khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Ukuta wa China una urefu gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Vivumishi vya sifa

Question: Ua refu zaidi linaitwaje?





Examples
Ghorofa 'refu limeporomoka
Askari mtiifu kaacha kazi
Kijana mwelevu amefaulu
Mwenye moyo wa huruma anisaidie
Vivumishi vya sifa ni neno/maneno ambayo hutaja maana ya sifa ya nomino au kiwakilishi cha nomino jinsi kilivyo.
Mifano
Paka  mwizi amelala jikoni
Ugonjwa hatari umeukumba dunia
Gari zuri limegongwa
Nyumba kubwa imejengwa bondeni
Kijana mpole kasusa kula
Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Mkutano wa mawaziri wa Afrika kuhusu mazingira

Question: Kenya ilishiriki katika michezo ya olimpiki kwa mara ya kwanza mwaka upi?

Mkutano wa mawaziri wa Afrika kuhusu mazingira (African Ministerial Conference on the Environment kifupi AMCEN) ni ushirikiano wa mawaziri husika wa nchi za Afrika. 
Mawaziri hao walikutana mara ya kwanza mwaka 1985 mjini Kairo, Misri. Baadaye mkutano ulianzishwa kama taasisi ya kudumu mwenye shabaha ya 
kuunganisha jitihada za hifadhi ya mazingira
kuunganisha kinga ya mazingira na kupatikana kwa mahitaji ya kimsingi ya wananchi kwa namna ya uendelevu
kuhakikisha kuwa kilimo kinalingana na mahitaji ya uhakika wa chakula wa Afrika
AMCEN ilishiriki katika maandalizi ya mradi wa New Partnership for Africa 's Development (NEPAD) upande wa mazingira.
Mkutano unashirikiana na Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira (UNEP).
Masahihisho ya Mkataba wa Afrika kuhusu hifadhi ya mazingira na maliasili yaliandaliwa katika AMCEN.
Mkutano wa mawaziri unafanyika kila baada ya miaka miwili. Ofisi ya UNEP-Afrika inatoa huduma ya ofisi ya kudumu kwa AMCEN pia.
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Ekolojia
2007

Question: Je, mwana kemia wa kwanza wa kike anaitwaje?


Makala hii inahusu mwaka 2007 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
17 Oktoba - John Njue, Askofu Mkuu wa Nairobi anateuliwa kuwa kadinali wa pili kutoka Kenya.
Waliozaliwa

Waliofariki
4 Januari - Juma Jamaldin Akukweti, mwanasiasa wa Tanzania
17 Januari - Alice Lakwena wa Uganda
7 Februari - Alan MacDiarmid, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 2000
27 Machi - Paul Lauterbur, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2003
23 Aprili - Boris Yeltsin, Rais wa Urusi (1991-1999)
8 Mei - Abdullah_bin_Faisal_Al_Saud, mwana wa Mfalme wa Saudia
18 Mei - Pierre de Gennes (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia, mwaka wa 1991)
30 Mei - William Meredith, mshairi kutoka Marekani
9 Juni - Achieng Oneko, mwanasiasa wa Kenya
26 Juni - Amina Chifupa, mwanasiasa wa Tanzania
23 Julai - Ernst Otto Fischer, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1973
30 Julai - Ingmar Bergman, mwongozaji wa filamu kutoka Uswidi
16 Agosti - Max Roach, mwanamuziki kutoka Marekani
8 Septemba - Shenazi Salum, mwigizaji wa filamu kutoka Tanzania
18 Oktoba - Lucky Dube, mwanamuziki kutoka Afrika Kusini
24 Oktoba - Salome Joseph Mbatia, mwanasiasa wa kike kutoka Tanzania
3 Novemba - Suzanne Bachelard, mwanafalsafa wa Ufaransa
10 Novemba - Norman Mailer, mwandishi kutoka Marekani
1 Desemba - Elisabeth Eybers, mwandishi wa Afrika Kusini
16 Desemba - Benedict Kiroya Losurutia, mwanasiasa wa Tanzania
23 Desemba - Oscar Peterson, mwanamuziki kutoka Kanada
27 Desemba - Benazir Bhutto, mwanasiasa kutoka Pakistan aliuawa
Viungo vya nje

Jamii:Karne ya 21
Cherehani

Question: Kampuni kubwa ya kutengeneza nguo nchini Kenya inaitwaje?



Cherehani (pia: charahani; kutoka Kiajemi چرخ, charakh, "gurudumu" na خان, khan "nyumba"; kwa Kiingereza "sewing machine")  ni mashine ya kushonea vitu kama kitambaa, nguo, viatu au mifuko.
Inatumia uzi kwa kuunganisha vipande viwili vya kitambaa au ngozi. Tofauti na ushonaji kwa mkono, cherehani hutumia nyuzi mbili, moja ya juu na nyingine ya chini, zinazounganishwa.
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa wakati dunia ilipokuwa ikipata mfumo mpya wa kiufundi (industrial revolution). Ushonaji huu wa cherahani ulianznshwa ili kupunguza kazi za kushona zilizokuwa zikifanywa kwa mikono.
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa mwaka 1790 na mwingereza Thomas Saint na baadaye ikaendelea kuboreshwa ili iwe ya kufana Zaidi na kufanya kazi kwa haraka zaidi.
Siku hizi mwendo wa cherehani unatokana mara nyingi na injini ya umeme. Kuna pia vyerehani vinavyosukumwa kwa mguu au kwa mkono. 
Siku hizi kuna aina nyingi kwenye viwanda zilizobuniwa kwa shughuli maalum.
Kuna cherahani aina mbili: zile za kushona nyumbani ambazo huwa ndogo na zingine zinazotumiwa katika makampuni ya kushonea nguo ambazo hufanya kazi kwa haraka na sanasana hutumia nguvu za stima.
Viungo vya nje



Jamii:Vifaa
Spishi

Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya ndege duniani?


