khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Mtukutiko wa homa

Question: Je,ugonjwa wa homa ni hatari kwa mtoto wa umri wa chini wa miaka tano?


Mtukutiko wa homa (pia unajulikana kama mikazo ya homa au msukosuko wa homa) ni mtukutiko  wa homa unaohusiana na halijoto ya mwili lakini bila hatari yoyote kwa afya. Hutokea mara nyingi kwa watoto kati ya umri wa miezi sita na miaka 5.[1] Mitukutiko mingi huwa chini ya dakika tano kwa wakati mmoja na mtoto anarudi katika hali yake ya kawaida kabisa chini ya dakika sitini ya tukio.[1][2]
Kisababishi na utambuzi
Mitukutiko ya homa inaweza kuwa kwa familia. Utambuzi inahusisha uidhinishaji kuwa hakuna maambukizi kwa ubongo, na hakuna matatizo ya metaboli, na hayajakuwa kabla ya kutokea kwa mitukutiko iliyotokea bila homa. Kuna aina mbili za mitukutiko ya homa, kuna mtukutiko wa homa rahisi na mtukutiko wa homa ulio ngumu. Mtukutiko wa homa rahisi unahusisha mtoto aliye na afya ambaye amekuwa na toni ya mtukutiko wa kloni inayodumu chini ya dakika 15 kwa muda wa masaa 24. Uchunguzi wa damu, na kupiga picha ubongo au ensefalogramu (MUU) hauhitajiki kwa utambuzi. Uchunguzi wa kubaini chanzo cha homa unapendekezwa. Kwa watoto wengine wanaoonekana kuwa na afya pancha ya kiuno haihitajiki.[1]
Uzuiaji, udhibiti, prognosi na epidemolojia
Dawa ya kuzuia mtukutiko au dawa ya homa haipendekezwi kwa juhudi za kuzuia mitukutiko rahisi ya homa zaidi.[1] Kwa hali chache zinazodumu zaidi ya dakika tano benzodiazepini kama vile lorazepamu au Midazolam inaweza kutumika.[1][3] Matokeo kwa kawaida huwa bora na matokeo sawa ya mtihani kwa watoto wengine na hakuna mabadiliko kwa hatari ya kifo kwa wale walio na mitukutiko rahisi ya homa. Kuna ushahidi wa muda mfupi kuwa watoto wako na ongezeko kiasi la hatari ya kifafa kwa asilimia 2.[1] Mitukutiko ya homa huathiri asilimia mbili hadi kumi ya watoto kabla ya umri wa miaka mitano.[1][4] Huwa ni nyingi kwa wavulana kuliko wasichana.[5] Baada ya mtukutiko mmoja wa homa kuna uwezekano wa asilimia 15 hadi 70 ya kuwepo kwa nyingine.[1]
Tanbihi


Jamii:Afya
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Kuna mito ngapi barani Afrika kwa jumla?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Sumaku

Question: Aliyegundua karatasi ni nani?


Sumaku ni gimba inayotoa uga sumaku wa kuvuta magimba ya metali kwake au kuyasukuma mbali nayo. Nguvu hii inaitwa uga sumaku haionekani kwa macho lakini inapimwa. 

Sumaku asilia na sumaku zinazotengenezwa
Sumaku asilia ni vipande vya madini ya maginetiti vinavyoweza kuvuta na kushika vitu vya chuma. Kama kipande cha chuma au feleji ya kawaida inashikwa kwa muda fulani na sumaku asilia itaonyesha pia tabia za sumaku. Watu wamejifunza kutumia uwezo wa sumaku na kutengeneza sumaku hasa pamoja na umeme na kutengeneza vifaa vyenye uwezo mkubwa wa kisumaku vinavyotumiwa katika teknolojia mbalimbali.

Tabia za sumaku
Usumaku ni tabia katika mada inayopatikana kiasili kufuatana na kanuni za fizikia. 
kila sumaku huwa na ncha mbili zinazoitwa ncha hasi (negativi) na ncha chanya (positivi).
kama sumaku mbili zinakaribiana zikitazamana kwa ncha tofauti zinavutana na kukaa pamoja kwa nguvu. Lakini zikikaribiana na kutazamana kwa ncha ileile (zote mbili kwa ncha hasi au ncha chanya) zinasukumana zikikataa kugusana.
sumaku ikipitishwa joto inapungua nguvu yake lakini ikipozwa inaongeza nguvu ya kisumaku.
kipande cha chuma kinachokuwa kisumaku baada ya kukaa pamoja na sumaku kitapungua nguvu yake ya kisumaku polepole.
waya au simu inayopitishwa na umeme huwa na uga sumaku kando lake.
kwa kuviringisha waya nje ya chuma sumaku na kupitisha umeme mle nguvu kubwa ya kisumaku inapatikana. Mbinu huu ni msingi wa kutumia sumakuumeme katika mashine nyingi.
Aloi za chuma na feleji huvutana na sumaku. Lakini metali kama shaba, zinki au alumini hazivutwi nazo.
Historia
Watu wa kale walitambua tayari tabia za sumaku asilia. Kuna ushahidi katika maandiko ya mwanafalsa mgiriki Thales wa Milet; Wagiriki wa kale waliita mawe yenye tabia hii "mawe ya magnesia" kutokana na mji wa Asia Ndogo yalipopatikana. Jina hili lilikuwa msingi wa jina "magnet" linalotumiwa katika lugha nyingi.
Wachina ni watu wa kwanza waliotambua matumizi ya sumaku kwa manufaa ya kibinadamu. Tangu karne ya 11 walitumia sindano ya magnetiti yenye tabia ya kisumaku iliyolea juu ya maji ndani ya dira. Ncha za sindano sumaku huathiriwa na uga sumaku wa dunia na ncha zake zinatazama kaskazini au kusini. Kwa msaada wa dira mabaharia waliweza kuvuka bahari na kulenga pwani la mbali lisiloonekana mara moja bila kupoteza njia.
Wazungu wa Ulaya walibuni mbinu huohuo kidogo baadaye tangu karne ya 12.
1819 profesa Mdenmark Hans Christian Oersted alitambua uhusiano kati ya umeme na usumaku alipoona ya kwamba umeme unaathiri sindano ya dira. Mwingereza Michael Faraday alifuata kwa kutengeneza kifaa kinachozungusha kipitishi umeme kwa sumaku; hii ilikuwa msingi kwa kubuni injini ya umeme iliyotengenezwa na wengine baadaye na 1866 injinia Mjerumani Werner Siemens alitengenea mashine ya kutengeneza umeme iliyoweka msingi kwa mapinduzi ya pili ya viwandani. Leo hii umeme ni nguvu ya kimsingi wa teknolojia ya kisasa.
Kurasa nyingine
Sumakuumeme
Jamii:Usumaku
Jamii:Teknolojia
Basilika la Mt. Fransisko

Question: Fransisko wa Asizi alikuwa nani?




