భారత దేశంలో ఆదాయ పన్ను

Question: భారత ఆదాయ పన్ను శాఖ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?



భారత ప్రభుత్వం పన్నుపరిధిలోకి వచ్చే వ్యక్తులు, హిందూ అవిభాజ్య కుటుంబాలు (HUFs), కంపెనీలు, సంస్థలు, సహకార సంస్థలు మరియు ట్రస్టులు (వ్యక్తులు మరియు వ్యక్తుల సంస్థలకు చెందిన అంగంగా గుర్తించబడినవి) ఆదాయంపై మరియు ఏ ఇతర కృత్రిమ వ్యక్తిపై ఆదాయ పన్ను విధిస్తుంది. పన్ను విధింపు ఒక్కో వ్యక్తిపై ఒక్కోరకంగా ఉంటుంది. లెవీ భారతీయ ఆదాయ పన్ను చట్టం, 1961 చేత నిర్వహించబడుతుంది. భారతీయ ఆదాయ పన్ను విభాగం కేంద్ర ప్రత్యక్ష పన్నుల మండలి (CBDT) చేత నిర్వహించబడుతుంది, ఇది ఆర్థిక మంత్రిత్వశాఖ, భారత ప్రభుత్వం నేతృత్వంలో ఉంటుంది.
అవలోకనం
ఆదాయ-పన్ను విధింపు
ఒక వ్యక్తి మొత్తం ఆదాయం ఆదాయ పన్ను పరిధిలోనికి రానటువంటి గరిష్ఠ మొత్తా న్ని అధిగమించినట్లయితే అతడిని అస్సెసీ అంటారు, సంబంధిత పన్ను మదింపు సంవత్సరానికి ఆర్థిక చట్టం ప్రకారం సూచించిన రేటు లేదా రేట్లలో ఇతడిపై ఆదాయ పన్ను విధించడం జరుగుతుంది. ఇది అతడి నివాస స్థితిపై ఆధారపడి నర్ణయించబడుతుంది.
ఆదాయ పన్ను అనేది చెల్లించదగిన పన్ను ఇది ప్రతి వ్యక్తి ద్వారా మునుపటి సంవత్సరం ఆర్జించిన మొత్తం ఆదాయంపై ప్రతి పన్ను మదింపు సంవత్సరానికి కేంద్ర బడ్జెట్ (ఆర్థిక చట్టం) ద్వారా నిర్ణయించబడిన రేటు. 
పన్ను విధింపులో మార్పు అనేది ఆదాయ స్వభావం అంటే అది రాబడి లేదా పెట్టుబడి అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆదాయ పన్ను సూత్రాలు కింది విధంగా ఉంటాయి-:
ఆదాయ పన్ను రేట్లు/స్లాబ్‌ల రేటు (%) 
1,60,000 వరకు = 1,90,000 వరకు ఉండదు (మహిళలకు) = 2,40,000 వరకు ఉండదు (65 సంవత్సరాలు ఉన్న అంతకు పైబడిన వ్యక్తికి) = NIL
పురుషులకు: 
1,60,001 – 5,00,000 = 10%
5,00,001 – 8,00,000 = 20%
8,00,001 పైబడినవారికి = 30%
విద్యా పన్ను వర్తిస్తుంది @ ఆదాయ పన్నుపై 3 శాతం సర్చార్జ్ = NA
స్థానిక స్థితి

భారత్‌కు వెలుపల వారి ఆదాయంతో పాటుగా అందరు స్థానికులకూ తమ ఆదాయంపై పన్ను విధించబడుతుంది.[2] స్థానికులు కానివారిపై వారు భారత్‌లో అందుకున్న ఆదాయంపై లేదా భారత్‌లో సంపాదించిన ఆదాయంపై పన్ను విధించబడుతుంది. సాధారణ స్థానికులు కానివారికి సంబంధించి, భారత్‌లో అందుకున్న ఆదాయంపై లేదా భారత్‌లో సంపాదించిన ఆదాయంపై మరియు భారత్‌ నుంచి నిర్వహించిన వ్యాపారం లేదా వృత్తి నుండి వచ్చిన ఆదాయంపై పన్ను విధించబడుతుంది.
ఆదాయం రకాలు
ఒక వ్యక్తి ఆదాయం అయిదు రకాలుగా విభజించబడుతుంది, ఉదా, పన్ను వేయదగినది[3]:
వ్యక్తిగత ఆదాయ రకాలు
వేతనం నుంచి ఆదాయం
యజమాని-ఉద్యోగి సంబంధంలో వేతనంగా అందుకున్న మొత్తం ఆదాయంపై విభాగంలో పన్ను విధించబడుతుంది. మూలంలో తగ్గించిన పన్ను (TDS) గా ఆదాయం కనీస మినహాయింపు పరిమితిని అధిగమించినట్లయితే, యజమానులు పన్నును తప్పనిసరిగా నిలిపి ఉంచాలి మరియు పన్ను తగ్గింపు, నిరకంగా చెల్లించిన ఆదాయాన్ని చూపించే ఫారం 16 ని తమ ఉద్యోగులకు అందజేయాలి. అదనంగా, కింద సూచించినటువంటి వేతనం నుండి అందించిన ఇతర తగ్గింపులను కూడా ఫారం 16 కలిగి ఉంటుంది.
