khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Claire Bennet

Question: Noah Bennet ana watoto wangapi?


Claire Bennet ni jina kutaja uhusika mkuu wa kwenye igizo la mfululizo wa ubunifu wa kisayansi wa TV ya NBC, Heroes. Uhusika umechezwa na Hayden Panettiere na ameanza kuonekana kwenye televisheni kwa mara ya kwanza katika sehemu kuu ya kwanza kabisa ya mfululizo, "Genesis" mnamo 25 Septemba 2006. Huyu ni mkuu wa mashabiki wa shule-ambaye-amegeuka na kuwa kachero mwenye nguvu ya kujiponesha seli zake kwa haraka zaidi.
Historia yake
Claire alizaliwa na Nathan Petrelli na Meredith Gordon, watu wawili wenye vipawa. Noah Bennet na mwenzake, Claude, ambao ni makachero wa Kina  Company, wanawasili nyumbani kwa Meredith na kumteka-nyara. Claude anaingia ndani na kutengeneza mazingira ya uhalifu ionekane kama ajali wakati Noah yupo nje anasubiri mpaka Meredith apambe moto na kulipua mlango ufunguke. Noah anakimbilia ndani na kumkuta Claude akiwa chini ya sakafu. Claude kisha anamweleza Noah amtafute Claire.
Noah amempata Claire na kumtoa nje akiwa salama. Noah na mkewe, Sandra, baadaye wakamlea Claire. Kwenye riwaya ya picha, "Mkataba wa Kwanza wa Elle, ambao unachukua nafasi kable ya mfululizo kuanza, Bob anampa Elle kazi mkataba wa kwanza, ambao ni kumfuatilia Claire, huku akijifanya kama mwanafunzi katika shule ya Union Wells High School. Elle akasita, lakini Bob anamhabarisha kwamba Claire ni muhimu sana kwa kina Company na hivyo damu yake yaweza kuwa muhimu sana. Claire hakutambua kwamba Elle anamfuatilia.
Miezi sita ya awali - mwanzoni kabisa mwa mfululizo, Claire amekuwa mkuu wa mashabiki huko shuleni kwake, kwa msaada wa rafiki yake aitwaye Jackie Wilcox. Wakati wa mgogoro wa kugombania mchezo na Jackie, Claire kajigonga kwenye mkoba wa kioo na kujikata mkono. Wakati wanawaoneshea wazazi wa Claire, Bi. Bennet anasema kwamba Claire huenda akahitajia kupigwa nyuzi. Baada ya Claire, Jackie, Bi. Bennet wanaenda hospitalini, simu ikaita na Mr. Bennet akaipokea. Kumbe ni Chandra Suresh, mwanasayansi ambaye ana-somea mambo ambayo si ya kawaida , anamtaarifu kuhusu nguvu za Claire.
Siku kadhaa baadaye, Mr. Bennet anamuuliza kama anaweza kuona zile nyuzi za mkononi mwa Claire. Pale walipotoa kitambaa alichozungushia mkononi mwake - wote wakashangazwa kuona kwamba hakuna hata alama ya mchubuko mdogo mkono kwake.
Baada ya kutambua ile hali ya uwezo usio wa kawaida Claire anaamua kufanya vitu vya hatari huku akiwa na kijana mmoja ambaye ana rekodi matukio yote anayoyafanya.
Viungo vya Nje



Jamii:Wahusika wa Heroes
Kombe la Dunia la FIFA

Question: Je,timu ya Argentina imewahi shinda mashindano ya kimataifa?

Kombe la Dunia la FIFA ni mchuano wa kimataifa wa mchezo wa soka kwa wanaume. Kombe hilo hutambulika pia kama kombe la dunia la soka, kombe la dunia la mpira wa miguu au Kombe la Dunia tu. 
Kombe hilo hushindaniwa na nchi wanachama wa Shirikisho la Soka Duniani (FIFA - Fédération Internationale de Football Association). Mashindano haya hutazamwa na watu wengi duniani kuliko mashindano yoyote yale. Mashindano ya mwaka 2002 watu wapatao bilioni 1.1 waliyatazama.
Baada ya hatua za mwanzo za kugombea kushiriki katika mchuano huu, nchi 32 hushiriki katika mchuano ambao hufanyika katika nchi inayoandaa/zinazoandaa mashindano hayo.
Hadi sasa ni nchi nane tu ambazo zimeweza kuchukua kombe hilo toka lilipoanza kushindaniwa hapo mwaka 1930. Mashindano hayo hufanyika kila baada ya miaka minne, ila mwaka 1942 na 1946 hakukuwa na Kombe la Dunia kutokana na Vita Kuu ya Pili ya Dunia. 
Brazili ndio nchi pekee ambayo imeweza kutwaa kombe hilo mara tano. Ujerumani na Italia zimelitwaa mara nne. Nchi nyingine ambazo zimewahi kulitwaa ni Uruguay, Argentina, Uingereza, Ufaransa na Hispania.
Ujerumani ndio nchi iliyoandaa Kombe la Dunia 2006 kati ya 9 Juni hadi 9 Julai. Bingwa wa kombe hilo, Brazili, ilitolewa kwenye mashindano hayo kwa kufungwa 1-0 na Ufaransa. 
Kombe la Dunia 2010 lilifanyika katika bara la Afrika kwa mara ya kwanza katika nchi ya Afrika Kusini. 
Kombe la Dunia 2014 lilifanyika Brazili.
Kombe la Dunia 2018 linafanyika Russia.
Kombe la Dunia 2022 litafanyika Qatar.
Nchi washindi

Viungo vya nje



Jamii:Mpira wa Miguu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Je,Iraq ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania

Question: Rais aliyehudumu kwa miaka mingi katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ni nani?








Tanzania
This article is part of a series on the
politics and government of
Tanzania
Constitution
Human rights
Government
President (list)
John Magufuli
Vice-President
Samia Suluhu
Prime Minister (list)
Kassim Majaliwa
Legislature
Speaker
Job Ndugai
Elections
Recent elections
General: 201020152020
Political parties
Administrative divisions
Regions
Districts
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Augustine Mahiga

Diplomatic missions of / in Tanzania

Nationality law
Passport
Visa requirements
Visa policy
Zanzibar
President
Ali Mohamed Shein
Vice Presidents
Seif Sharif Hamad
Seif Ali Iddi
Revolutionary Government
Revolutionary Council
House of Representatives
 Tanzaniaportal 
Other countries
Atlas
vt
Makala hii inaonyesha orodha ya mawaziri wakuu wa Tanzania.
Orodha ya Viongozi wa Serikali ya Tanzania

Ushirika wa Kisiasa
CCM - Chama Cha Mapinduzi
TANU - Tanganyika African National Union
Viungo vya nje

Tazama pia
Orodha ya viongozi
Orodha ya Marais wa Tanzania
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Zanzibar
Orodha ya Magavana Wakuu wa Tanganyika
Orodha ya Marais wa Tanganyika
Orodha ya Masultan wa Zanzibar




Tanzania
Kaunti ya Meru

Question: Je,gavana wa kwanza wa kaunti ya Tharaka-Nithi aliitwa nani?

