కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు

Question: మొదటి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు ఎవరు పొందారు?


కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు</b>ను కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ తాను గుర్తించిన భాషల్లో ఉత్తమ సాహిత్యసృజన సాగిస్తున్న సాహిత్యవేత్తలకు అందజేస్తోంది. భారతీయ సాహిత్య పురస్కారాల్లో అత్యున్నతమైనదిగా ఈ పురస్కారాన్ని భావిస్తున్నారు.
చరిత్ర
కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ భారతీయ సాహిత్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాన్ని 1954లో స్థాపించింది. రాజ్యాంగం గుర్తించిన భాషలతో పాటు తాను పరిగణనలోకి తీసుకున్న మరికొన్ని భాషలు కలిపి మొత్తం 22 భాషల సాహిత్యవేత్తలకు ఏటా ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేస్తున్నారు. తొలి పురస్కారాన్ని 1955 ప్రదానం చేశారు. జ్ఞాపికతో పాటుగా అందజేసే నగదు బహుమతిని ప్రారంభించినప్పుడు రూ.5వేలుగా ఉండగా క్రమంగా ఆ మొత్తాన్ని పెంచారు. 1983లో రూ.10వేలు, 2001లో రూ.40వేలు, 2003లో రూ.50వేలుగా బహుమతి మొత్తాన్ని పెంచారు. 2009 నుంచి పురస్కార గ్రహీతలకు రూ.లక్ష చొప్పున బహుమతిని అందజేస్తున్నారు.
సాహిత్య అకాడమీ ఇతర పురస్కారాలు
కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ సంస్థ కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారంతో పాటుగా కొన్ని ఇతర పురస్కారాలను కూడా ఏర్పాటుచేశారు. ఇతర పురస్కారాల నుంచి వేరుగా గుర్తించేందుకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాన్ని ప్రధాన పురస్కారంగా వ్యవహరిస్తుంటారు. సాహిత్యాన్ని అభివృద్ధి చేసేందుకు అకాడమీ ప్రకటించే ఇతర పురస్కారాలు:
భాషా సమ్మాన్ పురస్కారం: సాహిత్య అకాడమీ సంస్థ గుర్తించిన ఇతర భాషలలో సాహిత్యసృజన, సేవ చేసిన వారికి ప్రకటిస్తారు.
సాహిత్య అకాడమీ అనువాద బహుమతి: సాహిత్య అకాడమీ గుర్తించిన భాషల్లో అనువాద రచనలు చేసిన వారికి ప్రకటిస్తారు.
సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కారం: సాహిత్య అకాడమీ గుర్తించిన భాషల్లోని ఉత్తమ బాలసాహిత్యానికి/బాలసాహిత్యానికి సేవ చేసిన వారికి ప్రకటిస్తారు.
సాహిత్య అకాడమీ యువ పురస్కారం: సాహిత్య అకాడమీ గుర్తించిన భాషల్లో ఉత్తమ సాహిత్య సృష్టి చేసిన 35 సంవత్సరాలలోపు సాహిత్యవేత్తలకు ప్రకటిస్తారు.
పురస్కారాల ప్రాతిపదిక
నిబంధనలు
ఈ అవార్డు కొరకు పుస్తకం అది వ్రాయబడిన భాషలో విశేషమైనదిగా గుర్తింపబడాలి. ఈ పుస్తకం క్రొత్తగా సృష్టింపబడినది గానీ లేదా విశేషమైన కృషితోగాని వ్రాయబడినదై ఉండాలి. కానీ అనువాదం,
భాషలు

తెలుగు భాషకు చెందిన పురస్కార గ్రహీతలు



















































































































సంవత్సరంపుస్తకంసాహితీ విభాగంరచయిత2016రజనీగంధ - కవితా సంకలనంకవిత్వంపాపినేని శివశంకర్2015విముక్త -కథానికలుకథవోల్గా2014మన నవలలు-మన కథానికలువిమర్శా వ్యాసాల సంకలనంరాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి2013సాహిత్యాకాశంలో సగంతెలుగు సాహిత్యంపై వ్యాసాల సంకలనంకాత్యాయని విద్మహే[1]2012పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య కథలుకథా సంకలనంపెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య2011ఉగ్గుపాలుపిల్లల కథలుఎం. భూపాల్ రెడ్డి2010కాలుతున్న పూలతోటనవలసయ్యద్ సలీమ్2009ద్రౌపదినవలయార్లగడ్డ లక్ష్మీ ప్రసాద్2008పురుషోత్తముడుపద్యరచనచిటిప్రోలు కృష్ణమూర్తి2007శతపత్రంఆత్మకథగడియారం రామకృష్ణ శర్మ2006అస్తిత్వనదం ఆవలి తీరానచిన్న కథమునిపల్లె రాజు2005తనమార్గంకథా సంకలనంఅబ్బూరి ఛాయాదేవి2004కాలరేఖలునవలఅంపశయ్య నవీన్2003శ్రీ కృష్ణ చంద్రోదయముపద్యరచనఉత్పల సత్యనారాయణాచార్య2002స్మృతి కిణాంకంవ్యాసాలుచేకూరి రామారావు2001హంపీ నుంచి హరప్పా దాకఆత్మకథతిరుమల రామచంద్ర2000కాలాన్ని నిద్ర పోనివ్వనుపద్యరచనఆచార్య ఎన్.గోపి1999కథాశిల్పంవ్యాసాలువల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య1998బలివాడ కాంతారావు కథలుకథలుబలివాడ కాంతారావు1997స్వప్నలిపికవితఅజంతా (పి. వి. శాస్త్రి)1996కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి కథలుకథలుకేతు విశ్వనాథరెడ్డి1995యజ్ఞంతో తొమ్మిదికథలుకాళీపట్నం రామారావు1994కాలరేఖవిమర్శగుంటూరు శేషేంద్రశర్మ1993మధురాంతకం రాజారాం కథలుకథలుమధురాంతకం రాజారాం1992హృదయనేత్రినవలమాలతీ చందూర్1991ఇట్లు మీ విధేయుడుకథలుభమిడిపాటి రామగోపాలం1990మోహనా ఓ మోహనాకవితకె.శివారెడ్డి1989మణిప్రవాళమువ్యాసాలుఎస్.వి.జోగారావు1988అనువాద సమస్యలువిమర్శరాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి1987గురజాడ గురుపీఠంవ్యాసాలుఆరుద్ర1986ఆంధ్ర సాహిత్య విమర్శ- ఆంగ్ల ప్రభావంసాహితీ విమర్శఆచార్య జి.వి.సుబ్రహ్మణ్యం1985గాలివానకథలుపాలగుమ్మి పద్మరాజు1984ఆగమ గీతికవితఆలూరి బైరాగి1983జీవనసమరంవ్యాసాలురావూరి భరద్వాజ1982స్వర్ణ కమలాలుకథలుఇల్లిందుల సరస్వతీదేవి1981సీతజోస్యంనాటకంనార్ల వెంకటేశ్వరరావు1979జనప్రియ రామాయణంకవిత్వంపుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు1978కృష్ణశాస్త్రి రచనల సంకలనం (6 సంపుటాలు)కవిత్వం, నాటకాలుదేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి1977కుందుర్తి కృతులుకవిత్వంకుందుర్తి ఆంజనేయులు1975గుడిసెలు కూలిపోతున్నాయికవిత్వంబోయి భీమన్న1974తిమిరంతో సమరంకవిత్వందాశరథి1973మంటలు మానవుడుకవిత్వంసి.నారాయణరెడ్డి1972శ్రీశ్రీ సాహిత్యముకవిత్వంశ్రీశ్రీ1971విజయవిలాసము: హృదయోల్లాస వ్యాఖ్యవ్యాఖ్యానంతాపీ ధర్మారావు1970అమృతం కురిసిన రాత్రికవిత్వందేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్‌1969మహాత్మకథకవిత్వంతుమ్మల సీతారామమూర్తి1965మిశ్రమంజరికవిత్వంరాయప్రోలు సుబ్బారావు1964క్రీస్తుచరిత్రకవిత్వంగుర్రం జాషువా1963పండిత పరమేశ్వర శాస్త్రి వీలునామానవలత్రిపురనేని గోపీచంద్1962విశ్వనాథ మధ్యాక్కరలుకవిత్వంవిశ్వనాథ సత్యనారాయణ1961ఆంధ్ర వాగ్గేయకార చరిత్రముజీవిత చరిత్రబాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు1960నాట్యశాస్త్రముచరిత్రపి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు1957శ్రీ రామకృష్ణుని జీవిత చరిత్రజీవిత చరిత్రచిరంతానందస్వామి1956భారతీయ తత్వశాస్త్రముపరిశోధనబులుసు వెంకటేశ్వర్లు1955ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్రముచరిత్రసురవరం ప్రతాపరెడ్డి
1958, 1959, 1966, 1967, 1968, 1976, 1980 సంవత్సరాలలో పురస్కారం ఎవరికీ ఇవ్వలేదు.
ఇవి కూడా చూడండి
సాహిత్య అకాడమీ యువ పురస్కారం
సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కారం
సాహిత్య అకాడమీ అనువాద బహుమతి
మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:భారతీయ సాహిత్య పురస్కారాలు
వర్గం:1954 స్థాపితాలు
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అకాడమీలు