ఏకస్వరం

Question: భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఎన్ని శైలిలు ఉన్నాయి?





సంగీతంలో, ఏకస్వరం అంటే ఏకకాలంలో స్వరస్థాయిలు (కంఠధ్వనులు, స్వరాలు) లేదా తీగల వినియోగంగా చెప్పబడుతుంది.[1] ఏకస్వర అధ్యయనం తీగలు మరియు వాటి నిర్మాణం, తీగ శ్రేణులు మరియు వాటికి ఇచ్చిన అనుసంధాన సూత్రాలకు సంబంధించింది.[2] ఏకస్వరం అనేది తరచూ శ్రావ్యమైన స్వరం ద్వారా వివరించిన సంగీతం యొక్క "నిటారు" ఆకృతిని లేదా "సమతల" ఆకృతిని సూచిస్తుంది.[3] కౌంటర్‌పాయింట్ (సంగీతంలో ఒక పరిచ్ఛేదం పేరు) అనేది అంతర్గతంగా అల్లే శ్రావ్యమైన స్వరాలను మరియు భిన్న స్వరత అనేది ప్రత్యేక స్వతంత్ర గాత్రాల యొక్క సంబంధాన్ని తెలుపుతాయి. ఇవి రెండూ కొన్నిసార్లు ఏకస్వరం ద్వారా వివరించబడుతాయి.
నిర్వచనాలు, పద పుట్టుక మరియు వినియోగ చరిత్ర
ఏకస్వరం అనే పదం గ్రీకు యొక్క ἁρμονία (హార్మోనియా) నుంచి పుట్టింది. అంటే అర్థం "సమ్మిళిత ఒప్పందం, అనుస్వరత", [4]. ఇది ἁρμόζω (హార్మోంజో ) అనే క్రియ నుంచి ఉత్పన్నమయింది. "ఒకటిగా బిగించడానికి, కలపడానికి" అని దీనర్థం.[5] ఈ పదాన్ని యావత్ సంగీత రంగానికి తరచూ వినియోగిస్తుంటారు. "సంగీతం" అనేది సాధారణంగా కళలను తెలియజేస్తుంది.
పురాతన గ్రీసులో, ఈ పదం విరుద్ధమైన అంశాలను అంటే హెచ్చు మరియు స్వల్ప స్వరాల కలయికను నిర్వచించింది.[6] అయినప్పటికీ, స్వరాల ఏకకాలిక శబ్దం పురాతన గ్రీకు సంగీత సాధనలో భాగమనే విషయం స్పష్టం కాలేదు. "హార్మోనియా" అనేది క్లుప్తంగా విభిన్న స్వరస్థాయిల మధ్య సంబంధాల వర్గీకరణ పద్ధతిని సూచించవచ్చు. మధ్యయుగంలో ఈ పదం సమ్మిళిత శబ్దాన్నిచ్చే రెండు స్వరస్థాయిలను వర్ణించడానికి ఉపయోగించబడింది. అదే పునరుజ్జీవనంలో ఈ భావన ఒకటిగా కలిసి శబ్దాన్ని వెలువరించే మూడు స్వరస్థాయిలను సూచించేందుకు మరింత విస్తరించబడింది.[6]
1722లో రామియా యొక్క 'Traité de l'harmonie' (ఏకస్వరంపై రాసిన సంహతం) ను ముద్రించేంత వరకు దీని గురించి తెలియదు. ఈ అంశంపై సిద్ధాంతపరమైన విశ్లేషణ అనేది గత చరిత్ర కాకపోయినప్పటికీ, ఇందులో సంగీత సాధనను వివరించే ఏదైనా పాఠం ఈ పదాన్ని శీర్షికలో ఉపయోగించింది. ఈ పాఠాల వెనుక ఆధార సూత్రంగా కచ్చితమైన పూర్వ-స్థాపిత స్వరకల్పన సంబంధిత సూత్రాలను ధ్రువీకరించడం ద్వారా ఏకస్వరం అనేది శ్రావ్యత (సంతోషాన్నిచ్చే శబ్దాలు) ను ఇవ్వడంగా చెప్పవచ్చు.[7]
ప్రస్తుత నిఘంటువు నిర్వచనాలు, సంక్షిప్త వివరణలు ఇవ్వాలని ప్రయత్నిస్తే, ఆధునిక వినియోగంలో ఈ పదం తరచూ అస్పష్టంగా గుర్తించబడుతోంది. అస్పష్టతలు అనేవి అలంకార పరిగణనలు (ఉదాహరణకు, "హత్తుకునే" అనుస్వరతలు మాత్రమే మధురంగా ఉండొచ్చనే భావన) లేదా సంగీతపరమైన నిర్మాణం ("స్వరాత్మక" (ఏకకాలంలో ధ్వనించే స్వరస్థాయిలు) మరియు "భిన్నస్వర" (వరుసగా ధ్వనించే స్వరాలు) భావన ద్వారా జనించాయి.[7] ఆర్నాల్డ్ విటల్ మాటల్లో...