Spishi (kutoka Kilatini "species", yaani: aina, maumbile) katika biolojia ni jina la kutaja kundi la wanyama au mimea wa aina moja. Spishi ni kitengo muhimu katika uainishaji wa kisayansi.
Kwa kuhesabiwa katika spishi ileile haitoshi kama viumbe vinafanana sana, ni lazima waweze kuzaliana na kuwa na watoto ambao wanaweza kuzaa tena. 
Kwa mfano, farasi na punda ni spishi mbili tofauti zinazoweza kuzaliana lakini watoto wao, wanaoitwa baghala, hawazai tena. Mbwa wote ni spishi moja, hata kama wanaonekana na maumbile tofauti kutokana na historia ya ufugaji wa kuteua sifa kadhaa tu kwa kuzaana. Lakini hata mbwa mkubwa kabisa anaweza kuzaliana na mbwa mdogo na watoto wao wanazaa tena.
Spishi za karibu hupangwa pamoja katika jenasi.
Mfano: mbwa, mbweha, mbweha wa Ethiopia na koyote wa Marekani wote ni spishi mbalimbali za jenasi inayoitwa "Canis". 
Nususpishi
Nususpishi ni aina ndani ya spishi moja inayoonesha tofauti za wazi na spishi kwa jumla. Viumbe vya nususpishi moja wanaweza kuzaa na viumbe vya nususpishi nyingine lakini hii haitokei kwa kawaida; mfano moja ni kwamba eneo la nususpishi lipo mbali kwa hiyo hawakutani. 
Nususpishi inapewa neno la tatu ndani ya jina lake.
Jina la kisayansi
Kila spishi inaweza kupewa jina la kisayansi kufuatana na kanuni za uainishaji. Hali halisi wanyama wakubwa wameshaainishwa karibu wote lakini bado kuna wadudu, viumbehai wa baharini na bakteria wengi ambao hawajaainishwa bado. 
Jina la spishi huwa na maneno mawili: Kwanza jina la jenasi (linaloanza kwa herufi kubwa) halafu neno la pili la kutofautisha spishi (linaloanza kwa herufi ndogo). Maneno ya jenasi na spishi huandikwa kwa herufi italiki.
Kwa mfano jina la paka ni "Felis silvestris". Felis ni jenasi na paka yumo pamoja na wanyama wengine wanaofanana naye kama simba, tiger au chui. Ndani ya spishi la Felis silvestris kuna nususpishi kadhaa; kwa mfano paka wa porini wa Afrika Kaskazini (Felis silvestris lybica) anayeaminiwa kuwa asili ya paka wa nyumbani (Felis silvestris catus). 

Jamii:Uainishaji
Jamii:Biolojia
Bendera ya Senegal

Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?


Bendera ya Senegal ina milia tatu za wima pamoja na nyota ya pembetatu katikati.
Milia ni ya nyekundu, njano na kijani kibichi. Nyota ni ya kijani.
Maana ya rangi ni kama zifuatazo:
Nyekundu hudokeza kwa mapambano ya uhuru, damu iliyomwagika na matumaini ya ujamaa
Njano ni rangi ya dhahabu na utajiri unaotokana na kazi ya pamoja
kijani ni rangi ya tumaini na maendeleo pia hukumbusha dini ya wa raia wengi ambayo ni Uislamu.
Asili ni bendera ya Shirikisho ya Mali ya 1959. Wakati ule Senegal na Sudan ya Kifaransa zilikuwa pamoja katika Shirikisho ya Mali hadi 1960. Bendera ya shirikisho ilikuwa ileile isipokuwa ilionyesha umbo nyeusi ya mwanadamu katikati. Senegal iliandelea na bendera lakini umbo la mtu lilibadilishwa kwa nyota.
Rangi ni zilezile zinazopatikana katika bendera nyingi za kiafrika kutokana na athari ya Ethiopia kama nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi majaribio ya kuitawala kikoloni.

Jamii:Senegal
Senegal
Burj Khalifa

Question: Ni jengo gani kubwa zaidi nchini Dubai?

Burj Dubai (Kiarabu برج دبي‎ - Mnara wa Dubai) ni jengo kubwa la maghorofa linaloendelea kujengwa nchini Dubai (Falme za Kiarabu) tangu mwaka 2004. Litakapokamilika mwaka 2009 litakuwa jengo lenye kimo kikubwa duniani.
Burj Dubai inatarajiwa kufungulia Septemba 2009. Mipango kamili bado ni siri lwa sababu wajenzi wanataka kuwa na uhakika ya kwmaba itakuwa jengo kubwa duniani. Hivyo wameandaa kuongeza ghorofa kama jengo lingine linaendelea kujengwa popote duniani. Kwa sasa inasemekana kuwa na ghorofa 162 na eneo la vyumba vyote ni 334,000 m². Ghorofa ya juu itaishia kwa mita 643 na antenna juu yake itafikia mita 818. Gharama zilipangwa kuwa bilioni za dolari 14.1. 
Ghorofa 37 za kwanza zitakuwa hoteli. Juu yake kuna makazi 779 katika ghorofa 38-108 na 700 yameshauzwa. Ghorofa za juu zitakuwa na ofisi na makazi maalumu. 
Kutokana na ukubwa na urefu wake Burji khalifa ,husafishwa kwa wiki nane(8).Kihistoria Burj khalifa, ilijengwa kwa ajili ya kuliingizia taifa kipato baada ya mfalme wa falme za kiarabu wa wakati ule kuona hakuna kivutio cha watalii nchini humo.Akaamua lijengwe jengo lefu kuliko yote yote ulimwenguni na wakalipa jina la, BURJ KHALIFA.
Picha za ujenzi

2006-02-01
2006-08-29
2006-11-11
2007-01-02
2007-03-21
2007-05-07
2007-07-15
2007-08-09
2007-08-22
2008-03-11



Jamii:Majengo
Jamii:Falme za Kiarabu
Mkoa wa Kasai Mashariki

Question: Je,Kasai Mashariki ina idadi ya watu wangapi?


Kasai Mashariki (Kasai-Oriental kwa Kifaransa) ni moja ya mikoa 11 ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Inapakana na mikoa ya Kasai Magharibi upande wa magharibi, Équateur upande wa kaskazini, Orientale upande wa kaskazini mashariki, Maniema upande wa mashariki na Katanga upande wa kusini. Kasai-Oriental ni kati ya maeneo duniani penye almasi nyingi. Makao makuu ya mkoa ni Mbuji-Mayi.
Jina la mkoa latokana na mto Kasai.
Historia
Kasai-Oriental inakaliwa hasa na Waluba. Kabla ya ukoloni sehemu kubwa za mkoa zilkuwa chini ya milki ya Luba.
Wakati wa uhuru wa Kongo wanasiasa wa sehemu hii walijaribu kuanzisha dola la kujitegema ya Kasai kusini lakini jeshi la serikali kuu ilivamia eneo lake. Baada ya vita ya miezi minne iliyokuwa na wahanga maelfu eneo lilirudishwa Kongo na kugawiwa. 
Almasi
Eneo la mji wa Mbuji-Mayi linazalisha asilimia 10 ya almasi zote zinazotolewa duniani. Uchimbaji unasimamiwa na kampuni ya Société Minière de Bakwanga. Wananchi wengine wanajaribu kuchimba almasi kibinafsi. Kwa jumla wakazi wa mkoa hawafaidiki na utajiri huu.
Miji
Lugha
Kifaransa ni lugha rasmi. Tshiluba ni lugha inayotumiwa na wakazi wengi ambacho ni moja ya lugha za kitaifa za Kongo. 
Marejeo




*
Kasai Mashariki
Reli ya Tanganyika

Question: Stesheni ya reli ya kwanza kujengwa Kenya ni lipi?


