khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Grace Mapunda

Question: Grace Mapunda  alizaliwa mwaka gani?

Grace Mapunda (maarufu kama Mama Kawele) ni mwigizaji wa filamu za Tanzania (Swahiliwood), anayesifika kwa uwezo wa kuigiza filamu za hisia na hii ni kutokana na kuwa makini katika kuwakilisha uhusika halisi japo anaonekana kuzipatia filamu za aina hiyo.[1]
Familia
Grace Mapunda amebarikiwa kuwa na watoto wawili (Happiness pamoja na Ritha) ambao baba yao alifariki siku za nyuma. Happiness huiigiza na kuimba, aliwahi kuigiza na mama yake katika filamu ya Fake Smile. Ritha naye ni mwanamuziki wa muziki wa kizazi kipya.[2]
Kazi
Filamu alizoigiza ni pamoja na House of death, hard price, nilindiwe, Kichupa, Majuto, Mwaka wa Hasara, chloroquine love, Chungu ya Nafsi, poor Minds, Jibu la ndoto, Back to life na zingine nyingi[3]
Tanbihi


Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Wanyama wa nyumbani

Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?




Wanyama wa nyumbani au wanyama-kaya au mifugo (kutoka kitenzi "kufuga") ni wale wanyama ambao huishi katika mazingira ambayo mwanadamu anaishi na hawawezi kumuathiri kwa kiasi kikubwa. Wanyama hao wanatunzwa kwa uangalizi wa binadamu kwa ajili ya ulinzi, michezo, kazi, pambo na majaribio ya maabara.
Tangu milenia kadhaa wanyama hao wamepatana na wanadamu, nao ni kama vile mbwa, mbuzi, nguruwe, kondoo, ng'ombe, paka, kuku, punda, bata, nyuki, ngamia, farasi, njiwa, kware na wengine wengi.
Wanyama hao wana faida katika maisha ya wanadamu; kwa mfano:
ng'ombe hupatia watu maziwa, nyama, pia ngozi yake inaweza kutumika kutengeneea vitu mbalimbali.
mbwa husaidia hasa katika suala la ulinzi katika mazingira yanayomzunguka mwanadamu.
mbuzi huwapatia watu nyama, maziwa ila si mazuri kama yale ya ng'ombe na pia ngozi yake hutumika kutengenezea vitu kama vile ngoma, hasa katika jamii za Afrika.
kware ni ndege mdogo; mayai yake ni madogo sana yana faida kubwa katika mwili wa mwanadamu kwa sababu yanasemekena kutibu baadhi ya magonjwa katika miili yetu.
Mifugo hii huwa na faida nyingi sana kwa mwanadamu, kwa hiyo anashauriwa kuwafuga kwa ajili ya faida zifuatazo:
1. Mifugo kama vile ng'ombe na mbuzi hutupatia maziwa ambayo hutusaidia kupata protini ambayo husaidia mwili kukua na pia huulinda mwili dhidi ya magonjwa.
2. Mifugo pia hutupatia nyama, ambayo hutupata protini ambayo husaidia mwili kukua na pia kulinda mwili dhidi ya magonjwa.
3. Mifugo hutupatia pesa kwa kuuza nyama, maziwa, ngozi, kwato, mbolea na hata wanyama wenyewe.
4. Ngozi ya mifugo hutumika kutengenezea vitu kama vile ngoma, viatu, mikanda, nguo. Vitu vinavyotengenezwa kwa kutumia ngozi ni imara na pia hudumu kwa muda mrefu.
5. Kwato za wanyama hawa hutumika kutengenezea vyombo kama sahani,vibakuli, na kadhalika.
6. Mavi ya wanyama hutumika kama mbolea ambayo huwezesha mazao kukua haraka na kustawi vizuri.
7. Wanyama pia hutumika kwa matibabu (therapy). Wagonjwa wanahitaji wanyama katika matibabu yao hupewa ruhusa maalum kusafiri na kuishi na wanyama ata sehemu ambazo wanyama hawakubaliwi.[1]
Wanyama wana faida nyingi sana; hizi ni chache tu. Wanyama hao hutoa pia faida za kihisia kama mazoezi, mahusiano ya kijamii na n.k. Wanyama hawa huondoa upweke kwa watu wasiokuwa na marafiki au mahusiano ya kijamii kama wazee, watoto, wajawazito. Wanyama wengine huwatembelea wagonjwa. 
Wanyama hawa hufundiswa jinsi ya kufanya vitu vya kisayansi, kwa kulenga wagonjwa.
Hivyo tunaweza kuona faida za wanyama hao: inafaa tuwatunze vizuri kwani tunawategemea katika shughuli mbalimbali za kijamii na za kiuchumi.
1. Wanyama hawatakiwi kupigwa.
2. Wanyama wanatakiwa waangaliwe afya zao.
3. Wanyama wanatakiwa kupata mahitaji yao.
Tanbihi

Marejero


Jamii:Uchumi
Jamii:Kilimo
Benki

Question: Kenya ina deni kiasi gani ya benki kuu ya dunia mwaka 2019?


Benki ni taasisi inayoshughulika biashara ya fedha. Shughuli zake za msingi ni pamoja na kukopa na kukopesha fedha. 
Kwenye ngazi hii benki inatunza pesa ya watu wengi. Kwa utunzaji huu benki haiachi pesa kukaa bure tu lakini inaitumia kwa biashara yake. Inaitumia  kukopesha kampuni au watu wanaohitaji fedha. 
Wanaokopa pesa wanalipa riba ambayo ni mapato ya benki kwa huduma ya kukopesha; kutokana na mapato haya benki inalipa pia riba ndogo zaidi kwa wale waliopeleka pesa zao kwake. Tofauti kati ya viwango vya aina hizi mbili za riba ni faida na pato la benki. Jambo muhimu linaloangaliwa na benki wakati wa kukopesha pesa ni uwezo wa mkopaji kurudisha deni lake. 
Asili ya benki ilikuwa biashara ya wakopeshaji fedha. Siku hizi kuna benki za aina mbalimbali pamoja na:
Benki za biashara ambazo ni makampuni yanayolenga kupata faida kubwa kwa kutoa huduma za kifedha. Benki hizi zinashughulikia mawasiliano kati ya watu au makampuni yenye pesa za ziada na watu au makampuni wanaohitaji pesa.
Benki za ushirika ambazo mara nyingi hazilengi faida kubwa lakini huduma kwa wateja wasio na pesa nyingi; benki hizi zinapokea pia kiasi kidogo cha pesa na kutoa mikopo kwa wajengao nyumba au wafanyabiashara wadogo. Benki hizi hutumia mfumo wa uwekezaji pesa ili kujikuza pamoja na wateja wao. Wamarekani pia hutumia mbinu hii ambayo wanaiita 401k[1].
Benki kuu ambayo kwa kawaida ni taasisi ya serikali inayosimamia utoaji wa pesa taslimu na kiasi cha pesa inayopatikana sokoni kwa jumla. Inasimamia pia kazi ya benki za biashara na za ushirika.
Tanbihi


Jamii:Uchumi
!
Simu za mikononi

Question: Simu ya rununu ilizinduliwa mwaka upi?