While the entire history of music theory appears to depend on just such a distinction between harmony and counterpoint, it is no less evident that developments in the nature of musical composition down the centuries have presumed the interdependence—at times amounting to integration, at other times a source of sustained tension—between the vertical and horizontal dimensions of musical space.—[7]

పాశ్చాత్య సంగీతంలోని ఆధునిక స్వరసంబంధ ఏకస్వర భావన సుమారు 1600 ప్రాంతంలో మొదలైంది. ఇది సంగీత సిద్ధాంతంలో సర్వసాధారణమైనది. ఇది సాధారణంగా స్వరపరిచిన సంగీతం యొక్క 'నిటారైన' అంశం యొక్క కొత్త ఉద్ఘాటనతో క్షితిజ (సమతల) రచన 'తొలగింపు' (భిన్నస్వరానికి సంబంధించిన) ద్వారా బాధ్యత వహిస్తుంది. పునరుజ్జీవన సంగీతంలో ఇది సాధారణం. అయితే ఆధునిక సిద్ధాంతకర్తలు దీనిని ఒక అసంతృప్తికర సాధారణీకరణగా భావిస్తున్నారు. కార్ల్ డల్హౌస్‌ ఈ విధంగా చెప్పాడు:
It was not that counterpoint was supplanted by harmony (Bach’s tonal counterpoint is surely no less polyphonic than Palestrina’s modal writing) but that an older type both of counterpoint and of vertical technique was succeeded by a newer type. And harmony comprises not only the (‘vertical’) structure of chords but also their (‘horizontal’) movement. Like music as a whole, harmony is a process.—[8][9]

ఏకస్వరం మరియు ఏకస్వర సాధన యొక్క వివరణలు మరియు నిర్వచనాలు ఐరోపా (లేదా పాశ్చాత్య) సంగీత సంప్రదాయాల దిశగా పక్షపాతం చూపవచ్చు. ఉదాహరణకు, దక్షిణాసియా కళా సంగీతం (హిందుస్తానీ మరియు కర్నాటిక్ సంగీతం) సంప్రదాయక ఏకస్వరంగా పాశ్చాత్య సాధనలో గ్రహించిన దానిపై స్వల్ప ఉద్ఘాటనను ఉంచినట్లు తరచూ చూపబడుతోంది. అత్యధిక దక్షిణాసియా సంగీతానికి ఆధార 'ఏకస్వర' పునాది డ్రోన్ (మగ తేనెటీగ). ఇదొక ఓపెన్ ఫిఫ్త్ (లేదా ఫోర్త్). ఇది స్వరకల్పన ప్రక్రియ పూర్తయ్యంత వరకు స్వరస్థాయిలో ఎలాంటి మార్పు తీసుకురాదు.[10] ప్రత్యేకించి, స్వరస్థాయి సమకాలికత్వం అనేది అరుదుగా ఒక విశిష్ట పరిగణన. అయినప్పటికీ, పలు ఇతర స్వరస్థాయి భావనలు సంగీతానికి సంబంధించినవి. దాని సిద్ధాంతం మరియు దాని నిర్మాణం, అంటే రాగాల యొక్క సంక్లిష్ట విధానం వంటివి, ఇది శ్రావ్యమైన మరియు నమూనా పరిగణనలు మరియు దానిలోని క్రోడీకరణలను కలుపుతుంది.[11] కావున స్వరస్థాయిల యొక్క క్లిష్టమైన కలయికలు భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఏకకాలంలో ధ్వనిస్తున్నప్పటికీ, అవి లక్ష్యాత్మకవాద సంబంధ ఏకస్వర లేదా భిన్నస్వర శ్రేణుల్లో అరుదుగా అధ్యయనం చేయబడ్డాయి. ఇది సంజ్ఞామాన పాశ్చాత్య సంగీతానికి సంబంధించింది. ఈ విరుద్ధమైన ఉద్ఘాటన (ప్రత్యేకించి భారతీయ సంగీతానికి సంబంధించి) ఆమోదిత ప్రదర్శన యొక్క విభిన్న పద్ధతుల్లో కొంత పరిధి మేరకు వ్యక్తమయింది. భారతీయ సంగీతంలో ఇంప్రూవైజేషన్ ఒక భాగం, [12] యొక్క నిర్మాణపరమైన ముసాయిదా రూపకల్పనలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. అదే పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఇంప్రూవైజేషన్ అనేది 19వ శతాబ్దం ముగింపు వరకు అసాధారణమైనది.[13] పాశ్చాత్య సంగీతం (లేదా గతంలో జరిగినది) లో చోటు చేసుకున్న, ఇంప్రూవైజేషన్ అనేది ముందుగా తెలిపిన సంగీతాన్ని మరింత అలంకరించడం గానీ లేదా అలా కాకుంటే, సంగీత నమూనాలు అంటే వ్యక్తంచేసిన స్వరకల్పనన్లో అంతకుముందు ఏర్పాటు చేయబడిన వాటి నుంచి తీసుకోవడం గానీ జరిగింది. అందువల్ల సుపరిచిత ఏకస్వర స్కీమ్‌లు అమలు చేయబడ్డాయి.[14]
అయినప్పటికీ, అందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. యూరోపియన్ ఆర్ట్ మ్యూజిక్‌లో ముందుగా స్వరపర్చిన దానిపై ఉద్ఘాటన మరియు దానిని ఆవరించిన లిఖిత సిద్ధాంతం చెప్పుకోదగ్గ సాంస్కృతిక తేడాను చూపింది. గ్రూవ్ డిక్షనరీ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ మెజీషియన్స్ (ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్) దీనిని విస్పష్టంగా గుర్తించింది:
In Western culture the musics that are most dependent on improvisation, such as jazz, have traditionally been regarded as inferior to art music, in which pre-composition is considered paramount. The conception of musics that live in oral traditions as something composed with the use of improvisatory techniques separates them from the higher-standing works that use notation.—[15]

