khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Hip hop

Question: Je, muziki wa Jazz hutumia vifaa gani?

Hip hop ni aina ya muziki unaoelezea aina ya usanii na utamaduni uliyotokana na jamii ya Wamarekani Weusi na Walatino kunako miaka ya 1970 mjini New York City, hasa katika kitongoji cha Bronx.[1][2][3]
DJ Afrika Bambaataa alieleza kwa muhtasari wa nguzo nne za utamaduni wa Hip hop: U-MC, U-DJ, breaking na uandikaji wa graffiti.[4][5][6]
Elementi nyingine ni pamoja na beatboxing.[7]
Uenezi
Kwa vile imeibukia kutoka mjini South Bronx, utamaduni wa Hip hop umeenea dunia nzima.[8]
Muziki wa hip hop awali ulianzishwa na Ma-DJ waliokuwa wanatengeneza midundo kwa kutumia mtindo wa kurudirudia na kusimama (hasa katika visehemu vidogo vya muziki wa kusisitiza mwelekeo wa kigongoma) kwenye turntable mbili, hasa hujulikana kama kusampo muziki.
Hii baadaye ikaja kusindikizwa na "rap", mtindo wa wizani unaotoa maneno au mashairi yaliyo kwenye vipimo vya mstari ulalo wa nota 16 katika fremu ya muda, ikiwa sambamba na  beatboxing, maujanja ya sauti hutumika hasa katika kugezea mfumo wa midundo na elementi za muziki mbalimbali na mautundu na vionjo kadhaa kutoka kwa Ma-DJ wa hip hop.
Muundo kamili wa kudansi na staili kadha wa kadha za mavazi zimezua mashabiki miongoni mwao katika muziki mpya. Elementi hizi zimeonesha mabadiliko ya na maendeleo kadha wa kadha katika historia ya utamaduni huu. Baadhi ya miziki ya hip-Hop hutoa maelezo ya kisiasa.
Mahusiano baina ya graffiti na utamaduni wa hip hop unatokana mionekano mipya tofauti iliyoongeza ufafanuzi wa kina na uenezi tofauti wa kivitendo ambapo kwingine walichukulia elementi ya hip hop kama sehemu ya sanaa, kukiwa na mpitilizo mkubwa baina ya hao wanaondika graffiti na hao wanaotenda elementi zingine za hip hop kivyao. Leo hii, graffiti imebakiwa kuwa sehemu ya hip hop, wakati kwa upande wa sanaa imechukua eneo kubwa katika masuala ya picha na michoro katika maeneosho mbalimbali duniani kote.
Tanbihi

Huntington, Carla Stalling. Hip Hop Dance; Meanings and Messages. Jefferson, NC: McFarland & Company Publishers, Inc.
Marejeo



 Check date values in: |date= (help)


 Check date values in: |date= (help)












 Check date values in: |date= (help)



Tazama pia
Lango la Hip Hop
Viungo vya Nje



 at Curlie
 — Vibe


Jamii:Wamarekani Weusi
Orodha ya wachezaji wa klabu ya Soka ya Manchester United

Question: Kocha mkuu wa timu ya soka ya Argentina mwaka 2017 anaitwa nani?

Orodha hii inahusu Manchester United F.C., klabu ya mpira wa miguu ya Uingereza yenye makao makuu mjini Trafford, Greater Manchester. 
Klabu ilianzishwa mwaka 1878 kama Newton Heath L & YR FC, na kucheza mechi ya kwanza ya ushindani mnamo Oktoba 1886, wakati waliingia duru ya kwanza ya Kombe la FA 1886-87. Tangu hapo, zaidi ya wachezaji 800 wameichezea timu ya klabu hiyo, ambapo karibu wachezaji 200 wamecheza walau mechi 100 na kuonekana pamoja na wachezaji wa ziada; wachezaji hao wameorodheshwa hapa, vilevile wale ambao walicheza mechi chache lakini walitoa michango muhimu katika historia ya klabu (kwa mfano Billy Whelan na Carlos Tevez).
Wachezaji wameorodheshwa kulingana na tarehe ya kuanza kuchezea klabu hiyo. Kuonekana na mabao ni kuhusu michezo ya ushindani tu; michezo ya vita haijaorodheshwa.
Orodha ya wachezaji

Vichwa vya Meza
Apps - Idadi ya michezo aliyocheza akiwa kikosi cha kwanza
Sub - Idadi ya michezo aliyocheza kama mbadala
Jumla - Jumla ya idadi ya michezo aliyocheza

Takwimu sahihi kwa mechi iliyochezwa 8 Desemba 2009

Nahodha wa Klabu


Marejeo
Check date values in: |accessdate= (help)
Check date values in: |accessdate= (help)
!
Jamii:Manchester United FC
Jamii:Orodha ya wachezaji
Kitabu cha Esta

Question: Je, Israeli imekuwa na wafalme wangapi?



Kitabu cha Esta (jina lake huandikwa pia Ester na "Esther") ni kitabu cha Biblia ya Kiebrania, na hivyo pia cha Agano la Kale, ambalo ni sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo. Kiliandikwa kwanza kwa Kiebrania.
Tafsiri ya kitabu cha Esta inavyopatikana katika Septuaginta imeongezewa sana; nyongeza hizo za Kigiriki zinahesabiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kuwa sehemu za kitabu yenye uvuvio wa Roho Mtakatifu ingawa si sehemu za hadithi asili. Ni katika nyongeza hizo tu kwamba Mungu anatajwa na mtazamo wa imani unajitokeza.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Wakati wa kuandikwa
Mwandishi wake hajulikani, lakini kufuatana na mapokeo ya Wayahudi, kitabu kiliandikwa takriban mwaka wa 400 KK, muda usio mrefu baada ya matukio kinayoyasimulia. Sababu za mwelekeo huo ni zifuatazo: Sherehe ya Purim ilikuwa husherehekewa kila mwaka wakati wa kuandikwa kwa kitabu, lakini Mfalme Ahasuero hutajwa kama mfalme aliyepita. Ukamilifu wa maelezo kuhusu mila na desturi za dola la Waajemi unadokeza kuwa kitabu kimeandikwa kabla dola hilo halijavamiwa na kuangamizwa na Iskanda Mkuu takriban mwaka wa 330 KK. 
Yaliyomo
Kitabu cha Esta kinahusika na wakati wa taifa la Israeli unaojulikana kama wakati wa baada ya Uhamisho wa Babeli. Kinasimulia Wayahudi walivyoishi katika dola la Waajemi. Wayahudi hao walibaki uhamishoni badala ya kurudi kwao hata baada ya Waajemi kuangamiza utawala wa Babuloni mwaka 539 KK, ambapo Mfalme Koreshi alishinda na kuteka Babeli.
Ingawa Koreshi aliwaruhusu Wayahudi waliofungwa warudi katika nchi yao, wengi wao waliamua kubaki Babeli au Uajemi. Wao walihakikishiwa usalama na uhuru fulani katika nchi ya kifungo chao, kwa hiyo hawakutaka kukabiliana na wasiwasi na ugumu wa maisha mapya huko Yerusalemu. Pamoja na watoto wao waliendelea kuongeza mafanikio ya namna mbalimbali, lakini hawakuonyesha nia ya kuimarisha upya dini yao iwe nguvu ya kiroho katika maisha yao ya kitaifa. Hata hivyo, kadiri Wayahudi walivyoendelea kufuata sheria zao za kidini walisumbuliwa sana na wenyeji. Lakini Mungu alikuwa akiendelea bado kuwalinda watu wake, wawe wamemkubali au sivyo, asiruhusu waangamizwe.
Hivyo kitabu kinaeleza hasa jinsi Hamani, waziri mkuu wa mfalme Artashasta, alivyopanga kuwaangamiza Wayahudi wote. Wakati huohuo, malkia wa Uajemi alikuwa Esta, Myahudi. Pamoja na Mordekai, baba mlezi wake, Esta alifaulu kuzuia mipango ya Hamani. Ushindi huo wa Wayahudi ulianzisha sherehe ya Purim ambayo imekuwa sikukuu maarufu ya Wayahudi ikiadhimishwa kabla ya Pasaka.
Wataalamu wengi wanakubaliana kusema hii ni hadithi tu, si habari ilivyotokea katika historia. 
Muhtasari wa sehemu ya Kiebrania
1:1-2:23	Kuinuliwa kwa Esta kuwa malkia
3:1-7:10	Mikakati ya kuwaangamiza Wayahudi
8:1-10:3	Shangwe ya Wayahudi
Viungo vya nje
Biblia ya Kiebrania) katika tafsiri ya Kiswahili (Union Version)



Jamii:Vitabu vya Agano la Kale
Orodha ya Marais wa Uganda

Question: Rais wa pili wa Uganda anaitwa nani?