మెడికల్ రీఎంబర్స్‌మెంట్: బిల్లుల్ని సమర్పించినట్లయితే, సంవత్సరానికి రూ. 15,000 వరకు పన్ను మినహాయింపును కలిగి ఉంటుంది.
కన్వేయన్స్ అలవెన్స్: కన్వేయన్స్ అలవెన్స్‌గా అందజేసినట్లయితే నెలకు రూ. 800 వరకు (సంవత్సరానికి రూ.9,600) పన్ను మినహాయింపు ఉంటుంది. ఈ మొత్తానికి ఎలాంటి బిల్లులూ అవసరం లేదు.
ప్రొపెషనల్ పన్నులు: చాలా రాష్ట్రాలు ప్రొఫెషనల్ ప్రాతిపదికన ఉద్యోగులపై పన్ను విధిస్తుంటాయి, సాధారణంగా స్లామ్ మొత్తం నికర ఆదాయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అలా చెల్లించబడిన పన్నులు ఆదాయ పన్ను నుంచి తగ్గించబడతాయి.
ఇంటి అద్దె అలవెన్స్: కిందివాటిలో కనీసమైనది తగ్గింపుగా లభ్యమవుతుంది
వాస్తవంగా అందుకున్న HRA
మూల ‘వేతనం’లో 50%/40% (మెట్రో/మెట్రోయేతర)
వేతనంలో 10% కంటే తక్కువగా చెల్లించబడిన అద్దె. ఈ ప్రయోజనం కోసం మూల వేతనం అనేది బేసిక్+DA స్థిరరేటుపై అమ్మకాలపై భాగం+కమీషన్‌తో ఏర్పడుతుంది.
వేతనం నుంచి ఆదాయం అనేది పైన సూచించిన అన్ని తగ్గింపులు పోగా మిగిలేది.
గృహ ఆస్తి నుంచి ఆదాయం
గృహ ఆస్తి నుంచి ఆదాయం వార్షిక ఆదాయం అని పిలువబడుతున్న దాన్నుంచి తీసుకోవడం ద్వారా గణించబడింది. వార్షిక విలువ (ఆస్తిని బహిరంగపర్చిన సందర్భంలో) అనేది కిందివాటికి సంబంధించిన గరిష్ఠవిలువగా ఉంటుంది:
అందుకున్న అద్దె
మునిసిపల్ అంచనా
నిజమైన అద్దె (ఐ.టి శాఖచే నిర్ణయించబడినది)
ఇల్లు బహిరంగపర్చకుండా స్వంతంగా దాంట్లో నివసించకుండా ఉంటే, వార్షిక విలువ యజమానికి జమ అవుతుంది. ఇంటిలోనే నివసిస్తున్నప్పుడు వార్షిక విలువ ఏమీ లేదు అని తీసుకోబడుతుంది. (ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఇళ్లను స్వయంగా కలిగి ఉన్నట్లయితే, మరొక ఇంటి వార్షిక విలువపై పన్ను పడుతుంది. దీన్నుంచి, చెల్లించబడిన మునిసిపల్ పన్నును తగ్గించాలి అప్పుడే మీరు నికర వార్షిక విలువను పొందగలరు. ఈ నికర వార్షిక విలువ నుంచి, తగ్గించండి:
30% నికర విలువ మరమ్మతుల వ్యయంగా ఉంటుంది (ఇది తప్పనిసరైన తగ్గింపు)
ఈ ఇంటిపై చెల్లించిన వడ్డీ లేదా గృహరుణం మీద చెల్లించబడింది.
స్వంత ఇంటిలో తానే నివసిస్తున్న సందర్భంలో చెల్లించిన లేదా చెల్లించదగిన వడ్డీ రూ.1,50,000 గరిష్ఠ పరిమితిలో విధించబడుతుంది (రుణం 1999 ఏప్రిల్ 1 లోగా లేదా ఆ తర్వాత తీసుకుని, 3 సంవత్సరాలలో నిర్మాణం పూర్తి చేసినట్లయితే) మరియు గరిష్ఠపరిమితి రూ.30,000 (రుణం 1999 ఏప్రిల్ 1 లోగా లేదా ఆ తర్వాత. స్వంతంగా నివసించని ఇళ్ల విషయంలో, వడ్డీ మొత్తంగా ఎలాంటి గరిష్ఠ పరిమితులు లేకుండా తగ్గించబడుతుంది.
మిగిలిన మొత్తం పన్నువేయదగిన ఆదాయంలోకి చేర్చబడుతుంది.
