khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Homa ya Bonde la Ufa

Question: Homa ya Bonde la Ufa ina tiba?


Homa ya Bonde la Ufa (RVF) ni ugonjwa wa virusi ambao unaweza kusababisha dalili ndogo hadi kuu. Dalili ndogo zinaweza kujumuisha: homa, maumivu ya misuli, na maumivu ya kichwa ambayo mara nyingi hudumu hata kwa wiki moja. Dalili kali zinaweza kujumuisha: kupoteza uwezo wa kuona kuanzia wiki tatu baada ya kuambukizwa, maambukizi ya ubongo husababisha maumivu makali ya kichwa na kuchanganyikiwa, na kuvuja damu pamoja na matatizo ya ini yanayoweza kutokea siku chache baada ya kuambukizwa. Watu wanaovuja damu wana uwezekano wa kufa wa hata 50%.[1]
Kisababishi
Ugonjwa huu husababishwa na virusi, vya RVF vya aina ya Phlebovirus. Ugonjwa huu husambazwa kwa kuguza damu ya wanyama walioambukizwa, kupumua hewa ya eneo kuchinjia mnyama, kunywa maziwa mabichi ya mnyama aliyeambukizwa, au kuumwa na mbu walioambukizwa. Mifugo kama vile ng’ombe, kondooo, mbuzi, na ngamia wanaweza kuathiriwa. Ugonjwa huu mara nyingi husambazwa katika mifugo hawa kupitia mbu. Si dhahiri kwamba binadamu anaweza kumwambukiza mwingine. Utambuzi hufanywa kwa kutafuta antibodi za kukabiliana na virusi au uwepo wa virusi vyenyewe katika damu.[1]
Kinga na Matibabu
Kinga ya ugonjwa huu katika binadamu ni kwa kuwachanja wanyama dhidi ya ugonjwa wenyewe. Chanjo lazima ifanywe kabla ya mzuko kwa sababu ikifanywa wakati wa mzuko inaweza kuzorotesha hali hii. Kuzuia kuhama kwa wanyama wakati wa mzuko pia kunaweza kusaidia. Kupunguza idadi ya mbu na kujikinga dhidi ya kuumwa nao pia husaidia. Kuna chanjo ya binadamu; hata hivyo, kufikia mwaka wa 2010, chanjo hii haipatikani katika sehemu nyingi. Hakuna tiba maalum baada ya kuambukizwa.[1]
Epidemiolojia na historia
mizuko ya ugonjwa huu imetokea barani Afrika na Arabia pekee. Mizuko kwa kawaida hutokea katika misimu ya mvua nyingi inayosababisha ongezeko la idadi ya mbu.[1] Ugonjwa huu uliripotiwa mara ya kwanza katika mifugo katika Bonde la Ufa la Kenya miaka ya kwanza ya 1900,[2] navyo virusi vyake vilitambuliwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1931.[1]


Jamii:Magonjwa
Visiwa vya Marshall

Question: Mji mkuu wa  Visiwa vya Marshall ni upi?



Visiwa vya Marshall ni nchi ya visiwani ya Mikronesia katika Pasifiki ya magharibi. 
Nchi jirani katika bahari ni Nauru, Kiribati, Shirikisho la Mikronesia na eneo la Marekani la Kisiwa cha Wake. 
Atolli ya Majuro inashika nafasi ya mji mkuu.
Jiografia
Eneo la visiwa vya Marshall ni safu mbili za visiwa au atolli zinazoelea sambamba:
safu ya Ratak upande wa mashariki na
safu ya Ralik upande wa magharibi.
Kwa jumla kuna visiwa na vipande vya atolli 1,150 katika eneo la bahari la km² 1,900,000.
Historia
Jina limetokana na nahodha Mwingereza John Marshall aliyetembelea eneo hili mwaka 1788 na kulichora katika ramani. Ingawa visiwa vilikaliwa tayari tangu karne nyingi na watu kutoka Mikronesia lakini jina la Kizungu limebaki kwa ajili ya jumla ya visiwa.
Mwisho wa karne ya 19 Ujerumani ulianzisha ukoloni juu ya visiwa ukaviunganisha kiutawala na Guinea Mpya ya Kijerumani. 
Katika vita kuu ya kwanza ya dunia vilitwaliwa na Japani iliyoendelea kutawala visiwa kama eneo lindwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa. 
Baada ya vita kuu ya pili ya dunia vilikuwa chini ya Marekani.
Mwaka 1979 visiwa vimepata madaraka ya kujitawala na hatimaye kupokea uhuru kufuatana na azimio la Umoja wa Mataifa mwaka 1990.
Majaribio ya kinyuklia
Kuanzia mwaka 1946 Marekani ilitumia visiwa kwa ajili ya majaribio ya mabomu ya nyuklia. 
Hadi mwaka 1958 ilitokea milipuko 6,913 kwenye atolli za Bikini na Eniwetok. Hadi leo kuna wakazi wa visiwa wanavyoteswa na maradhi yaliyosababishwa na mnururisho wa mabomu haya. Bikini haitawezekana kukaliwa na watu kabla ya mwaka 2050, Eniwetok haifai kwa makazi ya binadamu kwa miaka 24,000 inayokuja.
Watu
Wakazi ni 68,000, wengi wakiwa wametokana na wenyeji wa kwanza.
Upande wa dini, wengi ni Wakristo, hasa Wakalvini (51.5%), Wapentekoste, Wakatoliki, mbali ya Wamormoni (8.3%).
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje



Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:Visiwa vya Marshall
Paris Saint Germain F.C. (PSG)

Question: Je,klabu ya Paris Saint-Germain ilianza lini?


Paris Saint-Germain FC (matamshi ya Kifaransa: [paʁi sɛ ʒɛʁmɛ]; inayojulikana kama PSG) ni klabu ya soka ya Ufaransa iliyoko katika mji wa Paris.
Ilianzishwa mwaka 1970. Klabu hiyo inavaa jezi zenye rangi ya buluu na nyekundu. Timu imecheza mechi 47,925 za nyumbani katika uwanja wao wa Parc des Princes. Klabu hiyo inaongoza kwa kuchukua makombe mengi ya ligi ya Ufaransa.

Jamii:Vilabu Mpira vya Ufaransa
John Sentamu

Question: John Tucker Mugabi Sentamu aliteuliwa kama askofu mwaka gani?


