పినాక మల్టీ బ్యారెల్ రాకెట్ లాంచర్

Question: రాకెట్ లో మొదటగా ప్రయాణించిన వ్యక్తి ఎవరు?

పినాక, భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన మల్టీ బ్యారెల్ రాకెట్ లాంచరు. పినాక మార్క్-1 కు 40 కి.మీ., మార్క్-2 కు 65 కి.మీ. పరిధి ఉంది.[4] పినాక వ్యవస్థ 44 సెకండ్లలో 12 హై ఎక్స్‌ప్లోజివ్ రాకెట్లను పేల్చగలదు. ఈ వ్యవస్థ తేలిగ్గా రవాణా చెయ్యగలిగేలా, టాట్రా ట్రక్కుపై మోహరించి ఉంటుంది. కార్గిల్ యుద్ధంలో పాల్గొన్న పినాక, పర్వతాలపై ఉన్న శత్రు దళాలను విజయవంతంగా నిర్వీర్యం చేసింది. దరిమిలా, దీన్ని భారత సైన్యంలో పెద్ద సంఖ్యలో చేర్చుకున్నారు..[5][6]
2014 నాటికి, ఏటా 5,000 పినాక రాకెట్లు ఉత్పత్తిలో ఉన్నాయి. ఎక్కువ పరిధి, అధిక కచ్చితత్వం కలిగిన ఉన్నతమైన కూర్పు ఒకటి అభివృద్ధి దశలో ఉంది.[7] పినాక వ్యవస్థ ధర ₹ 2.3 కోట్లు. దీనితో పోల్చదగిన వ్యవస్థ M270 ఖరీదు ₹ 19.5 కోట్లు.
వివరాలు
పినాక ఒక సంపూర్ణ రాకెట్ వ్యవస్థ. ఒక్కో పినాక బ్యాటరీలో - ఒక్కో దానిలో 12 రాకెట్లు కలిగిన 6 లాంచరు వాహనాలు, 3 రాకెట్ సరఫరా వాహనాలు, ఫైర్ కంట్రోలు కంప్యూటరు కలిగిన 2 కమాండ్ పోస్ట్ వాహనాలు (ఒకటి స్టాండ్ బై), ఒక DIGICORA MET రాడారు ఉంటాయి. ఆరు లాంచర్లు కలిగిన ఈ బ్యాటరీ 1,000 మీ. × 800 మీ. విస్తీర్ణంలోని ప్రాంతాన్ని నిర్వీర్యం చెయ్యగలదు.
72 రాకెట్లు కలిగిన బ్యాటరీని సైన్యం మోహరిస్తుంది. ఈ రాకెట్లన్నిటినీ 44 సెకండ్లలో పేల్చవచ్చు. రాకెట్లన్నిటినీ గానీ, కొన్నింటిని మాత్రమే గానీ పేల్చగల వీలు ఈ వ్యవస్థకు ఉంది.[8] ఫైర్ కంట్రోలు కంప్యూటరు ఈ పేలుడును నియంత్రిస్తుంది. బ్యాటరీలోని ఆరు లాంచర్లను కమాండ్ పోస్టు అనుసంధానం చేస్తుంది. యుద్ధంలో ఓ బ్యాటరీ మిగతావాటినుండి విడిపోతే, అది స్వతంత్రంగా పనిచేసేందుకు వీలుగా ఒక్కో దానికీ దాని స్వంత కంప్యూటరు ఉంది.
ఆపరేషన్ విధాలు
పినాక లాంచరు అటానమస్ మోడ్, స్టాండ్‌ఎలోన్ మోడ్, రిమోట్ మోడ్, మాన్యువల్ మోడ్ అనే నాలుగు విధాలుగా పని చెయ్యగలదు.
ఆర్డర్లు
పినాక డిజైను, అభివృద్ధి చేసినది DRDO ఐనప్పటికీ, అనేక ఇతర సంస్థలు కూడా ఇందులో ముఖ్య భూమిక పోషించాయి. వాటిలో ఇతర సంస్థలతో పాటు టాటా పవర్ ఎస్ ఇ డి, లార్సెన్ అండ్ టూబ్రో, ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ బోర్డు ఉన్నాయి.
200 ఫిబ్రవరిలో మొదటి పినాక రెజిమెంటును నెలకొల్పారు. ఒక్కో రెజిమెంటులో మూడు పినాక బ్యాటరీలు, రిజర్వులూ ఉంటాయి.[9] 2006 మార్చి 29 న చెరో 40 పినాక వ్యవస్థలను సరఫరా చెయ్యడం కోసం భారత సైన్యం ₹ 200 కోట్ల విలువైన ఆర్డరును టాటా పవర్, ఎల్&టి లపై వేసింది. వాటిలో తొలి సరఫరాను ఆరు నెలల్లో చేస్తామని టాటా పవర్ తెలిపింది.[10]
2015 అక్టోబరు 29 న ₹ 3,300 కోట్ల విలువైన మరో రెండు పినాక రెజిమెంట్లను స్థాపించేందుకు రక్షణ శాఖ కొనుగోళ్ళ మండలి ఆమోదించింది. 2016 మార్చి 18 న రక్షణపై క్యాబినెట్ కమిటీ దీన్ని ఆమోదించింది.[11] 2016 నవంబరు 7 న అదనంగా మరో ఆరు రెజిమెంట్లను నెలకొల్పాలన్న ప్రతిపాదనను రక్షణ శాఖ కొనుగోళ్ళ మండలి ఆమోదించింది.[12]
మోహరింపు
పినాక, ఫైర్‌ఫైండర్ రాడారు, భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ తయారుచేసిన వెపన్ లొకేటింగ్ రాడారులతో కలిసి పనిచేస్తుంది. భారత సైన్యం తన శతఘ్ని దళాలనన్నిటినీ DRDO కు చెందిన ఆర్టిలరీ కమాండ్ కంట్రోలు వ్యవస్థ (ACCS) తో అనుసంధానం చేస్తోంది. ఇది ఫోర్స్ మల్టిప్లయరుగా పనిచేస్తుంది. సైన్యానికి చెందిన SATA (సర్వైలెన్స్ & టార్గెట్ ఎక్విజిషన్) యూనిట్లను కూడా ఇది ఉపయోగించుకుంటుంది. 
ప్రస్తుతం 2 పినాక రెజిమెంట్లు సైన్యంలో పనిచేస్తూండగా, మరో రెండు ఆర్డరులో ఉన్నాయి. మరో 6 రెజిమెంట్ల కోసం రక్షణ శాఖ అనుమతి నిచ్చింది. 2022 నాటికి పినాక రెజిమెంట్ల సంఖ్యను 10 కి, ఆ తరువాత పదేళ్ళకు 22 కూ పెంచాలని భారత సైన్యం తలపెట్టింది.[13][14]
మార్క్ II అభివృద్ధి
ప్రస్తుతం గైడెడ్ పినాక అని పిలిచే పినాక II అభివృద్ధి జరుగుతోంది. మార్క్ II లో నేవిగేషను, గైడెన్స్, కంట్రోల్ కిట్‌లు సమకూరడంతో దాని పరిధి, కచితత్వం రెండూ బాగా మెరుగయ్యాయి.[15]
చాందీపూర్‌లో 2013 జనవరి, డిసెంబరులలో చేసిన గైడెడ్ పినాక పరీక్షలు విజయవంతమయ్యాయి.[16][17] 2016 మే 20-23 తేదీల్లో నాలుగు గైడెడ్ పినాక ల పరీక్షలు విజయవంతంగా జరిపారు. వీటిలో కొత్త గైడెన్స్ వ్యవస్థను పరీక్షించారు.[18][19] 2017 జనవరి 12, 24 తేదీల్లో మరో రెండు పరీక్షలను విజయవంతంగా జరిపారు.[20][21][22]
భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు
పినాక వ్యవస్థను మరింతగా మెరుగుపరచే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. DRDO ఇజ్రాయిల్ మిలిటరీ ఇండస్ట్రీస్ తో చేయికలిపి, దీనిలో ట్రాజెక్టరీ కరెక్షన్ వ్యవస్థను చేర్చుతోంది. దీనివలన వర్తుల దోష పరిధి మెరుగుపడుతుంది. దీనికి జరిపిన పరీక్షల్లో చక్కటి ఫలితాలు వచ్చాయి.[23] రాకెట్ల కచ్చితత్వాన్ని జీపీయెస్ సాయంతో మరింత మెరుగుపరచవచ్చు. DRDO ఈ వ్యవస్థ కోసం, చుట్టబెట్టే మైక్రోస్ట్రిప్ యాంటెన్నాను తయారు చేసింది.[24]
పినాకను ఇంతకంటే పెద్ద వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చెయ్యరు. అయితే, దీనితో వచ్చిన అనుభవంతో స్మెర్చ్ వంటి దూర పరిధి మల్టిపుల్ రాకెట్ వ్యవస్థను తయారుచేసే ప్రాజెక్టును ఆర్మమెంట్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్, దాని అనుబంధ సంస్థలు చేపట్టాయి. 7.2 మీ. పొడవుతో, 250 కి.గ్రా. పేలోడుతో 120 కి.మీ. పరిధి ఉండే రాకెట్టును అభివృద్ధి చేస్తారు. ఈ కొత్త రాకెట్టు మ్యాక్ 4.7 గరిష్ఠ వేగం కలిగి, 40 కి.మీ. ఎత్తున ప్రయాణించే సామర్థ్యంతో మ్యాక్ 1.8 వేగంతో లక్ష్యాన్ని ఛేదించేలా రూపొందిస్తారు. ఈ పినాకలో మానవరహిత వైమానిక వాహనాన్ని జోడించే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది. ఈ వ్యవస్థకు అవసరమైన సిగ్మా 30 లేజర్-గైరో ఆర్టిల్లరీ నేవిగేషన్ వ్యవస్థను 2010 జూన్ నాటికే తయారు చేసిన సంస్థ సరఫరా చేసింది.[25] 
విశిష్టాంశాలు

మూలాలు

బయటి లింకులు

, డి ఆర్ డి వో టెక్నాలజీ ఫోకస్ 2006 .








, టైమ్స్ నౌ, 2008 ఏప్రిల్ 9, 2008
వర్గం:డిఆర్‌డివో అభివృద్ధి చేసిన ఆయుధాలు
వర్గం:భారతీయ ఆయుధాలు
వర్గం:ఆయుధ వ్యవస్థలు