Simu ya mkononi (lakabu simu ya kiganjani, simu bila waya, simumnara, simu-selula, rununu, rukono[1]) ni simu ndogo inayobebeka.
Simu ya mkononi inaweza kutumika kwa mawasiliano ya mbali bila waya. Inafanya kazi kwa kuwasiliana na kituo cha mawasiliano kwa njia ya mnara (vilevile huita "mnarani") ambayo inaunganisha na mtandao mkuu wa simu. Ikiwa inatembea, kama simu inakuwa mbali sana na mnara iliyoungana nao awali, ule mnara unatuma ujumbe kwa mnara mwingine wa karibu kupokea mawasiliano. Utaratibu huu unasaidia simu isikatike, hivyo basi mawasiliano yanaendelea kwa kuunganishwa huko. Kupasiana huko kwa minara (lugha ya kitaalamu "hand-off"), kunatokea kiasi kwamba hata mtumiaji hawezi kujua  kitu kama hicho kimetokea.
Teknolojia hii wakati ilipoanza ilikuwa ghali mno. Lakini kadiri inavyozidi kujulikana kutumika, ndivyo inavyozidi kuwa na gharama za chini, kiasi kwamba siku hizi karibu kila mtu anaweza kumudu gharama za matumizi ya simu ya mkononi.  
Muundo mpya wa simu za mkononi unaitwa "SimuJanja" au "simu mtelezo". Muundo huu umekuwa maarufu ndani ya muda mfupi. Sehemu kubwa ya simu zilizotengenezwa kuanzia mwaka wa 2010 ni "simujanja". Zinaweza kutumika kama kompyuta na vilevile kupiga simu.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Simu
Jamii:Teknolojia
Radi

Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Kwa maana tofauti ya neno hili kama elementi ya kikemia angalia radi (elementi)


Radi (pia: ngurumo ya umeme) ni mwangaza na miale ya mwanga wa umeme inayotokea wakati wa ngurumo wa mvua ya radi. Katika mazungumzo ya kila siku neno radi linaweza kutaja pia sauti yenyewe na mwanga unaweza kuitwa "umeme". Matumizi ya neno "umeme" kwa ajili ya teknolojia ya "electricity" na vifaa vya umeme yamesababisha kukaza tofauti kati ya umeme kwa jumla na kutokea kwake kwa ghafla wakati wa mvua kali kama mwangaza mkali. Hata hivyo maana ya kiasili ya "umeme" ni ule mwangaza.  
Asili yake ni volteji inayojijenga kati ya mawingu angani yenye chaji tofauti au pia kati ya mawingu na ardhi. Volteji hii ikiongezeka mno husababisha mkondo wa umeme hewani unaoonekana kama mwangaza mkali. Mkondo unatoa pia joto kali na joto hili husababisha kupanuka kwa hewa ghafla. Upanuzi huu unaleta sauti inayosikika kama ngurumo kama ni mbali lakini inawaza kusikika pia sawa na mshtuko wa mlipuko kama ni karibu. 
Kama mwendo wa radi ni kutoka mawinguni kwenda ardhi unaweza kuleta hasara kwa watu au vitu. Takriban watu 2,000 hupigwa na radi kila mwaka na mara nyingi wanakufa. Radi huwasha moto kwenye nyumba au porini. Radi inayolenga ardhi huelekea kuingia sehemu ya juu mahali inapopiga. Hapa kuna mitambo ya kikingaradi ni chuma zilizopo juu ya dari ya nyumba na kuendelea hadi ndani ya ardhi kando la nyumba. Kama radi inapiga nyumba itachukua nyjia ya haraka ya kufika ardhini kwa hiyo itapita kwenye vyuma bila kuumiza nyumba yenyewe.
Tanbihi

Viungo vya nje

 at HowStuffWorks
 By Thomas F. Giella, KN4LF Retired Meteorologist & Space Plasma Physicist


 More than 200 Lightning-Pictures


Jamii:Metorolojia
Jamii:Umeme
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro

Question: Mlima kilimanjaro iko wapi?




Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania. 
Hifadhi hii ina ukubwa wa kilometa za mraba 755 na iko umbali wa kilometa 45 kutoka Moshi mjini, kusini mwa Mkoa wa Kilimanjaro, 2 ° 50'-3 ° 10'S latitude, 37 ° 10'-37 ° 40'E longitude. 
Hifadhi hiyo inajumuisha Mlima Kilimanjaro inayozungukwa na ukanda wa msitu wa mlimani ulio mita 1,820 (futi 5,970). 
Kilele cha Kibo, chenye urefu wa mita 5895 (futi 19340), ndicho kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kwa sababu ya kufunikwa na theluji mwaka mzima.
Mlima huu ni moja kati ya milima ambayo kilele chake hufikiwa kwa urahisi na hivyo kuwa kivutio kikubwa kwa wapanda milima kutoka kila pande za dunia.
Safari ya kupanda mlima huu humpitisha mpandaji katika kanda za hali ya hewa tofauti kuanzia ile ya nchi za tropiki hadi aktiki.
Zaidi ya watalii 20,000 hupanda mlima huu kila mwaka wakiwemo wageni kutoka nje ya nchi na Watanzania. Mpandaji wa mlima huu huhitaji angalau siku tano, siku tatu kupanda na siku mbili kuteremka.
Kuna njia sita za kukwea mlima Kilimanjaro hadi kileleni.
Njia iliyo rahisi na maarufu zaidi ni ile ya kuanzia lango la Marangu, ambako ndiyo makao makuu ya hifadhi.
Wanyama kadhaa hupatikana katika msitu unaozunguka Mlima Kilimanjaro wakiwemo mbega, nyani, nyati, chui, tembo, swala na ndege mbalimbali.
Hifadhi inasimamiwa na Mamlaka ya Hifadhi ya Taifa ya Tanzania (TANAPA).
Wakati mzuri wa kutembelea hifadhi
Kuanzia mwezi Desemba hadi Februari, na pia Julai na Septemba (ingawa wakati huo ni baridi zaidi).
Marejeo
Majarida ya hifadhi za Taifa Tanzania
Viungo vya nje


Jamii:Hifadhi za Taifa za Tanzania
Jamii:Mahali pa Urithi wa Dunia katika Tanzania
Noah Bennet

Question: Noah Bennet ana watoto wangapi?


Noah Bennet, pia anajulikana kama mtu mwenye miwani ya rimu ya pembe (aka HRG) au kwa kifupi Mr. Bennet, ni jina la kutaja muhusika wa kipindi cha maigizo ya  ubunifu wa kisayansi wa katika kituo cha televisheni cha NBC, Heroes. Uhusika umechezwa na Jack Coleman.[1] Hapo awali uhusika huu ulikuwa wa kuonekana kwa mara moja-moja, lakini umekuwa uhusika wa kawaida kuanzia katika sehemu ya 11t.[2] Jina lake la kwanza halikutambulika hadi ilipofika katika kipengele cha "How to Stop an Exploding Man", sehemu ya mwisho ya msimu wa kwanza.
Muhtsari wa uhusika
Katika kuonekana kwa mara ya kwanza, Noah Bennet anaonekana kama mfanyabiashara wa kawaida ambaye anafanya kazi katika kampuni ya Primatech Paper Company na anaishi mjini Odessa, Texas, akiwa na mke na watoto wawili. Hata hivyo, na washirika wenzake wamekuwa wakisafiri kila pembe ya dunia wakiwasaka watu wenye vipawa na kuwazingua wale waliozawadiwa vipawa hivyo.
Bennet anadai kwamba anawasaidia namna ya kujifunza kutumia vipawa vyao, japokuwa vikumbusho vya mazungumzo ya awali baina ya Noah ma Thompson vinaonyesha kwamba kazi yake dhahiri ni ya kuzua maswali na mara kadha wa kadha yaweza kusababisha madhara au matatizo asiyokusudia. Katika kipengele kimoja, anajisikia faraja kuwa na maadili sio. Ingawa anajali sana familia yake na atafanya chochote kuilinda, utiifu wake katika kazi yake hauna kikomo, na mara zote huweka mbele kupita vitu vyote.
Marejeo

Viungo vya Nje
, MediaBlvd Magazine, 27 Februari 2007.


