khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Mkoa wa Dar es Salaam

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Dar es Salaam hadi Moro?








Dar es Salaam ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana na Mkoa wa Pwani pande zote barani na Bahari ya Hindi upande wa mashariki. 
Eneo la mkoa ni jiji la Dar es Salaam ambalo ndilo kitovu cha shughuli za biashara (na za utawala, kwa kiasi fulani) nchini Tanzania, na ni kati ya majiji yanayokua haraka zaidi duniani. 
Ni km² 1,800 pamoja na visiwa vidogo 8 na eneo la bahari kati ya pwani na visiwa hivi. Eneo la nchi kavu pekee ni km² 1,393.
Kuna wilaya tano: Kinondoni (wakazi 1,775,049), Ilala (wakazi 1,220,611) na Temeke (wakazi 1,368,881) ambazo zimeongezewa Kigamboni na Ubungo. Kila moja inaangaliwa kama mji. Takwimu hizi ni za mwaka 2012, kwa ujumla idadi ya wakazi ilikuwa 4,364,541. 
Wakazi asili wa eneo la mkoa walikuwa Wazaramo pamoja na makabila madogo kama vile Wandengereko na Wakwere. Kutokana na kukua na kupanuka kwa jiji kuna makabila yote.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Ilala	:	mbunge ni 	Mussa Azzan Zungu	(CCM)
Kawe	:	mbunge ni 	Halima Mdee	(Chadema)
Kibamba	:	mbunge ni 	John John Mnyika	(Chadema)
Kigamboni	:	mbunge ni 	Faustine Ndugulile	(CCM)
Kinondoni	:	mbunge ni 	Maulid Mtulia	(CCM)
Mbagala	:	mbunge ni 	Issa Ally Mangungu	(CCM)
Segerea	:	mbunge ni 	Bonna Mosse Kaluwa	(CCM)
Temeke	:	mbunge ni 	Abdallah Mtolea	(CUF)
Ubungo	:	mbunge ni 	Saed Kubenea	(Chadema)
Ukonga	:	halina mbuge kwa sasa.
Tazama pia
Orodha ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam
Kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Viungo vya nje

Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.
Taasisi ya Taaluma za Kiswahili

Question: Je,chuo kikuu kongwe zaidi nchini Tanzania ni ipi??

Taasisi ya Taaluma za Kiswahili (TATAKI) ni idara ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Tanzania.  Taasisi hii ni miongoni mwa taasisi kongwe za lugha nchini Tanzania. Madhumuni yake yakiwa ni kusimamia usanifishaji na maendeleo ya lugha ya Kiswahili. Hadi mnamo mwaka 2009 taasisi hii ilijulikana zaidi kwa jina la  TUKI au "Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili".    
Historia yake
Ilianzishwa mnamo mwaka 1930 kama Inter-territorial Language (Swahili) committee ya Nchi za Afrika ya Mashariki, baadaye ikaitwa Kamati ya Kiswahili ya Afrika Mashariki. Mnamo mwaka 1964 kamati ilifanywa kuwa Sehemu ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaamu. Baadaye ikaitwa Chuo cha Uchunguzi wa Lugha ya Kiswahili. Tangu 1970 kimepewa jina la Taasisi ya Uchunguzi wa Lugha ya Kiswahili. Mwaka 2009, TUKI iliungana na iliyokuwa Idara ya Kiswahili ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na kuunda Taasisi kubwa zaidi inayoitwa Taasisi ya Taaluma za Kiswahili - TATAKI
Majukumu
Mwanzoni, Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili ni taasisi ya utafiti ilipewa jukumu la kutafiti nyanja zote za lugha ya Kiswahili, fasihi na utamaduni, na kuchapisha matokeo ya utafiti huo. Hivyo pamoja na BAKITA (Baraza la Kiswahili Tanzania) TUKI ndiye mlinzi wa usanifu wa lugha ya Kiswahili katika Tanzania.
Baada ya kuungana na Idara ya Kiswahili, sasa TATAKI inafundisha Isimu, Fasihi na Historia ya Lugha ya Kiswahili katika Shahada za Awali, Mahiri na Uzamivu.
Kazi yake
Kutafiti na kuchapisha matokeo ya utafiti katika nyanja mbalimbali za Lugha, Isimu na Fasihi ya Kiswahili, TATAKI inasimamia Tafsiri na Ukalimani. Inafundisha Kiswahili kama lugha ya pili hasa kwa wageni kutoka nje ya ulimwengu wa Waswahili na kuendeleza utungaji wa Kamusi mbalimbali zinazohusiana na Kiswahili.
Kati ya kamusi hizi ni 
Kamusi ya Kiswahili Sanifu,
Kamusi ya Kiingereza -Kiswahili,
Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza,
Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha,
Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia
Kamusi ya Sheria
Kamusi ya Biashara na Uchumi
Kamusi ya Tiba
Kamusi Asisi ya Kiingereza - Kiswahili - Kiarabu
Kamusi ya Biolojia Fizikia na Kemia
TUKI imehariri toleo la Kiswahili la "Historia Kuu ya Afrika" iliyotungwa na kamati ya wataalamu ya UNESCO.
Viungo vya nje



Jamii:Kifupi
Dr. Dre Presents the Aftermath

Question: Je,albamu ya The Aftermath ina nyimbo ngapi?

Main Page

Dr. Dre Presents: The Aftermath ni albamu ya kompilesheni ambayo imetolewa na kutayarishwa na rapa na mtayarishaji wa Kimarekani, Dr. Dre. Albamu ilitolewa mnamo tar. 26 Novemba, 1996, wiki moja baada ya kutolewa kibao chake kikuu cha "East Coast, West Coast, Killas" akiwa na Group Therapy. Albamu hii ilikuwa ya kwanza ya Dre baada ya kuondoka Death Row Records, na lilikuwa toleo lake la kwanza tangu kuanzishwa kwa studio yake mpya iliyokwenda kwa jina la Aftermath Entertainment. 
Licha ya jina la Dr. Dre kuwa katika albamu, na kutunukiwa platinum,[1] imepokea  tahakiki mchanganyiko na haikuwa miongoni mwa matoleo ya mwaka yenye mafanikio makubwa kibiashara. Baadaye albamu ilifuatiwa na kibao chake cha pili kilichoimbwa na Dr. Dre peke yake "Been There, Done That".
Orodha ya nyimbo
No.TitleWriter(s)SampuliLength1."Aftermath (Intro)" (imeimbwa na RC and Sid McCoy)Dr. Dre, Mel-Man2."East Coast/West Coast Killas" (imeimbwa na Group Therapy - B-Real, KRS-One, Nas, RBX - akishirikiana na Dr. Dre & Scarface)Dr. Dre, Stu-B-Doo, Stocks McGuireQuincy Jones - "Ironside"3."Shittin' on the World" (imeimbwa na D-Ruff, Hands-On and Mel-Man)Dr. Dre, Mel-ManThe Fuzz - "I Love You For All Seasons"4."Blunt Time" (imeimbwa na RBX)Dr. Dre, Stu-B-DooQuincy Jones - "Summer In The City"5."Been There, Done That" (imeimbwa na Dr. Dre)Bud'da, Dr. Dre6."Choices" (imeimbwa na Kim Summerson)Ewart A. Wilson, Jr., Floyd Howard, Glen MosleyIsaac Hayes - "Look of Love"7."As the World Keeps Turning" (imeimbwa na Cassandra McCowan, Mike Lynn, Flossy P and Stu-B-Doo)Flossy P, Chris "The Glove" Taylor8."Got Me Open" (imeimbwa na Hands-On akishirikiana na Dr. Dre)Bud'daReal Live akishirikiana na K-Def & Larry O - "Real Live Shit"9."Str-8 Gone" (imeimbwa na King Tee)Bud'da10."Please" (imeimbwa na Maurice Wilcher and Nicole Johnson)Maurice Wilcher11."Do 4 Love" (imeimbwa na Jheryl Lockhart)Bud'daHeath Brothers - "Smiling Billy Suite Pt. 2"12."Sexy Dance" (imeimbwa na Cassandra McCowan, Jheryl Lockhart and RC)Bud'da, Dr. Dre13."No Second Chance" (imeimbwa na Who'z Who)Rodney Duke, Rose Griffin14."L.A.W. (Lyrical Assault Weapon)" (imeimbwa na Sharief)Stu-B-Doo15."Nationowl" (imeimbwa na Nowl)Bud'da16."Fame" (imeimbwa na Jheryl Lockhart, King Tee and RC)Dr. Dre, Chris "The Glove" TaylorDavid Bowie - "Fame"
Nafasi za chati