Reli ya Tanganyika (pia: Reli ya Kati) ilikuwa jina la njia ya reli kuanzia Dar es Salaam kwenda Kigoma kwenye Ziwa la Tanganyika iliyojengwa katika miaka 1905 hadi 1914 zamani za koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Majina
Majina mengine yaliyotumika yalikuwa kwa Kijerumani "Mittellandbahn", baadaye kwa Kiingereza "Central line" (Reli ya Kati), au "Tanganjikabahn" (kwa Kiingereza Tanganyika Railway).
Tabia
Reli hii ilikuwa na urefu wa kilomita 1245.4 ikitumia geji (upana wa njia) ya mita 1[1]. 
Baada ya mwisho wa ukoloni wa Kijerumani eneo la Tanganyika lilitawaliwa na Uingereza kama [[eneo la kudhaminiwa]  ] la Shirikisho la Mataifa. Katika kipindi hicho Reli ya Tanganyika iliongezwa njia ya kando kutoka Tabora kwenda Mwanza. Tangu mwaka 1977 njia hii imetawaliwa na Shirika la Reli Tanzania (Tanzania Railways Limited - TRL).
Njia ya reli
Njia ya reli hii inaanza Dar es Salaam ikipitia Morogoro, Dodoma na Tabora hadi kufika Kigoma. 
Kuna njiapanda ambako njia ya kati inaunganishwa na njia za kando.

Tanbihi
[]
Viungo vya Nje=

Jamii:Usafiri wa Tanzania
Jamii:Reli za Afrika
Enzi ya kati

Question: Muziki uligunduliwa lini?



Enzi ya Kati (pia: Zama za Kati; kwa Kiingereza: "Middle Ages", pia "mediaevo" au "medievo") ni kipindi cha katikati cha historia ya Ulaya katika mgawanyo wa “zama” tatu: ustaarabu wa
Zama za Kale,
Zama za Kati, na
Wakati wa Kisasa
ama:
Enzi ya Kale,
Enzi ya Kati na
Enzi ya Kisasa.
Hata kama ugawaji huo umetokana na mazingira ya Ulaya tu, hutumiwa pia kwa maeneo mengine ya dunia. Wataalamu wengi huamini ya kwamba haufai sana kidunia lakini hadi sasa hakuna mpangilio mwingine kwa dunia yote unaoeleweka kirahisi hivi.
Kwa kawaida, Zama za Kati za Ulaya Magharibi huhesabiwa toka mwisho wa Dola la Roma Magharibi (karne ya 5) hadi kuanza kwa falme za kitaifa, mwanzo wa uvumbuzi wa ng’ambo ya Ulaya, kipindi cha mwamko-sanaa, na Matengenezo ya Waprotestanti kuanzia mwaka 1517. 
Mabadiliko hayo yalionesha mwanzo wa kipindi cha Zama za Kisasa ambacho kilitangulia mapinduzi ya viwanda. 
Mwanzo wa kipindi cha Enzi ya Kati
Kabla ya Enzi ya Kati kulikuwa na ustaarabu wa Dola la Roma. Milki hiyo kubwa ilijenga utamaduni uliounganisha nchi za Afrika ya Kaskazini, Asia ya Magharibi na Ulaya ya Kusini pamoja na Ulaya ya Magharibi. 
Katika eneo hili kubwa palikuwa na uchumi ulioendelea na njia za mawasiliano kama barabara, bandari na hata aina ya posta. 
Ustaarabu huo ulikuwa na idadi ya watu waliojua kusoma na kuandika. Lugha za pamoja kama Kilatini na Kigiriki zilieleweka na asilimia fulani ya watu kote katika dola hili. Hata kama watu wengi, hasa watu wa vijijini na watumwa, hawakujua kusoma bado walikuwepo watu waliojua kila sehemu ya dola.
Ustaarabu huo uliporomoka pamoja na matatizo ya kiuchumi, gharama kubwa ya jeshi, kupungua kwa uzazi na mashambulio ya makabila ya nje, hasa ya Wagermanik, yaliyoweza kuingia ndani ya Dola la Roma bila kulingana na utamaduni wa ustaarabu huo. Roma ilishindwa kutunza utaratibu wake mbele ya mashambulio na uhamisho mkuu wa Ulaya. 
Viungo vya nje
Muziki wa pop

Question: Muziki wa Pop ulianzia nchi gani?

Muziki wa pop au pop ni kifupi cha namna ya kuandika popular music au muziki mashuhuri. Muziki wa pop una hesabiwa kama mmoja kati ya muziki unaosikilizwa sana, kununuliwa sana, na kuchaguliwa sana katika matamasha maalumu. Staili za muziki wa pop ya miaka ya 2000 (leo hii) inajumlisha muzikiwa rock, hip hop, na pop punk.
Waimbaji na mabendi yanayopiga muziki wa pop
Hii ni orodha ya baadhi ya waimbaji au mabendi yaliyoanza kuimba muziki wa pop. Baadhi yao ni:
1980
Michael Jackson
George Michael (Wham!)
Madonna
Cyndi Lauper
Debbie Gibson
Paula Abdul, ingawa huimba muziki wa dansi na R&B vilevile
Prince
1990
A-Mei
Hikaru Utada, ingawa huimba R&B na vilevile huimba pop
Spice Girls
Bobby Brown, ingawa huimba muziki wa soul na R&B vilevilel
Mariah Carey, ingawa huimba muziki wa soul na R&B na vilevile huimba pop
2000
5566
Britney Spears, ingawa huimba muziki wa dansi na R&B vilevile
Christina Aguilera, ingawa huimba R&B vileivle
Jessica Simpson
*NSYNC
Backstreet Boys
Hilary Duff
Lindsay Lohan
Maroon 5
Fall Out Boy
The Saturdays
Juanes
Shakira
Carlos Vives
Jonas Brothers, ingawa huimba rock vilevile
Jamii:Muziki wa pop
Jamii:Muziki
Msimu (lugha)

Question: Je, muziki ni mfano wa hisia?

