khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mto mrefu zaidi Afrika ni gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Mwili

Question: Kwa nini kinaitwa kifua kikuu?



Mwili ni kile kinachofanya binadamu aonekane na kuishi katika ulimwengu, kwa kufanana na wanyama ambao pia wana mwili. 
Tofauti kubwa iliyopo kati ya viumbehai hao, yaani mtu na mnyama, upande wa uwezo wa akili na utendaji pengine inaelezwa na dini, falsafa n.k. kwa kudai uwepo wa roho pia katika umbile la binadamu.
Mwili wa binadamu unaundwa na kiwiliwili pamoja na viungo kwa mfano kichwa, shingo, kifua, mikono mgongo na miguu. Mwili una mifupa 206 ingawa binadamu anapozaliwa huwa na mifupa 270 ambayo baadaye huungana [1].  
Umbo lake linategemea urithi lakini pia maisha ya mtu yalivyo. Urefu unategemea mambo mbalimbali, kama vile jinsia, kwa maana kwa kawaida wanaume ni warefu kuliko wanawake. 
Kabla ya kufikia utu uzima, mwili unaundwa na seli bilioni 100.000. 
Baada ya kufa, mwili wa binadamu unaitwa maiti, wakati ule wa mnyama unaitwa mzoga.
Elimu ya mwili huitwa anatomia.
Marejeo


Jamii:Mwili
Jamii:Falsafa
Jamii:Dini
Bahari kuu

Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari Kuu (ing. w:ocean) ni jina linalotumika kutaja jumla ya maeneo makubwa ya maji ya chumvi duniani yanayopakana na kufuatana kama gimba moja. Kwa maana hii bahari kuu inafunika zaidi ya theluthi mbili za uso wa dunia.

Bahari Kuu imegawiwa na ardhi ya mabara kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia lakini sehemu zake zinaungana kwenye nusutufe ya kusini. 

Ugawaji wa Bahari Kuu ya Dunia
Eneo hili kubwa huhesabiwa mara nyingi kama bahari kuu tatu yaani:
Bahari Atlantiki kati ya Amerika upande mmoja na Ulaya - Afrika upande mwingine
Bahari Pasifiki kati ya Amerika na Asia
Bahari Hindi kati ya Afrika na Asia.
Hizi sehemu tatu hutajwa pia kama "bahari kuu" kwa kuzitofautisha na maeneo madogo zaidi ya maji ya chumvi au sehemu zinazoitwa bahari ya kando. [1]
Wakati mwingine Bahari ya Aktiki na Bahari ya Antaktiki hutajwa kama bahari kuu ("oceans") za pekee.
Tabia za Bahari Kuu
Bahari kuu hushika asilimia 97% ya maji yote duniani. Hadi sasa ni asilimia 5 pekee zilizofanyiwa utafiti kamili. [2] Kiasi cha maji yote kwenye bahari kuu ni takriban kilomita za mjazo bilioni 1.3.
Kiasi cha maji baharini kinajulikana kuwa kilicheza na kubadilika katika historia ya dunia. Wakati wa vipindi vya baridi duniani, kama vile enzi ya barafu, sehemu kubwa ya maji yalipatikana kwa umbo la barafu na maji kiowevu yalikuwa kidogo. [3]. Kuongezeka kwa halijoto duniani kunasababisha kupanda kwa uwiano wa bahari kote duniani. Nchi mbalimbali hasa kwenye pwani au nchi za visiwa zitapungua kieneo.
Halijoto ya bahari na mikondo yake ni athira muhimu mno kwa ajili ya mabadiliko ya hali ya hewa.
Marejeo

Jamii:Bahari
Bahari ya Mediteranea

Question: Kwa nini inaitwa bahari ya Mediteranea?



Bahari ya Mediteranea (pia: Bahari ya Kati) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya mabara ya Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Eneo lake ni takriban milioni 2,5km². Kina chake kirefu ni 5,267 m. Ina kanda ya hali ya hewa ya pekee pamoja na mimea na wanyama.
Neno "Mediteranea" limetokana na lugha ya Kilatini likiunganisha maneno ya "medium" (inamaanisha "kati ya, katikati") na "terra" (inamaanisha "bara"). Kwa hiyo neno lenyewe linamaanisha "Bahari katikati ya bara". 
Katika lugha ya Biblia Kiebrania iliitwa "Bahari ya Magharibi" au "Bahari Kuu"; Waroma wa Kale waliotwala nchi zote zinazopakana na Bahari ya Mediteranea waliita "mare nostrum" yaani "bahari yetu". Waarabu na Waturuki wanaiita "Bahari Nyeupe" (Kitur. Akdeniz au Kiarab. البحر الأبيض al-baHr-al-abyaD)
Jiografia
Bahari ya Mediteranea ni bahari si ziwa kwa sababu imeunganishwa na Atlantiki kwa njia ya mlango wa bahari wa Gibraltar. 
Ina bahari za pembeni zake ambazo ni pamoja na Bahari Nyeusi, Bahari ya Aegean na mengine. Bahari Nyeusi inaunganishwa kwa njia ya mlango wa bahari ya Dardanellia, Bahari ya Marmara na mlango wa bahari ya Bosporus. 
Tangu 1869 kuna pia njia ya maji kati ya Mediteranea na Bahari ya Shamu ambayo ni Mfereji wa Suez. 
Kuna visiwa vingi sana hasa kati ya Ugiriki na Uturuki. Visiwa vikubwa ni Korsika, Sardinia, Sisilia, Kreta, Rhodos na Kibros. 
Nchi zinazopakana
Leo hii kuna nchi au madola 22 zinazopakana na Bahari ya Mediteraneo: 
Afrika:
Misri, Libya, Tunisia, Algeria na Moroko
Asia:
Uturuki, Syria, Lebanon, Israel, Palestina (Gaza) na Misri
Ulaya:
Hispania, Ufaransa, Monako, Italia, Malta (kisiwa), Slovenia, Kroatia, Bosnia - Herzegovina, Montenegro, Albania, Ugiriki, Uturuki, Kibros (Cyprus, kisiwa).

Jamii:Ulaya
Jamii:Afrika
Jamii:Bahari
Mediteranea
Jamii:Bahari ya pembeni
Buganda

Question: Jina Helgoland linatokana liko na asili gani?