వ్యాపారం లేదా వృత్తి నుంచి ఆదాయం

నష్టాలను కలపడం
ఒక ఉదాహరణ: ఒక వాస్తుశిల్పి ఇంటికి వెలుపల పనిచేస్తూ, తన క్లయింట్లకోసం పనిని సమన్వయం చేస్తుంటాడు. కింది అన్ని ఖర్చులూ అతడి వృత్తి ఫీజుల నుంచి తగ్గించబడతాయి.
తను కంప్యూటర్ ఉపయోగిస్తుంటాడు
అతడు పని ప్రాంతాలకు కారుపై వెళుతుంటాడు,
చెల్లింపుల సేకరణకు అతడు ఒక గుమాస్తాను పెట్టుకున్నాడు
అతడు రోజూ వచ్చి పనిచేసే పనిమనిషి
సొసైటీ నిర్వహణ బిల్లులలో భాగం
భరించిన ఎంటర్‌టెయిన్మెట్ ఖర్చులు.
తన వృత్తి అవసరాలకు కొన్న పుస్తకాలు మరియు మేగజైన్లు.
సెక్షన్ 28లో ప్రస్తావించబడిన ఆదాయం ఉదా, “వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం”గా ఛార్జ్ చేయగల ఆదాయాలు 30 నుంచి 43D సెక్షన్లలో పొందుపర్చబడిన విభాగాలకు అనుగుణంగా లెక్కించబడతాయి. అయితే, ఈ అధ్యాయంలో మరికొన్ని సెక్షన్లు ఉంటున్నాయి, ఉదా. 44 నుంచి 44DA (44AA, 44AB & 44C సెక్షన్లు మినహా), ఇది పూర్తిగా తనకు తానుగా లెక్కింపును కలిగి ఉంటుంది. 44C సెక్షన్ స్థానికేతరుల విషయంలో అలవెన్సు లేని నిబంధన. 44AA సెక్షన్ పుస్తకాల నిర్వహణతో వ్యవహరిస్తుంది మరియు 44AB సెక్షన్ ఎక్కౌంట్ల తనిఖీతో వ్యవహరిస్తుంది.
సారాంశంలో, వ్యాపార ఆదాయం లెక్కింపుకు సంబంధించిన విభాగాలు కింది విధంగా వర్గీకరించబడవచ్చు: -
తగ్గించదగిన ఖర్చులు – సెక్షన్లు 30 నుంచి 38 [37 మినహా(2)].
అనుమతి లేని ఖర్చులు – సెక్షన్లు 37(2), 40, 40A, 43B & 44-C.
పెంచిన ఆదాయాలు – సెక్షన్లు 33AB, 33ABA, 33AC, 35A, 35ABB & 41.
ప్రత్యేక నిబంధనలు – సెక్షన్లు 42 & 43D
స్వీయ నిబంధిత గణనలు – సెక్షన్లు 44, 44A, 44AD, 44AE, 44AF, 44B, 44BB, 44BBA, 44BBB, 44-D & 44-DA.
"వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా లాభాలు మరియు ప్రయోజనాలు" విభాగంలోని ఆదాయం లెక్కింపు అనేది నిర్దిష్ట మరియు అందుబాటులోని సమాచారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.[4]
ఎక్కౌంటు పుస్తకాలను క్రమబద్ధంగా నిర్వహించనట్లయితే, లెక్కింపు కింది విధఁగా ఉంటుంది: -
పన్ను విధించదగిన ఆదాయం (పెంచిన ఆదాయాలతో సహా) ఈ శీర్షిక xxx కింద ఆదాయంగా ఛార్జ్ చేయబడుతుంది
తక్కువ: ఈ శీర్షిక xxx</u>కింద తగ్గించదగిన ఖర్చులు (అలవెన్స్‌లు తీసివేసినవి)
వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా లాభాలు మరియు ప్రయోజనాలు xxx
అయితే, ఎక్కౌంటు పుస్తకాలు క్రమబద్ధంగా నిర్వహించబడి, లాభ, నష్టాల ఖాతా సిద్ధం చేసి ఉన్నట్లయితే, అప్పుడు గణన కింది విధంగా ఉంటుంది: -
లాభం మరియు నష్టం ఖాతా xxx ప్రకారం నికర లాభం
చేర్పు: లాభం మరియు నష్టం ఖాతా xxxకు కలుపబడిన అనుమతిలేని ఖర్చులు
పెంచిన ఆదాయాలు లాభం మరియు నష్టం ఖాతాకు కలుపబడవు xxx
xxx 
తక్కువ: తగ్గించబడిన ఖర్చులు లాభం మరియు నష్టం ఖాతాకు చేర్చబడవు xxx
ఇతర శీర్షికల కింద పన్ను విధించబడిన ఆదాయాలు లాభం & నష్టం A/c xxx</u>కి జమ చేయబడతాయి
xxx
వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా లాభం మరియు ప్రయోజనాలు xxx
పెట్టుబడి లాభాల నుండి ఆదాయం
పెట్టుబడి లాభాలలో ప్రతిఫలించే పెట్టుబడి ఆస్తుల బదలాయింపు పెట్టుబడి సంపద అనేది రియల్ ఎస్టేట్, ఈక్విటీ షేర్లు, బాండ్లు, నగలు, పెయింటింగులు, ఆర్ట్ వంటి ఏ ఆస్తినయినా అసెసీ మదింపు చేసేదిగా 1961 ఐ.టి చట్టం యొక్క 2 (14) సెక్షన్లలో నిర్వచించబడింది. కాని, వ్యాపారం మరియు వ్యక్తిగత ప్రయత్నాలకోసం నిల్వ ఉంచిన ఎలాంటి సంపదా దీంట్లోకి చేర్చబడదు. అమ్మకం, మార్పిడి, ఆస్తుల పరిత్యాగం, ఒక సంపదపై హక్కుల రద్దు వంటివాటిని బదలాయింపుగా 2 (47) సెక్షన్ కింద నిర్వచించబడింది. కొన్ని రకాల లావాదేవీలను సెక్షన్ 47 ‘బదలాయింపు’గా గుర్తించదు.