Vibao vyake

Marejeo




Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Bud'da
Jamii:Albamu za Dr. Dre
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Dr. Dre
Jamii:Albamu za 1996
Jamii:Albamu za Aftermath Entertainment
Soukous

Question: Nani mwanzilishi wa mziki wa aina ya rhumba?


Soukous (pia inajulikana kama Lingala au rumba la Kikongo) ni jina la kutaja aina maarufu ya muziki wa dansi ambao umetoka katika Kongo katika miaka ya 1940, hasa ulitokana na athira ya Cuban son. Mtindo huu ulianza kupata umaarufu zaidi katika miaka ya 1960 na 70.
Soukous hufahamika kama Lingala nchini Tanzania, Kenya, na Uganda hasa kwa sababu mashairi yake huimbwa kwa lugha ya Kilingala. Huko nchini Zambia na Zimbabwe, ambapo muziki wa Kikongo napo upo maarufu, bado huitwa kwa jina la rumba. Leo hii, unashikisha mitindo mingine kama vile kwasa kwasa na muziki wa kasi juu wa zouk. 
Historia
Tazama pia
Orodha ya wanamuziki wa Soukous
Sebene
Muziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Muziki wa Afrika
Marrabenta
Marejeo

Bibliografia


Viungo vya Nje
 at Curlie





Jamii:Muziki
Mfereji wa Suez

Question: Je bahari ya Shamu ina urefu gani?


Mfereji wa Suez (Kiarabu: قناة السويس, qanā as-suways) ni mfereji mubwa nchini Misri. 
Mahali pake
Unaunganisha Bahari ya Mediteranea na Bahari ya Shamu hivyo na Bahari Hindi. 
Mfereji uko upande wa magaribi ya rasi ya Sinai. Urefu wake ni 163 km na upana ni kuanzia 300m. 
Unaanza mjini Port Said (Būr Sa'īd) upande wa Mediteranea na kuishia mjini Suez (al-Suways) upande wa Bahari ya Shamu.
Historia
Ilijengwa kati ya 1859 na 1869 na kampuni ya kifaransa. 
Kuna mifereji mbalimbali iliyotangulia hapa kuanzia karne ya 14 KK hadi wakati wa Waarabu katika karne ya 8 BK. Lakini yote haikudumu kwa sababu ya matatizo ya kuondoa mchanga mara kwa mara kwa mitambo iliyopatikana zamani. Tena katika mifereji ya zamani ilikuwa serikali ya MIsri tu iliyotaka kurahisisha usafiri na ubebaji wa mizigo.
Tangu kupatikana kwa meli ya kisasa idadi ya meli kati ya Ulaya na Asia iliongezeka sana katika kare ya 19. Zote zilipaswa kuzunguka Afrika yote au kuondoa mizigo na abiria upande wa mediteranea na kuyasafirisha yote hadi Suez. Hivyo ilikuwa jitihada ya kimataifa yaliyoleta mfereji wa kisasa.
Meli ya kwanza ilipita mfereji mpya tar. 17 Februari 1867. Mtungaji muziki Giuseppe Verdi aliandika opera yake Aida hasa kwa nafasi hii.
Umuhimu wa mfereji wa Suez
Mfereji umeharakisha na kurahisisha usafiri kati ya Ulaya, Asia na Afrika ya Mashariki. Zipatao meli 15,000 zinapita kwenye mfereji kila mwaka.
Mafanikio ya mfereji wa Suez yalihamasisha mianzo ya Mfereji wa Panama.
Kutaifishwa kwa mfereji 1956
Mfereji ulikuwa mali ya Compagnie universelle du canal maritime de Suez au ampuni ya mfereji wa Suez na hisa zake zilikuwa mkononi mwa serikali za Ufaransa na Uingereza. 
Mwaka 1956 serikali ya Misri chini ya rais Gamal Abdel Nasser ilitaifisha mfereji na tendo hili likasababisha vita ya Suez ya 1956 ambako Uingereza, Ufaransa na Israel zililazimishwa na mataifa makubwa kujiondoa katika Misri baada ya uvamizi wao.
Jamii:Jiografia
Jamii:Usafiri wa maji
Jamii:Misri
Jamii:Mediteranea
Jamii:Bahari ya Shamu
TAZARA

Question: Je, nchi ya Tanzania ina treni ya umeme?

TAZARA (Tanzania Zambia Railway) ni shirika ya reli ya pamoja ya nchi za Zambia na Tanzania. Inaunganisha bandari ya Dar es Salaam nchini Tanzania na kituo cha New Kapiri Mposhi iliyopo kwenye njia ya reli kati ya Lusaka na Kitwe kwenye ukanda wa shaba wa Zambia.

thumbnail|Treni ya TAZARA kwenye kituo cha Mlimba

thumbnail|Kituo cha TAZARA huko Ifakara
Njia ya TAZARA
Njia ya TAZARA ina urefu wa kilomita 1,860. Njia ya reli ina upana sawa na reli za Zambia na Afrika Kusini lakini ni tofauti na njia za Reli ya Tanzania hivyo treni na magari hayawezi kutumiwa pande zote nchini Tanzania. 
Reli ilianza kazi yake mwaka 1976 kwa mashine 120 lakini sasa ziko 30 pekee hasa za makampuni za Krupp na General Electric. Mashine asilia za Kichina haziendi tena.
Idadi ya mabehewa inazidi 2,000 kuna mabehewa 100 za abiria. Kwa jumla utunzaji wa njia, mebehewa na mashine ilikuwa tatizo katika historia ya TAZARA.
Vituo muhimu vya TAZARA ni pamoja na:
Dar es Salaam
Kidatu (kiungo na Shirika ya Reli Tanzania kwenda Kilosa na Dodoma)
Ifakara
Mlimba
Makambako
Mbeya
Tunduma (Tanzania)
Kasama (Zambia)
Mpika
Serenje
New Kapiri Mposhi - kiungo na Reli ya Zambia
Muda wa safari kwa treni ya haraka ni masaa 40, takriban 25 upande wa Tanzania na takriban 15 upande wa Zambia. Kwa jumla mwendo wa treni ni polepole sana.