Basilika la Mt. Fransisko huko Assisi, (mkoa wa Umbria, (Italia) ni kanisa kubwa lililojengwa kwa muda mfupi (1228-1253) ili kutunza masalia ya Fransisko wa Asizi (1182-1226). 
Ni kati ya patakatifu panapotembelewa na watu wengi zaidi, milioni kadhaa kila mwaka.
Kutokana na ubora wa sanaa zake, mwaka 2000 limetangazwa kuwa urithi wa dunia.
Marejeo










Bokody, Péter. "Mural Painting as a Medium: Technique, Representation and Liturgy." In Image and Christianity: Visual Media in the Middle Ages, ed. Péter Bokody (Pannonhalma: Pannonhalma Abbey, 2014), 136-151. 
Viungo vya nje




Jamii:Makanisa
Jamii:Fransisko wa Asizi
Jamii:Urithi wa Dunia
El Ninyo

Question: Gari lilibuniwa na nani?

El Ninyo (kutoka Kihispania El Niño tamka "ninyo"), pia El Nino ni tukio la halihewa linalotokea kwenye nusutufe ya kusini ya dunia kila baada ya miaka kadhaa. Dalili za El Ninyo ni kuongezeka kwa mvua kushinda hali ya kawaida.
El Ninyo ni tukio la eneo la Bahari Pasifiki lakini athari zake zinaweza kugusa maeneo mengine na pia Afrika ya Mashariki iliwahi kuona mvua mkali kutokana na El Ninyo.
Jina
Jina El Ninyo kwa Kihispania lamaanisha "mtoto" kwa maana "mtoto Yesu" kwa sababu hutokea wakati wa Krismasi yaani sherehe ya kuzaliwa kwa Yesu. Jina lilibuniwa na wavuvi wa Peru walioona uhaba wa samaki baharini wakati wa tukio hili.
Jina kamili la kitaalamu ni "El Ninyo-mbembeo wa kusini" (El Niño-Southern Oscillation (ENSO)).
Sababu
El Ninyo hutokea kama halijoto ya maji kwenye uso wa bahari ya Pasifiki inapanda juu ya kiwango cha kawaida. Mkondo wa maji ya vuguvugu unatokea kila mwaka mnamo wakati wa Krismasi kwenye pwani la Ecuador na Peru na kwa kawaida hudumu wiki chache. Lakini kila baada ya miaka 2-5 unaendelea kwa miezi kadhaa. 
Kuwepo kwa maji ya vuguvugu kunaongeza mvuke hewani ambayo ni msingi wa kuongezeka kwa mvua katika maeneo fulani pamoja na ukame usio kawaida katika sehemu nyingine. Australia na Asia ya Kusini Magharibi huwezi kuona ukame lakini jangwa la Peru kuona mvua nyingi. Katika Afrika ya Mashariki yote miwili inaweza kutokea ama ukame au mvua nyingi. Mabadiliko haya yanaathiri kilimo.



Jamii:Metorolojia
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Question: Je, nchi ya Tanzania ina idadi ngapi ya watu?


Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo, 
eneo la nchi kavu, na
eneo la maji.
Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31. Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la [[km<sup>2</sup>]] 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.
Mikoa ya Tanzania - Jumla ya eneo
Tanzania Bara (Tanganyika)

Tanzania Visiwani (Zanzibar)

Eneo la nchi kavu

Eneo la maji
Angalizo: Taarifa zinazopatikana ni za mikoa kumi na mbili tu. Mikoa mingine iliyobakia haina maziwa yenye maana au umuhimu au vyanzo vya maji.

Vyanzo

Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na . Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na .
Kwa takwimu za kisasa angalia , Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics 
Tanbihi
Hussein ibn Ali

Question: Je, mamake Hussein ibn Ali alikuwa anaitwa nani?



Hussein ibn Ali[1] (ar.  حسين بن علي‎
, *11 au 13 Januari 626 BK – 10 Oktoba 680 BK, au 3 Shaabani 4 BH - 10 Muharram 61 BH) (3 شعبان 4 هـ - 10 محرم 61 هـ ) alikuwa mjukuu wa Mtume Muhammad akitazamiwa kama imamu wa kwanza wa Washia. Alizaliwa mjini Makka, babake alikuwa Ali ibn Abi Talib (khalifa wa nne na mamake Fatimah Zahra binti wa Muhammad. Kakaye alikuwa Hasan ibn Ali imamu wa pili wa Washia.
Hussein ibn Ali ni mtu muhimu sana kati ya Washia wanaomwangalia kama mtu mtakatifu kutokana na uhusiano wake wa karibu na mtume Muhammad na kama kielelezo kwa ushujaa wake katika mapigano ya Karbala. Washia wanamkumbuka na kukumsifu kwa upinzani wake dhidi ya Yazid I aliyekuwa khalifa wa Wamuawiya.  Aliuawa katika Mapigano ya Karbala pamoja na wengi wa familia yake kwenye siku ya Ashura. Hivyo anatazamiwa kama mfia dini hasa kati ya Washia na kukumbukwa kwenye sherehe za mwezi Muharram, hasa siku za Tasua na Ashura.[2]
Marejeo
Orodha ya makabila ya Kenya

Question: Kuna idadi ngapi ya Wakalenjin  nchini Kenya?

Hii orodha ya makabila ya Kenya inatokana na orodha ya lugha za Kenya .
Ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Kenya, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Kenya na nchi za jirani.  
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi Kenya kama wakimbizi kutoka vita katika nchi za jirani, wala vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Arabia, Uhindi au nchi nyinginezo.  
Kuna karibu makabila asilia arubaini nchini Kenya, yakiwemo:
Waboni (pia huitwa Waaweer)
Waborana
Waburji
Wachonyi
Wachuka
Wadaasanach
Wadahalo
Wadigo
Waduruma
Waembu
Waendo
Wagikuyu
Wagiryama
Wagusii
Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen)
Wakamba
Wakuria
Waluo
Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso,Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama)
Wamaasai
Wamalakote (pia huitwa Wailwana)
Wameru
Wamwimbi
Wanyala
Wanyore
Waokiek
Waoromo
Wapokomo wa Chini
Wapokomo wa Juu
Warendille
Wasagalla
Wasamburu
Wasanye
Wasomali (au Wariyaahe)
Wasuba
Waswahili
Wataita
Wataveta
Wateso
Watharaka
Waturkana
Wayaaku
Makabila makuu
Asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya Wakenya:
Wakikuyu (Agĩkũyũ) 20.78%
Waluhya 14.38%
Wajaluo 12.38%
Wakalenjin 15.46%
Wakamba 11.42%
Wasomali 8%
Wakisii 6.15%
Wameru (Meru) 5.07%
Wamasai 1.76%
Waturkana 1.52%
Waembu 1.20%
Wataita 0.95%
Waswahili 0.60%
Wasamburu 0.50%
Makabila madogo
Aweer
Bajuni
Bukusu
Dahalo
Isukha
Kore
Kuria
Maragoli
Marama
Miji Kenda
Ogiek
Orma
Pokomo
Rendille
Sengwer
Suba
Tachoni
Taveta
Watha
Yiaku
Oromo
Makabila mengine yasiyo ya Kenya lakini yamekaa nchini kwa miaka mingi ni:
Wagujarati
Wabaluchi
Wapunjabi
Wagoa
Waingereza
Wahadhrami
Waarabu
Waitalia
Marejeo



*
Makabila ya Kenya
Jomo Kenyatta

Question: Mke wa rais wa kwanza wa Kenya anaitwa nani?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Wilaya ya Kajiado

Question: Je,kaunti ya Marsabit ina idadi ya wakaazi wangapi?