పన్ను ప్రయోజన కోసం రెండు రకాల కేపిటల్ ఆస్తులు ఉన్నాయి. దీర్ఘకాలకం మరియు స్వల్పకాలికం. ఒక సంవత్సరం కొనసాగించిన తర్వాత దీర్ఘకాలిక ఆస్తిగా మారే షేర్లు లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్లు వంటివి మినహా ఒక వ్యక్తి మూడేళ్లపాటు అట్టి పెట్టి ఉంచిన ఆస్తులను దీర్ఘకాలిక ఆస్తిగా పరిగణించవచ్చు. అలాంటి దీర్ఘకాలిక ఆస్తుల అమ్మకం దీర్ఘకాలిక కేపిటల్ లాభాలకు వీలు కల్పిస్తుంది. దీర్ఘకాలిక కేపిటల్ లాభాలపై వివిధ పన్ను విధింపులు ఉంటున్నాయి. అవి:
ఇన్‌కమ్ టాక్స్ యాక్ట్ 1961 లోని సెక్షన్ 10 (38) ప్రకారం, షేర్లు, సెక్యూరిటీలు లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్లపై దీర్ఘకాలిక కేపిటల్ లాభాలపై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) తగ్గించబడుతుంది మరియు చెల్లించబడుతుంది, దీనిపై పన్ను విధించబడదు. (STT) అన్ని స్టాక్ మార్కెట్ లావాదేవీలపై 2004 అక్టోబర్ నుంచి వర్తించబడింది, అయితే మార్కెట్ వెలుపల లావదేవీలు మరియు కంపెనీ బైబ్యాక్‌లకు ఇది వర్తించదు, అందుచేత, (STT) చెల్లించబడని లావాదేవీలకు మాత్రమే అత్యధిక కేపిటల్ లాభాల పన్నులు వర్తించబడతాయి.
ఇతర షేర్లు మరియు సెక్యూరిటీల విషయంలో, వ్యక్తి ద్రవ్యోల్బణానికి ఖర్చులను సూచించి ఇండెక్స్ చేయబడిన లాభాలపై 20% చెల్లిచడం లేదా ఇండెక్స్ చేయబడని లాభాలపై 10% చెల్లించడం అనే అవకాశం కలిగి ఉంటాడు. ఇండెక్స్ చేయబడిన రేట్లు ప్రతి సంవత్సరం ఐటి శాఖచే విడుదల చేయబడుతుంటాయి.
ఇతర దీర్ఘకాలిక కేపిటల్ లాభాలకు సంబంధించి, ఇండెక్స్ చేసిన ప్రయోజనం అందుబాటులో ఉంటుంది మరియు పన్ను రేటు 20%గా ఉంటుంది.
దీర్ఘకాలికం కాని అన్ని కేపిటల్ లాభాలు స్వల్ప కాలిక కేపిటల్ లాభాలుగా పిలువబడతాయి, వీటిపై కిందివిధంగా పన్ను విధంచబడతాయి:
111 A సెక్షన్ కింద, STT చెల్లించబడిన షేర్లు మరియు మ్యూచువల్ ఫండ్ల విషయంలో పన్ను రేటు 10%గా ఉంటుంది, 2004 ఆర్థిక చట్టం ప్రకారం 2005-06 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి అమలులో ఉంటుంది. 2009-10 మదింపు సంవత్సరానికి పన్ను రేటు 15%గా ఉంటుంది.
ఇతర అన్ని సందర్భాలలో, ఇది నికర మొత్తం ఆదాయంలో భాగమై ఉంటుంది మరియు సాధారణ పన్ను వర్తించబడుతుంది.