Buganda ni ufalme ndani ya jamhuri ya Uganda. Mfalme wa Buganda anatumia cheo cha Kabaka. Jina la nchi Uganda ni umbo la Kiswahili la neno Buganda. 
Tangu karne ya 18 BK hadi karne ya 20 Buganda ilikuwa dola lenye enzi katika eneo la Ziwa Viktoria. 
Leo hii ni sehemu ya Uganda yenye madaraka ya kiutamaduni pamoja na kuwa na bunge lake, lakini si kitengo cha kiutawala ndani ya Uganda. 
Eneo na watu
Eneo la Buganda liko kaskazini na magharibi kwa Ziwa Viktoria hadi mto Nile upande wa mashariki na ziwa Kyoga kaskazini. 
Watu wake huitwa Waganda (kwa Kiganda: "Baganda") wanotumia lugha ya Kibantu. Wako takriban milioni tatu ambao ni kabila kubwa la Uganda lenye 16.7% ya wakazi wote wa nchi. Kuna koo 52 kati ya Waganda. 
Makaburi ya kihistoria ya wafalme wa Buganda huko Kasubi (Kampala) imeorodheshwa na UNESCO kama Urithi wa Dunia. 
Historia
Mwisho wa karne ya 19 Buganda ilikuwa lengo la majaribio ya nchi mbalimbali ya nje ambazo zilitaka kuwa na athari hapa. Wamisionari Wakatoliki kutoka Ufaransa na Waanglikana kutoka Uingereza walishindana na Waislamu kwenye ikulu ya Kabaka Mutesa I (1856–1884) kati yao na dhidi ya wafuasi wa dini za jadi. Mashindano hayo yalisababisha kutokea kwa vyama mbalimbali vilivyoleta nchi katika hali ya vurugu. 
Mnamo 1890 Mjerumani Karl Peters alifaulu kupata mkataba wa ushirikiano na Kabaka lakini serikali za Ujerumani na Uingereza zilipatana katika mkataba wa Helgoland-Zanzibar nchi iwe eneo la athari ya Uingereza. Mwakilishi Mwingereza Frederick Lugard aliingilia kijeshi kati ya mapigano ya vikundi ndani ya Buganda na kuhakikisha utawala wa Kabaka Mwanga aliyehesabiwa kuwa upande wa Waanglikana, hivyo karibu na Uingereza. Mwaka 1894 Kabaka alikubali mkataba wa ushirikiano na Uingereza ambao machoni mwake ulikuwa mapatano ya hiari lakini hali halisi Buganda ikawa nchi ya kulindwa chini ya Uingereza.
Polepole utawala wa Kiingereza ilibadilisha hali ya Buganda hadi kuwa sehemu tu ya Uganda yote. 
Wakati wa uhuru Waganda walishindwa kupata hali ya ufalme kuwa sehemu ya nchi inayojitawala lakini Kabaka Sir Edward Mutesa II alikuwa Rais wa Taifa pamoja na waziri mkuu Milton Obote. 
Mwaka 1967 Obote alibadilisha katiba akamfukuza Kabaka nchini. Kwa muda wa miaka 30 ufalme wa Buganda ulifutwa kisheria. Kabaka Edward Mutesa II alikufa ng'ambo Uingereza.
Mwaka 1986 serikali mpya ya Yoweri Museveni ilimkaribisha Ronald Muwenda Mutebi, mtoto wa Kabaka marehemu, arudi Kampala. Baada ya Bunge la Uganda kurudisha falme za kihistoria ndani ya Uganda za Banyoro, Ankole na Toro pamoja na Buganda, Mutebi alifanywa Kabaka mpya mwaka 1993.
Viungo vya nje


 of Buganda


Jamii:Uganda
Jamii:Buganda
Jamii:Historia ya Uganda
Kisima

Question: Upimaji kwenye maabara ulianzia wapi?


Kisima ni jina la ujumla kwa shimo lolote ndefu nyembamba lililochimbwa katika ardhi, aidha kwenda chini au sambamba. Kisima kinaweza kujengwa kwa madhumuni mbalimbali, ikiwa ni pamoja na uchimbaji wa maji au kioevu kingine (kama vile mafuta ya petroli) au gesi (kama vile gesi asilia), kama sehemu ya uchunguzi wa kiufundi wa ardhi na utathmini wa eneo la mazingira, kwa ajili ya utafutaji wa madini, au kama shimo la majaribio la kusimamisha minara na vifaa vya matumizi chini ya ardhi. Visima kutumika kama visima vya maji inaelezwa kwa kina zaidi katika makala hayo.



Katika nyanja za mashauriano za uhandisi na mazingira, neno hili hutumiwa kuelezea kwa pamoja aina zote mbalimbali za mashimo yaliyochimbwa kama sehemu ya uchunguzi wa kiufundi wa ardhi na utathmini wa eneo la kimazingira,(ujulikanao kama Awamu ya Pili ya ESA). Hii ni pamoja na mashimo yanayochimbwa kukusanya sampuli za udongo, sampuli za maji au vipande vya miamba, ili kuendeleza vifaa vya kutengeneza sampuli vya in situ, au kufunga visima vya kufuatilia au piezometer. Sampuli zinazokusanywa kutoka kwa visima mara nyingi upimwa katika maabara kuamua hali zao, au kwa kutathmini viwango vya kemikali mbalimbali au vichafuzi. 



Kwa kawaida, kisima kinachotumika kama kisima cha maji kinakamilishwa kwa kufunga mfereji uliosimama na kitunza kisima kushikilia kisima kisiporomoke. Hii pia husaidia kuzuia vichafuzi kutoingia katika kisima na kuzuia pampu yoyote iliyowekwa kuchota mchanga na sedimenti. Ikikamilishwa katika namna hii kisima kwa kawaida kisima cha maji: iwe ni cha maji, mafuta au cha gesi .

Usakinishaji
Visima vinaweza kuchimbwa kwa kutumia mashine kubwa ya kuchimba, au ya kuendeshwa kwa mkono. Mashine na mbinu za kuendeleza kuchimba kisima zinatofautiana kulingana mtengenezaji, hali ya kijiolojia, na lengo kusudi.

Mbadala wa hali ya hewa
Viwango vya joto katika kisima vinaweza kutumika kama mibadala ya joto. Hii ni kwa sababu uhamishaji wa joto kupitia ardhini hufanyika polepole, hivyo kwa kupima joto (na kutumia mifumo ya hisabati) viwango vya joto vya zamani vinaweza kurejelewa miaka mia kadhaa mbeleni (Huang et al. 2000) [1]

Kisima cha uyeyukaji wa barafu hakina maji machafu kama ilivyo lkatika visiwa vya mawe. Kisima cha Central Greenland huonyesha: " joto zaidi ya miaka 150 iliyopita ya wastani wa 1 ° C ± 0.2 ° C iliitangulia na karne chache zenye baridi. ililotangulia hii ilikuwa kipindi cha joto katika AD 1000, ambacho kilikuwa na joto kuliko karne ya 20 kwa wa 1 ° C. " [2]

Tazama Pia
Kuchimba
Uzoaji wa kisima kinachopenya
Mashine ya uchimbaji
Kisima cha maji
Kisima cha Kola kilichopenya zaidi 
Marejeo


Viungo vya nje
Only God Can Judge Me (wimbo)

Question: Wimbo wa  I Don't Give a Fuck ulirekodiwa mwaka gani?


"Only God Can Judge Me" ni wimbo kwenye CD ya kwanza (Book One) ya albamu ya All Eyez on Me ya hayati Tupac Shakur. Wimbo unamshirikisha Rappin' 4-Tay na ulirekodiwa wakati Shakur ameingia mkataba na Death Row Records[1]. Huhesabiwa na washabiki kama wimbo wa hali ya juu wa 2Pac.
Wimbo na mashairi
Sehemu kubwa ya wimbo inahusu mahusiano ya Shakur na vyombo vya habari. Katika mstari mmoja anasema: "Re-collect your thoughts, don't get caught up in the mix, cause the media is full of dirty tricks", yaani,  "tafakari tena na usije ukaingizwa katika mkumbo kwa sababu vyombo vya habari vina njama za kishenzi kibwena". 
Kwa ujumla, wimbo una-mgusia maisha yake mwenyewe, na maisha ya dhiki kwa waliokuwa maskini kama yeye ("Thug" alieleza haina maana ya uhuni, bali mtu aliyeishi maisha ya dhiki na baadaye kuja kuwa na hela[2]). 
Alisema kwa polisi, "There's a million motherfuckers stressing just like me" na "And they say it's the white man I should fear, but its my own kind doing all the killing here", yaani, "Kuna wajingawajinga kibwena wenye wenye mfadhaiko kama mimi" na "Na wanasema eti Mzungu tu ndiyo ninayepaswa kumwogopa, lakini hapa kipango wangu katika suala zima la kumaliza". 
Na baada ya kuelezea kidogo jinsi maisha ya mitaani yanavyoenda, na maisha yake binafsi alivyozoea ndani ya mazingira hayo, viitikio vinakuwa, "Only God can judge me now". Kinachojulikana hasa kwenye wimbo huu ni kwamba Shakur ametabiri hatma yake mwenyewe kwenye wimbo huu, "I hear the doctor standing over me screamin' I can make it, got a body full of bullet holes layin' here naked."
Marejeo


Jamii:Nyimbo za 1996
Jamii:Nyimbo za Tupac Shakur
Dubu Mdogo (kundinyota)

Question: Kuna kundinyota ngapi?