John Tucker Mugabi Sentamu (* 10 Juni 1949 mjini Kampala, Uganda) ni askofu mkuu wa York na mku wa jimbo la kanisa Anglikana la York linalojumlisha daiyosisi za kaskazini ya Uingereza. Ana cheo cha heshima cha pili katika kanisa Anglikana la Uingereza baada ya Askofu Mkuu wa Canterbury.
John Sentamu ni askofu mkuu wa kwanza nchini asiye Mwingereza kiasili.
Maisha
John Sentamu alizaliwa katika kijiji karibu na Kampala akiwa mtoto wa sita kati ya 13. Alisoma sheria kwenye Chuo Kikuu cha Makerere mjini Kampala akawa mwanasheria kwenye mahakama kuu ya Uganda. Mwaka 1973 Idi Amin alimteua kuwa hakimu wa mahakama kuu. Lakini alimkasirisha diketa alipokataa kumwachisha huru binamu mmoja wa Amin. Akafungwa jela wiki tatu baada ya arusi yake kwa muda wa miezi mitatu. Baada ya kuuawa kwa rafiki yake askofu mkuu Janani Luwum aliamua kuondoka Uganda akaenda Uingereza.
Alianza kusoma theolojia kwenye Chuo Kikuu cha Cambridge akapokelewa kama padre wa Kanisa Anglikana mwaka 1979. Akapata cheo cha Ph. D. mwaka 1984. Baada ya kufanya kazi kama pdre msaidizi na padre kiongozi katika parokia kadhaa likuwa askofu msaidizi wa Stepney mwaka 1996; 2002 akawa askofu wa Birmingham. 2004 alikuwa risi wa harakati ya Youth For Christ na 2005 raisi wa YMCA. Mwaka huohuo alipewa cheo cha askofu mkuu wa York.
Sentamu alichukua uraia wa kiingereza na leo hii ni raia wa Uganda na Ufalme wa Maungano vilevile. Amemwoa Margaret Sentamu. Wana watoto wawili wakubwa Grace na Geoffrey pamoja na watoto wawili wa kulea.

Viungo vya Nje






Jamii: Watu wa Uganda
Jamii: Watu wa Uingereza
Jamii:Waliozaliwa 1949
Lituanya

Question: Rais wa Lithuania ni nani?


Lituanya (au Lituania) ni nchi huru iliyoko Kaskazini Mashariki mwa Ulaya. Inajulikana rasmi kama Jamhuri ya Lituania. 
Inapakana na Latvia, Belarus, Polandi na Russia.
Ni mwanachama wa Umoja wa Ulaya.
Mji mkuu wa Lituania ni Vilnius.
Jiografia
Lituanya iko kwenye mwambao wa Bahari ya Baltiki.
Miji mikubwa

Kaunas
Vilnius
Historia
Lituania kuanzia karne ya 13 ilikuwa nchi huru na imara iliyoteka maeneo mengi; kufikia karne ya 15, ikiwa pamoja na Polandi, ilikuwa kubwa kuliko nchi zote za Ulaya. 
Mwaka 1795 nchi hizo mbili zilifutwa, na Lituania ikawa sehemu ya Dola la Urusi.
Mwaka 1918, ikawa tena nchi huru, lakini mwaka 1940 Warusi waliiteka tena.
Miaka 1940 - 1990 nchi ilikuwa jamhuri mwanachama wa Umoja wa Kisovyeti.
Baada ya umoja huo wa majimbo 15 kusambaratika, Lituania ilijitangaza nchi huru.
Lituania imekuwa nchi mwanachama ya Umoja wa Ulaya tangu tarehe 1 Mei 2004.
Wakazi
Wananchi kwa asilimia 84 wanaongea Kilituania ambacho pamoja na Kilatvia ndizo lugha hai pekee za jamii ya lugha za Kibaltiki kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Ndiyo lugha rasmi.
Mbali na Walituania asili (86.7%), kuna Wapolandi (5.6%), Warusi (4.8%) na wengineo.
Dini ya wananchi ni Ukristo wa Kanisa Katoliki (77.2%), mbali ya Waorthodoksi (4.9%) na Waprotestanti (0.8%). Wasio na dini yoyote ni 6.1%.
Tazama pia
Wilaya za Lituanya
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

Serikali
 – Official site of the President of the Republic of Lithuania
 – Official site of the Parliament of the Republic of Lithuania
 – Official site of the Government of the Republic of Lithuania

 – Official site of Department of Statistics to the Government of Lithuania
Taarifa za jumla

 from UCB Libraries GovPubs
 at Curlie
 from the BBC News
Wikimedia Atlas of Lithuania
 – Lithuanian internet gates
 from International Futures
 of Lithuania
Safari


 – The Official Lithuanian Travel Guide


Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya
Jamii:Nchi za Ulaya
Reli ya garimoshi

Question: Treni ya reli ya kwanza kubeba mizigo na abiria ilikuwa mwaka upi?



Reli za garimoshi ni nondo au pau za feleji zenye umbo maalumu. Zinalazwa mbili-mbili juu ya boriti imara na kuunda njia ya reli ambako treni zinatembea.
Zamani kulikuwa pia na reli hizi za ubao, baadaye chuma udongo au chuma mfuo. Reli za kisasa hutengezewa kwa feleji pekee zinazotengenezwa kiwandani kuwa na umbopande maalumu.

Umbopande wa reli huwa na sehemu tatu ambazo ni
kichwa
katikati
mguu.
Kichwa ni pana na ubora wake unasababisha mwendo barabara ya treni juu reli. Katikati ni nyembamba kwa kusudi la kupunza uzito na gharama. Mguu unaweza kuwa pana au nyembamba zaidi na hii inategemea aina ya kiti kinachobeba reli yenyewe juu ya boriti za chini. Kila kampuni ya reli inatumia maumbo yaliyosanifishwa kwa eneo lake.
Kwa usafiri wa kisasa reli ni lazima kutengenezwa kwa kutumia feleji bora maana inapaswa kubeba mzigo mkubwa mara nyingi kila siku. Feleji ianyofaa kwa ujenzi haufai tena kwa reli za garimoshi maana ilichoka mapema na kuvunjika ni hatari kwa maisha ya abiria na gharama kubwa kwa kampuni ya reli na umma.
Kwa jumla inawezekana kusema kiasi reli hizi ni nzito pamoja na boriti na msingi chini ya boriti ni pia treni nzito na haraka zaidi zinazoweza kuzitumia.
Picha za reli ya garimoshi
(gusa picha kwa puko kwa maelezo)

Reli yenye mwatuko uliobanwa kwa muda
Reli inayoonyesha madhara kichwani
Mchoro inaonyesha jinsi gani gurudumu ya treni (1) inatembea juu ya reli (2) inayoshikwa na kiti chake (3) juu ya boriti (4)

Jamii:reli
Jiografia ya Tanzania

Question: Je,rais wa kwanza Tanzania anaitwa nani?

Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu  ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Nchi
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Eneo
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabianchi
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari. Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani. Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.
Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.
Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Watu
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo. 
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Marais
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Tazama pia
Maziwa ya Tanzania
Mito ya Tanzania
Orodha ya milima ya Tanzania
Mbuga za Taifa la Tanzania
Tabia ya nchi Tanzania

Jamii:Tanzania
Jamii:Jiografia ya Afrika
Britania

Question: Je, historia ya Britania ni gani?



Britania ni kisiwa kikubwa cha Ulaya chenye eneo la 229,850km² pia kisiwa kikubwa cha nane duniani. Kwenye kisiwa hiki kuna nchi tatu za Uingereza, Welisi na Uskoti. 
Britania iko katika Atlantiki kati ya Bahari ya Ueire (Ireland) na Bahari ya Kaskazini. Pamoja na visiwa vya Ueire (Eireland), Faroe, Isle of Man Man na visiwa vingi vidogo ni sehemu ya funguvisiwa ya Britania. 
Britania huteganishwa na Ulaya bara kwa Mfereji wa Kiingereza. Mji wa Dover katika Uingereza ya kusini una umbali wa 34km na mji wa Calais katika Ufaransa.
Jina la Britania limetokana na Waroma wa Kale waliovamia kisiwa na kufanya sehemu ya kusini kuwa jimbo la dola lao. Jimbo la Britania ya Kiroma liliunganisha nchi za Uingereza na Welisi za leo.
Kisiwa chote ni sehemu ya Ufalme wa Muungano unaoitwa mara nyingi "Uingereza" kutokana na nchi kubwa ndani yake. Lakini ufalme huu ni kubwa kushinda Britania, uko pamoja na Eire ya Kaskazini, visiwa vya Hebridi, Orkney na Shetland, halafu maeneo ya ng'ambo. Hizi zote si sehemu ya Britania lakini ziko pamoja katika Ufalme wa Muungano.
Visiwa katika mfereji wa Kiingereza na kisiwa cha Isle of Man viko chini ya malkia au mfalme wa Uingereza lakini si sehemu za Ufalme wa Muungano. 
Britania huitwa pia "Britania Kuu" kwa sababu ya "Britania ndogo" katika Ufaransa (Kiingereza: "Brittany"; Kifaransa: "Bretagne"). 
Mara nyingi neno la "Uingereza" linatumiwa kutaja kisiwa chote kwa sababu Uingereza ni nchi kubwa kisiwani.
Waja
William Murdock
Tanbihi:
 Redio Tanzania imependekeza neno moja la "Uingereza“ kwa ajili ya nchi, kisiwa na pia dola
 TUKI imependekeza maneno mawili ya Uingereza (kwa nchi pia kwa ajili ya Ufalme wa Muungano) na Briteni (kwa ajili ya kisiwa); lakini "Briteni“ ina matatizo kwa maandishi ya kihistoria na kijiografia kwa sababu inafanana mno na jina la "Brittany“ au "Bretagne“. 
Makala hii inajaribu kutumia neno la "Britania“ na kusubiri michango ya wanawikipedia.

Jamii:Visiwa vya Atlantiki
Jamii:Uingereza
L'Animal

Question: Albamu ya L'Animal ina nyimbo ngapi?

Main Page
"L'Animal" ni jina la albamu ya kwanza kutoka kwa rapa Khalid Kumbuka (KK) wa Kwanza Unit Foundation.  Albamu ilitolewa mnamo tarehe 26 Julai, 2017. Albamu imetayarishwa na watayarishaji mbalimbali ikiwa ni pamoja na Henry Muoria Jr, Ivan "Odie" Oduol, Othman "Palla" Palla,  Rodgers "RAW" Charles Kiegezo, Luciano "Lucci" Tsere, Alfred "Throneboy" Rodgers na kufanyiwa uchangaji na uboreshwaji na Emmanuel Mtui. Albamu imeshirikisha wasanii mbalimbali wa hip hip Tanzania ikiwa ni pamoja na KBC, Zaiid, Brian Simba, Throneboy, Naomisia, Chi na Damian Soul.
Utayarishaji wa albamu imerekodiwa kwa kipindi kama cha miaka miwili na nusu; kuanzia Disemba 2014 hadi Mei 2016 (kwa kurekodiwa katika mastudio mbalimbali katika kipindi hiki chote). Mnamo Juni 2016, KK alisafiri nchini Uingereza kwa muda wa wiki 3 na akiwa huko alirekodi nyimbo 10, sita katika hizo zimeonekana katika albamu. Kuanzia Julai 2016, muda alikuwa akichagua nyimbo zipi zitafaa kwa ajili ya albamu - ambazo nyengine alirekodi tangu 2014 hadi hapo alipoanza kazi ya kuzifanyia uchanganyaji na kuziboresha, picha za promesheni na makasha yake na mipango mingine kwa ajili ya utoezi wa albamu. Albamu alitoa kwa kuonesha umma kama anatoka katika asili ya hip hop halisi ya Tanzania. Ukizingatia KK ni mdogo wa hayati Nigga One ambaye pia alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa hip hop ya Tanzania na mmoja kati ya waliotoa wazo la awali la uanzishwaji wa Kwanza Unit. Adili au Nigga One alifariki na ajali ya gari mnamo mwaka wa 1993 jijini Dar es Salaam. Mnamo nwaka 2015 alitoa singo ya kwanza kutoka katika albamu Defiant na tarehe 24 Agosti alitoa  Ready to Go aliyourekodi akiwa Uingereza na video kupigiwa hukohuko.
Historia ya albamu

KK anaeleza kuwa madhumuni ya albamu hii kwanza ikiwa kazi ambayo ni binafsi kwake, tangu alivyoanza harakati hizi za rap. Suala la kutoa albamu lilikuwa moyoni yake ipo siku atatoa albamu ambayo itaelezea maisha yake, njia alizopitia kwenye tasnia hadi sasa, vikwazo na changamoto za maisha alizopita na kadhalika. Nia hasa ilikuwa kuionesha jamii iliyomzunguka kuwa inawezekana kupambana na hali yako bila kukata tamaa. 
Pili alitaka kuhamasisha wasanii wachanga kutokata tamaa kwani kama una nia njia itaonekana tu na wala hakuna haja ya kujishtukia na kadhalika - huku akisisitiza subira ndiyo msingi wa mafanikio kwani nae pia ilimchukua muda mrefu hadi kufikia malengo yake. Tatu alitaka kuwakilisha Kwanza Unit na Nigga One kwani anadhani tasnia imesahau mchango wao, jambo ambalo aliona kama aibu vile; pia alitaka kuingiza midundo mipya katika tasnia ya muziki wa hip hop ya Tanzania. Vilevile alitaka kuona ma-DJ na wasanii wenzake watambue umuhimu wa wao kukua kimziki na kutengeneza mabadiliko ya midundo ya Tanzania iendane na soko la dunia na bara la Afrika kwa ujumla.
Orodha ya nyimbo
Hii ni orodha ya nyimbo zinazopatikana katika albamu hii na maelezo ya watayarishaji wake.

Viungo vya Nje
 katika Africology
 katika wavuti ya Bwanjare.com
Jamii:Albamu za 2017
Jamii:Albamu za Khalid Kumbuka
Saratani

Question: Je,ugonjwa wa Saratani iligunduliwa na nani?

Kwa kundinyota yenye jina hili angalia Saratani (kundinyota)

Saratani (kutoka Kiarabu سرطان, sartan) au kansa (kutoka Kiingereza cancer) ni aina za ugonjwa unaotokana na seli za mwili zinazoanza kujigawa yaani kukua bila utaratibu na bila mwisho. 
Asili ya jina
Jina la saratani linatokana na neno la Kiarabu sartan linalomaanisha pia "kaa". Sababu yake ni ya kwamba mtaalamu Galenos wa Ugiriki wa Kale aliona uvimbe uliofanana na miguu ya kaa. Jina hili lilitafsiriwa baadaye kwa lugha nyingi. 
Hata kwa Kiingereza neno "cancer" linaweza kutaja pia jenasi moja ya kaa. Vivyo hivyo jina la kundinyota ya zodiaki ni "Cancer (constellation)" kwa Kilatini - Kiingereza na Saratani (kundinyota) kwa Kiswahili, yote kwa maana ya mnyama, si ya ugonjwa.
Matokeo ya ugawaji hovyo wa seli mwilini
Ukuaji huu unaleta uvimbe mwilini unaozidi kuwa mkubwa hadi unabana viungo vya mwili kama neva, mishipa ya damu, ubongo, mapafu, maini, utumbo na kadhalika na hivyo kuzuia visifanye kazi. Hivyo inasababisha kifo, mara nyingi baada ya kipindi cha maumivu makali.
Pamoja na hayo kansa / saratani huwa na tabia za kujisambaza mwilini mahali pengi baada ya muda fulani na kusababisha kutokea kwa vimbe nyingi mwilini vinavyoendelea kukua hovyo. Kama uvimbe hauna uwezo wa kusambaza seli zake mwilini na kusababisha vimbe mpya si saratani.
Kansa inaweza kutokea kwa mtu yeyote lakini hutokea zaidi kwa watu wenye umri mkubwa na watu wanaoathiriwa na kemikali mbalimbali. Katika nchi zilizoendelea ambako wanachi hufikia umri mkubwa saratani iko kati ya sababu kuu za kifo.
Uchunguzi na matibabu ya kansa ni utaalamu wa onkolojia ndani ya somo la tiba.
Aina za saratani
Zipo baadhi ya saratani zinazosababishwa na virusi kama vile saratani ya shingo ya kizazi. Saratani huweza kutokea kwenye sehemu mbalimbali za mwili kama vile mapafu, matiti[1], kibofu cha mkojo, shingo ya uzazi, ovari, utumbo, koo, mdomo, ngozi n.k. 
Jinsi ya kuepuka saratani
Hali nzuri ya lishe na mtindo bora wa maisha ni kigezo muhimu sana katika kuzuia saratani[2] na pia ni sehemu muhimu ya matibabu na kudumisha maisha bora baada ya matibabu ya saratani kumalizika. 
Matumizi ya baadhi ya vyakula huweza kuongeza uwezekano wa kupata baadhi ya saratani na vyakula vingine huweza kupunguza uwezekano wa kupata saratani. 
Uzito wa mwili unapozidi kiasi unaweza pia kuongeza uwezekano wa kupata baadhi ya saratani. 
Pamoja na mtindo bora wa maisha unaodumisha ulaji bora, mazoezi ya mwili, uzazi na unyonyeshaji wa watoto wachanga, ni muhimu pia kupata na kufuata ushauri wa wataalamu wa afya kuhusu upimaji unaoweza kugundua mapema baadhi ya saratani na kuzidhibiti. Mfano wa upimaji huo ni pamoja na upimaji wa matiti na shingo ya kizazi kwa wanawake. Kuhusu vipimo au uchunguzi unaohitajika, pata maelezo zaidi kutoka kwa wataalamu wa afya.
Tanbihi

Viungo vya nje



Jamii:Magonjwa
Orodha ya miji ya Kenya

Question: Marekani ina miji mingapi?


Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Kenya iliyokuwa na angalau wakazi 30,000 mwaka 2005. Wakati wa sensa ya mwaka 2009 miji kama hiyo ilikuwa zaidi ya 100.











































































miji ya Kenya#MjiWakaziKauntiSensa 1969Sensa 1979Sensa 1989Sensa 1999Sensa 20091.Nairobi509.286827.7751.324.5702.143.2543,138,369Kaunti ya Nairobi2.Mombasa247.073341.148461.753665.018939,000Kaunti ya Mombasa3.Kisumu32.431152.643192.733322.734500,000Kaunti ya Kisumu4.Nakuru47.15192.851163.927219.366307,990Kaunti ya Nakuru5.Eldoret18.19650.503111.882167.016289,380Kaunti ya Uasin Gishu6.Ruiru1.6741.71823.31679.741238,858Kaunti ya Kiambu7.Machakos6.31284.320116.293144.109150,041Kaunti ya Machakos8.Meru4.47572.04994.947126.427240,900Kaunti ya Meru9.Nyeri10.00435.75391.25898.908225,357Kaunti ya Nyeri10.Kitale11.57328.32756.21886.055106,187Kaunti ya Trans-Nzoia11.Kericho10.14429.60348.51182.126104,282Kaunti ya Kericho12.Thika18.38741.32457.60382.665139,853Kaunti ya Kiambu13.Kakamega6.24432.02558.86273.60799,987Kaunti ya Kakamega14.Garissan.b.14.07631.31950.955119,696Kaunti ya Garissa15.Kisii6.08029.66144.14959.248200,000Kaunti ya Kisii16.Malindi10.75723.27534.04753.805207,253Kaunti ya Kilifi17.Webuyen.b.17.96327.75848.80622,507Kaunti ya Bungoma18.Migori2.066n.b.12.27431.644100,000Kaunti ya Migori19.Bungoma4.40125.16126.80544.19654,469Kaunti ya Bungoma20.Wajirn.b.6.38419.38232.23782,800Kaunti ya Wajir21.Busia1.0575.26620.78130.77751,981Kaunti ya Busia22.Homa Bay3.2527.48923.33532.17459,844Kaunti ya Homa Bay23.Kilifi2.662n.b.14.14530.394122,899Kaunti ya Kilifi24.Mumias697n.b.23.66836.158116,358Kaunti ya Kakamega25.Naivasha6.92011.49134.51932.222181,966Kaunti ya Nakuru26.Maragua1.2306.98030.93127.38427,384Kaunti ya Murang'a27.Mandera94613.12622.69930.43387,692Kaunti ya Mandera28.Embu3.92815.98626.52531.50041,092Kaunti ya Embu29.Nanyuki11.62418.98624.07031.57749,233Kaunti ya Laikipia30.Narok2.608n.b.11.62924.09167,505Kaunti ya Narok31.Ngong1.583n.b.8.77520.701107,188Kaunti ya Kajiado32.Isiolo8.20111.33116.82428.85446,128Kaunti ya Isiolo33.Nyahururu7.60211.27714.82924.75136,450Kaunti ya Laikipia34.Rongain.b.n.b.17.28825.00020,878Kaunti ya Nakuru
Viungo vya nje



Kenya
Paramount Pictures

Question: TV ya NBC inamilikiwa na nani?


Paramount Pictures ni kampuni ya utayarishaji na usambazaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Kampuni ipo 5555 Melrose Avenue huko mjini Hollywood, California. Ilianzishwa mnamo mwaka wa 1912 na kwa sasa inamilikiwa na shirikisho la vyombo vya habari Viacom. Hii ni kampuni kongwe ya studio ya filamu ya Kimarekani ambayo hadi sasa bado inafanya kazi; na pia ni ya mwisho katika orodha ya mastudio makubwa ya filamu yenye makao yake huko mjini Hollywood, Los Angeles. Paramount husimama kama moja kati ya mastudio ya filamu yenye-kupata-mapato mengi ya mauzo ya filamu.[1]
Tanbihi
l
Bibliografia
Berg, A. Scott. Goldwyn. New York: Alfred A. Knopf, 1989.
DeMille, Cecil B. Autobiography. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1959.
Eames, John Douglas, with additional text by Robert Abele. The Paramount Story: The Complete History of the Studio and Its Films. New York: Simon & Schuster, 2002.
Evans, Robert. The Kid Stays in the Picture. New York: Hyperion Press, 1994.
Gabler, Neal. An Empire of Their Own: How the Jews Invented Hollywood. New York: Crown Publishers, 1988.
Lasky, Jesse L. with Don Weldon, I Blow My Own Horn. Garden City NY: Doubleday, 1957.
Mordden, Ethan. The Hollywood Studios. New York: Alfred A. Knopf, 1988.
Schatz, Thomas. The Genius of the System. New York: Pantheon, 1988.
Sklar, Robert. Movie-Made America. New York: Vintage, 1989.
Zukor, Adolph, with Dale Kramer. The Public Is Never Wrong: The Autobiography of Adolph Zukor. New York: G.P. Putnam's Sons, 1953.
Viungo vya Nje


 at The Big Cartoon DataBase



*
Jamii:Kampuni tanzu za Viacom
Jamii:Kampuni za utayarishaji wa filamu za Marekani
Chuchu Hans

Question: Je,Vincent Kigosi alizaliwa lini?


Chuchu Hans ni mwigizaji wa filamu wa Tanzania.
Asili yake ni Tanga. Aliishia kidato cha sita, kisha akasoma kozi mbalimbali ikiwemo hotel management. Ana kaka yake, Daniel, maarufu kama TB Joshua Junior, anayeishi Marekani.[1].
Mahusiano
Ana mahusiano na mwigizaji wa filamu aitwaye "Vicent Kigosi" ambaye anafahamika kama Ray; wamefanikiwa kupata mtoto mmoja wa kiume anayefahamika kwa jina la jaden. Pia alikwishawahi kuzaa mtoto mwingine na mume wake wa zamani[2].
Filmografia
Hizi ni baadhi ya filamu ambazo ameshawahi kuigiza:
Masaibu ya Boda Boda | Lolita | The Return of the Kidnapper | Tabia | Tikisa | Safari | Mogana | Dangerous Deal | Mimba | Lose Control | Hit Back | The Long Story | The Glory of Ramadhan | Chaguo Langu | Sangoma | American Visa | 20 Million | Inplant from Hell | Candle in the Wind | Pete ya Ajabu | Hania | The Wrong Site | April Fools | Round | Roho Sita Revelation | Roho Sita | Super Model |
[3]
Marejeo


Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania (4)
Jawaharlal Nehru

Question: Je, Jawaharlal Nehru alizaliwa mwaka upi?


Jawaharlal Nehru (14 Novemba 1889 - 27 Mei 1964) alikuwa waziri mkuu na kiongozi wa kwanza wa kisasa wa Uhindi. Alitawala miaka 17 tangu uhuru wa 1947 hadi 1964.
Maisha ya binafsi
Alizaliwa mjini Allahabad (jimbo la Uttar Pradesh) katika familia ya Brahmin kutoka Kashmir. Babake wakili Motilal Nehru alikuwa kati ya viongozi wa kwanza wa chama cha Indian National Congress. Kijana Jawaharlal alipewa elimu kufuatana na mtindo wa magharibi na shule ya sekondari alisoma Uingereza. Akaendelea kusoma biolojia kwenye chuo kikuu cha Cambridge halafu sheria huko London. 
Baada ya kurudi Uhindini alimwoa Kamala Kaul aliyemzaa mtoto wake wa pekee Indira Priyadarshini. Indira alimfuata baadaye kuwa waziri mkuu wa Uhindi na baada yake mjukuu wake Nehru Rajiv Gandhi. Katika miaka ya mwisho ya utawala wa Kiingereza Nehru alikuwa na mapenzi na Edwina Mountbatten mke wa mfalme mdogo Louis Mountbatten.
Kazi na siasa
Baada ya kumaliza masomo yake huko London alikubaliwa kuwa wakili na 1917 alirudi Uhindi alipokuwa karani yake Mahatma Gandhi. 
Kwa njia hii Motilal Nehru na Gandhi walijuana na Ghandi alijiunga na chama cha Congress.
1922 alikamatwa mara ya kwanza na serikali ya kikoloni ya Kiingereza na katia miaka iliyofuata alirudi gerezani mara nyingi. Tangu 1929 alikuwa kiongozi wa Congress pamoja na Gandhi na mwenyekiti wake kuanzia 1930. 
Katika serikali ya muda iliyoandaa uhuru alihudumia kama makamu wa raisi. Siku ya 15 Agosti 1947 ilileta uhuru Nehru akawa waziri mkuu na kiongozi wa kisiasa wa Uhindi wote na muda huohuo waziri wa mambo ya nje. Nehru alishindwa kuzuia ugawaji wa Uhindi ulioleta nchi mbili za pekee za Uhindi na Pakistan.
Waziri Mkuu
Nehru alirudishwa 1952 katika uchaguzi huru wa kwanza wa nchi hii. Alirudishwa mara mbili 1957 na 1962 akafa akiwa kazini.
Nehru alijeng uhusiano mwema na koloni nyingi za awali zilizopata uhuru katika miaka ya 1950 na 1960. Katika mazingira ya vita baridi alianzisha harakati ya kutofungamana na Marekani au Umoja wa Kisoyeti na kukusanya mataifa mapya mengi katika ushirikiano huu.
Ndani ya Uhindi aliunda uchumi mwenye tabia za kijamii kwa sekta ya viwandani. Alimaliza mabaki ya utawala wa kikabaila wa maraja na utawala wa kikoloni katika maeneo madogo ya Goa na Pondicherry yaliyokuwa yamebaki chini ya Ureno na Ufaransa. 
Mwisho wa utawala wake aliona vita ya China na Uhindi iliyomlazimisha kutumia silaha alizochukia.



Jamii:Wanasiasa wa Uhindi
James Whistler

Question: James Whistler alizaliwa wapi?


James Whistler (au Cole Pfeiffer, ni jina la kujifikiria ili kujiwekea utambulisho wa bandia ambao aliutumia katika mwonekano wa S04E03. "Pfeifer" ina maana ya "Whistler" kwa Kijerumani) ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na  Chris Vance. Uhusika ulitambulishwa ukiwa kama mmoja kati ya wahusika wakuu ni baada ya kufikia msimu wa tatu wa mfululizo huu. 
James Whistler ni kachero wa jumuia moja kubwa ijulikanayo kama "The Company", ambaye baadaye aliswekwa lumande mjini Panama katika moja ijulikanayo kama SONA kwa kosa la kumwua mtoto wa Meya wa Panama wakati wa mapigano yao binafsi wakiwa katika baa. Huyu ndiye anayeonekana kuwa anajua suala zima la Scylla. 
Na yeye ndiye alianzisha mtiti wa kutaka kuingusha The Company, akiwa pamoja kabisa na Alexander Mahone kwa msaada mkubwa wa Michael Scofield. Kwa bahati mbaya wakiwa wako uchochoroni wakizungumzia suala zima la Scylla, ghafula James akatandikwa risasi ya kichogoni na kachero mpya wa The Company na kusabisha umauti kwa James Whistler. Huyu pia alikuwa na mahusina na mwanamke wa Kipanama Bi. Sofia Lugo, vilevile Gretchen Morgan. 
Viungo vya nje


Jamii:Wahusika wa Prison Break
en:List of Prison Break characters#James_Whistler
Okapi

Question: Je,Punda milia iko katika spishi moja na punda wa kawaida?


Kutoka Wikipedia, ensaiklopidia huru
Okapi (Okapia johnstoni) ni mamalia wa familia ya twiga. Umbo lake hufanana na farasi ina michoro miguuni kama punda milia lakini haina uhusiano naye ni aina ya twiga.  
Okapi ni mnyama aliyejulikana na wenyeji wa maeneo yao tu hadi mwaka 1901. Hapo zamani ilikuwa inaaminika kuwa mnyama huyu hupatikana tu katika misitu ya Ituri lakini mwaka 2006 zilipatikana dalili zilizoonyesha kwamba mnyama huyu yuko pia kwenye misitu ya hifadhi ya kitaifa ya Kongo ya Virunga. Kwenye misitu ya Ituri kuna hifadhi ya okapi yenye eneo la 14,000 km². 
Shingo yake ni fupi kuliko twiga lakini ina ulimi mrefu sana wa kujipatia majani unaomwezesha kusafisha masikio yake yeye mwenyewe. Dume ina pembe mbili fupi kichwani.
Ukubwa wa okapi ni hadi mita 2.5 kichwani na hadi mita 2 mabegani. Anafikia uzito kati ya kg 200 hadi 250. Anakula majani ya miti pamoja na manyasi, matunda na nyoga.

Viungo vya nje
en: 
Picha

Okapi kwenye bustani ya wanyama ya Bristol (Uingereza)
Okapi wawili
Okapi wa dume akionyesha ulimi kwenye bustani ya wanyama ya Bristol (Uingereza) 



Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Jamii:Wanyamapori
Jamii:Spishi zilizo hatarini ya kwisha
Amos Biwott

Question: Amos Biwott alizaliwa mwaka upi?


Historia
Amos Biwott (alizaliwa 8 Septemba 1947 katika Wilaya ya Nandi) ni mwanariadha  wa zamani wa Kenya. Yeye alikuwa mshindi wa mbio ya 3000m ya urukaji viunzi katika Olimpiki ya 1968.
Alizaliwa katika eneo la Nandi, Kenya. Amos Biwott alikuwa wa kwanza katika orodha refu ya wanariadha wa Kenya waliomfuata na kushiriki katika mbio ya 3000m ya urukaji viunzi. Tangu kushinda mbio hiyo ,kwa njia ya kiajabu, katika michezo ya Olimpiki ya Mexico City, Biwott alifungulia Waafrika wengine njia katika kushinda mbio za masafa marefu.
Biwott hakuwa amekimbia mbio nyingi za urukaji viunzi kabla ya kushiriki katika michezo ya Olimpiki hiyo, alikuwa amekimbia mbio tatu tu. Hivyo basi, mtindo wake haukuwa bora na wa kawaida hasa katika kuruka viunzi. Alitumia njia ya iliyochekesha sana. Alikuwa mtu wa kwanza kuwa na ujasiri wa kuruka kikwazo chote bila kukikanyaga, mbinu hii ilihitaji kuruka kwa nguvu kwelikweli. Alipotumia mbinu hiyo ya kuruka hivyo, alipunguza muda wa kuruka viunzi (uliokuwa sekunde 1.1) kwa nusu ukawa sekunde 0.55. Yeye ndiye alikuwa mwanariadha pekee kumaliza mbio hiyo na miguu kavu bila maji hata kidogo katika mbio ya uhitimu na hata katika fainali. Alishinda mbio ya fainali akiwa mbele ya mwanariadha mwenzake kutoka Kenya , Benjamin Kogo. Alimshindia muda wa sekunde 0.6.
Baada ya kushinda mbio hizi, Biwott alianza kufeli katika mbio zake. Alichukua nafasi ya tatu katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 1970 , akawa nambari sita katika Olimpiki ya 1972 na akamaliza mbio yake ya mwisho akiwa nafasi ya nane katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 1974.
Baada ya kufeli katika riadha, Biwott alifanya kazi katika Idara ya Kenya Prisons mpaka alipotoka huko katika mwaka wa 1978 aliposhtakiwa kwa wizi. Baadaye, akawa bawabu wa uwanja wa mazoezi.
Alimwoa Cherono Maiyo, aliyeshiriki katika Michezo ya Olimpiki ya 1972 akawa mmojawapo wa wanawake wa Kenya wa kwanza kushiriki katika Michezo ya Olimpiki. Walifunga ndoa katika mwaka wa 1973 na wana watoto watano.
Viungo vya nje



Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki wa Kenya
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 1968
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 1972
Kimondo cha Mbozi

Question: Je, kimondo kina ukubwa kiasi gani?


Coordinates: 
Kimondo cha Mbozi[1] ni kimondo ambacho kimeanguka kutoka angani karibu na mji wa Vwawa. Kinakadiriwa kuwa na uzito wa tkriban tani 16, kilianguka katika kilima cha Mlenje, wilayani Mbozi katika mkoa wa Songwe, Tanzania. 
Kipo kati ya vimondo vizito 10 vinavyojulikana duniani. Kina urefu wa mita 3.3, upana wa mita 1.63 na kimo cha mita 1.22.
Kina maumbile maalum tofauti na vimondo vingine vinavyopatikana ulimwenguni kwa kuwa hiki ni hasa cha chuma. Chuma ni 90.45%, nikeli 8,69%, sulfuri 0,01% na fosfori 0,11% ya masi yake. Ndani yake vipande vidogo vya silikati vinapatikana.[2]
Wenyeji wa eneo walijua kimondo hiki tangu muda mrefu; kilielezwa kisayansi mara ya kwanza mwaka 1930 na wakati ule hapakuwa na dalili za kasoko; kwa hiyo inawezekana ya kwamba ama kilifika kwenye uso wa Dunia kwa pembe butu sana na kuvingirika hadi kukaa au muda wa kugonga uso wa dunia ni mrefu sana hadi dalili zote za kasoko asilia zilipotea tayari kutokana na mmomonyoko. 
Viungo vya Nje

(de) 

Jamii:Wilaya ya Mbozi
Jamii:Kiolwa cha angani
Fid Q

Question: Ben Pol ana mke?