Jamii:Wahusika wa Heroes
Kuro (jenasi)

Question: Je, mto mweupe wa Nile una maji ya rangi nyeupe?


Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Kuro ni spishi ya kawaida zaidi ya jenasi Kobus katika familia Bovidae.  Spishi nyingine za jenasi hii zinaitwa lechwe, mraye na sheshe. Kuna nususpishi mbili za kuro: (kuro) ndogoro na kuro singsing. Spishi zote zinatokea karibu na maji na hutorokea maji wakitishwa na mnyama mbua. Rangi ya spishi nyingi ni ya mchanga lakini rangi ya kuro na spishi nyingine kadhaa ni kahawia hadi kijivu au nyeusi. Mara nyingi iko rangi ya nyeupe kuzunguka macho na pua na matako. Wanyama hawa hula manyasi.
Spishi
Kobus anselli, Lechwe wa Upemba (Upemba Lechwe)
Kobus ellipsiprymnus, Kuro (Waterbuck)
Kobus e. defassa, Kuro Singsing au kuro kibaka (Defassa Waterbuck)
Kobus e. ellipsiprymnus, Kuro Ndogoro au kuro pete (Common Waterbuck)
Kobus kob, Mraye (Kob)
Kobus leche, Lechwe Kusi (Southern Lechwe)
Kobus megaceros, Lechwe wa Nili (Nile Lechwe)
Kobus vardonii, Sheshe (Puku)
Picha

Dume la kuro singsing
Jike la kuro singsing
Jike la kuro ndogoro
Dume la mraye
Jike la mraye
Madume ya lechwe kusi
Jike la lechwe kusi
Dume la lechwe wa Nili
Jike la lechwe wa Nili
Dume la sheshe
Jike la sheshe



Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
William I wa Uingereza

Question: Mfalme William wa kwanza wa Uingereza alizaliwa mwaka upi?


Mfalme William I wa Uingereza anayejulikana pia kwa jina la William Mshindi (William the Conqueror) au kwa jina Kifaransa kama Guillaume alikuwa mtemi wa Normandi na mtawala wa mwisho wa nje aliyefaulu kuvamia Uingereza.[1]
Alizaliwa katika Normandi ambayo ni sehemu ya Ufaransa iliyokaliwa wakati ule na Wanormani waliokuwa watu wenye asili ya Skandinavia. Wzazi wake walikuwa mtemi Robert wa Normandi na mke wake wa kando Herleva. Baba alimpa cheo cha mtemi mteule alipokuwa na miaka 6 wakati alipoenda kujiunga na vita ya misalaba. Alipokuwa mbukwa alihitaji kupigania vita kwa miaka mingi dhidi ya watemi wadogo waliotaka kukamata cheo chake. Tangu mwaka 1054 alikuwa mshindi na kutokana na kifo cha mfalme wa Ufaransa aliweza kutawala Normandi kama mfalme mdogo.

Uingereza ilikaliwa wakati ule na Waanglia-Saksoni; lugha ya wakazi wengi ilikuwa Kianglia-Saksoni. Magharibi na kaskazini ya kisiwa cha Britania Kuu ilikuwa bado na wakazi asilia Wakelti na Wadenmark waliowahi kuunda makazi kwenye pwani la mashariki.  William alikuwa ndugu na mfalme Edward wa Uingereza (1042-1066) kwa sababu mamake Edward alikuwa shangazi wa babake William. Edward alimtembelea William katika Normandi akamahidi atakuwa mrithi wake. Lakini baada ya kifo cha Edward wakubwa wa Uingereza walimchagua mtemi Harold kuwa mfalme mpya.
Hivyo William aliandaa jeshi kubwa kwa kusudi la kujipatia kile alichoona kama haki yake. Harold alimsubiri lakini alilazimishwa kuhamia Uningereza wa kaskazini kwa sababu jeshi kutoka Denmark ilivamia kisiwa. Baada ya mapigano mbalimbali Harold alishinda Wadenmark alipopata habari za uvamizi wa William aliyefikisha jeshi lake kwa jahazi kwenye kusini. Tarehe 14 Oktoba jeshi lake lililochoka kutokana na mapigano na matembezi lilikuta Wanormandi atika mapigano ya Hastings. Harold aliuawa pamoja na wengi wa wakubwa wake.
William aliendelea kukamata au kuua wakubwa wa Waanglia-Saksoni. Akagawa nafasi za utemi za kieneo kwa ndugu zake kutoka Normandi. Hiyvo alianzisha kipindi cha historia ya Uingereza ambako makabaila wenye lugha ya Kifaransa walitawala watu raia wenye lugha ya Kianglia-Saksoni na Kikelti.
Baada ya kukamata utawala William aliamuru kuandikwa kwa orodha ya miji na viji vyote na ugawaji wa nchi chini ya watawala wapya. Orodha hii linajulikana kwa jina la Doomesday Book (kitabu cha siku ya kiyama) kwa sababu alitangaza ya kwamba ugawaji wa mali na hali uendelee hadi mwisho wa dunia.
William alielazimishwa kutetea himaya katika vita nyingi yake dhidi ya viongozi wazalendo Waingereza waliozidi kuasi dhidi yake, uvamizi kutoka Denmark, Waskoti kutoka kaskazini na pia dhidi ya mfalme wa Ufaransa aliyejaribu kuwa tena mkuu juu ya Normandi.

Aligonjeka na kufa mjini Rouen (Ufaransa) mwaka 1087 alipopigana na jeshi la mfalme wa Ufaransa.
Mwanawe Robert alikuwa mtemi wa Normandi na mdogo wake William II mfalme wa Uingereza.
William Mshindi alizikwa mjini Rouen.
Marejeo

Jamii:waliozaliwa 1020
Jamii:waliofariki 1087

Jamii:Watawala wa Uingereza
Jamii:Nasaba ya Normandi
Orodha ya majimbo ya Brazil

Question: Rais wa Brazil ni nani?


Orodha ya majimbo ya Brazil ni kama ifuatavyo:[1]


Tazama pia
Brazil
Marejeo

Jamii:Brazil

Brazil
Viwakilishi vya idadi

Question: Je,Kenya ina idadi ya watu wangapi kwa jumla?





Examples
Mawili yamegongana, idadi kamili.
Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.
Wanne wamekamatwa, idadi kamili.
Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.
Watano wamekimbia, idadi kamili.
Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.
Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Fight or Flight (Heroes)

Question: Ni nani aliandika msimu wa Heroes inayorushwa kwa TV ya NBC?