Msimu ni maneno yasiyo sanifu yanayoanzishwa na kikundi cha watu wachache wenye utamaduni mmoja ili kueleza mahusiano yao kama kikundi. Kwa kawaida maneno hayo huzuka na kupotea, ila yale yanayodumu husanifiwa na kuwa msamiati rasmi wa lugha.
Chanzo
Mabadiliko ya kihistoria yanaoikumba jamii katika shughuli mbalimbali na miongoni mwa utu wa watu mbalimbali. 
Kwanza ni matukio mbalimbali yanayojitokeza katika jamii; matukio hayo yanaweza kuwa vita, njaa, ukame na kadhalika. Misimu hiyo yaweza kuwa ni ya kubeza, kusifu na kukejeli.
Ya pili ni uwepo wa matabaka, uwepo wa tofauti za kimaisha katika jamii fulani: kwa mfano, walalahoi ni maskini na magambacholi ni wenye nazo. 
Ya tatu ni utani, utamaduni wa kutaniana. Jambo lingine linalosababisha kuzuka kwa misimu, msimu huu hubeba kejeli na dhihaka.
Ya nne ni maendeleo ya sayansi na teknolojia: hayo pia huwa chanzo cha misimu; vitu vipya vinavyojitokeza katika jamii vinadai uwepo wa maneno yanayozuka, kwa mfano, bajaji na digitali.
Sifa
1) Huzuka na kutoweka kufuatana na mabadiliko ya jamii
2) Ni lugha isiyosanifiwa
3) Ni lugha ya mafumbo
4) Hupendwa na watu wengi kwa sababu hufurahisha
5) Ni lugha inayofahamika na watu wachache
6) Huwa na chumvi nyingi.
Aina za misimu
Katika misimu kuna aina tatu ambazo ni:
1) Misimu ya pekee: misimu hii huelezea uhusiano wa kikundi kidogo kwenye utamaduni mmoja ambayo huweza kuwa shule moja, mtaa mmoja, ofisi moja na kadhalika.
2) Misimu ya kitarafa: misimu hii huchukua eneo pana kidogo, kwa mfano kata, wilaya na hata mkoa.
3) Misimu zagao: misimu hii huenea karibu nchi nzima; wakati mwingine huvuka nchi: kwa mfano, Wapemba na wakereketwa.
Dhima au kazi
Sababu ya kutumia misimu ni: 
1) kuunganisha watu tofauti ili kutunza historia ya jamii fulani
2) kukuza lugha
3) kupamba lugha
4) kufanya mawasiliano yawe mafupi
5) kuibua na kubaini hisia mbalimbali za wazungumzaji
6) kufurahisha na kuchekesha kwa kuwa haina chuki wala kejeli
7) kuficha lugha ya matusi kwa kupunguza ukali wa maneno (kwa mfano: kula raha = kufanya ngono)
8) kukosoa na kuiasa jamii (kwa mfano: fataki).
Njia za kuunda msimu
1) Kufupisha maneno (kwa mfano: kk, yaani kula na kulala)
2) Kutohoa maneno ya lugha za kigeni
3) Kutumia silabi ni utenganisho wa umbo, rangi, kiini, dhima baina ya watu
4) Kutumia sitiari
5) kutumia tanakali sauti nyingine.
Sababu za kutumia msimu
1) Kuhitaji mazungumzo ya siri ili wasiohusika wasielewe
2) Kudhani ndio ujuzi wa lugha
3) Kuongeza uzuri na ukali wa jambo wakati wa kulikamata n.k.
Matatizo ya misimu
Matatizo yanayojitokeza katika misimu ni kwamba:
1) huharibu lugha sanifu,
2) mara nyingi huleta msamiati wenye matusi,
3)  hupunguza hadhira,
4) huzuka na kutoweka,
5) ni lugha ya mafumbo,
6) ina maana nyingi.

Jamii:Isimu
Jamii:Kiswahili
Muhamad VI

Question: Mohammed VI ana mke?


Mohammed VI (kwa Kiarabu: الملك محمد السادس للمغرب al-malik muhamad as-saadis lil-maghrib yaani "mfalme Muhamad wa sita kwa Moroko") ni mfalme wa Moroko. Anaitwa pia "Muhamad Ben Al-Hassan". 
Amepokea cheo cha mfalme tarehe 23 Julai 1999 masaa machache baada ya kifo cha baba yake, mfalme Hassan II. Yeye ni mfalme wa 18 katika familia ya Waalawi anayetawala nchi hii.
Utoto na masomo
Alizaliwa mjini Rabat tarehe 21 Agosti 1963 kama mtoto wa pili na mwana wa kwanza wa mfalme Hassan II na mke wake wa pili Latifa Hammou. Alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Rabat akachukua digrii ya kwanza mwaka 1985. Akaongeza masomo huko Ufaransa na kupokea shahada la daktari tarehe 29 Oktoba 1993 kwenye chuo kikuu cha Nizza kwa utafiti kuhusu „Ushirikiano kati ya Umoja wa Ulaya na nchi za Maghreb".
Siasa mpya
Mohammed VI ameanza siasa ya mageuzi. Mara baada ya kupokea cheo alihutubia wananchi akaahidi kupambana na rushwa na umaskini, kujenga uchumi wa kisasa na kuimarisha haki za wananchi.
Anapingwa na Waislamu wenye mwelekeo wa kidesturi hasa kwa sababu ya sheria mpya ya familia iliyopanua haki za wakinamama tangu mwaka 2004.
Ndoa yake
Tarehe 21 Machi 2002 alimwoa mtaalamu wa kompyuta Salma Bennani aliyezaa mtoto wa kwanza Mulai Hassan ambaye ni mfalme mteule wa Moroko.
Jamii:Wafalme wa Moroko
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Question: Kuna mikoa mingapi nchini Tanzania?


Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo, 
eneo la nchi kavu, na
eneo la maji.
Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31. Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la [[km<sup>2</sup>]] 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.
Mikoa ya Tanzania - Jumla ya eneo
Tanzania Bara (Tanganyika)

Tanzania Visiwani (Zanzibar)

Eneo la nchi kavu

Eneo la maji
Angalizo: Taarifa zinazopatikana ni za mikoa kumi na mbili tu. Mikoa mingine iliyobakia haina maziwa yenye maana au umuhimu au vyanzo vya maji.

Vyanzo

Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na . Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na .
Kwa takwimu za kisasa angalia , Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics 
Tanbihi
Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro

Question: Uwanja mkuu wa ndege wa Amsterdam unaitwaje?


Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro (Kilimanjaro International Airport - KIA) unahudumia eneo la mlima Kilimanjaro pamoja na miji ya Moshi na Arusha katika Tanzania ya kaskazini. .
Ni uwanja mdogo unaofikiwa zaidi na ndege za nchini Tanzania. Makampuni ya kimataifa yanayohudumia KIA ni hasa KLM kutoka Amsterdam, Ethiopian Airlines kutoka Addis Ababa, Kenya Airways, Airkenya Express, Qatar Airways, Condor Flugdienst, RwandAir na Turkish Airlines.  
Mwaka 2004 abiria 294.750 walitumia uwanja huu. Hivyo ulikuwa uwanja wa ndege wa pili katika Tanzania baada ya uwanja wa Dar es Salaam. 
Makampuni ya ndege na vifiko
Airkenya Express (Nairobi)
Air Uganda (Entebbe)
Condor Flugdienst (Frankfurt, Mombasa)
Emirates (Dubai)
Ethiopian Airlines (Addis Ababa, Dar es Salaam, Mombasa, Zanzibar)
Fastjet (Dar es Salaam)
Fly-Sax (Nairobi)
Kenya Airways (Nairobi)
KLM Royal Dutch Airlines (Amsterdam, Dar es Salaam, Kigali)
Precision Air (Dar es Salaam, Mwanza, Nairobi, Zanzibar)
Qatar Airways (Dar es Salaam, Doha)
Regional Air Services (Tanzania) (Arusha)
RwandAir (Dar es Salaam, Kigali)
Safarilink (Nairobi)
Turkish Airlines (Istanbul, Mombasa)
Viungo vya Nje



K
Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro
Ng'ombe

Question: Ufugaji wa Alpaka ulianza lini?