Dubu Mdogo (kwa Kilatini na Kiingereza Ursa Minor) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu. 
Katika kaskazini ya Dunia, Kutubu (en:Polaris) ambayo ni nyota angavu zaidi ilitumiwa sana na mabaharia kwa sababu inaonyesha daima upande wa kaskazini.
Mahali pake
Dubu Mdogo iko karibu na ncha ya anga ya kaskazini; kundinyota jirani ni Dubu Mkubwa ( Great Bear),   Kifausi (Cepheus) na    Twiga ( Camelopardalis). Kutokana na mahali pake karibu na ncha ya anga ya kaskazini ni nyota zake za kusini kabisa tu zinazopita ikweta kwa mtazamaji aliye Tanzania.
Jina
Dubu Mdogo ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.  Iko pia katika orodha kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [2] kwa jina la Ursa Minor. [3]
Jina Dubu Mdogo linatokana na ara. الدب الأصغر al dubu al asghar yaani “dubu mdogo zaidi” na jina hili lilitafsiriwa kutoka Kigiriki Μικρή 'Αρκτος mikre arktos iliyokuwa pia asili ya jina la Kilatini Ursa Minor. Wagiriki wa Kale walipokea kundinyota hii kutoka kwa mabaharia Wafinisia. Mitholojia ya Wagiriki ina hadithi ya Arkas mwana wa kando wa mungu Zeus aliyebadilishwa na babake kuwa dubu na kutumwa angani kama kundinyota.
Nyota
Nyota angavu zaidi ni Kutubu (α Alfa Dubae Minoris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Polaris.na hii nyota iliyopo kikamilifu kwenye ncha ya kaskazini ya anga kwa hiyo nyota za anga ya kaskazini zote zinaizunguka katika muda wa usiku lakini Kutubu inabaki mahali pake bila kuzunguka, Kutubu haionekani upande wa kusini ya ikweta. Ina mwangaza unaoonekana unaochezacheza kidogo mnamo 2 mag .
Nyota angavu ya pili ni Kochab (β Beta Ursae Minoris) inayofika kidogo juu ya upeo wa macho kwa mtazamaji wa Tanzania. Hii  ina mwangaza unaoonekana 2.8 mag ikiwa na umbali kutoka dunia wa miaka ya nuru 126.










































Jina la
(Bayer)Namba ya
FlamsteedJina 
(Ukia)Mwangaza
 unaoonekanaUmbali 
(miaka ya nuru)Aina ya spektraα1Polaris1.94 hadi 2.05430F7 Ib-IIvβ7Kochab2.07126K4 IIIvarγ13Pherkad3.00480A2 II-IIIε224,21347G5 IIIvar54,25345K4 III
Tanbihi

Marejeo
Marejeo
Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff ()
Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
Amazonas (mto)

Question: Je,mto mkubwa zaidi nchini Rwanda ni upi?



Mto Amazonas (Kireno: Rio Amazonas) ni mto mkubwa duniani. Ina chanzo chake katika milima ya Andes inavuka beseni yake hadi Atlantiki kupitia eneo kubwa la misitu minene. Sehemu kubwa ya mwendo wake iko katika nchi ya Brazil. Inabeba maji zaidi kuliko mito ya Nile, Mississippi na Yangtse kwa pamoja.
Kuhusu urefu hakuna mapatano bado kama Nile au Amazonas ni mto mrefu duniani. Makadirio hutegemea ni tawimto upi mwenye chanzo cha mbali zaidi unaokubaliwa na wataalamu. 1969 urefu wake ulipimwa kuwa 6.400km.[1] 
Amazonas ina tawimito zaidi ya 10,000 na kati ya hizi kuna  tawimito 17 zenye urefu wa zaidi ya 1,600km zikishinda mito kama Senegal, Gambia au Nile ya buluu.  
Upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi 100km wakati wa mafuriko ya kila mwaka. Delta ya Amazonas ina upana wa mamia ya kilomita; ndani yake kuna kisiwa cha Marajó chenye eneo la 49,000km² ambalo ni kubwa kushinda nchi kama Rwanda au Burundi.
Amazonas ni njia muhimu ya mawasiliano na usafiri nchini Brazil. Meli kubwa za baharini zinaweza kuingia hadi bandari ya Manaus iliyoko 800 km ndani ya bara. Meli ndogo za baharini hadi uzito wa tani 3,000 zinaweza kuvuka Brazil yote na kufika Peru.
Viungo vya Nje



Amazonas
Amazonas
Jamii:Bolivia
Jamii:Kolombia
Jamii:Ekuador
10 (albamu)

Question: LL Cool J ana albamu ngapi?

Main Page
10 ni jina la kutaja albamu ya tisa ya rapa wa Kimarekani, LL Cool J. Albamu ilitolewa mnamo tar. 15  Oktoba, 2002 na studio za Def Jam Recordings. Albamu iliweza kushika chati nafasi ya pili katika chati za Billboard 200 huko nchini Marekani. LL Cool J na 10 amefikisha lengo la Def Jam katika historia, kwa kuwa msanii msanii wa kwanza kuwa na albamu kumi kwenye Def Jam (mbali na mpango mzima wa albamu kumi na tatu) akiwa chini ya studio moja.
Orodha ya nyimbo
"Intro" – 1:04
"Born to Love You" – 3:42
"Luv U Better" – 4:47
"Paradise" (akimshirikisha Amerie) – 4:35
"Fa Ha" – 4:55
"Niggy Nuts" – 3:40
"Amazin'" (akimshirikisha Kandice Love) – 3:58
"Clockin' G's" – 4:08
"Lollipop" – 4:45
"After School" (akimshirikisha P. Diddy) – 4:39
"Throw Ya L's Up" – 3:52
"U Should" – 4:20
"10 Million Stars" – 4:01
"Mirror Mirror" – 4:26
"Big Mama (Unconditional Love)" (akimshirikisha Dru Hill) – 5:34
Toleo maalumu
"All I Have" (Jennifer Lopez akimshirikisha LL Cool J) – 4:14
Chati
Albamu – Billboard (Amerika ya Kaskazini)

Single – Billboard (Amerika ya Kaskazini)


Jamii:Albamu za 2002
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na The Neptunes
Jamii:Albamu zilizotayarishwa Trackmasters
Jamii:Albamu za Def Jam Recordings
Jamii:Albamu za LL Cool J
Orodha ya miji ya Uturuki

Question: Uturuki iko na idadi ngapi ya watu?

Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Uturuki kwa mtililiko wa idadi ya wakazi.
Orodha hii imejumlisha miji ambayo pia ni miji mikuu ya jimbo au ile yenye angalau idadi ya wakazi 7,000.
Miji zaidi ya 7,000
Miji inayofuata katika meza ya orodha hii ni zile sehemu zenye zaidi ya wakazi 7,000 kwa kufuata hesabu ya sensa ya tar. 31 Desemba katika mwaka wa 2007, ikiwa sambamba na matokeo ya hesabu ya sensa ya kuanzia tar. 21 Oktoba 1990 na 22 Oktoba 2000. Idadi ya wakazi imetaja idadi kamili bila kuonyesha viwango vya maeneo ya vitongoji.

Viungo vya Nje








Uturuki
Ukambi

Question: Ugonjwa wa ukambi ulianzia nchi gani?



Ukambi (au surua) ni ugonjwa wa kuambukiza unaoenezwa sana kupitia mgusano yanayosababishwa na virusi vya ukambi.[1][2]
Ishara na dalili za kwanza kwa kawaida hujumuisha homa, ambayo mara nyingi huwa zaidi ya 40°C (104.0°F), kikohozi, mafua, na macho mekundu.[1][3] Siku mbili au tatu baada ya dalili kuanza, madoa madogo meupe yanaweza kuonekana ndani ya kinywa yanayojulikana kama alama za koplik. Chunusi nyekundu, zinazoanza kwenye uso kisha kuenea kwa mwili wote, kwa kawaida huanza siku tatu hadi tano baada ya mwanzo wa dalili.[3]
Dalili kwa kawaida huwa siku 10–12 baada ya kutangamana na mtu aliyeambukizwa kwa siku 7–10.[4][5]
Matatizo zaidi ya ukambi hutokea kwa takriban asilimia 30 na yanaweza kujumuisha kuhara, upofu, inflamesheni ya ubongo, na nimonia miongoni mwa mengine.[4][6]
Rubela na roseola ni magonjwa tofauti ingawa yanafanana na surua.[7]
Kisababishi na utambuzi
Ukambi ni ugonjwa unaoambukiza kupitia hewa na kuenezwa kwa urahisi na watu walioambukizwa kupitia kikohozi na kupiga chafya. Pia unaweza kuenezwa kupitia kutangamana na mate au makamasi.[4] Watu tisa kati ya kumi wasio na kingamwili wanaokaa pamoja na mtu aliyeambukizwa wataambukizwa ukambi. Watu huweza kuwaambukiza wengine katika siku nne kabla hadi siku nne baada ya mwanzo wa chunusi.[6]
Watu kwa kawaida hupata ugonjwa huu mara moja tu.[4] Vipimo vya virusi hivi katika visa vinavyokisiwa ni muhimu kama sehemu ya juhudi za afya ya umma.[6]
Kinga na tiba
Chanjo ya ukambi huwa mwafaka katika kuzuia ugonjwa huu. Uchanjaji umepunguza asilimia 75 ya vifo vilivyotokana na ukambi kati ya miaka ya 2000 na 2013 na takriban asilimia 85 ya watoto ulimwenguni kote wanapata chanjo kwa sasa.
Hakuna matibabu maalum ya ukambi. Hata hivyo, utunzaji wa kimsaada unaweza kuboresha matokeo.[4] Hii inaweza kujumuisha kuwapa wagonjwa mmumunyo wa chumvi-maji za kunywa (viowevu vyenye utamu na chumvi), vyakula vyenye afya na dawa ya kupunguza homa.[4][5] Antibiotiki zinaweza kutumika ikiwa maambukizi ya bakteria kama vile ya numonia yatatokea. Nyongeza ya Vitamini A hupendekezwa katika nchi zinazoendelea.[4]
Epidemiolojia na prognosisi
Ukambi huathiri takriban watu milioni 20kila mwaka,[1] hasa katika maeneo yanayoendelea barani Afrika na Asia.[4] Ukambi husababisha vifo vingi vinavyoweza kuzuiwa kwa kutumia chanjo ikilinganishwa na magonjwa mengine.[8] Ukambi ulisababisha takriban vifo 96,000 katika mwaka wa 2013 ikilinganishwa na vifo 545,000 katika mwaka wa 1990.[9] Katika mwaka wa 1980, ugonjwa huu ulikadiriwa kusababisha vifo milioni 2.6 kila mwaka.[4] Kabla ya uchanjaji nchini Marekani, kati ya visa milioni tatu na milioni nne vilitokea kila mwaka.[6] Watu wengi wanaoambukizwa na kufariki huwa wenye umri wa chini ya miaka mitano.[4] Hatari ya kifo kwa walioambukizwa kwa kawaida huwa asilimia 0.2,[6] lakini hii inaweza kuongezeka hadi asilimia 10 kwa wale walio na utapiamlo.[4] Ukambi hauaminiki kuathiri wanyama.[4]
Marejeleo

Jamii:Maradhi ya kuambukiza
Jamii:Tiba
Jamii:Maradhi ya ngozi
Guinea (kanda)

Question: Je,ndovu inapatikana nchi gani kwa wingi barani Afrika?

--Kwa maana mbalimbali za neno Guinea angalia Guinea (maana)--

Guinea ni jina la kihistoria kwa ajili ya kanda ya kusini ya Afrika ya Magharibi kati ya jangwa Sahara na Atlantiki. Nchi zote kuanzia Senegal hadi kaskazini ya Angola zilihesabiwa kuwa "Guinea". Waandishi wa Ulaya walitofautisha "Guinea ya Juu" (Senegal hadi Kamerun) na "Guinea ya Chini" (Kamerun hadi Angola).
Majina ya kihistoria kwa Afrika ya Magharibi
Lugha za Ulaya zilikuwa na majina ya kihistoria kwa ajili ya sehemu mbalimbali za pwani la Guinea ya Juu: Pwani la Pilipili (ing. "Pepper Coast"), Pwani la Meno ya Ndovu (ing. Ivory Coast), Pwani la Dhahabu (ing. Gold Coast) na Pwani la Watumwa (ing. Slave Coast). Majina haya yametokana na biashara kuu katika sehemu zile. Jina la "Pwani la Meno ya Ndovu"  linaendelea kutumika katika nchi ya Cote d'Ivoire (Ivory Coast). Ghana lilitwa "Gold Coast" (Pwani la Dhahabu) hadi uhuru.
Asili ya jina "Guinea"
Jina la "Guinea" limetokana na jina la kale kwa ajili ya sehemu kubwa ya upande wa kusini ya Afrika ya Magharibi likimaanisha "nchi ya watu weusi" kwa lugha ya kiberber. Maelezo mengine yasema ni umbo la jina "Ghana" kutokana na ufalme wa kale.
Historia ya pamoja
Nchi za eneo hili zilishiriki katika biashara ya kimataifa kwa kuwasiliana na Afrika ya Kaskazini na dunia ya Kiislamu kwa biashara ya misafara ya Sahara lakini pia kwa kuwasiliana na Ulaya kupitia Atlantiki.
Biashara ya meno ya ndovu, dhahabu na watumwa ilitajirisha falme za pwani zilizopata nafasi ya kujenga enzi yao. Nchi hizi karibu na pwani zilikuwa ndogo kuliko falme kubwa za Sahel lakini zilikuwa na watu wengi na nguvu ya kisiasa pia kijeshi.
Vituo vya nchi za Ulaya kwa muda mrefu zilikuwa ndogo tu za kusaidia biashara kwanza ya watumwa baadaye ya mawese kwa mahitaji ya mapinduzi ya viwanda Ulaya. Mwisho wa karne ya 19 BK eneo lote liliingia katika kipindi cha ukoloni ya Kiulaya.
Jina la Guinea leo
Jina la Guinea linatumika leo kwa ajili ya nchi tatu za Guinea, Guinea-Bisau na Guinea ya Ikweta barani Afrika. Linatokea tena katika kawaida ya lugha mbalimbali kama majina ya kijiografia ya kutaja "ghuba ya Guinea", "misitu ya Guinea", "nyanda za juu za Guinea" na kadhalika.
Kisiwa kikubwa cha Guinea Mpya karibu na Australia pamoja na nchi ya Papua Guinea Mpya ndani yake vimepokea jina kutokana na ile "Guinea ya awali" barani Afrika.
Nchi za Kanda la Guinea ya Juu
Senegal
Gambia
Guinea-Bisau
Guinea
Sierra Leone
Liberia
Côte d'Ivoire
Ghana
Togo
Benin
Nigeria
Kamerun
Nchi za Kanda la Guinea ya Chini
Kamerun
Guinea ya Ikweta
Gabon
Jamhuri ya Kongo
Cabinda (Angola)
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Angola
Mito
Kati ya mito mikubwa ya kanda Guinea kuna Niger na Kongo.
Tazama pia
Ghuba ya Guinea
Afrika ya Magharibi
Jamii:Afrika
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Bara la Amerika lina miji mingapi?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Mkongo (Namtumbo)