పాశ్చాత్య కళా సంగీతంలో ఏకస్వర సాధన మరియు దాని భాష యొక్క పరిణామం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. ఇది అంతకుముందు స్వరకల్పన యొక్క ప్రక్రియ (సిద్ధాంతకర్తలు మరియు స్వరకర్తలు వ్యక్తిగత పూర్వ-నిర్మాణ పనుల మాదిరిగా అధ్యయనం మరియు విశ్లేషణకు అనుమతిస్తుంది. అంటే స్వరస్థాయిలు (మరియు కొంత పరిధి మేర లయలకు) ప్రదర్శన యొక్క స్వభావంతో సంబంధం లేకుండా మారకుండా ఉంటుంది) ద్వారా సులభతరం చేయబడుతోంది.[16]
చారిత్రక నిబంధనలు
సంగీత ప్రదర్శన, స్వరకల్పన మరియు సిద్ధాంతం యొక్క కొన్ని సంప్రదాయాలు ప్రత్యేక ఏకస్వర నిబంధనలు కలిగి ఉన్నాయి. ఈ నిబంధనలు తరచూ సహజ ధర్మాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అంటే పైథాగోరియన్ ట్యూనింగ్ యొక్క నిబంధన మొత్తం సంఖ్య నిష్పత్తులు ("శ్రావ్యత" అనేది నిష్పత్తుల్లో గ్రాహ్యతపరంగా లేదా వాటిలో స్వాభావికంగా ఉంటుంది) లేదా స్వరాత్మకాలు మరియు అనునాదాలు ("శ్రావ్యత" అనేది ధ్వని పరిమాణంలో స్వాభావికంగా ఉంటుంది). సమంజసమైన స్వరస్థాయిలు మరియు ఏకస్వరాలు ఆయా ధర్మాలకు వాటి సామీప్యత ద్వారా అవి అందాన్ని మరియు సరళతను పొందుతాయి. పైథాగోరియన్ నిష్పత్తులు గ్రాహ్య శ్రావ్యత యొక్క ఒక స్థూల అంచనాను అందిస్తాయి. ఇవి సాంస్కృతిక అంశాలకు బాధ్యత వహించవు.
ప్రారంభ పాశ్చాత్య ధార్మిక సంగీతం తరచూ సమాంతర సంపూర్ణ విరామాలను కలిగి ఉండేవి. ఈ విరామాలు వాస్తవిక ప్రార్థనా గేయం యొక్క స్పష్టతను నిలుపుతాయి. ఈ రచనలు పెద్ద ఆలయాల్లో రూపకల్పన చేయబడటం మరియు ప్రదర్శించబడుతాయి. అలాగే ఏకస్వరాల రూపకల్పనకు వాటికి సంబంధించిన ఆలయాల యొక్క ప్రతిధ్వనించే నమూనాలను ఉపయోగించుకుంటారు. అయితే భిన్న స్వరత అభివృద్ధి చెందటంతో, సమాంతర విరామాల వినియోగం నెమ్మదిగా థర్డ్స్ మరియు సిక్స్త్‌లను ఉపయోగించే, రెండు స్వరాల మేళనానికి సంబంధించిన ఇంగ్లీషు శైలి ద్వారా మార్చబడ్డాయి. ఇంగ్లీషు శైలి తియ్యటి శబ్దాన్ని కలిగి ఉంటుందని భావించడం జరిగింది. ఇది భిన్న స్వరతకు చాలా అనువుగా ఉంటుంది. ప్రత్యేకించి రచనలో ఇది అత్యధిక దీర్ఘ సరళతను అందిస్తుంది. ప్రారంభ సంగీతం కూడా త్రిస్వరం యొక్క నిరోధిత వినియోగమే. దీని వైరుధ్యం దయ్యం (చెడు) తో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. అలాగే స్వరకర్తలు తరచూ మ్యూజికా ఫిక్టా (స్వరస్థాయిల వర్ణన) ద్వారా దానిని ఉపయోగించకుండా ఉండటానికి చెప్పుకోదగ్గ నిడివిలు ఎంచుకునేవారు. అయితే నవీనమైన త్రయ ఏకస్వర విధానంలో త్రిస్వరం అనుమతించబడుతుంది. ప్రయోజకత్వ వైరుధ్యం యొక్క ప్రామాణీకరణ దాని వినియోగాన్ని ప్రబల తీగలపై కోరిన విధంగా చేస్తుంది.
అత్యధిక ఏకస్వరం దాదాపు రెండు లేదా అంత కంటే ఎక్కువ స్వరాలు ఏకకాలంలో ధ్వనించడం వల్ల జనించినప్పటికీ, అర్పిగియోలు లేదా హాకెట్ వినియోగం ద్వారా ఒకే ఒక్క శ్రావ్యమైన లైనుతో బలంగా ఏకస్వరం వర్తించే విధంగా సాధ్యమవుతుంది. బాచ్ యొక్క ఒంటరి వయలిన్‌కు సంబంధించిన సొనాటాస్ మరియు పార్టిటాస్ వంటి ఏకైక తీగ పరికరాలకు బరోక్ కాలానికి చెందిన అనేక భాగాలు నిగూఢమైన ఏకస్వరాన్ని సంపూర్ణ తీగ నిర్మాణాల కంటే ఆకళింపు ద్వారా వ్యక్తం చేశాయి. దిగువ చిత్రం చూడండి:

రకాలు
కార్ల్ డల్హౌస్ (1990) సహకార మరియు అధీన ఏకస్వరం మధ్య తేడాలను వివరించాడు. అధీన ఏకస్వరం అనేది శ్రేణి సంబంధ టోనలిటీ లేదా నేడు స్వరసంబంధ ఏకస్వరంగా సుపరిచితం. అదే విధంగా సహకార ఏకస్వరం అనేది పురాతన మధ్యయుగ మరియు పునరుజ్జీవన టోనలైట్ యాన్సీన్‌</i>గా చెప్పబడుతుంది. "ఈ పదానికి అర్థం శబ్దాలు ఒక లక్ష్య-ఆదేశిత అభివృద్ధి యొక్క అనుభావనను పెంచకుండా ఒక దాని నుంచి మరొక దానికి సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని చెప్పడం. మొదటి తీగ రెండో దానితో మరియు రెండోది మూడో దానితో ఒక 'శ్రేణి'ని ఏర్పరుస్తుంది. అయితే గత తీగ శ్రేణి అనేది రెండో దానికి స్వతంత్రంగానూ మరియు దానికి భిన్నంగానూ ఉంటుంది." సహకార ఏకస్వరం అనేది అధీనంలో మాదిరిగా పరోక్షంగా కాకుండా ప్రత్యక్ష (ఆనుకుని ఉన్న) సంబంధాలను అనుసరిస్తుంది. విరామ చక్రాలు సుష్ఠు ఏకస్వరాలను సృష్టిస్తాయి. వీటిని స్వరకర్తలు అల్బాన్ బర్గ్, జార్జ్ పెర్ల్, ఆర్నాల్డ్ షియాన్‌బర్గ్, బెలా భర్తాక్ మరియు ఎడ్గార్డ్ వెరిసీ యొక్క డెన్సిటీ 21.5 విపరీతంగా ఉపయోగించారు.
