్తువుల మీద ఖర్చు చేసారు, దానివల్ల కొత్త జనబాహుళ్య విక్రయస్థలాలు సృష్టించబడ్డాయి, వ్యాపారులు వాటిని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకోవడానికి ఇష్టపడడంతో అవి మరింత పెట్టుబడులను ప్రేరేపించాయి.[6] ఉత్పత్తి యొక్క యంత్రగతిశాస్త్రీకరణ ఇంగ్లాండ్ చుట్టుపక్కల ఉన్న దేశాలకు (పశ్చిమ యూరోపు/పశ్చిమ) మరియు (ఉత్తర యూరోపు) ఇంకా బ్రిటిష్ (సామ్రాజ్యవాదం/ఆక్రమించుకున్న కాలనీలు) ప్రాకింది, అది ఆ ప్రాంతాలను అత్యంత ధనవంతమైన ప్రాంతాలుగా మార్చి, ప్రస్తుతం పశ్చిమ ప్రపంచంగా గుర్తిస్తోన్న ప్రపంచానికి రూపం కల్పించింది. . కొంతమంది ఆర్థిక చరిత్రకారులు 'దోపిడీ కాలనీలుగా' అనబడ్డ కాలనీలు స్వాధీనంలో ఉండడం, వాటిని తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్న దేశాలకు పెట్టుబడులు సమకూర్చుకోవడానికి దోహదం చేసి, వాటి (ఆర్థిక అభివృధ్ధిని/అభివృధ్ధి) వేగవంతం చేసాయని వాదిస్తారు. దాని తత్పరిణామం ఏమిటంటే హీనమైన స్థానంలో (కాలనీ/ఆక్రమించబడిన దేశం) ఒక మరింత పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థను పొందుపరచుకుంది, అది ఉత్పత్తి చేయబడ్డ వస్తువులు మరియు ముడి పదార్ధాలను కోరే గ్రామీణ ప్రాంతాలను అనుకరించసాగింది, మరోవైపు దానిని ఆక్రమించుకున్న దేశం వస్తువులను అందిస్తూ, ఆహారాన్ని దిగుమతి చేసుకుంటూ పట్టణ నమూనా పై దృష్టి కేంద్రీకరించింది. ఈ యాంత్రిక విధానానికి చక్కటి ఉదాహరణ, (త్రికోణపు వ్యాపారం), అందులో ఇంగ్లాండ్, సదరన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు వెస్టర్న్ ఆఫ్రికా భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. ఈ ధ్రువీకరణ ఇంకా ప్రపంచాన్ని ప్రభావితం చేస్తోందనీ, మూడవ ప్రపంచదేశాల పారిశ్రామికీకరణను నిరోధించిందని విమర్శకులు వాదిస్తారు. కొంతమంది, బ్రిటన్ సముద్రాల ఆవల ఉన్న తన కాలనీల నుండి అందుకున్న ప్రకృతి లేదా ఆర్థిక వనరుల గురించి లేదా ఆఫ్రికా మరియు కారిబ్బియన్ మధ్య నెరపిన బ్రిటిష్ (బానిసల వ్యాపారం) నుండి పొందిన లాభలు పారిశ్రామిక పెట్టుబడులకు ఉపయోగపడ్డ విషయం యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి నొక్కి వక్కాణించారు. ఇతర దేశాలలో తొలిదశ పారిశ్రామికీకరణ=== కమోడోర్ మాత్యూ C. పెర్రి జారీ చేసిన (కనగావా మహాసభ) తర్వాత అది జపాన్‌ను షిమోడా మరియు హకోడేట్ నౌకాశ్రయాలను అమెరికా వ్యాపారానికి తెరిచేలా చేసింది, జపనీస్ ప్రభుత్వం పశ్చిమ దేశాల ప్రభావాన్ని అరికట్టడానికి కఠినమైన సంస్కరణలు అవసరమని గ్రహించింది. బాకుమట్సు/టోకుగావా షోగునేట్ భూస్వామ్యాన్ని/భూస్వామ్య వ్యవస్థని రద్దు చేసింది. ప్రభుత్వం జపనీస్ సైన్యాన్ని ఆధునీకరించడానికి సైనిక సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టింది అంతే కాక పారిశ్రామికీకరణకు ఒక రంగం సిధ్ధం చేసింది. 