Hii ni orodha ya Marais wa Uganda:

Angalia Pia
Uganda
Wakuu wa Serikali ya Uganda
Makamu wa Rais wa Uganda
Wakoloni wakuu wa Uganda
orodha ya viongozi

Uganda
Masiya

Question: Rais wa Kigiriki ni nani?





Masiya (au Masiha), kutoka Kiebrania מָשִׁיחַ, Māšîăḥ mashiakh, maana yake Mpakwamafuta ni jina la heshima ambalo Biblia inampa mfalme au kuhani aliyewekwa wakfu kwa Mungu kwa kupakwa mafuta atende kwa niaba yake kazi ya kusaidia taifa lake hasa kwa kulikomboa.[1]
Tofauti na kawaida, Biblia inamtaja kama Masiha hata mfalme Koreshi Mkuu wa Uajemi kwa sababu Mungu alimtumia kutoa Wayahudi katika uhamisho wa Babeli na kuwaruhusu warudi Yerusalemu na kujenga upya hekalu[2]
Hata hivyo kwa namna ya pekee jina hilo linatumika kwa Mwana wa Daudi, mtawala wa Israeli[3] katika wakati wa mwisho ambao utakuwa wa amani duniani[4]
Katika Ukristo
Jina hilo lilitafsiriwa na Septuaginta kwa Kigiriki Χριστός (Khristós)[5] nalo lilitumiwa mapema na Wakristo wa lugha hiyo kwa Yesu wa Nazareth kwa sababu ya kusadiki ndiye mkombozi aliyetimiza kikamilifu kila utabiri wa manabii wa Agano la Kale. Ndiyo sababu jina lake la awali limekuwa linaongezewa kwa kawaida hilo la Kristo, hivi kwamba imezoeleka kumuita Yesu Kristo. 
Kwa asili ni tamko la imani lenye sehemu mbili: jina "Yesu" na cheo "Kristo". 
Katika lugha ya Kigiriki "Yesu Kristo" mara nyingi ni sentensi kamili, maana yake "Yesu ndiye Masiya wa Mungu", yaani Yesu ndiye Masiya aliyetangazwa na manabii wa Agano la Kale na kutazamiwa na Israeli. 
Katika aya nyingine za Agano Jipya "Yesu Kristo" tayari imetumika kama jina (linganisha: rais Mkapa, au: Mkapa rais - si yule Mkapa mwingine...)
Kutokana na umuhimu wa imani hiyo kwa wafuasi wa Yesu[6], wenyewe walianza kuitwa Wakristo huko Antiokia, mji wa kwanza kuwa na waumini wenye asili ya kimataifa na waliozungumza Kigiriki kuliko wale wenye asili ya Kiyahudi. Kumbe katika mazingira ya Kisemiti wanaendelea kuitwa kama awali Manasara, yaani Wanazareti.
Katika Uislamu
Hadithi za Uislamu pia zinafundisha kwamba nabii Isa, mwana wa Bikira Mariamu, alikuwa ametabiriwa kama Masih (المسيح) wa Waisraeli, na kwamba atarudi duniani siku ya Kiyama, pamoja na Mahdi, ili kumsinda Masih ad-Dajjal, yaani Mpingakristo.[7]
Tanbihi

Marejeo
Kaplan, Aryeh. From Messiah to Christ, 2004. New York: Orthodox Union.
Viungo vya nje
 in the 1911 Encyclopædia Britannica






Jamii:Yesu Kristo
Marie Curie

Question: Mwanasayansi wa kwanza wa kike anaitwa nani?



Maria Curie (jina kamili: Maria Skłodowska-Curie;alizaliwa tar 7 Novemba alikufa tar 1867 – 4 Julai 1934) alikuwa mwanafizikia na mwanakemia Mpoland na Mfaransa aliyepata Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka 1903 na Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka 1911. 
Alizaliwa Poland kama Maria Skłodowska wakati nchi hiyo ilipokuwa chini ya Urusi. Wakati ule hapakuwa na nafasi kwa wanawake kusoma kwenye chuo kikuu nchini, hivyo akahamia Ufaransa mwaka 1891 akajiandikisha katika somo la fizikia akaendelea baadaye kuchukua digrii ya hisabati.
Mwaka 1895 akaolewa na mwanasayansi Mfaransa Pierre Curie. Pamoja naye alifanya utafiti za unururifu akatambua elementi za poloni na radi. 
Marie Curie ni binadamu pekee aliyepokea tuzo ya Nobel kwa sayansi mbili tofauti. Baadaye alikuwa profesa wa kike wa kwanza katika chuo kikuu cha Sorbonne mjini Paris.
Alikufa kutokana na kansa ya damu (au leukemia) kwa sababu alishika dutu nururifu nyingi maishani mwake bila ya tahadhari wakati hatari za unururifu hazijajulikana.
Viungo vya Nje

 and  – Tovuti ya kamati ya Tuzo ya Nobel kwa Kiingereza

 (Kiingereza)

Jamii:Waliozaliwa 1867
Jamii:Waliofariki 1934
Curie
Curie
Curie
Curie
Curie
Curie
Colby O'Donis

Question: Je, T-Pain alianza kuimba mwaka gani?


Colby O'Donis Colón (amezaliwa tar. 14 Machi 1989) ni mtunzi wa nyimbo za pop, R&B, na hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Colby O'Donis.
Wasifu
Maisha ya awali (kwa ufupi)
Alizaliwa mjini Marble Hill sehemu ya The Bronx, New York, akiwa na asili kamili ya  Kipuerto Rico na Kiguyana.[1] Wazazi wa Colby waligundua kipaji cha mtoto wao akiwa na umri wa miaka 3 pale aliposhinda shindano la watoto wenyevipaji kwa kuimba wimbo wa  Michael Jackson.
Mara nyingine pia alikuwa akitumbuiza kwa kujifurahisha kila Jumamosi na Jumapili katika kiduka cha baba yake kilichopo mjini Queens.[2]
Shughuli za muziki
Muziki

Albamu zake
Colby O (2008)
Marejeo

Viungo vya Nje



 on IMDb





Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Shirika la Nigeria ya Mamlaka ya Televisheni

Question: Je,stesheni ya televisheni ya serikali nchini Kenya ni gani?