ఏకస్వరం యొక్క ఇతర రకాలు ఏకస్వరంలో ఉపయోగించే తీగల నిర్మాణంలో ఉపయోగించే విరామాలపై ఆధారపడుతాయి. తీగలు ఎక్కువగా పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఉపయోగించబడుతాయి. ఇవి ఒక కచ్చితమైన "టెర్టయిన్" ఏకస్వరంపై లేదా థర్డ్స్ విరామంతో చేసే తీగల నిర్మాణం ఆధారపడుతాయి. తీగ C మేజర్7లో C-E అనేది ఒక మేజర్ థర్డ్; E-G అనేది ఒక మైనర్ థర్డ్; మరియు G టు B అనేది ఒక మేజర్ థర్డ్. ఇతర ఏకస్వర రకాలు నాలుగో ఏకస్వరం మరియు క్వింటాల్ ఏకస్వరాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
విరామాలు
ఒక విరామం అనేది రెండు వేర్వేరు సంగీత స్వరస్థాయిల మధ్య సంబంధం. ఉదాహరణకు, "ట్వింకిల్ ట్వింకిల్ లిటిల్ స్టార్" అనే మెలోడిలో మొదటి రెండు స్వరాలు (మొదటి "ట్వింకిల్") మరియు ద్వితీయ రెండో స్వరాలు (రెండో "ట్వింకిల్") అనేవి వన్ ఫిఫ్త్ యొక్క విరామాలు. దీనర్థం ఏమంటే, మొదటి రెండు స్వరాలు స్వరస్థాయి "C" అయితే, దానిపై ఉండే ద్వితీయ రెండు స్వరాలు స్వరస్థాయి "G"-ఫోర్ స్కేల్ స్వరాలు లేదా సప్తవర్ణ స్వరాలు (ఒక కచ్చితమైన ఫిఫ్త్) అవుతాయి.
దిగువ పేర్కొన్నవి సాధారణ విరామాలు:

కావున ఇతర ప్రత్యేకమైన విరామాలతో స్వరాల కలయిక ద్వారా ఒక తీగ ఏకస్వరాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఉదాహరణకు, C తీగలో, మూడు స్వరాలు ఉంటాయి: అవి C, E, మరియు G. స్వరం "C" అనేది మూలం (రూట్). "E" మరియు "G" స్వరాలు ఏకస్వరాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. G7 (G ప్రాబల్య 7th) తీగలో, ప్రతి తదనంతర స్వరం (ఇక్కడ B, D మరియు F) తో కూడిన రూట్ G ఏకస్వరాన్ని సృష్టిస్తుంది.
మ్యూజికల్ స్కేల్‌లో పన్నెండు స్వరస్థాయిలు ఉంటాయి. ప్రతి స్వరస్థాయి స్కేల్ యొక్క "డిగ్రీ"గా గుర్తించబడుతుంది. A, B, C, D, E, F, మరియు G పేర్లు అప్రధానమైనవి. అయితే విరామాలు కావు. దిగువ ఒక ఉదాహరణ ఇవ్వబడింది.

పైన చూసిన విధంగా, ఏ స్వరమైన ఎల్లప్పుడూ ఒక కచ్చితమైన స్కేల్ డిగ్రీని సూచించదు. "మూలం" (రూట్) లేదా 1st-డిగ్రీ స్వరం, స్కేల్ యొక్క ఏదైనా 12 స్వరాల్లో ఒకటిగా ఉంటుంది. మిగిలిన ఇతర స్వరాలు వేరుగా ఉంటాయి. కావున C అనేది మూల స్వరంగా ఉంటే, ఫోర్త్ డిగ్రీ అనేది F అవుతుంది. అదే D అనేది మూల స్వరంగా ఉంటే, ఫోర్త్ డిగ్రీ అనేది Gగా ఉంటుంది. అదే స్వరాలు పేర్లు గనుక రాజీపడలేని విధంగా ఉంటే, విరామాలు ఉండవు. లౌకిక పదాల్లో చెప్పాలంటే, ఒక "ఫోర్త్" (నాలుగు-సోపానాల విరామం) అనేది ఒక ఫోర్త్‌గానే ఉంటుంది. దానికి మూల స్వరంతో పనిలేదు. ఈ వాస్తవం యొక్క గొప్ప శక్తి ఏ పాటనైనా సరే ఏదైనా కీతో స్వరాలు సమకూర్చవచ్చు లేదా పాడవచ్చు. విరామాలను ఒకే విధంగా ఉంచినంత సేపు అదే ఒకే పాటగా ఉండొచ్చు. అందువల్ల ఏకస్వరం సంబంధిత కీలోకి మార్చబడుతుంది.