Kuhusu makao makuu, tazama Meru

Kaunti ya Meru ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. 
Jina lake limetokana na Wameru ambao ndio jamii kubwa zaidi katika kaunti hii. 
Sehemu kubwa ya Meru ina ardhi ya rutuba na mvua ya kutosha. Ni kaunti inayojulikana kwa ukuzaji wa miraa, kama zao la biashara. Hata hivyo, ukulima wa ndizi, mahindi, majani ya chai na maharagwe hufanywa[1][2]. 
Makao makuu yako Meru.
Jiografia
Kaunti ya Meru inapakana na Kaunti za Nyeri, Laikipia, Tharaka Nithi, Isiolo na Kitui. Iko katika upande wa mashariki mwa Mlima Kenya. Sehemu ya Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Kenya iko katika Meru. Mvua yenye kufaa pamoja na udongo wa volkano huwezesha ukulima. Sehemu za Imenti zilizo karibu na Mlima Kenya huwa ni baridi kidogo na zenye vilima. Sehemu za Tigania hazina hali zenye kufaa ukulima isipokuwa karibu na Vilima vya Nyambene, ambapo huwa baridi kidogo. Mbuga ya Kitaifa ya Meru iko katika sehemu za Igembe, kaskazini mashariki mwa kaunti[3].
Mito, k.v. Mto Kathita hutoka Mlima Kenya na Vilima vya Nyambene hutiririsha maji yake ndani ya Mto Tana[4]. 
Utawala
Kaunti ya Meru imegawanywa katika maeneo yafuatayo:

Meru ni sehemu ya kati ya uliokuwa Mkoa wa Mashariki nchini Kenya upende wa mashariki-kaskazini wa mlima Kenya.
Eneo la Meru lilijumlishwa hadi 1992 katika wilaya ya Meru iliyogawiwa baadaye kuwa wilaya zifuatazo:
Meru Kati (majimbo ya uchaguzi wa South Imenti, Central Imenti, North Imenti)
Meru Kaskazini iliyogawiwa tena kuwa wilaya za 
Tigania
Nyambene (majimbo ya uchaguzi Tigania East, Igembe, Tigania West na Ntonyiri)
Meru Kusini (jimbo la uchaguzi laitwa Nithi)
Tharaka
Tazama pia
Orodha ya mito ya kaunti ya Meru
Marejeo



Jamii:Kaunti ya Meru
Jamii:Kaunti za Kenya
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Je, Mto mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Halijoto

Question: Jotoridi hupimwa na kifaa gani?

250px|thumbnail|Kipimajoto (thermomita) inaonyesha kiwango cha halijoto ama joto au baridi
Halijoto (pia: Jotoridi) ni neno la kutaja hali ya kitu kama ni baridi au moto. 
Wanadamu wana mishipa inayoonyesha tofauti kati ya baridi na joto. Kwa kuwa na uhakika tunatumia thermomita inayoonyesha halijoto kwa kipimo kama selsiasi, kelvini au fahrenheit.
Kisayansi halijoto ni kiasi cha mwendo wa molekuli ndani ya gimba, kiowevu au mjao wa gesi. Ndani ya gimba mango na pia ndani ya kiowevu na gesi molekuli huchezacheza kiasi; mkasi wa kucheza unaonekana kama halijoto yaani kiwango kidogo cha kucheza ni "baridi" na kiwango kikibwa cha kucheza ni "joto". Mkasi wa mwendo wa molekuli (au atomi) ndani ya gimba hutegemea na nishati mwendo ya molekuli zake. Nishati mwendo inaweza kuongezeka au kupunguza kiasi jinsi molekuli zinapokea nishati kutoka nje au kupitisha nishati yao kwa kitu kingine. 
Kupasha moto chini ya sufuria ya maji huongeza nishati mwendo ndani ya sufuria na ndani ya maji kwa sababu nishati ya joto inapokelewa na molekuli na kuwa nishati mwendo. Hivyo halijoto ya sufuria na ya maji hupanda juu. Kinyume chake ni kupoa maana molekuli za maji na sufuria hupitisha nishati mwendo kwa molekuli za hewa na kwa njia hii halijoto ya sufuria inashuka.
Pasipo na mwendo kabisa ndani ya mada huitwa kiwango cha joto cha sifuri halisi ambacho ni sawa na vizio −273.15° kwenye skeli ya selsiasi au vizio 0° kwenye skeli ya kelvini. Hiki ni kiwango cha duni kabisa hakuna baridi zaidi. Kiwango cha juu hakijulikani inawezekana hakuna.
Viwango muhimu vya halijoto duniani
Katika mazingira ya dunia kuna viwango fulani vya joto ambavyo ni muhimu hasa:
Maji huganda mnamo halijoto ya 0°C, 32°F, au 273.15 K.
Maji huchemka mnamo halijoto ya 100°C, 212°F, au 373.15 K. (habari za maji zinalingana na kimo sawa na uwiano wa bahari)
Mwili wa kibinadamu hwa na halijoto ya 37°C kama mtu ni mzima.


Jamii:Fizikia
Orodha ya Marais wa Tanzania

Question: Je,mke wa rais wa kwanza nchini Tanzania aliitwa nani?








Tanzania
This article is part of a series on the
politics and government of
Tanzania
Constitution
Human rights
Government
President (list)
John Magufuli
Vice-President
Samia Suluhu
Prime Minister (list)
Kassim Majaliwa
Legislature
Speaker
Job Ndugai
Elections
Recent elections
General: 201020152020
Political parties
Administrative divisions
Regions
Districts
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Augustine Mahiga

Diplomatic missions of / in Tanzania

Nationality law
Passport
Visa requirements
Visa policy
Zanzibar
President
Ali Mohamed Shein
Vice Presidents
Seif Sharif Hamad
Seif Ali Iddi
Revolutionary Government
Revolutionary Council
House of Representatives
 Tanzaniaportal 
Other countries
Atlas
vt
Makala hii inaonyesha orodha ya marais wa Tanzania.
Marais wa Tanzania, 1964-hadi sasa

Ushirika wa Kisiasa
CCM - Chama Cha Mapinduzi
TANU - Tanganyika African National Union
Tazama pia
Orodha ya viongozi
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Zanzibar
Orodha ya Magavana Wakuu wa Tanganyika
Orodha ya Marais wa Tanganyika
Orodha ya Masultan wa Zanzibar



Tanzania
Historia ya Uswidi

Question: Je,mji mkuu wa Uswidi ni upi?

Historia ya Uswidi inahusu eneo ambalo leo linaunda ufalme wa Uswidi.
Wakazi wa kwanza kujulikana
Wakazi hao walikuwa makabila ya Kigermanik kama wakazi wote waliowafuata. Huko Roma Tacitus aliandika juu yao mwaka 98 BK.
Kati ya karne ya 8 hadi ya 11 waliitwa mara nyingi "Waviking" wakiogopwa na wenyeji wa Ulaya bara kwa sababu Waviking walivamia mara kwa mara maeneo ya pwani kwa jahazi zao ndogo. Lakini Waviking au Wanormani ni neno la kutaja watu wa Kaskazini waliovamia na kufanya ujambazi kwenye nchi za Ulaya bara si namna jinsi wenyewe walivyojiita.