Ulioanzishwa mwaka 1977, na ni mwili inayomilikiwa na serikali ya Nigeria  na  inahusika na utangazaji wa televisheni nchini humo. Inadai kuendesha mtandao wa televisheni kubwa zaidi katika bara la Afrika na vituo katika maeneo kadhaa ya Nigeria. Shirika hili lilianza na kunyakuwa vituo vya televisheni vya eneo hilo mwaka wa 1976 na waliokuwa mamlaka ya kijeshi ya Nigeria wakati huo. Inajulikana na wengi kama sauti halisi ya serikali ya Nigeria. Inajulikana zaidi kama kinywa-kipande cha serikali kuliko kama vyombo vya habari vya kujitegemea. Shirika hili lilijulikana awali kama "Nigeria Television" (NTV), yaani, Televisheni ya Nigeria. Baadaye, jina hilo lilibadilishwa kuwa "Nigerian Television Authority" inavyo julikana mpaka sasa. Mkurugenzi mkuu wake wa kwanza alijulikana kama Vincent Maduka, na alikuwa mhandisi. Kabla ya kuteuliwa Vincent Maduka alikuwa Meneja Mkuu wa "Western Nigerian Television", WNTV Ibadan, kituo cha kwanza cha televisheni barani Afrika. The Guardian katika uhatiri wake wa Jumapili 18 Oktoba 2009 ulisema "mtandao wa televisheni uliomilikiwa na serikali, "Nigeria Television Authority", (NTA) ni kwa umbakli stesheni kubwa zaidi barani Afrika  ya umbo hio, lakini bado haina uhuru inayohitaji ili kuongeza uwezo wake". Utawala wa NTA'skatika hewa ya Nigeria ulivunjwa tangu katikati ya miaka ya 1990 kutokana na uanzishaji wa vituo vya televisheni vya kibinafsi mashuhuri miongoni mwao ukiwa Afrika Independent Television. Baadhi ya programu yake yaweza kutazamwa katika intaneti kupitia . Baadhi matangazo ya habari ya NTA hupeperushwa kutoka Africa Independent Television, na baadhi ni pia hupeperushwa na BEN Television katika Ufalme wa Uingereza. Kituo hiki kinapatikana kupitia Sky Digital nchini Uingereza katika kanal 202 na katika jukwaa la IPTV SuncasTV, [www.suncastv.com].
Matawi ya NTA na Mtandao wa Vituo
NTA Aba
NTA Abeokuta
NTA Abuja
NTA Plus Abuja
NTA Ado-Ekiti
NTA Akure
NTA Asaba
NTA Awka
NTA Bauchi
NTA Benin
NTA Calabar
NTA Damaturu
NTA Dutse
NTA Enugu
NTA Gombe
NTA Gusau
NTA Ibadan
NTA Ife
NTA Ijebu-Ode
NTA Ilorin
NTA Kimataifa
NTA Jalingo
NTA Jos
NTA Kaduna
NTA Kano
NTA Katsina
NTA 2 Channel 5 Lagos
NTA Channel 10 Lagos
NTA Lafia
NTA mdomoni
NTA Maiduguri
NTA Makurdi
NTA Minna
NTA Ondo
NTA Osogbo
NTA Owerri
NTA Port Harcourt
NTA Sokoto
NTA Uyo
NTA Yenagoa
NTA Yola
NTA Sapele
Viungo vya nje


Jamii:Nigeria
Silabi

Question: Kuna herufi ngapi za sauti ya Konsonanti?


Silabi ni kipashio cha kifonolojia kinachohusu matamshi ambapo sauti za lugha hutamkwa mara moja kwa pamoja kama fungu moja la sauti. 
Maneno kufanywa na silabi. Maneno mafupi huwa na silabi 1 pekee. Maneno mengine huwa na silabi zaidi kama 2, 3 au nyingi. Silabi fupi sana inaweza kuwa vokali 1 pekee au konsonanti 1 kama "m" katika "m-to-to".
Kama silabi inaishia kwa konsonanti inaweza kuitwa silabi iliyofungwa, kama inaishia kwa vokali inaweza kuitwa silabi wazi.
Kuna lugha zilizo na silabi nyingi zilizofungwa kama Kiingereza. Kiswahili kinapendelea silabi wazi, lakini "m" na "n" zinaweza kuwa mwishoni kwa silabi au kuwa silabi peke yao. Lugha kama Kijapani takriban hazina silabi za kufungwa.
Mifano ya maneno yenye silabi 1:
tu
na
Maneno mengi ya Kiswahili huwa na silabi mbili au zaidi:
ne-n-da
ku-ja
shu-le
hi-i
ma-a-na
ra-fi-ki
se-ko-n-da-ri
se-ri-ka-li
i-li-yo-fu-n-gwa
Kuna lugha zinazotumia mwandiko wa silabi badala ya alfabeti, kwa mfano abugida.
Jamii:Sarufi
Ruiru

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Embu hadi Meru?



Ruiru ni mji wa Kaunti ya Kiambu, ipatikanayo katikati ya Kenya.
Jiografia
Mji huu uko katika umbali wa takribani kilomita 3 kutoka katika Mpaka wa Nairobi.
Una eneo la km2 292 na umezungukwa na mashamba ya Kahawa. Ruiru ni mmoja kati ya miji inayotambulika zaidi nchini Kenya, ambao unaweza kufikika kwa urahisi kupitia barabara au reli.
Idadi ya Wakazi
Mji huu umekuwa na ongezeko la idadi ya watu, kutokana na uhaba wa nyumba mjini Nairobi[1].
Mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 238,858[2].
Hata hivyo, mji huu umeng'ang'ana kuwatosheleza wakazi wake.
Uchumi

Wengi wa wakazi wa Ruiru ni wafanyabiashara wenye asili ya Kikuyu. 
Mji huu pia una matawi ya benki kadhaa kama vile Benki ya Equity, Benki ya Family, Benki ya Cooperative na Benki ya Barclays.
Pia kuna viwanda mbalimbali katika mji huo.
Viungo vya nje

Marejeo

Coordinates: 
Tanbihi


Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kiambu
Orodha ya volkeno nchini Tanzania

Question: Je, kuna milima mingapi ya volkeno nchini Kenya?

Hii ni orodha ya volkeno nchini Tanzania zilizokuwa hai katika kipindi cha miaka milioni 2.5 iliyopita. Tanzania inapitiwa na Bonde la Ufa ambako bamba la Afrika linaelekea kupasuka. Katika eneo hili ganda la dunia si nene kama kawaida na magma kutoka chini haina njia ndefu ya kufika juu. Hivyo volkeno za Tanzania ziko kwenye bonde la Ufa au kando lake.

Volkeno nyingine ni:



































JinaKimoMahaliMlipuko wa mwishomitafutiViwianishiBurko[1]----Embulbul[2]----Elan Nairobi----Esimingor [1]----Gelai [3]----Izumbwe-Mpoli15685144HoloceneKetumbaine [3]----Lemagrut----Loolmalasin [4]3682---Ngorongoro---Oldeani [3]----Ololmoti----Olossirwa----Usio na jina--HoloceneBonde la Usangu21797149Holocene
Tanbihi

Viungo vya nje
 Unterseite der Homepage des Global Volcanism Program der Smithsonian Institution
Mnara wa Babeli

Question: Je, Mesopotamia una ukubwa gani?