విరామాలు ఆక్టేవ్ (12 పాక్షిక స్వరాలు) ను అధిగమించినప్పుడు, ఈ విరామాలను "విస్తరించిన విరామాలు"గా పిలుస్తారు. ఇవి ప్రత్యేకించి, 9th, 11th, మరియు 13th విరామాలు. వీటిని జాజ్ మరియు బ్లూస్ మ్యూజిక్‌లో విస్తృతంగా వాడతారు.
విస్తరించిన విరామాలు అనేవి కింది విధంగా పిలవబడుతాయి:
2nd విరామం + ఆక్టేవ్ = "తొమ్మిదో" విరామం/9th
4th విరామం + ఆక్టేవ్ = "పదకొండో" విరామం/11th
6th విరామం + ఆక్టేవ్ = "పదమూడో" విరామం/13th
ఈ వర్గీకరణే కాకుండా, విరామాలు హల్లు మరియు శృతిరహితవిగా విభజించబడుతాయి. దిగువ పేరాల్లో వివరించిన విధంగా, హల్లు విరామాలు ఉపశమన అనుభూతిని మరియు శృతిరహిత విరామాలు ఆందోళన భావనను కల్గిస్తాయి.
హల్లు విరామాలను యూనిసన్, ఆక్టేవ్, ఫిఫ్త్, ఫోర్త్ మరియు మేజర్ మరియు మైనర్ థర్డ్‌గా పరిగణిస్తారు. థర్డ్ అనేది అసంపూర్ణమైనదిగా మిగిలినవి సంపూర్ణమైనవిగా పరిగణించబడుతాయి. శాస్త్రీయ సంగీతంలో, ఫోర్త్ యొక్క క్రియ భిన్నస్వరమైనప్పుడు అది శృతిరహితమైనదిగా పరిగణించబడవచ్చు.
మిగిలిన 7th, 9th, 11th మరియు 13th విరామాలను శృతిరహితవిగా పరిగణిస్తారు. వీటికి తీర్మానం (ఉత్పత్తయిన ఆందోళనకు సంబంధించి) మరియు సాధారణంగా యత్నం (ఉపయోగించిన సంగీత శైలి ఆధారంగా) అవసరమవుతుంది.
తీగలు మరియు బిగువు
 
పాశ్చాత్య సంప్రదాయంలో, ఏకస్వరం అనేది తీగల ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది. ఇవి స్వరస్థాయి తరగతుల సంయోగం. టెర్టయిన్ లేదా టెర్టయిల్ ఏకస్వరంలో, థర్డ్ విరామం ద్వారా దీనికి ఈ పేరు పెట్టబడింది, 
తీగల సభ్యులు మేజర్ మరియు మైనర్ థర్డ్‌ల యొక్క విరామాలను సమూహంగా చేర్చడం ద్వారా దానికి ఆ పేరు పెట్టారు. ఈ దిశగా తొలుత "మూలం" (రూట్) తోనూ తర్వాత రూట్‌పైన ఉండే "థర్డ్‌"తోనూ మరియు రూట్‌ (థర్డ్ పైన ఉండే థర్డ్) పైన ఉన్న "ఫిఫ్త్‌"తోనూ ప్రారంభించారు.(తీగ మెంబర్లు తీగ నిర్మాణంలో వాటి యొక్క సంఖ్యా చేరికను బట్టి కాకుండా మూలానికి సంబంధించిన వాటి విరామం ద్వారా పేర్లను పొందాయని గుర్తించుకోవాలి.) సంప్రదాయకంగా, ఒక తీగ తప్పకుండా కనీసం మూడు మెంబర్లను కలిగి ఉండాలి. అప్పుడే ఇది తీగగా పిలవబడుతుంది. 2-మెంబర్ ద్విబంధనాలు అనేవి కొన్నిసార్లు తీగలుగా భావించబడుతాయి. ప్రత్యేకించి, రాక్ సంగీతంలో (పవర్ తీగలు చూడండి). మూడు మెంబర్లు గల ఒక తీగను త్రిబంధనం అంటారు. ఎందుకంటే, దానికి మూడు మెంబర్లు ఉంటాయి. అంతేగానీ అది థర్డ్స్‌లో (మూడు విరామాలతో నిర్మించిన తీగల కొరకు క్వార్టల్ మరియు క్వింటాల్ ఏకస్వరంను చూడండి) తప్పక నిర్మించబడిందని కాదు. సమూహంగా ఉన్న విరామాల నిడివిలపై ఆధారపడి, తీగల యొక్క వివిధ నాణ్యతలు ఏర్పడుతాయి. పాప్ మరియు జాజ్ ఏకస్వరంలో తీగలు వాటి యొక్క మూలం మరియు అనేక పదాలు మరియు వాటి నాణ్యతలను తెలియజేసే పాత్రల ద్వారా పేర్లను పొందుతాయి. సాధ్యమైనంత వరకు పరిభాషను కొనసాగించడానికి, కొన్ని అపక్రమాలను ఆమోదించడం జరిగింది (అవి ఇక్కడ పట్టిక రూపంలో ఇవ్వలేదు). ఉదాహరణకు, తీగ మెంబర్లు C, E, మరియు G కలిసి C మేజర్ త్రిబంధనం‌ను ఏర్పరుస్తాయి. దీనిని మామూలుగా "C" తీగగా పిలుస్తారు. ఒక "A♭" తీగలో (A-ఫ్లాట్ అని పలకాలి), మెంబర్లు A♭, C మరియు E♭.