Umoja wa Kalmar
Malkia Margarete I wa Udani aliolewa na mfalme wa Norway. Baada ya kifo cha mumewe alitawala nchi zote mbili na baadaye pia Uswidi. Mwaka 1397 wawakilishi wa falme tatu zilikutana katika mji wa Kalmar (Uswidi ya kusini) na kuelewana juu ya "Umoja wa Kalmar" yaliyounganisha nchi zote za Skandinavia chini ya mfalme wa Denmark ilhali kila nchi iliendelea kujitawala. Wakati ule Ufini (Finland) ilikuwa chini ya Uswidi. Iceland na Visiwa vya Faroe ziliingia pia kwa sababu zilikuwa chini ya Norway wakati ule. 
Umoja huo uliendela hadi mwaka 1521. Waswidi walianza kuchoka na utawala wa Kidenmark wakaondoka katika umoja huu mwaka 1521 pamoja na Ufini. Lakini Norway iliendela kuwa chini ya Denmark hadi mwaka 1814. 
Tangu karne ya 16 BK
Uswidi ulijiunga na Matengenezo ya Kiprotestanti na kanisa la Kilutheri likawa dini rasmi nchini. Hivyo Uswidi ikawa kati ya nchi muhimu sana ya Ulutheri.
Uswidi ulistawi na kueneza himaya yake kuanzia karne ya 17 hadi mwanzo wa karne ya 18 kama mojawapo kati ya nchi zenye nguvu zaidi Ulaya.
Baadaye ilirudi nyuma hadi kunyang'anywa na Warusi Ufini (1809).
Kati ya miaka 1814 na 1905 ililazimisha Norwei kukubali mfalme wa Uswidi kama wake pia.
Tangu hapo Uswidi umeshika msimamo wa amani na wa kutoshikamana na nchi yoyote.
Kwa sasa Uswidi ni ufalme wa kikatiba yaani Mkuu wa Dola ni mfalme (kwa sasa Carl XVI Gustaf), lakini huyu mfalme anapaswa kufuata sheria ya katiba ya nchi. Utawala umo mikononi mwa serikali iliyochaguliwa kidemokrasia.
Katika karne ya 20 Uswidi umefaulu vizuri kujenga uchumi ili kuondoka katika umaskini na kuwa moja kati ya nchi tajiri za dunia (ikiwa na nafasi ya 8 kwa pato la kichwa).
Nchi ilijiunga na Umoja wa Ulaya mwaka 1995 lakini haikukubali pesa ya Euro ikaendelea na Krona ya Uswidi.


Jamii:Uswidi
Jamii:Historia ya Ulaya
Orodha ya vyama vya siasa Tanzania

Question: Chama cha CHADEMA kilianzishwa mwaka gani?


Mfumo wa vyama vingi ni hali ya kuwa na chama zaidi ya kimoja,katika nchi moja.Madhumuni ya kuwa na vyama vingi vya siasa ni kuleta ushindani wa kisiasa,ili kuleta maendeleo ya nchi,upinzani wa kisiasa sio uadui kama watu wengi kwenye nchi zinazoendelea wanavyodhani,kuwa na vyama vingi ni kuongeza wigo wa demokrasia katika jamii huska.
Tanzania ni nchi yenye mfumo wa vyama vingi vya siasa uliorejeshwa katika katiba ya Tanzania mwaka 1992.
Chama tawala ni   
Chama cha Mapinduzi (CCM) ambacho kimetokana na muungano kati ya
Tanganyika African National Union (TANU) na
Afro Shiraz Party (ASP) ya Zanzibar.
Vyama vingine vya siasa Tanzania ni 
Civic United Front (CUF),
Tanzania Labour Party (TLP),
Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema),
National Convention for Constitution and Reconstruction-Mageuzi (NCCR-Mageuzi),
National League of Democracy (NLD),
Democratic Party (DP), na
Demokrasia Makini.
Alliance for Change and Transparency (ACT)
Orodha kamili ya vyama vya siasa nchini Tanzania]
Mkataba wa Helgoland-Zanzibar

Question: Kiongozi wa mapatano baina Uingereza na Ujerumani kuhusu Afrika na Helgoland anaitwa nani?







Part of a series on theHistory of Tanzania
Timeline
History of Zanzibar
Colonial period
Scramble for Africa
German East Africa
Heligoland–Zanzibar Treaty
Maji Maji Rebellion
East African Campaign
British East Africa
Modern history
Zanzibar Revolution
Tanganyika
Ujamaa
Uganda–Tanzania War
 Tanzaniaportalvt
Mkataba wa Helgoland-Zanzibar ulifanywa kati ya Ujerumani na Uingereza tarehe 1 Julai 1890. Pande zote mbili zilielewana juu ya mipaka ya makoloni yao au maeneo walimotaka kuwa na athira kuu katika Afrika.
Mkataba ulihusu maeneo katika Afrika ya Mashariki, Afrika ya Kusini-Magharibi (leo Namibia) na Afrika ya Magharibi (Togo ya leo) pamoja na kisiwa cha Helgoland mbele ya pwani ya Ujerumani katika Bahari ya Kaskazini.
Shabaha ya mkataba
Shabaha kuu ya mkataba huo ilikuwa kuondoa hatari za migongano kati ya Ujerumani na Uingereza. 
Leo von Caprivi alikuwa chansella mpya wa Ujerumani tangu Machi 1890 akimfuata Otto von Bismarck. Caprivi alitaka kujenga uhusiano mwema hasa na Uingereza.
Wakati huohuo uhusiano ule ulikuwa mashakani kidogo kutokana na matendo ya Karl Peters aliyejaribu kupanua eneo la Shirika la Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki hadi Uganda, kinyume cha mapatano ya mwaka 1886 kati ya Ujerumani na Uingereza juu ya mipaka ya maeneo chini ya athira yao katika Afrika ya Mashariki.
Afrika ya Mashariki
Uingereza ulikubali koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (Tanganyika, Rwanda, Burundi za leo). Waingereza waliahidi kumshawishi Sultani wa Zanzibar ili awaachie Wajerumani haki za Zanzibar huko Tanganyika.
Ujerumani ulifuta mipango yake katika Uganda na Zanzibar ambako Mjerumani Karl Peters aliwahi kusaini mapatano ya ushirikiano na Kabaka na Sultani.
Pia uliwaachia Waingereza Usultani wa Witu uliokuwa tayari chini ya ulinzi wa Ujerumani tangu mwaka 1885 na madai yake kwenye pwani ya Kenya katika eneo la funguvisiwa ya Lamu na pwani ya Somalia hadi Kismayu.
Afrika ya Kusini-Magharibi
Pande zote mbili zilipatana kuhusu utawala wa Kijerumani katika eneo ambalo likawa Namibia baadaye. Wajerumani walikubali kutovuka mstari wa mto Oranje upande wa kusini na kukubali utawala wa Waingerezea juu ya Botswana. 
Wajerumani walipewa pia njia ya kufikia Mto Zambezi katika kanda lililoitwa baadaye Kishoroba cha Caprivi.
Afrika ya Magharibi
Pande zote mbili zilipatana kuhusu mipaka kati ya makoloni yao ya Togo ya Kijerumani na "Pwani ya dhahabu ya Kiingereza" (leo Ghana) halafu kati ya Kamerun na "eneo la Kiingereza linalopakana" (leo Nigeria).
Ulaya
Uingereza uliachia Ujerumani kisiwa cha Helgoland katika Bahari ya Kaskazini. Kisiwa hicho kiliwahi kuchukuliwa na Uingereza wakati wa vita dhidi ya Napoleon Bonaparte mwaka 1807 ikawa koloni la Kiingereza. Kisiwa kilidaiwa na Ujerumani kwa sababu kihistoria ni sehemu ya jimbo la Frisia ya Kaskazini lililokuwa sehemu ya Ujerumani baada ya kuhamishwa mara kadhaa kati ya Ujerumani na Denmark.
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Zanzibar
Jamii:Ukoloni wa Ujerumani
Jamii:Koloni za Uingereza
Mary Harris Jones

Question: Je, Ellen ana mume?