Mnara wa Babeli ni jengo kubwa linalotajwa katika Biblia kwenye Kitabu cha Mwanzo 11:1-9. Kufuatana na taarifa hii mnara ulijengwa pamoja na mji wa Babeli kama kilele chake.
Katika mapokeo ya Mwanzo 11 Babeli ulikuwa mji wa kwanza uliojengwa baada ya gharika kuu. Binadamu waliamua kuwa na jengo kubwa katika mji na kilele chake kifike mbinguni. Mpango huu haukumpendeza Mungu aliyechanganya lugha ya watu ambao hivyo walilazimika kuachana baadaye bila ya kukamilisha mnara wao.
Kihistoria si wazi ni kipindi gani kinachoangaliwa katika simulizi la Mwanzo 11. Inaonekana ya kwamba wasimulizi walikuwa na habari za piramidi au zigurat kubwa zilizokuwepo Babeli na penginepo katika Mesopotamia.
Maelezo ya kiimani
Simulizi limechukuliwa kwa njia mbalimbali katika mapokeo ya Wayahudi na Wakristo.
Moja ni kwamba hadithi hiyo inafundisha kwamba kiburi na dhambi kwa jumla vinatenganisha watu wasiweze kuelewana wala kuishi pamoja. Isipokuwa si wazi dhambi ni ipi. 
Kwa Wakristo Mwinjili Luka katika kitabu cha Matendo ya Mitume kwenye Agano Jipya alitumia mfano wa mnara kama kinyume cha matokeo ya siku ya Pentekoste ambako watu kutoka lugha mbalimbali walipata kuelewana kwa msaada wa Roho Mtakatifu. 
Simulizi la Mwanzo 11, 1-9
11,1 Nchi yote ilikuwa na lugha moja na usemi mmoja. 

2 Ikawa watu waliposafiri pande za mashariki waliona nchi tambarare katika nchi ya Shinari; wakakaa huko. 

3 Wakaambiana, Haya, na tufanye matofali tukayachome moto. Walikuwa na matofali badala ya mawe, na lami badala ya chokaa. 

4 Wakasema, Haya, na tujijengee mji, na mnara, na kilele chake kifike mbinguni, tujifanyie jina; ili tusipate kutawanyika usoni pa nchi yote. 

5 BWANA akashuka ili auone mji na mnara waliokuwa wakiujenga wanadamu. 

6 BWANA akasema, Tazama, watu hawa ni taifa moja, na lugha yao ni moja; na haya ndiyo wanayoanza kuyafanya, wala sasa hawatazuiliwa neno wanalokusudia kulifanya. 

7 Haya, na tushuke huko, tuwachafulie usemi wao ili wasisikilizane maneno wao kwa wao. 

8 Basi BWANA akawatawanya kutoka huko waende usoni pa nchi yote; wakaacha kuujenga ule mji.
 
9 Kwa sababu hiyo jina lake likaitwa Babeli; maana hapo ndipo BWANA alipoichafua lugha ya dunia yote; na kutoka huko BWANA akawatawanya waende usoni pa nchi yote.

Viungo vya Nje

 - collection of references to Babel in history, arts and literature

 from the Brick Testament.




 envisioned by science fiction artist Frank Wu
Jamii:Biblia
Jamii:Mesopotamia
Jamii:Ustaarabu
Wilaya ya Kajiado

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Bungoma hadi Nairobi?


Wilaya ya Kajiado ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Bonde la Ufa wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 
Ilikuwa na jumla ya wakazi 406,054 na ukubwa wa eneo la kilomita mraba 21,903 . Wilaya hii ilipakana na mji wa Nairobi na kuendelea hadi kwenye mpaka wa Kenya na Tanzania kusini zaidi. 
Makao makuu yalikuwa mjini Kajiado.
Kwa sasa imekuwa kaunti ya Kajiado.

Wilaya hii imegawanywa kwenye taarafa saba za utawala. Tarafa mpya ya Isinya haijajumuishwa kwenye jadwali lifuatalao kulingana na sensa ya  1999:

Kuna maeneo ya bunge matatu katika wilaya hii: 
Eneo bunge la Kajiado Central
Eneo bunge la Kajiado North
Eneo bunge la Kajiado South
Angalia pia
Hifadhi ya Taifa ya Amboseli iko katika Wilaya ya Kajiado
Jangwa la Nyiri, sehemu kubwa ya wilaya hii iko katika jangwa hili
Kitengela, mji na sehemu ya uwazi na jina sawia katika Wilaya ya Kajiado
Marejeo

Viungo vya nje


Kajiado
Jamii:Wilaya ya Kajiado
Shinyanga (mji)

Question: Je,mkoa wa Shinyanga ina idadi ya watu wangapi?


Shinyanga ni manisipaa nchini Tanzania ambayo ni makao makuu ya Mkoa wa Shinyanga yenye msimbo wa posta 37100[1]. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 161,391 [2] .
Manisipaa ya Shinyanga ni sawa na Wilaya ya Shinyanga Mjini.
Eneo
Manispaa ya Shinyanga ina eneo la 548 km². Eneo la utawala linaundwa na jumla ya tarafa 3, kata 17,vijiji 19, mitaa 25 na vitongoji 95.
Halihewa
Hali ya hewa ni ya kitropiki ambayo ina vipindi viwili ya majira ya mvua na kiangazi. Msimu wa mvua ni kati ya mwezi Oktoba na Desemba,pia huanza mwezi machi hadi Mei. Kiasi cha mvua kwa mwaka ni kati ya milimita 600 hadi 1000. Kiangazi huanza mwezi Mei hadi Oktoba, pia huanza Januari hadi Februari. Wastani wa jotoridi ni kati ya nyuzi za sentigredi 18 hadi 31.[3]
Usafiri
Shinyanga huwa na kituo cha reli kwenye njia ya reli kutoka Mwanza kwenda Tabora; kwa hiyo imeunganishwa na reli ya kati Dar es Salaam - Tabora - Kigoma. Kuna uwanja wa ndege mdogo. Mji unapitiwa na barabara ya lami kutoka Mwanza kwenda Tabora.
Utamaduni
Wakazi wengi hupendelea ngoma za asili pamoja na michezo ya mbio za baiskeli, kwani ndio utamaduni wa wasukuma.
Pia, shinyanga ni moja ya mikoa ambayo vijana wengi wako katika mlengo wa muziki wa Hip Hop,
wengi wao wakifanya harakati tofauti kwa ajili ya ukombozi.
Moja ya wanamuziki maarufu ni Noorah, Ibrah Mpanduji, na Big.com ambao wote wanafanya mahadhi ya Hip Hop.
Marejeo

Viungo vya Nje



Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Shinyanga
Jamii:Wilaya ya Shinyanga Mjini
Soweto (Moshi Mjini)

Question: Eneo la Soweto lina ukubwa gani?

Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Soweto (maana)
Soweto ni kata ya Moshi Mjini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania yenye postikodi namba 25114[1]. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  14,946 [2] walioishi humo.  
Marejeo



Jamii:Wilaya ya Moshi Mjini
Jamii:Kata za Mkoa wa Kilimanjaro
Sayansi

Question: Sayansi ni ya aina ngapi?


Sayansi ni maarifa yanayopatikana kwa kufanya vitendo, kutazama na kujaribu kweli ambazo zimebainishwa hazijathibitishwa.
Mara nyingi Galileo Galilei anahesabiwa kuwa baba wa sayansi ya kisasa. 
Aina za sayansi

Kuna sayansi mbalimbali ambazo huainishwa katika makundi yafuatayo:
Sayansi Asili k.m.
Biolojia
Jiografia
Zoolojia
Sayansi Umbile k.m.
Fizikia
Hisabati
Kemia
Sayansi Jamii k.m.
Akiolojia
Elimu
Saikolojia
Siasa
Sayansi Tumizi k.m.
Teknolojia
Uhandisi
Pia, kuna sayansi zinazohusu mada mbalimbali:
Maarifa
Unajimu
Tiba
Mbinu za kisayansi