పలు రకాల సంగీతంలో, ప్రముఖంగా బరోక్ మరియు జాజ్, తీగలు తరచూ "బిగువుల"తో చేర్చబడుతాయి. ఒక బిగువు అనేది అదనపు తీగ మెంబర్ అవుతుంది. ఇది సాపేక్షకంగా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తీగ మెంబర్లకు సంబంధించి, ఒక శృతిరహిత విరామాన్ని సృష్టిస్తుంది. థర్డ్‌ల బిగువు ద్వారా తీగలను నిర్మించే టెర్టయిన్ సాధనను అనుసరించి, అత్యంత సరళమైన మొదటి బిగువు ఉనికిలో ఉన్న రూట్ యొక్క పైభాగంపై సమూహంగా ట్రయాడ్‌కు చేర్చబడుతుంది. థర్డ్ మరియు ఫిఫ్త్ మరియు ఫిఫ్త్‌పైన ఉన్న మరో థర్డ్ ఒక కొత్త, సంభవనీయ శృతిరహిత మెంబర్‌ను ఇస్తుంది. సెవంత్ యొక్క విరామం రూట్ నుంచి దూరమవుతుంది. తద్వారా అది తీగ యొక్క "సెవంత్‌"గా పిలవబడుతుంది. ఇది ఒక నాలుగు-స్వరాల తీగను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దీనిని "ఏడో తీగ" అంటారు. తీగ నిర్మాణానికి సమూహంగా ఉన్న వ్యక్తిగత థర్డ్‌ల యొక్క నిడివిల ఆధారంగా రూట్ మరియు తీగ యొక్క సెవంత్ మధ్య విరామం మేజర్, మైనర్ లేదా అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది. (హెచ్చిన సెవంత్ యొక్క విరామం మూలాన్ని తిరిగి ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అందువల్ల అది తీగ సంబంధ పరిభాష నుంచి విడిచిపెట్టబడుతుంది). సాధారణంగా పరిభాష (నామావళి) "C7" అనేది ఒక మూలం, థర్డ్, ఫిఫ్త్ మరియు సెవంత్ అంటే వరుసగా C, E, G, మరియు B♭ని కలిగిన తీగను తెలుపుతుంది. సెవంత్ తీగల ఇతర రకాలు తప్పకుండా "C మేజర్ 7" (C, E, G, B అని ఉచ్ఛరించబడుతుంది), "C హెచ్చిన 7" (ఇక్కడ హెచ్చిన అనే పదం ఫిఫ్త్‌కు వర్తిస్తుంది, సెవంత్‌కు కాదు, C, E, G#, Bb అని ఉచ్ఛరించాలి) వంటి అత్యంత వివరంగా పేర్లు పెట్టాలి. (నామావళి యొక్క మరింత పూర్తి విశ్లేషణకు తీగ (సంగీతం) ను చూడండి.)
ఏడో తీగ పైభాగంపై థర్డ్‌లను పేర్చడాన్ని కొనసాగించడం ద్వారా "విస్తరించిన బిగువులు" లేదా "ఉన్నత బిగువుల" (థర్డ్‌లుగా పేర్చబడినప్పుడు మూలంపై ఉన్న ఆక్టేవ్ కంటే ఎక్కువగా ఉన్నవి) లో ఉత్పత్తవుతాయి. నైన్త్స్, లెవంత్స్ మరియు థర్టీన్స్‌లు వాటి పేర్లతో కూడిన తీగలను ఏర్పరుస్తాయి. (ద్విబంధనాలు మరియు త్రిబంధనాలకు మినహా టెర్టయిన్ తీగ రకాలు పేర్చడంలో వాడే విస్తృత విరామాలను తెలుపుతాయి, అంతేగానీ తీగ మెంబర్ల సంఖ్యను తెలుపవని గుర్తించాలి. అందువల్ల ఒక తొమ్మిదో తీగ తొమ్మది కాకుండా ఐదు మెంబర్లను కలిగి ఉంటుంది.) పదమూడో మెంబర్ తర్వాత విస్తరణలు ప్రస్తుతమున్న తీగ మెంబర్లను తిరిగి ఉత్పత్తి చేస్తాయి మరియు అవి (సాధారణంగా) నామావళి నుంచి విడిచిపెట్టబడుతాయి. విస్తరించిన తీగలపై ఆధారపడిన సంక్లిష్ట ఏకస్వరాలు జాజ్‌, ఆధునిక ఆర్కెస్ట్రా సంబంధిత ప్రదర్శనలు, చలనచిత్ర సంగీతాలు మరియు ఇతరమైన వాటిల్లో ఎక్కువగా గుర్తించడం జరిగింది.