Question: Kata ya Mkongo ina takriban watu wangapi?

Kwa maana tofauti ya jina Mkongo angalia hapa Mkongo (maana)

Mkongo  ni jina la kata ya Wilaya ya Namtumbo katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba   57309  .[1]. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,012 waishio humo.[2]
Marejeo



Jamii:Mkoa wa Ruvuma
Jamii:Wilaya ya Namtumbo
Miaka ya 2000

Question: Rais wa Marekani mwaka wa 2000 anaitwa nani?


Makala hii inahusu miaka 2000 - 2009.
Matukio

Afrika

Amerika ya Kaskazini

Amerika ya Kusini

Asia

Australia na Pasifiki

Ulaya
Utamaduni
Filamu
Muziki
Sayansi
Watu
Tuzo
Viungo vya nje
Nakaaya

Question: Je,Nakaaya Abraham Sumari alianza mziki mwaka upi?


Nakaaya Abraham Sumari (amezaliwa tar. 3 Septemba 1982, Arusha mkoa wa Kaskazini mwa Tanzania) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, Hip hop, na dansi kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nakaaya. Pia, anajulikana sana kwa kibao chake mashughuli cha Mr. Politician. Huyu ni dada ya aliyekuwa mrembo wa Tanzania kwa mwaka wa 2005, Nancy Sumari.
Wasifu
Maisha ya awali
Yeye ni wa kwanza kuzaliwa kutoka katika familia ya watoto watano. Wazazi wake ni wafanyabiashara huko mkoani Arusha. Nakaaya alikulia mjini Arusha na Nairobi, Kenya, ambapo alikwenda kwa sababu za kimasomo. Akiwa bado yungali mdogo, Nakaaya alipenda sana kuimba na kutumbuiza.
Baada ya kumaliza shule, alihamia jijini Dar es Salaam na akawa anafanya kazi katika nyanja kadhaa za kitawala kabla hajajiendeleza na masuala ya kimuziki. Nakaaya alishawahi kufanya kazi na bendi ya Tanzanite ambao walimwalikwa ili wafanyenaye kazi kunako mwaka wa 2004. Lakini, ilimlazimu kusimamisha shughuli za muziki kwa muda ili isije ikaingliana na kazi zake za kila siku.
Mnamo mwaka wa 2006, akapata nafasi katika moja kati ya matamasha ya  Tusker Project Fame ambayo yalifanyika katika jumba la Dar Cinemas. Nakaaya akapata bahati ya kumvutia mmoja wa wa majaji kwa uwezo wake na kipaji alichonacho. Hivyo akawa mmoja kati ya waamuru katika kipindi hicho.
Muziki
Viungo vya Nje



Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Ziwa Manyara

Question: Kenya iko ziwa ngapi kwa ujumla?



Ziwa Manyara ni moja kati ya maziwa ya Tanzania. Linapatikana kaskazini mashariki, katika Mkoa wa Manyara, Wilaya ya Babati.
Lipo ndani ya Bonde la Ufa na ndani ya hifadhi ya taifa likiwa kivutio kikubwa kwa watalii kutokana na wingi wa ndege aina ya korongo walio na mvuto mkubwa kwa kila mtu. Ndege hao huonekana kama pazia kubwa jeupe nyakati za mchana wanapokuwa ziwani kujipatia chakula na mapumziko.
Ukubwa wake ni km2 231. Kina chake hakizidi mita 3.7.
Tazama pia
Hifadhi ya Ziwa Manyara
Viungo vya nje


Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Manyara
Jamii:Wilaya ya Babati
Kipi Sijasikia

Question: Msanii wa kwanza kuimba wimbo aina ya hip hop alikuwa anaitwa nani?



"Kipi Sijasikia" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 15 Septemba, 2014 kutungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania, Professor Jay. Katika wimbo, ameshirikishwa mwimbaji wa Bongo Flava - afisa mtendaji mkuu wa WCB, Diamond Platnumz. Wimbo umetayarishwa na P. Funk wa Bongo Records. Wiki ambayo wimbo huu umetoka, Jay alitoka nyimbo tatu kwa siku tatu mfululizo. Ya kwanza "Chafu Tatu", ya pili "Kipi Sijasikia" na ya tatu "Sauti ya Ghetto". Wimbo una madongo kibao dhidi ya wale wanaomsema vibaya maisha ya Jay. 
Video ya muziki huu imeongozwa na Adam Juma wa Next Level Production.[1] Walionekana katika video ni pamoja na Rommy Jones, DJ Choka, P. Funk, Kulwa Kikumba (Dude) na wengine wengi. Jay anaimba kwa uchungu mno dhidi ya wenye visonoko na ngebe juu yake.[2]
Ubunifu pekee katika wimbo huu ni kwenye video. Inaanza anakamatwa, anapelekwa mahakani, anashinda na mwishoni anaonekana akiwa na marafiki zake wanakula raha za dunia kwa raha mustarehe kabisa licha ya magumu aliyopitia hapo awali.

Tazama pia
Kibabe
Kamili Gado
Marejeo

Viungo vya Nje
 on YouTube

Jamii:Nyimbo za 2014
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na P. Funk
Jamii:Nyimbo za Professor Jay
Ademola Lookman

Question: Je, Ademola Lookman alizaliwa lini?