"Fight or Flight" ni sehemu ya tano ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Ilianza kurushwa hewani kwa mara ya kwanza mnamo tar. 22 Oktoba, 2007. Kipengele hiki kinamwoneshe Bi. Elle kwa mara yake ya kwanza katika mfululizo huu. Uhusika ulichezwa na Kristen Bell, alitengenezwa akiwa kama mshiriki wa kawaida katika mfululizo huu.  David Anders (Takezo Kensei) pia amecheza kama mshiriki wa kawaida kuanzia katika kipengele hiki. 
Hadithi
Wakati Peter Petrelli anayaweka sawa maisha yake mapya na Bi. Caitlin, binti mdogo aliyejulikana kwa jina la Elle – mara anaonekana kuwa na uwezo wa kuvuta nguvu za umeme katika mikono yake – akimtafuta Peter katika magati ya Cork. Kwa roho mbaya ya Will, akamwelekeza mdada huyo katika baa moja maarufu "Wandering Rocks Pub". Kwa bahati nzuri Ricky anapata habari za kwamba kuna mtu anamtafuta Peter na kumwambia Peter aende kujificha katika nyumba ya Caitlin, ana-kataa suala la kumshughulikia Elle kivyake-vyake. Wakiwa kwa Caitlin, Peter anaamua kufungua kile kisanduku, na kukuta vitu vingine ikiwa ni pamoja na pasipoti yake, tiketi ya ndege kutoka mjini New York hadi Montreal, na picha yake yeye na Nathan (ambaye hamtambui). 
Marejeo

Viungo vya Nje
 on IMDb
 - Director's blog on the filming of this episode.
Annie Wersching

Question: Annie Wersching alizaliwa mwaka upi?


Annie Wersching (amezaliwa tar. 28 Machi 1977) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anajulikana zaidi kwa kucheza kama kachero wa FBI, Renee Walker kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni maarufu kama 24.
Viungo vya Nje

 on IMDb




Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Watu walio hai
Nge-mjeledi mkia-mfupi

Question: Nge-mjeledi ana mkia wa urefu gani?


Nge-mjeledi mkia-mfupi (kutoka Kiing. short-tailed whip scorpion) ni arithropodi wa oda Schizomida katika ngeli Arachnida wanaofanana na nge-mjeledi wadogo. Wengi sana wana urefu wa chini ya mm 5. Kama arakinida wengine kiwiliwili chao kina sehemu mbili: kefalotoraksi (cephalothorax) na fumbatio. Sehemu hizi zimeungwa kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija kama kwa buibui. Mwisho wa fumbatio una mkia mwembamba mfupi. Kefalotoraksi imefunika juu kwa magamba.
Wadudu hawa wana miguu minane kama arakinida wote, lakini jozi ya kwanza ni mirefu kuliko mingine na hutumika kama vipapasio. Jozi ya mwisho zimetoholewa kwa kuruka ili kuchopokea adui. Pedipalpi zao zina gando. Hawana macho lakini spishi kadhaa zina sehemu za kuhisi nuru.
Takriban spishi zote zinatokea kanda za tropiki. Zinaishi katika tabaka la juu la udongo au chini ya magogo na mawe ili kuzuia kukauka. Spishi kadhaa zinaishi katika mapango na nyingine katika vichuguu. Hula arithropodi wadogo.
Picha

Jike la nge-mjeledi mkia-mfupi
Dume la nge-mjeledi mkia-mfupi




Jamii:Arakinida
Jamii:Nge-mjeledi mkia-mfupi
Mkoa wa Arusha

Question: Je, hospitali ya Nairobi ilijengwa mwaka upi?


Mkoa wa Arusha ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 23000[1], na ni wa pili kwa utajiri nchini. 
Umepakana na Kenya upande wa kaskazini. Mikoa ya jirani,i kufuatana na mwendo wa saa, ni: Kilimanjaro, Manyara, Shinyanga na Mara.
Wilaya zake ni Monduli, Longido, Meru, Arusha Vijijini, Arusha Mjini,Ngorongoro na Karatu. 
Makao makuu yapo Arusha mjini.
Eneo lake ni km za mraba 86,100 zikiwemo km² 2,460 za maji ya ndani. 
Kati ya milima yake Oldoinyo Lengai (2,878 m) bado ni volkeno hai, na mlima Meru ni volkeno iliyolala tangu mwaka 1910. 
Mvua hunyesha kati ya milimita 1,800 kwa mwaka mlimani Arusha hadi mm 508 kwa mwaka katika maeneo makavu. 
Mkoa wa Arusha ndio kitovu cha utalii Tanzania Bara. Kuna mbuga za taifa na hifadhi za wanyamapori Ngorongoro, Serengeti, Olduvai, Arusha, na Ziwa Manyara. Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro na Hifadhi ya Tarangire ziko karibu. 
Barabara ya lami Dar es Salaam-Nairobi inavuka eneo lake. Uwanja wa Kimataifa wa Ndege wa Kilimanjaro wahudumia miji ya Arusha na Moshi. 
Arusha hulimwa kahawa, nafaka, pareto, katani, pamba, alizeti. 
Fosfati inachimbuliwa Minjingu Mkoani Arusha, na takribani tani 48,000 kwa mwaka hutumiwa katika uzalishaji wa mbolea.
Kati ya wakazi asili wa mkoa ndio Waarusha, Wameru, Wairaqw na Wamasai.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Arumeru Magharibi	:	mbunge ni 	Gibson Ole Mesiyeki	(Chadema)
Arumeru Mashariki	:	mbunge ni 	Joshua Nassari	(Chadema)
Arusha Mjini 	:mbunge ni 	Godbless Lema 	(Chadema)
Karatu	:	mbunge ni 	Wille Qulwi Qambalo	(Chadema)
Longido	:	mbunge ni 	Onesmo Ole Nangole	(Chadema)
Monduli	:	mbunge ni 	Kalanga Julius Laizer	(Chadema)
Ngorongoro	:	mbunge ni 	William Tate ole Nasha	(CCM)
Tazama pia
Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha
Tanbihi

Viungo vya nje




Arusha
Charles Dickens

Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?


Charles Dickens (7 Februari 1812 – 9 Juni 1870) alikuwa mwandishi wa riwaya nchini Uingereza. Aliandika mengi na hadithi pamoja na riwaya zake zimetafsiriiwa katika lugha nyingi.
Alizaliwa Landport-Portsmouth kama mtoto wa pili kati ya wanane. Alipokuwa na umri wa miaka 10 babake alifungwa gerezani kwa sababu ya madeni na mama pamoja na kaka na dada zake walihamia gerezani palepale. Charles pekee alibaki nje akaanza kutafuta kazi ili apate kulisha familia.
Pamoja na watoto wengine alifanya kazi katika ghala. Alipokuwa na miaka 12 aliendelea na kazi ya kiwandani akashindwa kusoma shule mara kwa mara.
Baada ya baba kuachishwa gerezani mwaka 1824 Vharles alipata nafasi ya kusoma na tangu 1827 akaajiriwa na wakili kama mtumishi wa ofisi. Hakuridhika na kazi hii akajifundisha hati mkato akaendelea kuwa karani bungeni na tangu 1831 alipata kazi kama mwandishi wa magazeti. Hapa alianza mwaka 1836 kutoa sura za riwaya yake ya kwanza iliyoitwa "The Pickwick Papers"; kila mwezi sura mpya ilichapishwa kama daftari na kuuzwa. Riwaya hii iliunda sifa yake kama mwandishi mashuhuri.
1837 aliendelea na riwaya "Oliver Twist". Mwishowe alikuwa mhariri wa magazeti makubwa akiendelea kutoa masimulizi na riwaya. 1865 aliathiriwa na ajali ya treni ambamo hakujeruhiwa kimwili bali ndoto za ajli ziliendelea kumtesa hadi mwisho wa maisha yake. 1868 alinunua nyumba kubwa ya kikabaila ya Gadshill Place iliyokuwa mahali pa kukutana kwa wasanii na waandishi. 1870 Charles Dickens aliaga dunia kwake nyumbani Gadshill. Alipewa kaburi kwenye kitengo cha washairi katika kanisa la Westminster Abbey.
Kazi zake
Dickens kwa riwaya zake alijitahidi kuwakumbusha matajiri wa Uingerzea kuhusu hali ya watu maskini waliodharauliwa tu. Aliweza kutumia maarifa ya maisha yake kwa sababu aliwahi kuona mwenyewe jinsi gani haliy a umaskini na kuwa na madeni inaweza kuharibu maisha na maadili ya watu na jinsi gani wale waliobahatika katika maisha walivyowadharau wengine waliokosa bahati hasa watoto waliopaswa kuishi barabarani bila familia.
Viungo vya Nje



