కడప

Question: పొన్నూరు పట్టణ విస్తీర్ణత ఎంత?





కడప  - ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని రాయలసీమ ప్రాంతములోని నగరము. వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణము.
రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదుకి దక్షిణదిశగా 412 కి.మీ ( మైళ్ళ) దూరంలో పెన్నా నదికి 8 కి.మీ (5 మైళ్ళ) దూరంలో ఉంది. నగరానికి రెండు వైపులా నల్లమల అడవులు ఉండగా, ఒక వైపు పాలకొండలు గలవు. తిరుమల వెంకటేశ్వర స్వామికి గడప  కావటంతో దీనికి ఆ పేరు సిద్ధించింది.
రామాయణం లోని నాల్గవ భాగమైన కిష్కింధకాండము ఇక్కడికి 20 కి.మీ (12 మైళ్ళు) గల ఒంటిమిట్టలో జరిగినదని నమ్మకము. గండిలో కల ఆంజనేయ స్వామి గుడి కూడా రామాయణం లోని భాగమే అని నానుడి. రాముడు సీతని కనిపెట్టటంలో ఆంజనేయ స్వామి యొక్క సహాయాన్ని అంగీకరిస్తూ, తన బాణం యొక్క మొనతో ఈ గుడిని కట్టినట్లు ప్రతీతి.
వ్యుత్పత్తి
చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ ఆంగ్లేయుల ఉచ్చారణకు అనుగుణంగా సృష్టించిన స్పెల్లింగు "Cuddapah"కి  బదులుగా 19 ఆగష్టు 2005 లో ప్రాంతీయులకి సౌకర్యంగా ఉండేవిధంగా "Kadapa" అని మార్చారు.

చరిత్ర
11 నుండి 14వ శతాబ్దాల వరకు కడప చోళ సామ్రాజ్యము లోని భాగము. 14వ శతాబ్దపు ద్వితీయార్థములో ఇది విజయనగర సామ్రాజ్యములో భాగమైనది. గండికోట నాయకుల పరిపాలనలో రెండు శతాబ్దాల వరకూ ఉండినది. 1422 లో పెమ్మసాని నాయకుడైన పెమ్మసాని తిమ్మయ్య నాయుడు ఈ ప్రాంతంలో పలు దేవాలయాలను, నీటిని నిల్వ ఉంచే తొట్లని కట్టి అభివృద్ధి చేపట్టాడు. 1594 లో రెండవ మీర్ జుమ్లా ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమణ చేసి చిన్న తిమ్మయ్య నాయుడిని మోసంతో గెలవటంతో ఇది గోల్కొండ ముస్లిముల పరమైనది. 1800 లో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యంలో భాగమైనది. కడప నగరం పురాతనమైనది అయిననూ కుతుబ్ షాహీపాలకుడైన నేక్ నాం ఖాన్ దీనిని విస్తరించి దీనిని నేక్నామాబాద్ గా వ్యవహరించాడు. కొంత కాలం ఇలా సాగినా తర్వాత ఇది పతనమవగా 18వ శతాబ్దపు రికార్డుల ప్రకారం ఇది నేక్నాం ఖాన్ కడప నవాబు అని తేలినది. 18వ శతాబ్దపు ప్రారంభాన్ని మినహాయిస్తే మయానా నవాబులు|మయాన నవాబులకి ఇది ముఖ్య కేంద్రంగా విలసిల్లినది. బ్రిటీషు పాలనలో సర్ థామస్ మున్రో క్రింద ఉన్న నాలుగు కలెక్టరేట్ లలో ఇది కూడా ఒకటైనది. 1830 లో కాశీయాత్రలో భాగంగా ఈ ప్రాంతానికి వచ్చిన యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఆనాటి కడప స్థితిగతులను తన కాశీయాత్ర చరిత్రలో రికార్డు చేశారు. దాని ప్రకారం అప్పటికి కడప మంచి స్థితిలోని పట్టణంగా చెప్పవచ్చు. అందరు పనివాళ్ళూ ఉన్నారని, జిల్లా కోర్టూ, కలక్టరు కచ్చేరీ కలదని వ్రాశారు. ఆయా ఇలాకా ముసద్దీలు ఇళ్ళుకట్టుకుని పట్టణంలో కాపురమున్నారన్నారు. జలవనరులకై దగ్గరలో నది, ఊరినడుమ నీటిబుగ్గ ఉందని, ఇళ్ళు సంకుచితంగా ఉండేవని వర్ణించారు. ఊరివద్ద ఒక రెజిమెంటు ఉండేది, అందులో ఆ ప్రాంతపు దొరలు కాపురం ఉండేవారని తెలిపారు.[1] 2004 లో కడప మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ గా గుర్తింపు పొందినది.