Ademola Lookman Olajade Alade Aylola Lookman (alizaliwa Oktoba 20, 1997) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza Everton, na kwa timu ya taifa yA Uingereza.
Lookman alianza mechi yake ya kwanza mwaka 2015, akicheza kama mchezaji wa michuano ya Charlton Athletic, na Januari 2017 alijiunga na Everton, ambaye amemtumia hasa kama winga. Amewakilisha England kutoka chini ya 19 hadi ngazi ya chini ya 21.
Maisha ya zamani
Lookman alizaliwa huko Wandsworth, London. Alihudhuria St Thomas Chuo cha Mtume huko Peckham.
Kazi yake kwa klabu
Lookman alijiunga na taasisi ya Charlton Athletic mwaka 2014 baada ya kusaini kutoka kwa Waterloo, klabu ya soka ya vijana iliyoko London Borough Lambeth. Rekodi yake ya malengo ya timu ya Charlton ya chini ya miaka 18 na miaka 21 ilimsababisha kufanya kasi ya haraka kwa safu ya Academy ya Charlton na alifanya timu yake ya kwanza kwa Addicks tarehe 3 Novemba 2015.


Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Karl Friedrich Benz

Question: Mwanzilishi wa stesheni ya kwanza ya televisheni anaitwa nani?


Karl Friedrich Benz alizaliwa tar. 25 Novemba 1844 akiitwa Karl Friedrich Michael Vaillant huko Mühlburg / Karlsruhe Ujerumani wa Kusini Magharibi. Baada ya kumzaa mamake Josephine Vaillant akaolewa na babake Johann Georg Benz. Hivyo akaitwa Karl Friedrich Michael Benz lakini baadaye akajiita Carl Friedrich Benz.
Alikuwa mhandisi Mjerumani mwenye sifa ya kuwa alitengeza motokaa ya kwanza au gari la kwanza lililotumia nguvu ya nishati ya petroli.
Mwaka 1864 alichukua digri ya uhandisi, mw. 1871 alianzisha kampuni yake ya kwanza. Hapo alitengeneza injini ya petroli ya mapigo mawili mwaka 1878/79 aliyoendeleza kuwa injini ya mapigo manne. Benz hakuwa mhandisi wa kwanza kutengeneza injini za aina hii, Mjerumani mwenzake Nikolaus Agosti Otto aliwahi kuchukua hataza ya injini ya mapigo manne mwa. 1876. Injini za aina hii zilifanya kazi viwandani vikiendesha mashine mbalimbali.
1886 Benz alikuwa mtu wa kwanza aliyeweka injini ya petroli kwa gari. Gari lake la kwanza lilikuwa na magurudumu matatu yenye nguvu-farasi 0.8. Mke wake Bertha Benz alifanya safari kubwa ya kwanza kwa gari hili kwa umbali wa km 89 kutoka Mannheim kwenda Pforzheim (yote Ujerumani wa Kusini Magharibi). Alipoishia petroli alipaswa kuinunua katika duka ya madawa kwani hapakuwapo na kituo cha petroli bado.
Benz aliendelea kutengeneza gari lenye magurudumu manne. Kwa jina la "Velo" lilikuwa motokaa ya kwanza iliyotengenezwa kwa wingi duniani.
Benz aliona kupanuka kwa biashara yake watoto wake wakiendelea kuendesha makampuni yake. Mwaka 1926 kampuni ya Benz iliunganishwa na kampuni ya Gottlieb Daimler kwa jina la "Daimler-Benz".
Karl Benz aliaga dunia tar. 4 Aprili 1929.

Carl Benz‘ workshop in Mannheim/Germany
Gari la kwanza la Benz lenye magurudumu matatu
Engine of the Benz Patent Motorwagen
The world’s first drivers‘ licence, issued to Carl Benz on 1 Agosti 1888
Automuseum Dr. Carl Benz in Ladenburg/Germany
Carl and Bertha Benz
Official sign of Bertha Benz Memorial Route, commemorating the world's first long distance journey with a Benz Patent Motorwagen in 1888
The World’s first Filling-Station, the City Pharmacy in Wiesloch/Germany

Viungo vya Nje


Jamii:Waliozaliwa 1844
Jamii:Waliofariki 1929
Jamii:Watu wa Ujerumani
Orodha ya Marais wa Sudan

Question: Rais wa Sudan ni nani?


Makala hii inaonyesha orodha ya marais na wakuu wengine wa serikali ya Sudan.
Baraza la Huru, 1956-1958
Mohmmed Noor ElDin
Abdel Fattah Muhammad al-Maghrabi
Muhammad Ahmad Yasin
Ahmad Muhammad Saleh
Othman Muhammad al-Dardiri
Siricio iro Wani
Marais wa Sudan, 1958-1964
Ibrahim Abboud: 18 Novemba 1958 - 16 Novemba 1964
Sirr Al-Khatim Al-Khalifa (kaimu): 16 Novemba - 3 Desemba 1964
Baraza la Huru, 1964-1965
Abdel Halim Muhammad
Tijani al-Mahi
Mubarak Shaddad
Ibrahim Yusuf Sulayman
Luigi Adwok
Baraza la Huru, Juni-Julai 1965
Ismail al-Azhari
Abdullah al-Fadil al-Mahdi
Luigi Adwok
Abdel Halim Muhammad
Khidr Hamad
Wakuu wa Nchi, 1965-1993
Ismail al-Azhari: 8 Julai 1965 - 25 Mei 1969
Gaafar Nimeiry: 25 Mei 1969 - 6 Aprili 1985
Abdel Rahman Swar al-Dahab: 6 Aprili 1985 - 6 Mei 1986
Ahmad al-Mirghani: 6 Mei 1986 - 30 Juni 1989
Omar al-Bashir: 30 Juni 1989 - 16 Oktoba 1993
Marais, 1989-hadi leo
Omar Hasan Ahmad al-Bashir: 31 Julai 1989
Uchaguzi wa Mwisho

Angalia Pia
Sudan
Siasa ya Sudan
Orodha ya Watawala Wakoloni wa Sudan
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Sudan
Orodha ya Marais wa Serikali ya Kusini mwa Sudan
Orodha ya viongozi
Jamii:Serikali ya Sudan
Jamii:Historia ya Sudan
Sudan
!
Jamii:Sudan kuhusiana orodha
Kriketi

Question: Je,mchezo wa kriketi iligunduliwa na nani?


Kriketi   (ing. Cricket, tamka krikit) ni aina ya michezo ya timu inayopendwa hasa katika nchi zenye urithi wa utamaduni wa Uingereza kama vile nchi za Jumuiya ya Madola (Australia, Uhindi, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh, Afrika Kusini au New Zealand na mengine) na katika nchi kadhaa ina sifa ya kuwa mchezo wa kitaifa.
Kriketi ni mchezo kati ya timu mbili unaoendelea kwa zamu kati yao. Kwa kawaida kila timu huwa na zamu 1 au 2.
Wanacheza kwenye uwanja mwenye sehemu mbili:
mstatili  unaoitwa „cricket pitch“ mwenye urefu wa mita 20.12 (yard 22) na upana wa mita 3.05 (futi 10)
pitch hii iko ndani ya uwanja  usio na vipimo maalumu, kwa kawaida mwenye umbo la mviringo au yai mwenye kipenyo cha  mita 137 hadi 150.
Kila upande wa mstatili wa  „pitch“  kuna mafimbo matatu yaliyowekwa katika ardhi yanayobeba mafimbo madogo juu yao. Uundaji huu huitwa „wiketi“. 
Timu moja inapelekea mwanamichezo mmoja mbele anayetupa mpira mdogo. Timu nyingine inamsimamija mpiganaji fimbo dhidi yake anayejaribu 
Kila timu huwa na zamu ya kutupa mpira mdogo kwa wiketi ilhali timu nyingine inajaribu kutetea wiketi kwa kurudisha mpira kwa kuipiga kwa fimbo.  Wale wanaotupa  mpira hupeleka wachezaji 11 uwanjani wanaitwa “bowler”. 
Wale wa timu yingine wanaojaribu kurudisha mpira kwa kuupiga kwa fimbo waitwa “batter” au “batsman” wanapeleka wachezaji 2 tu (wengine wanaingia kwenye zamu ujao). 
Mwanzoni washambulizi wa “bowler” yaani wanaotupa mpira wako karibu na wiketi upande mmoja. Akina “batter” wa timu nyingine wako mmoja-mmoja kila upande karibu na wiketi.
Mtupa mpira analenga mpira kwa wiketi.  Mpiga fimbo anajaribu kugonga mpira na kuirudisha. Akifaulu wachezaji wa timu nyingine wanakimbia kukamata mpira, kuushika na kuutupa tena kwa wiketi. Katika muda ambako wanafuata mpira uliopo mbali na “pitch” mpiganaji anaweza kukimbia kwa wiketi nyingine na kurudi tena, na kurudia yote wakichelewa kurudisha mpira. Kila mbio baina ya wiketi inaleta maksi kwao.
Wakati mchezaji wa mabowler amekamata mpira anairusha kwa batter upande mwingine. Kuna sheria namna gani kurusha mpira. 
Wakati mpiga fimbo anakosea anatoka,  na mchezaji mwingine wa timu yake anaingia kama mpiganaji.  Baada ya mabadiliko 10 zamu inakwisha, na timu zinabadilishana kazi.