Kwa kundinyota inayoweza kuitwa Ng'ombe angalia hapa Tauri (kundinyota)
Ng'ombe (zamani pia bakari) ni wanyama wakubwa wanaokula nyasi. Ni wanyama wanaofugwa kwa wingi sana kwa ajili ya nyama, maziwa, ngozi au pia kwa kuvuta plau au gari la kukokotwa. 
Kibiolojia ni wanyama wa jenasi Bos. “Ng'ombe-kaya” ni aina zifugwazo za “ng'ombe-mwitu” (Bos primigenius). 
Kwa asili kuna aina mbili za ng'ombe-kaya: ng'ombe wa Ulaya na ng'ombe wa Uhindi ambazo ni nususpishi za B. primigenius (B. p. taurus na B. p. indicus mtawalia, ingawa mara nyingi nususpishi hizo zinaainishwa kama spishi za B. taurus na B. indicus). Zinatoka kwa nususpishi za zamani B. p. primigenius na B. p. namadicus. 
Siku hizi ni vigumu kufahamu nususpishi za ng'ombe, kwa sababu takriban aina zote za ng'ombe ni chotara sasa. 
Ng'ombe hula nyasi na hutembea kwa kwato. Ng'ombe waliofugwa na binadamu walitokana na ng'ombe-mwitu ili kujipatia nyama na maziwa. Katika nchi nyingi hutumiwa pia kama mnyama wa mizigo anayevuta plau au magari.
Wataalamu huamini ya kwamba aina zote za ng'ombe zina asili katika Mashariki ya Kati mnamo milenia ya 9 KK ambako watu waliwahi kuwafuga na kutoka hapa ufugaji ng'ombe ulisambaa kote duniani.
Ng'ombe wanapatikana kote duniani na kuna aina kwa kila namna ya hali ya hewa. Wengine huishi katika milima baridi ya Uskoti na Skandinavia, wengine katika joto la Afrika au Australia. 
Wanacheua chakula chao na huwa na tumbo lenye vyumba vinne. Baada ya kula nyasi mara ya kwanza wanairudisha kutoka chumba cha kwanza cha tumbo na kuitafuna tena. Kwa njia hii wanapata lishe nyingi kutoka nyasi.
Nususpishi
Bos primigenius, Ng'ombe
†Bos p. africanus, Ng'ombe-mwitu wa Afrika – imekwisha sasa
Bos p. indicus, Ng'ombe wa Uhindi (Zebu)
†Bos p. namadicus, Ng'ombe-mwitu wa Uhindi – imekwisha sasa
†Bos p. primigenius, Ng'ombe-mwitu – imekwisha sasa
Bos p. taurus, Ng'ombe wa Ulaya (Cattle)
Picha

Ng'ombe-mwitu
Ng'ombe wa Ulaya
Ng'ombe wa Uhindi au zebu.
Ng'ombe ya Ankole - Watutsi "Kibinda" 
Ng'ombe wa Watutsi."Gaju"
Ndama aliyezaliwa sasa hivi
Ndama anapata maziwa kutoka kwa mama
Mashine ya kukamulia maziwa
Chotara wa Brahman
Friesian-Holstein ni ng'ombe wa maziwa mengi sana
Mchezo wa ng'ombe hupendwa sana katika nchi zenye utamaduni wa Kihispania

Viungo vya Nje

 - Oklahoma State University
 - Sekta ya Mifugo Tanzania





Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Theodosi wa Kiev

Question: Je,Kiev ni mji mkuu wa nchi gani?


Theodosi wa Kiev au Theodosi Pekerski (kwa Kirusi Феодосий Печерский; kwa Kiukraina Феодосій Печерський) alikuwa mmonaki wa karne ya 11 aliyeleta umonaki wa kijumuia kadiri ya kanuni ya Theodori wa Studion katika sehemu za Kiev (leo nchini Ukraina) na pamoja na Antoni wa Kiev alianzisha monasteri ya Mapango ya Kiev. 
Alitangazwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi kuwa mtakatifu. Anaheshimiwa hivyo na Kanisa Katoliki pia.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Mei[1] lakini pia tarehe 14 Agosti.
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi

Viungo vya nje
 Orthodox icon and synaxarion for May 3
 Icon and synaxarion for August 14
Ne-Yo

Question: Ne-Yo ana watoto wangapi?


Shaffer Chimere Smith (amezaliwa tar. 18 Oktoba 1979)[1] ni mwimbaji, mtunzi, mtyarishaji, mnenguaji, mwigizaji na pia rapa kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ne-Yo. Yeye ni Mwafro-Asia ambaye amechanganya kati ya Mmarekani Mweusi (baba) na Mchina-Mweusi (mama).
Wasifu
Maisha ya awali
Muziki
Albamu zake

In My Own Words (2006)
Because of You (2007)
Year of the Gentleman (2008)
Libra Scale (2010)
R.E.D. (2012)
Non-Fiction (2015)
Filamu
Filamu za kawaida
Save the Last Dance 2 (2006)
Stomp The Yard (2007)
Steppin' (2007)
Battle : LA (2011)
Red Tails (2012)
Mwonekano wake katika TV
Las Vegas (2008)
All My Children (2008)
Maelezo
 Montgomery, James (2 Machi 2006). . MTVnews.com
 .
Marejeo

Viungo vya nje


 on IMDb




Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Wasanii wa Def Jam Recordings
Jamii:Watu walio hai
Geji

Question: Je, geji ni nini?



Geji (kutoka neno la Kiingereza gauge, hasa track gauge au rail gauge) ni umbali kati ya pau mbili za feleji kwenye njia ya reli. Upana hupimwa baina ya pande za ndani za pau. 
Nchi nyingi hutumia geji sanifu ya milimita 1,435 (au futi 4 na inchi 8 1/2). Nchi nyingine huwa na geji pana zaidi, nyingine tena na geji nyembamba zaidi. Geji nyembamba zinasababisha gharama ndogo kuliko geji pana.
Kwa reli za pekee zisizounganishwa na mtandao wa njia za reli wa taifa kuna pia geji tofautitofauti. Kwa jumla mizigo mizito sana huelekea kutumia geji pana, na kwa mizigo myepesi geji nyembamba zinatosha.
Katika Afrika ya Mashariki njia za reli zilijengwa awali kwa geji nyembamba ya mita 1.
Geji mbalimbali
Takriban asilimia 55 za njia za reli duniani hutumia geji sanifu. Njia za reli zenye geji tofauti zinapokutana ni lazima kuwa na vituo vya kubadilisha magurudumu ya mabehewa, vinginevyo treni haziwezi kuendelea.


Kwa jumla urefu wa njia kwa kila aina ya geji:

Tanbihi

Viungo vya Nje


 by George W. Hilton
 — A list of railway gauges used or being used worldwide, including gauges that are obsolete.
 (issues with the participation of 1520/1524mm gauge countries in the EU rail network)
Orodha ya miji ya Uhindi

Question: Kolkata ina idadi ngapi ya watu?

Hii ni orodha ya miji ya Uhindi.



Marejeo

Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Jamii:Uhindi
Uhindi
Muziki wa country

Question: Muziki aina ya Country ulianzia wapi?

Muziki wa country (pia huitwa Country & Western) ni aina ya muziki ambayo ilikuwa ikifurahiwa sana nchini Marekani kwa miaka mingi. Miongoni mwa wanamuziki maarufu wa muziki huu ni pamoja na Johnny Cash, Patsy Cline, the Judds, Dolly Parton, Glen Campbell, George Jones na Tammy Wynette, Kenny Rogers, Loretta Lynn, Randy Travis, Tanya Tucker, Willie Nelson, Reba McEntire, Garth Brooks na Toby Keith.
Muziki huu pia una wasikilizaji huko nchini Kanada, Uingereza, na sehemu zingine za ulimwenguni. Umaarufu wa muziki wa country huja na kupotea kwa miaka mingi sasa. Kuna kipindi hutokea katika baadhi ya filamu mpya (kama Midnight Cowboy au Urban Cowboy), wamepiga kibao (kama "She Believes In Me" cha Kenny Rogers), au waimbaji mwimbaji mpya (kama Randy Travis wa miaka ya 1980) alianza ladha kadhaa.
Historia
Viungo vya Nje
 - country music resource; also has a 







Jamii:Muziki wa country
Jamii:Muziki
Kampala

Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?


Kampala ni mji mkuu wa Uganda, pia mojawapo ya wilaya za nchi. Iko karibu na ziwa kubwa la Nyanza Viktoria, mita kama 1,189 juu ya UB. 
Kampala ni mji mkubwa wa Uganda ikiwa na wakazi 1,208,544 (2002).
UNDIO, UNEP,  Benki ya Uchumi na East Africa Development Bank (EADB) zina ofisi hapa.  
Jina
Jina la Kampala limetokana na msemo wa Kiganda "Kasozi K'Empala" wenye maana ya "kilima cha swala" kwa sababu wafalme wa Buganda walipenda kuwinda katika eneo hili. 
Historia
Kampala ni mji ulioanza kukua sehemu za vilima mbalimbali upande wa kaskazini wa Entebbe. 
Kitovu cha kwanza kilikuwa nyumba ya kifalme kwenye kilima cha Kasubi iliyojengwa na Kabaka Mutesa I wa Buganda mnamo mwaka 1882. Baada ya kifo chake Mutesa ikawa kaburi la kifalme. Ikulu mpya ya Kabaka Mwanga II ikajengwa karibu kwenye kilima cha Mengo. 
Mwaka 1890 mwakilishi wa Kampuni ya Kifalme ya Uingereza kwa Afrika ya Mashariki (IBEA, kifupi kwa Imperial British East Africa Company), Frederick Lugard aliingilia vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya Waganda Waprotestanti, Wakatoliki na Waislamu, akajenga boma juu ya kilima kilichoitwa "Kampala" kikawa kitovu cha makao ya Wazungu katika mji mpya.
Wamisionari wakapewa na Kabaka nafasi ya kujenga makanisa na nyumba zao kwenye vilima mbalimbali: Namirembe ikawa kilima cha Waanglikana, Rubaga kilima cha Wakatoliki. Waislamu walikuwa na eneo lao hasa kwenye kilima cha Kibuli.
Maeneo hayo yote yaliunganika pamoja kuwa mji wa Kampala. 
Kati ya 1900 hadi 1905 Kampala ikawa makao makuu ya utawala wa kikoloni wa Uingereza uliohamishwa baadaye kwenda Entebbe. 
Baada ya uhuru ikawa mji mkuu wa kitaifa wa Uganda. 
Utawala wa Idi Amin na vita vya kumpindua 1979 uliharibu mengi, kwanza tabaka la wafanyabiashara Wahindi pamoja na nguvu ya kiuchumi, baadaye pia majengo. 
Tangu kufufuka kutoka nyakati mbaya za udikteta na vita, Kampala imeanza kukua tena. 
Wakazi















MwakaWakaziSensa 195946.000Sensa 1980458.503Sensa 1991774.241Sensa 20021.208.544Sensa 20051.353.236Makadirio 20151.803.936
Makerere
Kampala ina Chuo Kikuu katika mtaa wa Makerere kilichokuwa chuo kikuu cha kwanza katika Afrika ya Mashariki na mahali pa mafunzo kwa viongozi wengi wa Kiafrika upande wa siasa, utamaduni na uchumi.
FC na AFC
Kandanda
Kampala FIFA Clubs[1]
AFC Nakivubo
CAF Champions League: 7 appearances






1999– Second Round
2000– Preliminary Round
2001– Second Round

2002– First Round
2003– First Round
2004– First Round

2005– First Round

KCC Football Club
CAF Champions League: 3 appearances






1998– First Round

2009– Second Round

2014– First Round

Viungo vya nje


Jamii:Miji ya Uganda
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Ziwa Viktoria
Westlife (albamu)

Question: Je,albamu ya kwanza ya Westlife ilikuwa gani?

Main Page
Westlife  ni albamu kutoka kwa kundi la Westlife, moja ya albamu iliyofanya vizuri katika maeneo mbalimbali. Albamu hii ilitoka tar. 1 Novemba 1999, nchini Uingereza. Albamu hii pia ilijumuisha single tatu ambazo ni  "Swear It Again", "If I Let You Go" na "Flying Without Wings",  ambapo single zote tatu zilifanikiwa kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya nchini Uingereza. Albamu hii ilingia katika chati na kushika nafasi ya pili, ikiwa na mauzo ya nakala zaidi ya 83,000, wakati kati ya hizo nakala 1,000 ziliuzwa wakati albamu hii ikiwa katika nafasi ya kwanza. Albamu hii ilikuja kutolewa katika nafasi ya kwanza na wimbo wa "Steptacular" ulioimbwa na Steps.
Albamu hii ilishika nafasi ya nane kwa upande wa mauzo kwa mwaka 1999 nchini Uingereza. Albamu ya Westlife imefanikiwa kuuza nakala zaidi ya milioni 4 dunia nzima.
Albamu ya Westlife ilitoka nchini Marekani mwaka 2000, lakini ikiwa na orodha ya nyimbo tofauti na kuongeza wimbo kama "My Private Movie" uliotayarishwa na  Cutfather akishirikiana na Joe.Albamu hii inabaki albamu pekee ya Westlife kuwahi kuingia katika chati ya muziki ya nchini Marekani, ambapo ilishika nafasi ya 129 kati ya nyimbo 200 bora za Billboard. Ilishika nafasi ya  #15 nchini Australia. Single ya  More Than Words, ilitolewa nchini Brazi na kushika nafasi ya  #2.
Mwezi Desemba mwaka huohuo, single za "I Have a Dream"  na "Seasons in the Sun"  zilishika nafasi ya kwanza kama nyimbo bora za Krismasi kwa mwaka huo, na bado ndizo single zilizowahi kupata mafanikio zaidi katika bendi ya Westlife. Mwezi Machi mwaka 2000, single ya tano na ya mwisho kutoka katika albamu hii Fool Again ilitoka na kufikahadi nafasi ya kwanza. Na kwa sababu hii, Westlife wakawa na single tano kutoka katika albamu moja kufika katika nafasi ya kwanza ndani ya mwaka mmoja, rekodi ambayo bado haijavunjwa hadi hii leo. Albamu hii ilitolewa katika vijiboksi vikiwa na albamu ya Turnaround tarehe 25 Januari 2005 huku kukiwa hakuna kilichabadilishwa katika albamu ya kwanza.
Orodha ya nyimbo

Asia
Toleo la Asia la albamu  hii lilitolewa na orodha ya nyimbo za awali, lakini na nyongeza ya nyimbo nyingine ambazo hapo  baadae zilikuja kujumuishwa katika toleo la Uingereza.

