khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Steven Kanumba

Question: Je,Grace Mapunda alianza uigizaji mwaka upi?


Steven Charles Kanumba (alizaliwa tarehe 8 Januari 1984, Shinyanga - alikufa tarehe 7 Aprili 2012) alikuwa msanii wa maigizo na filamu kutoka nchini Tanzania. Katika historia ya tasnia ya filamu nchini Tanzania, Kanumba ndiye aliyekuwa msanii wa kwanza nchini kufanya kazi nje ya nchi na kuweza kuwavuta wageni kutoka nchi mbalimbali kuja kuigiza Tanzania. Hasa walikuwa Wanigeria kama vile Mercy Johnson, Emmanuel France, Nkiru Silvanus, Ramsey Nouah, na wengine wengi tu. Kanumba pia ameweza kuwaleta waongozaji filamu kadhaa was Kinigeria nchini.
Maisha
Steven alianza   masomo yake katika shule ya msingi yaBugoyi, na kuendela na masomo ya sekondari huko Mwadui na baadae kupata uhamisho katika shule moja jijini Dar es Salaam iitwayo Dar Christian Seminary. Alivyomaliza kidato cha nne akaendelea na masomo ya kidato cha tano na sita katika shule ya sekondari ya Jitegemee ilioko huko huko Dar es salaam.
Shughuli za uigizaji
Kanumba ameanza shughuli za kuigiza miaka mingi kwenye miaka ya "90". Ila kufahamika zaidi alianza mwaka 2002 mara tu baada ya kujiunga na kundi la sanaa ya maigizo maarufu kama Kaole Sanaa Group.



Hivi sasa amejibebea umaarufu mkubwa nchini Tanzania na amekuwa kipenzi cha wengi na amekubalika karibuni nchi zote za Afrika Mashariki na maziwa makuu.
Kwa sasa ameanza kutangaza sanaa nchi za Afrika ya Magharibi ikiwemo Nigeria na pia Wanigeria wamependezewa na uigizaji wake hivyo kushirikiana pamoja naye katika filamu kadha wa kadha.
Filamu ambazo wameshawahi kushirikiana pamoja ikiwemo na ile ya Dar to Lagos, She is My Sister na nyingine ambazo bado zinajengwa.
Filmografia
Televisheni
Jahazi
Dira
Zizimo
Tufani
Sayari
Taswira
Gharika
Baragumu
Filamu

Marejeo


Jamii:Watunzi wa Filamu Tanzania
Jamii:Waandaaji Filamu za Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Waliofariki 2012
1991

Question: Nani mwandishi wa autobiografia ya Adolf Hitler?


Makala hii inahusu mwaka 1991 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
21 Machi - Nchi ya Namibia inapata uhuru kutoka Afrika Kusini.
30 Agosti - Nchi ya Azerbaijan inatangaza uhuru wake kutoka Umoja wa Kisovyeti.
21 Septemba - Nchi ya Armenia inapata uhuru rasmi kutoka Umoja wa Kisovyeti.
8 Desemba - Mwisho wa Umoja wa Kisovyeti, kuundwa kwa Jumuiya ya nchi huria
Waliozaliwa

26 Januari - Conrad George Rutangantevyi, mwanamuziki kutoka Tanzania
10 Machi - Nyasha Mutsauri, mwanamitindo kutoka Zimbabwe
2 Mei - Jung Jin-woon, mwanamuziki kutoka Korea Kusini
22 Agosti - Macheda, mchezaji mpira kutoka Italia
Waliofariki
11 Januari - Carl David Anderson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1936
30 Januari - John Bardeen, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia miaka ya 1956 na 1972
6 Februari - Salvador Luria, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1969
12 Machi - Ragnar Granit, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1967
12 Aprili - James Schuyler, mshairi kutoka Marekani
26 Aprili – Alfred Bertram Guthrie, mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer mwaka wa 1950
8 Mei - Joseph Kramm, mwandishi kutoka Marekani
5 Julai - Howard Nemerov, mshairi kutoka Marekani
24 Julai - Isaac Bashevis Singer, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1978
9 Agosti - Michał Tomaszek, mfiadini kutoka Poland aliyeuawa nchini Peru
9 Agosti - Zbigniew Strzałkowski, mfiadini kutoka Poland aliyeuawa nchini Peru
7 Septemba - Edwin McMillan, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1951
24 Septemba - Theodor Seuss Geisel (anajulikana hasa kama Dr. Seuss, mwandishi Mmarekani kwa watoto)
25 Septemba - Klaus Barbie, mwanajeshi wa SS ya Adolf Hitler
28 Septemba - Miles Davis, mwanamuziki kutoka Marekani
23 Novemba - Klaus Kinski, mwigizaji filamu kutoka Ujerumani
28 Desemba - Cassandra Harris, mwigizaji filamu kutoka Australia
bila tarehe
Jack Cope, mwandishi wa Afrika Kusini
Viungo vya nje

Jamii:Karne ya 20
Siagi ya karanga

Question: Utengenezaji wa siagi ulianza lini?


Siagi ya karanga ni chakula chenye umbo la malai ambayo inatengenezwa kwa kutumia karanga zilizokaangwa. 
Karanga zinasafishwa baada ya kukaangwa halafu zinasagwa. Wakati wa kusaga mafuta yaliyopo ndani yake yanatoka; kama hamna ya kutosha, mafuta huongezwa na yote inakorogwa hadi kufikia hali ya malai laini. Tokeo lake linafanana kiasi na siagi na pia inaweza kuliwa kama siagi, mfano: kwa kupakwa juu ya mkate. Hivyo jina "siagi ya karanga" limetokea ingawa malai hii haina uhusiano wa kweli na siagi inayotengenezwa kutokana na maziwa ya wanyama ilhali "siagi ya karanga" inatokana na mimea pekee.
Siagi ya karanga inaweza kukaa muda mrefu bila ya kuharibika au kuchacha pasipo kuongezewa kemikali yoyote ndani yake. Viungo vinavyohusika katika kutengeneza siagi hii ni karanga, chumvi, mafuta ya kupikia na sukari.
Inaongeza protini mwilini na huleta ladha tamu katika chakula. 
Hivyo siagi hii hutumika kwenye mapishi: unaweza kuiweka katika nyama,kande, mboga za majani na hata kupaka juu ya mkate.
Viungo vya nje
 (tovuti ya madehow.com, iliangaliwa Februari 2018)
, gazeti la Uingereza The Guardian, 22 Oktoba 2015

Jamii:Chakula
Nyuki-asali

Question: Nyuki ni nini?


Nyuki-asali ni aina za nyuki wa kabila Apini katika familia Apidae ambao hutengeneza asali na kuiweka katika sega za nta.
Nyuki-asali hufugwa sana kila mahali duniani lakini wengine wanaishi porini na asali yao hukusanywa kwa kuvunja mizinga yao. Katika Afrika kwa jumla sehemu ya asali bado inatokana na nyuki asali wa porini lakini ufugaji nyuki unaendelea kupanuka.
Wadudu wa kijamii
Nyuki-asali ni wadudu wa kijamii maana yake wanaishi katika makundi si peke yao kama aina nyingine za nyuki. Wanajenga sega ya nta ndani ya mzinga wa nyuki na humu hutunza asali yao.
Kuna aina tatu za nyuki ndani ya kundi hili nao ni:
malkia wa nyuki ni mama wa nyuki wote ndani ya kundi na kazi yake ni kutaga mayai pekee
nyuki wafanyakazi ni wakazi wengi wa mzinga na wote ni wa kike. Ni hao wanaofanya kazi yote kama kukusanya mbelewele na mbochi, kusafisha mzinga, kutengeneza nta, kujenga sega, kumlisha malkia na majana, kulinda mzinga
nyuki wa kiume au wadudume ni wachache na kazi yao ya pekee ni kumpanda malkia ambaye si yule wa mzinga wake kwa kawaida; baadaye wanafukuzwa kwenye mzinga na hawapewi chakula tena
Spishi na nususpishi za Afrika
Apis mellifera
Apis m. adansonsii, Nyuki-asali wa Adanson
Apis m. capensis, Nyuki-asali kusi
Apis m. intermissa, Nyuki-asali mweusi
Apis m. jemenitica, Nyuki-asali wa Pembe la Afrika
Apis m. lamarckii, Nyuki-asali wa Lamarck
Apis m. litorea, Nyuki-asali pwani
Apis m. major, Nyuki-asali wa Maroko
Apis m. monticola, Nyuki-asali milimani
Apis m. nubica, Nyuki-asali wa Sudani
Apis m. sahariensis, Nyuki-asali jangwani
Apis m. scutellata, Nyuki-asali wa Afrika
Apis m. unicolor, Nyuki-asali wa Madagaska
Spishi za Asia
Apis andreniformis (Black Dwarf Honey Bee)
Apis cerana (Asiatic Honey Bee)
Apis dorsata (Giant Honey Bee)
Apis florea (Red Dwarf Honey Bee)
Apis nigrocincta (Philippine Honey Bee)
Picha