విదేశాలలోని కంపెనీలకు, పన్ను చెల్లింపు ఇండెక్స్ చేయబడినటువంటి లాభాలపై 20%గా ఉంటుంది (STT చెల్లించబడదు కాబట్టి)
ఇతర వనరుల నుంచి ఆదాయం
ఇది అవశిష్ట శీర్షిక, ఈ శీర్షిక కింద ఆదాయం ఇతర శీర్షికకు వెళ్లే వర్గీకరణను చేరుకోని ఆదాయం మాత్రమే పన్ను విధింపుకు గురవుతుంది. ఈ శీర్షిక కింద పన్ను విధించదగిన నిర్దిష్ట ఆదాయాలు కూడా ఉన్నాయి.
డివిడెండ్ల ద్వారా ఆదాయం
గుర్రప్పందాల ద్వారా ఆదాయం
ఎద్దుల పందేలలో గెలుపు నుండి ఆదాయం
కీ మ్యాన్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీ నుంచి మొత్తం నగదును విరాళంగా స్వీకరించడమైనది.
షేర్లనుండి ఆదాయం (డివిడెండ్)
నిగమనము
ఆదాయంపై మినహాయింపు లభిస్తున్నప్పుడు, పన్నువేయదగిన ఆదాయాన్ని లెక్కించడంలో కొంత నిగమనం కొన్ని రకాల చెల్లింపుల విషయంలో అనుమతించబడుతుంది.
సెక్షన్ 80C నిగమనములు
ఆదాయ పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 80C , కొన్ని రకాల మదుపులు మరియు వ్యయాల విషయంలో పన్ను మినహాయింపుకు అనుమతిస్తుంది. ఈ సెక్షన్ కింద మొత్తం పరిమితి రూ. 100,000 (ఒక లక్షరూపాయలు) కింది వాటిలో ఏదో ఒక సమ్మేళనంలో ఉండవచ్చు:
భవిష్య నిధికి దోహదం లేదా ప్రజా భవిష్య నిధి. PPF ఏటా 8% రిటర్న్ కాంపౌండ్‌ని అందజేస్తోంది. చేర్పుకు గరిష్ఠ పరిమితి ప్రతి సంవత్సరానికి 70,౦౦౦. ఇది దీర్ఘకాలిక మదుపు, దీంట్లో 5 సంవత్సరాల తర్వాత పాక్షిక ఉపసంహరణ ఉన్నప్పటికీ 15 సంవత్సరాలు పూర్తయేంతవరకు పూర్తి ఉపసంహరణ కుదరదు. పైగా, ఎంప్లాయీ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఉంది, దీన్ని వ్యక్తి వేతనం నుంచి తగ్గిస్తారు. ఇది మూలవేతనంలో 10% నుంచి 12% వరకు ఉంటుంది. వ్యక్తి ఉద్యోగం మార్చినప్పుడు ఇపిఎఫ్ నుంచి ఉపసంహరించుకోవడానికి సంబంధించిన ఘటనలను తగ్గించడానికి సంబంధించిన అంశంలో ఇటీవలి మార్పులు చర్చించబడినవి. EPF ఉద్యోగం వదిలిపెట్టడం, విఆర్ఎస్ తీసుకోవడం, 58 ఏళ్ల తర్వాత వీఆర్ఎస్ తీసుకోవడంపై పూర్తి పరిష్కారంతో కూడిన ఎంపిక. ఇది ఇంటికి, పెళ్ళికి లేదా వైద్యానికి సంబంధించిన ఖర్చులకోసం వెనక్కు తీసుకోవడం అనే ఎంపికలను కూడా కలిగి ఉంటుంది. ఈపీఎఫ్ కంట్రిబ్యూషన్ యజమాని ఉద్యోగికి ఇచ్చే మూలవేతనంలో 12 శాతం వరకు కలిగి ఉంటుంది. ఇది పెన్షన్ ఫండ్ మరియు ప్రావిడెంట్ ఫండ్‌లో 8.33:3.67 నిష్పత్తిలో ఉంటుంది.
జీవిత బీమా ప్రీమియం చెల్లింపు
పెన్షన్ పథకాలలో మదుపు. జాతీయ పింఛన్ పథకం అంటే పదవీ విరమణ తర్వాత డబ్బును ఆదా చేయడం, ఇది డబ్బును వివిధ ఈక్విటీ మరియు డెబిట్ కాంబినేషన్లలో మదుపు చేస్తుంది. వయస్సును బట్టి 50% వరకు ఈక్విటీలోకి వెళ్లవచ్చు. వదవీ విరమణ అనంతరం వార్షిక చెల్లింపు అనేది వయసుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. NPS ఆరు ఫండ్ మేనేజర్లను కలిగి ఉంటుంది. వ్యక్తి రూ.6000లవరకు కనీస మొత్తాన్ని దీంట్లో పెట్టవచ్చు. ఇది 22 కొనుగోలు పాయింట్లను కలిగి ఉంటుంది (బ్యాంకులు).
మ్యూచువల్ ఫండ్లకు సంబంధించిన ఈక్విటీ లింక్‌డ్ సేవింగ్ స్కీమ్స్ (ELSS) లలో మదుపు
జాతీయ పొదుపు పత్రాలలో మదుపు (గతంలో ఎన్ఎస్‌సిలలో వడ్డీ ప్రతి సంవత్సరం తిరిగి మదుపు చేయబడేది మరియు దీన్ని సెక్షన్ 80 పరిమితికి జోడించవచ్చు.
బ్యాంకులు అందించిన ట్యాక్స్ సేవింగ్ డిపాజిట్లు 5 సంవత్సరాల వ్యవధిని కలిగి ఉంటాయి. వడ్డీపై కూడా పన్ను విధించబడుతుంది.
గృహ రుణాల ప్రిన్సిపల్ రీపేమెంటం వైపుగా చెల్లింపు. అలాగే ఏ రకమైన రిజిస్ట్రేషన్ పీ లేదా చెల్లించబడిన స్టాంప్ డ్యూటీ
ఏదైనా స్కూలు, కాలేజీ, యూనివర్శిటీ లేదా అదేరకమైన సంస్థలో పిల్లలకోసం చెల్లించే ట్యూషన్ ఫీజులు. (2 పిల్లలకు మాత్రమే) లేదా వివిధ కాంపిటీటివ్ పరీక్షలకు కోచింగ్ ఫీజు
పోస్టాఫీస్ మదుపులు
మదుపు ఏ వనరు నుంచి అయినా ఉండవచ్చు మరియు పన్ను విధించదగిన ఆదాయం ఉండనవసరం లేదు.
సెక్షన్ 80CCF: ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ బాండ్లలో మదుపు
2010 ఏప్రిల్ 1 నుంచి గరిష్ఠంగా రూ.20,000లను సెక్షన్ 80CCF కింద తగ్గించవచ్చు. ఇది ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ బాండ్లలో మదుపు చేయబడి ఉండాలి. ఇది సెక్షన్ 80 (C). అనుమతించిన 100,000 డిడక్షన్‌కు అదనం.
సెక్షన్ 80D: వైద్య బీమా ప్రీమియంలు
ఆరోగ్య బీమా, అందరికీ మెడిక్లెయిమ్ పాలసీలుగా తెలిసినవి, పన్ను తగ్గింపును రూ. 35,000.00 వరకు అందిస్తున్నాయి (రూ. 15,000.00 తనకు, భార్యకు, పిల్లలకు పాలసీలకోసం ప్రీమియం చెల్లింపులను అందిస్తున్నవి. (దీన్ని అదనంగా) రూ. 15,000.00ను సీనియరేతర సిటిజెన్ ఆధారిత తల్లితండ్రులకు ప్రీమియం చెల్లింపుగా అందిస్తాయి లేదా రూ. 20,000.00లను సీనియర్ సిటిజెన్‌లపై ఆధారపడిన వారికి ప్రీమియం చెల్లింపు) ఈ పన్ను తగ్గింపు 80C నిబంధనలో ఐటి తగ్గింపుల కింద రూ.1,00,000 సేవింగ్స్‌కు అదనంగా ఉంటుంది. ఒక సీనియర్ సిటిజెన్ విభాగంలో నిర్ధారణ కోసం, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఉదా.కు 2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏ భాగంలో అయినా సరే అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి ఇప్పటికే 65 సంవత్సరాలుగా ఉండాలి, అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి 2011 మార్చి 31 నాటికి 65 ఏళ్లవయసులో ఉండాలి), ఈ తగ్గింపు యాజమాన్య సంస్థ ద్వారా చెల్లించిన చెక్కుల విషయంలో కూడా వర్తించబడుతుంది.
గృహ రుణాల విభాగంపై వడ్డీ
స్వీయ ఆధీనంలోని ఆస్తులకోసం, సంవత్సరానికి రూ.150,000ల గృహరుణంపై వడ్డీపై, పన్ను మినహాయించబడుతుంది. (రూ.1,00,000/p.a. u/s 80c ఆదా మినహాయించబడుతుంది) అయితే, 1999 ఏప్రిల్ 1 తర్వాత రుణం తీసుకున్నట్లయితే, రుణం తీసుకున్న తర్వాత మూడు ఆర్థిక సంవత్సరాలలో నిర్మించబడిన నివాస ప్రాంతాలకే ఇది వర్తింపు చేయబడుతుంది.
ఉద్యోగం కారణంగా ఇంటిలో చేరనట్లయితే, అటువంటి ఇల్లు స్వంతంగా నివాసముంటున్నదిగానే గుర్తించబడుతుంది.
పరిత్యజించిన ఆస్తుల విషయంలో, చెల్లించబడిన మొత్తం వడ్డీ, ఆదాయ పన్ను చట్టం 24వ సెక్షన్ కింద తగ్గించబడుతుంది. ఏమయినా, అద్దెను అటువంటి ఆస్తుల నుండి వచ్చే ఆదాయంగా చూపించబడుతుంది. ఇలా తీసుకున్న 30% అద్దె, చెల్లించిన మునిసిపల్ పన్నులు పన్ను తగ్గింపు పరిధిలోనికి వస్తాయి.