Shabaha ya mradi wa kujenga TAZARA
Ukaguzi wa awali wa njia ya reli ulianza mwaka 1968. Hatua hii ilikuwa kutazamia mahali ambapo reli itapita. Ujenzi wa reli ya TAZARA iliuanza  kuanzia mwaka 1970 hadi 1976 Julai na Jamhuri ya Watu wa China kama zawadi kwa mataifa ya Zambia na Tanzania. Ujenzi ulitekelezwa na wafanyakazi Wachina zaidi ya 20,000. 
Shabaha ya mradi ilikuwa hasa kisiasa ililenga kuanzisha usafiri kwa ajili ya shaba ya Zambia usiotegemea mabandari ya Afrika Kusini na Msumbiji. Msumbiji wakati ule ilikuwa koloni ya Ureno na Afrika Kusini ilitawaliwa kwa mfumo wa apartheid (siasa ya ubaguzi wa rangi). Zambia chini ya serikali ya Kenneth Kaunda iliunga mkono upinzani dhidi ya apartheid na ukoloni ikaona aibu ya kutegemea nchi hizi kiuchumi. China ilitaka kuimarisha msimamo kati ya mataifa huru ya Afrika ikajitolea kujenga reli kwa kuipa Zambia njia nyingine ya kufikia bahari.
Viungo vya Nje

Jamii:Reli za Afrika
Jamii:Usafiri wa Tanzania
Jamii:Zambia
All

Question: Je,Dk. John Robert Ouko alikuwa katika chama gani cha kisiasa?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Orodha ya wakuu wa nchi ya Gabon

Question: Nani alikuwa rais wa kwanza wa Gabon?







Gabon
This article is part of a series on the
politics and government of
Gabon
Constitution
Human rights
Government
President
Ali Bongo Ondimba
Vice President
Pierre Claver Maganga Moussavou
Prime Minister
Julien Nkoghe Bekale
Parliament
Senate
President of the Senate
National Assembly
President of the National Assembly
Administrative divisions
Provinces
Departments
Cantons and communes
Elections
Recent elections
Presidential: 20092016
Parliamentary: 20112018
Political parties
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Abdu Razzaq Guy Kambogo

Diplomatic missions of / in Gabon

Passport
Visa requirements
Visa policy

Other countries
Atlas
vt
Makala hii inataja waliokuwa wakuu wa nchi ya Gabon kwa kufuatana na utaratibu wa nchi hiyo.
Orodha ya Wakuu wa Nchi wa Gabon

(Tarehe zilizo katika mlalo inaashiria uendelezo wa kiofisi usiopingika)

Vyanzo

Guinness Book of Kings Rulers & Statesmen, Clive Carpenter, Guinness Superlatives Ltd
African States and Rulers, John Stewart, McFarland
Tazama pia
Gabon
Wakuu wa Serikali ya Gabon
Wakuu wa Kikoloni wa Gabon


Gabon
Mexico (mji)

Question: Mji mkuu wa Mexiko unaitwaje?



Jiji la Meksiko (kwa Kihispania: Ciudad de México) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa nchi ya Mexiko. 
Uko kwenye nyanda za juu za Mexiko kwenye kimo cha m 2000 juu ya UB katika bonde refu linalopakana na milima mirefu. Kati ya milima hii ni volkeno za Popocatepetl na Iztaccihuatl na nyororo ya Sierra Nevada.
Mji wa Mexiko ni pia mkoa wa kujitegemea, huitwa mara nyingi na Wamexiko wenyewe "Mexico DF" au kwa kifupi "DF" (DF = Distrito Federal, Mkoa wa Shirikisho), lakini tangu mwaka 2016 unaelekea kujitegemea zaidi kiutawala.
Idadi ya wakazi ni milioni 9, lakini pamoja na mitaa ya karibu idadi inafikia karibu milioni 20.4. Ni kati ya miji mikubwa kabisa duniani.
Historia
Tenochtitlan
Historia ya mji ilianza mwaka 1325. Wakati ule kikosi cha Azteki wahamiaji walifika kwenye ziwa la Texcoco na kujenga makao kwenye kisiwa ziwani wakauita mji "Tenochtitlan".
Kuna hadithi ya kale juu ya kuundwa kwa Tenochtitlan ambao ni mji wa Kiazteki uliotangulia Mexiko City.
Zamani ile Waazteki waliishi maisha ya kuhamahama na kutafuta mahali pa kujenga mji wa kudumu. Mungu wao Huitzilopochtli aliwaambia wamtafute anayekalia mpungate (kakati) na kushika nyoka. Mpungate utapatikana kwenye mwamba katika kisiwa ziwani. Hadithi yaendelea kusema ya kwamba baada ya matembezi ya miaka 200 walikuta ziwa la Texcoco penye mwamba na mpungate. Walipokaribia tai aliyeshika nyoka akaketi kenye mpungate huu.
Baada ya kupokea ishara hiyo waliunda mji wao wa Tenochtitlan uliokuwa baadaye mji mkuu wa Dola la Azteki. Ulikuwa na wakazi 300,000 wakati wa kufika kwa Wahispania mwaka 1519.
Mwaka 1519 alifika Mhispania Hernan Cortez pamoja na jeshi la askari 450. Baada ya kupokewa vizuri na mfalme wa Azteki Montezuma walimkamata kama mfungwa na kuchukua dhahabu kutoka mahekalu. 
Wenyeji wa mji waliwashambulia na kuua Wahispania wengi. Cortes aliweza kukimbia akarudi na jeshi jipya akaweza kuteka mji tarehe 13 Agosti 1521 na kuuharibu kabisa.
Mji wa Mexiko
Wahispania walianzisha mji mpya juu ya maghofu ya mji wa kale. Makanisa yalijengwa mahali pa mahekalu ya kale. 
Tangu mwaka 1525 mji wa Mexiko ulikuwa mahali pa serikali ya nchi, tangu 1535 mji mkuu wa "Ufalme Mdogo wa Hispania Mpya". Makoloni ya Hispania ya Guatemala, Kuba, Florida na hata Ufilipino katika Asia yalitawaliwa kutoka hapa.
Mji ulikuwa mji mkuuwa wa nchi huru tangu 1821.  
Katika karne ya 20 ilikua haraka sana.

Jamii:Mexiko
Jamii:Miji ya Olimpiki
Jamii:Miji Mikuu Amerika

Jamii:Historia ya Mexiko
Juice (kibwagizo)

Question: Je,nani mwandishi wa filamu ya Juice?

Main Page

Juice ni jina la kutaja kibwagizo cha igizo la filamu ya uhalifu iliyotoka mwaka wa 1992, Juice. Kilitolewa mnamo tar. 31 Desemba, 1991 kupitia studio za MCA Records na hasa humu kuna ngoma za hip hop tu. Kibwagizo hiki kilipata mafanikio, kwa kushika #17 kwenye chati za Billboard 200 na #3 kwenye chati za Top R&B Albums na kuingiza vibao vikali ninne kwenye chati "Uptown Anthem", "Juice (Know the Ledge)", "Don't Be Afraid" na "Is It Good to You". Juice ilituzwa hadhi ya dhahabu na RIAA mnamo Machi 4, 1992.
Orodha ya nyimbo
"Uptown Anthem" – 3:03 (Naughty by Nature)
"Juice (Know the Ledge)" – 4:00 (Eric B. & Rakim)
"Is It Good to You" – 4:17 (Teddy Riley & Tammy Lucas)
"Sex, Money & Murder" – 2:49 (MC Pooh)
"Nuff Respect" – 2:57 (Big Daddy Kane)
"So You Want to Be a Gangster" – 4:05 (Too Short)
"It's Going Down" – 4:12 (EPMD)
"Don't Be Afraid" – 5:18 (Aaron Hall)
"He's Gamin' on Ya'" – 3:35 (Salt-n-Pepa)
"Shoot 'Em Up" – 3:38 (Cypress Hill)
"Flipside" – 4:24 (Juvenile Committee)
"What Could Be Better Bitch" – 3:01 (Son of Bazerk)
"Does Your Man Know About Me" – 5:11 (Rahiem)
"People Get Ready" – 4:00 (Brand New Heavies & N'Dea Davenport)
Jamii:Vibwagizo vya 1991
Jamii:Vibwagizo vya filamu
Kikohozi kikuu

Question: Bakteria inayosababisha kikohozi kikuu inaitwa aje?



