జ్ఞానపీఠ పురస్కారం

Question: జ్ఞానపీఠ బహుమతి అందుకున్న మొదటి వ్యక్తి ఎవరు?


భారతదేశపు సాహితీ పురస్కారాల్లో జ్ఞానపీఠ పురస్కారం అత్యున్నతమైనది. దీన్ని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా వార్తా పత్రిక వ్యవస్థాపకులైన సాహు జైన్ కుటుంబం ఏర్పాటు చేసిన భారతీయ జ్ఞానపీఠం వారు ప్రదానం చేస్తారు. వాగ్దేవి కాంస్య ప్రతిమ, పురస్కార పత్రం, పదకొండు  లక్షల రూపాయల నగదు ఈ పురస్కారంలో భాగం. 1961లో నెలకొల్పబడిన ఈ పురస్కారం మొదటిసారిగా 1965లో మలయాళ రచయిత జి శంకర కురుప్‌కు వచ్చింది. భారతీయ అధికార భాషలలో దేనిలోనైనా రాసే భారత పౌరులు ఈ బహుమతికి అర్హులు. ఐతే ఒక భాషాసాహిత్యానికి ఈ పురస్కారం లభించిన తర్వాత మూడేళ్ళపాటు ఆ భాషాసాహిత్యాన్ని ఈ పురస్కారానికి పరిశీలించరు.
1982కు ముందు, ఏదైనా ఒక రచనకు గాను సంబంధిత రచయితకు ఈ పురస్కారం ఇచ్చేవారు. అప్పటినుండి, భారతీయ సారస్వతానికి చేసిన సేవకు కూడా ఈ బహుమతిని ఇస్తూ వస్తున్నారు. ఇప్పటి వరకు కన్నడ రచయితలు అత్యధికంగా ఎనిమిదిసార్లు ఈ పురస్కారం అందుకున్నారు. హిందీ రచయితలు ఆరుసార్లు అందుకున్నారు.
అవార్డు



































































































































































































































































































సంవత్సరంపేరుకృషిభాష1965జి. శంకర కురుప్ఒడక్కుజల్ (వేణువు)మలయాళం1966తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయగణదేవతబెంగాలి1967డా.కె.వి.పుట్టప్ప (కువెంపు) శ్రీ రామాయణ దర్శనకన్నడ1967ఉమాశంకర్ జోషినిషితగుజరాతీ1968సుమిత్రానందన్ పంత్చిదంబరహిందీ1969ఫిరాఖ్ గోరఖ్‌పురిగుల్-ఎ-నగ్మాఉర్దూ1970విశ్వనాథ సత్యనారాయణరామాయణ కల్పవృక్షంతెలుగు1971బిష్ణు డేస్మృతి సత్తా భవిష్యత్బెంగాలి1972రామ్‌ధరీ సింగ్ 'దినకర్'ఊర్వశీహిందీ1973దత్తాత్రేయ రామచంద్ర బెంద్రెనాకుతంతి (నాలుగు తీగలు (తంత్రులు) )కన్నడ1973గోపీనాథ్ మొహంతిమట్టిమతల్ఒరియా1974విష్ణు సఖారాం ఖాండేకర్యయాతిమరాఠీ1975పి.వి.అఖిలాండంచిత్రప్పావైతమిళం1976ఆశాపూర్ణా దేవిప్రథం ప్రతిశృతిబెంగాలి1977కె.శివరామ కారంత్మూక్కజ్జియ కనసుగళు (బామ్మ కలలు)కన్నడ1978ఎస్.హెచ్.వి.ఆజ్ఞేయకిత్నీ నావోన్ మే కిత్నీ బార్ (ఎన్ని పడవల్లో ఎన్నిసార్లు?)హిందీ1979బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్యమృత్యుంజయ్అస్సామీ1980ఎస్.కె.పొట్టెక్కాట్ఒరు దేశత్తింతె కథ (ఒక దేశపు కథ)మలయాళం1981అమృతా ప్రీతంకాగజ్ తే కాన్వాస్పంజాబీ1982మహాదేవి వర్మహిందీ1983మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్చిక్కవీర రాజేంద్రకన్నడ1984తకళి శివశంకర పిళ్ళె"కాయర్" (కాఁయిర్ - నార)మలయాళం1985పన్నాలాల్ పటేల్గుజరాతీ1986సచ్చిదానంద రౌత్రాయ్ఒరియా1987విష్ణు వామన్ శిర్వాద్కర్కుసుమాగ్రజ్మరాఠీ1988డా.సి.నారాయణ రెడ్డివిశ్వంభర కావ్యంతెలుగు1989ఖుర్రతుల్-ఐన్-హైదర్"ఆఖిరీ షబ్ కే హంసఫర్" (ఆఖరు రాత్రి తోటి ప్రయాణికులు)ఉర్దూ1990వి.కె.గోకాక్భారత సింధు రశ్మీకన్నడ1991సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ"పదాతిక్" (వాహనరహిత సైనికుడు)బెంగాలి1992నరేశ్ మెహతాహిందీ1993సీతాకాంత్ మహాపాత్రఒరియా1994యు.ఆర్.అనంతమూర్తికన్నడ1995ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్మలయాళం1996మహాశ్వేతా దేవిబెంగాలీ1997అలీ సర్దార్ జాఫ్రిఉర్దూ1998గిరీష్ కర్నాడ్కన్నడ1999నిర్మల్ వర్మహిందీ1999గురుదయాల్ సింగ్పంజాబీ2000ఇందిరా గోస్వామిఅస్సామీ2001రాజేంద్ర కేశవ్‌లాల్ షాగుజరాతీ2002డి.జయకాంతన్తమిళం2003విందా కరందీకర్‌అష్టదర్శనేమరాఠీ2004రెహమాన్ రాహి‌కష్మీరీ2005కువర్ నారాయణ్‌హిందీ2006రవీంద్ర కేళేకర్‌కొంకణి2006సత్యవ్రత శాస్త్రి‌సంస్కృతం2007డా.ఓ.యన్.వి.కురూప్మళయాళం2008అక్లాక్ ముహమ్మద్ ఖాన్ఉర్దూ2009అమర్ కాంత్హిందీ2009శ్రీ లాల్ శుక్లాహిందీ2010చంద్రశేఖర కంబారకన్నడ2011ప్రతిభా రాయ్ఒడియా2012రావూరి భరద్వాజపాకుడురాళ్ళు (మాయాజలతారు)తెలుగు2013కేదార్‌నాథ్‌ సింగ్హిందీ2015రఘువీర్ చౌదరిగుజరాతీ2016శంఖ ఘోష్బెంగాలీ2017కృష్ణ సోబ్తిహిందీ(2018) 
 (అమితవ్ ఘోష్ )
 (ఆంగ్లం )
బయటి లింకులు



వర్గం:భారతీయ సాహిత్య పురస్కారాలు
వర్గం:జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ పురస్కారాలు‎