అన్ని ఆస్తుల నుంచి నష్టాలు మూలంలోనే వేతన ఆదాయానికి ప్రతిగా సర్దుబాటు చేయడానికి అనుమతించబడతాయి. అందుచేత, ఎక్సైజ్ సుంకాలలో తగ్గించిన టి.డి.ఎస్ యొక్క రీఫండ్ క్లెయిమ్‌లు అవసరమైనవిగా ఉండవు.[5]
పన్ను తగ్గింపు ఉపయోగాలు
పై సెక్షన్లను ఉపయోగిస్తే ఒక వ్యక్తి పన్ను పరిధిలోకి వచ్చినప్పుడు డబ్బును పన్నుగా చెల్లించకుండా తప్పించుకోవడానికి తోడ్పడతాయి, అయితే దీన్ని ఆదాయం తిరిగి వచ్చే అవకాశం కంటే ఎక్కువ దృష్టితోనే దీన్ని చూడాలి. పన్ను ఏదీ చెల్లించనప్పటికీ వ్యక్తి తన ఆదాయ పన్నును ఫైల్ చేసి సమర్పించాలి. 
ELSS (ఈక్పిటీకి జతచేయబడిన పొదుపు పథకం) మరియు NPS (జాతీయ పొదుపు పథక) మినహా, 80C పరిధిలోకి వచ్చే పథకాలు సాధారణంగా సాపేక్షికంగా నష్ట భయం లేని మదుపు మరియు గ్యారంటీ కల్పించిన ఆదాయాలను ప్రతిపాదిస్తున్నాయి.
పన్ను రేట్లు
భారత్‌‌లో, వ్యక్తిగత ఆదాయ పన్ను మూడు స్లాబ్‌లతో కూడిన పురోగామి పన్ను జనాభాలో 10 శాతం మాత్రమే పన్ను వేయదగిన పన్ను పడే కనీస ఆదాయ స్థాయి పరిధిలోకి వస్తోంది[6][7]
2010 ఏప్రిల్ 1 నుండి కొత్త పన్ను స్లాబ్ అమలవుతోంది, అది ఈ కింది విధంగా ఉంటుంది:
సంవత్సరానికి రూ. 1,60,000 వరకు ఆదాయం మొత్తంపై ఆదాయ పన్ను వర్తించదు. (మహిళలకయితే రూ. 1,90,000 మరియు 65 ఏళ్లు ఆ పైబడిన సీనియర్ సిటిజెన్లకు రూ. 2,40,000 కానీ వీరు తప్పనిసరిగా భారత్‌లోనే నివసిస్తుండాలి.)
1,60,001 నుంచి 5,00,000 వరకు: 10% మొత్తం కంటే ఎక్కువ రూ. 1,60,000 (తక్కువ పరిమితి మార్పులు మహిళలు మరియు సీనియర్ సిటిజెన్లకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది)
5,00,001 నుంచి 8,00,000 వరకు: 20% మొత్తం కంటే ఎక్కువ రూ. 5,00,000 + 34,000 ( రూ. 31,000 మహిళలకు మరియు రూ. 26,000 సీనియర్ పౌరులకు)
8,00,000 పైబడిన మొత్తం: 30% మొత్తం కంటే ఎక్కువ రూ. 8,00,000 + 94,000 ( రూ. 91,000 మహిళలకు మరియు రూ.86,000 సీనియర్ పౌరులకు)
అదనపు రుసుం
2009-10 ఆర్థిక సంవత్సరానికి వ్యక్తిగత ఆదాయ పన్నుపై అదనపు రుసుం రద్దుచేయబడింది.
పన్ను వేయదగిన ఆదాయం (అన్ని తగ్గింపుల తర్వాత లెక్కలోకి తీసుకునేది) రూ. 10 లక్షల కంటే (రూ. 1 మిలియన్).ఎక్కువగా ఉన్నట్లయితే, దానిపై 7.5% అదనపు రుసుం (పన్ను మీద పన్ను) వర్తించబడుతుంది.
10 లక్షల పరిమితి 2007 జూన్ 1 నుంచి రూ. 1 కోటికి (రూ. 10 మిలియన్లు) పెంచబడింది.
భారత్‌లోని అన్ని రకాల పన్నులపై విద్యా పన్ను విధించబడుతుంది, ఇది మొత్తం పన్ను చెల్లింపులో 3% ఉంటుంది.
2009-10 పన్ను గణన సంవత్సరం నుంచి, 1% సెకండరీ మరియు హైయ్యర్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ పన్ను, పన్ను వేయదగిన ఆదాయపు ఉప మొత్తానికీ వర్తించబడుతుంది. 
విద్యా పన్ను ప్రధానంగా ఎక్సైజ్ డ్యూటీ మరియు సర్వీస్ టాక్స్‌పై వర్తించబడుతుంది.
2010-11 ఆదాయ పన్ను సంవత్సరం నుంచి విద్యా పన్ను 3%గా ఉంటుంది మరియు అదనపు పన్ను ఏదీ విధించబడదు.