Mary Harris Mama Jones (30 Novemba 1930) alikuwa mzaliwa wa Ireland na baadae akawa Mmarekani mwalimu wa shule na mtengeneza mavazi, akawa maarufu na kupangwa mwakilishi wa taasisi za kazi na mipango jamii. Yeye alisaidia kuratibu migomo mikubwa na mwanzilishi wa Wafanyakazi wa Viwanda Duniani.
Jones alifanya kazi kama mwalimu na mtengeneza mavazi, lakini baada ya mume wake na watoto wanne wote kufariki kwa homa ya manjano mnamo mwaka 1867 na duka lake la mavazi liliharibiwa na moto mkubwa, Chicago mwaka 1871, yeye alianza kufanya kazi kama mratibu kwa ajili ya Knights wa Kazi na Umoja wa Mgodi na Wafanyakazi wa muungano. Kutoka 1897, alikuwa na umri wa miaka 60, yeye alikuwa anajulikana kama Mama Jones. Mwaka 1902 alijulikana na kuitwa "mwanamke hatari katika Amerika" kwa ajili ya mafanikio yake katika maandalizi ya mgodi na wafanyakazi na familia zao dhidi ya wamiliki wa migodi. Mwaka 1903, na maandamano ya lax utekelezaji wa mtoto na sheria za kazi katika Pennsylvania migodi na hariri mills, yeye alipanga "watoto machi" kutoka Philadelphia nyumba ya Rais Theodore Roosevelt kuelekea (Marekani) New York.
Mwanzo wa maisha yake

Mary Harris Jones alizaliwa upande wa kaskazini wa mji wa Cork, Ireland, binti wa Roman Katoliki mpangaji wakulima Richard Harris na Ellen (nee Cotter) Harris. Yake halisi tarehe ya kuzaliwa haifahamiki, alibatizwa tarehe 1 Agosti 1837. Mary Harris na familia yake walikuwa waathirika wa Ukame wa Eire|Njaa Kubwa, kama zilivyokuwa familia nyingine nyingi za Ireland. Hii njaa ilifukuza zaidi mamlilioni ya familia, ikiwa ni pamoja na familia ya Harris, kuhamia Amerika ya Kaskazini. Kutokana na vifo vilivyosababishwa na njaa mkubwa na uhamaji wa familia, idadi ya watu Ireland ilipungua kwa wastani wa 20-25%.
Viungo vya nje




 at LibriVox (public domain audiobooks) LibriVox at LibriVox (public domain audiobooks) 
 at Find a GraveKupata Kaburi at Find a Grave




Jamii:Waliozaliwa 1837
Jamii:Waliofariki 1930
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Vietnam Kaskazini

Question: Rais wa Vietnam mwaka 1976 anaitwa nani?




Jamhuri ya Kidemokrasia ya Vietnam au Vietnam Kaskazini (kwa Kivietnam: Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa) ilikuwa jina la dola kaskazini mwa Vietnam ya leo kati ya miaka 1946 na 1976.
Jamhuri hiyo ilitangazwa na Ho Chi Minh baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia tarehe 2 Septemba 1945 mjini Hanoi katika kaskazini ya koloni la Kifaransa ya Indochina. Tangazo lilijumlisha eneo la majimbo ya Tonking na Annan ya Indochina ya Kifaransa. Ho Chi Minh alikuwa kiongozi wa Chama cha Kikomunisti kilichotawala harakati ya Viet Minh iliyoendesha upiganaji dhidi ya Ufaransa. 
Tangu mwaka 1946 Ufaransa iliyowahi kufukuzwa kutoka Vietnam na Wajapani wakati wa vita vikuu ilijaribu kurudisha utawala wake. Katika vita vya Indochina jeshi la kikoloni la Ufaransa lilishindwa mwaka 1954 na Mkutano wa Geneva juu ya Indochina ya 1954 uliligawa koloni la awali katika nchi za Laos, Kambodia na Vietnam. Vietnam iligawiwa sehemu mbili yaani Vietnam Kaskazini (rasmi: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Vietnam) na Vietnam Kusini (rasmi: Jamhuri ya Vietnam). Mapatano ya amani yalitarajia kuwepo kwa uchaguzi wa kitaifa lakini serikali ya kusini ilikataa kura hiyo.
Hivyo Vietnam Kaskazini ilibaki kama nchi ya kikomunisti na Ho Chi Minh alikuwa rais wake.
Tangu mwaka 1960 uongozi wa Vietnam Kaskazini uliamua kujenga harakati ya Vietkong katika Vietnam Kusini kwa shabaha ya kupindua serikali ya Kusini na kuunganisha nchi yote. Hii ilisababisha vita vya wenyewe kwa wenyewe ya kusini na kulazimisha kuingia kwa Marekani katika vita hivyo.
Kuanzia mwaka 1964 Vietnam Kaskazini ilituma wanajeshi wengi kwenda kusini waliofaulu kushinda vita na kuteka Saigon mwaka 1975 wakiunda serikali ya kikomunisti ya kusini. Mwaka 1976 sehemu zote mbili za Vietnam ziliunganishwa kwa jina la Jamhuri ya Kijamii ya Vietnam.
Viungo vya nje

 on YouTube
 on YouTube

Jamii:Nchi ya Kihistoria ya Asia
Jamii:Vietnam
William I wa Uingereza

Question: Je, mfalme William I alikuwa na watoto wangapi?


Mfalme William I wa Uingereza anayejulikana pia kwa jina la William Mshindi (William the Conqueror) au kwa jina Kifaransa kama Guillaume alikuwa mtemi wa Normandi na mtawala wa mwisho wa nje aliyefaulu kuvamia Uingereza.[1]
Alizaliwa katika Normandi ambayo ni sehemu ya Ufaransa iliyokaliwa wakati ule na Wanormani waliokuwa watu wenye asili ya Skandinavia. Wzazi wake walikuwa mtemi Robert wa Normandi na mke wake wa kando Herleva. Baba alimpa cheo cha mtemi mteule alipokuwa na miaka 6 wakati alipoenda kujiunga na vita ya misalaba. Alipokuwa mbukwa alihitaji kupigania vita kwa miaka mingi dhidi ya watemi wadogo waliotaka kukamata cheo chake. Tangu mwaka 1054 alikuwa mshindi na kutokana na kifo cha mfalme wa Ufaransa aliweza kutawala Normandi kama mfalme mdogo.