Msingi wa sayansi ni vitendo. Vitendo vya kisayansi vina njia zake zinazotumika kuthibitisha kweli za kisayansi.
Namna ya kueleza jambo kisayansi huchimbuka toka nadharia ama udhanifu. Halafu, ili kweli ikubalike, hutoka kwenye udhanifu na kwa kupitia majaribio rasmi, hutengeneza dhana kamili ama nadharia kama ni shauri la kueleza mwenendo na tabia.
Kwa hivyo, asili ya njia ya kisayansi ni mtazamo unaokwenda sambamba na vitendo vinavyochunguzwa. Kutoka mitazamo wanasayansi wanaunda nadharia. Baadaye wanaangalia kama bashiri za nadharia ni kweli. Isipokuwa kweli watakanusha nadharia hiyo. Ikionekana kwamba mara nyingi sana nadharia ilibashiri ukweli, na haijakosea, itakuwa nadharia inayokubalika.
Sura ya kisayansi
Mara chache, maarifa yatokanayo na sayansi yanaweza kupinga hali ya kawaida. Kwa mfano nadharia ya atomu inasema kwamba katika jiwe (maada yabisi) kuna uvungu (dutu tupu), na kwamba atomi zinacheza katika nafasi ndogo katika jiwe ukifananisha na maada kimiminika. Lakini kwa nadharia hii tunaweza kueleza mambo mengi, hata kwa nini tunaweza kusema kwamba jiwe halina uvungu.
Historia

Sura ya kiutamaduni
Sayansi iliaanza kama udadisi wa mtu mmojammoja; lakini kadiri maarifa yanavyopanuka, inakuwa vigumu kwa mtu mmoja kufanya mchango wa kujitenga. Hivyo jumuiya zimebeba kusudi ambalo hapo mwanzo lilionekana kama ni shauku la mtu mmojammoja kama awali.
Hii hufanya mkururo wa ugunduzi ama uvumbuzi kuwa sehemu ya historia ya sayansi. Majina na sifa kutajwa sambamba na shauri la aliyepelekea.
Sayansi na jamii huenda pamoja katika kuleta mabadiliko, kwa kuwa mabadiliko huletwa na watu wenyewe.
Sayansi na siasa za dunia

Katika dunia hii ya leo, maendeleo ya watu hujidhihirisha sana kutokana na jinsi jamii husika ilivyopiga teke katika uwanja huu.
Ingawaje haibainishwi wazi miongoni mwa sura ya mambo ya kidunia, sayansi kwa kweli ni nguvu inayoweza kubadili maisha ya watu kwa wema; lakini katika kilele chake cha mafanikio, vyombo vyenye nguvu za mamlaka na fedha hushikilia baadhi ya matunda yake katika hali ya kibiashara na kiutawala zaidi.
Sayansi na maendeleo

Wapo watu pia ambao hutumia sayansi kujaribu kuboresha maisha ya watu wote kwa ujumla. Hivyo sayansi haibakii tu mikononi mwa wenye kushika dau kimifumo, bali changamoto ya wote wenye kutaka kuleta maendeleo ya ujumla.
Hivyo roho ya uchunguzi ndiyo iliyoleta kuzaliwa, kukua na kutapakaa kwa sayansi.
Tazama pia
Mtu wa kwanza alitoka wapi
Tanbihi


Jamii:Sayansi
Fikra za Xi Jinping

Question: Je, Xi Jinping alizaliwa lini?


Fikra za Xi Jinping juu ya Ujamaa Wenye Sura za Kichina wa Zama Mpya (Kichina kilichorahisishwa: 习近平 新 时代 中国 特色 社会主义 思想; Kichina cha jadi: ☞近平 新 時代 中國 特色 社會主義 思想), ni nadharia ya kisiasa inayotokana na rais wa China na Xi Jinping Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti cha China. 
Inaaminika kuwa Fikra za Xi Jinping, ambazo zina kanuni 14, zitaingizwa katika katiba ya chama tawala. Xi Jinping atakuwa ni kiongozi wa kwanza ambaye jina lake linahusishwa na natharia ya kisiasa toka enzi za Deng Xiaoping ambaye alijiuzulu mwaka 1989. Kiongozi mwingine kuwa na sifa hii ni Mao Zedong.
Kwa mujibu wa shirika la habari la China, Xinhua, fikra hizi ni moja ya mambo makubwa katika mkutano wa 19 wa chama tawala wa 2017 ambao hufanyika kila baada ya miaka 5.[1]
Marejeo

= Viungo vya Nje
Mase

Question: P. Diddy alijiunga na sanaa mwaka gani?




Mason Durell Betha  (amezaliwa 27 Agosti 1973),[1] anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Mase  (mara nyingi kama  Ma $ e),  awali inajulikana kama Murda Ma $ e,  ni rapa wa Marekani, mtunzi, mwimbaji apendwaye kwenye runinga na msemaji. Yeye alikuwa msanii tarehe Sean "Diddy" Combs alikuwa na rekodi ya nyimbo za kisasa Bad Boy  studio wakati wa miaka ya 1990. Yeye iliyotolewa albamu mbili katika Bad Boy,zinazojulikana mno Harlem World  na jaribio , Double Up.  Yeye alistaafu mwakani 1999, tu kurudi muziki mwaka 2004 na albamu Welcome Back.  Mwakani 2005, alijaribu kutia mkataba na Rekodi ya G-Unit.
Baada ya G-Unit kushughulikia usingeweza walikamilisha, Mase mara wanaohusishwa na Rekodi ya src. Mwanzilishi aw Src Steve Rifkind mara kazi Mase kusainiwa mwaka 2007, lakini, kama 50, hakuweza kusikizana kisheria na Diddy juu ya kununua mkataba wa Mase . Rifkind imekuwa rekodi kuzungumza juu ya albamu ambayo Mase alitolea alipokuwa kwa src, ambayo ilikuwa kuwa aidha wenye jina "Suicide Note" au "The Revival." Katika mahojiano na gazeti la Hip-Hop XXL [2] Rifkind alidai kuwa itakuwa imetolewa  mwisho wa mwaka na kwamba alikuwa "ya kufurahisha." Albamu mara kamwe haikutolewa.
Baada ya muda  , Mase akarudi tena rapu Juni 2009. Oktoba ya mwaka huo, Diddy saini Mase's release kutoka Bad Boy Records. Katika Novemba, yeye imeshuka mixtape yake ya kwanza katika miaka mitatu, "I Do The Impossible". Ni kwa kushirikiana na zamani featured Watoto wa wanachama nafaka Cam'ron ( "Get It") na Mcgruff ( "Kama mimi Come Back For You"), na Remixes ya nyimbo kama hit Empire State of Mind. Yeye  sasa ananunua rekodi mpya ya kushughulikia kazi ya albamu yake ya nne, "The Mason Betha Story".
Diskografia

Albamu
Harlem World (1997)
Double Up (1999)
Welcome Back (2004)
tepu za kuchanganya
G-Unit Radio 16: Crucified 4 Da Hood 2006
I Do The Impossible 2009
Marejeo

Viungo vya nje
Please state the type.
 on IMDb




Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Wanamuziki wa Marekani walio na asili ya kiafrika
Jamii:Rapa wa Marekani walio na asili ya kiafrika
Jamii:Rapa wa Marekani
Jamii:Wasanii wa rekodi ya Atlantic
Jamii:Wasanii wa rekodi ya Bad Boy
Jamii:Waliosomea chuo kikuu cha Atlanta Clark
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu kutoka Atlanta, Georgia
Jamii:Watu kutoka Florida
Jamii:Watu kutoka Jacksonville, Florida
Jamii:Watu kutoka Manhattan
Jamii:Watu kutoka New York
Zain Verjee

Question: Nani mwanzilishi wa kitu cha CNN?