Wilaya ya Kajiado ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Bonde la Ufa wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 
Ilikuwa na jumla ya wakazi 406,054 na ukubwa wa eneo la kilomita mraba 21,903 . Wilaya hii ilipakana na mji wa Nairobi na kuendelea hadi kwenye mpaka wa Kenya na Tanzania kusini zaidi. 
Makao makuu yalikuwa mjini Kajiado.
Kwa sasa imekuwa kaunti ya Kajiado.

Wilaya hii imegawanywa kwenye taarafa saba za utawala. Tarafa mpya ya Isinya haijajumuishwa kwenye jadwali lifuatalao kulingana na sensa ya  1999:

Kuna maeneo ya bunge matatu katika wilaya hii: 
Eneo bunge la Kajiado Central
Eneo bunge la Kajiado North
Eneo bunge la Kajiado South
Angalia pia
Hifadhi ya Taifa ya Amboseli iko katika Wilaya ya Kajiado
Jangwa la Nyiri, sehemu kubwa ya wilaya hii iko katika jangwa hili
Kitengela, mji na sehemu ya uwazi na jina sawia katika Wilaya ya Kajiado
Marejeo

Viungo vya nje


Kajiado
Jamii:Wilaya ya Kajiado
Rijili Kantori

Question: Bahari kubwa duniani inaitwaje?


Rijili Kantori , Rijili Kantarusi au ing. Alpha Centauri (pia: Toliman au Rigil Kentaurus) ni nyota inayong'aa sana katika anga ya kusini kwenye kundinyota ya Kantarusi (pia: ing. Centaurus). Ni nyota ya kungaa sana ya nne angani lakini haionekani kwenye nusudunia ya kaskazini.
Alpha Centauri ni nyota ya pekee kwa sababu ni nyota yetu jirani katika anga ina umbali wa miaka ya nuru 4.2. Inaonekana angani karibu na kundinyota ya Salibu (Crux).
Mfumo wa nyota tatu

Rijili Kantarusi (Alpha Centauri) inaonekana kama nyota moja lakini kwa darubini kubwa inaonekana kuwa mfumo wa nyota tatu zinazokaa karibu na kushikamana kati yao. Nyota mapacha za Alpha Centauri A na Alpha Centauri B ziko miaka ya nuru 4.36 kutoka kwetu na nyota ya tatu Alpha Centauri C au Proxima Centauri ina umbali wa miaka ya nuru 4.22.
Proxima Centauri (yaani nyota ya Kantarusi iliyo karibu zaidi nasi) imegunduliwa kuwa na sayari moja. Vipimo vinavyopatikana hadi sasa zinaonyesha uwezekano mkubwa ya kwamba sayari hii ni ya mwamba (kama dunia yetu, Mirihi au Zuhura) na inaweza kuwa na angahewa, tena katika upeo wa joto unaoruhusu kuwepo kwa uhai. [1]
Marejeo




Jamii:Nyota
Kikohozi

Question: Kikohozi kikuu kiligunduliwa mwaka gani?


Kikohozi ni kitendo cha ghafla na kinachojirudiarudia kama sehemu ya mwili kukabiliana na vitu vigeni na vijidudu vya magonjwa katika njia ya hewa. Tunakohoa ili kuondoa vitu hivyo vitoke kwenye njia ya hewa. 
Kitendo cha kukohoa kimegawanyika katika awamu tatu: 
Kuvuta hewa,
Kutoa hewa kwa nguvu dhidi ya koo (glota) lilofungwa,
kutoa hewa kwa kasi kutoka kwenye mapafu baada ya kufunguka kwa glota, kwa kawaida hutoka kwa sauti isiyo ya kawaida.[1] Kikohozi kinaweza kuwa tendo la hiari au lisilo hiari.
Kikohozi cha mara kwa mara kinaashiria kuwa kuna ugonjwa. Virusi na bakteria wengi humsababishia mtu kikohozi. Mtu huyo mwenye maambukizi akikohoa huwasambazia wengine ugonjwa. Mara nyingi, kikohozi kisicho cha kawaida kinasababishwa na maambukizi katika njia ya hewa, lakini kinaweza kusababishwa na kitu chochote kinachoweza kuziba njia ya hewa, uvutaji sigara, uchafuzi wa hewa, pumu, magonjwa ya kiungulia, makamasi yanayotiririka kwa ndani ya pua, bronkaitisi sugu, uvimbe wa mapafu, moyo kushindwa kufanya kazi na matumizi ya dawa kama ACE inhibitors.
Tiba ya kikohozi ni sharti ilekezwe dhiti ya kisababishi; kwa mfano, kuacha kuvuta sigara au kuacha kutumia ACE inhibitors. 
Dawa za kutuliza kikohozi kama vile codeine au dextromethorphan hupendekezwa sana, lakini zimekuwa na mchango mdogo. Kwa upande mwingine matibabu yanaweza kulainisha kikohozi na kuzalisha makohozi. Kama ilivyo njia asilia ya mwili kujikinga, kutuliza kikohozi kunaweza kuleta madhara ya uharibifu, hasa pale kikohozi kinapokuwa kinazalisha makohozi.[2]
Kinavyotokea
Magonjwa ya ziada
Magonjwa ya ziada yanayosababishwa na kikohozi yanaweza kuwa ya muda mfupi au ya muda mrefu (sugu). 
Ya muda mfupi ni pamoja na kuzimia kwa sababu ya kupungua kwa damu kwenye mzunguko wa ubongo kikohozi kinapokuwa cha muda mrefu na kukohoa kwa nguvu, kukosa usingizi, kutapika sababu ya kikohozi, kutokwa na haja kubwa au mkojo wakati wa kukohoa. 
Magonjwa ya muda mrefu ni pamoja na kupata madhara kwenye misuli ya fupanyonga na hata kwenye kibofu cha mkojo.[3]
Tanbihi


Jamii:Maradhi ya kuambukiza
1975

Question: Rais wa Kenya mwaka 1975 anaitwa nani?


Makala hii inahusu mwaka 1975 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
25 Juni - Nchi ya Msumbiji inapata uhuru kutoka Ureno.
5 Julai - Visiwa vya Cabo Verde vinapata uhuru kutoka Ureno.
6 Julai - Visiwa vya Komori vinapata uhuru kutoka Ufaransa.
12 Julai - Visiwa vya Sao Tome na Principe vinapata uhuru kutoka Ureno.
11 Novemba - Nchi ya Angola inapata uhuru kutoka Ureno.
25 Novemba - Nchi ya Surinam inapata uhuru wake kutoka Uholanzi.
Waliozaliwa