Uingereza ilikaliwa wakati ule na Waanglia-Saksoni; lugha ya wakazi wengi ilikuwa Kianglia-Saksoni. Magharibi na kaskazini ya kisiwa cha Britania Kuu ilikuwa bado na wakazi asilia Wakelti na Wadenmark waliowahi kuunda makazi kwenye pwani la mashariki.  William alikuwa ndugu na mfalme Edward wa Uingereza (1042-1066) kwa sababu mamake Edward alikuwa shangazi wa babake William. Edward alimtembelea William katika Normandi akamahidi atakuwa mrithi wake. Lakini baada ya kifo cha Edward wakubwa wa Uingereza walimchagua mtemi Harold kuwa mfalme mpya.
Hivyo William aliandaa jeshi kubwa kwa kusudi la kujipatia kile alichoona kama haki yake. Harold alimsubiri lakini alilazimishwa kuhamia Uningereza wa kaskazini kwa sababu jeshi kutoka Denmark ilivamia kisiwa. Baada ya mapigano mbalimbali Harold alishinda Wadenmark alipopata habari za uvamizi wa William aliyefikisha jeshi lake kwa jahazi kwenye kusini. Tarehe 14 Oktoba jeshi lake lililochoka kutokana na mapigano na matembezi lilikuta Wanormandi atika mapigano ya Hastings. Harold aliuawa pamoja na wengi wa wakubwa wake.
William aliendelea kukamata au kuua wakubwa wa Waanglia-Saksoni. Akagawa nafasi za utemi za kieneo kwa ndugu zake kutoka Normandi. Hiyvo alianzisha kipindi cha historia ya Uingereza ambako makabaila wenye lugha ya Kifaransa walitawala watu raia wenye lugha ya Kianglia-Saksoni na Kikelti.
Baada ya kukamata utawala William aliamuru kuandikwa kwa orodha ya miji na viji vyote na ugawaji wa nchi chini ya watawala wapya. Orodha hii linajulikana kwa jina la Doomesday Book (kitabu cha siku ya kiyama) kwa sababu alitangaza ya kwamba ugawaji wa mali na hali uendelee hadi mwisho wa dunia.
William alielazimishwa kutetea himaya katika vita nyingi yake dhidi ya viongozi wazalendo Waingereza waliozidi kuasi dhidi yake, uvamizi kutoka Denmark, Waskoti kutoka kaskazini na pia dhidi ya mfalme wa Ufaransa aliyejaribu kuwa tena mkuu juu ya Normandi.

Aligonjeka na kufa mjini Rouen (Ufaransa) mwaka 1087 alipopigana na jeshi la mfalme wa Ufaransa.
Mwanawe Robert alikuwa mtemi wa Normandi na mdogo wake William II mfalme wa Uingereza.
William Mshindi alizikwa mjini Rouen.
Marejeo

Jamii:waliozaliwa 1020
Jamii:waliofariki 1087

Jamii:Watawala wa Uingereza
Jamii:Nasaba ya Normandi
Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli

Question: Yesu alipaa mbinguni mwaka gani?




Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli ni fomula rasmi ambayo ilipitishwa na Mtaguso wa kwanza wa Nisea (325)[1] ikakamilishwa na Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381) ili kubainisha imani sahihi ya Kanisa Katoliki dhidi ya uzushi, hasa wa Ario na wafuasi wake. 
Katima mazingira hayo, lengo kuu lilikuwa kwanza kumkiri Yesu kama Mungu kweli sawa na Baba, halafu kwamba Roho Mtakatifu anastahili kuabudiwa pamoja na Baba na Mwana (Utatu Mtakatifu).
Hadi leo hiyo kanuni ya imani inatumika sana katika madhehebu mengi ya Ukristo, hata kama sehemu ya liturujia.[2][3][4][5][6][7][8][9]
Tafsiri ya Kiswahili
Kwa Kiswahili, Kanisa Katoliki linatumia tafsiri hii:
Nasadiki kwa Mungu mmoja Baba mwenyezi,
Muumba wa mbingu na dunia
na vitu vyote vinavyoonekana na visivyoonekana.
Nasadiki kwa Bwana mmoja, Yesu Kristo, Mwanae pekee wa Mungu, 
aliyezaliwa kwa Baba tangu milele yote.
Mungu aliyetoka kwa Mungu, mwanga kwa mwanga,
Mungu kweli kwa Mungu kweli,
aliyezaliwa, bila kuumbwa, mwenye umungu mmoja na Baba:
ambaye vitu vyote vimeumbwa naye.
Alishuka kutoka mbinguni,
kwa ajili yetu sisi wanadamu, na kwa ajili ya wokovu wetu.
Akatwaa mwili kwa uwezo wa Roho Mtakatifu
kwake yeye Bikira Maria, akawa mwanadamu.
Akasulubiwa kwa ajili yetu sisi,
kwa mamlaka ya Ponsyo Pilato;
akateswa, akafa, akazikwa,
siku ya tatu akafufuka, kadiri ya Maandiko,
akapaa mbinguni,
amekaa kuume kwa Baba.
Atakuja tena kwa utukufu, kuwahukumu wazima na wafu,
nao ufalme wake hautakuwa na mwisho.
Nasadiki kwa Roho Mtakatifu, Bwana mleta uzima:
atokaye kwa Baba na Mwana.
Anayeabudiwa na kutukuzwa, pamoja na Baba na Mwana:
aliyenena kwa vinywa vya manabii.
Nasadiki kwa Kanisa moja, takatifu, katoliki, la Mitume.
Naungama ubatizo mmoja kwa maondoleo ya dhambi.
Nangojea na ufufuko wa wafu,
na uzima wa milele ijayo. Amina.
Tofauti kati ya toleo la Nisea na lile la Konstantinopoli
Tunaweza kulinganisha matoleo hayo mawili ya Kigiriki[10] kama ifuatavyo: 

Suala la Filioque

Mwishoni mwa karne ya 6, baadhi ya makanisa ya Kilatini yaliongeza neno Filioque (na (kwa) Mwana) ambalo lilipingwa na Makanisa ya Kiorthodoksi kama upotoshaji wa imani juu ya mahusiano kati ya nafsi tatu za Mungu [11][12]
Idara husika ya Kanisa Katoliki huko Vatikano iliweka wazi mwaka 1995 kwamba, kama maneno ya Kigiriki καὶ τοῦ Υἱοῦ ("na kwa Mwana") yangeongezwa kwa ἐκπορεύομαι yangekuwa ya kizushi kweli[13][14][15] lakini neno Filioque si la kizushi likiongezwa kwa neno la Kilatini procedit kwa kuwa hilo si sawa na ἐκπόρευμαι[16][17]
Tanbihi

Marejeo

A. E. Burn, The Council of Nicaea (1925)
G. Forell, Understanding the Nicene Creed (1965)

Viungo vya nje

 Nicene Creed








Jamii:Utatu Mtakatifu
Q

Question: Je,herufi ngapi katika alfabeti ambayo haitumiki katika lugha ya kiswahili?


Q ni herufi ya 17 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia alfabeti ya Kiswahili. Haitumiki katika mwandishi wa maneno ya Kiswahili isipokuwa kwa maneno ya kigeni. 
Hapo sauti yake huwa ni "k". Hutokea mara nyingi pamoja na "u" kama "Qu" kwa sauti za "ku", "kw" au "kv". Hutumiwa pia kwa sauti ya  ق (qaf) au "k ya shingoni" katika maneno ya Kiarabu kama vile "Qatar" yakiandikwa kwa alfabeti ya Kilatini.

Historia







Kifinisia QofKigiriki KoppaKietruski QKilatini Q
Asili ya Q ni alama ya Qof katika mwandiko wa Kifinisia. Hakuna uhakika kuhusu maana asilia ya alama hiyo lakini herufi zote za Kifinisia zilitokana na picha zilizorahisishwa. Ilitumiwa kwa sauti ya "k ya shingoni" jinsi ilivyo hadi leo katika qaf ya Kiarabu. 
Wagiriki wa Kale walipokea herufi za Wafinisia na kuziendeleza. Hawakuwa na sauti kama ile "qof" ya kifinisia. Awali waliita herufi hii "koppa" na kuitumia kwa sauti ya "k" kabla ya "o" na "u" lakini baadaye hawakuona faida tena ya kuwa na alama mbili kwa "k" ileile wakafuta koppa. 
Alfabeti ya Kigiriki ilitumiwa na Waetruski huko Italia wakati "koppa" bado ilikuwemo. Waliendelea kuitumia kwa sauti ya "ku" iliyotokea mara nyingi katikla lugha yao. Waroma wa Kale walipokea hivyo kutoka kwa Waetruski katika Kilatini. Mstari wa chini ukasogea kando jinsi ilivyo hadi leo.
Jamii:Alfabeti
Yakobo Mkubwa

Question: Je mto mkubwa sana Afrika ni gani?




Yakobo, mwana wa Zebedayo na Salome, na kaka wa Mtume Yohane, alikuwa Myahudi wa karne ya 1 aliyepata kuwa mmoja kati ya Mitume wa Yesu muhimu zaidi.
Anaitwa "Mkubwa" ili kumtofautisha na Mtume mwingine mwenye jina hilohilo, Yakobo Mdogo mwana wa Alfayo. 
Maisha ya awali
Yakobo pamoja na baba na mdogo wake walikuwa wavuvi huko Kafarnaumu kwenye Ziwa la Galilaya.
Wataalamu kadhaa wanadhani walikuwa pia makuhani.
Wito wa utume
Inakadiriwa alikutana na Yesu mwaka 28.
Pamoja na mdogo wake waliitwa na Yesu Boanerghes ("wanangurumo") kutokana na umotomoto wao kitabia.
Pamoja na mitume wengine waliongozana na Yesu Kristo miaka mitatu hivi, ambapo Yakobo alionekana kuwa karibu sana na Yesu na kuchaguliwa naye kushuhudia matukio kadhaa ya pekee (ufufuo wa binti Yairo, kugeuka sura mlimani, kihoro bustanini).
Baada ya ufufuko wa Yesu
Baada ya kifo na ufufuko wa Yesu, Yakobo alishika nafasi ya maana katika jumuia ya kwanza ya Wakristo wa Yerusalemu.
Mwaka 44 hivi aliuawa na mfalme Herode Agripa I kwa upanga (Matendo ya Mitume 12:1-2), wa kwanza kumfia Yesu kati ya Mitume wake. 
Heshima yake
Anaheshimiwa na Wakristo wote kama mtakatifu, hasa tarehe 25 Julai huko Santiago de Compostella (Hispania, ambapo wengi wanaamini aliwahi kufika kiutume).
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Marejeo
Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
Viungo vya nje

, Butler's Lives of the Saints

 Guide for the pilgrimage to Santiago de Compostela following St. James's footsteps.

 Oxford University Press, 1984: chapter 3, "The Early History of the Cult of St. James"
 Orthodox icon and synaxarion

 at the  web site
 from Caxton's translation of the Golden Legend

Jamii:Waliofariki 44
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Jamii:Mitume katika Ukristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Kitunda (kete)

Question: Je,nani mwanzilishi wa mchezo wa shataranji?


Kitunda hutazamiwa kama kete dhaifu kwenye mchezo wa shataranji. Hata hivyo mchezaji hodari anaweza kushinda akijua kutumia vitunda vyake kwa busara. Kama kete inafika mstari wa mwisho upande wa kinyume wa ubao inabadilika kuwa kete ya juu kama malkia au ngome.
Nafasi ya kitunda ni kama askari wa mguu katika jeshi; maafisa wa juu na askari wenye silaha za pekee wanakaa nyuma yake.
Mwanzo wa mchezo
Vitunda hukaa kwenye mstari wa pili kila upande. Hii inafanana na utaratibu wa mapigano katika jeshi za kale ambako mara nyingi askari wa kawaida walikuwa mstari wa mbele na nyuma yao mfalme, maafisa au majenerali, wanajeshi wenye farasi, wapiga mishale au mashine za kurusha mikuki walikaa nyuma yao.
Mstari wa vitunda unalinda kete za juu zilizopo nyuma lakini unazibana pia kwa sababu ni farasi pekee inayoweza kuruka juu ya kete nyingine.
Kwa hiyo namna ya kufungua mstari wa vitunda ni kipindi cha kwanza katika mchezo wa shataranji. 

Mwendo
Kitunda kina mwendo wa pekee. Tofauti na kete za juu hutembea mbele tu hakiwezi kurudi nyuma. Mwendo ni hatua za mraba 1-1 isipokuwa hatua ya kwanza inayoweza kuwa mraba 1 au miraba miwili.
Kama kitunda kinafikia mstari wa mwisho wa ubao kinaondolewa na kubadilishwa kwa kete nyingine yoyote isipokuwa kete kuu ya shaha. Badiliko la kitunda huwa ni uamuzi wa mchezaji wake.
Kukamata
Kitunda hukamata kete za adui kama ziko upande wa kushoto au kulia wa mraba mbele yake. Hakina uwezo wa kukamata kete zilizopo mbele yake moja kwa moja.
Jambo la pekee ni nafasi ya "kukamata kwa kupita". Hii inaweza kutokea kama kitunda kinakanyaga hatua kubwa ya kwanza kwa umbali wa miraba miwili.
Kama kinapita mraba unaotishiwa na kitunda cha adui kinaweza kuondolewa. Sababu yake ni ya kwamba kama kingetembea hatua ndogo ya mraba 1 tu adui kingekuwa na nafasi ya kuishambulia. Kama mchezaji adui anaamua hivyo anaweza kuondoa kitunda na kuweka chake kwenye mraba uliotishiwa naye awali.
Jamii:Shataranji
Guinea Bisau

Question: Nchi ya Guinea ilipata huru mwaka upi?



Guinea-Bisau (pia: Ginebisau) ni nchi ndogo katika Afrika ya Magharibi. 
Iko mwambaoni kwa Bahari Atlantiki ikipakana na Senegal upande wa kaskazini na Guinea upande wa kusini.
Jiografia
Guinea-Bisau ni kati ya nchi ndogo sana za Afrika; takriban 22% ni visiwa na bahari. Sehemu ya bara ni tambarare. Funguvisiwa ya Bissagos yenye visiwa 77 iko karibu na pwani.
Miji
Miji mikubwa zaidi ya Guinea Bisau ni: Bisau (wakazi 388.028), Bafatá (wakazi 22.521), Gabú (wakazi 14.430), Bissorã (wakazi 12.688), Bolama (wakazi 10.769) na Cacheu Einwohner (10.490).
Historia
Zamani ilikuwa koloni la Ureno kwa jina la Guinea ya Kireno. Baada ya uhuru (1973/1974) jina la mji mkuu wake lilishika nafasi ya nchi tawala kuwa Guinea-Bisau kwa kusudi la kuitofautisha na nchi jirani ya Guinea na ile ya Guinea ya Ikweta.
Watu
Wakazi walikuwa 1,515,000 mwaka 2010, wakati walikuwa 518,000 tu mwaka 1950.
Makabila
Waafrika ni 99%: makundi makubwa ni Wabalanta 30%, Wafulbe 20%, Wamanjaca 14%, Wamandinka 13%, Wapapel 7%). Wazungu na machotara chini ya 1%. 
Lugha
Pamoja na lugha asilia, 14% za wakazi wanasema Kireno ambacho ndicho lugha rasmi na 44% wanatumia Krioli maalumu ya Kireno ambayo ni kama lugha ya taifa inayounganisha makabila. 
Dini
Takriban 50% ni Waislamu (hasa Wasuni), 40% wafuasi wa dini asilia za Kiafrika, 10 % Wakristo (hasa Wakatoliki).
Tazama pia
Orodha ya lugha za Guinea-Bisau
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Tanbihi