Historia
Zain Verjee (alizaliwa 11 Februari 1974) ni mwandishi wa Kanada mwenye asili ya Kihindi. Alizaliwa na kulelewa nchini Kenya. Hivi sasa, yeye ni mtangazaji wa habari katika kipindi cha CNN cha World Report yaani ripoti ya dunia nzima, kipindi hiki huandaliwa jijini London,Uingereza. Hapo awali, yeye alifanya kazi kama msoma habari katika kipindi cha The Situation Room, mwanahabari mshirika wa idara ya serikali na mtangazaji mwenza wa kipindi cha CNN cha Your World Today.
Verjee alijiunga na CNN katika mwaka wa 2000, kabla ya hayo alikuwa msomaji wa habari katika Mfumo wa Runinga wa Ghana,jijini Nairobi. Ameripoti habari mbalimbali na matukio ya duni nzima:mkutano wa Waziri Mkuu Atal Bihari Vajpayee wa India na Rais Pervez Musharraf wa Pakistan, migogoro ya Mashariki ya Kati,kesi ya aliyekuwa kiongozi wa Yugoslavia(Slobobdan Milosevic), mashambulizi ya 11 Septemba,Hajj na vita nchini Iraq. Yeye ,pia,huripoti kuhusu habari ya biashara barani Afrika katika kipindi cha kila wiki cha Inside Africa katika stesheni ya CNN.Kipindi hiki huhusu habari ya kindani na kamilifu ya bara la Afrika.
Mnamo Julai 2006, aliripoti kutoka kwa DMZ ya Korea na katika mwezi wa Septemba, aliko fanya mahojiano na aliyekuwa rais wa Iran, Mohammed Khatami.
Zain ni Mwislamu wa Ismaili. Katika mawazo yake kuhusu Safari ya Mecca, yeye aliandika:
"Kuna msemo wunaosema kuwa muumini anayesafiri kuenda Mecca kwa Hajj anafaa kutoka jiji hilo takatifu ili asiipende sana."
Alichapisha hivi majuzi kitabu Live & On the Air, kitabu cha watoto kinachochunguza maisha ya msichana kutoka vijiji anahamia Nairobi kutafuta kazi kama mtangazaji wa habari. Verjee amezalisha pia kampeni zilizofanikiwa za kusambaza ujumbe kuhusu Ukimwi, Hepatitis B na Polio.
Mnamo 16 Januari 2008,alipokuwa akirekodi ripoti kuhusu maandamano ya kupinga serikali mjini Nairobi,aligongwa mgongoni kwa mkebe mwenye gesi ya machozi uliotupwa na polisi.Video hiyo ilionyeshwa baadaye katika stesheni ya CNN.Hakuumia sana katika tukio hilo.
Masomo
Verjee alifuzu na digrii katika somo la Kiingereza kutoka Chuo Kikuu cha McGill mjini Montreal
Alisoma pia katika Chuo Kikuu cha York nchini Kanada.
Anazungumza Gujarati, Kiswahili na Kifaransa ya kuongea.
Marejeo

Viungo vya nje



, Me1 20, 2001.
, 18 Agosti 2003.


Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watangazaji wa habari wa Kanada
Jamii:Waislamu wa Kanada
Jamii:Wanafunzi waliotoka Chuo Kikuu cha McGill
Jamii:Watu kutoka Nairobi
Bahari ya Kusini

Question: Aina ya bahari ni gani?


Bahari ya Kusini (pia: Bahari ya Antaktiki) ni jina jipya katika jiografia. Linamaanisha maji yote kusini ya latitudo ya 60 yanayozunguka bara la Antaktiki.
Katika eneo hili maji ya Bahari ya Atlantiki, Bahari Hindi na Pasifiki hukutana na kuingiliana. Kwa muda mrefu wataalamu wa Shirika la Kimataifa la Hidrografia walihesabu eneo kama vitengo vya kusini vya bahari tatu kubwa lakini katika karne ya 20 wazo la kuitazama kama bahari ya pekee imesambaa na Bahari ya Kusini imerudi kwenye ramani.  [1]
Eneo lote ni kilomita za mraba 20,327,000 za maji. Linazunguka pwani la Antaktika lenye urefu wa kilomita 17,968 km. Kina kikubwa ni mnamo 5,805 mita.
Sehemu zake karibu na pwani hufunikwa na barafu inayokua wakati wa baridi. Katika miezi ya joto vipande vikubwa vya barafu huvunjika na kuelea katika maji kama siwa barafu ambako ni hatari kwa ajili ya meli lakini zinayeyuka polepüole kadri jinsi zinavyofika maji yasiyo baridi tena. 
Marejeo


Jamii:Bahari
Jamii:Antaktiki
Anosy

Question: Je,nchi ya Madagaska ina idadi ya watu wangapi?


Anosy ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 544,200. Mji mkuu ni Tôlanaro.
Picha za Anosy

Tôlanaro
Hifadhi ya Taifa ya Andohahela




!
Anosy
Mlima Meru

Question: Mlima Kenya una futi ngapi?



Mlima Meru ni mlima wenye asili ya volkeno na urefu wa mita 4566 (futi 14980) juu ya usawa wa bahari. Mlima huo ni wa tano kwa urefu katika bara la Afrika.
Mlima katika hifadhi ya taifa
Mlima Meru unapatikana ndani ya Hifadhi ya Arusha ambayo ilianzishwa mwaka 1960 na ambapo wanyamapori kuzunguka Maziwa ya Momella na volkeno ya Ngurudoto (Ngurudoto crater) walihifadhiwa na kulindwa katika eneo hili.
Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilometa za mraba 137 na ipo umbali wa kilometa 35 kutoka mji wa kitalii wa Arusha na Uwanja wa ndege wa Kilimanjaro. 

Vivutio katika hifadhi hiyo vinajumuisha volkeno, maziwa, misitu na wanyamapori kama twiga, tembo, pundamilia, nyati na wengine wengi. Pia kuna ndege wa aina nyingi wakiwemo flamingo, na misitu katika mlima Meru ni makazi ya nyani.
Kupanda Mlima Meru kunachukua siku tatu hadi nne na wakati mzuri kwa kupanda mlima ni kuanzia mwezi Juni hadi Februari ambapo mvua zinaweza kunyesha katika mwezi Novemba. Na wakati mzuri wa kuona mlima Kilimanjaro kutokea Meru ni kati ya Desemba na Februari.
Tazama pia
Orodha ya volkeno nchini Tanzania
Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
Orodha ya milima ya Tanzania
Orodha ya milima ya Afrika
Orodha ya milima
Tanbihi

Marejeo
Majarida ya Utalii na maliasili za Tanzania
Viungo vya nje


Jamii:Milima ya Tanzania
Jamii:Volkeno za Tanzania
Jamii:Mkoa wa Arusha
Bendera ya Tanzania

Question: Je,bendera ya Urusi ina rangi ngapi?




Bendera ya Tanzania ni ya mstatili unaokatwa pembe kwa pembe na kanda nyeusi yenye milia za njano kandokando[1].
Pembetatu ya juu ina rangi ya majani, pembetatu ya chini ni ya buluu.
Historia ya bendera
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe. 
Maana ya rangi
Rangi zinasemekana kuwa na maana zifuatazo: 
Kijani kwa ajili ya mashamba, kilimo na misitu. Kijani ni pia rangi ya bendera ya chama cha TANU kilichokuwa chama tawala tangu uhuru.
Buluu kwa ajili ya bahari na visiwa.
Nyeusi ni rangi ya Waafrika.
Njano inakumbusha juu ya utajiri wa madini. Njano ya namna hiyo inaelezwa mara nyingine kuwa ni dhahabu [2], lakini maelezo rasmi mengine kwa Kiingereza yanataja rangi kuwa "Yellow Pantone 116c"[3][4]
Bendera za kihistoria tangu zamani za ukoloni

















FlagDurationUseDescription1856–1963Bendera ya Usultani wa ZanzibarKitambaa chekundu1888–1890Bendera ya Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya MasharikiNyeupe, msalaba mweusi, nyota za Salibu1893-1919Bendera ya Mamlaka ya Koloni za UjerumaniNyeusi-nyeupe – nyekundu kama Dola la Ujerumani, pamoja na ishara ya tai, ilitumiwa katika koloni zote za Ujerumani1919–1961Ramani ya eneo la kudhaminiwa TanganyikaBendera nyekundu yenye rangi za Uingereza kwenye kona na ishara ya twiga1961–1964Bendera ya TanganyikaKijani yenye kanda nyeusi katikati linaloshikwa na milia ya njano-dhahabu1963–1964Bendera ya Usultani wa Zanzibar baada ya uhuruNyekundu, yenye duara ya kibichi inayoonyesha karafuu mbili za rangi ya njanoJanuari–Aprili 1964Bendera ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar hadi maunganoKanda za buluu, nyeusi na kijani.
Marejeo



Tanzania
Jamii:Tanzania
Baba

Question: Baba wa Rais wa Kenya ni nani?