Dickens, Charles
Dickens, Charles
Dickens, Charles
Jamii:London
Ndimu

Question: Je,nchi ya Vietnamu inapatikana katika bara gani?


Utangulizi
Ndimu ni matunda ya mndimu (Citrus aurantiifolia), mti wa familia ya michungwa (Rutaceae). Umbo lake ni mduara wenye rangi ya majani mpaka manjano, na kipenyo cha sm 3-6. Zina ladha ya uchachu kwa sababu ya asidi ndani yao. Ndimu mara nyingi hutumika kuongeza ladha kwenye chakula na vinywaji. Kwa kawaida ni ndogo kuliko limau, na chanzo kizuri pia cha vitamini C. Katika kanda za tropiki na nusutropiki mindimu inaweza kumea mwaka wote kama maji yakiwapo. Ndimu ni chungu kidogo kuliko malimau.
Ndimu ni matunda madogo, ambayo ngozi na nyama yake ni kati ya inchi moja au mbili hivi. Ndimu huweza kuwa chungu au tamu. Ndimu chungu huwa kiasi kikubwa cha sukari na asili ya asidi citric kuliko malimao na kuwa na ladha ya asili huku ndimu tamu hukosa asidi ndani yake hivyo kuwa na ladha tamu kweli kweli.
Matumizi
Kupikia

Katika mapishi ndimu huthaminiwa kwa yote , ladha yake ya asidi na harufu yake ya kukoza ni viungo maalumu sana kwa vyakula vya Meksiko, Vietnamu, Thailandi na kusini mashariki mwa Marekani. Zaidi hata majani ya mmea wa ndimu hutumika kwenye mapishi hasa katika nchi za Asia. Majani ya mmea huu hutumika kama dawa pia katika maeneo mengi hasa kusini na mashariki mwa Asia .
Virutubisho kwa gramu 100 (3.5 oz)
Nishati
126 kJ (30 kcal)
Kabohaidreti	11 g
Sukari	1.7 g
Makapi	3 g
Mafuta	0.2 g
Protini	0.7 g
Maji	88 g
Vitamini C	29 mg (48%)
Matumizi mengine
Katika kutibu ugonjwa wa ngozi, kiseyeye mnamo karne ya 19, serikali ya Uingereza ilihimiza watu wale sana ndimu, hii ni kutokana na kuwa chanzo kizuri cha vitamini C. Pamoja na mafuta maalumu, maji ya limao pia hutoa mchanganyiko unaotumika katika matengenezo ya marashi. Baadhi ya watu hunyunyiza maji ya ndimu kwenye macho yao, kupata uoni mzuri. Huko India hutumika kuwekwa kwenye imani yao kufukuza roho wabaya.
Uzalishaji
India inaongoza kwa kuzalisha kwa wingi malimao na ndimu kwa wingi zaidi kwa asilimia 16, ikifuatwa na Meksiko (14. 55%), Ajentina (10%), Brazili (85%) na Hispania (7%)
Jamii:Matunda
Tarakilishi mpakato

Question: Je,nani alizindua tarakilishi ya kwanza duniani?


Tarakilishi mpakato (en:laptop computer) ni tarakilishi ambayo ni rahisi kubeba. Watumiaji wanaweza kuifunika kwa sababu ya bawaba zake ili kubeba kwa urahisi.
Historia
Tarakilishi mpakato ya kwanza ilivumbuliwa na Mwingereza mbunifu Bill Moggridge mwaka 1979. Shirika la mifumo ya GRiD lilimsaidia kuongeza ubunifu wake kwa kuweka bawaba. Mnamo mwaka 1982 tarakilishi mpakato ziliuzwa sana kwa jeshi la Marekani.
Kando ya tarakilishi mpakato, kuna tarakilishi nyingine ndogo kama vile tablet, .
Tanbihi


Jamii:Kompyuta
BrooWaha

Question: Je,nani mwanzilishi wa gazeti la BrooWaha ?


Kuhusu
BrooWaha gazeti la raia kwenye mtandao wa tarakilishi linaloripoti sana habari za eneo lake la Los Angeles. Makala yanayochapishwa kwenye tovuti yameandikwa na watumiaji wake pekee.
Matoleo kadhaa ya BrooWaha yameanzishwa katika majiji makuu ya Marekani kama Los Angeles, New York, San Francisco na hivi majuzi kabisa, Atlanta, Houston na Miami. Habari zote za matoleo haya huonyeshwa katika tovuti kuu ya BrooWaha.
Tovuti hii ilionyeshwa katika gazeti la Los Angeles Times katika mwezi wa Desemba 2006.
Vipengele
Makala
Watumiaji waliosajiliwa katika tovuti ya BrooWaha huwa na ruhusa ya kuandika makala kwenye ukurasa maalum ya maandishi katika tovuti. Ukurasa huu huwezesha watumiaji kuandika makala na kuambatanisha picha na kuyawasilisha kwa wahariri. Makala, kwa kawaida, huchapishwa katika au baada ya saa 24.
Licha ya kuwapa watumiaji chaguo nyingi za kuandika maandishi kwa njia mbalimbali, tovuti hiyo imepata umaarufu wa kuweza kuwa na viungo vya tovuti zingine na huonyesha video ya YouTube katika makala yao.
Wahariri
Jukumu la wahariri wa BrooWaha ni dogo sana na hasa huwa kuthibitisha kuwa makala haya hayana ubaguzi au habari zozote zisizotakikana.. Tangu mwanzo wa mwaka wa 2008, tovuti hii imehaririwa na David Cohn .
Maoni
Ukurasa wa maoni ni kipengele maarufu cha BrooWaha. Majadiliano huonekana sana kati ya mwandishi wa makala na wasomaji wa makala katika kipengele hiki cha maoni. Mbali na kupigia kura makala, wasomaji huweza kupigia kura maoni ya watu wengine ili kuhimiza majadiliano mazuri.
Umaarufu
Watumiaji wa BrooWaha hupokea 'pointi za umaarufu' kulingana na idadi ya makala wanayoandika na umaarufu wa makala yao. Jumla ya pointi hizi inaathiri cheo chao katika shirika la gazeti hili. Makala ya watumiaji maarufu sana huonyeshwa zaidi kwenye tovuti na wao huwa na uzito zaidi wanapopiga kura kwa makala ya wengine.
Marafiki
Watumiaji wa BrooWaha huweza kuongeza waandishi wa habari wanaowapenda kama marafiki yao na kuarifiwa wanapoandika makala kwa kuwatumia ujumbe kwa anwani yao kwenye mtandao.
Mkahawa wa BrooWaha
Kila toleo la BrooWaha huwa na ukurasa wa majadiliano unaoitwa BrooWaha Cafe (Mkahawa wa BrooWaha) ambapo watumaji hujadiliana kuhusu mada mbalimbali kutoka porojo hadi habari motomoto zilizofanyika.
Viungo vya nje

Virejeleo

^ , FishBowlLA
^ 
Jamii:Uandishi wa uraia
Jamii:Tovuti za habari
Jamii:Tovuti za Majadiliano
Reptilia

Question: Je, kundi la samaki linaitwaje?