Marejeo

Abdel Malek, K.,"Le processus d'accès à l'indépendance de la Guinée-Bissau.",In: Bulletin de l'Association des Anciens Elèves de l'Institut National de Langues et de Cultures Orientales, N°1, Avril 1998. – pp.53–60
Forrest, Joshua B., Lineages of State Fragility.  Rural Civil Society in Guinea-Bissau (Ohio University Press/James Currey Ltd., 2003)
Galli, Rosemary E, Guinea Bissau: Politics, Economics and Society, (Pinter Pub Ltd, 1987)
Lobban, Jr., Richard Andrew and Mendy, Peter Karibe, Historical Dictionary of the Republic of Guinea-Bissau, third edition (Scarecrow Press, 1997)
Vigh, Henrik, Navigating Terrains of War: Youth And Soldiering in Guinea-Bissau, (Berghahn Books, 2006)

Viungo vya nje


 from BBC News

 from UCB Libraries GovPubs
 at Encyclopædia Britannica
 at Curlie
Wikimedia Atlas of Guinea-Bissau
 from International Futures
Serikali



 – Portuguese American Journal

Biashara

Habari
 from AllAfrica.com
Afya
The State of the World's Midwifery – 
Jiografia
 about the developing 





Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi zinazotumia Kireno
Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
Ugiriki

Question: Je,rais wa kwanza wa Ugiriki aliitwa nani?


Ugiriki (pia: Uyunani; kwa Kigiriki: Ελλάδα, Ellada, au Ελλάς, Ellas) ni nchi ya Ulaya Kusini-Mashariki katika kusini ya rasi ya Balkani. 
Imepakana na Albania, Jamhuri ya Masedonia, Bulgaria na Uturuki.
Upande wa kusini-magharibi na kusini-mashariki kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Mediteranea.
Baharini huko kuna visiwa vingi sana ambavyo ni sehemu za Ugiriki.
Ugiriki ni nchi yenye historia ndefu na maarufu sana, hata inaitwa "nchi mama ya Ulaya".
Lugha ya Kigiriki inaendelea kuandikwa kwa Alfabeti ya Kigiriki inaotumiwa tangu miaka 3000 iliyopita, lakini lugha yenyewe imebadilika. Wagiriki wa leo hawaelewi tena Kigiriki cha Kale moja kwa moja.
Wakazi wengi wanafuata dini ya Ukristo, hasa katika Kanisa la Kiorthodoksi la Kigiriki (97%). 1.3% ni Waislamu.
Ugiriki ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 1981.
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in French) (Kigiriki) 

*
Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya
Jamii:Nchi za Ulaya
Jamii:Balkani
Jamii:Maeneo ya Biblia
Kisafishi ombwe

Question: kuna ombwe ina ngapi?


Kisafishi ombwe (kwa lugha ya Kiingereza vacuum cleaner) ni kifaa kinachofagia na kusafisha sakafu, mikeka ()na kuta kwa kutumia teknolojia ya kwamba mata hairuhusu pahala pawe ombwe. 
Kisafishi ombwe hufanya hivi kwa kutumia pampu ya hewa ambayo hufanya pahala pawe ombwe na kwa njia hii kufyonya vumbi au takataka yoyote iliyokuwa pahala panaposafishwa. Huweza kufyonza takataka na hata unyevu. 
Takataka au vumbi huokotwa kwa mfuko wa kisafishi ombwe. Visafishi ombwe hutumika nyumbani na hata kwa makampuni makubwamakubwa. Visafishi ombwe vya makampuni huwa kubwa na huweza kuhifadhi uchafu mwingi zaidi vikilinganishwa na vile vya nyumbani. 
Kifaa hiki chaweza kutumia nguvu za umeme kupitia waya au hata betri ndogo.
Aina
Hizi ndizo aina za visafishi ombwe:
za kusafisha pahali paliporowa maji (wet/dry): visafishi hivi hutumika kusafisha pahala paliporowa maji au kwenye unyevu uliomwagika.
za kushikwa kwa mkono (handheld): hivi ni visafishi vidogo vinavyoweza kushikwa kwa mkono. Hutumika kusafishi mahala padogo na hutumia betri dogo. Baada ya kusafisha ni vizuri kuhakikisha kwamba kisafishi hiki kimetolewa uchafu kisije kikaanza kunuka.
za kubebea mgongoni (backpack): kisafishi hiki huwa si kikubwa sana na kina mishipi ya kumwezesha mtu kukibeba kwa nyuma ili aweze kutembea nacho.
kisafishi roboti (robotic): kisafishi hiki huweza kunadhifu mahala bila kudhibitiwa na mtu na ndio maana chaitwa kisafishi roboti.
kisafishi saikloni (cyclonic): badala ya kutumia vichungi kama visafishi ombwe vya kawaida, kisafishi hiki husafisha mahala kwa kutumia mbinu ya saikloni. Hewa huzungushwa kwa pahala palipo na uchafu na kuugawanya na baadaye kuchukua uchafu.

Jamii:Vifaa
Hamed bin Mohammed el Murjebi

Question: Baba yake Idris I  aliitwa nani?








