khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Ng'ombe

Question: Kulungu pembe-nne ana zaa baada ya muda gani?


Kwa kundinyota inayoweza kuitwa Ng'ombe angalia hapa Tauri (kundinyota)
Ng'ombe (zamani pia bakari) ni wanyama wakubwa wanaokula nyasi. Ni wanyama wanaofugwa kwa wingi sana kwa ajili ya nyama, maziwa, ngozi au pia kwa kuvuta plau au gari la kukokotwa. 
Kibiolojia ni wanyama wa jenasi Bos. “Ng'ombe-kaya” ni aina zifugwazo za “ng'ombe-mwitu” (Bos primigenius). 
Kwa asili kuna aina mbili za ng'ombe-kaya: ng'ombe wa Ulaya na ng'ombe wa Uhindi ambazo ni nususpishi za B. primigenius (B. p. taurus na B. p. indicus mtawalia, ingawa mara nyingi nususpishi hizo zinaainishwa kama spishi za B. taurus na B. indicus). Zinatoka kwa nususpishi za zamani B. p. primigenius na B. p. namadicus. 
Siku hizi ni vigumu kufahamu nususpishi za ng'ombe, kwa sababu takriban aina zote za ng'ombe ni chotara sasa. 
Ng'ombe hula nyasi na hutembea kwa kwato. Ng'ombe waliofugwa na binadamu walitokana na ng'ombe-mwitu ili kujipatia nyama na maziwa. Katika nchi nyingi hutumiwa pia kama mnyama wa mizigo anayevuta plau au magari.
Wataalamu huamini ya kwamba aina zote za ng'ombe zina asili katika Mashariki ya Kati mnamo milenia ya 9 KK ambako watu waliwahi kuwafuga na kutoka hapa ufugaji ng'ombe ulisambaa kote duniani.
Ng'ombe wanapatikana kote duniani na kuna aina kwa kila namna ya hali ya hewa. Wengine huishi katika milima baridi ya Uskoti na Skandinavia, wengine katika joto la Afrika au Australia. 
Wanacheua chakula chao na huwa na tumbo lenye vyumba vinne. Baada ya kula nyasi mara ya kwanza wanairudisha kutoka chumba cha kwanza cha tumbo na kuitafuna tena. Kwa njia hii wanapata lishe nyingi kutoka nyasi.
Nususpishi
Bos primigenius, Ng'ombe
†Bos p. africanus, Ng'ombe-mwitu wa Afrika – imekwisha sasa
Bos p. indicus, Ng'ombe wa Uhindi (Zebu)
†Bos p. namadicus, Ng'ombe-mwitu wa Uhindi – imekwisha sasa
†Bos p. primigenius, Ng'ombe-mwitu – imekwisha sasa
Bos p. taurus, Ng'ombe wa Ulaya (Cattle)
Picha

Ng'ombe-mwitu
Ng'ombe wa Ulaya
Ng'ombe wa Uhindi au zebu.
Ng'ombe ya Ankole - Watutsi "Kibinda" 
Ng'ombe wa Watutsi."Gaju"
Ndama aliyezaliwa sasa hivi
Ndama anapata maziwa kutoka kwa mama
Mashine ya kukamulia maziwa
Chotara wa Brahman
Friesian-Holstein ni ng'ombe wa maziwa mengi sana
Mchezo wa ng'ombe hupendwa sana katika nchi zenye utamaduni wa Kihispania

Viungo vya Nje

 - Oklahoma State University
 - Sekta ya Mifugo Tanzania





Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano

Question: Je, Vatikano ina ukubwa gani?



Mtaguso wa kwanza wa Vatikano, unatazamwa na Kanisa Katoliki kama Mtaguso Mkuu wa ishirini katika historia yake.
Uliitishwa rasmi na Papa Pius IX (1846-1878) mnamo 29 Juni 1867 na vikao vyake viliendelea katika Basilika la Mt. Petro huko Vatikano mjini Roma kuanzia tarehe 8 Desemba 1869 hadi vilipokatika mnamo 1870 kutokana na jeshi la Italia kuteka Roma tarehe 20 Septemba.
Walishiriki maaskofu na mapadri 774 (kati ya 1050 wenye haki ya kuhudhuria), ambao kwa mara ya kwanza walitokea mabara yote. Pia ilikuwa mara ya kwanza ya kutokuwepo wawakilishi wa serikali. Kumbe wajumbe wa Waorthodoksi na wa Waprotestanti walialikwa pia, lakini hawakufika.
Tarehe 24 Aprili 1870, baada ya majadiliano mengi, ilipitishwa hati "Dei Filius" juu ya Mungu, ufunuo, imani, na uhusiano kati ya imani na akili.
Ingawa lengo halikuwa hilo, tokeo kuu la kazi ya mtaguso huo ni tangazo la dogma ya Papa kuwa na karama ya kutokosea katika mafundisho ya imani na maadili anayoyatoa ili yadumu moja kwa moja pale anapotimiza masharti fulani (kwa kifupi: akisema "ex cathedra", yaani "kutoka ukulu). 
Dogma hiyo iliimarisha mamlaka ya Papa na umoja wa Kanisa dhidi ya maelekeo ya kitaifa ambayo yalitawala karne zilizotangulia yakisababisha matatizo mengi.
Viungo vya nje
Kiingereza.
 *

Jamii:Vatikani
Jamii:Mitaguso
Jamii:Papa
Jamii:Kanisa Katoliki
Jamii:Roma
Jamii:Historia ya Kanisa
Jamii:Historia ya Ulaya
Paa

Question: Mabati ya kwanza ilitengenezwa nchi gani?

Kwa maana mengine ya neno hili tazama Paa (maana)