1870వ దశాబ్దంలో, (మైజి కాలం/మైజి) ప్రభుత్వం సాంకేతిక మరియు పారిశ్రామిక అభివృధ్ధిని చాలాా ప్రబలంగా ప్రోత్సహించింది. అది తదనుసారముగా జపాన్‌ను (ఒక ప్రాంతీయ శక్తి/శక్తివంతమైన) ఆధునిక దేశంగా మార్చింది. అదే విధంగా, ప్రజల అంతర్యుధ్ధం సమయంలో సంకీర్ణ దళాల జోక్యం వల్ల రష్యా తీవ్రంగా నష్టపోయింది. సోవియట్ యూనియన్ యొక్క (ప్రణాళికాబధ్ధమైన ఆర్థికవ్యవస్థ/కేంద్రీయంగా నియంత్రించబడిన ఆర్థిక వ్యవస్థ) తన వనరులలో ఒక పెద్ద భాగాన్ని పారిశ్రామికీకరణ మనుగడ కోసం పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిని పెంచడానికి మరియు మౌలిక సదుపాయాల కోసం పెట్టుబడి పెట్టడానికి నిర్ణయించుకుంది ఆ ప్రక్రియలో ఒక ప్రపంచ మహాశక్తిగా ఎదిగింది. .[7] ప్రచ్ఛన్న యుధ్ధ సమయంలో, కమ్‌కాన్ ఫ్రేంవర్క్ క్రింద ఈస్టర్న్ బ్లాక్/యూరోపియన్ సోషలిస్టు దేశాలు ఏర్పడ్డాయి, అవి అదే అభివృధ్ధి ప్రణాళికను అనుసరించాయి, కానీ భారీ పరిశ్రమ మీద తక్కువ దృష్టి కేంద్రీకరించాయి. స్పానిష్ అద్భుతం/దక్షిణ యూరోపియన్ దేశాలు 1950-1970వ దశాబ్దం మధ్యలో పారిశ్రామికీకరణకు సంబంధించిన ఒక ఆర్థిక/మితమైన మహర్దశను చవిచూసింది, అది యూరోపియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క ఆరోగ్యకరమైన సమాకలనం వల్ల సంభవించింది, ఏది ఏమయినప్పటికీ, వారి అభివృధ్ధి స్థాయి అంతే కాక తూర్పు దేశాల స్థాయి, పశ్చిమ దేశాల ప్రమాణాలకు ఏ విధంగానూ దీటు కావు.[8][9]
The Third World

ప్రచ్ఛన్న యుధ్ధం సమయంలో అదే రకమైన దేశం చేత ప్రోత్సహించబడ్డ అభివృధ్ధి ప్రణాళికను అన్ని మూడవ ప్రపంచ దేశాలలోనూ అనుసరించడం జరిగింది, అందులో సామ్యవాదం/సామ్యవాదపు దేశాలు కూడా ఉన్నాయి, కానీ అది ముఖ్యంగా కాలనీలుగా ఆక్రమించుకున్న దేశాలను సామ్రాజ్యవాద దేశాలు వదిలి వెళ్ళాక సబ్-సహారన్ ఆఫ్రికాలో జరిగింది. (సైటేషన్ నీడెడ్/డేట్=మార్చి 2008) ఈ పధకాల యొక్క ప్రాథమిక పరిమితి ఇదివరకు దిగుమతి చేసుకుంటోన్న వస్తువులను స్థానికంగా ఉత్పత్తి చేసి దాని ద్వారా స్వావలంబనను సాధించడం, వ్యవసాయాన్ని యంత్రగతిశాస్త్రీయం చేయడం ఇంకా విద్యను ఆరోగ్యభద్రతను వ్యాప్తి చేయడం. కానీ ఆ అనుభవాలు అన్నీ వాస్తవికత లేకపోవడం వల్ల దారుణంగా విఫలమయ్యాయి: చాలా దేశాలలో, పెట్టుబడిదారీ అభివృధ్ధి కొనసాగించడానికి పారిశ్రామికీకరణకు ముందుండే మధ్యతరగతి లేదు లేదా కనీసం ఒక స్థిరమైన మరియు శాంతియుతమైన సర్వసత్తాక రాజ్యం కూడా లేదు. ఆ విఫలమైన అనుభవాలు పశ్చిమ దేశాలకు చెల్లించడానికి అభివృధ్ధి చెందుతోన్న దేశాలకు భారీ అప్పులని మిగిల్చాయి ఇంకా రాజకీయ/పౌరుల లంచగొండితనానికి ఆజ్యం పోసాయి. ===పెట్రోల్ ఉత్పత్తి చేస్తోన్న దేశాలు=== చమురు సమృధ్ధిగా గల దేశాలు తమ ఆర్థిక వైకల్పాల విషయంలో అవే వైఫల్యాలను ఎదుర్కొన్నాయి. ఒక EIA నివేదిక, OPEC సభ్యదేశాలు $1.251 ట్రిలియన్ల నికర మొత్తాన్ని అర్జించబోతాయని అంచనా వేయడం జరిగిందని నివేదించింది..[10] ఎందుకంటే చమురు చాలా ముఖ్యమైనది మరియు ఖరీదైనది, పెద్ద చమురు నిల్వలు ఉన్న ప్రాంతాలకు బ్రహ్మాండమైన (అమ్మకపు సౌలభ్యం) ఆదాయాలు ఉన్నాయి. కానీ దీనిని ఆర్థికాభివృధ్ధి చాలా అరుదుగా అనుసరించింది. అనుభవం సూచించేది ఏమిటంటే, స్థానిక శ్రేష్ఠులు చమురు ఎగుమతుల ద్వారా సంపాదించిన పెట్రొడాలర్లను తిరిగి పెట్టుబడి పెట్టలేక పోతున్నారని, అంతే కాక ఆ ద్రవ్యం విలాస వస్తువుల కోసం వృధా చేస్తున్నారని.[11] ఇది పర్షియన్ గల్ఫ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క అరబ్ దేశాలలో/పర్షియన్ గల్ఫ్ దేశాలలో ప్రత్యేకంగా ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది, అక్కడ తలసరి ఆదాయం పశ్చిమ దేశాల ఆదాయాలతో పోల్చదగ్గదిగా ఉంటుంది కానీ అక్కడ పారిశ్రామీకరణ మొదలు కాలేదు. రెండు చిన్న దేశాలను (బహ్రెయిన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ/బహ్రెయిన్) మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరాట్స్ ఆర్థిక వ్యవస్థ/యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరాట్స్ మినహాయించి, అరబ్ ప్రపంచపు ఆధునిక ఆర్థిక వ్యవస్థలు/అరబ్ దేశాలు తమ ఆర్థిక రంగాలను విస్తృతపరచలేకపోయాయి, ఇంకా చమురు క్షీణత/రాబోతోన్న చమురు నిక్షేపాల అంతాన్ని దేనితో భర్తీ చేయాలో ప్రణాళిక లేదు.[12]
ఆసియాలో పారిశ్రామికీకరణ
19వ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో పారిశ్రామీకరణ మొదలయిన జపాన్ తప్పించి, తూర్పు ఆసియాలో పారిశ్రామికీకరణ యొక్క ఒక భిన్నమైన నమూనాను అనుసరించారు. అత్యంత వేగవంతమైన పారిశ్రామీకరణ 20వ శతాబ్దపు చివర్లో, నాలుగు ఆసియన్ పులులుగా గుర్తించబడ్డ నాలుగు దేశాలలో జరిగింది, దానికి కారణం స్థిరమైన ప్రభుత్వాలు, చక్కగా నిర్మించబడిన సమాజాలు, వ్యూహత్మకమైన స్థలాలు, భారీ విదేశీ పెట్టుబడులు, నైపుణ్యం కలిగిన తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన, ప్రేరణ కలిగిన కార్మికసమూహం, మంచి పోటీనిచ్చే విదేశీ మారక ద్రవ్యం మరియు అల్పమైన కస్టమ్ సుంకాలు. నాలుగు ఆసియన్ పులులలో అతిపెద్దదైన సౌత్ కొరియా విషయంలో, అత్యంత వేగవంతమైన పారిశ్రామీకరణ జరిగింది. ఎందుకంటే 1950వ మరియు 1960వ దశాబ్దంలో అది త్వరితగతిన వాల్యూ ఆడెడ్ వస్తువుల ఉత్పత్తినుండి తప్పుకుని 1970వ మరియు 1980వ దశాబ్దంలో మరింత ఉన్నతస్థాయి స్టీల్, నౌకానిర్మాణం మరియు ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమలోకి ప్రవేశించింది, తర్వాత 1990వ దశాబ్దం మరియు 2000వ దశాబ్దంలో హై-టెక్ మరియు సేవా పరిశ్రమ పైన దృష్టి పెట్టింది. తత్ఫలితంగా, సౌత్ కొరియా ఒక పెద్ద G20 పారిశ్రామిక దేశముగా/ఆర్థిక శక్తిగా మారింది, ఈ రోజు అది ఆసియాలోని అత్యంత ధనవంతమైన దేశాలలో ఒకటి. ఈ మొట్టమొదటి నమూనాను తర్వాత మరింత పెద్దవైన తూర్పు మరియు దక్షిణ ఆసియన్ దేశాలలో, కమ్యూనిస్టు దేశాలను కూడా కలుపుకుని, విజయవంతంగా అనుసరించడం జరిగింది. ఈ ప్రక్రియ యొక్క విజయం ఇతర దేశాలకు వ్యాపారాన్ని తరలించే ఒక పెద్ద తరంగానికి దారితీసింది - అంటే పశ్చిమ కర్మాగారాలు లేదా (ఆర్థిక కార్యకలాపం యొక్క తృతీయ రంగం/తృతీయ రంగం) కార్పొరేషన్లు తమ కార్యకలాపాలను కార్మికసమూహం చవకగా లభించి, తక్కువగా వ్యవస్థీకరించబడిన దేశాలకు తరల్చడానికి ఇష్టపడ్డారు. చైనా మరియు భారతదేశం, ఈ రకమైన అభివృధ్ధి నమూనాను ఒక మోస్తరుగా అనుసరిస్తూ, తమ చరిత్రలు మరియు సంస్కృతులు, వారి పెద్ద పరిమాణము మరియు ప్రపంచంలో ప్రాముఖ్యత మరియు తమ ప్రభుత్వాల జియోపొలిటికల్ వాంఛలకు తగ్గట్లుగా అనువర్తనం చేసుకున్నారు. ప్రస్తుతం, చైనా ప్రభుత్వం తన మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించడానికి చురుకుగా పెట్టుబడులు పెట్టి అవసరమైన ఇంధనం మరియు ముడి పదార్ధాల పంపిణీ ప్రవాహాలను పొందుపరచుకుంటూ, US ట్రెజరి బాండ్స్ కొనుగోలు చేయడం ద్వారా యునైటెడ్ స్టేట్స్ చెల్లింపుల మిగులు లోటును భర్తీ చేస్తూ తన ఎగుమతులకు మద్దతునిస్తోంది, ఇంక ప్రపంచంలో ఒక పెద్ద జియోపొలిటిచల్ పాత్ర పోషించడానికి తన సైన్యాన్ని బలపరచుకుంటోంది. అదలా ఉండగా, భారత ప్రభుత్వం బయోఇంజనీరింగ్, న్యూక్లియర్ టెక్నాలజీ, ఫార్మాసూటికల్స్, ఇంఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ/ఇంఫర్మేటిక్స్ మరియు సాంకేతికపరమైన ధోరణి కలిగిన ఉన్నత విద్య లాంటి ఆర్థిక రంగాల మీద మదుపు చేస్తొంది, అనేక విదేశీ మార్కెట్లను జయించగలిగే ప్రత్యేక ప్రావీణ్యతా స్తంభాలను సృష్టించే లక్ష్యంతో తన అవసరాలకు మించి పెట్టుబడి చేస్తోంది. చైనా మరియు భారతదేశం, ప్రత్యేకించి చైనా, ఇతర అభివృధ్ధి చెందుతోన్న దేశాలలో చెప్పుకోదగ్గ పెట్టుబడులు పెట్టడం మొదలు పెట్టారు, అది వాళ్ళను ఈనాటి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రముఖమైన ఆటగాళ్ళుగా నిలబెట్టింది. 
కొత్తగా అభివృధ్ధి చెందిన దేశాలు
(ప్రధానమైన/కొత్తగా పారిశ్రామీకరణ జరిగిన దేశం)  ముదురు పచ్చలో ఉన్న చైనా మరియు భారతదేశం ప్రత్యేకమైన కేసులు. ఇటీవలి దశాబ్దాలలో, లాటిన్ అమెరికా, ఆసియా, మరియు ఆఫ్రికా, అంటే టర్కీ, సౌత్ ఆఫ్రికా, మలేషియా, ఫిలిపీన్స్ మరియు మెక్సికో లాంటి కొన్ని దేశాలు, యునైటెడ్ స్టేట్స్, పెరు, చైనా, భారతదేశం మరియు EU లాంటి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు కలిగిన దేశాలకు ఎగుమతులు చేయడం వల్ల తగినంత పారిశ్రామిక వృధ్ధిని సాధించాయి. వాటిని కొన్ని సార్లు కొత్తగా పారిశ్రామీకరణ జరుగుతోన్న దేశం/పారిశ్రామీకరణ జరుగుతోన్న దేశాలు అని అంటారు. (సైటేషన్ నీడెడ్/డేట్=మార్చి 2008) అయినా కూడా మార్కెట్ పోకడలు, 2003 నుండి చమురు ధరల పెరుగుదలల చేత కృత్రిమంగా ప్రభావితం కాబడుతోంది, ఈ రకమైన దృగ్విషయము మరీ కొత్తదైనది కాదు పూర్తిగా కల్పనతో కూడినది కాదు (ఉదాహరణకు చూడండి: (మాక్విలాడోర). 
సామాజిక మరియు పర్యావరణ సంబంధిత పరిణామాలు
నగరీకరణ
కర్మాగారాలలోని కార్మికులను ఒక దగ్గర పెట్టడం అనేది పెద్ద పట్టణాలు పెరగడానికి దోహదం చేసి, పనిచేసే జనాభాకు వసతి కల్పించడానికి, సేవ చేయడానికి ఉపయోగపడింది.
వినియోగం
(మెయిన్/వినియోగం/సహజ వనరుల వినియోగం) కార్మికులు పట్టణాలలో నగరాలలో పరిశ్రమలున్న చోట పని చేయడానికి రావడం కోసం తమ కుటుంబాన్ని వదిలి రావాలి.
కుటుంబ నిర్మాణానికి మార్పు
పారిశ్రామీకరణతో కుటుంబ నిర్మాణం మార్పు చెందుతుంది. సామాజికశాస్త్రవేత్త టాల్కాట్ పార్సన్స్ ప్రకారం, పారిశ్రామీకరణకు మునుపు సమాజాలలో ఒక ఉమ్మడి కుటుంబం ఉండేది. అందులో అనేక తరాలుగా అనేక తరాలకు చెందిన వారు ఒకే స్థలంలో జీవించేవారు. పారిశ్రామీకరణ జరిగిన సమాజాలలో ఒక చిన్న కుటుంబం, అందులో తలిదండ్రులు వారి పెరుగుతోన్న పిల్లలు, ఆధిక్యంలో ఉంటాయి. కుటుంబాలు మరియు వయోజనులవుతోన్న పిల్లలు తిరగడానికి మొగ్గు చూపుతారు, వారు ఎక్కడ ఉద్యోగాలుంటే అక్కడకు తరలి వెళ్ళడానికి మొగ్గు చూపుతారు. ఉమ్మడి కుటుంబాల బంధాలు చాలా పలుచగా ఉంటాయి.[13]
ఎన్వైరన్‌మెంట్
పారిశ్రామీకరణ దానికి తగ్గ ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీసింది. ఆధునిక (వత్తిడి (ఔషధం) /వత్తిడి) కలిగించే వాటిలో రొద, గాలి, నీరు (కాలుష్యము), (ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్#లోపాలు/సరైన పోషణ లేకపోవటం), (పని ప్రమాదం/ప్రమాదకరమైన యంత్రాలు), (సామాజిక పర్యాయీకరణం/వ్యక్తిగతం కాని పని), (వంటరితనం/మానసికమైన వంటరితనం), (పేదరికం/ఇల్లులేకపోవటం), మరియు (ఔషధాల దురుపయోగం/పదార్ధాల దురుపయోగం). సూక్ష్మజీవుల వల్ల ఎన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు కలుగుతాయో అన్ని రకాల ఆరోగ్య సమస్యలు అభివృధ్ధి చెందిన దేశం/పారిశ్రామీకరణ జరిగిన దేశంలో, ఆర్థిక, సామాజిక, (రాజకీయాలు/రాజకీయ), మరియు (సంస్కృతి/సాంస్కృతికమైన) కారణాల వల్ల కలుగుతాయి. పారిశ్రామీకరణ అనేది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఒక పెద్ద వైద్య సమస్య అయ్యింది. (సైటేషన్ నీడెడ్/డేట్=మార్చి 2008)
ప్రస్తుత పరిస్థితి
 వృత్తుల ప్రకారం, రంగం మరియు కార్మిక సమూహం యొక్క కూర్పు. దేశాల యొక్క పచ్చ, ఎరుపు, మరియు నీలపు రంగులు వ్యవసాయం, పరిశ్రమ మరియు సేవా రంగాల సాటాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. ఇంటర్నేషనల్ మానిటరి ఫండ్ ప్రకారం, 2005వ సంవత్సరంలో, USA పారిశ్రామిక ఉత్పాదకత విషయంలో అతిపెద్ద ఉత్పాదక దేశం, దాని తర్వాత స్థానాలలో జపాన్ మరియు చైనా ఉన్నాయి. (సైటేషన్ నీడెడ్/డేట్=మార్చి 2008) ప్రస్తుతం "ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్‌మెంట్ కమ్యూనిటి" (ప్రపంచ బాంక్), (OECD), అనేక సంయుక్త రాష్ట్రాల సంస్థల శాఖలు, ఇంకా కొన్ని ఇతర సంస్థలు (సైటేషన్ నీడెడ్/డేట్=మార్చి 2008) నీటి పారిశుధ్యం లేదా (ప్రాథమిక విద్య) లాంటి అభివృధ్ధి విధానాలను ఆమోదిస్తాయి.సైటేషన్ నీడెడ్/డేట్=మార్చి 2008) సముదాయం సాంప్రదాయికమైన పారిశ్రామిక విధానాలను మూడవ ప్రపంచ దేశాలకు తగినవిగా లేదా సుదీర్ఘమైన నిర్ణీత కాలంలో ప్రయోజనకరమైనవిగా గుర్తించదు. దాని దృష్టికోణంలో అది స్వేచ్ఛాయుతమైన వ్యాపారం ఆధిక్యతలో ఉన్న ప్రపంచంలో పోటీపడలేని నైపుణం లేని స్థానిక పరిశ్రమలను సృష్టిస్తుంది.
ఇవి కూడా చూడండి
(శ్రమ యొక్క విభజన)
(డి్ఇండస్ట్రియలైజేషన్)
(కొత్తగా పారిశ్రామీకరణ ఐన దేశం) & (నగరీకరణ)
(మిత్ ఆఫ్ ప్రొగ్రెస్)
రిఫరెన్సెస్
హ్యువిట్, T., జాన్సన్, H. అండ్ వియెల్డ్, D. (Eds) (1992) ఇండస్ట్రియలైజేషన్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్, ఆక్స్ఫార్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్: ఆక్స్ఫార్డ్. * హాబ్స్‌బాం, ఎరిక్ (1962): ది ఏజ్ ఆఫ్ రివల్యూషన్. అబకాస్.
కియెలి, R (1998) ఇండస్ట్రియలిజేషన్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్: ఎ కంపారిటివ్ అనాలిసిశ్', UCL ప్రెస్:లండన్. 
పొమెరాంజ్, కెన్ (2001) ది గ్రేట్ డైవర్జెన్స్: చైనా, యూరోప్ అండ్ ది మేకింగ్ ఆఫ్ ది మోడర్న్ వర్ల్డ్ ఎకానమీ' (ప్రిన్స్టన్ ఎకనామిక్ హిస్టరి ఆఫ్ ది వెస్టర్న్ వర్ల్డ్) బై (ప్రిన్స్టన్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్; న్యూ Ed ఎడిషన్, 2001) * కెంప్, టాం (1993) హిస్టారికల్ పాటెర్న్స్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రియలైజేషణ్', లాంగ్‌మన్: లండన్. ISBN 0-582-09547-6