Asiatic honey bee
Giant honey bee
Red dwarf honey bee



Jamii:Nyuki na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Rappa Ternt Sanga

Question: T-Pain ana nyimbo ngapi?

Main Page
Rappa Ternt Sanga ni albamu ya kwanza ya mtayarishaji/mwimbaji-mtunzi wa nyimbo za hip hop T-Pain, ilitolewa mnamo mwaka wa 2005. Jina la albamu ni lahaja ya matamshi ya rai "rapper turned singer", yaani, "rapa aliyegeuka kuwa mwimbaji". Albamu imeuza nakala zaidi ya 800,000 dunia nzima. T-Pain alikuwa na vibao viwili kwenye US Billboard Top Ten cha "I'm Sprung" na "I'm 'n Luv (Wit a Stripper)". Nyimbo nyingine kutoka katika albamu ni pamoja na "I'm So High," wimbo unaohusu wa matumizi ya madawa ya kulevya. Rappa Ternt Sanga iliingia nafasi ya #40 kwenye Billboard 200 na ikaanguka nafasi hamsini hadi #91 juma lililofuata; majuma kadhaa ya usoni hatimaye ikapanda hadi nafasi ya #33. Moja ya nyimbo zilizobaki ni pamoja na  "You And Me", toleo la awali la "I Can't Wait" la Akon. [1] Albamu yote imetengenzwa na GarageBand.[2]
Orodha ya nyimbo

Nafasi ya chati

Marejeo


Jamii:Albamu za 2005
Jamii:Albamu za T-Pain
Jamii:Albamu za kwanza
Jamii:Albamu za Jive Records
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na T-Pain
Khartoum (jimbo)

Question: Mji wa Khartoum una ukubwa gani?


Coordinates: 




Khartoum (pia Al Khartum)  (Kar. الخرطوم ) ni moja ya majimbo (wilayat) 25 ya Sudan. Lina ukubwa wa eneo la 22,122 km 2 na wakazi wanaokadiriwa kuwa 4,700,000 (2000). Mji mkuu wa jimbo ni mji mkuu wa kitaifa.
Angalia Pia
Mafuriko ya Sudan ya 2007




Jamii:Majimbo ya Sudan
Jamii:Khartoum
Jamii:Khartoum
Standard Swahili-English Dictionary

Question: Je,michezo ya Olimpiki iliandaliwa nchi gani kwa mara ya kwanza?

Madan-Johnson's Standard Swahili-English Dictionary (kifupi: M-J SSE) iliandaliwa na wataalamu wa "Inter-territorial Language (Swahili) committee to the East African Dependencies" baada ya Vita Kuu ya Kwanza kwa ajili ya maeneo chini ya utawala wa Uingereza katika Afrika ya Mashariki. Kamati iliandaa kamusi mbili za Kiingereza-Kiswahili (M-J SES) na pia Kiswahili-Kiingereza.
Mhariri Mkuu wa kamati alikuwa katibu yake Frederick Johnson. Msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya A. C. Madan. Hivyo kamusi hizi hutajwa kama "Madan-Johnson". 
Mara nyingi lugha ya kamusi hizi si tena Kiswahili cha kisasa. Lakini zimeendelea kuchapishwa mara nyingi hadi wakati wa kisasa. 
Sifa ya kamusi hii ni maelezo mazuri ya asili ya maneno hasa ya maneno yenye asili katika lugha za Kiarabu, Kiajemi na lugha mbalimbali za Kibantu.

Marejeo
Madan-Johnson, A Standard Swahili-English Dictionary (hutolewa na Oxford University Press, Nairobi & Dar es Salaam, 1939 na kuchapishwa upya mara nyingi)
116 Clique

Question: Je,kundi la muziki la 116 Clique ilizinduliwa mwaka upi?




116 Clique ni kundi la muziki la aina ya hip hop ya Kikristo linalotoka Dallas, Texas.Kundi hili huwa na mkataba wa kurekodi muziki zao na studio ya Reach Records. Kundi hili huhusisha wasanii ambao wengi wao hurekodi katika studio za Reach Records. Kundi hili linatoa jina lao la 116 Clique kutoka mstari wa Biblia haswa Warumi 1:16. Mstari huu huzungumza kuhusu kutokuwa na aibu katika Injili kwa sababu ya uwezo wa Mungu huleta ukombozi wa yeyote anayeamini: kwa Myahudi kwanza na pia kwa mataifa mengine yote. Hivyo basi, kundi hili hutambua uwezo wa Injili na wao hujaribu kuitangaza na kuitumia katika maeneo yao yote ya maisha. "Tunaweza kuweka maisha yetu kando na kumtumikia na kumtukuza Mungu katika lolote tufanyalo." Baada ya albamu yao ya kwanza ,The Compilation Album(Albamu ya Mkusanyiko) (2005), DJ Primo alirekodi hizo nyimbo hizo tena akizichanganyachanganya na kutoa albamu ya The Compilation Album: Chopped & Screwed: Special Edition. Albamu hii ya kuchanganywa ilitolewa katika mwaka wa 2006 ikihusisha nyimbo nne za kuongezwa. Kundi hili likaenda ziara ya Unashamed katika mwaka wa 2008. Hapo baadaye katika mwaka wa 2009, Lecrae, Tedashii, Sho Baraka, Trip Lee na Flame wakaenda ziara ya Don't Waste Your Life.
Mnamo Oktoba 2009 - Novemba wasanii Lecrae, After Edmund, Sho Baraka, Tedashii, na Mikeschair wakazuru katika ziara ya AlteredMinds. LeCrae, Tedashii, Trip Lee, na Sho Baraka ,hivi sasa, wanazuru wakiwa wasanii binafsi.
Diskografia
The Compilation Album (2005)
The Compilation Album: Chopped & Screwed: Special Edition (2006)
13 Letters (2007)
Amped (2007)
Albamu mpya ambayo haijapewa jina - 2010.
Viungo vya nje
Peter I wa Urusi

Question: Peter I alisomea wapi?