భౌగోళికం
కడప పట్టణం భౌగోళికంగా  వద్ద ఉంది. 138 మీ (452 అడుగుల) సరాసరి ఎత్తు ఉంది. కడప జిల్లా వైశాల్యం 8723 చ.కి.మీ. తూర్పు కనుమలు జిల్లాని రెండుగా విడదీస్తాయి. ఈశాన్య, మరియు ఆగ్నేయ భాగాలు తక్కువ ఎత్తు గల పీఠభూమి కాగా, దక్షిణ మరియు నైరుతి భాగాలు సముద్ర మట్టానికి 1500 నుండి 2,500 ఎత్తు గల భూమి. పశ్చిమం దిశగా బళ్ళారి నుండి అనంతపురం గుండా పారే పెన్నా నది ఇక్కడి నుండి తూర్పు భాగాన ఉన్న నెల్లూరు జిల్లా లోనికి ప్రవేశిస్తుంది. పరిమాణంలో ఈ నది పెద్దదిగా ఉండి, వర్షాకాలంలో బాగానే పారిననూ వేసవుల్లో మాత్రం చాలా భాగం ఎండిపోతుంది. దీని ప్రధాన ఉప నదులు కుందూ, సగిలేరు, చెయ్యేరు మరియు పాపాఘ్ని.

కడప నగరపాలక సంస్థ

కడప నగరపాలక సంస్థ వై.ఎస్.ఆర్ జిల్లా లోని ఏకైక నగరపాలక సంస్థ.
జనాభా
దర్శనీయ ప్రదేశాలు

దేవుని కడప (లేదా) పాత కడప
దేవుని కడప చెరువు
అమీన్ పీర్ దర్గా (ఆస్థాన్-ఎ-మగ్దూమ్-ఇలాహి దర్గా)
సి. పి. బ్రౌన్ గ్రంథాలయము
సెయింట్ మేరీస్ క్యాథెడ్ర చర్చ్, మరియాపురం
విజయదుర్గా దేవి గుడి, చిత్తూరు జాతీయరహదారి
కడప శిల్పారామం
వై ఎస్ ఆర్ క్రికెట్ స్టేడియం
పాలకొండలు
శ్రీ లంకమల్లేశ్వర వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం, కడప సమీపంలో

రచయితలు మరియు కవులు
జిల్లాలోఉర్ధూసాహిత్యం
విద్యారంగం


రాజీవ్ గాంధీ వైద్య కళాశాల, పుట్లంపల్లి
కందుల శ్రీనివాస రెడ్డి స్మృత్యర్థ ఇంజినీరింగ కళాశాల
హైదరాబాద్ పబ్లిక్ పాఠశాల
యోగి వేమన విశ్వవిద్యాలయము

వ్యవసాయం మరియు పరిశ్రమలు
ప్రముఖులు
కడప కోటిరెడ్డి
మహబూబ్ మియా సాహెబ్ తొలి తెలుగు ముస్లిం కదా రచయిత
షేక్ బేపారి రహంతుల్లా
సజ్జా జయదేవ్ బాబు 
 Ys raja sekhar reddy
ప్రదేశాలు

మృత్యుంజయకుంట
నబీకోట
నకాష్
ప్రకాశ్ నగర్
ఓంశాంతి నగర్
కో ఆపరేటివ్ కాలనీ
ఎన్ జీ ఓస్ కాలనీ
పోలీస్ క్వార్టర్స్
రాజారెడ్డి వీధి
మరియాపురం
సీయోనుపురం
రైల్వే స్టేషను రోడ్డు
ఎర్రముక్కపల్లి
కాగితాల పెంట
Mochampet
చంద్ర మౌలినగర్

సినిమా థియేటర్లు

రమేష్
అప్సర
అమీర్
తాహర్
రవి
సుధ
ప్రతాప్
మురళి
RAJA (రహత్)
S R Cinemas

రవాణ
కడపలో ముంబై చెన్నై రైల్వే లైన్ ఇది చాల పురాతనమైనది అలాగే ఎన్నో ఏళ్లుగా ఎదురు చూస్తున్న కడప బెంగళూర్ రైల్వే లైన్ ఉన్నాయ్ ఇది పెళ్ళిమర్రి వరకు పూర్తి అయింది . కడపలో కర్నూలు రాణిపేట లను కలిపే 40 వ జాతీయ రహదారి మరియు చెన్నై ముంబై లను 716 వ 
జాతీయ రహదారి వయా పుత్తూరు, రేణిగుంట, కడప, తాడిపత్రి, గుత్తి, బళ్ళారి, ముంబై ల రహదారి 
మరియు కడప బెంగళూర్ 340 వ జాతీయ రహదారి వయా రాయచోటిి, మదనపల్లె, 
బెంగళూరు రహదారి మరియు కడప విజయవాడ హైవే వయా మైదుకూరు, పొరుమామిళ్ళ, క‌ంభ‌ం, 
మార్కాపురం, గుంటూరు, విజయవాడ, హైవే మరియు కడప పులివెందుల హైవే, కడప బద్వేల్ నెల్లూరు హైవేలు కడప లో
ఉన్నాయి.
వెలుపలి లింకులు



ఇవి కూడా చూడండి
నన్నారి షర్బత్
కడప విమానాశ్రయం
రాయలసీమ
కర్నూలు
అనంతపురం
చిత్తూరు


This articleincorporates text from a publication now in the public domain:
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నగరాలు మరియు పట్టణాలు
వర్గం:రాయలసీమ