Jamii:michezo
Tatyana Ali

Question: Baba wa rais wa Panama ni nani?


Tatyana Marisol Ali (amezaliwa tar. 24 Januari 1979) ni mwigizaji wa filamu na mwimbaji wa muziki wa R&B kutoka nchini Marekani. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama  Ashley Banks kutoka katika ucheshi wa Fresh Prince of Bel-Air, aliokuwa anaigiza na Will Smith.
Wasifu
Maisha ya awali
Ali alizaliwa mjini Long Island, New York, Marekani, ni binti wa Sonia, mwuguzi, na Sheriff Ali, askari mpelelezi. Mama yake ni mzaliwa wa Panama na baba yake ni mhindi asilia kutoka Trinidad na Tobago. Ali pia ana wadogo zake wa kike wawili, mmoja anaitwa Anastasia mwingine anaitwa Kimberly. Ali ni mwongeaji mzuri wa Kiingereza na Kihispania.
Tatyana alipata elimu yake ya sekondari katika shule ya Marymount High School iliyopo magharibi mwa Los Angeles, California, na Buckley School iliyopo Sherman Oaks, Los Angeles, California. Mnamo mwaka wa  2002, Ali alihitimu Chuo Kikuu cha Harvard (Harvard University) na kupata digrii ya sayansi ya jamii.
Filamu alizoigiza Ali

Almbamu alizotoa
Kiss the Sky (1998)
The Light (2007)
Nyimbo maarufu
"Daydreamin'" - #5 US, #6 UK
"Boy You Knock Me Out" (Akishirikiana na Will Smith) - #3 UK
"Everytime" - #20 UK
"It's All Right"/"Somebody Loves You" - Bado kutolewa.
Marejeo

Viungo vya nje
 on IMDb





Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Karl Friedrich Benz

Question: Mafuta ya petroli iligunduliwa na nani?


Karl Friedrich Benz alizaliwa tar. 25 Novemba 1844 akiitwa Karl Friedrich Michael Vaillant huko Mühlburg / Karlsruhe Ujerumani wa Kusini Magharibi. Baada ya kumzaa mamake Josephine Vaillant akaolewa na babake Johann Georg Benz. Hivyo akaitwa Karl Friedrich Michael Benz lakini baadaye akajiita Carl Friedrich Benz.
Alikuwa mhandisi Mjerumani mwenye sifa ya kuwa alitengeza motokaa ya kwanza au gari la kwanza lililotumia nguvu ya nishati ya petroli.
Mwaka 1864 alichukua digri ya uhandisi, mw. 1871 alianzisha kampuni yake ya kwanza. Hapo alitengeneza injini ya petroli ya mapigo mawili mwaka 1878/79 aliyoendeleza kuwa injini ya mapigo manne. Benz hakuwa mhandisi wa kwanza kutengeneza injini za aina hii, Mjerumani mwenzake Nikolaus Agosti Otto aliwahi kuchukua hataza ya injini ya mapigo manne mwa. 1876. Injini za aina hii zilifanya kazi viwandani vikiendesha mashine mbalimbali.
1886 Benz alikuwa mtu wa kwanza aliyeweka injini ya petroli kwa gari. Gari lake la kwanza lilikuwa na magurudumu matatu yenye nguvu-farasi 0.8. Mke wake Bertha Benz alifanya safari kubwa ya kwanza kwa gari hili kwa umbali wa km 89 kutoka Mannheim kwenda Pforzheim (yote Ujerumani wa Kusini Magharibi). Alipoishia petroli alipaswa kuinunua katika duka ya madawa kwani hapakuwapo na kituo cha petroli bado.
Benz aliendelea kutengeneza gari lenye magurudumu manne. Kwa jina la "Velo" lilikuwa motokaa ya kwanza iliyotengenezwa kwa wingi duniani.
Benz aliona kupanuka kwa biashara yake watoto wake wakiendelea kuendesha makampuni yake. Mwaka 1926 kampuni ya Benz iliunganishwa na kampuni ya Gottlieb Daimler kwa jina la "Daimler-Benz".
Karl Benz aliaga dunia tar. 4 Aprili 1929.

Carl Benz‘ workshop in Mannheim/Germany
Gari la kwanza la Benz lenye magurudumu matatu
Engine of the Benz Patent Motorwagen
The world’s first drivers‘ licence, issued to Carl Benz on 1 Agosti 1888
Automuseum Dr. Carl Benz in Ladenburg/Germany
Carl and Bertha Benz
Official sign of Bertha Benz Memorial Route, commemorating the world's first long distance journey with a Benz Patent Motorwagen in 1888
The World’s first Filling-Station, the City Pharmacy in Wiesloch/Germany

Viungo vya Nje


Jamii:Waliozaliwa 1844
Jamii:Waliofariki 1929
Jamii:Watu wa Ujerumani
Diskografia ya Tupac Shakur

Question: Tupac Shakur alizaliwa mwaka upi?


Hii ni diskografia ya Tupac Shakur, rapa kutoka nchini Marekani. Kumepata kutolewa albamu takriban kumi na moja; nne zilitolewa kabla ya kifo cha Shakur mnamo Septemba 13, 1996 na saba zilitolewa baada ya kifo chake, ya kwanza ikiwa The Don Killuminati: The 7 Day Theory ilitolewa mnamo Novemba 5, 1996 (ijapokuwa albamu ilikamilika kabla hata Shakur hajafa). Tupac Shakur ameuza nakala za rekodi milioni 75 kwa hesabu ya dunia nzima,[1][2][3] [4]
Albamu zake
Albamu za Studio

Albamu za katika maukumbi

Albamu za kompilesheni

Albamu za Remix

Albamu za vibwagizo

Albamu zingine

Single zake
Akiwa kama msanii kiongozi

C.  Double-A-Side in the U.S.
Single za kushirikishwa

Nyimbo zingine zilizoshika chati

Akiwa kama msanii wa kushirikishwa

A.  haijashika chati kwenye Hot 100 au Hot R&B/Hip-Hop (Billboard sheria zao wakati huo zilikuwa zianakataza nyimbo ambazo hazijatolewa kama single kushika chati). Chati zilizoorodheshwa hapa ni zile zilizotamba kwenye  Hot 100 Airplay na Hot R&B/Hip-Hop Airplay.
Alimouza sura

Matoleo ya DVD/video

Muziki wa video

Tazama pia
Diskografia ya Outlawz
Marejeo



Jamii:Diskografia za hip hop
Jamii:Tupac Shakur
Jamii:Diskografia ya wasanii wa Marekani
Jamii:Diskografia
Kenge

Question: Burukenge iko katika spishi gani ya wanyama?