మామూలుగా శాస్త్రీయమైన కామన్ ప్రాక్టీస్ పీరియడ్‌లో ఒక శృతిరహిత తీగ (బిగువు కలిగిన తీగ) ఒక హల్లు తీగను "పరిష్కరిస్తుంది". హల్లు మరియు శృతిరహిత శబ్దాల మధ్య తుల్యత ఉన్నప్పుడు ఏకస్వరీకరణ సాధారణంగా చెవులకు వినేదానికి ఇంపుగా ఉంటుంది. సరళంగా చెప్పాలంటే, "ఉద్వేగం" మరియు "ప్రశాంత" సందర్భాల మధ్య తుల్యత ఉన్నప్పుడు ఇది సంభవిస్తుంది. ఈ కారణం చేత, సాధారణంగా ఆందోళన అనేది 'సన్నద్ధం' చేయబడి తర్వాత 'పరిష్కరించబడుతుంది'.[17]
ఉద్వేగాన్ని సన్నద్ధం చేయడమంటే, ఒక వరుస హల్లు తీగలను అమర్చడం. అది వైరుధ్య తీగగా సున్నితంగా మారుతుంది. ఈ క్రమంలో స్వరకర్త ఉద్వేగాన్ని శ్రోత ఎలాంటి గందరగోళానికి గురికాకుండా నెమ్మదిగా ఆవిష్కరిస్తాడు. ఒక్కసారి ఈ విభాగం దాని ఉప-ముగింపుకు చేరుకున్నప్పుడు, శ్రోత ఉద్వేగం నుంచి తేరుకోవడానికి ఒక విశ్రాంత సందర్భాన్ని కోరుకుంటాడు. ఇది ఒక హల్లు తీగను మీటడం ద్వారా పొందబడుతుంది. ఇది అంతకుముందు తీగల యొక్క ఉద్వేగాన్ని దూరం చేస్తుంది. ఈ ఉద్వేగాన్ని దూరం చేయడం సాధారణంగా శ్రోతకు శ్రావ్యమైన శబ్దాన్ని అందిస్తుంది.[17]
ఏకస్వర అనుభూతి
ఏకస్వరం అనేది రెండు స్వరాల మేళనం (అనురూపత) పై ఆధారపడుతుంది. ఈ భావన యొక్క నిర్వచనం పాశ్చాత్య సంగీత చరిత్రకు సంబంధించిన పలు కాలాల్లో మార్పు చెందింది. దార్శనిక పద్ధతిలో, అనురూపత అనేది ఒక నిరంతరాయ చరరాశి. అనురూపత అనేది విస్తృత శ్రేణి వ్యాప్తంగా మారగలదు. ఒక తీగ వివిధ కారణాల చేత హల్లు శబ్దాన్ని ఇవ్వొచ్చు.
వాటిలో ఒకటి గ్రాహ్య సంబంధ కరుగుదనం లేకపోవడం. కరుకుదనం అనేది అసంపూర్ణతలు (తరచుగా కాంపొనెంట్లు) ఒక సందిగ్ధ బ్యాండ్‌‍విడ్త్‌ పరిధిలోనే ఉన్నప్పుడు పుడుతుంది. ఇది వివిధ తరచుదనాలను వేరుచేసే విధంగా చెవుల సామర్థ్యానికి ప్రమాణంగా చెప్పబడుతుంది. సందిగ్ధ బ్యాండ్‌విడ్త్ 2 మరియు 3 సంగీత విరామాల మధ్య అధిక తరచుదనాల వద్ద ఉంటుంది. ఇది అత్యధిక మరియు అత్యల్ప తరచుదనాలుగా మారుతుంది. రెండు ఏకకాలిక ఏకస్వర క్లిష్ట స్వరాల యొక్క కరుకుదనం అనేది అనుస్వరాల విస్తృతి మరియు స్వరాల మధ్య విరామంపై ఆధారపడుతుంది. వర్ణసంబంధమైన స్కేలులోని అత్యధిక కరుకుదనం కలిగిన విరామం మైనర్ సెకండ్‌గానూ మరియు దాని విలోమంగా సెవంత్ చెప్పబడుతాయి. మధ్య శ్రేణిలోని సంక్లిష్ట వర్ణపట సంబంధమైన చంద్రికలకు, రెండో అత్యంత కరుకుదనం కలిగిన విరామంగా మేజర్ సెకండ్ మరియు మైనర్ సెవంత్ చెప్పబడుతాయి. తర్వాత త్రిస్వరం, మైనర్ థర్డ్ (మేజర్ సిక్త్), మేజర్ థర్డ్ (మైనర్ సిక్త్) మరియు సంపూర్ణ ఫోర్త్ (ఫిఫ్త్) వస్తాయి.
రెండో కారణంగా గ్రాహ్య సంబంధ కలయికను చెప్పవచ్చు. మొత్తం వర్ణపటం అనేది ఏకస్వర శ్రేణితో సారూప్యతను కలిగి ఉన్నప్పుడు ఒక తీగ గోచరత ద్వారా కరుగుతుంది. ఈ నిర్వచనం ప్రకారం, ఒక మేజర్ త్రిస్వరం అనేది మైనర్ త్రిస్వరం కంటే బాగా కలుస్తుంది. అలాగే ఒక మేజర్-మైనర్ సెవంత్ తీగ అనేది ఒక మేజర్-మైనర్ సెవంత్ లేదా మైనర్-మైనర్ సెవంత్ కంటే ఉత్తమంగా కలుస్తుంది. ఈ తేడాలు కఠినమైన సందర్భాల్లో అంత సులువుగా కచ్చితంగా ఉండవు. అయితే ప్రధన స్రవంతి స్వర సంగీతంలో మేజర్ ట్రయాడ్‌లు సాధారణంగా మైనర్ ట్రియాడ్‌ల కంటే అత్యంత ప్రబలంగా ఎందుకు ఉంటాయి. అలాగే మేజర్-మైనర్ సెవంత్‌లు సాధారణంగా ఇతర సెవంత్‌ల (త్రిస్వర విరామ వైరుధ్యం ఉన్నప్పటికీ) కంటే అత్యంత ప్రబలంగా ఉంటాయనే దానిని ఈ తేడాలు వివరించగలవు. బహుశా ఈ తేడాలు శైలిపై ఆధారపడి ఉండొచ్చు.
మూడో కారణంగా పరిచయాన్ని చెప్పుకోవచ్చు. తీగలు తరచూ సంగీత సందర్భాల్లో వినబడుతుంటాయి. ఇవి ఎక్కువగా హల్లు శబ్దం ఇచ్చేందుకు ప్రయత్నిస్తాయి. ఈ సూత్రం పాశ్చాత్య సంగీతంలోని ఏకస్వర క్లిష్టతలో క్రమేపీ ఏర్పడిన చారిత్రక వృద్ధిని వివరిస్తుంది. ఉదాహరణకు, సుమారు 1600 ప్రాంతంలో సన్నద్ధంకాని సెవంత్ తీగలు క్రమంగా సుపరిచితమయ్యాయి. తర్వాత అవి క్రమంగా అత్యంత హల్లు సంబంధమైనవిగా గ్రహించబడ్డాయి.