Baba ni mwanamume aliyemzaa mtoto au anamlea. 
Katika uzazi, baba ndiye anayesababisha jinsia ya mtoto kwa kumrithisha kromosomu Y (mtoto wa kiume) au kromosomu X tu (mtoto wa kike).
Saikolojia inaonyesha pia umuhimu wa kuwepo kwa baba mwenye pendo, akishirikiana na mama, katika kukua kwa mtoto.
Viungo vya nje

Marcia C. Inhorn, Wendy Chavkin, and Jose-Alberto Navarro, eds. Globalized Fatherhood by  (Berghahn Books; 2014) 419 pages; studies by anthropologists, sociologists, and cultural geographers -
M.J. Diamond (2007) My Father Before Me; How Fathers and Sons Influence Each Other Throughout Their Lives. New York: WW Norton.
Kitabu cha Kwanza cha Wafalme

Question: Watoto wa wafalme hujulikana kwa jina gani?

Kitabu cha Kwanza cha Wafalme ni sehemu ya Tanakh (Biblia ya Kiebrania na ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo. Hugawiwa katika sura 22.
Historia ya kitabu
Zamani kilikuwa kitabu kimoja na Wafalme II lakini katika tafsiri ya Septuaginta kitabu kiligawiwa pande mbili. Wataalamu huamini hii ilitokea kutokana na urefu wa kitabu, si kwa sababu ya yaliyomo au ya mpangilio wake.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Yaliyomo
Kinasimulia hasa habari za wafalme wa Israeli ya Kale. Chanzo ni habari za kifo cha mfalme mzee Daudi na hasa za mwanae Solomoni aliyemfuata madarakani. Kina pia maelezo kuhusu ujenzi wa hekalu la Yerusalemu.
Kinachofuata ni habari za ugawaji wa milki kuwa madola mawili yaani:
Ufalme wa Yuda upande wa kusini kuanzia mfalme Rehoboamu, mtoto wa Solomoni
Ufalme wa Israeli upande wa kaskazini kuanzia mfalme Yeroboamu hadi mfalme Ahabu.
Habari za nabii Eliya na nabii Elisha pia zinapatikana humo. 
Kati ya masimulizi mashuhuri sana ya kitabu hiki ni hukumu aliyotoa Suleimani kuhusu makahaba wawili kugombania mtoto mchanga (Wafalme I 3, 16-27).
Viungo vya nje




Jamii:Vitabu vya Agano la Kale
Hidekeli

Question: Je, bara la Afrika lina milima mingapi yenye theluji kwenye kichwa chake?


Mto Hidekeli (Kiajemi: tigr, kar.: دجلة, dijla, kituruki/Kikurdi: dicle, Kiaramu: deqlath, Kiebrania: חידקל hidekel) ni mto wa Asia ya magharibi. Pamoja na Frati ni mto mkubwa wa Mesopotamia.
Etimolojia
Jina la Kiswahili lina asili yake katika Kiebrania cha Biblia kinachohifadhi jina la kale kabisa cha Kiakkadi linaloendelea pia katika maumbo la jina hili kwa Kiarabu, Kituruki, Kikurdi na Kiaramu.
Mwendo
Hidekel ina chanzo chake katika milima ya Uturuki ya Mashariki. Kwa kilomita chache inapita eneo la Syria halafu inaingia katika Iraq. Baada ya kuvuka milima ya Kurdistan inapita mji wa Mossul na kuingia katika tambarare ya Mesopotamia. Inafika Baghdad na kuendelea katika Iraq ya kusini hadi kuungana na mto Frati katika Shatt al Arab ambayo ni mpaka kati ya Iraq na Uajemi. Mdomo uko katika pembe la Ghuba ya Uajemi.
Mito ya kando
Mito ya kando muhimu ni:
katika Uturuki: mto Batman
katika Iraq: mto Zab
katika Uajemi: mto Karun
Malambo
Uturuki na pia Iraq zimejenga malambo mbalimbali hasa kwa kusudi la maji ya kumwagilia maeneo makavu. Wataalamu wanaona hatari ya kuhatarisha ekolojia ya mto kwa njia hii. Lakini mazingira ya sehemu kubwa ya mwendo wa mto ni kavu sana na mahitaji ya maji ni makubwa. Faida ya malambo imekuwa mwisho wa mafuriko yaliyotokea zamani hasa katika mwezi wa Aprili wakati wa kuyeyuka kwa theluji milimani.
Malambo katika Uturuki
lambo la Kralkızı
lambo la Dicle
lambo la Cizre
lambo la Ilısu
lambo la Garzan
lambo la Kayser
lambo la Silvan
Malambo katika Syria
Syria inapanga kujenga vituo vya kuvuta maji kutoka Hidekeli
Malambo katika Iraq
lambo la Mossoul
lambo la Samara
lambo la Kut
lambo la Makhul
Jamii:Mito ya Iraq
Jamii:Mito ya Asia
Jamii:Mito ya Syria
Jamii:Mito ya Uturuki
Jamii:Mito ya Biblia
Jamii:Mesopotamia
Jamii:Ghuba ya Uajemi
Swila-bahari

Question: Je kuna samaki wenye sumu?


Swila-bahari ni nyoka wenye sumu wa jenasi mbalimbali wa nusufamilia Hydrophiinae katika familia Elapidae. Kama jina lao linaonyesha, nyoka hawa wanaishi baharini. Spishi ya Afrika ya Mashariki huitwa mkiadau pia.
Takriban spishi zote zinafika urefu wa m 1.2-1.5, lakini kuna spishi ndefu zaidi. Hydrophis spiralis anaweza kuwa m 3. Mwili ni bapa wenye mkia kama kasia. Macho yao ni madogo na matundu ya pua yapo juu kwa sababu lazima waweke pua juu ya maji ili kupumua. Spishi nyingine zina rangi moja, kama kijivu au kahawia, lakini nyingine zina miviringo au mabaka meusi au buluu.
Swila-bahari huishi baharini tu lakini spishi za jenasi Laticauda zinapenda kupanda juu ya ufuko mara kwa mara. Hula pweza wadogo, gegereka na samaki.
Sumu ya swila-bahari ni kali sana, lakini spishi nyingi hazing'ati sana na watu wachache tu wanakufa kwa sababu ya nyoka hawa kila mwaka. Hata hivyo mkiadau anaweza kuingiza sumu ya kutosha kwa kuua mtu kwa sababu nyoka huyu hutumia sumu yake ili kujihami.
Spishi ya Afrika
Hydrophis platurus, Mkiadau au Swila-bahari Tumbo-njano (Yellow-bellied sea snake)
Jenasi za Asia na Australia
Aipysurus: spishi 9 (Aipysurus)
Emydocephalus: spishi 3 (Emydocephalus)
Ephalophis: spishi 1 (Ephalophis)
Hydrelaps: spishi 1 (Hydrelaps)
Hydrophis: spishi 47 (Hydrophis)
Kolpophis: spishi 1 (Kolpophis)
Laticauda: spishi 8 (Laticauda)
Parahydrophis: spishi 1 (Parahydrophis)
Parapistocalamus: spishi 1 (Parapistocalamus)
Thalassophis: spishi 1 (Thalassophis)
Picha

Olive seasnake (Aipysurus laevis)
Turtlehead sea snake (Emydocephalus ijimae)
Slender-necked sea snake (Hydrophis melanocephalus)
Yellow-lipped sea krait (Laticauda colubrina)
Anomalous sea snake (Thalassophis anomalus)

Marejeo
Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.
Viungo vya nje


Jamii:Nyoka
Wadudu

Question: Je,buibui iko katika spishi gani ya wadudu?


Wadudu wa kweli (tazama mdudu) ni kundi la arithropodi wadogo kiasi ambalo lina spishi nyingi duniani. Kibiolojia wako katika ngeli ya Insecta. 
Wadudu wanashirikiana kuwa na muundo wa kiwiliwili chenye pande tatu za kichwa mbele, kidari katikati na fumbatio nyuma, halafu jozi tatu za miguu na kwa kawaida jozi mbili za mabawa. Kwa nje kiwiliwili kinafunikwa kwa khitini yenye kazi ya kiunzi nje.
Hadi sasa wataalamu waliainisha zaidi ya spishi milioni 1 za wadudu na makadirio ni kwamba kuna spishi nyingi zaidi, labda hadi milioni 30.
Wadudu wanaishi takriban kila mahali duniani. Spishi nyingi zinapatikana katika sehemu za tropiki na idadi inapungua kwenye baridi. Lakini kuna hata spishi moja iliyopatikana Antaktika. Wadudu ni wachache sana baharini lakini hata humo kuna spishi chache.
Uainishaji
Uainishaji wa wadudu umebadilika sana tangu utumiaji wa uchanganuzi wa ADN umeanza. Mfano wa mwainisho wa hivi karibuni unafuata:
Ngeli Insecta
Nusungeli Monocondylia
Oda Archaeognatha
Kladi (kundi bila tabaka) Dicondylia
Nusungeli Apterygota
Oda †Monura
Oda Thysanura (Wadudu mikia-mitatu)
Nusungeli Pterygota
Ngeli ya chini Palaeoptera
Oda †Palaeodictyoptera
Oda †Megasecoptera
Oda †Archodonata
Oda †Diaphanopterodea
Oda †Meganisoptera
Oda Ephemeroptera (Wadudu siku-moja)
Oda Odonata (Kereng'ende)
Ngeli ya chini Neoptera
Oda ya juu Exopterygota
Oda †Titanoptera
Oda †Protorthoptera
Oda Plecoptera (Wadudu mabawa-msuko)
Oda Embioptera (Wasokotaji-hariri)
Oda Zoraptera (Wadudu-malaika)
Oda Dermaptera (Wadudu-koleo)
Oda Orthoptera (Wadudu mabawa-manyofu: panzi, nzige n.k.)
Oda Phasmatodea (Wadudu-kijiti)
Oda Notoptera (Wadudu-barafu, watambaaji-miamba)
Oda ya juu Dictyoptera (imependekezwa)
Oda Blattodea (Mende na mchwa)
Oda Mantodea (Vivunjajungu)
Oda ya juu Paraneoptera (imependekezwa)
Oda Psocoptera (Nzi-gome, chawa-vitabu)
Oda Thysanoptera (Tiripsi)
Oda Phthiraptera (Chawa)
Oda Hemiptera (Wadudu mabawa-nusu: vidukari, nzi weupe, wadudu-gamba, vidung'ata)
Oda ya juu Endopterygota
Oda Hymenoptera (Wadudu mabawa-matando: nyuki, nyigu, sisimizi n.k.)
Oda Coleoptera (Mende-kibyongo, bungo, fukusi, visaga)
Oda Strepsiptera (Wadudu mabawa-potwa)
Oda Raphidioptera (Wadudu shingo-ngamia)
Oda Megaloptera (Wadudu mabawa-makubwa)
Oda Neuroptera (Wadudu mabawa-vena)
Oda ya juu Mecopteroidea (imependekezwa)
Oda Mecoptera (Wadudu mabawa-marefu: wadudu-nge n.k.)
Oda Siphonaptera (Viroboto)
Oda †Protodiptera (Nzi wa kale)
Oda Diptera (Wadudu mabawa-mawili: nzi, mbu n.k.)
Oda ya juu Amphiesmenoptera (imependekezwa)
Oda Trichoptera (Wadudu mabawa-manyoya)
Oda Lepidoptera (Wadudu mabawa-vigamba: vipepeo, nondo)
Viungo vya nje



*
Mpasuaji

Question: Ni nani mwazilishi wa Wikipedia?


Mpasuaji ni daktari wa tiba ambaye hufanya shughuli za upasuaji katika viungo mbalimbali vya binadamu. 
Pia kuna upasuaji katika utabibu wa meno na utabibu wa mifugo.
Historia

Mtu wa kwanza kuwekwa kwenye kumbukumbu kama daktari mpasuaji ni Sushruta aliyeishi karne ya 6. Yeye alifanya upasuaji wa plastiki peke yake[2]. Hati yake muhimu kabisa: Suśruta-saṃhitā ni moja ya hati muhimu zaidi za kale zilizoko kuhusu matibabu na huchukuliwa kama nakala msingi ya Ayurveda na upasuaji. Hati hii huongea kuhusu mambo yote ya matibabu ya kijumla, lakini mtafsiri G. D. Singhal alimwita Suśruta "baba wa upasuaji" kwa sababu ya usahihi usio wa kawaida na wa kina uliomo katika hati hizo.[3]
Upasuaji ulipuuziwa kijumla hadi "Nyakati za dhahabu za Kiislamu" ambapo mpasuaji Al-Zahrawi (936-1013) alistawisha matibabu ya upasuaji. Yeye huchukuliwa kama mpasuaji mkuu zaidi wa kale aliyetoka Ulimwengu wa Kiislamu.[4] Mchango wake mkubwa kwa matibabu ni Kitab al-Tasrif, kamusi elezo ya matibabu yenye juzuu thelathini.[5]
Yeye alikuwa daktari wa kwanza kuelezea hali ya mimba kutoka chungu cha mtoto, na daktari wa kwanza kutambua asili ya kijenetikia ya haemophilia.
Michango yake kwenye tasnia ya taratibu za upasuaji na zana ilichangia kwa kiasi kikubwa upasuaji lakini haikuwa hadi karne ya 19 ambapo upasuaji ulichukuliwa kama tasnia kivyake katika matibabu huko Ulaya na ulimwengu wa Magharibi.[6]
Katika Ulaya, upasuaji mara nyingi ulihusishwa na vinyozi-wapasuaji waliotumia zana zao za kunyoa nywele kufanya upasuaji, mara nyingi katika vita na pia kwa wadhamini wao wa kifalme. 
Pamoja na maendeleo katika dawa na tiba, fani ya vinyozi na wapasuaji zilitengana; kwa karne ya 19 vinyozi-wapasuaji walikuwa karibu kutoweka, na wapasuaji walikuwa madaktari waliohitimu ambao walishikilia upasuaji pekee. 
Wapasuaji waanzilishi

Sushruta
Alfred Blalock (alifanya upasuaji wazi wa kwanza kwenye moyo uliofanikiwa 1994)
Christiaan Barnard (alifanya upandikizi wa kwanza wa moyo)
Marejeo


Jamii:Kazi
Jamii:Tiba