Paa ni eneo la juu la nyumba ambalo linatumika kuziba eneo la ndani lisionekane kutoka juu na pia kuzuia jua na mvua, theluji na jua visiingie ndani.
Kuna aina nyingi za paa na hizi zinategemea mazingira ya nyumba hasa hali ya hewa na pia teknolojia inayopatikana. 
Paa kufuatana na mazingira
Katika mazingira penye mvua nyingi kidesturi paa inahitaji mtelemko ili maji yasikae na kuingia ndani. Kama mazingira yana upepo mkali si vizuri kuwa na mtelemko mno maana watu waliweka mawe juu ya paa kwa kusudi la kuimarisha paa dhidi ya upepo mkubwa.
Lakini katika mazingira kavu pasipo na mvua nyingi watu hupendelea paa ambalo ni tambarare. Paa tambarare inaruhusu kuitumia kama eneo la nje. Hasa katika nchi za joto watu hupenda kulala juu ya paa wakati wa usiku kama joto ni kubwa mno ndani ya nyumba. Ni pia mahali ambako vyakula kama matunda vinaweza kukaushwa katika jua ilhali yako mbali na wanyama au wezi wanaotembea chini. Hata hivyo kwa kawaida taa tambarare huwa na mtelemko kidogo ili maji ya mvua kama inatokea inatelemka kirahisi zaidi.
Teknolojia ya kisasa inaruhusu kuwa na taa tambarare hata katika mazingira penye mvua nyingi. Hapa paa hujengwa kwa saruji iliyoimarishwa kwa feleji pamoja na kemikali zinazozuia maji na kuziba paa kabisa. Faida yake ni ya kwamba ghorofa ya juu moja kwa moja chini ya paa la nje ina nafasi kubwa inaweza kutumiwa.
Sehemu za paa
Paa huwa na sehemu mbili ambazo ni maunzi yake ya ndani halafu ganda la nje.
Maunzi ya ndani ya paa kwa kawaida hulala juu ya kuta za nyumba. Yanatengenezwa kwa kutumia bao, na tangu karne ya 19 pia kwa kutumia vyuma au feleji.
Kuna njia nyingi za kupata ganda la nje. Katika sehemu nyingi za dunia watu walitumia manyasi yanayofungwa pamoja. Kama hayatengenzwi vizuri sana kwa kutumia manyasi za pekee paa la aina hii inavuja kirahisi inahitaji matengenezo ya mara kwa mara. Lakini penye manyasi yenye umbo la mrija kama gugumua kuna paa imara sana; zinaendelea kutumiwa hata katika nchi za kaskazini kama Denmark, Ujerumani au Uingereza. 
Lakini kwa jumla watu wanpendelea kuwa na ganda la nje ya paa isiyoweza kuvuja. Mabati ni njia rahisi ya kufunika paa tena nyepesi; kazi ya kufunika inaenda haraka na ganda hili si nzito kwa hiyo gharama za maunzi ya ndani si kubwa. Paa la mabati ina hasara ya kwamba mabati yanashika kutu na kuharibika baada ya miaka kadhaa; pia hakuna kinga dhidi ya joto au baridi. 
Vigae ni njia bora ya kufunika paa; vigae ni kama matofali vinatengenzwa kwa kutumia udongo wa ufinyanzi unaopikwa katika tanuri. Kama vimetengenezwa vizuri vinaweza kudumu karibu dekadi nyingi karibu karne. Pia vina kinga dhidi ya baridi na joto kushinda bati.
Kutegemeana na mazingira kuna pia mbinu tofauti; mlimani penye mawe ya kufaa kuna uwezekano kutumia pia bapa za mawe. hii inahitaji lakini ubao nyingi kwa ajili ya maunzi ya chini kwa sababu bapa za jiwe ni nzito sana.


Outer layer
Nyumba ya Kamerun - paa la majani ya ndizi 
Japan, paa la majani ya mpunga
Uingereza, bapa za jiwe.
Hungaria, vigae
Namibia, mabati
Denmark, majani ya guguma

Jamii:Ujenzi
Neil Armstrong

Question: Binadamu wa kwanza kusafiri kwenye Sayari nyingine anaitwa nani?


Neil Armstrong (5 Agosti 1930 — 25 Agosti 2012) alikuwa rubani mwanaanga wa Marekani aliyeshuka mwezini mwaka 1969, wa kwanza kabisa kati ya wanadamu wote.
Mwanaanga
Alizaliwa katika familia ya wakulima kwenye jimbo la Ohio tarehe 5 Agosti 1930. 
Baada ya kumaliza shule alijiunga na jeshi ambako alipata mafunzo ya uhandisi na kuwa rubani. Mwaka 1952 alishiriki katika vita vya Korea.
Rubani wa majaribio
Mnamo mwaka 1955 aliajiriwa na taasisi kitangulizi ya NASA kama rubani wa majaribio kwa aina mpya za ndege. 
Mnamo mwaka 1958 alikuwa mmojawapo katika kundi la marubani waliotayarishwa kupelekwa kwenye anga ya nje.
Mwanaanga
Baada ya kuundwa kwa NASA aliingia katika kundi la wanaanga. Safari yake ya kwanza ilikuwa 16 Machi 1966 kama mwanaanga kiongozi wa Gemini 8. Kilele cha safari hii ilikuwa kukutana kwa Gemini 8 na satelaiti nyingine na kuunganisha vyombo vyote viwili kwa muda wa masaa kadhaa.

Safari ya kwenda mwezini
Baadaye aliteuliwa kuwa makamu wa kikundi cha wanaanga waliokwenda mwezini kwa kutumia chombo kilichoitwa Apollo 11. Ajali ya Apollo 1 iliyosababisha kifo cha mwenzake hapo kabla, ndiyo iliyompelekea kujiunga kwake na kundi la Apollo 11. 
Tarehe 20 Julai 1969 Neil Armstrong pamoja na Edwin Aldrin waliukanyaga uso wa mwezi wakiwa wanadamu wa kwanza mwezini. Walitoka katika chombo cha angani na kutembea mwezini kwa mara ya kwanza. Picha hizo zilionyeshwa kote duniani kwa wakati huohuo. Akiwa katika hali hiyo, Armstrong alitamka maneno yafuatayo: "Hii ni hatua ndogo kwa mtu lakini hatua kubwa kwa ubinadamu."
Baada ya kurudi salama, Armstrong aliacha kazi katika NASA na badala yake akawa profesa wa uanaanga kwenye chuo kikuu cha Cincinnati katika mwaka 1971 hadi alipostaafu na kujishugulisha na biashara zake.



Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Wanaanga wa Marekani
Jamii:Ohio
Madhehebu

Question: Neno madhehebu linatokana na nini?


Madhehebu (kutoka Kiarabu  مذهب madhhab) ni mafundisho, maadili na matendo ya ibada yaliyo ya msingi katika dini fulani. 
Hutumiwa pia kutaja makundi ndani ya dini fulani ambayo yanatofautiana bila ya kuvunja umoja wa msingi.
Historia inashuhudia hata leo kwamba madhehebu mbalimbali ya dini ileile yanaweza kushindana hata kupigana vita.
Asili ya neno
Kiasili neno la Kiarabu madhhab limetaja makundi ndani ya mafundisho ya masharti ya Uislamu yaliyotofautiana juu ya vipengele fulani vya shari'a. Likaendelea kutumiwa kutaja pia makundi makubwa ndani ya Ukristo na baadaye katika dini nyingine.
Madhehebu katika Ubanyani
Katika Ubanyani, tofauti ya madhehebu inategemea mungu yupi anaheshimiwa zaidi kati ya miungu mingi inayosadikiwa na waumini wa dini hiyo. Ndivyo yanavyotajwa Shaivism, Shaktism, Vaishnavism, Smartism na Halumatha.
Madhehebu katika Uyahudi
Wakati alipoishi Yesu Kristo, dini ya Uyahudi ilikuwa na madhehebu yaliyoshindana sana, hasa Masadukayo, Mafarisayo na Waeseni.
Baada ya mwaka 70, Yerusalemu na hekalu lake vilipobomolewa, walibaki Mafarisayo tu, lakini leo Wayahudi wanatofautiana tena hasa kati ya walioshikilia imani sahihi kadiri ya mapokeo na wale wanaotaka kujilinganisha zaidi na hali ya ulimwengu wa kisasa.
Madhehebu katika Ukristo
Wafuasi wa dini ya Ukristo, kutokana na wingi wao katika urefu wa historia na upana wa jiografia, wamegawanyika katika madhehebu mengi, kuanzia Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki hadi makundi elfu kadhaa ya Uprotestanti ambayo yalitokea hasa kuanzia karne XVI na yanazidi kuongezeka siku kwa siku.
Pengine madhehebu kadhaa yanayojitegemea yanaweza kutazamwa kama jamii moja kutokana na asili, historia na misimamo yake (k.mf. Ushirika wa Anglikana au riti za mashariki na magharibi za Kanisa Katoliki).
Baadhi ya Wakristo wanaona mafarakano hayo kuwa mabaya sana, wakizingatia ombi la Yesu kwamba wafuasi wake wawe na umoja ili ulimwengu upate kumuamini. Kwa sababu hiyo wanashughulikia ekumeni ili kurudisha umoja kamili kati yao bila kufuta tofauti zisizovuruga umoja wa msingi.
Madhehebu katika Uislamu
Uislamu hugawiwa katika mikondo miwili mikubwa ambayo ni Wasunni na Washia. 
Washia ndani yao wamegawanyika katika makundi mengi zaidi. 
Kati ya Wasunni kuna madhehebu au madhhab manne yanayokubaliwa rasmi. Hali halisi makundi mengine ya Kisunni kama Wahabiyya yanaweza kuitwa madhehebu pia. Madhehebu manne yanayokubaliwa kati ya Wasunni ni Washafii, Wahanbali, Wamaliki na Wahanefi  yaliyopokea majina kutokana na walimu wakuu wa kihistoria Muhammad ibn ldris ash-Shafi'i, Ahmad ibn Hanbal, Malik  ibn Anas na Abu Hanifa.

Jamii:Dini
Jamii:Uhindu
Jamii:Uyahudi
Jamii:Ukristo
Jamii:Uislamu
Viwakilishi vya idadi

Question: Uingereza ina idadi ngapi ya watu?





Examples
Mawili yamegongana, idadi kamili.
Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.
Wanne wamekamatwa, idadi kamili.
Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.
Watano wamekimbia, idadi kamili.
Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.
Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Rasi

Question: Rasi ina maana gani?


Rasi (pia:peninsula lat. nusukisiwa) ni sehemu ya nchi inayoelekea katika maji ya bahari au ziwa na kuzungukwa na maji pande tatu. Ni kama kisiwa kinachounganishwa na bara upande mmoja tu. 
Rasi inaeza kuwa ndogo au kubwa. Mifano ya rasi kubwa ni nchi za Italia na Korea au Bara Hindi.
Rasi kubwa barani Afrika ni Pembe la Afrika. 
Rasi ndogo zaidi mara nyingi zina umaarufu fulani kwa sababu zilikuwa alama muhimu ya kutambua njia ya baharini zamani za usafiri kwa jahazi (meli za tanga). 
Mifano mashuhuri ni Rasi ya Tumaini Jema na Rasi Agulhas kwenye ncha ya kusini ya Afrika, Rasi Delgado iliyokuwa alama ya mpaka kati ya utawala wa Wareno na Wajerumani katika Afrika ya Mashariki na hivyo hadi leo mwisho wa mpaka kati ya Msumbiji na Tanzania.
Rasi hizi ndogo ziliweza kuhofiwa na wanabaharia za jahazi kwa sababu mara nyingi mikondo ya maji ndani ya bahari iliathirikia kwa ghafla na rasi hizi na jahazi zilizosafiri karibu na pwani ziliweza kusukumwa ghafla kuelekea nchi penye miamba.


Jamii:Bahari
Longitudo

Question: Je,ni masaa ngapi kutoka Tanzania hadi Kenya kutumia ndege?


Longitudo (kilatini: longitudo)  katika ramani au mchoro wa dunia ,ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka mstari wa meridiani ya sifuri kwa kipimo cha digrii (°). Kwenye msingi wa digrii 360 za duara digrii hizi za latitudo huehesabiwa hadi +180° (kwenda mashariki) au hadi -180° (kwenda magharibi). Ni kawaida vilevile kutaja tofauti kati ya longitudo za mashariki au magharibi kwa kuongeza herufi za "E" (east) na "W" (west) badala ya +/-. Pamoja na kipimo cha latitudo inataja kamili kila mahali duniani. 
Meridiani ya 0° imekubaliwa ni mstari kutoka ncha ya kaskazini hadi ncha ya kusini unaopita katika mji wa Greenwich (karibu na London / Uingereza). 
Digrii za longitudo hugawiwa katika umbali wa 60 dakika au minuti; dakika hugawiwa katika nukta au sekondi. Umbali huu hauna kipimo kamili cha urefu kwa sabau ya umbo la dunia. Kwenye ikweta umbali kati ya longitudo ni 111 km, katika ncha penyewe ni sifuri kwa sababu longitudo zote hukutana hapa. 
Mji wa Kiafrika karibu kwenye longitudo ya sifuri ni Accra (Ghana). Vipimo vyake ni: 5°30' N (latitudo) na 0°10' W (longitudo).
Jamii:Jiografia
Jamii:Vipimo
Bunilizi ya kinjozi

Question: Mwandishi wa riwaya William Shakespeare aliandika vitabu vingapi?

Bunilizi ya kinjozi (au bunilizi ya kifantasia) ni utanzu fulani wa fasihi andishi. Katika bunilizi hiyo mwandishi anatumia matukio au wahusika wasio wa kawaida. 
Mifano ya bunilizi ya kinjozi katika fasihi ya Kiingereza ni: "A Midsummer Night's Dream" (Ndoto ya Usiku Mmoja) ya William Shakespeare, "Gulliver's Travels" (Safari za Guliveri) ya Jonathan Swift, na "The Lord of the Rings" (Bwana wa Mapete) ya J.R.R. Tolkien.
Bunilizi ya kinjozi hutofautishwa na bunilizi ya kisayansi kwa vile haisifu mambo ya teknolojia bali inatumia maajabu na viumbe vya visasili.
Marejeo
Wamitila, K.W. 2003. Kamusi ya Fasihi: Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Books.
Jamii:Fasihi
William Shakespeare

Question: William Shakespear aliandika vitabu vingapi?