పాశ్చాత్య సంగీతం అనేది మేజర్ మరియు మైనర్ ట్రియాడ్‌‍లపై ఆధారపడింది. ఈ తీగలు ఎందుకు అత్యంత కేంద్రకంగా ఉంటాయనే దానికి కారణం కలయిక మరియు కరుకుదన లేమి రెండింటి పరంగా అవి హల్లుగా ఉండటం. అవి సంపూర్ణమైన ఫోర్త్/ఫిఫ్త్ విరామాన్ని కలిగి ఉన్నందున అవి సులువుగా కలుస్తాయి. అవి కరుకుదనాన్ని కలిగి ఉండవు ఎందుకంటే అవి మేజర్ మరియు మైనర్ సెకండ్ విరామాలను కలిగి ఉండవు. వర్ణసంబంధమైన స్కేలులో మూడు స్వరాల యొక్క ఏ ఇతర కలయికలు ఈ ప్రమాణాన్ని సంతృప్తిపరచలేవు.
తుల్యతలో అనురూపత మరియు వైరుధ్యం
ఫ్రాంక్ జప్పా ఈ విధంగా వివరించాడు.
"The creation and destruction of harmonic and 'statistical' tensions is essential to the maintenance of compositional drama. Any composition (or improvisation) which remains consistent and 'regular' throughout is, for me, equivalent to watching a movie with only 'good guys' in it, or eating cottage cheese."q:Frank Zappa

మరో విధంగా చెప్పాలంటే, ఒక స్వరకర్త శ్రోత యొక్క ఇష్టతను ప్రత్యేకంగా హల్లు శబ్దాలను ఉపయోగించి, రూఢీ చేయలేడు. అయితే ఉద్వేగం హెచ్చుమీరడం శ్రోతను గందరగోళానికి గురిచేయవచ్చు. ఈ రెండింటి మధ్య తుల్యత తరచూ వాంఛనీయమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
సమకాలీన సంగీతం అనేది ఉద్వేగం తరచూ తక్కువగా సిద్ధం చేయబడటం మరియు బరోక్ లేదా శాస్త్రీయ కాలాల్లో తక్కువగా నిర్మితమవడం ద్వారా ఆవిర్భవించింది. అందువల్ల జాజ్ మరియు బ్లూస్ వంటి కొత్త శైలిలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. వీటిలో ఉద్వేగం అనేది సాధారణంగా సిద్ధం చేయబడదు.
వీటిని కూడా పరిశీలించండి
బార్బర్షాప్ మ్యూజిక్
ఐకమత్యము మరియు వ్యతిరేకము
సరళ రేఖ (సంగీతం)
సరళ రేఖ వరుస
క్రోమాటిక్ సరళ రేఖ
క్రోమాటిక్ మీడియంట్
సంగీత శాస్త్రంలో పరిచ్ఛేదము
హర్మోనిక్ శ్రేణి
హర్మోనైజ్ద్ స్కేల్
హోమోఫోనీ (మ్యూజిక్)
మ్యూజికల్ పదాల జాబితా
మ్యుజికల్ స్కేల్స్ యొక్క గణితం
మ్యూసిక యునివర్సలీస్ 
పీటర్ వేస్టర్గార్డ్స్ సిద్ధాంతం
పొడిగింపు
సంగీతం యొక్క భౌతికం
టోనలిటి
యునిఫైడ్ ఫీల్డ్
వాయిస్ లీడింగ్
సూచనలు
ఫుట్ నోట్స్

సంకేత గుర్తులు
దాహ్ల్హుస్, కార్ల్. గ్జేర్దిన్గెన్, రాబర్ట్ O. ట్రాన్స్. (1990). అధ్యనాలు స్వర నాణ్యత యొక్క నాంది పైన, పే.141. ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్. ISBN 0-00-714874-7
వాన్ డర్ మెర్వి, పీటర్ (1989). ఒరిజిన్స్ అఫ్ ది పాపులర్ స్టైల్: ది ఆన్టిసిడింట్స్ అఫ్ ట్వెంటియత్ -సెంచురీ పాపులర్ మ్యూజిక్ . అక్ష్ఫోర్డ్: క్లారెండోన్ ప్రెస్. ISBN 0-00-714874-7
నేట్ట్లేస్, బర్రీ & గ్రాఫ్, రిచార్డ్ (1997). ది కార్డ్ స్కేల్ థీరి అండ్ జాజ్ హార్మోని . అడ్వాన్స్ మ్యూజిక్, ISBN 3-89221-056-X
బాహ్య లింకులు





 సరళ రేఖ మరియు స్కేళ్ళ విభజన




 దిగువనవున్న స్కేల్స్ మరియు సంభంద సరళ రేఖను పోల్చుటకు సరళ రేఖ గమన విశ్లేషణను తెలుపే ఆన్ లైన్ టూల్
మరింత చదవటానికి
ప్రౌట్, ఎబెనేజేర్, హార్మోని, యిట్స్ థీరి అండ్ ప్రాక్టీసెస్ (1889, మార్చబడినది 1901)

వర్గం:సమైక్యత
వర్గం:సంగీత సిద్ధాంతం
వర్గం:ఇతర భాషల నుంచి తీసుకున్న గ్రీకు పదాలు
వర్గం:సౌందర్యపిపాసి నందు విషయములు