19 Januari - Adrian Siaga, mwigizaji filamu kutoka Tanzania
25 Januari - Mia Kirshner, mwigizaji filamu kutoka Kanada
4 Februari - Natalie Imbruglia, mwimbaji na mwigizaji filamu kutoka Australia
15 Machi - Eva Longoria, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
16 Machi - Sienna Guillory, mwigizaji filamu wa Kimarekani kutoka Uingereza
8 Mei - Enrique Iglesias, mwimbaji kutoka Hispania
8 Mei - Mohamed Gulam Dewji, mwanasiasa kutoka Tanzania
24 Mei - Will Sasso, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
25 Mei - Lauryn Hill, mwanamuziki kutoka Marekani
27 Mei - Jadakiss, mwanamuziki kutoka Marekani
4 Juni - Angelina Jolie, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
8 Juni - Michael Buckley, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
23 Juni - Sibusiso Zuma, mchezaji mpira kutoka Afrika Kusini
22 Agosti - Rodrigo Santoro, mwigizaji filamu kutoka Brazil
1 Septemba - Maritza Rodriguez, mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka Colombia
16 Oktoba - Christophe Maé, mwimbaji kutoka Ufaransa
21 Oktoba - Henrique Hilário, mchezaji wa mpira kutoka Ureno
26 Novemba - DJ Khaled, mwanamuziki kutoka Marekani
29 Desemba - Joseph Haule, mwanamuziki wa rap kutoka Tanzania, anayejulikana kama Professor Jay
30 Desemba - Tiger Woods, mchezaji wa Golf kutoka Marekani
Waliofariki
8 Februari - Robert Robinson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1947
14 Februari - Julian Huxley (mwanabiolojia, na mkurugenzi wa kwanza wa UNESCO)
14 Februari - P. G. Wodehouse
24 Februari - Nikolai Bulganin
25 Februari - Elijah Muhammad, kiongozi wa Nation of Islam nchini Marekani (1934-1975)
13 Machi - Ivo Andric, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1961
26 Juni - Mtakatifu Josemaría Escrivá, padri mwanzilishi wa Opus Dei
27 Agosti - Haile Selassie, Mfalme Mkuu wa Ethiopia
10 Septemba - George Thomson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1937
20 Septemba - Saint-John Perse, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1960
30 Oktoba - Gustav Hertz, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1925
5 Novemba - Edward Tatum, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1958
7 Desemba - Thornton Wilder, mwandishi Mmarekani
Viungo vya nje

Jamii:Karne ya 20
Chelsea F.C.

Question: Chelsea F.C. ilizinduliwa lini?


Chelsea Football Club ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Uingereza iliyo na maskani yake Fulham, London. Klabu hii ilianzishwa mwaka 1905, na kwa miaka mingi sana imekuwa ikishiriki ligi kuu ya Uingereza. Uwanja wao wa nyumbani ni Stamford Bridge ambao una uwezo wa kuingiza watazamaji 41,837, wameutumia uwanja huu tangu klabu ilivyoanzishwa.
Chelsea, kwa mara ya kwanza ilipata mafanikio makubwa mwaka 1955, ambapo walipata ubingwa wa ligi, na walishinda mataji kadhaa katika miaka ya 1960, 1970, 1990 na 2000. Klabu hii imefurahia zaidi mafanikio katika miongo miwili ilopita, kwa kushinda mataji makubwa 15 tangu mwaka 1997. 
Kwa nyumbani, Chelsea imeshinda ubingwa wa ligi mara nne, kombe la FA mara saba, kombe la ligi mara nne, pamoja na ngao za jamii mara nne. Na kimataifa Chelsea imeshashinda UEFA Cup Winners' Cups mara mbili, UEFA Super Cup moja, UEFA Europa League moja na UEFA Champions League moja. Chelsea ndio klabu pekee kutoka London kushinda UEFA Champions League, na ni moja kati ya klabu nne kutoka Uingereza, kuchukua makombe yote makubwa matatu ya Ulaya.
Kwa kawaida Chelsea huvaa jezi ya blu, kaptula blu na soksi nyeupe. Nembo ya klabu imebadilishwa mara nyingi kulingana na wakati na kuboresha muonekano wa klabu. Nembo ya sasa inaonesha picha ya simba akiwa amebeba mkuki. 
Tangu Julai 2003, Chelsea imekuwa ikimilikiwa na Bilionea wa Kirusi, Roman Abramovich.
Wachezaji

As of 7 January 2018.[1]
Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.





























































No.PositionPlayer1GKKepa Arrizabalaga2DFAntonio rüdiger6{{{name}}}3DFMarcos Alonso30DFDavid Luiz7MFN'golo kantè8MFRoss Barkley29FWAlvaro morata11MFPedro (footballer born 1991)10MFEden Hazard


































































No.PositionPlayer18FWO. Giroud5MFJorginho22MFWillian23GKMark Schwarzer24DFGary Cahill26DFJohn Terry (captain)27DFNathan Aké28DFCésar Azpilicueta31FWAriri Charles33DFTomáš Kalas40GKHenrique Hilário46GKJamal Blackman
Tuzo
Ligi Kuu (6) 1954-1955, 2004-2005, 2005-2006, 2009-2010, 2011-2012, 2016-2017
FA Cup (7)	1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2018
Kombe la Ligi	(4) 1965, 1998, 2005, 2007;
Ngao ya Jamii (4) 1955, 2000,2005, 2009
UEFA Cup Winners' Cup (2) 1971, 1998
UEFA Super Cup (1) 1998, 1999, 2003
Full Members Cup (2) 1986, 1990
FA Youth-cup (3) 1960, 1961, 2010
Jamii:Chelsea Football Club
Jamii:Vilabu Mpira vya Uingereza
Jamii:Klabu za Ligi Kuu Uingereza
Jamii:Washindi wa Kombe la FA
Jamii:Washindi wa Kombe la Ligi kuu Uingereza
Biafra

Question: Ramani ya nchi ya Kenya ilichorwa na nani?


Biafra ilikuwa jamhuri iliyojitenga na Nigeria kati ya 1967 hadi 1970 iliyotambuliwa na nchi chache tu na kurudishwa Nigeria baada ya vita kali. Eneo la Biafra ilikuwa katika kusini-mashariki ya Nigeria inayokaliwa na Waigbo hasa wakati ule lilitwa "Mkoa wa Mashariki" lililokuwa moja kati ya mikoa mitatu ya Nigeria baada ya uhuru.
Sababu za farakano
Uasi wa kijeshi
Katika Januari 1966 ilitokea ghasia katika Nigeria. Sehemu za jeshi zilipindua serikali wakamwua waziri mkuu Abubakar Tafawa Balewa aliyekuwa wa asili ya kaskazini. Kiongozi wa serikali mpya alikuwa jenerali mkuu wa jeshi la Nigeria Johnson Aguiyi-Ironsi aliyekuwa Igbo ambaye mwenyewe hakushiriki katika uasi. Lakini katika miji ya kaskazini ya Nigeria raia Waigbo walitafutwa na kuuawa ovyo. Waigbo maelfu walikimbia katika miji ya kaskazini na kukimbilia kwao nyumbani walipoleta habari za mauaji. 
Uasi wa pili ulifuata haraka tarehe 29 Julai 1966 na safari hii kikundi cha maafisa kutoka kaskazini walimwua Ironsi na kuchukua serikali mkononi mwao chini ya uongozi wa jenerali Yakubu Gowon. Mwaka uliofuata 1967 serikali mpya ilianza kubadilisha muundo wa utawala; mikoa mitatu ya Nigeria iligawiwa kuwa majimbo 12. Waigbo walisikitika ya kwamba mipaka ilichorwa kwa kusidi la kuacha maeneo ya Delta penye mafuta ya petroli nje ya majimbo penye Waigbo wengi. Ili ilitazamiwa kama jaribio la kuwatenga Waigbo na malighafi hizi.
Azimio la farakano