Kikohozi kikuu, au kikohozi cha siku 100, ni ugonjwa unaosababishwa na bakteria.[1][2] Mwanzoni, dalili huwa sawa na za mafua ya kawaida ambapo mtu huwa na mafua, homa na kikohozi cha kiwango kidogo. Dalili hizi kisha hufuatiwa na vipindi vya kikohozi kikali kwa wiki kadhaa. Sauti kali ya “whoop” inaweza kutoka kufuatia tukio la kukohoa mtu anapovuta pumzi.[2] Kikohozi hiki kinaweza kudumu kwa zaidi ya siku mia moja au wiki kumi.[3] Mtu anaweza kukohoa sana hadi akatapika, akavunjika mbavu, au akawa mchovu sana kutokana na juhudi za kukohoa.[2][4] Watoto wa chini ya mwaka mmoja wanaweza kuwa na kikohozi kidogo au hata wasiwe nacho na badala yake wawe na vipindi ambapo hawapumui.[2] Kipindi cha kati ya kuambukizwa na kuanza kwa dalili kwa kawaida huwa siku saba na kumi.[5] Ugonjwa huu unaweza kutokea kwa watu waliochanjwa, lakini kwa kawaida dalili huwa hafifu.[2]
Kisababishi na utambuzi
Kifaduro husababishwa na bakteria ya Bordetella pertussis. Kifaduro ugonjwa unaosambazwa hewani unaoenea haraka kwa kikohozi na chafya ya mtu aliyeambukizwa.[6] Watu wanaweza kuwaambukiza wengine kutoka mwanzo wa dalili hadi takriban wiki tatu baada ya kuanza kwa matukio ya kukohoa. Watu wanaotibiwa kwa antibiotiki huwa hawaambukizi wengine baada ya siku tano.[7] Utambuzi hufanywa kwa kuchukua sampuli kutoka kwa sehemu ya nyuma ya pua na koo. Sampuli hii kisha inaweza kuchunguzwa kwa kukuza vimelea au kwa kukuza akala ya DNA.[8]
Kinga na matibabu
Kinga huwa hasa kwa chanjo ya dawa ya chanjo.[9] Chanjo ya kwanza hupendekezwa kati ya wiki sita na nane baada ya kuzaliwa huku vipimo vinne vya dawa vikipeanwa katika miaka miwili ya kwanza baada ya kuzaliwa.[10] Chanjo hii huisha nguvu baada ya muda, hivyo vipimo zaidi hupendekezwa kwa watoto wakubwa na watu wazima.[11] Antibiotiki zinaweza kutumika kuzuia ugonjwa huu katika watu walio katika hatari kubwa ya kuambukizwa ugonjwa huu.[12] Kwa watu walioambukizwa, antibiotiki hufaa ikiwa watazitumia wiki tatu baada ya dalili za kwanza, la sivyo hazina manufaa mengi kwa watu wengi. Katika watoto wa chini ya mwaka mmoja na kina mama wajawazito, antibiotiki hupendekezwa wiki sita baada ya kuanza kwa maambukizi. Antibiotiki zinazotumika hujumuisha erythromycin, azithromycin, au trimethoprim/sulfamethoxazole.[7] Hakuna ushahidi wa kutosha kuhusu manufaa ya matibabu kwa kikohozi hiki.[13] Idadi kubwa ya watoto wa chini ya mwaka mmoja huhitajii kulazwa hospitalini.[2]
Epidemiolojia na historia
Inakadiriwa kwamba kifaduro huwaathiri watu milioni 16 kote duniani kila mwaka.[13] Idadi kubwa ya visa hutokea katika mataifa yanayostawi na watu wa umri wowote wanaweza kuathiriwa[9][13] Mwaka wa 2013, ugonjwa huu ulisababisha vifo 61,000 – vilivyoshuka kutoka vifo 138,000 mwaka wa 1990.[14] Karibu 2% ya watoto wanaoambukizwa wakiwa wa chini ya mwaka mmoja hufa.[4] Maelezo ya mizuko ya ugonjwa huu yalitolewa kwa mara ya kwanza katika karne ya 16. Bakteria inayosababisha ugonjwa huu ilitambuliwa mwaka wa 1906. Chanjo yake ilipatikana katika miaka ya 1940.[5]
Marejeo

Jamii:Magonjwa
Ivan Neville

Question: Je,  Ivan Neville ana albamu ngapi?


Ivan Neville (alizaliwa 19 Agosti 1959,  New Orleans, Louisiana) ni mchezaji wa vyombo vingi vya Muziki, Mwanamuziki, Mwimbaji na Mtunzi wa Nyimbo. Yeye ni mwana wa Aaron Neville na mpwa wa Neville Brothers.
Kazi ya Muziki
Ametoa albamu nne za solo na alikuwa na wimbo uliotia for a katika tamasha za Top 40 Billboardkwa wimbo wake "Not Just Another Girl"kutoka albamu yake ya kwanza ya solo If My Ancestors Could See Me Now. Single yake ya pili "Falling Out of Love" iliibuka katika Billboard Hot 100 na ikatumika kama soundtrack katika filamu ya John Ritter Skin Deep ya1989. Wimbo wake mwingine wa "Why Cant I Fall In Love" pia umekuwa kipenzi cha wengi huku ikipokea umaarufu katika filamu ya Christian Slater "Pump Up The Volume".
Neville amecheza na Neville Brothers na kuonekana katika nyimbo zao nyingi na pia katika rekodi za solo za babake. Alicheza chombo cha Keyboard katika albamu mbili maarufu za babake, Dirty Work ya 1986 na Voodoo Lounge ya 1994. Pia alikuwa mmoja wa bendi ya Keith Richards the X-Pensive Winos. Mnamo 19988 alimzuru Richards baada ya kurekodi Talk is Cheap, na alikuwa maarufu katika ufunguzi wa vipindi vingi tangu kutolewa kwa albamu ya If My Ancestors Could See Me Now.
Licha ya kuonekana katika miziki ya wasanii mbalimbali akiwemo Don Henley]], Bonnie Raitt, Robbie Robertson, Rufus, Paula Abdul, na Delbert McClinton, alikuwa pia mmoja wa kundi la the Spin Doctors, huku akizuru na kurekodi katika albamu ya kundi hilo, Here Comes The Bride ya 1999–2000, hata akishikilia hatamu ya sauti ya Lead wakati Chris Barron alipoteza sauti yake. Mnamo 2002 aliunda kundi lake la Dumpstaphunk na akaonekana katika mahali pengi, pakiwemo katika Late Show with David Letterman.
Kupitia mradi wa Tipitina's Foundation, pamoja na wanamuziki wengine kutoka New Orleans, Neville amekuwa akitumbuiza katika tamasha za kusaidia wahasiriwa wa Hurricane Katrina.
Viungo vya Nje
Tovuti ya Dumpstaphunk band: 
Neville Tracks, a Neville Brothers and Ivan discography available at 
The Tipitina's Foundation helps New Orleans artists recover from Hurricane Katrina: 
Matthews, Bunny.   OffBeat. (Accessed 27 Mei 2007).

Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Kiume wa Amerka
Jamii:Waimbaji wa AmerikaWenyee Asili ya Kiafrika
Jamii:Wanamuziki wa Amerika
Jamii:Watunzi wa Nyimbo wa Amerika
Jamii:Waimbaji kutoka New Orleans, Louisiana
Jamii:Watu kutoka New Orleans, Louisiana
1999

Question: Baba wa rais wa Panama ni nani?


Makala hii inahusu mwaka 1999 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
31 Desemba - Eneo la mfereji wa Panama limerudishwa kwa serikali ya Panama kutoka kwa utawala wa Marekani
Waliozaliwa

30 Julai - Joey King, mwigizaji filamu kutoka Marekani
Waliofariki
15 Februari - Henry Kendall, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia, mwaka wa 1990
21 Februari - Gertrude Elion, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1988
25 Februari - Glenn Seaborg, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1951
3 Machi - Gerhard Herzberg, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1971
7 Machi - Stanley Kubrick, mwongozaji wa filamu kutoka Marekani
28 Aprili - Arthur Schawlow, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1981
22 Mei - Abdallah Rashid Sembe, mwanasiasa wa Tanzania
26 Julai – Jackson Bate, mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1964
14 Oktoba - Mwalimu Julius Nyerere, Rais wa Tanganyika (1962-1964]], rais wa kwanza (1964-1985) na "Baba wa Taifa" wa Tanzania
16 Novemba - Daniel Nathans, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1978
17 Desemba – Comer Vann Woodward, mwanahistoria wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1982
27 Desemba - Horst Matthai Quelle, mwanafalsafa kutoka Ujerumani
Viungo vya nje

Jamii:Karne ya 20
Nilgai

Question: Je zebra pia iko katika ngeli ya mamalia?


Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Nilgai ni mnyama mkubwa wa pori wa spishi Boselaphus tragocamelus katika familia Bovidae. Huyo ndiye mnyama pekee katika jenasi Boselaphus.[1] Nilgai, anayeitwa nilgau pia, ndiye palahala mkubwa kabisa wa Asia. Ni mmoja wa wanyama pori wa kawaida kuonekana Uhindi ya kati na kaskazini, na huona mara nyingi katika ardhi ya shamba au pori. Madume wazima hufanana kidogo na ng'ombe, na hujulikana pia kama "fahali wa buluu".  Nilgai wanaishi Uhindi na sehemu za Nepali ya kusini na Pakistani ya mashariki. Spishi hiyo imetoweka Bangladesh.
Maelezo

Nilgai wana kimo cha mita 1.1–1.5 mabegani, urefu wa kichwa-mwili wa mita 1.7–2.1, na urefu wa mkia wa sm 45–50. Madume ni wakubwa kuliko majike, wakiwa na uzito wa kilo 109–288, hata hadi kilo 308, kulinganishwa na uzito wa majike wazima wa kilo 100–213.[1]
Nilgai ana miguu myembamba na mwili imara mwenye mgongo ambao wateremka chini kutoka mabegani. Muonekano wa madume na majike hutofautiana kiasi, lakini madume tu wana pembe. Madume wazima wana manyoya ya kijivu hadi kijivu-buluu, yenye madoadoa meupe kwenye mashavu na rangi ya nyeupe pia kando ya midomo. Pia wana mchirizi mwembamba mweupe toka koo kupita chini ya mwili, ulio mpana zaidi karibu na nyuma. Ncha za mkia mrefu na masikio ni nyeusi, na pia wana fungu la nywele ndefu za kukwaruza katika eneo la kati ya koo.[1]
Madume wana pembe nyeusi mbili zenye umbo la pia zitokazo kichwa kwa kukaribiana tu nyuma ya macho. Pembe hizo huendelea juu, lakini hupinda mbele kidogo; zina urefu wa sm 15–24 kwa nilgai mzima. Ingawa kwa kawaida pembe hizo ni laini, pembe za madume wazee zaidi zinaweza kuwa na migongo ya duara karibu na tako lao.[1]
Kwa upande mwingine, majike na watoto wana manyoya kahawia, ingawa vinginevyo wana alama zilinganazo na madume. Majike hawana pembe. Madume na majike wana manyoya ya wima nyuma ya shingoni yakimalizwa na vishungi juu ya mabegani.[1]
Hali ya sasa
Idadi ya nilgai Uhindi inakadiriwa kuwa takribani 100,000. Nilgai wa pori wanakuwepo pia katika majimbo ya Marekani ya Alabama, Florida, Mississipi na Texas, na jimbo la Meksiko la Tamaulipas, ambapo wametoroka mashamba binafsi ya mifugo.
Marejeo



Jamii:Ng'ombe na jamaa
Myeyungano wa kinyuklia

Question: Je,hidrojeni ni nini?





Myeyungano wa kinyuklia (ing. Nuclear fusion, pia Uyeyunganishaji wa kinuklia[1]) ni mchakato ambamo viini 2 au zaidi vya atomu vyepesi zaidi vinaungana kuwa kiini kimoja kizito. 
Masi ya kiini cha atomu kinachotokea ni ndogo kuliko jumla ya viini viwili vilivyoshiriki mle. Tofauti ya masi inabadilishwa kuwa nishati. Einstein alionyesha  nishati inayotokana na badiliko hili katika fomula yake ya E=mc2|E=mc2. Hivyo myeyungano wa kinyuklia inazalisha kiasi kikubwa cha nishati.[2].
Myeyungano wa kinyuklia unatokea ndani ya nyota kama Jua letu. Katika kitovu cha Jua shinikizo kubwa ya masi yake linasababisha kutokea kwa mamilioni ya nyuzijoto.  
Katika Jua letu atomi za hidrojeni zinayeyunganishwa katika mazingira ya shinikizo na joto kuu kuwa heli. Nishati inayopatikana hapa mi chanzo cha joto na nuru ya Jua. Kadri hidrojeni inapungua ndani ya nyota heli itayeyunganishwa 
Myeyungano hauwezi kutokea na elementi zote. Kadri elementi za kuyeyunganiwa ni nzito zaidi mchakato huwa vigumu kutendeka na hukomea hadi chuma (Fe).
Kuanzia uzito wa  chuma myeyungano unahitaji nishati zaidi kuliko kuzalisha. Elementi nzito kuliko chuma zinatokea tu katika milipuko ya nyota  nova na supanova penye joto na shinikizo kubwa mno katika milipuko hii. 
Mara nyota inapoishiwa elementi nyepesi kuliko chuma sehemu yake ya ndani inajikaza kuwa nyota kibete nyeupe ilhali sehemu za nje zinarushwa nje kwenye anga kama mawingu ya gesi ya ioni. Mabaki ya nyota yataendelea kupoa na mchakato wa myeyungano unakwisha polepole: nyota "inakufa". [3]
Kama masi yake ni kubwa, angalau mara kumi ya Jua letu, mlipuko na kutokea kwa nyota ya nova inaweza kutokea. 
Kuna majaribio ya kibinadamu ya kuiga mchakato huu katika mitambo lakini hadi sasa haikuwezakana bado kufikia teknolojia inayoruhusu kuzalisha umeme kwa njia hii. 
Hapa duniani ni vigumu kupata myeyungano kwa sababu viini vya atomu huwa na chaji chanja na chanja - chanja huwingana. Hapa nguvu kubwa inahitajika kushinda kizuizi hiki kama vile joto na shinikizo kali ndani ya Jua. Hadi sasa imekuwa vigumu kujenga mitambo inayoweza kuzalisha na kutunza joto ya nyuzi mamilioni pamoja shinikizo inayohitajika kuanzisha na kudumisha myeyungano wa nyuklia.
Lakini inawezakana kusababisha myeyungano wa kinyuklia kwa matumizi ya silaha katika bomu la hidrojeni. Katika bomu ya hidrojeni mlipuko wa bomu atomia ndogo (yaani nishati ya mwatuko nyuklia) unatumiwa ili kugonganisha viini vya atomu na kuanzisha myeyungano.
Marejeo
Hadubini (kundinyota)

Question: Je,nani alizindua kifaa cha hadubini?