వ్యక్తులు కానివారికి పన్ను రేటు
సంస్థలు, కార్పొరేట్లు, స్థానిక అధికారులు & సహకార సంస్థలు వంటివాటికి ప్రత్యేక పన్ను రేట్లు సూచించబడినవి.[8]
వేతన పన్ను చెల్లింపుదారులకు రీఫండ్ స్థితి
వేతన పన్ను చెల్లింపుదారులందరికీ సరైన సమాధానం లేని కారణంగా సంబందిత వ్యక్తులకు పంపించలేని
ఆదాయ పన్ను రీఫండ్ జాబితాను ఆదాయ పన్ను శాఖ తన వెబ్‌సైట్‌లో ఉంచింది ()
2003-04 నుంచి 2006-07 పన్ను మదింపు సంవత్సరానికి తమ రీఫండ్‌లను అందుకోలేకపోయిన వేతన పన్ను చెల్లింపుదార్లు తమకు రావలసి ఉన్న రీఫండ్ బకాయి చెల్లింపు కాక వెనక్కు పంపించబడిందా అనే విషయమై కింది లింకుపై క్లిక్ చేసి తమ పాన్ సంఖ్యను ఉపయోగించి విచారించుకోగలరు.
.[9]
కార్పొరేట్ ఇన్‌కమ్ టాక్స్
కంపెనీలకు సంబంధించి చూస్తే, భారతీయ కంపెనీలకు 30% ఫ్లాట్ రేటుపై ఆదాయంపై పన్ను విధించబడుతుంది, రూ. 1 కోటి (10 మిలియన్లు) కు పైబడిన నికరఆదాయం ఉన్న కంపెనీల ద్వారా చెల్లించబడిన పన్నుపై 7.5% అదనపు పన్ను విధించబడుతుంది. విదేశీ కంపెనీలు 40% పన్ను చెల్లించాలి.[10] 3% విద్యా పన్ను (పన్ను, అదనపు పన్ను రెండింటిపై) చెల్లించాలి, దేశీయ కంపెనీలకు 33.2175%, విదేశీ కంపెనీలకు 41.2% పన్ను రేట్లు విధించబడతాయి.
[11]
2005-06 నుంచి కంపెనీలు ఎలెక్ట్రానిక్ ఫైలింగ్ చేయడం తప్పనిసరిగా చేయబడింది.[12]
పన్ను జరిమానాలు
పన్ను మదింపు అధికారి లేదా కమిషనర్ (అప్పీల్స్) లేదా ఈ చట్టం కింద ఏదైనా నిబంధన ప్రకారం నియమించబడిన కమిషనర్, ఏ వ్యక్తి అయినా,
(b) 142 సెక్షన్ యొక్క సబ్ సెక్షన్ (1) లేదా 143 సెక్షన్ యొక్క సబ్ సెక్షన్ (2) కింద ఇచ్చిన నోటీసుకు సమాధానం ఇవ్వడంలో విఫలమయినట్లు లేదా 142 సెక్షన్ యొక్క సబ్ సెక్షన్ (2A) కింద జారీ చేసిన ఆదేశాన్ని పాటించడంలో విఫలమయినట్లు భావిస్తే లేదా,
(c) తన ఆదాయ వివరాలను దాచి ఉంచినట్లు లేదా అలాంటి ఆదాయం గురించిన కచ్చితమైన వివరాలను దాచి ఉంచినట్లు భావించిన ఎడల,
అలాంటి వ్యక్తి జరిమానాతో సహా పన్నుచెల్లించాలని ఆదేశించడం జరుగుతుంది., -
(ii) క్లాజ్ (బి) లో ప్రస్తావించిన కేసులకు సంబంధించి, అతడి ద్వారా చెల్లించబడిన పన్నుకు అదనంగా ఆదాయముంటే ప్రతి పన్ను చెల్లింపు వైఫల్యానికి అతడు పది వేల రూపాయలు జరిమానా చెల్లించవలసి ఉంది.
(iii) క్లాజ్ (సి) లో ప్రస్తావించిన కేసులకు సంబంధించి, అతడి ద్వారా చెల్లించబడిన పన్నుకు అదనంగా మూడు రెట్లకు మించని ఆదాయానికి పన్ను చెల్లించకుంటే, అలాంటి సందర్భాల్లో తన ఆదాయ వివరాలను దాచిపెట్టడం లేదా అలాంటి ఆదాయపు నిర్దిష్ట వివరాలను దాచి ఉంచడం ప్రాతిపదికన అతడి వద్ద నుంచి పన్ను రాబట్టడం జరుగుతుంది.
వీటిని కూడా చూడండి
భారత్‌లో సేవా పన్ను
కేంద్ర ఎక్సైజ్ పన్ను (భారత్)
సూచనలు

బాహ్య లింకులు



వర్గం:భారత్‌లో పన్నువిధానం
వర్గం:ఆదాయ పన్ను