William Shakespeare (Aprili 1564 - 23 Aprili 1616) alikuwa mwandishi mashuhuri nchini Uingereza.
Waingereza mara nyingi humtazama kuwa mwandishi mkuu wa lugha yao. Aliandika hasa maigizo na tamthiliya. Alifanya pia kazi ya uigizaji.
Mwandishi huyo akiwa mdogo alikuwa anapenda kusoma sana hadithi mbalimbali ambazo zilikuwa zimeandikwa kwa lugha ya Kilatini. Shakespear alisoma zaidi kazi za wanafalsafa wakongwe wa Kigiriki Aristotle na Plato, pia alipenda sana teolojia.
Maigizo yake hupangwa katika vikundi vya:
mchezo tanzia
tamthiliya ya kuchekesha
tamthiliya ya kihistoria
Kutokana na wingi wa kazi na mada, wataalamu wengine hawakubali ya kwamba maandiko yote yanayojulikana kama ya "Shakespear" yameandikwa na mtu yeye yule, lakini walio wengi wameridhika ya kwamba huyu Shekespear wa kihistoria mwenyewe alikuwa mwandishi wa hayo yote.
Tamthiliya zake
Kati ya maandiko yake mashuhuri ni:
Michezo Tanzia
Romeo and Juliet
Macbeth
King Lear
Hamlet
Othello
Titus Andronicus
Julius Caesar
Antony and Cleopatra
Coriolanus
Troilus and Cressida
Timon of Athens
Tamthiliya za Kuchekesha
The Comedy of Errors
All's Well That Ends Well
As You Like It
A Midsummer Night's Dream
Much Ado About Nothing
Measure for Measure
The Tempest
Taming of the Shrew
Twelfth Night or What You Will
The Merchant of Venice
The Merry Wives of Windsor
Love's Labour's Lost
The Two Gentlemen of Verona
Pericles Prince of Tyre
Cymbeline
The Winter's Tale
Tamthiliya za Kihistoria
Richard III
Richard II
Henry VI, part 1
Henry VI, part 2
Henry VI, part 3
Henry V
Henry IV, part 1
Henry IV, part 2
Henry VIII
King John
Mchezo tanzia "Julius Caesar" pamoja na tamthiliya ya kuchekesha "The Merchant of Venice" vimetafsiriwa na Mwalimu Julius Nyerere kwa lugha ya Kiswahili ("Julius Kaisari" na "Mabepari wa Venisi")
Viungo vya nje





Jamii:Waliozaliwa 1564
Jamii:Waliofariki 1616
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Jamii:Fasihi ya Kiingereza
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Je,idadi ya watu wa mji wa New Orleans ni ngapi?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Prekilampsia

Question: Je, kuna tiba ya Prekilampsia?



Prekilampsia (PE) ni ugonjwa wa ujauzito unaodhihirika kwa shinikizo la juu la damu na kiwango kikubwa cha protini kwenye mkojo.[1] Ugonjwa huu hutokea katika trimesta ya tatu ya ujauzito na huzidi jinsi muda unavyoendelea.[2][3] Katika hali mbaya ya ugonjwa huu, hali zifuatazo zinaweza kuwepo: umeng’enyaji wa seli nyekundu za damu, upungufu wa idadi ya chembe za kugandisha damu, kuharibika kwa utendaji wa ini, utendakazi duni wa figo, kuvimba, ugumu wa kupumua kufuatia kuwepo kwa kiowevu kwenye mapafu, au matatizo ya macho.[2][3] PE huongeza hatari ya kuathirika kwa mama na mtoto.[3] Hali hii isipotibiwa inaweza kusababisha mtukutiko, ambapo hujulikana kama eklampsia.[2]
Kisababishi na utambuzi
Vipengele vya hatari vya PE hujumuisha: unene, hipatensheni iliyotokea awali , uzee, na kisukari tamu.[2][4] Hali hii pia hutokea mara nyingi  zaidi katika mimba ya kwanza ya mwanamke na ikiwa anabeba pacha.[2] Utaratibu wa kimsingi huhusisha  utaratibu usio wa kawaida wa kuundika kwa mishipa ya damu kwenye plasenta kando na vipengele vingine.[2] Visa vingi hutambuliwa kabla ya kuzaa. Mara nadra, prekilampsia inaweza kuanza kipindi cha baada ya kuzaa.[3] Ingawa kihistoria shinikizo la juu la damu na uwepo wa protini kwenye damu ni vipengele vya kuthibitisha utambuzi wa ugonjwa huu, fasili zingine pia zinajumuisha vilivyohitajika hipatensheni na ukosefu wa utendakazi wowote wa viungo.[3][5] Shinikizo la damu hufasiliwa kama la juu likizidi  mmHg 140 la sistoli au mmHg 90 la diastoli nyakati mbili tofauti, vya tofauti ya zaidi ya saa nne katika wanawake baada ya wiki ishirini za ujauzito.[3] PE huchunguzwa mara kwa mara wakati wa utunzaji wa kabla ya kuzaa.[6]
Kinga na matibabu
Mapendekezo ya kinga ni pamoja na: aspirin kwa watu walio katika hatari kubwa, nyongeza ya kalisi katika maeneo yenye upungufu wake na matibabu dhidi ya hipatensheni ya awali kwa dawa.[4][7] Kwa watu walio na PE, kutolewa kwa fetasi na plasenta ni njia bora ya matibabu.[4] Kupendekezwa kwa kutolewa kwa fetasi na plasenta hutegemea kiwango cha PE na ukubwa wa ujauzito.[4] Dawa za shinikizo la damu, kama vile labetalol na methyldopa, zinaweza kutumika kuboresha hali ya mama kabla ya kuzaa.[8] Salfeti ya magnesiamu inaweza kutumika kuzuia eklampsia kwa watu walio na hali mbaya ya ugonjwa huu.[4] Kupumzika na kutumia chumvi ni mbinu ambazo hazijabainika kusaidia kukinga wala kutibu ugonjwa huu.[3][4]

Prekilampsia huathiri kati ya asilimia 2–8 ya wanawake wajawazito kote duniani.[4] Magonjwa ya shinikizo la juu la damu wakati wa ujauzito ni mojawapo ya visababishi vikuu vya vifo vinavyotokana na ujauzito.[8] Magonjwa haya yalisababisha vifo 29,000 mwaka wa 2013 – vilivyopungua kutoka vifo 37,000 mwaka wa 1990.[9] Prekilampsia kawaida hutokea baada ya wiki 32; hata hivyo, ikitokea mapema, madhara mabaya zaidi hutarajiwa.[8] Wanawake ambao walipata PE awali wako katika hatari zaidi ya magonjwa ya moyo baadaye maishani.[6] Neno eklampsia linatokana na neno la Kigiriki linalomaanisha radi.[10] Maelezo ya kwanza yanayofahamika yalitolewa na Hippocrates katika karne ya 5 BCE.[10]
Marejeo

Jamii:Uzazi
Jamii:Magonjwa
Jamii:Tiba
Gideon Byamugisha

Question: Je,nani aligundua ugonjwa wa ukimwi?