Part of a series on theHistory of Tanzania
Timeline
History of Zanzibar
Colonial period
Scramble for Africa
German East Africa
Heligoland–Zanzibar Treaty
Maji Maji Rebellion
East African Campaign
British East Africa
Modern history
Zanzibar Revolution
Tanganyika
Ujamaa
Uganda–Tanzania War
 Tanzaniaportalvt
Hamed bin Mohammed el Murjebi (1837 – 14 Juni 1905) amejulikana zaidi kwa jina la Tippu Tip. Alikuwa mfanyabiashara mashuhuri katika Afrika ya Mashariki na Kati wakati wa karne ya 19.
Babake alikuwa mfanyabiashara Mwarabu Muhammed bin Juma, mamake aliitwa Nyaso. Hamed aliingia katika shughuli za biashara tangu umri wa miaka 12 akafaulu katika biashara ya misafara kati ya Zanzibar na Kongo. Alipanga misafara ya mahamali waelfu akipeleka bidhaa kutoka Bagamoyo kupitia Tabora hadi Ujiji kwa Ziwa Tanganyika na ndani ya Kongo. Bidhaa alizobeba alitumia kujipatia pembe za ndovu na watumwa; watumwa walisaidia kubeba pembe za ndovu njia ya kurudi hadi pwani. Hemed alitajirika sana. Athira yake ilipanuka katika Kongo ya Mashariki hadi alitawala eneo kubwa sana.
Hamed akapata jina huko Ulaya kwa sababu alikutana na wasafiri na wapelelezi Wazungu kama David Livingstone, Veney Cameron, Henry Morton Stanley, Eduard Schnitzer (Emin Pascha), Hermann von Wissmann na Wilhelm Junker ambao mara nyingi walipata  misaada muhimu kutoka kwake.
Wabelgiji walipoanza kujenga ukoloni wao Kongo walimkuta kama mtawala wa Kongo ya Mashariki wakapatana naye na kumpa cheo cha gavana ya Mkoa wa Chutes Stanley ("maporomoko ya Stanley", leo Kisangani) mwaka 1887 alichoshika kwa miaka michache.
Mabadiliko ya ukoloni yaliharibu biashara yake akarudi Zanzibar 1890/91 alipobaki bila misafari mipya hadi kifo chake mwaka 1905.
Jina lake linajulikana kama mfano kwa mabaya ya biashara ya watumwa iliyoharibu maeneo makubwa huko Kongo kabla ya mwanzo wa ukoloni. Yeye mwenyewe aliona watumwa ni sehemu tu ya biashara yake akitajirika hasa na biashara ya pembe za ndovu.
Hamed bin Mohammed el Marjebi amejipatia nafasi katika historia ya Afrika ya Mashariki kwa kuandika tawasifu au kumbukumbu ya maisha yake yeye mwenyewe. Katika lugha ya Kiswahili ni mfano wa kwanza wa tawasifu. Pia ni mfano wa pekee wa kumbukumbu ya kimaandishi ya matokeo ya siku zile zisizoandikwa na Mzungu lakini ny mwenyeji. Aliandika kwa lugha ya Kiswahili akitumia mwandiko wa Kiarabu.
Marejeo
Maisha ya Hamed bin Mohammed el Murjebi yaani Tippu Tip kwa maneno yake mwenyewe, kimefasiriwa na W.H. Whitely (toleo la Kiswahili - Kiingereza), East Africa Literature Bureau 1974
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya

Question: Rais wa shirikisho la CAF ni nani?


Timu ya taifa ya soka ya Kenya, iitwayo Harambee Stars , ni timu ya taifa ya Kenya na imedhibitiwa na Shirikisho la Soka la Kenya. Haijawahi kuhitimu kucheza katika Kombe la Dunia.
Historia
Kenya imetokea katika mashindano matano ya Kombe la Mataifa ya Africa, na haijawahi kamwe kufika raundi ya pili. Timu iliingia katika majaribio ya kufuzu katika kombe la dunia la FIFA  mwaka 1974. Kufikia mwaka 2006, bado hawajahitimu michuano ya fainali.
Ahirisho la FIFA mwaka 2004
FIFA iliahirisha Kenya kutoka shughuli zote za soka kwa miezi mitatu mwaka 2004, kutokana na kuingiliwa na serikali katika shughuli za soka. Marufuku mara yaliachwa baada ya nchi kuukubali kuunda sheria mpya.[2]
Kupigwa marufuku ya kitaifa na FIFA mwaka 2006
25 Oktoba 2006, Kenya iliahirishwa tena kutoka soka ya kimataifa kwa kushindwa kutimiza mkataba wa Januari 2006 uliobuniwa kutatua matatizo yasioisha katika Shirikisho lao la Soka yao. FIFA ilitangaza kuwa ahirisho hilo lingetimizwa hadi shirikisho lirejee kwenye mikataba ya iliyofikiwa awali.[2][3]
Wachezaji maarufu
Joe Kadenge
Joe Masiga
Jonathan Niva
Mike Origi
Mafanikio ya soka Kenya
Kombe la CECAFA:

Bingwa mara 5 (1975, 1981, 1982, 1983, 2002)
Kumaliza nafasi ya pili mara 4
Kumbukumbu ya kombe la dunia
1930-1970 - hawakuingia
1974-2010 - hawakuhitimu
Rekodi ya Kombe la Mataifa ya Afrika
{
|| valign = "top"

|* 1957 - Hawakuingia
1959 - Hawakuingia
1962 - Hawakuhitimu
1963 - Walijitoa
1965-1970 - Hawakuhitimu
1972 - Zamu ya 1
1974-1982 - Hawakuhitimu
1984 - Hawakuingia
1986 - Hawakuhitimu
|  width="50"|
| valign = "top"

|* 1988 - Zamu ya 1
1990 - Zamu ya 1
1992 - Round 1
1994 - Hawakuhitimu
1996 - aWalijitoa
1998-2002 - Hawakuhitimu
2004 - Zamu ya 1
2006-2010 - Hawakuhitimu
|}
Mameneja

 Ray Bachelor 1961
 Jack Gibbons 1966
 Elijah Lidonde 1967
 Eckhard Krautzun 1971
 Jonathan Niva 1972
 Ray Wood 1975
 Grzegorz Polakow 1979
 Stephen Yongo 1979
 Marshall Mulwa 1980-83
 Bernhard Zgoll 1984
 Reinhard Fabisch 1987
 Christopher Makokha 1988
 Mohammed Kheri 1988-90
 Gerry Saurer 1992
 Mohammed Kheri 1995
 Vojo Gardasevic 1996
 Reinhard Fabisch 1997
 Abdul Majid 1998
 Christian Chukwu 1998
 James Siang'a 1999-00
 Reinhard Fabisch 2001-02
 Joe Kadenge 2002
 Jacob "Ghost" Mulee 2003-04
 Twahir Muhiddin 2004-05
 Mohammed Kheri 2005
 Bernard Lama 2006
 Tom Olaba 2006
 Jacob "Ghost" Mulee 2007-08
 Francis Kimanzi 2008-2009
 Antoine Hey 2009
 Twahir Muhiddin 2009
Marejeo






Jamii:Timu za Taifa za Soka Afrika
Jamii:Kandanda nchini Kenya
Kenya
Marianne Koch

Question: Marianne Koch alistaafu kama daktari mwaka gani?


Marianne Koch (amezaliwa tar. 19 Agosti 1931) ni daktari wa tiba na mwigizaji filamu mstaafu wa Ujerumani, aliyecheza filamu kati ya miaka ya 1950 na 1960, anafahamika zaidi kwa mwonekano wake katika filamu za western ya Italia, maarufu kama  spaghetti westerns, na filamu za kipelelezi za miaka ya 1960.
Marianne ameonekana katika zaidi ya filamu 65 kati ya mwaka 1950 na 1970 zikiwemo na filamu ziliongozwa na Sergio Leone, ambayo ni "A Fistful of Dollars" ya mwaka 1964 ambayo ndio picha inayoneka amekaa na Clint Eastwood.
1970 alipokuwa na umri wa miaka 39 akaamua kuacha uigizaji filamu akarudi chuo kikuu na kumaliza masomo yake ya tiba. 1974 akapata cheo cha daktari na kuanzisha kliniki yake ya tiba ya ndani mjini München. Alistaafu 1997. Ana watoto wawili wa kiume.
Viungo vya nje
 on IMDb


Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Waigizaji wa filamu za Western
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Watu walio hai
Ua (maana)

Question: Ukubwa wa bahari ua Kusini ni kiasi gani?

Ua ni neno la Kiswahili ambalo linaweza kumaanisha:
Ua (kitenzi) – tendo la kuondoa uhai wa kiumbe hai kama wanyama, ndege au wanadamu.
Ua (nomino) – ni jina baada ya matokeo ya kuanza kupevuka kwa matunda katika miti ambayo huwa na rangi mbalimbali za kuvutia.

Jamii:Makala zinazotofautisha maana