Kenge au uru ni wanyama wafananao na mamba wadogo katika familia ya juu Varanoidea. Wana mwili mwembamba, miguu mirefu na mkia mrefu.
Mwainisho
Familia ya juu: Varanoidea
Familia: Helodermatidae
Jenasi: Heloderma
Familia: Lanthanotidae
Jenasi: Lanthanotus
Familia: Palaeovaranidae
Jenasi: †Palaeovaranus – Kabla ya historia
Familia: Varanidae
Jenasi: †Iberovaranus – Kabla ya historia
Jenasi: †Ovoo – Kable ya historia
Jenasi: †Saniwa – Kabla ya historia
Jenasi: Varanus
Nusujenasi: Empagusia
Nusujenasi: Euprepiosaurus
Nusujenasi: Odatria
Nusujenasi: Papusaurus
Nusujenasi: Philippinosaurus
Nusujenasi: Polydaedalus
Nusujenasi: Psammosaurus
Nusujenasi: Soterosaurus
Nusujenasi: Varaneades
Nusujenasi: Varanus
Spishi za Afrika
Nusujenasi Polydaedalus
Varanus albigularis, Kenge-mawe (Rock monitor)
Varanus a. albigularis, Kenge Koo-jeupe Kusi
Varanus a. angolensis, Kenge wa Angola
Varanus a. microstictus, Kenge Koo-jeupe Mashariki
Varanus a. ionidesi, Kenge Koo-jeusi
Varanus exanthematicus, Kenge-savana (Savannah monitor)
Varanus niloticus, Mburukenge (Nile monitor)
Varanus stellatus, Mburukenge Magharibi (Wester African Nile monitor)
Nusujenasi Psammosaurus
Varanus griseus, Kenge-jangwa (Desert monitor)
Picha

Kenge koo-jeupe kusi
Kenge koo-jeupe mashariki
Kenge-savana
Mburukenge
Kenge-jangwa


Helodermatidae (Gila monster Heloderma suspectum)
Lanthanotidae (Earless monitor lizard Lanthanotus borneensis)
Varanidae (Komodo dragon Varanus komodoensis)


Jamii:Mijusi
Musuli

Question: Je, mwanadamu ana takriban mishipa mingapi?


Misuli [1]  ni sehemu ya mwili wa wanyama na binadamu inayowezesha mwendo wa viungo vyake.  misuli inaundwa na tishu ya pekee yenye uwezo wa kujinywea na kulegea. Wakati wa kujinywea huwa mifupi zaidi. Kwa njia hii misuli inayounganishwa na mifupa ya mkono au mguu huleta mwendo wa viungo hivi.

Aina za musuli
Misuli hutofautishwa kwa namna mbalimbali:
kama ni misuli ridhia inayoendeshwa kwa hiari maana tunaamua kuzinywea au kuzilegeza (kama misuli ya kusogeza mkono) au misuli sihuria inayoendeshwa bila hiari (kama misuli inayoendesha mwendo wa utumbo)
kufuatana na umbo na muundo wa misuli kama ni misuli milia (striped muscle) au misuli myororo (smooth muscle)
Mara nyingi hutofautishwa namna tatu za misuli:
misuli kiunzi iinayounganishwa na mifupa kwa ukano. Hii misuli inasababisha mwendo wa mifupa ya viungo na kuendeshwa kwa ridhia ya mtu kwa hiyo inaitwa pia misuli ridhia.  Katika mwili wa mwanaume  wastani  hii misuli kiunzi ni takriban asilimia 42 ya masi ya mwili wake; kwa mwili wa  mwanamke wa wastani hii misuli ni 36 % ya masi ya mwili.  Hiyo ndiyo  sababu ya kwamba kwa wastani wanaume wana nguvu kuliko wanawake.
misuli msisima ambayo haiunganishwi na mifupa na kuendesha mwendo wa viungo vya ndani vya mwili kama utumbo, mapafu, mizizi ya nywele au mishipa ya damu. Misuli hii hiongozwi kwa ridhia huitwa misuli sihuria.
misuli ya moyo ni misuli sihuria lakini kwa umbo hufanana zaidi na misuli  kiunzi. Wakati misuli hii inajikaza inasukuma damu kwenda mishipa ya damu upande moja na ikilegea upande mwingine kupokea damu kutoka mishipa.
Misuli milia
Misuli ya kiunzi na moyo huitwa pia "misuli milia" kutokana na milia inayoonekana usoni mwao. Milia hii inatokana na muundo wa misuli hii inayofanywa na vinyuzi virefu vya rangi mbili vinavyopangwa taratibu katika misuli na kuonyesha milia meupe na mekundu kwa kubadilishana. Vinyuzi vyekundu ni protini za kiaktini na vinyuzi vyeupe ni protini kimiosi.
Muundo wa misuli
Misuli inaundwa na seli za pekee zenye uwezo wa unyweo. inatekeleza unyweo baada ya kupokea kiamshi kupitia neva. Kiamshi ni mshtuko wa umeme unaopitishwa kutoka seli kwenda seli nyingine. 
Seli za misuli huwa na protini za kiaktini na kimiosini. 
Unyweo wa misuli
Wakati misuli inapokea kiamshi kutoka neva nafasi katika utando wake inapitisha kalsi na kalsi inasababisha aina mbili za protini kuingiliana hivyo kufupisha urefu wa misuli.
Jinsi ya kuunda misuli
Anza polepole. Kuunda misuli huchukua muda mrefu na haifai ujiweke presha kupata misuli kwa muda mfupi.
Kuwa na mpango na mikakati unayofuata ili kuweza kuifikia kama vile mipango ya wakati wa kufanya mazoezi, kuinua chuma au kula.
Chakula kina maana sana katika misuli haswa protini ambayo wafaa uile kwa wingi. Maji pia ni muhimu kwa umetaboli.
Fuata mikakati uliyopanga na usife moyo hata usipoona matokeo kwa haraka.
Marejeo

Viungo vya nje
Jumuiya

Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya (kwa Kiingereza: Commonwealth) kwa asili ya neno ni eneo la nchi lililotengwa kwa ajili ya utawala ndani ya dola fulani. Baadaye hutumiwa pia kwa muungano wa nchi kwa ajili ya malengo zilizo nayo pamoja.
Mifano
Baadhi ya mifano ya jumuiya ni:
Jumuiya ya Madola
Jumuiya ya Afrika ya Mashariki
Jumuiya ya Nchi Huru
Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya
Jumuiya ya Nchi za Kiarabu
Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani

Marekani
Nchini Marekani majimbo manne tu huitwa Commonwealth:
Commonwealth of Kentucky
Commonwealth of Massachusetts
Commonwealth of Pennsylvania
Commonwealth of Virginia