Gideon Byamugisha ni kasisi Mwanglikana wa Uganda na mchungaji wa kwanza Mwafrika aliyetangaza wazi ya kwamba ameambukizwa UKIMWI.
Maisha
Alizaliwa Buranga Ndorwa, Wilaya ya Kabale, Uganda wa Magharibi tarehe 29 Agosti 1959 akasomea ualimu kwenye Chuo Kikuu cha Makerere akamaliza kwa digrii mwaka 1985.
Akaendelea kusoma digrii ya theolojia huko Nairobi akapokelewa katika utumishi wa Kanisa la Kianglikana Uganda mwaka 1991. Mwaka uleule mke wake alikufa kutokana na UKIMWI.
1992 alipokea baraka ngazi ya ukasisi akapewa jukumu la kufundisha chuo cha theolojia Mukono (sasa: Chuo Kikuu cha Kikristo cha Uganda). Wakati ule alifuata ushauri kutafuta upimaji wa damu yake ahakikishe hana UKIMWI. Alipopimwa akaonekana kuwa na viini vya HIV vilevile. Aliambiwa matokeo dakika chache tu kabla ya kuwa na somo chuoni. Aliamua kuwaambia wasikilizaji wake wakiwa na walimu wenzake ya kuwa amepatikana na HIV.
Tangazo hili lilipokelewa kwa mshangao kwani katika utamaduni wa kiafrika na zaidi katika utamaduni wa kidini wa Afrika haikuwahi kutokea ya kwamba kiongozi wa kidini anasema waziwazi kuwa ameambukizwa UKIMWI. Kinyume chake mara nyingi wahubiri walitumia mfano wa UKIMWI kuonyesha ya kuwa ni adhabu kutoka Mungu na dalili ya dhambi.
Gideoni Byamugisha aliitwa na kanisa lake kuanzia mwaka 1993 kusaidia katika mradi wa UKIMWI wa kanisa. 1995 - 2002 aliongoza idara wa HIV/UKIMWI ya dayosisi ya Kianglikana ya Namirembe.
Mwaka 1995 alifunga ndoa mara ya pili akimwoa Pamela aliyekuwa mjane wakati ule kutokana na UKIMWI akipatikana mwenyewe na viini vya HIV. Wanalea watoto wao kutoka ndoa zote mbili za awali pia wakamzaa mtoto wa pamoja asiye na HIV kutokana na tibu la madawa ya ARV.
Siku hizi (2005) Byamugisha anafanya kazi na shirika la Word Vision International pia pamoja na kasisi Jape Heath kutoka Afrika Kusini ameunda "Umoja wa viongozi wa kidini wa Afrika wanaoishi na UKIMWI" (ANERELA African Network of Religious Leaders living with HIV/AIDS).
Viungo vya nje
 (Kiingereza)


Jamii:Waliozaliwa 1959
Donald Gordon (Mfanyibiashara)

Question: Je,Donald Gordon, CC, CMG alizaliwa mwaka upi?

Historia
Donald Gordon, CC, CMG (11 Desemba 1901 - 2 Mei 1969) alikuwa mfanyibiashara wa Kanada na rais wa zamani wa Shirika la Kitaifa la reli la Kanada (Canadian National Railway - CNR) kutoka mwaka wa 1950 hadi mwaka wa 1966.
Alizaliwa Oldmedrum, Scotland akahamia Kanada akiwa umri mdogo sana. Akiwa umri wa miaka 15,alijiunga na Benki ya Nova Scotia jijini Toronto, kabla ya kuwa naibu wa mhasibu mkuu na naibu wa meneja wa tawi la benki hiyo jijini Toronto. Katika mwaka wa 1935, aliteuliwa kama Katibu wa Benki ya Kanada na akawa naibu wa gavana wa benki hiyo hapo baadaye. Kati ya miaka ya 1941-1947, alikuwa Mwenyekiti wa bodi ya War-Time Prices and Trade Board. Alikuwa mkuu wa Shirika la Kitaifa la reli la Kanada katika miaka ya 1950 - 1966.
Alihusika katika mgogoro mkali wa kuipa jina Hoteli ya Queen Elizabeth ilipoundwa jijini Montreal. Wapenzi wa Quebec walitaka hoteli hiyo iitwe Château Maisonneuve kwa makumbusho ya mwanzilishi wa Montreal,Paul Chomedey de Maisonneuve. Gordon, alisisitiza sana hoteli iitwe jina la Malkia Elizabeth ,ambaye alikuwa amepanda na kuchukua kiti cha utawala kwa ghafla katika mwaka wa 1952. Wakati huu, ndio mipango ya hoteli hiyo ikiwa ikifikiriwa na kuchorwa na wasanii na wataalam.
Katika mwaka wa 1944, yeye alituzwa tuzo ya Amri ya Mtakatifu Michael na Mtakatifu George(Order of St. Michael & St. George). Katika mwaka wa 1968, alipewa tuzo ya Amri ya Kanada (Order of Canada).
Chuo Kikuu cha Queen katika mji wa Kingston, Ontario ilimpa heshima kubwa Gordon ilipoamua kuiita nyumba za makazi ya wanafunzi Donald Gordon House na jumba lao la mikutano likaitwa Donald Gordon Centre. Yeye ni mwanachama wa Ukumbi wa Wafanyibiashara Maarufu wa Kanada.
Viungo vya nje
 katika Kamusi ya Kanada
Aliko Dangote

Question: Nani ndiye tajiri kabisa barani afrika?


Aliko Dangote  (aliyezaliwa 10 Aprili 1957) ni mfanyabiashara nchini Nigeria. Yeye ni mmiliki wa Dangote Group, ambayo ina shughuli katika Nigeria na nchi nyingine kadhaa za Afrika Magharibi. Msaidizi tajiri wa Rais wa kitambo, Olusegun Obasanjo na chama tawala cha People's Democratic Party (PDP), Dangote huendesha biashara ya bidhaa ya Nigeria kupitia kampuni yake na kujuana na wanasiasa. Akiwa na wastani wa thamani wa karibu dola bilioni 2.5, alihesabiwa na Forbes kama mmoja wa watu wenye asili ya kiafrica tajiri kabisa, nyuma ya Mohammed Al Amoudi (bilioni $ 9,0 ) na Oprah Winfrey (bilioni $ 2,7).[1]

Wasifu wa Biashara
Kundi la Dangote, awali biashara ndogo iliyoanzishwa mwaka 1977, sasa ni muungano wa makampuni mengi iliyo na thamani ya naira trilioni mingi na iliyo na oparesheni nchini Benin, Ghana, Nigeria na Togo. Biashara za Dangote ni pamoja na usindikaji wa chakula, utengenezaji saruji na kusafirisha mizigo. Kundi la Dangote linatawala soko la sukari nchini Nigeria, kwani yeye ndiye msambazaji mkubwa zaidi wa sukari nchini katika makampuni ya vinywaji laini, watengenezaji pombe na watengenezaji peremende. Kundi la Dangote limekua kutoka kwa biashara kampuni ya biashara hadi kuwa kundi kubwa zaidi la Viwanda nchini Nigeria, pamoja na kiwanda cha kusafishia sukari cha Dangote (kampuni iliyo na pesa zaidi katika Soko la Hisa la Nigeria, yenye thamani ya zaidi ya dola bilioni 3 na usawa wa Aliko Dangote umefika  bilioni $ 2), kiwanda kikubwa zaidi barani Afrika cha kutengeneza simiti: Obajana Cement, Kiwanda cha Unga cha Dangote miongoni mwa mengine.
Dangote alijihusisha pakubwa katika kufadhili kampeni ya Obasanjo ya kuchaguliwa upya katika uchaguzi wa mwaka 2003, ambapo yeye alichangia zaidi ya milioni N200  (milioni $ 2). Alilichangia milioni N50 (milioni $ 0.5) Msikiti wa Taifa akitumia kukindi cha "Friends of Obasanjo na Atiku", na akachangia milioni N200  (milioni $ 2) kwa hifadhi la vitabu la Rais. Zawadi hizi zenye utata kwa wanachama wa chama tawala cha People's Democratic Party zimechangia wasiwasi juu ya ufisadi licha kampeni za kupambana na rushwa zilizoongozwa na  Obasanjo katika kipindi chake cha pili cha uongozi.
Marejeo




Daudi S. Fick; Biashara katika Afrika: Masomo ya mafanikizi

Angalia Pia
Kundi la Dangote

Jamii:Watu kutoka Jili la Kano
Jamii:Wafanyabiashara wa Nigeria
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Mabilionea wa Nigeria
Hafez

Question: Baba ya Hafez ni nani?

Makala hii inamhusu mshairi Mwajemi, Kwa maana mengine ya neno Hafez / Hafiz angalia Hafiz (maana)

Khwajeh Shams al-Din Muhammad Hafez-e Shirazi ( خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی) (* mnamo 1319 mjini Shiraz; † mnamo 1389 akiwa na umri wa miaka 69) anayejulikana kwa kawaida kwa kifupi kama Hafez (pia Hafiz) anajulikana kama mshairi muhimu wa Uajemi. "Hafez" ilikuwa jina lake la heshima kwa sababu alijua Qurani yote tangu utotoni maana yake ni sawa na Kiswahili hafiz yaani mtu anayeshika Qurani yote moyoni. Mashairi yake yanapendwa sana hadi leo nchini Uajemi na kitabu chake kinachoitwa Divan-e Hafez kinapatikana katika familia nyingi za nchi hii. Wengi wameyashika na wakati wa sikukuu mbalimbali Waajemi wanayasoma. Kaburi lake hutembelewa sana na Waajemi wengi wanasafiri kutembelea mji wa Shiraz hasa kwa kuona kaburi lake.
Mashairi yake yanahusu mara nyingi habari za mapenzi, divai na ulevi yakipinga unafiki wa hao wanaojiita watunzi wa maadili katika jamii.
Maisha

Habari za maisha yake hazina uhakika; mengi ni masimulizi tu zenye tabia za hekaya.
Baba yake aliitwa Baha-ud-Din alikuwa mwuzaji wa makaa akafa Hafez alipokuwa mdogo. Mvulana alivutwa sana na kumbukumbu jinsi baba alisoma Qurani akajitahidi akaweza kushika Qurani yote alipokuwa na umri wa miaka 8.
Lakini alisikia pia mashairi ya Maulana Rumi na Sa'di. Inaaminiwa ya kwamba alipata mafundisho katika madrasa. 
Hafez alitangulia kazi ya kuoka mkate hadi umri wa miaka 21 alipokuwa mwanafunzi wa mshairi Fariduddin Attar. Wakati wa kupeleka mikate yake kwa wateja alipata kumjua mama mmoja membo sana kwa jina Shakh-e Nabat akatunga shairi zake za kwanza kwa ajili yake na uzuri wake. Alipotambua ya kwamba hawezi kuwa pamoja naye alitambua upotovu wa urembo akaanza kuimbia uzuri wa ndani au kiroho.
Alijulikana akaajiriwa na mtawala wa Shiraz kama mshairi wa ikulu yake. Mnamo 1333 mji ulivamiwa na maadui na Hafez aliachishwa kwenye ikulu. Aliendelea kutunga mashairi na kufundisha.
Hadithi moja inamkumbuka akiwa na umri wa miaka 60 akachora duara chini na kuketi ndani yake kwa siku 40 akitafakari maisha, dunia na Mungu. Inasemekana ya kwamba mwishoni aliona nuru ya ndani baada ya kumaliza kikombe cha divai. 
Aliaga dunia akiwa na miaka 69 na msahiri mheshimiwa na wengi.
Kazi
Hakuna uhakika juu ya idadi ya masahiri yake. Matoleo mbalimbali huwa kati ya masahiri 573 hadi 994. Wajemi wanapenda kutumia mashairi yake kwa aina ya utabiri wakifungua kitabu mahali popote na kuchukua ayat zilizopo hapa kama jibu kwa swali fulani.
Utamaduni wa Hafez ilikuwa Uislamu lakini anaheshimiwa na kusomew pia na Wahindu na Wakristo. Waislamu waliona matatizo katika sifa zake za divai hivyo walizoea kusoma ayat zake kama lugha ya kishairi yenye picha lakin watu wasio Waislamu walifurahia pia kuona ushairi unaounganisha maono ya kiroho na sifa za divai.

Jamii:Washairi wa Uajemi
Johann Wolfgang von Goethe

Question: Je,nani alianzisha somo la biolojia?


Johann Wolfgang von Goethe alikuwa mwandishi, mshairi, mwanasiasa, mwanafalsafa na mwanasayansi Mjerumani anayekumbukwa kama mwandishi mkuu katika fasihi ya Ujerumani.
Alizaliwa mjini Frankfurt am Main tar. 28 Agosti 1749 akafa Weimar 22 Machi 1832. Alisoma sheria lakini alianza kuandika riwaya za kwanza akiwa mwanafunzi. 
Waziri mjini Weimar
1775 alipewa kazi ya mshauri wa mtemi wa Sachsen-Weimar na mwaka uliofuata alikuwa waziri katika serikali ya mtemi. Katika miaka ya utumishi wake alishughulika idara nyingi tofauti kama jeshi, fedha, ujenzi wa barabara na elimu. Wakati wake mji mdogo wa Weimar ilipata sifa kubwa ikatembelewa na wageni kutoka Ulaya wote waliotaka kumwona Goethe na Weimar ilikuwa kama kitovu cha utamaduni cha Ujerumani.
Aliendelea kuandika mengi kama riwaya, tamthiliya na mashairi. Tamthiliya ya "Faust" imekuwa kazi yake kuu.
Kazi za kisayansi
Pamoja na kuandika alianza kujishughulisha na sayansi. Alipenda sana sayansi mpya za biolojia na kemia. Kama waziri alianzisha idara ya kwanza ya kemia ya Ulaya kwenye chuo kikuu cha Jena. 
Alifanya utafiti kwenye mifupa ya kiunzi cha mwili akatambua mfupa mmoja kichwani kisichojulikana bado. Aliandika pia kuhusu maumbo ya mimea akajenga misingi ya uainishaji wa kisayansi.
Katika fizikia alitunga nadharia juu ya rangi inayoendelea kujadiliwa kati ya wataalamu hadi leo.

Viungo vya Nje



Goethe
Goethe
Sherone Simpson

Question: Je, Kerron Stewart ana medali ngapi za dhahabu?


Historia Fupi
Sherone Simpson (alizaliwa 12 Agosti 1984) ni mwanariadha wa nchi ya Jamaika ambaye huiwakilisha nchi yake katika mashindano ya kimataifa. Alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya 4 x 100m katika mashindano ya Olimpiki ya 2004 na medali ya fedha katika Mashindano ya Mabingwa wa Dunia ya 2005.Alishinda medali ya fedha katika mbio ya 100m katika Olimpiki ya 2008 baada ya kukimbia kwa muda mmoja na mwenzake wa Jamaika ,Kerron Stewart. Muda wake wa kibinafsi wa 10.82 s katika mbio ya 100m,Simpson ndiye mwanariadha mwanamke wa nne bora nchini Jamaika.Mbele yake ni Merlene Ottey,Shelly-Ann Fraser na Kerron Stewart. Muda wake bora wa 22.00 s katika mbio ya 200m ndio muda wa nne bora katika orodha ya Jamaika akiwa nyuma ya Merlene Ottey,Grace Jacson,Juliet Cuthbert,Veronica Campbell-Brown na Kerron Stewart. Amekimbia mbio ya 200m na muda huu mara mbili. Kocha wa Simpson ni Stephen Francis mjini Kingston.Jamaika, anaposoma katika Chuo Kikuu cha Teknolojia. Yeye ,pia, alisoma katika shule ya Manchester High.

Wasifu
Simpson alishinda medali ya dhahabu katika mbio ya wanawake ya 200 m katika Michezo ya Jumuia ya Madola ya 2006 , huku akishinda Veronica Campbell.Katika mbio hizo, Jamaika ilishinda medali za dhahabu kwa mbio za 100m na 200m. Jamaika ilishinda ,pia, medali zote za dhahabu katika mbio za kuruka viunzi.
Katika Olimpiki ya 2008 mjini Beijing alishiriki katika mbio ya 100m. Katika mbio za mchujo,alikuwa wa tatu nyuma Yevgeniya Polyakova na Jade Bailey katika muda wa 11.48s na kuhitimu awamu ya pili. Katika awamu ya pili aliboresha muda wake ukawa 11.02s na kushinda mbele ya Muna Lee na Chandra Sturrup. Katika mbio za nusu fainali alikuwa nambari ya nne na 11.11 s akapata nafsi katika fainali. Katika mbio za ajabu na wenzake wa Jamaika,Shelly-Ann Fraser na Kerron Stewart, walishinda medali huku Fraser akipata ya dhahabu na Stewart & Simpson wakipata ya fedha. Akiwa pamoja na Fraser,Stewart, Sheri-Ann Brooks,Aleen Bailey na Veronica Campbell-Brown alishiriki katika mbio ya 4 x 100. Katika mbio za mchujo(bila Simpson na Stewart) walikuwa wa kwanza mbele ya Urusi,Ujerumani na Uchina. Muda wa sekunde 42.24 ndio uliokuwa bora kabisa kati ya mataifa 16. Kutokana na matokeo haya, walihitimu kushiriki katika mbio ya fainali.Katika fainali waliweka Simpson na Stewart badala ya Bailey na Brooks. Hatimaye,hawakumaliza mbio yao kutokana na makosa katika kubadilishana kijiti cha kumpa mwanariadha mwenzako. [14]
Ubora wa kibinafsi

Marejeo
a b c , beijing2008.cn,
Viungo vya nje
IAAF profile for 





Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 2004
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 2008
Jamii:Wanariadha wa Michezo ya Jumuia ya Madola ya 2006
Jamii:Wanariadha wa Michezo ya Jumuia ya Madola ya 2006 wa Jamaika
Jamii:Wanariadha wa Jamaica walioshinda medali ya dhahabu
Jamii:Wanariadha wa Jamaica walioshinda medali ya fedha
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Bandari asilia

Question: Bandari ya Pearl Harbor iko na ukubwa wa kiasi gani?



Bandari asilia ni mahali panapofaa kama kituo cha meli kutokana na tabia zake za kiasili. Nafasi ya aina hii inapatikana mara nyingi katika kidaka, kwenye hori au mdomoni wa mto penye kinga dhidi ya upepo na hasa mawimbi ya bahari. Tabia nyingine inayohitajika ni kina cha maji kinacholingana na mahitaji ya meli zinazotumia bandari. 
Sharti hili la kina lamaanisha ya kwamba bandari asilia inaweza kuonekana haitoshi tena kwa mahitaji ya meli zilizokuwa kubwa zaidi. 
Mifano ya mabandari asilia
Dar es Salaam: bandari iko katika hori kubwa ambalo ni mdomo pana wa kijito kidogo lenye urefu wa kilomita moja katika beseni ya kwanza na kilomita 3 katika beseni ya kusini. Meli zinaingia kutoka bahari kupitia mlango mwembamba wa 270 m pekee hivyo imelindwa kabisa na mawimbi. Bandari hii asilia ilikuwa sababu ya kuhamishwa kwa mji mkuu wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani kutoka Bagamoyo.
Mombasa ina bandari asilia nzuri ya Kilindini ambacho ni pia hori inayoingia ndani. Kisiwa cha Mombasa kipo katika mdomo wa hori baharini. Bandari ya Kilindini ina urefu wa kilomita tano na upana wa kilomita tatu imezungukwa na nchi kavu poande zote hivyo imelindwa kabisa.
Mabandari asilia makubwa mengine duniani ni:
New York (Marekani)
Kidaka cha San Francisco (Marekani)
Mumbai au Bombay (Uhindi)
Kingston (Jamaika)
Sydney (Australia)
Kidaka cha Manila (Ufilipino)
Rio de Janeiro (Brazil)
Bahia (Brazil)
Falmouth (Uingereza)
Freetown (Sierra Leone)
Pearl Harbor (Hawaii)
Fyord ya Oslo (Norway)
Vancouver (Kanada)
Kidaka cha Tokyo (Japani)
Kilwa Kisiwani ni mfano wa bandari nzuri asilia ambayo haitumiki tena kwa sababu kina cha maji hakitoshi kwa meli za kisasa.
Jiografia ya Tanzania

Question: Je,televisheni ya kwanza Tanzania ni gani?

Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu  ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Nchi
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Eneo
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabianchi
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari. Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani. Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.
Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.
Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Watu
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo. 
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Marais
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Tazama pia
Maziwa ya Tanzania
Mito ya Tanzania
Orodha ya milima ya Tanzania
Mbuga za Taifa la Tanzania
Tabia ya nchi Tanzania

Jamii:Tanzania
Jamii:Jiografia ya Afrika
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mnyama mrefu zaidi anaitwaje?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Homa

Question: Je,kuna aina ngapi ya homa kwa mwanadamu?


Homa ni hali ya wanyama kuwa na halijoto ya mwili juu ya halijoto ya kawaida (37 °C katika mamalia). 
Halijoto ya kawaida ya mwanadamu ni kati ya 36.6 na 37 sentigredi za Selsiasi ikipimwa chini ya ulimi.
Maelezo
Mara nyingi homa husababishwa na ugonjwa; ni dalili ya kwamba kinga cha mwili kinapambana na vijidudu au vijimea vinavyosababisha ugonjwa fulani. 
Homa si ugonjwa wenyewe bali dalili ya magonjwa mbalimbali. Katika lugha ya kila siku malaria mara nyingi huitwa "homa" ingawa kupanda kwa halijoto ya mwili wakati wa malaria ni dalili ya mapambano dhidi ya vijidudu vya plasmodium tu.
Hadi kiwango cha sentigredi 39 homa si hatari sana, lakini ikipanda juu ya 40°C inaanza kudhoofisha umbile la mtu hadi kuwa hatari yenyewe. 
Inashauriwa kumwona daktari na kutumia madawa ya kutuliza homa. Kufikia 42°C homa inaweza kumwua mtu kwa kusababisha uharibifu wa viungo vya ndani vya mwili.
Viungo vya nje


Jamii:Afya
Jamii:Magonjwa
Jamii:Translators without Borders
Chokoleti

Question: Kakao ni nini?