Mwaka huohuo wa 1967 mauaji mapya ya Waigbo yalitokea katika kaskazini. Katika hali hii afisa kiongozi wa jeshi katika mkoa wa mashariki kanali Emeka Ojukwu tar. 30 Mei 1967 alitangaza uhuru wa mkoa wa mashariki ulioitwa sasa "Jamhuri ya Biafra". Nchi chache tu zilitambua nchi mpya zilikuwa Gabon, Haiti, Côte d'Ivoire, Tanzania na Zambia. 
Vita ya wenyewe kwa wenyewe
Vita ya miaka mitatu ilianza 6 Julai 1967 jeshi ka serikali ya Nigeria iliposhambulia. Serikali ya Lagos ilipata msaada kutoka Urusi na Uingereza. Ufaransa, Ureno na Afrika Kusini zilisaidia upande wa Biafra lakini bila kutambulia nchi rasmi. Usaidizi hasa wa Urusi uliotoa ndege za kijeshi za aina Ilyushin IL-28 na mabomu ya Napalm uliwapa Wanigeria nguvu zaidi. Jeshi la anga la Biafra ilikuwa na ndege ndogo tu za kiraia zilizobadilishwa kubeba silaha.
Vita ilisababisha njaa kali na wakazi milioni 2 - 3 wa Biafra walikufa kutokana na njaa na magonjwa. Tarehe 13 Januari 1970 mabaki ya jeshi la Biafra yalijisalimisha mjini Amichi. Rais Ojukwu alikimbia kwenda Côte d'Ivoire.
Upatanisho
Baada ya mwisho wa vita hofu ilikuwa kubwa ya kulipizwa kisasi lakini serikali ya Lagos ilijitahidi kujenga upatanisho na amani upya. Ojukwu alirudi Nigeria mwaka 1980.
Viungo vya Nje

Jamii:Historia ya Nigeria
Jamii:Nchi za kihistoria za Afrika
Elgon (mlima)

Question: Mlima mkubwa zaidi nchini Uganda ni gani?




Mlima Elgon ni volkeno iliyolala mpakani mwa Uganda na Kenya [1] kaskazini mwa Kisumu na magharibi mwa Kitale. Kasoko yake ina kipenyo cha kilomita nane.
Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.
Majina
Jina la mlima limetokana na Waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima. Wakati mwingine hujulikana kama Wasabaot, ambao wanaishi upande wa kusini wa mlima. 
Ulijulikana pia kama "Ol Doinyo Ilgoon" (Mlima wa Matiti) kwa Wamaasai na kama "Masaba" upande wa Uganda. 
Vilele
Mlima Elgon unajumuisha vilele vikuu vitano:
Wagagai  (mita 4,321), kikiwa nchini Uganda.
Sudek  (mita 4,302 au futi 14,140) nchini Kenya
Koitobos  (mita 4,222 au futi 13,248),kilele chenye madini aina ya basalt (Kenya)
Mubiyi  (mita 4,211 au futi 13,816)
Masaba  (mita 4,161 au 1futi 3,650)
Vipengele vya Mlima Elgon
Ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo peke yake katika Afrika Mashariki, ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 3500.
Vipengele vingine vya kuvutia ni:
Volkano aina ya kaldera - Elgon ni mojawapo ya volkano aina ya kaldera iliyo kubwa na imara duniani.
Visima vya maji moto kando ya Mto Suam
Endebess Bluff (mita 2563 au futi 8408)
Mapango ya Ngwarisha, Makingeny, Chepnyalil na Kitum. Pango la Kitum lina upana wa mita 60 na hupenyeza mita 200 ndani ya mlima. Hutembelewa sana na tembo ambao hulamba chumvi inayotokana na wao kugonga kuta zake na pembe zao. Pango hilo lilitambulika sana kwa virusi vya Marburg baada ya watu wawili waliotembelea pango hili (mmoja mwaka wa 1980 na mwingine mwaka wa 1987) kuambukizwa ugonjwa huo na kufa.
Mchanga wa mlima huu ni maram mekundu. Mlima huo ni eneo la vyanzo vya mito kadhaa kama vile Mto Suam unaokuwa Mto Turkwel katika maeneo ya chini na humwaga katika Ziwa Turkana, Mto Nzoia na Lwakhakha ambayo hutiririka hadi Ziwa Viktoria. Mji wa Kitale uko chini ya mlima huu. Eneo lililo karibu na mlima huu limelindwa na mbuga mbili za Kitaifa: Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon, moja kila upande wa mpaka wa kimataifa.
Baadhi ya mimea adimu hupatikana kwenye mlima huu, ikiwa ni pamoja na Ardisiandra wettsteinii, Carduus afromontanus, Echinops hoehnelii, Ranunculus keniensis na Romulea keniensis.
Mnamo mwaka wa 1896, C.W. Hobley alikuwa Mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu. Kmunke na Stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya Wagagai na Koitobos katika mwaka wa 1911 na kurekodiwa. F. Jackson, E. Gedge, na J. Martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha Sudek katika mwaka wa 1890 na kurekodiwa.  Kilele kikuu ni rahisi kupanda na hakihitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima.
Tanbihi

Marejeo

Tazama pia
Orodha ya milima ya Kenya
Orodha ya milima ya Afrika
Orodha ya milima

Viungo vya nje


Jamii:Milima ya Uganda
Jamii:Milima ya Kenya
Jamii:Volkeno za Afrika
Wizkid

Question: Je,albamu ya kwanza ya mwanamziki Akon inaitwaje?


Ayodeji Ibrahim Balogun (amezaliwa 16 Julai,  1990), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Wizkid (wakati mwingine hupambizwa kama WizKid),[1] ni msanii wa rekodi, mtunzi wa nyimbo na mtumbuizaji kutoka nchini Nigeria. Alianza kazi ya muziki akiwa na umri wa miaka 11, na kutoa albamu ya ushirika akiwa na Glorious Five iliyopewa jina la Lil Prinz (2001). Mwaka wa 2009, ameingia mkataba na Banky W. iliyo chini ya Empire Mates Entertainment. Ameanza kupata umaarufu zaidi mnamo mwaka wa 2010 baada ya kutoa kibao cha "Holla at Your Boy" kutoka katika albamu yake ya kwanza iliyoitwa Superstar (2011). "Tease Me/Bad Guys", "Don't Dull", Gidi Girl, "Love My Baby", "Pakurumo" na "Oluwa Lo Ni" zilikuwa single kutoka katika albamu ya Superstar. Albamu yake ya pili iliyoitwa , Ayo (2014), ilitanguliwa na vibao kama vile "Jaiye Jaiye", "On Top Your Matter", "One Question", "Joy", "Bombay" na "Show You The Money". 
Kwa zaidi, katika kazi za kujitegemea, Wizkid amepata kushirikiana na baadhi ya wasanii ambao wamo katika kazi kama vile "Girl" (Bracket), "Fine Lady" (Lynxxx), "Sexy Mama" (Iyanya), "Slow Down" (R2Bees), "The Matter" (Maleek Berry), "Pull Over" (Kcee) na"Bad Girl" (Jesse Jagz).
Kazi na mchango wake katika Tasnia ya Muziki wa Nigeria umepelekea kupata mafanikio kadha wa kadha, ikiwa ni pamoja na tuzo ya BET Award, a MOBO Award, The Headies Awards tatu, Channel O Music Video Awards mbili, nne za Nigeria Entertainment Awards, Ghana Music Award, mbili za Dynamix All Youth Awards, mbili za  City People Entertainment Awards, na Future Award. Kwa zaidi, amepata kuchaguliwa mara tatu katika MTV Europe Music Awards vilevile mara nne katika tuzo za World Music Awards. Alipata kuwa nafasi ya 5 kwa msanii mwenye pesa sana wa Afrika mwaka 2013 na jarida la Forbes na Channel O.[2][3] Mnamo Februari 2014, Wizkid amekuwa mwanamuziki wa kwanza wa Kinigeria kuvuka idadi ya milioni 1 ya watu wanaomfuta katika mtandao wa Twitter.[4][5]
Diskografia

Lil Prinz (2001)
Superstar (2011)
Empire Mates State of Mind (2012) (with EME)
Ayo (2014)
Sounds From the Other Side (TBD)
Marejeo

Viungo vya Nje
Meli kubwa duniani

Question: Meli ya Titanic iliundwa na nani?

Meli kubwa duniani siku hizi ni meli za mizigo hasa zinazobeba mafuta ya petroli au kontena, lakini pia meli za abiria zinazobeba watalii kwa burudani. Kuna pia meli chache zenye kusudi maalumu kama MS Pioneering Spirit ambayo ni meli kubwa ya winchi kwa ujenzi baharini.

Meli kubwa kabisa iliyojengwa hadi sasa ilikuwa Seawise Giant yenye tani GT 564,763 na urefu wa mita 458. Ilitengenezwa mwaka 1974-1979 nchini Japani kwa kampuni ya Kigiriki na kurefushwa baadaye hadi kufikia mita 458. Kutokana na ukubwa wake haukuweza kupita wala katika Mfereji wa Suez wala katika Mfereji wa Kiingereza. Miaka yake ya mwisho ilitumiwa kama tangi ya mafuta tu bila kusafiri tena. Mwaka 2009 ilivunjika.
Orodha ya meli kubwa duniani mnamo mwaka 2018

Marejeo

Jamii:Meli
Udongo

Question: Kuna aina ngapi za Udongo?



Udongo (pia: ardhi) ni sehemu ya juu kwenye uso wa nchi ambako mimea huweza kuota. Nao  hutumiwa kwa kilimo. 
Udongo wenyewe ni mchanganyiko wa vipande vidogo vya mwamba na madini yaliyosagwa pamoja na mata ogania kama mboji (mabaki ya mimea na wanyama yaliyooza) na pia wadudu na vijidudu vinavyoishi ndani yake. Udongo huwa pia na hewa na maji ndani yake zinazojaza nafasi kati ya vipande vidogo vya mwamba. 
Kiasi chake kikubwa ni vipande vidogo vyenye asili ya mwamba au madini. Mwamba huvunjwa na maji, upepo na kutokana na athari ya joto / baridi kwa njia ya mmomonyoko. Hivi vipande vinaweza kuwa vidogo sana na kuonekana laini kama udongo wa ufinyanzi; au vigumu vyenye pembe kama punje za mchanga. 
Udongo hupatikana kama tabaka juu ya mwamba unaofanya ganda la dunia. Mpaka wa chini wa udongo ni pale ambako mwamba mtupu unaanza; mpaka wa juu ni uso wa ardhi. Tabaka la udongo linaweza kuwa na unene wa kilomita kadhaa au sentimita chache tu.  
Matabaka ya udongo
Udongo mzuri huwa ndani yake na matabaka A-B-C pamoja na tabaka ya mata ogania juu yake.
O) Mata Ogania: katika mchoro huu 2 sentimita za juu ambazo ni majani makavu na sehemu nyingine za mimea zilizokufa au kuanguka chini; hazikuoza bado kikamilifu lakini zinaendelea kuoza. Wadudu wengi wanaishi hapa wanaoendelea kuozesha mata hii.
A) Udongo wa juu: Tabaka ya udongo yenye kiasi kikubwa cha mada ogania ndani yake. Ndani yake kuna minyoo na vijidudu wengi wanaoendelea kula na kubadilisha mabaki ya majani yaliyomo mle kuwa madini au kampaundi ogania sahili zaidi. Kwa kazi yao wanasababisha kuwepo kwa mashimo na nafasi ndogo ndani ya udongo wa juu. Nafasi hizi zinasaidia kuingia na kutoka kwa gesi na kiowevu. Kutokana na uwingi wa viumbehai hivi vidogo udongo wa juu una uwezo wa kutunza maji ya mvua ndani ya nafasi zake. Hii yote ni muhimu kwa kustawi wa mimea inayotandiza hapa mizizi yao. 
Kwa lugha nyingine kuwepo kwa viumbehai hivi vidogo ni muhimu kwa rutuba ya udongo. Uhaba wa mata ogania unasababisha pia uhaba wa viumbehai ndani ya udongo wa juu unaokosa rutuba jinsi ilivyo jangwani.
Katika tabaka la udongo wa juu maji ya mvua yanapita haraka zaidi na kwa hiyo madini yeyushi kama chuma, alumini, chumvi mbalimbali na mengine kutegemeana na uwingi wa mvua na hali ya udongo chini yake kiasi cha madini haya yanaweza kuwa haba zaidi.
B) Udongo wa chini: katika tabaka hii madini yaliyoyeyushwa katika udongo wa juu yanakusanyika. Hapo ni sababu ya kwamba kulima shamba kunaongeza rutuba maana kazi ya kuchimba inapelekea madini yaliyozama chini kwenda juu. 
C) Mwamba mzazi: hii ni tabaka ya mwamba isiymegeka bado. Unaitwa mwamba "mzazi" kwa sababu vipande vidogo vya matabaka ya juu vya asili hapo; kwa hiyo mwamba mzazi una tabia nyingi za kikemia sawa na udongo wa juu. 
Mizizi mirefu ya miti inaendelea kufika hadi sehemu ya juu ya mwamba mzazi na kutafuta hapa madini yeyushi yalizozama chini zaidi. Kwa njia hiyo inachangia mmomonyoko wa sehemu hii hata kama imefunikwa na udongo.
Marejeo

Tazama pia
Aina za udongo
Muziki wa hip hop

Question: Je,mwanamziki yupi wa kwanza nchini Tanzania kuimba mziki wa Hiphop?

Muziki wa hip hop ni aina ya muziki ulioanza kunako miaka ya 1970, ukiwa umeanzishwa na Wamarekani weusi katika miji mikubwa ya Marekani. Hip hop mara nyingi inatumia staili moja ya kuimba iitwayo kurap au kufokafoka.
Kurap ni staili ya uimbaji ambayo mwimbaji anatoa au anaimba maneno-mashairi yaambatanayo na vina. Mashairi mengi yaliyoimbwa katika muziki wa hip hop yalikuwa yakizungumzia maisha halisi ya watu weusi wa nchini Marekani, sanasana katika miji mikubwa.
Kuna baadhi ya mashairi ya muziki wa hip hop yanazungumzia wahuni, uharifu, na utumiaji haramu wa madawa ya kulevya. Muziki wa hip hop pia huchukua tabia (mwenendo) wa staili za muziki wa pop, yaani kama disko na reggae.
Soma zaidi
David Toop (1984/1991). Rap Attack II: African Rap To Global Hip Hop. New York. New York: Serpent's Tail. ISBN 1-85242-243-2.
McLeod, Kembrew. Interview with Chuck D and Hank Shocklee. 2002. Stay Free Magazine.
Yes Yes Y'All: Oral History of Hip Hop's First Decade. Fricke, Jim and Charlie Ahearn (eds). Experience Music Project. Perseus Books Group. ISBN 0-306-81184-7
Corvino, Daniel and Livernoche, Shawn (2000). A Brief History of Rhyme and Bass: Growing Up With Hip Hop. Tinicum, PA: Xlibris Corporation/The Lightning Source, Inc. ISBN 1-4010-2851-9
Chang, Jeff. "Can't Stop, Won't Stop".
Rose, Tricia (1994). "Black Noise". Middletown, Connecticut: Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6275-0
Potter, Russell (1995) Spectacular Vernaculars: Hip-Hop and the Politics of Postmodernism. Albany: SUNY Press. ISBN 0-7914-2626-2
Light, Alan (ed). (1999). The VIBE History of Hip-Hop. New York: Three Rivers Press. ISBN 0-609-80503-7
George, Nelson (2000, rev. 2005). Hip-Hop America. New York: Penguin Books. ISBN 0-14-028022-7
Fricke, Jim and Ahearn, Charlie (eds). (2002). Yes Yes Y'All: The Experience Music Project Oral History of Hip Hop's First Decade. New York: Da Capo Press. ISBN 0-306-81184-7
Kitwana, Bakar (2004). The State of Hip-Hop Generation: how hip-hop's culture movement is evolving into political power. Retrieved 4 Desemba 2006. From Ohio Link Database.
Tazama pia
Lango la Hip Hop
Viungo vya nje
 by D.George
 by J. Boss

Unknown parameter |month= ignored (help)
McLeod, Kembrew. Interview with Chuck D and Hank Shocklee. 2002. Stay Free Magazine, issue 20. Retrieved from  on 9 Julai 2006.


Jamii:Hip hop
Historia ya Ugiriki

Question: Je mji mkuu nchini Ugiriki ni upi?

Main Page inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Ugiriki.
Ugiriki ni nchi yenye historia ndefu na maarufu sana, hata inaitwa "nchi mama ya Ulaya".
Ugiriki wa Kale
Ugiriki ya Kale ni kipindi cha historia ambapo Ugiriki ulipanuka katika eneo kubwa la Mediteranea na Bahari Nyeusi, na kudumu kwa karibu milenia moja, hadi Ukristo ulipoanza. 
Unadhaniwa na wanahistoria wengi kuwa ni utamaduni anzilishi wa ustaarabu wa magharibi. Utamaduni wa Kigiriki ulikuwa na nguvu kubwa ya ushawishi katika Dola la Roma, ambalo lilibeba sehemu ya utamaduni huo katika sehemu nyingi za Ulaya. 
Ustaarabu wa Ugiriki ya kale umeathiri pia lugha, siasa, mifumo ya elimu, falsafa, sayansi, sanaa, ufundi sanifu wa dunia ya kisasa, na kuchochea Mwamko Mpya katika Ulaya Magharibi. 
Halafu ukachipuka tena katika vipindi mbalimbali vya uamsho wa tamaduni za kisasa za Kigiriki, ndani ya karne ya 18 na ya 19 katika Ulaya na Amerika.
Ugiriki wa sasa
Ugiriki ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 1981.


Jamii:Historia ya Ugiriki
Ugiriki
Mikoa ya Uturuki

Question: Kwa nini inaitwa kodi?

Uturuki imegawanyika katika mikoa ya takriban 81, inaitwa il kwa Kituruki (wingi wake ni iller, tazama alfabeti ya Kituruki kwa maelezo zaidi).
Orodha ya mikoa



Data za idadi ya wakazi inafuata mwongozo wa sensa ya mwaka wa 2000 .
Tazama pia
Wilaya za Uturuki
Kanda za Uturuki
Vijiji vya Uturuki
Marejeo

Viungo vya Nje
!
Jamii:Vijisehemu vya Uturuki
Uturuki
Ala ya muziki

Question: Fidla ni za aina ngapi?


Ala ya muziki ni kifaa kinachotoa sauti zinazotumiwa katika muziki. Kila ala ya muziki inatoa mitetemo katika hewa inayoendelea kusambaa na kupokewa na masikio kama sauti.
Kimsingi kila kitu kinachotoa sauti kinaweza kutumiwa kama ala ya muziki, lakini kwa kawaida jina hili linatumika kwa vitu vilivyotengenezwa hasa kwa shabaha hii. Wakati mwingine hata sauti ya binadamu inatajwa kama ala ya muziki.
Kuna aina nyingi za ala za muziki. Mara nyingi zinaainishwa na kutajwa kutokana na mbinu zake za kutoa sauti:
ala za mitemo (kwa Kiingereza idiophone) ambako ala yote inatetema, kama vile kengele, mafurungu, marimba
ala za nyuzi (ing. chordophone) kama vile gitaa, fidla, zeze au piano; hapa uzi au waya iliyokazwa inapigwa au kuchuliwa hivyo inaanza kutetema
ala za utando (ing. membranophone) kama vile ngoma, tari,  hapa utando inatoa mitetemo ikipigwa
ala za hewa (ing. aerophone) ambako nguzo ya hewa inatetemewa, mfano filimbi, kinanda cha filimbi, zumari, kipenga, baragumu, au tarumbeta. Katika kundi hili hewa inaweza kupititishwa kwenye kona kali kama kwa filimbi, au kwa kipande cha tete inayotetema katika mwendo wa hewa, au kwa kutumia midomo kama asili ya mitetemo kama kwenye tarumbeta.
katika karne ya 20 ala za muziki ya elektroniki zilibuniwa ambazo zinatoa sauti kupitia kipaza sauti.
Wengine hutofautisha ala za muziki kutokana na namna ya matumizi, kama vile kupiga, kupuliza hewa, kupiga vibanzi au funguo (keyboard), kuchulia waya.  
Kila jamii na kila utamaduni kwenye dunia imewahi kubuni ala zake za pekee.
Viungo vya nje



Jamii:Ala za muziki
Kazi

Question: Kazi kuu duniani ni ipi?





Kazi ni sehemu muhimu ya maisha ya binadamu, hivyo ina nafasi kubwa katika anthropolojia, falsafa, teolojia,fizikia na sosholojia.
Inafafanuliwa kama utendaji unatumia nguvu ya akili au ya mwili ili kufikia lengo fulani, ambalo mara nyingi ni faida ya kiuchumi ili kuweza na kuwezesha kuendelea kuishi. 
Lakini thamani yake halisi haiishii katika uzalishaji wa vitu, bali inategemea hasa ustawishaji wa utu katika vipawa vyake vyote kulingana na maadili na maisha ya kiroho. 
Kwa msingi huo, ni wajibu wa kila mtu aliyefikia ukomavu fulani.
Ni pia mchango muhimu katika jamii na inayostahili kuheshimiwa na kutunzwa na wote kuanzia serikali hadi watu binafsi. 
Kwa kuwa ni wajibu, kazi ni vilevile haki ya msingi ya binadamu. Bila kuwa nayo, mtu anaelekea kunyong'onyea na kujiona hama maana, hasa kama utovu wa kazi unadumu muda mrefu na kumzuia asiweze kupanga maisha yake, kwa mfano upande wa ndoa na familia, kwa sababu ya kutojitegemea.
Sheria mbalimbali zinaratibu mahusiano kazini, hasa kama kuna mwajiri na mwajiriwa.
Kazi katika Biblia
Biblia inazungumzia maisha halisi ya watu, hivyo haikuweza kuisahau kazi. Toka kitabu cha Mwanzo (1:1-2:4a) inaonyesha heshima ya kufanya kazi kwa kumchora Mungu akitenda kazi kama binadamu kwa siku sita, akipumzika ile ya saba.
Ndiye aliyewaagiza Adamu na Eva wafanye kazi katika dunia ili kuistawisha (Mwa 2:15).
Baada ya dhambi ya asili waliyoifanya wajibu huo umebaki, ila kama adhabu sasa unachosha (Mwa 3:17-19).
Pamoja na hayo, Yesu alikubali kufanya kazi kwa mikono yake kama fundi (labda seremala) kwa sehemu kubwa kabisa ya maisha yake, alipoishi na familia yake au walau mama yake kijijini Nazareti (Mk 6:3).
Mtume Paulo alipinga kwa nguvu uzembe wa waliodai kazi haihitajiki tena kwa sababu eti, ufalme wa Mungu umefika. Aliandika, "Asiyetaka kufanya kazi, asile chakula" (2Thes 3:10). [1] Mwenyewe, pamoja na kuhubiri Injili alikuwa akiendelea na kazi yake ya kushona mahema ili kupata mahitaji yake bila kulemea wengine.
Marejeo