Peter I wa Urusi (au Petro Mkuu) alikuwa Tsar yaani Kaisari wa Urusi. Jina lake la Kirusi lilikuwa Пётр Алексеевич Романов, Pyotr Alekseyevitch Romanov. Alizaliwa tarehe 9 Juni 1672 na kufariki tarehe 8 Februari 1725. Ndiye mtawala aliyeingiza Urusi, iliyokuwa na historia ya Kiasia zaidi, katika siasa na utamaduni wa Ulaya.
Petro Mkuu alianza utawala wake mwaka 1689 akiwa na umri wa miaka 17. Mwanzoni alilenga kuimarisha jeshi la Urusi na hasa wanamaji. Akiona ya kwamba mafundi wote wa kujenga meli walitoka Ulaya, hasa Uholanzi, alifunga safari akakaa Uholanzi na kuwa mfanyakazi wa kujenga jahazi kwa miezi minne.
Aliporudi kutoka safari hii alikuwa na wazo la kwamba nchi yake Urusi ilikuwa nyuma sana kulingana na nchi za Ulaya, hivyo alianza mipango mingi ya kuleta maendeleo Urusi. Aliamuru waungwana wote kwenye jumba la kifalme kukata ndevu zao na kuvaa nguo za Kizungu. Alialika mafundi na wataalamu wengi kutoka Ulaya.
Hasa alianza kujenga mji mkuu mpya kwenye mwambao wa Baltiki, yaani katika pembe la magharibi kabisa la milki yake. Mji huo uliitwa Sankt Peterburg ukachukua nafasi ya Moskva kuanzia mwaka 1712 hadi 1918.
Katika vita mbalimbali alivunja nguvu ya Uswidi na kutwaa majimbo mapya ya Estonia na Latvia.
Alibadilisha pia mfumo wa utawala wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi. Aliondoa cheo cha Patriarka (Askofu Mkuu Kabisa) na badala yake aliunda ofisi ya Sinodi Kuu iliyokuwa mkono wa serikali yake.

Jamii:Waliozaliwa 1672
Jamii:Waliofariki 1725
Jamii:Makaizari wa Urusi
Francis Coquelin

Question: Je,Francis Coquelin alizaliwa mwaka upi?


Historia
Francis Coquelin (aliyezaliwa 13 Mei 1991) ni mchezaji wa Ufaransa ambaye huchezea klabu ya Arsenal kama mchezaji wa kati. Yeye alijiunga na klabu ya Arsenal kutoka Stade Lavallois katika majira ya joto ya mwaka wa 2008.
Wasifu wa Klabu
Aliyezaliwa Laval,Mayenne,Coquelin alianza kwa kuchezea timu ya As Laval Bourny kabla ya kutoka timu hiyo katika mwaka wa 2005 akihamia klabu kubwa kabisa katika eneo hilo,Stade Lavallois. Coquelin alicheza katika klabu hiyo hadi talanta yake iliponekana na skauti wa wachezaji wa Arsenal,Gilles Grimandi.Talanta yake ilionekana katika Shindano la UEFA la Uropa la vijana waliokuwa chini ya miaka 17 la 2008 walipokuwa wakicheza dhidi ya Israeli.
Arsenal
Msimu wa 2008/09
Mnamo Julai 2008, Coquelin alijiunga na Arsenal kutoka Stade Lavallois kufuatia mafanikio katika majaribio yake na klabu. Ingawa alipata jeraha la paja lililosimamisha majaribio yake,alikuwa amewavutia wataalam wa Arsenal na akapewa mkataba na klabu. Coquelin alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya Arsenal alipocheza katika mechi ya kabla msimu dhidi ya Barnet na Szombathelyi Haladas na akacheza mechi yake ya kwanza kubwa kwa timu hiyo katika ushindi wao dhidi ya timu ya Sheffield United mnamo 23 Septemba 2008.Aliingia kama mchezaji mbadala kwa Fran Merida na kucheza kama difenda katika mechi hiyo waliyoshinda 6-0. Coquelin alifunga bao lake la kwanza kama mchezaji wa Arsenal katika mechi ya timu hifadhi dhidi ya Stoke City mnamo 6 Oktoba 2008 kwa mkwaju wa nguvu na mguu wake wa kushoto.
Msimu wa 2009/10
Coquelin alianza katika timu ya kwanza alipocheza katika mechi dhidi ya West Bromwich Albion Shindano la Kombe la League,akicheza dakika 58 kabla ya kubadilishwa na Mark Randall kuanza kufanywa kwanza kwa timu ya kwanza dhidi ya West Bromwich Albion katika Duru ya tatu ya Kombe la Ligi, kucheza dakika 58 kabla ya yeye ersattes Mark Randall. [10]
Mtindo wa kucheza
Amesifika kama mchezaji mwenye kunyang'anya mpira kwa njia ya nguvu lakini halali.Amefananishwa na Claude Makelele na Lassana Diarra kwa kuwa mdogo lakini mwenye roho.
Tuzo
Arsenal
Kombe la Vijana La FA: 2009
Ligi ya FA ya Shule: 2009
Takwimu ya Wasifu
(sahihi tangu 28 Oktoba 2009)

Marejeo
^  arsenalyouth.wordpress.com.
^ .
^  h
^ .
^  Arsenal F.C..
Viungo vya nje
 katika tovuti ya Arsenal.com
 at Soccerbase


Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Ufaransa
Jamii:Wachezaji wa Arsenal FC
Dodoma (mji)

Question: Je, Rwanda imekuwa na rais wangapi?


Dodoma ni mji mkuu wa Tanzania na pia ni Jiji. 
Ilitangazwa kuwa mji mkuu wa Tanzania mwaka 1973, lakini mnamo tarehe 26 Aprili 2018 katika maadhimisho ya miaka 54 ya muungano wa Tanganyika na Zanzibar, rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wa awamu ya tano John Magufuli aliupandisha hadhi na kutangaza rasmi kuwa Dodoma ni Jiji.[1][2] [3][4][5]Serikali ya awamu ya tano  ilihamia rasmi jijini Dodoma mwaka 2016.[6][7]
Jiji hili pia ni makao makuu ya Mkoa wa Dodoma na eneo lake linahesabiwa kama Wilaya ya Dodoma yenye postikodi namba 41100[8].
Eneo la mji liko mita 1135 juu ya usawa wa bahari UB. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, mji wa Dodoma ulikuwa na wakazi wapatao 410,956 [9] waishio humo. 
Asili ya jina
Neno "Dodoma" linasemekana kumetokana na neno la Kigogo "dodomia" kufuatilia historia kwamba zamani kuna tembo alikuja pale mjini akakita nyayo zake ardhini akiacha alama ya nyayo zake zimedidimia. 
Historia
Dodoma ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Kijerumani kama kituo kwenye reli ya kati penye karahana ya reli. Tangu mwaka 1912 imekuwa makao makuu ya mkoa. 
Mwaka 1913 Dodoma ilikuwa na posta, simu, hoteli na maduka 26 (moja ya Mzungu, mengine ya Wahindi na Waarabu). Kikosi cha polisi kilikuwa na askari 59.
Dodoma imeendelea kuwa mji mdogo mpaka kutangazwa kuwa mji mkuu. Azimio hili lilileta ujenzi wa maofisi kadhaa ya serikali. 
Kwa ujumla uhamisho ulichelewa kwa sababu mbalimbali; sababu muhimu ni ya kwamba watumishi wa serikali na wanasiasa walio wengi hawakupenda kuondoka katika jiji halisi na kuhamia mji ambao ni mbali sana na mazingira waliyoyazoea. Pia matatizo ya kifedha yalisaidia kutangaza nia ya kuhamia lakini kubaki palepale. 
Hali halisi bunge lilikuwa linakutana Dodoma lakini makao ya kikazi ya serikali ya Tanzania yalibaki Dar Es Salaam pamoja na ikulu ya rais hadi mwaka 2016. Ndipo kwa amri ya rais mpya, John Magufuli, sehemu kubwa ya ofisi za wizara zimepelekwa Dodoma.
Uchumi
Kiuchumi ni kitovu cha kilimo na biashara ya karanga, maharagwe, alizeti na mizabibu, pamoja na mifugo na kuku. 
Elimu
Elimu inahitaji kuboreshwa, hasa maeneo ya vijijini, maana ndio mji mkuu: hivyo kunahitajika kuboreshwe zaidi.
Mawasiliano
Mawasiliano ni mazuri kwa barabara ya lami kuanzia mji wa Dodoma kwenda Morogoro - Dar Es Salaam, pamoja na njia kuu kuelekea Tanzania ya Magharibi - Rwanda - Kongo na barabara ya kale ya "Cape Town - Cairo" inayopitia Dodoma kutoka kaskazini (Arusha - Kondoa) kwenda kusini (Iringa). Barabara nyingine ni za udongo tu. 
Kuna pia njia ya reli ya kati kutoka Dar es Salaam kwenda Kigoma yenye matatizo ya mara kwa mara. 
Dodoma ina uwanja wa ndege wa kitaifa na vyuo vikuu, kikiwemo kile kikubwa zaidi Afrika Mashariki.
Dodoma kuna makao makuu ya Kanisa la Biblia Publishers pamoja na Emmaus Shule ya Biblia.
Picha