Reptilia (kutoka Kilatini "reptilis" mwenye kutambaa; pia: mtambaazi, mtambaachi, mnyama mtambaaji[1]) ni kundi la wanyama wenye damu baridi, ngozi ya magamba badala ya nywele au manyoya wakipumua kwa mapafu. Siku hizi wataalamu hupendelea jina Sauropsida.
Wanazaa kwa njia ya mayai; wengine wanatega mayai na wadogo wanatoka nje bila ngazi ya kiluwiluwi au kwa spishi kadhaa mayai yanaiva ndani ya tumbo la mama na wadogo wanazaliwa hai.
Kibiolojia ni ngeli ya vertebrata. Jina limetokana na maumbile yao maana wanatambaa na tumbo juu ya ardhi; ama kwa miguu mifupi kama mijusi au bila miguu kama nyoka. 
Mwainisho
Ngeli Reptilia (au Kladi Sauropsida)
Kladi Eureptilia
Kladi Romeriida
Nusungeli Anapsida
Oda Testudines (makobe)
Nusungeli Diapsida
Ngeli ya chini Archosauromorpha


Oda Saurischia
Nusuoda Theropoda
Kladi Neornithes (=ngeli Aves au ndege)
Oda ya juu Crocodylomorpha
Oda Crocodylia (mamba)
Ngeli ya chini Lepidosauromorpha
Oda ya juu Lepidosauria
Oda Rhynchocephalia (tuatara - wanafanana na mijusi lakini ukoo ni tofauti)
Oda Squamata (nyoka, mijusi na mijusi-nyungunyungu)
Dinosauria wa kale walikuwa reptilia wakubwa sana walikwisha miaka milioni 65 iliyopita. Kufuatana na vumbuzi za hivi karibuni ndege hufikiriwa kuwa na nasaba na dinosauri (kutoka kwa nusuoda ya Theropoda).
Maelezo

Picha

Mamba
Tuatara
Kinyonga ni mjusi
Nyoka
Joka wa Komodo ni mjusi mkubwa kabisa
Kobe
Kobe-chui
Kasa
Ng'amba
Hata ndege ni reptilia!
Rayvanny

Question: Msanii Rayvanny alizaliwa mkoa gani?


Raymond Shaban Mwakyusa (amezaliwa 22 Agosti 1994) ni mwimbaji na mtunzi wa muziki wa kizazi kipya kutoka Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake kama Rayvanny. Kiasili ni mtu wa mkoani Mbeya.
"Rayvanny" alianza kujulikana kupitia wimbo wake "Kwetu"[1] si siku nyingi sana tangu Harmonize atoe wimbo wake wa Bado. Baadaye Natafuta Kiki, Sugu ambayo imetolewa kama wimbo wa ziada tu hasa ukizingatia umechukua biti ya Bow Wow (What's My Name). Halafu Mbeleko, Shikwambi, Zezeta na Kijuso aliyoimba na Queen Darleen.
Kazi ya muziki
Diskografia


Tanbihi

Viungo vya nje
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Almasi

Question: Je almasi inapatikana kwa wingi kwa nchi gani bara Afrika?



Almasi ni vito adimu vyenye thamani kubwa.
Mara nyingi hazionyeshi rangi lakini kuna pia almasi za njano, buluu au nyekundu. Zinatumiwa kama mapambo na kutokana ugumu wao pia katika teknolojia ya kukata.
Kaboni iliyobadilika
Kikemia almasi ni umbo moja la kaboni (C) tupu katika hali ya fuwele ni dutu ileile kama makaa. Ila tu kaboni huwa almasi katika mazingira ya joto kali na shindikizo kubwa. Badiliko hili latokea kwa kawaida katika ganda la dunia kwenye kina cha kilomita 150 karibu na volkeno. 
Almasi sintetiki
Kwa matumizi ya kiteknolojia almasi ndogo hutengenezwa kwa kutumia mashine zinazosukuma kaboni kwa shindikizo kubwa na halijoto ya 1,500 °C hadi kuwa almasi sintetiki yenye tabia zote za almasi asilia. Maendeleo ya teknolojia yamewezesha pia kupatikana kwa almasi sintetiki zinazofaa pia kama mapambo.
Madini ngumu duniani
Almasi ni dutu ngumu kabisa inayopatikana duniani kushinda metali au madini yote. Hii ni sababu ya kwamba almasi zinatumiwa katika teknolojia mbalimbali. Vyombo vya kukata aloi ngumu sana za feleji au keekee za kutoboa mwamba wakati wa kutafuta mafuta ya petroli vyote vyatumia vipande vya almasi.
Almasi yenyewe hukatwa kwa unga wa almasi tu.
Kampuni kubwa duniani ya kuchimba almasi na kufanya biashara nazo ni De Beers wa Afrika Kusini.

Jamii:madini
The Province

Question: Stesheni ya redio ya kwanza Afrika kusini ni gani?


The Province ni gazeti la kila siku linalochapishwa na mtindo wa gazeti la porojo. Gazeti hili huchapishwa katika eneo la British Columbia na Kundi la Pacific Newspaper, kampuni shirika ya CanWest Global Communications. Limekuwa gazeti la kila siku tangu mwaka wa 1898.
Kulingana na utafiti wa NADbank wa hivi majuzi, wasomaji wa The Province kila siku(kati ya Jumatatu na Ijumaa) ni 520,100 ,takwimu hii inalifanya kuwa gazeti linalosomwa sana katika eneo la British Columbia.Vilevile,usambazaji wa nakala katika siku sita ni nakala 167,746 kwa kila siku.
Historia
Katika mwaka wa 1923, familia ya Southam ilinunua gazeti hili la The Province. Miaka ishirini na miwili baadaye katika mwaka wa 1945, wachapishaji wa nakala za jarida hili waligoma. The Province lilikuwa gazeti lililonunuliwa sana kati ya magazeti mengine yote jijini Vancouver likiwa mbele ya The Vancouver Sun na lile la News Herald. Kama matokeo ya mgomo huo wa wiki sita, gazeti hilo lilipoteza wanunuzi muhimu katika soko la magazeti ikifanya mauzo yao yapungue. Gazeti hili lilishuka hadi nafasi ya tatu katika mauzo ya magazeti. Katika mwaka wa 1957, magazeti ya The Province na The Vancouver Sun yaliuzwa kwa kampuni ya Pacific Press ambayo ikamilikiwa na kampuni zote mbili (Vancouver Sun na  The Province).
Stesheni za redio za CFCB / CKCD
Mnamo 23 Machi 1922, The Province lilianzisha stesheni ya redio ya CFCB iliyotangaza habari mbalimbali na ripoti za soko la hisa. Kulikuwa na muhtasari za habari siku nzima zikifuatiwa na muziki. Stesheni hii ,kwa kawaida, ilikuwa ikifungwa saa nne ya usiku. Stesheni hii ilibadilisha jina lake kuwa CKCD katika mwaka wa 1923, na ikahamia mfumo wa usambazaji wa 730kHz katika mwaka wa 1925. Usimamizi wa gazeti hilo, The Province , likachukuliwa na kampuni ya Pacific Broadcasting katika mwaka wa 1933 huku The Province likiendelea kuipa stesheni hiyo ripoti na habari mbalimbali za kutangazwa.
Katika mwaka wa 1936, shirika jipya lililokuwa limeundwa la Canadian Broadcasting Corporation(liliundwa ili liwe shirika la utangazaji na pia la kusimamia  sheria za utangazaji - jukumu hili la pili,hapo awali, lilikuwa la Idara ya Umarina na Uvuvi) liliagiza CKCD kurudisha kibali chake na kufunga kazi yake yote. Stesheni ya CKCD ilitangaza habari yake ya mwisho katika mwezi wa Februari 1940. 
Marejeo
^ 
^ 

Viungo vya nje



Jamii:Makampuni ya Kanada
Volkeno

Question: Je, kuna milima mingapi ya volkeno nchini Kenya?


Volkeno (pia: volkano au volikano) ni mahali ambako zaha inatoka nje ya uso wa ardhi. Mara nyingi - lakini si kila mahali - volkeno imekuwa mlima. Volkeno huwa na kasoko yaani shimo ambako zaha na gesi zinatoka nje. 
Asili ya jina
Asili ya jina ni mungu wa dini ya Roma ya Kale aliyeitwa "Vulcanus". Kati ya miungu ya Kiroma alihusika na moto, radi na uhunzi; kwa hiyo aliheshimiwa hasa na wote waliotumia moto kwa kuyeyusha metali kama chuma au shaba.
Volkeno na ganda la dunia
Volkeno ni dalili ya kwamba mahali pake ganda la dunia si nene sana, hivyo joto la ndani linapata njia ya kutoka nje. Volkeno huanza katika tambarare. Zaha hutoka katika hali ya kiowevu; ikipoa haraka inaganda kuwa mwamba na hujenga mlima wa kuzunguka shimo la kasoko yake. Milima ya aina hiyo inaweza kukua sana. Mfano wa volkeno kubwa ni Kilimanjaro. Miamba yake yote ilijengwa na zaha iliyotoka ndani ya dunia.
Volkeno nyingi hutokea pale ambako mabamba ya ganda la dunia yanaachana au kusukumana. Hivyo volkeno hutokea hasa kwenye mistari ya kukutana kwa mabamba hayo. 
Sababu nyingine ya kutokea kwa volkeno ni kuwepo kwa chumba cha magma ndani ya ganda la dunia. 
Volkeno hai na volkeno bwete
Volkeno inaweza kupatikana kama volkeno hai inayoendelea kutema moto, gesi na majivu. Inaweza pia kuonekana kama volkeno bwete inayokaa kama milima mingine bila kuonyesha dalili za moto. Lakini kutokana na umbo na tabia za miamba yake inaonekana mlima huu ulijengwa kwa njia ya kivolkeno.
Volkeno bwete inaweza kuamka tena. Mara nyingi kuwepo kwa chemchemi za maji ya moto au kutokea kwa gesi kwenye sehemu fulani ni dalili ya kwamba bado kuna njia kati ya mlima na magma ya chini. Kipindi kati ya milipuko kinaweza kuwa miaka mingi.
Mlipuko wa volkeno
Mlipuko wa volkeno ni hatari sana kwa ajili ya wanadamu na mazingira. Hiyo hatari ni kubwa zaidi pale ambako volkeno ililala kama volkeno bwete kwa miaka mingi, labda elfu kadhaa. Hapo mara nyingi watu wamevutwa na udongo wenye rutuba kutokana na majivu ya volkeno wajenge makazi na kulima. Kama hapo volkeni inageuka kuwa hai tena hatari ni kubwa. Kuna mifano ya vifo vingi vilivyosababishwa na volkeno. Hasara inategema kama miji iko karibu na volkeno au la, na kama serikali zina huduma za kutazama volkeno na kuonya watu watoke mapema wakati dalili za kwanza zinatokea.
Kati ya mifano ya milipuko mikali inayojulikana zaidi ni:
mlipuko wa volkeno ya Vesuvio, Italia. Iliharibu miji ya Pompei na Herkulaneo mwaka 79 BK.
mlipuko wa volkeno ya Krakatau, Indonesia mwaka 1883. Ilirusha mavumbi mengi angani kiasi kilichoonekana kote duniani
mlipuko wa volkeno Nevado del Ruiz, Kolombia mwaka 1985 uliua watu 25.000 kutokana na kuyeyusha theluji na barafu mlimani na kusababisha mafuriko ya ghafla
Ol Doinyo Lengai ni volkeno ndogo iliyolipuka Tanzania kaskazini mwaka 2006.
Tazama pia
Orodha ya volkeno nchini Tanzania

Jamii:Volkeno
Yakobo Mkubwa

Question: Je,mto gani mkubwa zaidi duniani?




Yakobo, mwana wa Zebedayo na Salome, na kaka wa Mtume Yohane, alikuwa Myahudi wa karne ya 1 aliyepata kuwa mmoja kati ya Mitume wa Yesu muhimu zaidi.
Anaitwa "Mkubwa" ili kumtofautisha na Mtume mwingine mwenye jina hilohilo, Yakobo Mdogo mwana wa Alfayo. 
Maisha ya awali
Yakobo pamoja na baba na mdogo wake walikuwa wavuvi huko Kafarnaumu kwenye Ziwa la Galilaya.
Wataalamu kadhaa wanadhani walikuwa pia makuhani.
Wito wa utume
Inakadiriwa alikutana na Yesu mwaka 28.
Pamoja na mdogo wake waliitwa na Yesu Boanerghes ("wanangurumo") kutokana na umotomoto wao kitabia.
Pamoja na mitume wengine waliongozana na Yesu Kristo miaka mitatu hivi, ambapo Yakobo alionekana kuwa karibu sana na Yesu na kuchaguliwa naye kushuhudia matukio kadhaa ya pekee (ufufuo wa binti Yairo, kugeuka sura mlimani, kihoro bustanini).
Baada ya ufufuko wa Yesu
Baada ya kifo na ufufuko wa Yesu, Yakobo alishika nafasi ya maana katika jumuia ya kwanza ya Wakristo wa Yerusalemu.
Mwaka 44 hivi aliuawa na mfalme Herode Agripa I kwa upanga (Matendo ya Mitume 12:1-2), wa kwanza kumfia Yesu kati ya Mitume wake. 
Heshima yake
Anaheshimiwa na Wakristo wote kama mtakatifu, hasa tarehe 25 Julai huko Santiago de Compostella (Hispania, ambapo wengi wanaamini aliwahi kufika kiutume).
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Marejeo
Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
Viungo vya nje

, Butler's Lives of the Saints

 Guide for the pilgrimage to Santiago de Compostela following St. James's footsteps.

 Oxford University Press, 1984: chapter 3, "The Early History of the Cult of St. James"
 Orthodox icon and synaxarion

 at the  web site
 from Caxton's translation of the Golden Legend

Jamii:Waliofariki 44
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Jamii:Mitume katika Ukristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Hosea

Question: Je,siku ya akina mama duniani huadhimishwa lini?


Hosea (kwa Kiebrania הושע, hoshè'a, yaani "Wokovu") alikuwa nabii katika ufalme wa Israeli (Kaskazini) katika miaka 750 - 725 KK hivi.
Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Oktoba.
Maisha
Muda mfupi baada ya Amosi, nabii Hosea alianza kazi yake katika ufalme wa kaskazini, akaweza kuendelea nayo kwa muda mrefu akiwa mwenyeji. Yeye hakufundisha kwa maneno tu, bali hasa kwa maisha yake: mtindo wa kufikirisha kwa matendo ya kushangaza ulitumiwa na manabii wengi, hata na Yesu. 
Aliitwa kuoa kahaba ili awaonyeshe Waisraeli katika matatizo ya ndoa yake jinsi Mungu alivyopenda taifa hilo ingawa linapenda kufuata miungu mingine badala ya kuwa aminifu kwake tu. Kwa mfano hai wa Hosea, Mungu alitaka waelewe kwamba kwa kuwapenda na pengine kuwaadhibu analenga tu hatimaye wampende kwa moyo wote. 
Sura 1-3 za Kitabu cha Hosea zinasimulia alivyompenda mke wake aliyemzalia watoto wa uzinzi, hata hivyo akaendelea kumpenda na kumtafuta hata baada ya kumfukuza, akamkomboa na kumrudisha ili ambembeleze zaidi na hatimaye amfanye amrudishie upendo kama wakati wa uchumba. Hivyo adhabu yenyewe ilitokana na upendo na kulenga umoja wa dhati. 
Hata Mungu, baada ya kuacha Israeli ishindwe na Waashuru, ataendelea na upendo wake kwa wenzao wa kusini, akiwabakiza kama mbegu (ndio “mabaki ya Israeli” yaliyozungumziwa kwanza na Amosi): mpango wa Bwana unapitia hatua mbalimbali lakini haukatiki kamwe. 
Mfano huo wa upendo wa Mungu kwa bibiarusi asiye mwaminifu uligusa sana watu ukazidi kuzingatiwa mpaka katika Agano Jipya na kuchangia uimara wa ndoa iliyofikiriwa upya kama upendo mwaminifu, si kama uhusiano wa kisheria au wa kimwili tu ambao udumu mpaka utakapoendelea kuleta faida. Zaidi ya hayo, uliwaelekeza Waisraeli kupokea fundisho la Yesu kwamba dini ni suala la upendo, si ibada wala sheria tu.
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Viungo vya nje
 Picha na habari zake



Jamii:Watakatifu wa Israeli
Jamii:Manabii wa Agano la Kale
Jamii:Manabii katika Uislamu
Rhine Kaskazini-Westfalia

Question: Je,mji mkuu wa mkoa wa Mecklenburg-Pomerini ni upi?



Rhine Kaskazini-Westfalia (Kijerumani: Nordrhein-Westfalen, NRW) ni moja kati ya majimbo makuu ya nchini Ujerumani. Jimbo hili ndilo linaongoza kwa kuwa na idadi ya watu wengi katika Ujerumani. Lipo katika sehemu magharibi mwa Ujerumani na idadi ya wakazi ni takriban 18,033,000 waishio katika Jimbo hili. Mji wake mkuu ni Düsseldorf.
Wilaya za Rhine Kaskazini-Westfalia
Rhine Kaskazini - Westfalia imegawanyika katika sehemu tano: mikoa ya kiserikani:
Arnsberg
Cologne
Detmold
Düsseldorf
Münster
Historia ya Rhine Kaskazini-Westfalia
Jimbo jinsi lilivyo lilianzishwa 1946/47 na Waingereza walipotawala sehemu ya Ujerumani baada ya vita kuu ya pili ya dunia. Serikali ya kijeshi ya Kiingereza kwa Ujerumani iliunganisha 1946 mikoa miwili ya Prussia kuwa jimbo jipya baada ya kufutwa kwa Prussia yenyewe iliyowahi kuwa jimbo kubwa kabisa katika Ujerumani. Mikoa hii ya Kiprussia ya awali ilikuwa Westfalia na sehemu ya kaskazini ya mkoa wa Rhine. Washindi wa vita kuu waliwahi kugawa mkoa wa Rhine na kaskazini iliwekwa chini ya Uingereza lakini kusini chini ya utawala wa Ufaransa. Maungano ya Westfalia na Rhine-Kaskazini yalipanushwa 1947 kwa kuingiza mle jimbo la awali la Lippe. Jimbo jipya kilichokuwa kiumbe cha Waingereza kilikuwa kati ya majimbo 10 yaliyoanzisha 1949 Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani. 
1807-1813 — Westphalia ni ufalme.
1817 — Westphalia imekuwa mkoa wa Prussia.
1824 — Jülich, Kleve, Berg and Niederrhein imeungana na Mkoa wa Rhine.
1919 — Ubelgiji wameichukua Eupen na Malmedy.
1946 — Mkoa wa Rhine, Westphalia na Lippe-Detmold imeungana na kuwa North Rhine-Westphalia.
Miji ya Rhine Kaskazini-Westfalia




Aachen
Bergisch Gladbach
Bielefeld
Bocholt
Bochum
Bonn
Bottrop
Castrop-Rauxel
Dortmund
Düsseldorf
Duisburg
Essen
Gelsenkirchen
Gütersloh
Hagen
Hamm
Köln
Krefeld
Leverkusen
Lippstadt
Mönchengladbach
Mülheim an der Ruhr
Münster
Neuss
Oberhausen
Paderborn
Recklinghausen
Remscheid
Siegen
Solingen
Wuppertal
Viungo vya Nje
 (in German) (in English) (in French) (in Dutch)



Jamii:Rhine Kaskazini-Westfalia
Jamii:Majimbo ya Ujerumani
Jamii:Mto Rhine
Rufiji (mto)

Question: Mto mkubwa Sana Tanzania ni gani?


Rufiji ni mto mkubwa wa Tanzania. Chanzo kiko Tanzania ya kusini-magharibi katika maungano ya tawimito ya mto Kilombero na mto Luwegu. 
Unafikia Bahari Hindi kwa njia ya delta yake takriban km 200 kusini kwa Dar es Salaam karibu na kisiwa cha Mafia. Urefu wa Rufiji ni takriban km 600.
Tawimto mkubwa katika beseni yake ni Ruaha Mkuu. 
Mwaka 2005 daraja lilikamilika linalorahisisha usafiri kati ya Dar es Salaam na mikoa ya Lindi na Mtwara.
Historia

Wataalamu kadhaa huamini ya kwamba mji wa kale ulioitwa Rhapta na kutajwa katika kitabu cha Periplus ya Bahari ya Eritrea ulikuwepo kwenye Delta ya Rufiji.
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia manowari ya Kijerumani SMS Königsberg ilizamishwa katika delta ya mto.
Tazama pia
Mito ya Tanzania
Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani
Tanbihi

Viungo vya nje


Jamii:Mito ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Pwani
Jamii:Bahari ya Hindi
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mlima mrefu zaidi nchini Tanzania unaitwaje?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia