నౌకాశ్రయం

Question: ప్రపంచంలో నిర్మించిన మొదటి కృత్రిమ నౌకాశ్రయం ఏది?



హార్బర్ (harbor లేదా harbour) (అక్షరక్రమంలో తేడా చూడండి) లేదా హవెన్ అని పిలిచే ఆంగ్ల పదాన్ని తెలుగులో నౌకాశ్రయం</b>గా పిలుస్తారు. తుఫానుతో కూడిన వాతావరణం నుంచి తప్పించుకునేందుకు ఆశ్రయం పొందే ప్రదేశంగా లేదంటే భవిష్యత్ అవసరాల కోసం నిలిపి ఉంచే ప్రదేశంగా నౌకలు, పడవలు మరియు ఓడలు నౌకాశ్రయాలను ఉపయోగించుకుంటాయి. నౌకాశ్రయాలనేవి ప్రకృతి సిద్ధంగా ఏర్పడినవి లేదా కృత్రిమంగా ఏర్పాటు చేసినవై ఉంటాయి. కృత్రిమ నౌకాశ్రయమనేది ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా నిల్వ జలాలు, సముద్ర అంచున నిర్మించిన గోడలు, లేదా నదీతీరం లాంటి ప్రదేశాల్లో నిర్మించబడుతాయి. లేదా సముద్ర తీరంలో ఎంచుకున్న ప్రదేశాన్ని లోతుగా చేయడం ద్వారా కూడా నిర్మించబడుతాయి. ఇలా నిర్మించిన నేపథ్యంలో నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో ఆ ప్రదేశాన్ని లోతు చేయడాన్ని కొనసాగించాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకు చక్కని పూర్వ ఉదాహరణగా కాలిఫోర్నియాలోని లాంగ్ బీచ్ హార్బర్ గురించి చెప్పవచ్చు. అలాగే అటు తర్వాతి ఉదాహరణగా కాలిఫోర్నియాలోనే ఉన్న శాన్ డిగో హార్బర్‌ను చెప్పవచ్చు. ప్రకృతిసిద్ధ పరిస్థితుల కింద ఉన్న ఈ నౌకాశ్రయం ఆధునిక వ్యాపార నౌకలు మరియు యుద్ధనౌకల కోసం బాగా తక్కువ లోతుకు తగ్గించబడింది.
అదేసమయంలో కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలకు భిన్నంగా, సహజ నౌకాశ్రయమనేది దాని చుట్టుపక్కల అనేక ప్రాంతాల్లో భూభాగపరంగా ప్రఖ్యాతి కలిగి ఉంటుంది. ఈ రకమైన నౌకాశ్రయానికి కాలిఫోర్నియాలోని శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో బేని చక్కని ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.
నౌకాశ్రయాలు మరియు ఓడరేవులు అనే పదాల వాడుకలో పలువురు తికమక పడుతుంటారు. ఓడరేవు అనేది నౌకల్లోకి సరుకులు ఎక్కించడం లేదా దించడానికి ఉపయోగపడే ఒక ప్రదేశం; ఓడరేవు అనేది సాధారణంగా నౌకాశ్రయా<i data-parsoid='{"dsr":[1589,1597,2,2]}'>ల్లో భాగంగా ఉంటుంది.
కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలు
ఓడరేవుగా ఉపయోగించడం కోసం కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలను తరచూ నిర్మించడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా అతిపెద్ద విస్తీర్ణంలో నిర్మితమైన కృత్రిమ నౌకాశ్రయంగా దుబాయ్‌లోని జెబెల్ అలీని చెప్పవచ్చు.[1] అలాగే ఇతర మరియు రద్దీయుతమైన కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలు: రోటర్‌డ్యాం, నెదర్లాండ్స్; హస్టన్, టెక్సాస్; లాంగ్ బీచ్, కాలిఫోర్నియా; మరియు శాన్ పెడ్రో, కాలిఫోర్నియాల్లో ఉన్నాయి.
>ఈ రకంగా ఇతర దేశాలు కొత్త నౌకలు ఎప్పట్టీకప్పుడు తయారు చెస్థున్నాయ్. మనం కూడా యుథాఃనికి ఉపయోగపడె నౌకలను తయారు చేయాలని కొరుకుంటుంన్నాం.
సహజసిద్ధ నౌకాశ్రయాలు

సహజసిద్ధ నౌకాశ్రయం అనేది నౌకలను సిద్ధం చేయడానికి మరియు లంగరు వేయడానికి అవసరమైనంత సముద్ర జలాలను కలిగి ఉండే ఒక భూప్రదేశంగా చెప్పవచ్చు. ఈ రకమైన అనేక నౌకాశ్రయాలు సముద్ర తీర ప్రాంతాలుగా ఉంటాయి. సహజసిద్ధ నౌకాశ్రయాలనేవి అతిగొప్ప వ్యూహాత్మక నౌకా మరియు ఆర్థిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉండడంతో పాటు ప్రపంచంలోని అతిగొప్ప నగరాలన్నీ వీటి సమీపంలోని వెలసి ఉన్నాయి. ఒక రక్షిత నౌకాశ్రయం నిల్వ జలాల అవసరాన్ని తగ్గించడం లేదా తొలగించడమనేది నౌకాశ్రయం లోపల ఉండే ప్రశాంత వాతావరణం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
మంచు రహిత నౌకాశ్రయాలు
ఉత్తమ మరియు దక్షిణ తీరాల వద్ద ఉండే నౌకాశ్రాయలు మంచు రహిత ప్రాంతాలుగా, ప్రత్యేకించి ఏడాది వ్యాప్తంగా అలా ఉండడమనేది ఒక ముఖ్యమైన అనుకూలం. ఈ రకమైన నౌకాశ్రయాలకు ఉదాహరణగా ముర్‌మ్యాన్స్క్, రష్యా; పెచెంగా, రష్యా, పూర్వం పెట్సామో, ఫిన్లాండ్); విలాడివోస్టోక్, రష్యా; సెయింట్ పీటెర్స్‌బెర్గ్, రష్యా; హమ్మర్‌ఫెస్ట్, నార్వే; వర్డో, నార్వే; మరియు ప్రిన్స్ రుపెర్ట్ హార్బర్, కెనడాలను చెప్పవచ్చు. ప్రపంచంలోనే దక్షిణం వైపు సుదూరమైన నౌకాశ్రయమనేది అంటార్కిటికాలోని వింటర్ క్వార్టర్స్ బే (77° 50′ దక్షిణం) వద్ద కొలువై ఉంది, వేసవికాలం అత్యంత మంచు పరిస్థితుల మీద ఆధారపడి ఇది చాలావరకు మంచు రహితంగా ఉండే అవకాశముంది.[2]
ఆటుపోట్ల నౌకాశ్రయం
ఆటుపోట్ల నౌకాశ్రయం అనేది ఒక రకమైన నౌకాశ్రయం. నిర్థిష్టమైన ఆటుపోట్ల స్థాయిల వద్ద మాత్రమే ఈ నౌకాశ్రయంలోకి ప్రవేశం లేదా నిష్క్రమణం వీలవుతుంది.[3]
ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయాలు

ప్రపంచంలో రద్దీగా ఉండే ఓడరేవు అనేది ఒక పూర్తి వివాదపూరిత బిరుదు అయినప్పటికీ, 2006లో సరకు రవాణా ద్వారా ప్రపంచ రద్దీపూరిత నౌకాశ్రయం అనే ఘనతని పోర్ట్ ఆఫ్ షాంగై దక్కించుకుంది.[4]
కింద పేర్కొన్నవి అతిపెద్ద సహజసిద్ధ నౌకాశ్రయాలు:
బాల్టిమోర్స్ ఇన్నర్ హార్బర్, మేరీల్యాండ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
బోస్టన్ హార్బర్, మసాచూసెట్స్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
బ్రెమెర్‌హవెన్, జర్మనీ
బ్యూనోస్ ఏరీస్, అర్జంటీనా
కార్టజేనా, కొలంబియా
ఛార్లెస్టన్, దక్షిణ కరోలీనా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
కార్క్ హార్బర్, ఐర్లాండ్
డులుత్, మిన్నెసోటా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
డర్బన్, దక్షిణ ఆఫ్రికా
ఫ్యాల్‌మౌత్, కార్న్‌వాల్, ఇంగ్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
విశాఖపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్, భారతదేశం
ఫ్రీటౌన్ హార్బర్, సియెర్రా లియోన్
గోల్డెన్ హార్న్, ఇస్తాంబుల్, టర్కీ
ఇజ్మీర్స్ ఇన్నర్ హార్బర్, ఇజ్మీర్, టర్కీ
గోథెన్‌బెర్గ్, స్వీడెన్
గ్రాండ్ హార్బర్, మల్టా
హలిఫ్యాక్స్, నోవా స్కోటియా, కెనడా
హంబర్గ్ హార్బర్, జర్మనీ
హ్యాంప్టన్ రోడ్స్, నార్‌ఫ్లోక్, వర్జీనియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
కరాచీ, సింథ్, పాకిస్థాన్
కింగ్‌స్టన్, జమైకా
కోబ్ హార్బర్, కోబ్, జపాన్
కొచ్చీ, భారతదేశం 
లుషున్‌కో, డాలియన్, చైనా
మహోన్, మినోర్కా, స్పెయిన్
మనిలా బే, ఫిలిప్పెయిన్స్
మిల్‌ఫోర్డ్ హవెన్, వేల్స్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్స్
మోంట్‌వీడియో, ఉరుగ్వే
ముంబాయ్, భారతదేశం
నాసాయు, బహమాస్
న్యూయార్క్ హార్బర్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
ఓస్లోఫ్‌జోర్డ్, నార్వే
పెరల్ హార్బర్, హొనోలులు, హవాయ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
పిర్‌యాయుస్, అట్టికా, హెల్లాస్, గ్రీస్
ప్లేమౌత్ సౌండ్స్, డెవోన్, ఇంగ్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
పూల్ హార్బర్, డోర్‌సెట్, ఇంగ్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
పోర్ట్ జాక్సన్, సిడ్నీ, న్యూ సౌత్ వేల్స్, ఆస్ట్రేలియా
పోర్ట్ ఆఫ్ టేన్, టేన్ & వేర్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
పోర్ట్ ఫిలిప్, విక్టోరియా, ఆస్ట్రేలియా
రియో డి జనీరో, గువానాబారా బే, బ్రెజిల్
రొటర్‌డ్యామ్, నెదర్లాండ్స్
సాల్వడోర్, బ్రెజిల్
శాన్ డిగో బే, శాన్ డిగో, కాలిఫోర్నియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో బే, కాలిఫోర్నియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
శాంక్ట్ పీటర్స్‌బర్గ్, రష్యా
సెవెస్టోపాల్ హార్బర్, సెవెస్టోపాల్, ఉక్రెయిన్
టాంగర్-మెడ్, ట్యాంజియర్, మోరాకో
టౌరంగా హార్బర్, టౌరంగా, న్యూజిల్యాండ్
టోక్యో బే, టోక్యో, జపాన్
ట్రిన్కోమలీ, శ్రీలంక
వాంకోవర్, కెనడా
విక్టోరియా హార్బర్, హాంకాంగ్
చెన్నై, భారతదేశం
విజింజమ్, భారతదేశం
విల్లింగ్టన్ హార్బర్, న్యూజిల్యాండ్
మిల్మ్‌స్టాడ్, కురాకవో, నెథర్లాండ్స్ ఆంటిల్లీస్

కింద పేర్కొన్నవి సైతం ఇతర ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయాలుగా ఉంటున్నాయి:
బెలెమ్, బ్రెజిల్
కహులుయి, హవాయ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
కైపారా హార్బర్, న్యూజిల్యాండ్
కావోహ్‌సియుంగ్, తైవాన్
కీలుంగ్, తైవాన్
కిలిందినీ హార్బర్, కెన్యా
కెప్పెల్ హార్బర్, సంగపూర్
మనుకవు హార్బర్, అవుక్‌ల్యాండ్, న్యూజిల్యాండ్
న్యూ హవెన్ హార్బర్, కనెక్టికట్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
పోర్ట్ ఆఫ్ యాంట్‌వెర్ప్, ఫ్లాండర్స్, బెల్జియమ్
పోర్ట్ ఆఫ్ బ్రూగెస్-జీబర్గ్, ఫ్లాండర్స్, బెల్జియం
పోర్ట్ ఆఫ్ జెనోవా, ఇటలీ
పోర్ట్‌ల్యాండ్ హార్బర్, డోర్‌సెట్, ఇంగ్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
రేడ్స్, టునీసియా
ట్రోన్డియం, నార్వే
పోర్ట్ ఆఫ్ జీడన్స్క్, పోలాండ్
పోర్ట్ ఆఫ్ సెక్‌జెసిన్, పోలాండ్
వీటిని కూడా చూడండి
డాక్
డాక్‌ యార్డ్ (ఓడలు నిలుపు స్థలం)
రేవు
ఓడ రేవు
ఇన్‌ల్యాండ్ నౌకాశ్రయం
గమనికలు









en:Harbor