Uwanja wa Nyerere
Chuo Kikuu cha Dodoma
Kanisa Kuu la Anglikana
Msikiti wa Gaddafi 
Kanisa la Biblia 

Tazama pia

Chuo Kikuu cha Dodoma

Tanbihi

*
Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Miji Mikuu Afrika
All

Question: Je,vyuo vikuu vya Aga Khan ni ngapi nchini Kenya kufikia 2018?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Elizabeth Blackwell

Question: Je,Elizabeth Blackwell ana watoto?


Elizabeth Blackwell (3 Februari 1821 - 31 Mei 1910) alikuwa daktari wa Uingereza, maarufu kama mwanamke wa kwanza kupata shahada ya matibabu nchini Marekani na mwanamke wa kwanza kwenye Daftari ya Matibabu ya Mkuu wa Baraza la Matibabu. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuhitimu kutoka shule ya matibabu.[1]
Kutokana na mchango wake wa dawa katika ulimwengu, kila mwaka Februari 3 ni Siku ya Wanawake, taifa linamkumbuka kwa kusherehekea kazi yake ya ubunifu katika dawa. 
Maisha

Elizabeth alizaliwa tarehe 3 Februari 1821 huko Bristol, England, na Samuel Blackwell na mke wake Hannah (Lane) Blackwell. Samuel alikuwa na ndugu wawili wazee, Anna na Marian, na hatimaye kuwa na ndugu zao sita: Samuel (aliyeoa Antoinette Brown), Henry (aliyeoa Lucy Stone), Emily (mwanamke wa tatu nchini Marekani kupata shahada ya matibabu), Sarah Ellen (mwandishi), John na George. Wanawake wa kike; Barbara, Ann, Lucy na Mary, pia waliishi na Blackwell wakati wa utoto wa Blackwell.
Mnamo mwaka wa 1895, alichapisha maelezo yake ya biografia. Baada ya chapisho hili, Blackwell polepole aliacha upatikanaji wake kwa umma, na alitumia wakati zaidi kusafiri. Aliwasili Marekani mwaka wa 1906 na alichukua gari lake la kwanza na la mwisho katika maisha yake. Uzee wa Blackwell ulianza na alipunguza shughuli zake.
Mnamo mwaka wa 1907, wakati wa likizo huko Kilmun, Scotland, Blackwell akaanguka kwa ngazi. Mnamo Mei 31, 1910, alikufa huko Hastings, Sussex, baada ya kuugua kiharusi kilichopoza nusu mwili wake. Mazishi yake yalifanyika katika Makaburi ya Kanisa la Parish la St Munn, Kilmun, na mabango yaliyoheshimiwa.
Viungo vya nje



Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Ncha ya kusini

Question: Kuna nchi ngapi katika ncha ya kusini?


Ncha ya kusini ni mahali pa kusini kabisa duniani. Neno hili hutaja ama 
ncha ya kijiografia ya kusini au
ncha sumaku ya kusini.
Duniani iko kinyume cha ncha ya kaskazini.
Ncha ya kusini ya Kijiografia
Ncha ya kusini ya kijiografia iko katikati ya bara la Antaktiki. Ni mahali ambako mhimili wa kuzunguka kwa dunia unagusa uso wa dunia. Mahali hapa papo kwa anwani ya kijiografia ya 90°S na 0°W takriban 2,800 m juu ya UB. Uso wa dunia umefunikwa hapa na ganda nene la barafu lenya upana wa mita 2,700 kwa hiyo uso wa dunia mwenyewe uko kidogo tu juu ya UB.
Mazingira ya ncha ni baridi sana. Antaktika yote hakuna wakazi wa kudumu bali wanasayansi wa mataifa mbalimbali katika vituo vya utafiti. Papo hapo nchani kuna kituo cha Kimarekani kinachoitwa "Amundsen-Scott South Pole Station" penye wanasayansi pamoja na wataalamu 100 - 200. Idadi inategeea na majira, ni wengi wakati wa mchana na wachache wakati wa usiku. 
Usiku na mchana ina muda wa nusu mwaka. Macheo ya pekee hutokea kila mwaka tar. 21 Septemba na mchana unaendelea hadi 21 Machi siku ya machweo. Giza inaanza na usiku huendelea hadi Septemba.
Ncha sumaku ya kusini
Ncha ya kuzunkuka dunia si sawa na ncha sumaku yaani mahali panapoonyeshwa na sumaku za dira dunia. Hapa ni kitovu cha kusini cha ugasumaku wa dunia. 
Ncha sumaku hutembeatembea kama mwenzake huko kaskazini. Kwa sasa iko nje ya Antaktika lakini iko tofauti kila mwaka.
Historia
Watu wa kwanza wa kufikia ncha ya kusini tar. 14 Desemba 1911 walikuwa Roald Amundsen na wenzake kwa jumla kundi la Wanorwei 5. Walitangulia mbele ya kundi la Robert F. Scott waliofika nyuma yao tar. 17 / 18 Januari 1912 nchani lakini walikufa shauri ya njaa na baridi wakati wa kurudi.
Tazama pia
Ncha ya kaskazini
Jamii:Jiografia
Jamii:Antaktika
Mdudu

Question: Mdudu mkubwa zaidi ulimwenguni anaitwaje?

Mdudu (mkubwa dudu pia) kwa lugha ya mitaani ni aina ya mnyama mdogo asiye vertebrata, yaani mnyama bila uti wa mgongo. Wanyama waitwao “wadudu” wana miguu kwa kawaida (k.m. buibui, nge, jongoo au wadudu wa kweli). 
Lakini hata wanyama wadogo bila miguu huitwa wadudu kwa lugha ya kawaida, wanyama wadogo sana hasa (chini ya sentimita moja). Hawa huitwa vidudu (k.m. kidudu-dubu) au hata vijidudu (kwa kawaida viumbe vinavyoonekana chini ya hadubini tu) pia.
Tazama pia
Wadudu wa kweli  
Yote "dudu"?

Sisimizi ni mdudu wa kweli
Bui-bweha ni buibui mwenye sumu; si mdudu wa kweli lakini angala buibui hawako mbali sana na wadudu katika uainishaji
Kidudu-dubu ni mdogo sana, hana uhusiano wa karibu na wadudu wa kweli

Jamii:Wadudu
8701

Question: Je,P,Diddy ana watoto wangapi?

Main Page
8701 ni albamu ya tatu kutoka kwa mwimbaji aitwaye Usher, iliyotolewa na Arista Records mnamo 7 Agosti 2001.
Usher alishirikiana na mwimbaji na msanii Jermaine Dupri. Wasanii wengine walioshiriki ni kama P. Diddy, Bryan Michael Cox na Babyface.
Albamu hii ilifika namba nne kwenye chati ya Billboard 200 na namba moja nchini Uingereza na tangu siku hiyo ilithibitishwa 4x platinum na RIAA.[1]
Nyimbo zake
Amerika ya Kaskazini
No.TitleProducerLength1."Intro-Lude 8701"0:442."U Remind Me"Jimmy Jam & Terry Lewis4:273."I Don't Know" (featuring P. Diddy)The Neptunes4:274."Twork It Out"Jimmy Jam & Terry Lewis4:425."U Got It Bad"Jermaine Dupri4:086."If I Want To"Bryan-Michael Cox3:537."I Can't Let U Go" (featuring Jermaine Dupri)Bryan-Michael Cox3:298."U Don't Have to Call"The Neptunes4:299."Without U (Interlude)"0:5610."Can U Help Me"Jimmy Jam & Terry Lewis5:3511."How Do I Say"Jimmy Jam & Terry Lewis5:3912."Hottest Thing"3:5013."Good Ol' Ghetto"4:0014."U-Turn"Jermaine Dupri3:0915."U R the One"Soulshock & Karlin3:55
Toleo la kimataifa
No.TitleProducerLength1."Intro-Lude 8701"0:442."U Remind Me"Jimmy Jam & Terry Lewis4:273."I Don't Know" (featuring P. Diddy)The Neptunes4:274."Twork It Out"Jimmy Jam & Terry Lewis4:425."U Got It Bad"Jermaine Dupri4:086."Pop Ya Collar"Kevin "She'kspere" Briggs3:397."If I Want To"Bryan-Michael Cox3:538."I Can't Let U Go" (featuring Jermaine Dupri)Bryan-Michael Cox3:299."U Don't Have to Call"The Neptunes4:2910."Without U (Interlude)"0:5611."Can U Help Me"Jimmy Jam & Terry Lewis5:3512."How Do I Say"Jimmy Jam & Terry Lewis5:3913."Hottest Thing"3:5014."Good Ol' Ghetto"4:0015."U-Turn"Jermaine Dupri3:0916."T.T.P."3:4117."Separated"4:42
Japan Bonus TrackNo.TitleLength18."U Remind Me (KC's Smooth Remix)" (featuring Chemistry)4:32
Chati

Marejeo

Jamii:Albamu za Usher
Jamii:Albamu za 2001
The O.C.

Question: Je,nani mwanzilishi wa kituo cha televisheni cha Fox?

Main Page
The O.C. ni kipindi cha Marekani kilichohusu maisha ya vijana iliyoonyeshwa kuanzia 5 Agosti 2003 hadi 22 Februari 2007 kwenye Stesheni ya Fox Broadcasting Company. Kipindi hiki, kilichobuniwa na Josh Schwartz, kinahusu maisha ya kundi la vijana na familia zao wanapoishi mtaani Newport Beach kwenye mji wa Orange County, California.
The O.C. imeonyeshwa kwenye zaidi ya nchi 50 kote duniani na ilikuwa mojawapo ya vipindi maarufu mnamo 2003.[1] The O.C. ilivutia watazamaji milioni 9.7 katika msimu wake wa kwanza, lakini watazamaji walianza kupungua katika misimu iliyofuatia.
Stesheni zilizoonyesha kipindi hiki
Msimu wa kwanza ulianza saa tatu jioni mnamo 5 Agosti 2003 kwenye stesheni ya Fox nchini Marekani. Pia, ilionyeshwa nchini Canada kwenye stesheni ya CTV.[2][3]
Nchini Uingereza, kipindi cha kwanza kilianza mnamo 7 Machi 2004 saa tatu usiku kwenye stesheni ya Channel 4.[4]
Nchini New Zealand, kipindi hiki kilionyeshwa kwenye stesheni ya TG4.[5]
Nchini Afrika Kusini, ilianza 1 Aprili 2004 kwenye stesheni ya Go.[6]
Wahusika Wakuu
Peter Gallagher aliigiza kama Sandy Cohen, ambaye ni wakili, babake Seth na mumewe Kristen Cohen. Yeye anafungua ofisi yake ya kibinafsi na ni meneja. Mwishowe wa kipindi hiki, anakuwa profesa kwenye chuo cha Berkeley.
Kelly Rowan aliigiza kama Kristen Cohen. Yeye ni mkewe Sandy, na mamake Seth. Kabla ya kukutana na Sandy, yeye alipendana na Jimmy Cooper. Amewahi kupata shida ya kulewa.Baadaye, anakuwa mjamzito na mtoto huyo anaitwa Sophie Rose Cohen.
Benjamin McKenzie aliigiza kama Ryan Atwood, ambaye ni kijana matata. Mamake alimfukuza nyumbani, na baadaye anachukuliwa na Sandy Cohen kulelewa. Ryan anapendana na Marissa, lakini uhiusiano wao ulipata pandashuka tele. Mwishowe, Ryan na Marissa wanapata ajali barabarani na Marissa anakufa mikononi mwake.
Mischa Barton aliigiza kama Marissa Cooper, mpenzi wa Ryan. Yeye ni rafiki wa dhati wa Summer. Yeye pia amepata pandashuka nyingi, kama matumizi yamadawa ya kulevya.
Adam Brody aliigiza kama Seth Cohen. Yeye ni mpenzi wa Summer. Baadaye, anamuoa Summer.
Rachel Bilson aliigiza kama Summer Roberts, mpenzi wa Seth. Yeye ni mwana wa Dkt. Neil Roberts.
Mafanikio

Tuzo
Logie Awards
Mnamo 2005, The O.C ilisinda tuzo la Most Popular Overseas Program.
PRISM Awards
Mnamo 2006, muigizaji Kelly Rowan alishinda tuzo la Performance in a TV Drama Series Episode.
Teen Choice Award
Mnamo 2004, Mischa Barton alishinda tuzo la Choice Breakout TV Star - Female.
Mwaka huo huo, Adam Brody pia alishinda tuzo la Choice TV Actor - Drama/Action Adventure.
Mwaka wa 2005, Rachel Bilson alishinda tuzo la Choice TV Actress:Drama.[11]
Marejeo

Jamii:Vipindi vya 2003
Kighettoghetto

Question: Wimbo wa kwanza kiliimbwa na nani?


"Kighettoghetto" ni jina la wimbo wa Wababe Crack wakiwa na Juma Nature kutoka Temeke, Dar es Salaam, Tanzania. Wimbo huu wa awali ulitayarishwa na Henrico wa Soundcrafters. Ndani yake anakuja King Sapeto, Biko na Juma Nature. Hili ni toleo la kwanza la wimbo kabla kufanyiwa remix na P. Funk na kuja kuonekana kwenye  tepu ya kwanza ya albamu ya Juma Nature Nini Chanzo. Wimbo ulitoka mwaka 2000. Remix kiitikio kiliimbwa na Mr. Paul wa Four Crewz Flavour.
Viungo vya Nje
 katika wavuti ya AwesomeTapes From Africa

Jamii:Nyimbo za 2000
Jamii:Nyimbo za Juma Nature
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na P. Funk
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Henrico
Chanjo

Question: Je, ugonjwa wa polio ina tiba?


Chanjo (kutoka kitenzi "kuchanja"; kwa Kiingereza "vaccine") ni maandalizi ya kibiolojia ambayo hutoa kingamwili dhidi ya ugonjwa fulani. 
Chanjo ya kawaida ina wakala ambao hufanana na vidubini vinavyosababisha ugonjwa huo. Chanjo hutolewa kutoka katika kidubini kilicho hai au kilichokuwa hai. 
Chanjo ni njia bora zaidi kuzuia magonjwa ya kuambukiza. Kinga inayoenea kutokana na chanjo kwa kiasi kikubwa inawezesha kuepukana na kifua kikuu duniani na kizuizi cha magonjwa kama vile polio,pepopunda, tetekuwanga kutoka duniani kote. 
Tunashauriwa na madaktari kuwapa watoto wadogo chanjo ili iwakinge dhidi ya magonjwa na maradhi mabaya. Kinga ni bora kuliko tiba.
Tazama pia
Chanjo ya kipindupindu
Chanjo ya ukambi

Jamii:Afya
Jamii:Maradhi ya kuambukiza
Marry You

Question: Harusi ya kwanza ilifanyika nchi gani?


"Marry You" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 2 Februari, 2017 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha  Ne-Yo kutoka nchini Marekani. Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa nne kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Wimbo umetayarishwa na Sheddy Clever wa Burn Records. Kitendo cha Diamoand kufanya ngoma na msanii mkubwa kama Ne-Yo kilishangaza ulimwengu wa muziki wa Bongo Flava kupita kiasi. Hata wazo la kutoa albamu ikiwa na wasanii wazito ilianza tangu 2016 au nyuma zaidi.[1]
Pamoja na kutayarishwa na Sheddy, lakini kazi ya utayarishaji ilifanyika nchini Kenya. Studio haijulikani, lakini picha za video za awali zilifanyiwa nchini humo kabla kwenda kumaliziwa mazima huko nchini Afrika Kusini na baadaye Marekani. Wimbo una mandhari mengi ya kutumika katika harusi. Isitoshe, hii ilikuwa ndoto ya miaka mingi ya Diamond kufanya kazi na msanii anayempenda kutoka moyoni mwaka Ne-Yo. Katika kushirikiana, imekuwa kama ndoto imetimia vile.[2]
Vilvile wimbo umetolewa katika akaunti tofauti na ile ambayo Chibu huitumia kusambazia video zake. Hii ilienda katika akaunti yake mpya ya YouTube iliyoitwa DiamondVevo badala ya ile ya "Diamond Platnumz". Halafu ndio wimbo wa kwanza kusambazwa na "Universal Music" ya Afrika Kusini na kushinda platinamu sita katika nyimbo zilizopakuliwa sana kupitia iTune kwa nchini humo.[3][4][5] Na ndiye msanii wa kwanza wa Afrika kuingia nao mkataba na msanii wa kwanza Afrika kufikisha mauzo yenye platinamu 6.[6]
Tazama pia
A Boy from Tandale
Marejeo


Jamii:Nyimbo za 2017
Jamii:Nyimbo za Diamond Platnumz
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Sheddy Clever
Dr. Dre Presents the Aftermath

Question: Albamu ya  The Aftermath ilizinduliwa mwaka gani?

Main Page

Dr. Dre Presents: The Aftermath ni albamu ya kompilesheni ambayo imetolewa na kutayarishwa na rapa na mtayarishaji wa Kimarekani, Dr. Dre. Albamu ilitolewa mnamo tar. 26 Novemba, 1996, wiki moja baada ya kutolewa kibao chake kikuu cha "East Coast, West Coast, Killas" akiwa na Group Therapy. Albamu hii ilikuwa ya kwanza ya Dre baada ya kuondoka Death Row Records, na lilikuwa toleo lake la kwanza tangu kuanzishwa kwa studio yake mpya iliyokwenda kwa jina la Aftermath Entertainment. 
Licha ya jina la Dr. Dre kuwa katika albamu, na kutunukiwa platinum,[1] imepokea  tahakiki mchanganyiko na haikuwa miongoni mwa matoleo ya mwaka yenye mafanikio makubwa kibiashara. Baadaye albamu ilifuatiwa na kibao chake cha pili kilichoimbwa na Dr. Dre peke yake "Been There, Done That".
Orodha ya nyimbo
No.TitleWriter(s)SampuliLength1."Aftermath (Intro)" (imeimbwa na RC and Sid McCoy)Dr. Dre, Mel-Man2."East Coast/West Coast Killas" (imeimbwa na Group Therapy - B-Real, KRS-One, Nas, RBX - akishirikiana na Dr. Dre & Scarface)Dr. Dre, Stu-B-Doo, Stocks McGuireQuincy Jones - "Ironside"3."Shittin' on the World" (imeimbwa na D-Ruff, Hands-On and Mel-Man)Dr. Dre, Mel-ManThe Fuzz - "I Love You For All Seasons"4."Blunt Time" (imeimbwa na RBX)Dr. Dre, Stu-B-DooQuincy Jones - "Summer In The City"5."Been There, Done That" (imeimbwa na Dr. Dre)Bud'da, Dr. Dre6."Choices" (imeimbwa na Kim Summerson)Ewart A. Wilson, Jr., Floyd Howard, Glen MosleyIsaac Hayes - "Look of Love"7."As the World Keeps Turning" (imeimbwa na Cassandra McCowan, Mike Lynn, Flossy P and Stu-B-Doo)Flossy P, Chris "The Glove" Taylor8."Got Me Open" (imeimbwa na Hands-On akishirikiana na Dr. Dre)Bud'daReal Live akishirikiana na K-Def & Larry O - "Real Live Shit"9."Str-8 Gone" (imeimbwa na King Tee)Bud'da10."Please" (imeimbwa na Maurice Wilcher and Nicole Johnson)Maurice Wilcher11."Do 4 Love" (imeimbwa na Jheryl Lockhart)Bud'daHeath Brothers - "Smiling Billy Suite Pt. 2"12."Sexy Dance" (imeimbwa na Cassandra McCowan, Jheryl Lockhart and RC)Bud'da, Dr. Dre13."No Second Chance" (imeimbwa na Who'z Who)Rodney Duke, Rose Griffin14."L.A.W. (Lyrical Assault Weapon)" (imeimbwa na Sharief)Stu-B-Doo15."Nationowl" (imeimbwa na Nowl)Bud'da16."Fame" (imeimbwa na Jheryl Lockhart, King Tee and RC)Dr. Dre, Chris "The Glove" TaylorDavid Bowie - "Fame"
Nafasi za chati

Vibao vyake

Marejeo




Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Bud'da
Jamii:Albamu za Dr. Dre
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Dr. Dre
Jamii:Albamu za 1996
Jamii:Albamu za Aftermath Entertainment
Dover, Delaware

Question: Jimbo la Delaware lina ukubwa gani?


Dover ni mji mkuu na wa pili kwa ukubwa katika jimbo la Delaware nchini Marekani.[1] Mji upo katika eneo la Mto wa Mt. Jones katika pwani tupu ya Mto Delaware. Mji ulipewa jina na William Penn kwa ajili ya Dover huko Kent, Uingereza. Na kwa mwaka wa 2007, mji ulikadiriwa kuwa na wakazi wapatao 35,811.[2]
Marejeo

Viungo vya Nje



Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Delaware
Wanda

Question: Nini maana ya Nyanda?



Wanda (wingi: "nyanda") ni kipimo cha urefu kinacholingana na upana wa kidole kimoja au karibu inchi moja. Vipimo vya kufanana vilitumiwa katika nchi na tamaduni mbalimbali kwa kutumia upana wa kidole gumba.
Ni kati ya vipimo asilia vya Kiswahili, si kipimo sanifu cha kisasa.
Wanda kama "dimension"
Katika lugha ya sayansi kuna jaribo la kutumia "wanda" pia kwa pande za ulimwengu wetu kama neno la Kiingereza "dimension"[1]. 
Kwa maana hiyo mstari una wanda mmoja, eneo kama mraba au mviringo huwa na nyanda mbili, gimba kama mchemraba au tufe huwa na nyanda tatu. 
Ulimwengu mara nyingi huelezwa kuwa na nyanda nne, yaani urefu, upana, kimo na wakati.
Marejeo




jamii:fizikia
Namanga, Kenya

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Machakos hadi Nairobi?

Namanga ni mji ambao uko kusini mwa Kenya, kwenye kaunti ya Kajiado mpakani mwa Tanzania. 
Kulingana na sensa ya mwaka 1999 mji huu una watu 5,500 .
Mji huu upo kilomita 200 kutoka Nairobi na kilomita 130 kutoka mji wa Arusha (Tanzania). 
Uchumi wa mji huu unategemea sana utalii. Watalii wengi wanaotembelea wanyama wa Hifadhi ya Taifa ya Amboseli hupitia kwenye mji huu. 
Mlima Kilimanjaro unaonekana kusini mwa mji huu. Pia mlima Oldoinyo Orok uko kaskazini magharibi kwa mji huu na hujulikana kama milima ya Namanga. 
Viungo vya nje



Coordinates: 
Jamii:Kaunti ya Kajiado
Jamii:Miji ya Kenya
Nyanda za juu

Question: Nini maana ya Nyanda?


Nyanda za juu ni maeneo yaliyoinuliwa juu[1] , ama juu ya maeneo yaliyo jirani au kwa kiwango fulani juu ya usawa wa bahari. Kimataifa hakuna ufafanuzi makini ya istilahi hii[2]. 
Mara nyingi inataja milima midogo au pia tambarare iliyopo mnamo mita 500 juu ya usawa wa bahari; wakati mwingine milima ya juu zaidi huhesabiwa humo, wakati mwingine inatofautishwa na nyanda za juu.
Mifano ya nyanda za juu:
Nyanda za Juu za Kusini nchini Tanzania
Nyanda za juu za Ethiopia na Kenya
Nyanda za Juu za Uskoti
Nyanda za juu za Tibet
Marejeo

Jamii:Jiografia
Somalia

Question: Rais wa kwanza wa Somalia aliitwa nani?



Somalia, (kwa Kisomali: Soomaaliya; kwa Kiarabu: الصومال, As-Suumaal), ambayo inajulikana rasmi kama Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia, ni nchi kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki katika Pembe ya Afrika. 
Kijiografia, imezungukwa upande wa kaskazini-mashariki na Ethiopia na Jibuti, na upande wa magharibi ya kati na Kenya; Ghuba ya Aden nayo iko mashariki. 
Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).
Jiografia

Historia


Nchi iliunganika mwaka 1960, kutokana na makoloni mawiliː la Waitalia (kusini) na la Waingereza (kaskazini).
Baada ya mwaka 1991 nchi ya Somalia ilibaki haina serikali wala umoja wa taifa, iligawiwa na wakereketwa na wanamgambo wa ukoo na eneo, hasa Somaliland, Puntland na Galmudug upande wa kaskazini.
Katika miaka 2008-2013 ilihesabika kama nchi filisika. Kwa sasa ni nchi dhaifu lakini inaanza kujengwa upya kama shirikisho.
Watu
Tazama pia: Orodha ya lugha za Somalia

Wakazi asili wa Somalia ni Wasomali (85%) wa makabila yafuatayo:
Isaaq
Hawiye
Dir
Darod
Digil & Mifle
Wengine (15%) ni:
Wabantu
Waarabu n.k.

Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Upande wa dini, 99.8% ni Waislamu, hasa Wasuni.









Utawala
Maeneo (umoja: gobolka, wingi: gobollada) ya Somalia, ambayo imegawiwa tena kwa wilaya, ni:

Awdal
Bakool
Banaadir
Bari
Bandari
Galguduud
Gedo
Hiiraan
Jubbada Dhexe

Jubbada Hoose
Mudug
Nugaal
Sanaag
Shabeellaha Dhexe
Shabeellaha Hoose
Sool
Togdheer
Woqooyi Galbeed


Mawasiliano
Mawasiliano ya Jamhuri ya Somalia ilikaribia kuangamia kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe, lakini kwa sasa kampuni za binafsi za mawasiliano ya mitambo, zimetwaa karibu miji yote Somalia, na hata kutoa huduma njema kuliko nchi zilizo jirani. 
Somalia ni nchi mojawapo Afrika ambayo ina mawasiliano ya bei rahisi zaidi, pengine kwa kuwa Somalia haikuwa na serikali iliyotoza ushuru; ()
Kampuni zinazohudumia watu wa Somalia ni kama:
SOMTEL
Galkom
Global Internet Company
Hormuud
Telcom
Nationlink
Netco
STG
Dahabshiil
Tazama pia
Utamaduni wa Somalia
Uislamu nchini Somalia
Waandishi wa Somalia
Muziki wa Somalia
Uchumi wa Somalia
Vita vya Mogadishu
Mawasiliano nchini Somalia
Orodha ya kampuni za Somalia
Jeshi la Somalia
Usafiri nchini Somalia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo







Mauri, Arnaldo, Somalia, in G, Dell'Amore (ed.), "Banking Systems of Africa", Cariplo-Finafrica, Milan, 1971, pp. nbsp;209–217.


Shay, Shaul. Somalia in Transition Since 2006. Piscataway, NJ: Transaction Publishers, 2014.



Viungo vya nje

Wikimedia Atlas of Somalia


 at Curlie
 from the BBC News
Habari, mitandao inayojadili kuhusu Somalia.
 Habari


Habari za kawaida



 includes Background Notes, Country Study and major reports

Watambuzi





Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi za Kiarabu
Anwar Sadat

Question: Rais wa kwanza wa Sudan alikuwa nani?


Muhammad Anwar el-Sadat (kwa Arabic: محمد أنور السادات‎ muhammad anwar as-sadat, 25 Desemba 1918– 6 Oktoba 1981) alikuwa Rais wa tatu wa Misri akihudumia kuanzia 15 Oktoba 1970 hadi kuuawa kwake na maafisa wa jeshi. 
Sadat alikuwa mwanachama mwandamizi wa Harakati ya Maafisa Huru iliyompindua Mfalme Farouk wa Misri katika mapinduzi ya mwaka 1952. Baadaye alikuwa mshauri wa karibu wa rais Gamal Abdel Nasser akihudumia mara mbili kama makamu wake, halafu baada ya kifo cha Nasser alichukua nafasi yake mwaka 1970.
Katika kipindi cha miaka 11 alipotawala alibadilisha mwelekeo wa taifa. Aliachana na misingi mingi ya kisiasa na ya kiuchumi ya mfumo wa Nasser. Alianzisha mfumo wa vyama vingi na kufungua uchumi kwa makampuni ya binafsi. Aliondoa Misri katika ushirikiano na Umoja wa Kisovyeti na kurudisha wasaidizi Warusi kwao.  
Mwaka 1973 aliongoza Misri katika Vita ya Yom Kippur dhidi ya Israeli akafaulu kurudisha rasi ya Sinai kutoka utawala wa Israeli. Kufaulu hapo kulimfanya shujaa wa taifa akatumia heshima hii kwa majadiliano na Israeli na mkataba wa amani wa mwaka kati ya Misri na Israel. Mwaka 1977 Sadat alikuwa rais wa kwanza wa nchi ya Kiarabu aliyefika mwenyewe nchini Israel na kuhutubia bunge la Knesset. 
Mwaka 1979 alifikia mkataba wa amani na Israeli. Mkataba huu ulimletea tuzo ya Nobel ya Amani pamoja na Menachim Begin wa Israel. Hapo Sadat alikuwa Mwislamu wa kwanza kupokea tuzo ya Nobel yoyote.
Ingawa Wamisri wengi walikubali mkataba wa amani, hasa kwa sababu ulirudisha Sinai kwa Misri, wengine walisikitika, hasa Jumuiya ya Ikhwan Muslimin waliokataa kabisa. Pia nchi nyingine za Kiarabu zinazounganishwa katika Jumuiya ya Nchi za Kiarabu -isipokuwa Sudan- zilikataa mkataba huo wa amani zikatenga Misri katika jumuiya hii hadi 1989. Sababu ilikuwa ya kwamba mkataba huo haukutaja suala la dola au nchi kwa Wapalestina waliokuwa wakimbizi tangu kufukuzwa kwao wakati wa kuundwa kwa Israel mwaka 1948. 
Mkataba wa amani ulikuwa pia sababu ya kwamba kundi la wanajeshi wenye uhusiano na Ikhwan Muslimin walimwua Sadat tarehe 6 Oktoba 1981. 
Aliyemfuata madarakani alikuwa makamu wake, Hosni Mubarak.
Marejeo

Kujisomea







Viungo vya nje


 (in Arabic)

 Shapell Manuscript Foundation
 at the University of Maryland

 on IMDb
 in libraries (WorldCat catalog)

 (in Arabic) (in English) (Internet Archive)

Jamii:Waliozaliwa 1918
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Marais wa Misri
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani
Vita ya Japani na Urusi ya 1905

Question: Je,mji mkuu wa Japani ni upi?


Vita kati ya Japani na Urusi ya 1905 ilipiganiwa katika Asia ya Mashariki. Japani ilishinda na Urusi ilishindwa. Ilikuwa mara ya kwanza ya kwamba taifa la Asia lilishinda nchi ya "watu weupe" wa Ulaya tangu zama za kati.
Tokeo muhimu ya vita lilikuwa mapinduzi ya Urusi ya 1905 na kupanuka kwa utawala wa Japani katika Korea na China.
Sababu za vita
Sababu kuu ya vita ilikuwa mashindano ya nchi zote mbili juu ya athira na kipaumbele katika Korea na Manchuria.
Tangu mwisho wa karne ya 19 Japani ilijaribu kupanusha athira yake katika Asia ya Mashariki. Baada ya vita ya kwanza kati ya Japani na China mwaka 1894 jeshi la Japani liliteka rasi ya Liaodong na bandari ya Port Arthur lakini ililazimishwa kuondoka tena baada ya matishio kutoka mataifa ya Ulaya. 
Urusi ilitafuta bandari mpya kwa jeshi la maji. Bandari ya pekee kwa manowari kubwa upande wa Pasifiki ilikuwa Vladivostok lakini mji huu ulikuwa kaskazini mno na wakati wa majira ya baridi bahari iliganda kuwa barafu ikazuia mwendo wa meli. Hivyo Warusi walitafuta bandari upande wa kusini pasipo na matatizo ya barafu. Walipatana na China juu ya mkataba wa kukodi rasi ya Liaodong pamoja na bandari ya Port Arthur iliyopo kwenye pwani la Bahari ya China upande wa magharibi wa Korea.
Hatua hii ilikasrisha Japani. Zaidi ya hapo Warusi walianza kuingia katika Korea kwa makampuni ya kibiashara wakakataa kukubali kipaumbele cha Japani katika rasi ya Korea.
Mwisho wa 1903 serikali ya Japani iliamua kuwashambulia Warusi.
Wanamaji wa Japani walishambulia manowari ya Urusi kwenye bandari ya Port Arthur katika usiku wa tar. 8/9 Februari 1904 na wakafaulu kuzamisha manowari kadhaa na kubomoa nyingine.
Wajapani walishinda pia mapigano kwenye nchi kavu hasa mapigano ya Mukden.
1905 Warusi walituma kundi la manowari kutoka Bahari Baltiki kwenda Asia ya Mashariki. Kwenye mapigano ya Tsushima likashindwa kabisa na wanamaji wa Japani.
Amani na baadaye
Urusi ilipaswa kutafuta amani. Kwa msaada wa Marekani nchi zote mbili zilipatana kumaliza vita. Urusi ilipaswa kujiondoa katika Manchuria na Korea na kukubali maeneo haya mawili kuwa chini ya athira ya Japani.
Japani iliendelea kutwaa na kutawala Korea kama koloni kuanzia 1910.
Katika Urusi habari za kushindwa zilisababisha ghasia ya wananchi na mapinduzi ya 1905.
Viungo vya nje


Jamii:Historia ya Urusi
Jamii:Historia ya Japani
Jamii:Vita
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro

Question: Ni nani wa kwanza kukwea mlima Kilimanjaro?




Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania. 
Hifadhi hii ina ukubwa wa kilometa za mraba 755 na iko umbali wa kilometa 45 kutoka Moshi mjini, kusini mwa Mkoa wa Kilimanjaro, 2 ° 50'-3 ° 10'S latitude, 37 ° 10'-37 ° 40'E longitude. 
Hifadhi hiyo inajumuisha Mlima Kilimanjaro inayozungukwa na ukanda wa msitu wa mlimani ulio mita 1,820 (futi 5,970). 
Kilele cha Kibo, chenye urefu wa mita 5895 (futi 19340), ndicho kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kwa sababu ya kufunikwa na theluji mwaka mzima.
Mlima huu ni moja kati ya milima ambayo kilele chake hufikiwa kwa urahisi na hivyo kuwa kivutio kikubwa kwa wapanda milima kutoka kila pande za dunia.
Safari ya kupanda mlima huu humpitisha mpandaji katika kanda za hali ya hewa tofauti kuanzia ile ya nchi za tropiki hadi aktiki.
Zaidi ya watalii 20,000 hupanda mlima huu kila mwaka wakiwemo wageni kutoka nje ya nchi na Watanzania. Mpandaji wa mlima huu huhitaji angalau siku tano, siku tatu kupanda na siku mbili kuteremka.
Kuna njia sita za kukwea mlima Kilimanjaro hadi kileleni.
Njia iliyo rahisi na maarufu zaidi ni ile ya kuanzia lango la Marangu, ambako ndiyo makao makuu ya hifadhi.
Wanyama kadhaa hupatikana katika msitu unaozunguka Mlima Kilimanjaro wakiwemo mbega, nyani, nyati, chui, tembo, swala na ndege mbalimbali.
Hifadhi inasimamiwa na Mamlaka ya Hifadhi ya Taifa ya Tanzania (TANAPA).
Wakati mzuri wa kutembelea hifadhi
Kuanzia mwezi Desemba hadi Februari, na pia Julai na Septemba (ingawa wakati huo ni baridi zaidi).
Marejeo
Majarida ya hifadhi za Taifa Tanzania
Viungo vya nje


Jamii:Hifadhi za Taifa za Tanzania
Jamii:Mahali pa Urithi wa Dunia katika Tanzania
Orodha ya visiwa vya Tanzania

Question: Uingereza ina visiwa vingapi?

Hii ni orodha ya visiwa vya Tanzania.
Kwa eneo
Ziwa Viktoria
Kisiwa cha Nabuyongo
Kisiwa cha Ukerewe
Kisiwa cha Ukara
Kisiwa cha Sanane
Kisiwa cha Rubondo
Bahari ya Hindi
Kisiwa cha Bongoyo
Kisiwa cha Chole
Kisiwa cha Chumbe
Kisiwa cha Fungu Yasini
Kisiwa cha Kilwa
Kisiwa cha Mafia
Kisiwa cha Maziwi
Kisiwa cha Mbudya
Kisiwa cha Pangavini
Kisiwa cha Toten
Kisiwa cha Yambe, pia Jambe
Funguvisiwa la Zanzibar
Kisiwa cha Bawe
Kisiwa cha Changuu
Kisiwa cha Chumbe
Kisiwa cha Fundo
Kisiwa cha Latham
Kisiwa cha Pemba
Kisiwa cha Tumbatu
Unguja, pia Zanzibar tu
Kisiwa cha Uzi
Kisiwa cha Vundwe
Alex Sandro

Question: Nchi ya Brazil ina timu ngapi za soka?


Alex Sandro (alizaliwa tarehe 26 Januari mwaka 1991) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama beki wa kushoto wa klabu ya Italia ya Juventus na timu ya taifa ya Brazil.
Kazi ya klabu
Alex Sandro alianza kazi yake na Atletico Paranaense, na baadaye alicheza Santos kwa mkopo. Mwaka 2011, alijiunga na Porto kwa € 9.6 milioni, pamoja na mwenzake  Danilo, ambaye a. Alijiunga na Juventus mwaka 2015.
Kazi ya kimataifa
Alex Sandro pia anacheza timu ya soka ya taifa la Brazil,pia aliwakilisha timu ya taifa hiyo ya soka ya chini ya miaka 20.

Jamii:waliozaliwa 1991
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Brazil