Hadubini (kwa Kilatini na Kiingereza Microscopium) [1]  ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kusini ya Dunia yetu. 
Mahali pake
Hadubini iko jirani na kundinyota za Mhindi (Indus) upande wa kusini,  Kausi (Mshale) (Sagittarius)   upande wa mashariki, Jadi (Mbuzi)  upande wa kaskazini halafu  Hutu Junubi (Piscis Austrinus) na  Kuruki (Grus) upande wa magharibi.
Jina
Hadubini ni kati ya kundinyota zilizobuniwa katika enzi ya kisasa. Kama ilivyo kwa nyota nyingine zinazoonekana kutoka nusutufe ya kusini pekee haikujulikana kwa Wagiriki wa Kale. Waarabu walizijua lakini walizihesabu kama miguu ya Kausi. Kundinyota hii ilielezwa kama pekee mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “ le Microscope” lililomaanisha “hadubini“ [2]. 
Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini) alipotazama nyota za anga ya kusini ambazo wakati ule zilianza tu kujulikana kati ya wanaastronomia wa Ulaya. Alipima nyota 10,000 akazipanga katika kundinyota na kutunga majina kwa kundinyota mpya 14. Jina la Kifaransa lilitafsiriwa kuwa lat. "Microscopium” (Hadubini).[3]. Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya zana za siku zake kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale.  
MMicroscopium - Hadubini iko kati ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la Microscopium. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Mic'. [4]
Nyota
Kuna nyota 57 zenye mwangaza unaoonekana wa Zaidi ya mag 6.5 ambazo zinaonekana penye giza kabisa. Kwa jumla zote ni hafifu.
Nyota angavu zaidi ni γ Gamma Microscopii  yenye  mag 4.67 ikiwa umbali wa mwakanuru 350 kutoka Dunia[5].  α Alfa Microscopii inafuata kwa mag 4.9 [6].
Tanbihi

Viungo vya Nje
Viwakilishi vya idadi

Question: Je,idadi ya watu nchini China ni ngapi?





Examples
Mawili yamegongana, idadi kamili.
Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.
Wanne wamekamatwa, idadi kamili.
Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.
Watano wamekimbia, idadi kamili.
Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.
Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Question: Je,mto mkubwa zaidi Misri ni upi?



Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza Canis Maior) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa. 
Mahali pake
Mbwa Mkubwa iko karibu na kundinyota ya Jabari (en:Orion) kwa upande wa kusini ya ikweta ya anga. Sehemu yake ya mashariki inafika kwenye Njia Nyeupe. Kundinyota jirani zake ni Akarabu (Lepus au sungura),  Munukero (kundinyota) (Monocerus), Shetri (Puppis)  na Njiwa (kundinyota) (Columba). 
Jina
Mbwa Mkubwa ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.[2]
Jina "Mbwa Mkubwa" linatokana na mitholojia ya Ugiriki ya Kale  iliyoona hapa mbwa anayewinda pamoja na Jabari (Orion) na kumfuata Akarabu (sungura). Baadaye mbwa wa pili alibuniwa na Waroma. [3] na hapo kundinyota hizi mbili ziliitwa Mbwa Mkubwa na Mdogo. Majina haya yalitafsiriwa baadaye moja kwa moja kwa Kilatini kuwa Canis Maior na Minor na baadaye kwa Kiarabu kuwa الكلب الأكبر Al-Kalb al-akbar (Mkubwa) na al-asgar (Mdogo).   
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.  Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [4] kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.[5]

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Sirius. Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na  mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru  8.6 (parseki 2.64)




















































































Jina la
(Bayer)Namba ya
FlamsteedJina 
(Ukia)Mwangaza
 unaoonekanaUmbali 
(miaka ya nuru)Aina ya spektraα9Shira (Sirius)−1,5m8,7A1 Vε21Adhara1,50m431B2 IIIδ25Wezen1,83m1600F8 Iaβ2Mirzam1,98m715B1 IIη31Aludra2,45m3200B5 Iaζ1Furud3,02m330ο2243,02m2500B3 Iaσ223,49m1500K8 Ibο1163,89m2000K3 Iaν273,95m80K1 IIIω284,01m500B3 IV
Tanbihi

Marejeo
Marejeo
Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff ()
Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
Nollywood

Question: Je,Nollywood ni jina ya filamu za nchi gani?

Nollywood ni jina la kutaja filamu zinatengenezwa, kusambazwa, na kuigizwa na watu wa Nigeria. Soko hili la filamu za Nigeria lilianza kukua kwa haraka zaidi kunako miaka ya 1990 na 2000 na kuifanya iwe nchi ya pili duniani kwa ukubwa wa soko la filamu, kwa matokeo ya idadi ya filamu zinazozalishwa kwa mwaka. Hii ni kabla ya soko la filamu la Marekani na India.[1]  Kwa mujibu wa Hala Gorani na Jeff Koinange wafanyakazi wa zamani wa CNN, soko la filamu la Nigeria lina dola za Kimarekani takribn milioni 250, wakichanganya baadihi ya video 200 ambazo zilimetengenezwa kwa ajili ya soko la ndani kila mwezi.[2][3] Kwa kufuatiwa matangazo yalirushwa na kipindi cha Kimarekani kinachotangazwa na Oprah Winfrey, alitangaza kwamba soko la filamu la Nigeria limepita thamani ya bilioni 2.3 za Kimarekani kwa mwaka wa 2008.  
Historia
Matayarisho
Usambazaji
Mandhari
Filamu nyingi za Nollywood zina mandhari ambayo yanahusu maadili na hali ya utata unaowakumba Waafrika wa sasa. Kuna baadhi ya filamu zinapromoti imani za Ukristo au  Uislamu, na kuna baadhi ya filamu, yaani, hazifichi kitu zinataja dhahili masuala ya injili. Nyinginezo, lakini, hushughulikia maswali ya utofauti wa kidini, kama vile ile filamu maarufu ya One God One Nation, inahusu mwanaume wa Kiislamu na mwanamke wa Kikristo ambao wanataka kuoana lakini wanapitia vikwazo vingi sana.
Waigizaji mashuhuri
Hassanat Akinwande
Regina Askia
Liz Benson
Ini Edo
Pete Edochie
Rita Dominic
Omotola Jalade Ekeinde
Stella Damasus-Aboderin
Kolade Segun-Okeowo
Desmond Elliot
Seun Jonathan
Jim Iyke
Chioma Chukwuka
Richard Mofe Damijo
Paul-Esupofo Oriade
Kate Henshaw-Nuttal
Osita Iheme
Chinedu Ikedieze
Kanayo O. Kanayo
Baba Suwe
Yemi Adeyemi
Oby Kechere
Jide Kosoko
Genevieve Nnaji
Ramsey Nouah
Stephanie Okereke
Oge Okoye
Zack Orji
Nkem Owoh
Dolly Unachukwu
Femi Otta
Ufuoma Ejenobor
Marejeo

Viungo vya Nje

 at Curlie





Jamii:Sinema za Nigeria
Jamii:Sinema nchi kwa nchi
Dutwa

Question: Dutwa iko na ukubwa wa kiasi gani kijiographia?