Wafanyakazi
Zaire

Question: Nchi ya Zaire ina mikoa mingapi?

Zaire ni neno lenye maana mbalimbali:
kiasili ni jina la kihistoria kwa ajili ya mto Kongo. Wareno walitamka neno la Kibantu la "nzari" (=mto) kama "zari - zaire".
watu wa nje wakati mwingine walitumia jina la mto pia kwa ajili ya ufalme wa Kongo ulioenea pande zote mbili za mto.
jina la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kati 27 Oktoba 1971 na 17 Mei 1997
Zaire ilikuwa pesa ya Kongo wakati ilipoitwa "Zaire"
jina la mkoa mmoja wa Angola
jina la mkoa wa Bas-Zaire katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo hadi mwaka 2007.

Viungo vya Nje


Jamii:Makala zinazotofautisha maana
Welisi

Question: Mji mkuu wa Wales ni upi?



Welisi (Kiing.: Wales;  (Kiwelisi: Cymru (matamshi)) ni nchi ya Ulaya kwenye kisiwa cha Britania na sehemu ya Ufalme wa Muungano. 
Inapakana na Uingereza upande wa Mashariki. Pande zingine ziko pwani. Mji mkuu ni Cardiff (Kiwelisi: Caerdydd). 
Idadi ya wakazi ni karibu milioni tatu. Lugha asilia ni Kiwelisi ambacho ni kimoja kati ya lugha za Kikelti. Leo hii kuna bado asilimia 20% za wakazi wanaotumia Kiwelisi lakini wengine wamezoea Kiingereza.
Welisi ilivamiwa na Uingereza mwaka wa 1284 na kuunganishwa kama sehemu kamili ya Ufalme wa Uingereza 1536. Baada ya Ufalme wa Uingereza kuungana na Uskoti na Eire Welisi ilitambuliwa kama sehemu asilia ya Ufalme wa Muungano.
Mwaka wa 1998 Welisi ilipewa bunge lake la pekee linalosimamia matumizi ya makisio yake na kuchagua serikali ya eneo. 

*
Jamii:Ufalme wa Muungano
Jamii:Nchi za Ulaya
Mbuga za Taifa la Tanzania

Question: Je,mbuga ya Serengeti ina ukubwa wa kiasi gani?


Mbuga za Taifa za Tanzania[1] ni nyingi tena mbalimbali, zikishika karibu theluthi moja ya eneo lote la nchi hiyo ya Afrika Mashariki.
Zinagawanyika kati ya:
Hifadhi za Taifa,
Hifadhi Teule,
Hifadhi ya Mawindo na
Mapori ya Akiba.
Hii ni orodha ya Hifadhi za Taifa, ambazo ni 16: 

Tunatakiwa tuuweke ulinzi mbugani kwani kuna majangili wanaoua ovyo wanyama kama vile tembo, kifaru: wanyama hao wanaweza kutusaidia katika kuinua pato la taifa kupitia utalii.
Tazama pia
Wizara ya Maliasili na Utalii
Marejeo

Viungo vya nje




En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.
Jamii:Orodha
!
Jamii:Tanzania
Sumu

Question: Je,kuna samaki yenye sumu?


Sumu ni dutu yoyote inayoweza kuharibu kiasi kidogo shughuli za seli au inayoweza kudhuru muundo wa seli au kiumbehai.
Inaweza kunyweka au kuliwa , au kufyonzwa kupitia ngozi. Uharibifu kawaida hufanyika na mmenyuko wa kemikali. Athari ya sumu hutofautiana na kiasi ambacho kilichukuliwa mwilini. Dutu ambazo ni sumu huweza kusababisha kifo .
Katika dawa na zoolojia, sumu ni matokeo ya mchakato wa kibiolojia. Vitu  ambavyo viumbe wanatumia kuharibu aina nyingine. Viumbe fulani hutumia vimelea kwa uwindaji, au kama ulinzi. Kama kiumbe ni mwenyesumu, kama vile uyoga , ni hatari kula. Ikiwa ni kiumbe mwenyesumu, kama nyoka au nyuki , huuma  au kuumiza. Kwa baadhi, wanadamu wameanzisha Dawa za viumbe wenye sumu zilizo bora.
Mara nyingi ni wingi tu wa dutu inayofanya tofauti. Kunywa pombe huweza kusababisha tabia ya ukatili, matatizo ya hotuba, na aina tofauti za kupoteza kumbukumbu. Athari hii inaitwa uchukuaji wa sumu. Watu wanao kunywa hata zaidi wanaweza kuwa mshtuko. Wakati huo huo, pombe inaweza kutumika kama dawa ya kuuwa viini.
Kuna aina nyingine za vitu  hatari. Hivi ni:
Kasinojeni (sumu zinazosababisha kansa)
Mutajeni (sumu zinazosababisha mabadiliko ya chembe za urithi)
Teratojeni  (sumu zinazosababisha magonjwa ya kuzaliwa )
Aina za sumu:
Madini (asenia ou zebaki)
Mboga
Mnyama (sumu ya nyoka, nyuki na konyeza)

Jamii:Biolojia
Henry VIII

Question: Malkia Elizabeth wa kwanza alitawala England miaka ngapi?


Henry VIII (28 Juni 1491– 28 Januari 1547) alikuwa mfalme wa Uingereza kuanzia tarehe 21 Aprili 1509 hadi kifo chake. Ni wa pili kutoka nasaba ya Tudor, akimfuata baba yake, Henry VII.
Maisha na matukio
Henry anajulikana hasa kwa kuoa wanawake sita, mmoja baada ya mwingine, na hasa kwa juhudi zake za kubatilisha ndoa yake ya kwanza na Katerina wa Aragona zilizomfanya hatimaye atenganishe Kanisa la Uingereza na Papa, akijifanya mkuu wa Kanisa. Pamoja na kutengwa na Kanisa Katoliki kwa sababu hiyo, aliendelea kusadiki mafundisho yake.[1]
Katika masuala ya ndani, Henry alijulikana kwa kubadilisha sana katiba ya nchi, akizidisha mamlaka yake mwenyewe. Waliopinga walishutumiwa kama wasaliti na mara nyingi kuhukumiwa adhabu ya kifo, akiwemo waziri mkuu Thomas More. 
Matumizi yake yalikuwa makubwa mno, kwa ajili ya fahari na vita, hivi kwamba pesa nyingi alizofaulu kujipatia kwa kuteka mali ya monasteri na kuzuia kodi iliyokuwa inalipwa awali kwa Papa, hazikumtosha kamwe. 
Aliunganisha Uingereza na Wales akawa pia mfalme wa kwanza wa Uingereza kushika nafasi ya mfalme wa Ireland.
Mwanzoni wengi walipendezwa naye[2], lakini baadaye alizidi kunenepa, afya yake ilitetereka, na hata nafsi yake ilivurugika na kumfanya mzinzi, mkatili, mwoga.[3]
Baada yake alitawala mwanae Edward VI.
Tanbihi

Marejeo




















































Marejeo mengine

Maisha










 Cite journal requires |journal= (help)

Utafiti wa kitaalamu






Guy, John. The Children of Henry VIII (Oxford University Press; 2013) 258 pages; traces the lives of Edward VI, Mary I, Elizabeth I, and Henry Fitzroy, Duke of Richmond.

















Wernham, Richard Bruce. Before the Armada: the growth of English foreign policy, 1485-1588 (1966), a standard history of foreign policy
Vyanzo
Williams, C. M. A. H. , 1485–1558 (1996)
Letters and papers, foreign and domestic, of the reign of Henry VIII: preserved in the Public Record Office, the British Museum and elsewhere, volume 1 edited by John S. Brewer, Robert H. Brodie, James Gairdner. (1862); ;  See also ,

Martin Luther 

 re: Luther.

Viungo vya nje
 Media related to Henry VIII of England at Wikimedia Commons
Free scores by Henry VIII at the International Music Score Library Project (IMSLP)
Free scores by Main Page in the Choral Public Domain Library (ChoralWiki)
 at Project Gutenberg
Mishipa ya damu

Question: Mishipa ni nini?


Mishipa ya damu (ing. blood vessels) ni mabomba ndani ya mwili ambamo damu inasafirishwa pande zote za mwili. Pamoja na moyo inaunda mfumo wa mzunguko wa damu mwilini.
Ateri ni mishipa inayopeleka damu kutoka moyoni kwenda mwilini.
Vena ni mishipa inayopeleka damu kuingia moyoni kutoka mwilini.
Ateri huwa nyembamba zaidi kadri zisivyofika mbali na moyo. Mwishoni ni nyembamba sana huitwa aterioli na kuingia katika kapilari ambazo ni vyombo vya damu vyembamba mno zinazolisha seli za mwili moja kwa moja.
Vivyo hivyo vena zinaanza kwa umbo neymbamba upande wa kinyume cha kapilari zikiitwa venuli. Zinaongezeka unene kadri zinavyokuwa karibu zaidi na moyo.
Kwa hiyo mwendo au mzunguko wa damu ni moyo halafu mishipa ya ateri - aterioli - kapilari - venuli - vena hadi moyoni tena.
Ateri na vena zina ganda la musuli zinazokaza na kulegea na hiyvo kusukuma damu iende pale inapotakiwa. 

Jamii:Mwili
Jamii:Damu
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi

Question: Je,Misri imekuwa na rais wangapi?

































Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi 
Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы 

Киргизская Советская Социалистическая Республика 
(Kirgiz Sovyettik Sotsialistik Respublikasi 
 Kirgizkaya Sovyetskaya Sotsialisticheskaya Respublika)
Jamhuri ya Kikirgizi ndani ya Umoja wa KisovetiWito la Umoja wa Kisovyeti: 
Бардык өлкөлордүн
пролетарлары, бириккиле! Bardyk ölkölordyn
prolietarlary, birikkilie
 (Kikirgizi: Wafanyakazi wa nchi zote muungane!)Lugha rasmihali halisi Kikirgizi na KirusiMji MkuuFrunse (leo: Bishkek)Kuanzishwa kama Jamhuri
- Jamhuri ndani ya Umoja wa Kisoveti
- kufutwa
1 Februari 1926

5 Desemba 1936

31 Agosti 1991Eneo
- % maji198,500 km²
(wa 7 katika Umoja wa Kisovyeti)
3.6%Wakazi4,257,800 (sensa 1989)Msongamano21.4/km²PesaRubel (рубль)Kanda za WakatiUTC +5
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi ( Kirusi: Киргизская Советская Социалистическая Республика) ilikuwa kati ya jamhuri wanachama 15 za Umoja wa Kisovyeti hadi 1991. Jina lake liliandikwa kwa Kikirili katika lugha ya Kikirgizi: "Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы" (Kirgiz Sovyettik Sotsialistik Respublikasi). Leo hii imekuwa nchi huru ya Kirgizia.
Ilikuwa jamhuri kubwa ya saba yenye eneo la 198,500km² ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Mji mkuu ulikuwa Frunse inayoitwa leo Bishkek. Tangu Agosti 1991 imekuwa nchi huria ya Kirgizia katika Asia ya Kati.
Historia
Eneo la Kirgizia halikuwa na dola lenyewe linalojulikana likatawaliwa kihistoria na Wamongolia halafu na China. Katika karne ya 19 Urusi ulienea katika Asia ya Kati na Kirgizia kuwa sehemu ya milki ya Urusi. 
Baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya 1917/18 eneo hili liliendelea katika Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi imekuwa Urusi likapewa cheo cha Mkoa wa kujitawala wa Kara Kirgiz halafu kuwa jamhuri ya Kisovyeti ya kujitawala ya Kirgizia ndani ya Jamhuri ya Kirusi. Tangu 1936 ilikuwa jamhuri mwanachama kamili ya Umoja wa Kisovyeti.
Nchi ikaondoka katika Umoja wa Kisovyeti ulipoporomoka mwaka 1991 na kuwa nchi ya Kirgizia.
Jamii:Umoja wa Kisovyeti
Jamii:Kirgizia
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Je,mti mrefu kabisa duniani inapatikana wapi?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Ruiru

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Kisumu hadi Bondo?



Ruiru ni mji wa Kaunti ya Kiambu, ipatikanayo katikati ya Kenya.
Jiografia
Mji huu uko katika umbali wa takribani kilomita 3 kutoka katika Mpaka wa Nairobi.
Una eneo la km2 292 na umezungukwa na mashamba ya Kahawa. Ruiru ni mmoja kati ya miji inayotambulika zaidi nchini Kenya, ambao unaweza kufikika kwa urahisi kupitia barabara au reli.
Idadi ya Wakazi
Mji huu umekuwa na ongezeko la idadi ya watu, kutokana na uhaba wa nyumba mjini Nairobi[1].
Mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 238,858[2].
Hata hivyo, mji huu umeng'ang'ana kuwatosheleza wakazi wake.
Uchumi

Wengi wa wakazi wa Ruiru ni wafanyabiashara wenye asili ya Kikuyu. 
Mji huu pia una matawi ya benki kadhaa kama vile Benki ya Equity, Benki ya Family, Benki ya Cooperative na Benki ya Barclays.
Pia kuna viwanda mbalimbali katika mji huo.
Viungo vya nje

Marejeo

Coordinates: 
Tanbihi


Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kiambu