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi ya International Labour Organization
 Ushauri kuhusu kazi toka Unesco
 Ushauri mtandaoni
 Ushauri kuhusu mtindo mpya wa kupata kazi na faida yake

Jamii:Elimu jamii
Jamii:Uchumi
Jamii:Utamaduni
Jamii:Maadili
Jamii:Kazi
Mzungu Kichaa

Question: Je,Bongo Records ilianza kurekodi miziki mwaka upi?


Mzungu Kichaa (pia anajulikana kama Espen Sørensen) ni mwimbaji na vilevile mwanamuziki kutoka nchini  Denmark. Alizaliwa nchinin Denmark, lakini kakulia nchini Tanzania, ambapo wazazi wake walikuwa wakifanya kazi katika masuala ya Maendeleo ya Ushirika. Walienda nchini Tanzania akiwa na umri wa miaka sita.
Huko Tanzania amejifunza Kiswahili fasaha na baadaye kujihusisha na masuala ya muziki hasa katika utayarishaji wa muziki wa Bongo Flava katika studio ya Bongo Records. Matokeo ya hivi karibuni katika kujihusisha kwake na muziki huko Afrika ya Mashariki ni albamu yake ya kwanza ya kujitegemea iliyokwenda kwa jina la "Tuko Pamoja".
Shughuli za Muziki
Mwishoni mwa miaka ya 1990 Espen Sørensen alikuwa miongoni mwa wasanii wa mwanzo kabisa kurekodi katika Studio ya Bongo Records huko mjini Dar Es Salaam. Wengineo walikuwepo kina Juma Nature, TID, Mangwair, Ferooz na Professor Jay. Wakati huo ilikuwa pia, ndipo alipopata jina lake la kisanii la Mzungu Kichaa.[1] Kwa bahati mbaya hakuonekana katika orodha ya wasanii chipukizi wa Tanzania kwa kipindi hicho, lakini pia alifanikiwa kufanya viitikio kadha wa kadha katika nyimbo kibao kwa kipindi cha mwaka wa 2001.[2]
Baadaye akaenda zake nchini Uingereza kusomea masuala ya Utamaduni wa Muziki na Anthropolojia. Baada ya kumaliza elimu ya masomo ya Kiafrika, akarudi tena katika shughuli zake za muziki, na kuanzisha kundi lililoitwa Effigong mnamo 2006. Mwaka wa 2008, kaamua kuwa msanii wa kujitegemea hadi kufanikiwa kutoa albamu yake ya kwanza kunako mwaka wa 2009 katika studio ya kujitegemea iliyoitwa Caravan Records.[3]
Albamu ilitolewa kwa mara ya kwanza Afrika Mashariki, lakini baada ya kupata kupigwa sana katika baadhi ya vituo vya maredio kadhaa nchi za Ulaya, basi ikapelekea albamu pia kutolewa Ulaya mnamo mwezi Mei 2009. Baadhi ya nyimbo kutoka katika albamu ni pamoja na "Jitolee" (akiwa na Professor Jay) na "Wajanja" ambazo zote zimeimbwa kwa Kiswahilii, lugha ambayo inatumika sana katika Bongo Flava Afrika Mashariki.
Mashairi ya nyimbo zake yanalenga hasa matatizo ya kijamii huko nchini Tanzania, hasa umaskini.[4] Sørensen ametumia wiki tatu kufanya ziara ya kuitangaza albamu yake kuanzia mwezi wa Februari  2009, hasa nchini Tanzania na Kenya, lakini pia alipata kutumbuiza nchini Denmark akiwa na msaada wa kundi la ReCulture. Kibao cha Jitolee imepata kuwika sana nchini Tanzania na Kenya.[5]
Diskografia
Tuko Pamoja (2009)
Hustle (2012)
Relax (2014)
Marejeo

Viungo vya Nje



Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Wanamuziki wa Denmark
Orodha ya Marais wa Namibia

Question: Je, rais wa kwanza wa nchi ya Namibia anaitwa nani?


Ukarasa huu una orodha ya marais wa Namibia:
Orodha

Tazama pia
Orodha ya viongozi
Viungo vya Nje





!
Namibia
Tano

Question: Je,rais wa tano nchini Marekani alikuwa nani?


Tano ni namba ambayo inafuata nne na kutangulia sita. Kwa kawaida inaandikwa 5 lakini V kwa namba za Kiroma na ٥ kwa zile za Kiarabu.
5 ni namba tasa.
Neno hilo lina asili ya Kibantu. Kiswahili kina neno lingine kwa maana hiyohiyo, nalo lina asili ya Kiarabu: hamsa. Siku hizi halitumiki sana, lakini kutoka kwake limepatikana hamsini (hamsa mara kumi) ambalo ni la kawaida.
Marejeo
Wells, D. The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers London: Penguin Group (1987): 70–71
Viungo vya nje



Jamii:Namba asilia
Orodha ya vyama vya siasa Tanzania

Question: Je,chama cha kwanza cha kwanza cha kisiasa nchini Tanzania ilikuwa ipi?


Mfumo wa vyama vingi ni hali ya kuwa na chama zaidi ya kimoja,katika nchi moja.Madhumuni ya kuwa na vyama vingi vya siasa ni kuleta ushindani wa kisiasa,ili kuleta maendeleo ya nchi,upinzani wa kisiasa sio uadui kama watu wengi kwenye nchi zinazoendelea wanavyodhani,kuwa na vyama vingi ni kuongeza wigo wa demokrasia katika jamii huska.
Tanzania ni nchi yenye mfumo wa vyama vingi vya siasa uliorejeshwa katika katiba ya Tanzania mwaka 1992.
Chama tawala ni   
Chama cha Mapinduzi (CCM) ambacho kimetokana na muungano kati ya
Tanganyika African National Union (TANU) na
Afro Shiraz Party (ASP) ya Zanzibar.
Vyama vingine vya siasa Tanzania ni 
Civic United Front (CUF),
Tanzania Labour Party (TLP),
Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema),
National Convention for Constitution and Reconstruction-Mageuzi (NCCR-Mageuzi),
National League of Democracy (NLD),
Democratic Party (DP), na
Demokrasia Makini.
Alliance for Change and Transparency (ACT)
Orodha kamili ya vyama vya siasa nchini Tanzania]