Dutwa ni kata na tarafa Wilaya ya Bariadi katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39117 [1]. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,792 waishio humo.eneo hili la tarafa ya dutwa ulikuwa utemi katika tawala za jadi za zamani za jamii ya wasukuma.utemi huu ulianzishwa na ukoo wa WAHUNDA waliotokea sikonge katika mkoa wa Tabora,katika kitongoji cha BUGUNDA,mtemi wa kwanza aliitwa GAMALEKA mpaka sasa jumla ya watemi 27 wameshatawala Dutw mtemi wa mwisho ni JOHN KASILI orodha ya watemi ni kama ifuatavyo,GAMALEKA,SANGULILU,GAMBIMEDA,MABERA,ITOBYA,NYASILU,SAGAYIKA GILYA BALINA LUSHA LISWA GALIDI MUSHUDA,ILEME,BUYUNGE MLOLA KASILI JOHN.
Marejeo

Jamii:Wilaya ya Bariadi
Jamii:Mkoa wa Simiyu
Orodha ya makabila ya Kenya

Question: Wakalenjin wanapatikana katika kaunti gani?

Hii orodha ya makabila ya Kenya inatokana na orodha ya lugha za Kenya .
Ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Kenya, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Kenya na nchi za jirani.  
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi Kenya kama wakimbizi kutoka vita katika nchi za jirani, wala vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Arabia, Uhindi au nchi nyinginezo.  
Kuna karibu makabila asilia arubaini nchini Kenya, yakiwemo:
Waboni (pia huitwa Waaweer)
Waborana
Waburji
Wachonyi
Wachuka
Wadaasanach
Wadahalo
Wadigo
Waduruma
Waembu
Waendo
Wagikuyu
Wagiryama
Wagusii
Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen)
Wakamba
Wakuria
Waluo
Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso,Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama)
Wamaasai
Wamalakote (pia huitwa Wailwana)
Wameru
Wamwimbi
Wanyala
Wanyore
Waokiek
Waoromo
Wapokomo wa Chini
Wapokomo wa Juu
Warendille
Wasagalla
Wasamburu
Wasanye
Wasomali (au Wariyaahe)
Wasuba
Waswahili
Wataita
Wataveta
Wateso
Watharaka
Waturkana
Wayaaku
Makabila makuu
Asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya Wakenya:
Wakikuyu (Agĩkũyũ) 20.78%
Waluhya 14.38%
Wajaluo 12.38%
Wakalenjin 15.46%
Wakamba 11.42%
Wasomali 8%
Wakisii 6.15%
Wameru (Meru) 5.07%
Wamasai 1.76%
Waturkana 1.52%
Waembu 1.20%
Wataita 0.95%
Waswahili 0.60%
Wasamburu 0.50%
Makabila madogo
Aweer
Bajuni
Bukusu
Dahalo
Isukha
Kore
Kuria
Maragoli
Marama
Miji Kenda
Ogiek
Orma
Pokomo
Rendille
Sengwer
Suba
Tachoni
Taveta
Watha
Yiaku
Oromo
Makabila mengine yasiyo ya Kenya lakini yamekaa nchini kwa miaka mingi ni:
Wagujarati
Wabaluchi
Wapunjabi
Wagoa
Waingereza
Wahadhrami
Waarabu
Waitalia
Marejeo



*
Makabila ya Kenya
Jumuiya ya Madola

Question: kuna jumuiya ngapi duniani?























Jumuiya ya Madola (Commonwealth of Nations)


Bendera ya Jumuiya ya MadolaLugha rasmiKiingerezaKatibu MkuuDon McKinnon (tangu 1999)Chanzo chakemw. 1926 kama jumuiya ya "Kibritania", tangu 1949 kama Jumuiya ya Madola ya kisasaMadola wanachama53Makao MakuuWestminster, LondonMtandao
Jumuiya ya Madola (jina la Kiingereza ni Commonwealth of Nations) inaunganisha nchi mbalimbali hasa Uingereza na nchi zilizokuwa koloni zake.
Umoja huu umeanzishwa mw. 1926 kama "Jumuiya ya Kibritania" (British Commonwealth) na kupewa jina lake la sasa tangu 1949. Inafuatana na Dola la Kibritania au Dola la Kiingereza ambayo ilikuwa dola kubwa kabisa katika historia ya dunia lakini maeneo yake yalianza kuachana baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia kutokana na kudhoofishwa kwa Uingereza vitani na miendo ya kupigania uhuru katika nchi mbalimbali hasa Uhindi.
Leo zipatao asilimia 30 ya watu wote duniani (watu 1,800,000) huishi katika nchi wanachama za Jumuiya ya Madola. Nchi za jumuiya hii wenye wakazi wengi ni hasa Uhindi, Pakistan, Bangladesh na Nigeria. Kuna pia nchi ndogo sana kama Tuvalu yenye wakazi 11,000 pekee.
Nchi kadhaa zilisimamishwa uanachama au kuondoka kwa hiari zao. Mfano Tanganyika na Zanzibar ziliungana kwa hiyo hazipo tena lakini mpya ya Tanzania imekuwa nchi mwanachama. Vilevile Newfoundland iliondoka katika jumuiya baada ya kujiunga na Kanada kama jimbo. 
Pakistan ilisimamishwa uanachama mara kadhaa kwa sababu serikali yake ilipinduliwa na wanajeshi walioanzisha serikali ya kijeshi. Imerudishwa tena. 
Zimbabwe ilisimamishwa uanachama baada ya uchaguzi bandia 2002 ikaamua kujiondoa kabisa mwaka 2003.
Jamhuri ya Ueire iliamua mwaka 1949 kuacha viungo vyote na Uingereza ikajitangaza kuwa jamhuri isiyokubali athira ya nje kama hali ya malkia wa Uingereza kuwa mkuuw a dola hivyo ikaondoka katika jumuiya.
Afrika Kusini ilijiondoa 1961 kwa sababu ya upinzani wa jumuiya dhidi ya sheria za apartheid. Baada mwisho wa ubaguzi wa rangi nchi ilirudi katika jumuiya.
Fiji imesimamishwa mara kadhaa baada ya uasi wa kijeshi uliopindua serikali. 
Nchi wanachama za Jumuiya ya Madola

Nchi wanachama za zamani

Viungo vya nje

Jamii:Jumuiya ya Madola
Jamii:Mashirika ya kimataifa
Kanuni ya Imani ya Mitume

Question: Dini ya Katoliki ilitokea wapi?



Kanuni ya Imani ya Mitume (kwa Kilatini: Symbolum Apostolorum au Symbolum Apostolicum) ni ungamo la imani ya Ukristo lililoanza kutumika mjini Roma katika karne ya 2 kwa ajili ya ubatizo, halafu likaenea hasa katika Kanisa la Magharibi.[1]
Kanuni hiyo inaendelea kutumiwa na Kanisa Katoliki na madhehebu mengi ya Uprotestanti katika liturujia na katekesi. 
Kwa kuwa ilitokea Ulaya Magharibi, ambapo elekeo la kinadharia si kubwa kama huko Ugiriki, tena mapema kuliko mabishano mengi ya teolojia kuhusu umungu wa Yesu Kristo na wa Roho Mtakatifu, haina ufafanuzi wa kina.
Maandishi ya zamani zaidi tuliyonayo yanayoitaja "Kanuni ya Imani ya Mitume" ni barua ya mwaka 390 hivi kutoka sinodi ya Milano kwa Papa Siricius.[2][3][4]
Matini kwa Kilatini
Credo in Deum Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae,
et in Iesum Christum, Filium Eius unicum, Dominum nostrum,
qui conceptus est de Spiritu Sancto, natus ex Maria Virgine,
passus sub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus, et sepultus,
descendit ad inferos, tertia die resurrexit a mortuis,
ascendit ad caelos, sedet ad dexteram Patris omnipotentis,
inde venturus est iudicare vivos et mortuos.
Credo in Spiritum Sanctum,
sanctam Ecclesiam catholicam, sanctorum communionem,
remissionem peccatorum,
carnis resurrectionem,
vitam aeternam.
Amen.[5]
Tafsiri ya Kiswahili
Kwa Kiswahili, Kanisa Katoliki linatumia tafsiri hii:
Nasadiki kwa Mungu Baba mwenyezi,
Muumba wa mbingu na dunia,
na kwa Yesu Kristo, Mwanae pekee, Bwana wetu,
aliyetungwa kwa uwezo wa Roho Mtakatifu,
akazaliwa na Bikira Maria,
akateswa kwa mamlaka ya Ponsyo Pilato,
akasulubiwa, akafa, akazikwa,
akashukia kuzimu,
siku ya tatu akafufuka kutoka wafu,
akapaa mbinguni,
amekaa kuume kwa Mungu Baba mwenyezi;
kutoka huko atakuja kuwahukumu walio hai na wafu.
Nasadiki kwa Roho Mtakatifu,
Kanisa takatifu katoliki,
ushirika wa watakatifu,
maondoleo ya dhambi,
ufufuko wa miili,
uzima wa milele. Amina.
Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje
 by Msgr. Peter J. Vaghi (2008)








Jamii:Utatu Mtakatifu
Bendera ya Jibuti

Question: Je,bendera ya Yemen ina rangi ngapi?


‘’’Bendera ya Taifa la Jiibuti’’’ ina mistari miwili ikatayo kushoto hadi kulia, rangi ya Samawati (juu) na Kijani ikiwa na umbo la Pembe tatu la rangi Nyeupe ikikalia sehemu ya kuinulia, ikiwa na nyota ya sehamu tano ya rangi Nyekundu (ikiashiria sehemu tano Wasomali waishiko katika eneo hilo) katikati. Sehemu hizi tano ni British somaliland (Somalia), Italian Somaliland (Somalia), French Somaliland (Jibuti), Ogaden na Mkoa wa Kaskazini Mashariki (Kenya).
Maana ya Rangi zilizotumika
Rangi zilizoyumuwa zinaweza kuashiria Ardhi (Kijani), Bahari na Anga (Samawati) pamoja na Amani Nyeupe. Nyota nyekundu inaashiria umoja.
Historia
Bendera hii ilipandishwa mara ya kwanza mnamo 27 Juni 1977 wakati wa Uhuru wa Jibuti.
Bendera ya Taifa ambayo iliundwa wakati wa Uhuru mnamo 1977 ilikuwa ikifanana na bendera ya Ligue Populaire Africaine pour l'Independence (LPAI) ambayo iliiongoza nchi hiyo kupata uhuru. Bendera ya LPAI ilikuwa na umbo la Pembe Tatu jekundu na nyota nyeupe. Kwa bendera ya Taifa, nyota hii iliwekwa kutazama juu badala ya kuegemea upande mmoja. Pia sehemu zote za bendera zilirefushwa kwa usawa.
Rangi ya Samawati ambayo haijakolea inawaashiria watu wa ukoo wa Issa wa Somali na Kijani inawakilisha watu wa Afar. Nyeupe, Kijani na samawati isiyokolea  ndizo rangi za LPAI. Nyota nyekundu inaashiria umoja wa taifa lililo na watu wa makabila mbalimbali.



Tazama pia
Historia ya Jibuti
Jibuti (wimbo)
Viungo vya Nje
 at Flags of the World
Jamii:Jibuti
Jibuti
Viwakilishi vya idadi

Question: Je, Kenya ina idadi ya watu wangapi?





Examples
Mawili yamegongana, idadi kamili.
Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.
Wanne wamekamatwa, idadi kamili.
Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.
Watano wamekimbia, idadi kamili.
Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.
Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Kenya Power and Lighting Company

Question: Je,nani mwandishi wa filamu ya Power?

Wala haifai kuhusishwa na Kenya Electricity Generating Company
Kenya Power and Lighting (KPLC)  ni kampuni inayohusika na maambukizi ya umeme na usambazaji wa umeme nchini Kenya. KPLC ni kampuni ya kitaifa ya shirika la umeme inayosimamia upimaji wa mita ya umeme, toleo ya leseni, fakturering, huduma ya umeme wa dharura na mahusiano ya mteja.[1]. Makao makuu ya KPLC yako katika Electricity House, Harambee Avenue jijini Nairobi; inaendesha ofisi mingi kote nchini Kenya.
Kutokana na matatizo ya mara kwa mara za upatikanaji wa umeme nchini kampuni inatajwa pia kwa jina la kutania "Kenya Power and Darkness".
Tazama pia
Nguvu ya umeme
Usambazaji nguvu za umeme
thumbnail|Usambazaji wa nguvu za umeme
Marejeo

Viunganishi vya nje

Jamii:Makampuni yaliyoorodheshwa katika Soko la Hisa la Nairobi
Jamii:Makampuni za umeme nchini Kenya
Jamii:Nishati nchini Kenya
Jamii:Nairobi
Upinde wa mvua

Question: Mwanga wa jua unapimwa kwa kifaa gani?


Upinde wa mvua (kwa Kiingereza "rainbow") ni tao la rangi mbalimbali angani ambalo linaweza kuonekana wakati jua huangaza kupitia matone ya mvua inayoanguka. 
Mfano wa rangi hizo huanza na nyekundu nje na hubadilika kupitia rangi ya chungwa, njano, kijani, bluu, na urujuani ndani. Rangi hizi na ufuatano ni sehemu ya spektra ya nuru.
Upinde wa mvua huundwa wakati mwanga umepinda ukiingia matone ya maji, umegawanyika kuwa rangi tofauti, na kurudishwa nyuma. Hapa spektra ya nuru inayoonekana ambayo sisi tunaona kwa macho kama nyeupe tu.
Upinde wa mvua upo katika umbo la duara. Chini, sehemu ya chini imefichwa, lakini angani, kama ndege ya kuruka, inaweza kuonekana kama mviringo karibu na eneo la kinyume na jua.
Mara nyingi upinde wa mvua huonekana baada ya dhoruba, na ni alama maarufu ya amani na maelewano kati ya watu wa tamaduni nyingi.
Sababu
Athari ya upinde wa mvua inaweza kuonekana wakati:
Kuna matone ya maji katika hewa; na
Jua linatoa mwanga nyuma ya mwangaliaji kwa umbali wa chini au pembe.
Upinde wa mvua daima huonekana kinyume na jua: huunda duru karibu na kivuli cha kichwa chako (ambayo ni hatua kinyume na jua).

Jamii:Fizikia