Farid Kubanda (amezaliwa tarehe 13 Agosti 1982, katika hospitali ya Bugando iliyopo jijini Mwanza) ni msanii wa hip hop na Bongo Flava kutoka nchini Tanzania. 
Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Fid Q.
Historia

Shughuli za awali (kwa ufupi)
Fid Q alianza shughuli za muziki mnamo miaka ya 1990.  Fid Q alitoa kibao chake cha kwanza mwaka 2000 kiitwacho 'Huyu na Yule' ambacho hicho aliimba na msanii Mr Paul. Kibao hiki kilimpa heshima kubwa, kibao hicho kilirekodiwa katika studio za MJ records chini ya usimamizi wake Master Jay mwenyewe.
Kibao chake cha pili kutoka kiliitwa 'Binti Malkia' ambacho alimshirikisha Noorelly. Ilivyofika mnamo mwaka wa 2004 Fid Q alivunja ukimya wake kwa kibao chake mahili kilichokwenda kwa jina la "Fid Q.com", na kibao hicho alikifanya katika studi ya Baucha Records  baada ya kuhama kwa MJ.
Kibao hicho kiliirudisha ile hiphop ya Tanzania katika ramani yake halisi na inasemekana hivyo kwasababu kipindi hicho ni kile ambacho wasaanii wengi wa muziki wa kufokafoka walikuwa wamejiingiza katika masuala ya uimbaji kwasababu kulikuwa na uvumi wa kwamba hip hop haikubaliki kwa watu wa Tanzania.
Fid anatajwa kuwa Ni miongoni mwa wasanii walioleta heshima ya hip hop Tanzania na Afrika mashariki na kibao chake kinachojulikana kama Mwanzamwanza kilifanya vizuri ambapo ndani yake kuna uandishi wa kipekee ambao umeenda tofaut na ule uliokuwa umezoeleka(masimulizi/mipasho)
Mara kadhaa amekuwa akitajwa kama mwanahip hop bora wa muda wote Tanzania na Afrika mashariki (na Felix Nyaumbu).
Ilipofika 26 Januari ya mwaka 2008, Fid Q alipakua kibao kiitwacho "Ni Hayo Tu" alichomshirikisha Prof. J na Langa. Kibao hicho kilibahatika kujinyakulia Tuzo ya Kili kikiwa kama kibao bora cha muziki wa hip hop kwa mwaka wa 2007-2008.
Fid Q ana albamu mbili kwenye soko la muziki. Albamu ya kwanza inaitwa inayoitwa "Vina Mwanzo Kati na Mwisho".[1] Mwishoni mwa mwaka 2009 alitoa albamu ya pili "PROPAGANDA", ambayo imepokelewa vizuri sana Tanzania na nchi nyingine za Afrika Mashariki. Mashabiki wa Hip Hop wanaichukulia PROPAGANDA kama ni albamu bora kabisa, yaani 'classic'.  Hivi karibuni anategemea kutoa albamu yake ya tatu itakayokwenda kwa jina la "KitaaOLOJIA".
Marejeo

Viungo vya nje



Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Hip Hop ya Bongo
Jamii:Watu walio hai
Artvin

Question: Msikiti mkubwa nchini Kenya upo eneo gani?


Artvin ni mji uliopo kaskazini-mashariki mwa nchi ya Uturuki, ambao pia upo katika Mto Çoruh karibu kabisa na mpaka wa nchi ya Georgia. Huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Artvin.
Jiografia
Artvin ya leo
Kama jinsi iliyo miji mingi ya Uturuki tangu miaka ya 1970 Artvin ukikuwa ukionekana kutodhibitiwa mfumo wa ujenzi mzuri na majengo na ofisi za serikali zipo mbaya kabisa kiasi kwamba imeondoa vivutio vyote vya kihistoria katika mji huo. Pia inaaminika kwamba mji wa Artvin kamwe hautokuwa mji mkubwa, utabaki kuwa kamji ka mkoa tu.
Kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kulikuwa na Warmenia wengi tu waishio mjini Artvin, leo hii idadi kubwa ya wakazi wa Artvin imekuwa mchanganyiko, wakiwemo Waturuki, Wageorgia, Walaz na Wahamsheni.
2000 23.157
1997 20.073
1990 20.306
1985 18.720
Sehemu za vivutio
Artvin au Livana (Livane) ngome kubwa, ilijengwa mnamo 937
Kuna majengo kadhaa ya Dola la Osmani na nyumba za umma zikiwemo na:
Msikiti wa Salih Bey, ulijengwa mnamo 1792
Chem chem ya Çelebi Efendi, imejengwa mnamo mnamo 1783.
Na juu ya mizunguko ya mji mzima unatoa sehemu nyingi za kuapalamia juu ya milima.
Viungo vya nje


 (in Turkish)
 (in Turkish)

Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Mkoa wa Artvin
Msitu wa Mau

Question: Je,msitu Mau ina ukubwa wa kiasi gani?

Msitu wa Mau  ni misitu tata katika Bonde la Ufanchini Kenya. Ni msitu asili wa milimani ulio mkubwa zaidi katika Afrika Mashariki. Msitu tata wa Mau una eneo wa hektari 273300 [0]
Maeneo ya misitu yana baadhi ya viwango vya juu kabisa ya mvua nchini Kenya [1] Misitu ya Mau ni eneo kubwa ya vyanzo vya maji nchini Kenya [2] Mito kadhaa huanza kutoka misitu hii, ikiwemo mto wa Ewaso Ng'iro (kusini), mto Sondu, Mto Mara na Mto Njoro. Mito hizi hulisha Ziwa Victoria, Ziwa Nakuru na Ziwa Natron [1]  Miteremko ya mashariki ya bonde la Mau imejazwa msitu wa Mau [1]
mazingira
Miti asilia katika msitu wa mau ni pamoja na Pouteria adolfi-friedericii, Strombosia scheffleri  na Polyscias kikuyuensis. Olea capensis, Prunus africana, gummifera na Albizia Podocarpus latifolius pia hupatikana huko [1]
Ndege wanaopatikana katika eneo hilo ni pamoja na Hartlaub's Turaco (Tauraco hartlaubi), Hunter's Cisticola (Cisticola hunteri)  na Jackson's Francolin (Francolinus jacksoni) [1]
Uharibifu
Katika miaka ya jadi misitu hii ilikuwa ikikaliwa na jamii ya  Ogiek ,ambao maisha yao ya kuwinda na kukusanya ni endelevu [1] Hata hivyo, kutokana na watu kutoka makabila mengine kuhamia msitu huo, sehemu ya eneo la msitu imekatwa kwa ajili ya makazi. [8]
Katika mwaka wa 2008, uzinduzi wa mradi wa nguvu za umeme ya Sondu-Miriu Hydro uliahirishwa kutokana na kiwango cha chini cha maji, ambao ulisemekana ulitokana na uharibifu katika msitu wa Mau [9]
Uhamisho kutoka msitu wa Mau
Katika msimu wa joto wa 2008 kulikuwa na mvutano wa kisiasa kuhusu swala la makazi ya watu, ambayo yalikuwa yametengwa katika uongozi wa KANU katika miaka ya 80 na 90. Baadhi ya walowezi ni wanasiasa mashuhuri, kama Franklin Bett na Zakayo Cheruiyot. Katika mwaka wa 2004 Paul Ndung'u alitoa "Ndungu Report", ambayo ilitaja kugawa ardhi hizi, kuwa haramu na ilipendekeza ugawavi huu utupiliwe mbali.[2] Baadhi ya uhamisho ulitekelezwa kati ya mwaka wa 2004 na 2006, bila ya mfuko wa makazi  [3]
Mnamo 15 Julai 2008, Waziri Mkuu Raila Odinga alitoa amri kwamba uhamisho utekelezwe kabla ya mwezi wa  Oktoba 2008, ili kulinda misitu kutokana na uharibifu [4] Amri hii imepingwa na baadhi ya wanasiasa wa eneo la Bonde la Ufa, wakiongozwa na Isaac Ruto. Baadhi ya wanasiasa, wakiongozwa na waziri wa kilimo William Ruto, walipendekeza kwamba iwapo uhamisho utatekelezwa, serikali inapaswa kuwatengea ardhi wanaohamishwa mahali pengine [2]
Uhamisho ulianza Novemba 2009. Pia baadhi ya watu mashuhuri wanaelekea kupoteza ardhi yao, wakiwemo pamoja na familia ya rais wa zamani Daniel arap Moi [5]
Marejeo

Viungo vya nje
 (MACOFA)

Jamii:Misitu ya Kenya
Adıyaman

Question: Je,mji wa Adıyaman ina idadi ya watu wangapi?


Adıyaman (Kizazaki: Semsur) (Perre ya kale au Pordonnium) ni mji uliopo kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki, na pia ni mji mkuu wa Mkoa wa Adıyaman. Ni mmoja kati ya miji inayokuwa haraka zaidi katika nchi ya Uturuki. Idadi ya wakazi wa huko inaanzia 100,045 (1990) hadi 178,538 (2000) (kwa mjibu wa sensa zao).
Jina
Mwanzoni mji ulikuwa na jina la Kiarabu 'Hisnimansur' likiwa kama jina rasmi la mji hadi kufikia mwaka 1926, lakini jina hili likawa gumu kwa watu wa Uturuki kulitamka, na badala yake wakawa wanalifupisha na kuliita 'adi yaman' ikawa na maana ya 'jina gumu' au '(eneo) la jina gumu katika Uturuki. Mnamo 1926, jina hili likawa ndiyo jina kamili la mji huu.
Historia
Adıyaman ya leo
Marejeo
Richard Talbert, Barrington Atlas of the Greek and Roman World, (ISBN 0-691-03169-X), p.67.



Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Miji ya Ugiriki ya Kale katika Uturuki
Jamii:Maeneo ya Roma ya Kale katika Uturuki
Hiros

Question: Nani mmiliki wa kituo cha televisheni cha NBC?


"Hiros" ni sehemu ya tano ya msimu wa kwanza wa mfululizo wa igizo la ubunifu wa kisayansi linalorushwa hewani na kituo cha televisheni cha NBC, Heroes.
Hadithi (kwa ufupi)
Claire
Claire na Brody wameponyeka kwenye ajali yao na wanaonekana hospitalini. Claire mwishowe kaamua kumweleza baba yake kwamba Brody alijaribu kumbaka, lakini akamtaka amwahidi hatouambia uongozi. Japokuwa Mr. Bennet ameahidi hatomwambia mtu yeyote, baadaye anaonekana kutembelea chumba cha Brod wakiwa na mtu asiyejulikana. Brody anatishia kumshtaki baba wa Claire, lakini Mr. Bennet anamweleza Brody aliyedhoofika kwamba atampa nafasi zaidi ya kujirekebisha na tabia zake za kishenzi. Ingawa Brody amekataa, yule mtu asiyejulikana ameweza kufuta kumbukumbu zote za Brody. Baadaye, Claire kamtembelea Brody, na kugundua kwamba hamjui hata yeye ni nani, tena hajui hata jina lake.
Matt
Janice Parkman ana hofu juu ya mumewe aliyepotea, lakini hofu imegueka kuwa jazba pindi alipomgundua anamka kwenye kochi lao. Wakati Matt anaamka kwenye kochi lake, anakumbuka kama alikuwa akifanyakazi na FBI, lakini hakumbuki wapi alipokuwa kwa takriban siku mbili zilizopita. Akisoma fikra za mkewe, Matt alishangzwa kugundua kwamba ni kiasi gani Janice bado ana hofu na kumjali, japokuwa hawana mazungumzo mazuri kabisa. Matt, anasoma fikra za mke wake, ameweza kujua matanio yake na mawazo juu ya ndoto za kweli za mahusiano yao. Akaanza kutenda kwa mujibu wa matakwa yake - basi japo hata moja katika hayo, kama vile kwenda kumnunulia kahawa na ice cream anazozipenda. Matt akatoka kuchukua ice cream. Pindi alipofika dukani, Matt akagundua kuna mwizi anapanga kupora vitu kwa kutumia silaha. Matt ameweza kumshawishi mwizi yule aache suala lile, lakini wateja kwenye duka lile wakamfikiria yeye kama mwizi na akazongwa na mafikra rundo yanatoka kwa wateja wale Matt. Ameishia kwa kuondoka zake tu pale.
Viungo vya Nje
 on IMDb
 Director's blog on the filming of this episode.


Jamii:Sehemu za Heroes
Jamii:Sehemu za televisheni
Jomo Kenyatta

Question: Je,Jomo Kenyatta alikuwa na watoto wangapi?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Kuna nchi ngapi katika madola ya Marekani?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Radi (elementi)

Question: Elementi iligunduliwa nchini gani?

Kwa mwangaza mkali unaoonekana wakati wa ngurumo tazama radi


Radi (kilatini "radius") ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Ra. Namba atomia ni 88 na uzani atomia ni 226.0254. Jina limechaguliwa kutokana na tabia yake ya ununurifu, kilatini "radius" yamaanisha "mwale" au "mwonzi". Kikemia radi ni metali ya udongo alikalini yenye rangi nyeupe. Lakini inaoksidisha haraka kushika rangi nyeusi. 
Radi ni haba sana hutokea kama sehemu ya mchanganyiko wa madini kadhaa pamoja na urani. Hutokea hasa kama isotopi ya 226Ra yenye nusumaisha ya miaka 1,602 ikibadilika kuwa gesi ya radoni.
Historia ya radi
Radi ilitambuliwa mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre. Baadaye ilitumiwa kwa ajili ya saa ziliyotakiwa kuonekana usiku kwa sababu radi inang'aa gizani kutokana unururifu wake. Ilitumiwa pia kama dawa hadi ilipoonekana mnamo 1930 ya kwamba inasababisha magonjwa ya kansa. 
Viungo vya Nje

Jamii:Elementi
Jamii:Metali za udongo alikalini
Jamii:Dutu nururifu