Chokoleti ni pipi au chakula kitamu kinachotengezewa kwa kutumia kakao, sukari na mafuta. Jina latumiwa pia kwa kinywaji cha kakao.
Historia ya chokoleti
Asili yake ni kinywaji wa watu wa Mexiko wa kale waliochemsha unga la kakao katika maji pamoja na viungo. Wahispania waliikuta kwa Azteki na kuipeleka Ulaya. Wakitumia hapa jina la Kiazteki "xocolātl" lenya maana ya "maji chungu".
Katika Ulaya ilitumiwa muda mrefu kama kinywaji na wakati wa karne ya 19 Wajerumani walianza kutengeneza pipi jinsi inavyojulikana leo. 
Chokoleti huyeyuka haraka kwa sentigrefi 40-50 hivyo ni rahisi kuifinga kwa maumbo mbalimbali.
Hatua za kutengeneza chokoleti
Chanzo ni mbegu za kakao.
Hizi zinakaushwa, kukaangwa na kusagwa. Mbegu zinazosagwa zina kiasi kikubwa cha mafuta ndani yake.
Yote yakandamizwa na mafuta ya kakao yanatoka kando.
Keki ya kakao inabaki huwa ni msingi wa chokoleti. 
Chokoleti nyeupe hutengenezwa kwa kutumia mafuta ya kakao pekee.
Chokoleti ya kawaida huongezwa tena kiasi fulani cha mafuta yake.
Chokoleti nyeusinyeusi hubaki bila nyongeza ya mafuta ya kakao.
Chokoleti hukorogwa mara nyingi na maziwa na sukari kuwa pipi inayopendwa.

Jamii:Chakula
Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya

Question: Rais wa umoja wa Ulaya mwaka wa 1991 anaitwa nani?


Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya ilikuwa ushirikiano wa nchi za Ulaya katika mambo ya uchumi tangu 1958. Imekuwa chanzo cha Umoja wa Ulaya. 
Jumuiya ilianzishwa na nchi sita za Italia, Luxemburg, Ubelgiji, Ufaransa, Uholanzi na Ujerumani ya Magharibi katika mikataba ya Roma 25 Machi 1957 na kuanza kazi 1 Januari 1958.
Sababu muhimu za kuanzisha ushirikiano huo ilikuwa maarifa ya vita kuu ya pili ya dunia na nia ya kuzuia marudio kwa njia ya ushirikiano wa kiuchumi. 
Jumuiya ilifaulu na nchi nyingine zilijiunga nayo:
1973:  Uingereza,  Ueire, Denmark (wanachama 9)
1981: Ugiriki (wanachama 10)
1986: Hispania, Ureno (wanachama 12)
Tangu 1991 Jumuiya iliendelezwa kuwa Umoja wa Ulaya.
Jamii:Umoja wa Ulaya
Jamii:Mashirika ya kimataifa
Jamii:Historia ya Ulaya
Viatu vya Faith

Question: Samuel Faith alizaliwa mwaka gani?


Historia ya Kampuni
Viatu vya Faith ni kampuni ya Uingereza ya kuunda viatu  ambayo ilianzishwa katika mwaka wa 1964 na mhasibu wa London aliyeitwa Samuel Faith na mke wake,Terri. Baada ya Samuel kustaafu, mwanawe Jonathan alichukua usimamizi wa biashara hiyo,ya familia.
Katika miaka ya 1980, kampuni ilianzisha aina mpya ya viatu iliyofanikiwa sana ilitoitwa "faith solo", ikichukua mitindo mipya iliyoundwa katika maonyesho ya washonaji na kuunda viatu vya kuvaliwa na raia wa kawaida.
Aina hiyo ya viatu ilisherehekea mwaka wake wa 40 ,katika mwaka wa 2004, na ina matawi 70 yanayojisimamia yenyewe.Vilevile,kampuni hii ina maduka ndani ya Allders, Debenhams ,Sunwin House na Beatties. Hapo Desemba 2004, kampuni ya Viatu vya Faith ilinunuliwa na kundi la kibinafsi la Bridgepoint Capital.
Hivi sasa kuna duka moja tu la Faith ndani ya Topshop (katika Oxford Circus). Topshop iliagiza Faith kuondoka katika maduka yake katika majira ya joto ya 2003, ilipoona kuwa watapata faida zaidi wakijiundia viatu vyao vyenyewe na kuviuza. Hata hivyo,hii ilisababisha upanuzi wa matawi ya Faith na ,hivyo basi, kuiongezea faida.
Mauzo na Umiliki
Baada ya kuuzwa kwa Faith, Jacqueline O'Neill alichukua nafasi ya mkurugenzi kuu kabla ya kustaafu katika mwaka wa 2007. Paul O'Neill,mume wake, alikuwa kwenye bodi ya wakurugenzi na alishughulika na mali; akaongoza Faith kushinda tuzo nyingi za Retail Award. Aliondoka katika mwaka wa 2008 ili kuzingatia malengo yake mengine.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Makampuni zilizoanzishwa 1964
Jamii:Makampuni za viatu
Jamii:Makampuni ya Ufalme wa Muungano
Kieran Trippier

Question: Je, klabu ya Burnley ilianza mwaka upi?


Kieran Trippier (alizaliwa tarehe 19 Septemba mwaka 1990) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anachezea klabu ya  Ligi kuu ya Uingereza iitwayo Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya Uingereza.
Trippier alianza kazi yake katika mfumo wa vijana huko Manchester City lakini alishindwa kufanikiwa na timu ya kwanza, akiwa na mikopo miwili katika klabu ya michuano ya Barnsley. 
Burnley
Mwaka 2011, alijiunga na klabu ya michuano Burnley kwenye mkopo wa muda mrefu ambao ulifanyika kudumu hadi Januari 2012 kwa ada isiyojulikana. Alipewa jina katika timu ya PFA(wachezaji wa kulipwa) ya michuano ya mwaka kwa misimu miwili mfululizo mwaka 2012-13 na 2013-14. Mwaka mmoja baadaye, alijiunga na Tottenham kwa ada ya £ milioni 3.5.
Kazi ya kimataifa
Trippier pia aliwakilisha Uingereza katika ngazi zote kutoka chini ya 18 hadi chini ya miaka 21, akiwa na michuano ya UEFA ya chini ya 19 UEFA na 2009 kucheza Kombe la Dunia la FIFA chini ya miaka 20. 
Alicheza mechi yake ya kwanza ya kimataifa mwezi Juni 2017 na ilikuwa ni timu ambayo ilifikia nusufainali za Kombe la Dunia la FIFA 2018.

Jamii:waliozaliwa 1990
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza