khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Ng'ombe

Question: Ng'ombe ana tumbo ngapi?


Kwa kundinyota inayoweza kuitwa Ng'ombe angalia hapa Tauri (kundinyota)
Ng'ombe (zamani pia bakari) ni wanyama wakubwa wanaokula nyasi. Ni wanyama wanaofugwa kwa wingi sana kwa ajili ya nyama, maziwa, ngozi au pia kwa kuvuta plau au gari la kukokotwa. 
Kibiolojia ni wanyama wa jenasi Bos. “Ng'ombe-kaya” ni aina zifugwazo za “ng'ombe-mwitu” (Bos primigenius). 
Kwa asili kuna aina mbili za ng'ombe-kaya: ng'ombe wa Ulaya na ng'ombe wa Uhindi ambazo ni nususpishi za B. primigenius (B. p. taurus na B. p. indicus mtawalia, ingawa mara nyingi nususpishi hizo zinaainishwa kama spishi za B. taurus na B. indicus). Zinatoka kwa nususpishi za zamani B. p. primigenius na B. p. namadicus. 
Siku hizi ni vigumu kufahamu nususpishi za ng'ombe, kwa sababu takriban aina zote za ng'ombe ni chotara sasa. 
Ng'ombe hula nyasi na hutembea kwa kwato. Ng'ombe waliofugwa na binadamu walitokana na ng'ombe-mwitu ili kujipatia nyama na maziwa. Katika nchi nyingi hutumiwa pia kama mnyama wa mizigo anayevuta plau au magari.
Wataalamu huamini ya kwamba aina zote za ng'ombe zina asili katika Mashariki ya Kati mnamo milenia ya 9 KK ambako watu waliwahi kuwafuga na kutoka hapa ufugaji ng'ombe ulisambaa kote duniani.
Ng'ombe wanapatikana kote duniani na kuna aina kwa kila namna ya hali ya hewa. Wengine huishi katika milima baridi ya Uskoti na Skandinavia, wengine katika joto la Afrika au Australia. 
Wanacheua chakula chao na huwa na tumbo lenye vyumba vinne. Baada ya kula nyasi mara ya kwanza wanairudisha kutoka chumba cha kwanza cha tumbo na kuitafuna tena. Kwa njia hii wanapata lishe nyingi kutoka nyasi.
Nususpishi
Bos primigenius, Ng'ombe
†Bos p. africanus, Ng'ombe-mwitu wa Afrika – imekwisha sasa
Bos p. indicus, Ng'ombe wa Uhindi (Zebu)
†Bos p. namadicus, Ng'ombe-mwitu wa Uhindi – imekwisha sasa
†Bos p. primigenius, Ng'ombe-mwitu – imekwisha sasa
Bos p. taurus, Ng'ombe wa Ulaya (Cattle)
Picha

Ng'ombe-mwitu
Ng'ombe wa Ulaya
Ng'ombe wa Uhindi au zebu.
Ng'ombe ya Ankole - Watutsi "Kibinda" 
Ng'ombe wa Watutsi."Gaju"
Ndama aliyezaliwa sasa hivi
Ndama anapata maziwa kutoka kwa mama
Mashine ya kukamulia maziwa
Chotara wa Brahman
Friesian-Holstein ni ng'ombe wa maziwa mengi sana
Mchezo wa ng'ombe hupendwa sana katika nchi zenye utamaduni wa Kihispania

Viungo vya Nje

 - Oklahoma State University
 - Sekta ya Mifugo Tanzania





Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
1922

Question: Rais wa Uingereza mwaka wa 1922 alikuwa nani?


Makala hii inahusu mwaka 1922 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
6 Februari - Uchaguzi wa Papa Pius XI
Waliozaliwa

9 Januari - Har Khorana, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1968
28 Januari - Robert Holley, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1968
20 Machi - Carl Reiner, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
13 Aprili - Julius Nyerere, Rais wa kwanza, "Mwalimu" na "Baba wa Taifa" wa Tanzania
22 Aprili - Charles Mingus, mwanamuziki wa Marekani
1 Mei - Tad Mosel, mwandishi kutoka Marekani
27 Mei - Christopher Lee, mwigizaji filamu kutoka Uingereza
13 Juni - Etienne Leroux, mwandishi wa Afrika Kusini
15 Julai - Leon Lederman, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1988
19 Julai - George McGovern, mwanasiasa kutoka Marekani
9 Septemba - Hans Georg Dehmelt, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1989
22 Septemba - Chen Ning Yang, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1957
19 Oktoba - Elsa Joubert, mwandishi wa Afrika Kusini
14 Novemba - Boutros Boutros-Ghali, mwanasiasa wa Misri, na Katibu Mkuu wa UM (1992-1996)
16 Novemba - Jose Saramago, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1998
17 Novemba - Stanley Cohen, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1986
23 Novemba - Joan Fuster, mwandishi wa Kikatalani kutoka Hispania
14 Desemba - Nikolai Basov, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1964
bila tarehe
Abdullah bin Faisal Al Saud, mwana wa Mfalme wa Saudia
Waliofariki
22 Januari - Papa Benedikt XV
22 Januari - Fredrik Bajer, mwanasiasa Mdenmark, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1908
18 Mei - Alphonse Laveran, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1907
2 Agosti - Alexander Graham Bell, mgunduzi wa mawasiliano ya simu)
18 Novemba - Marcel Proust, mwandishi kutoka Ufaransa

Jamii:Karne ya 20
Five Years Gone

Question: The Hard Part ni sehemu ya ishirini na moja ya kipindi gani?


"Five Years Gone" ni sehemu ya ishirini ya msimu wa kwanza wa mfululizo wa kipindi cha ubunifu wa kisayansi kinachorushwa hewani na televisheni ya NBC, Heroes. Hiki ni kipengele cha mwisho kabla ya vipande vitatu vya mwisho vya msimu wa kwanza.
Sehemu hii awali ilijulikana kama "String Theory."  Jina lilibadilishwa na kuwa "Five Years Gone", na "String Theory" ilitumika kama jina la Ukurasa wa 30 kwenye riwaya za picha za Heroes. [1]
Hadithi
Sehemu hii inahusu hasa juu ya Hiro Nakamura na Ando Masahashi wakisafiri miaka mitano baadaye, inaonesha mahali dunia itakapokuwa iwapo mlipuko wa bomu hautozuiwa. Hiro wa Baadaye, mara iliyopita alivamia kwenye kipengele cha "Hiros", kipengele maarufu sana, wakati huu amekuwa kama gaidi mkubwa wa dunia na mkuu wa Battōjutsu. Ando aliuawa kwenye mlipuko, ambapo kwa mujibu wa Peter, hiyo ndiyo sababu Hiro amepoteza upande wake wa uchale na kuwa na uchungu wa kubadilisha yaliyopita.
Nathan Petrelli kwa sasa ni Rais wa Marekani, na Mohinder Suresh akiwa kama Mshauri Mkuu wa Masuala ya Afya na Matt Parkman akiwa kama Mkuu wa Usalama wa Taifa akiwa na Haitian ubavuni kwake. Niki Sanders amekuwa menenguaji tena, anajiita "Jessica", jina la alter ego wake wa zamani na dada'ke, ikiwa kama jina la kisanii. Mtoto wake Micah aliuawa kwenye mlipuko ambao umeharibu kwa kiasi kikubwa mji wa New York. Niki ana uhusiano wa kimapenzi na Peter Petrelli, ambaye ana kovu la shavu lisilioonekana vizuri katika upande wa shavu la kushoto.[2]
Marejeo

Viungo vya Nje
 on IMDb
 at TV.com
, Director's blog on the filming of this episode.


Jamii:Sehemu za Heroes
Himalaya

Question: Je,milima ya Himalayas inapatikana katika nchi gani?


Himalaya ni safu ya milima kunjamano katika Asia, upande wa kaskazini wa Uhindi. Ng'ambo ya pili ni nyanda za juu za Tibet (Uchina). 
Himalaya ina milima mikubwa duniani. Milima 14 mirefu kabisa ya dunia iko Himalaya. 
Milima yote iliyofika mita elfu nane juu ya usawa wa bahari iko katika safu ya Himalaya:
Everest (m 8,848), Nepal - Tibet, Asia
K2 (m 8,611), Pakistan - Xinjiang, Uchina, Asia
Kangchenjunga (m 8,586), Nepal - India, Asia
Lhotse (m 8,511), Nepal - Tibet, Asia
Makalu (m 8,463), Nepal - Tibet, Asia
Cho Oyu (m 8,188), Nepal - Tibet, Asia
Dhaulagiri (m 8,167), Nepal, Asia
Manaslu (m 8,163), Nepal, Asia
Nanga Parbat (m 8,125), Pakistan, Asia
Annapurna (m 8,091), Nepal, Asia
Gasherbrum I (m 8,080), Pakistan - Xinjiang, Uchina, Asia
Shishapangma (m 8,012), Tibet, Asia
Ndani ya milima hii ya Himalaya kuna sehemu ambayo ni ya tatu duniani kwa kuwa na sehemu kubwa yenye barafu na theluji baada ya Antaktika na Aktiki.
Tazama pia
Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Asia
*
Jamii:Milima ya Nepal
Jamii:Milima ya Uchina
Jamii:Milima ya Pakistan
Jamii:Milima ya Bhutan
Jamii:Milima ya Uhindi
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Ni mlima upi mkubwa sana duniani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Sofia (mkoa)

Question: Je,Sofia ni mji mkuu wa nchi gani?


Sofia ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 940,800. Mji mkuu ni Antsohihy.
Picha za Diana

Msitu wa Anjajavy





!
Sofia
Historia ya Ujerumani

Question: Roma ya Kale ina jina gani karne ya 21?

Main Page inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Shirikisho la Ujerumani.
Makabila mbalimbali ya Wagermanik yamekuwa yakiishi kaskazini mwa Ujerumani wa leo tangu zamani za Roma ya Kale. Eneo lililoitwa kwa Kilatini "Germania" linajulikana tangu mwaka 100. 
Wakati wa Dola la Roma kudhoofika, makabila hayo yalisambaa hasa kwenda kusini. 
Kuanzia karne ya 10 Ujerumani ulikuwa kiini cha Dola Takatifu la Kiroma.[1]
Katika karne ya 16 maeneo ya Ujerumani kaskazini yakawa kiini cha Matengenezo ya Kiprotestanti katika Ukristo. 
Baada ya Dola Takatifu kusambaratika, Shirikisho la Ujerumani ulianzishwa mwaka 1815. 
Mwaka 1871, Ujerumani ukawa taifa-dola chini ya Prussia. 
Kisha kushindwa katika vita vikuu vya kwanza, hilo Dola la Ujerumani lilikoma na kuiachia nafasi Jamhuri ya Weimar. 
Adolf Hitler aliposhika uongozi wa nchi mwaka 1933 aligeuza nchi kuwa wa kidikteta na kuingiza dunia katika vita vikuu vya pili ambapo hasa Wayahudi waliangamizwa kwa mamilioni katika makambi maalumu. 
Baada ya kushindwa tena vitani, nchi iligawanyika pande mbili, magharibi chini ya Marekani, Uingereza na Ufaransa, na mashariki chini ya Muungano wa Kisovyeti. 
Ukomunisti ulipopinduliwa mwaka 1989, tarehe 3 Oktoba 1990 Ujerumani mashariki ulijiunga na shirikisho la Ujerumani magharibi ambao ulikuwa tayari kati ya nchi waanzilishi wa Umoja wa Ulaya wa leo.[2]
Katika karne ya 21 Ujerumani ni nchi ya kidemokrasia yenye maendeleo makubwa hasa upande wa uchumi. 
Kulingana na hatua za historia yake ndefu, inafaa kusoma kurasa zifuatazo: 
Dola Takatifu la Kiroma (900-1806)
Shirikisho la Ujerumani (1815-1866)
Dola la Ujerumani (1871-1945)
Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani (1949 hadi 1990 Ujerumani wa Magharibi)
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani (1949 hadi 1990 Ujerumani wa Mashariki)


Jamii:Historia ya Ujerumani
Ujerumani
Bunge la jimbo la Illinois

Question: Je,bunge la juu jimbo la Illinois ilianza mwaka upi?

Bunge la juu jimbo la Illinois, nchini Marekani ni baraza kuu katika dola hili likiwa na jukumu la kupitisha sheria zinazohusu jimbo hilo. Bunge hilo lilibuniwa kupitia katiba ya jimbo, iliyopitishwa mwaka 1818. Lina wabunge 59 wanaochaguliwa kila mmoja kutoka sehemu wakilishi bungeni, wale wabunge wakigawiwa katika makundi matatu, na kila kundi likipigiwa kura tena baada ya muhula wa miaka miwili.[1]
Bunge hili huketi katika mji wa Springfield, Illinois. Barack Obama alikuwa mjumbe katika bunge hili kwa mihula mitatu, kabla ya kuchaguliwa kujiunga na Bunge La Maseneta La Marekani mwaka 2004.
Marejeo

Viungo vya Nje
 Tovuti Rasmi ya Serikali ya Illinois

Jamii:Serikali ya Illinois
Jamii:Serikali ya Marekani
Otago Daily Times

Question: Je,ni chuo kikuu gani kongwe zaidi nchini Marekani?





Otago Daily Times(ODT) ni gazeti la kila siku linalochapishwa na kampuni ya Allied Press katika eneo la Dunedin, New Zealand.
Historia
Gazeti la ODT lilianza kuchapishwa mnamo tarehe 15 Novemba 1861. Hili ndilo gazeti kongwe kabisa la kuchapishwa kila siku nchini New Zealand. Gazeti jingine kongwe ni la Christchurch , The Press, ambalo ni kongwe kuliko ODT kwa miezi sita , lilikuwa gazeti la kuchapishwa kila wiki katika miaka yake ya kwanza lakini likabadilika na kuwa la kila siku.(Hivyo basi ODT ndilo kongwe katika sekta ya magazeti ya kila siku.)
Gazeti la ODT lilianzishwa na W.H. Cutten na Julius Vogel (hapo baadaye aliitwa Sir Julius) katika nyakati za uchimbuzi wa dhahabu katika eneo lao la Tuapeka, mojawapo ya maeneo ya Otago yaliyopatikana kuwa na dhahabu. Cutten alikuwa mchapishaji wa gazeti la kila wiki la the Otago Witness lililoanzishwa katika mwaka wa 1851. Vogel naye , mwanzilishi mwenzake Cutten, aliliona gazeti hili la ODT kama mbinu ya kutetea na kupinga sera mbalimbali katika serikali ya mikoa.
Kutoka kuanzishwa kwake, ODT lilikuwa na msimamo dhabiti katika soko la magazeti katika eneo la South Island. Magazeti mengine pinzani ya Dunedin yalikwisha haraka(labda kwa kushindwa na ODT huku gazeti la Evening Star pekee yake likiweza kufika miaka ya 1900. Wamiliki wa Star walinunua gazeti la ODT na kuachisha uchapishaji wa Star katika mwaka wa 1978 kwa sababu idadi ya wasomaji ilikuwa ikididimia.Kama matokeo ya hayo, kampuni ya Allied Press inachapisha ODT na magazeti mengine  madogo kote nchini New Zealand, kwa mfano: Greymouth Evening Star.
Gazeti la ODT huonekana kama gazeti baba kwa magazeti mengine manne makuu ya kila siku ya New Zealand. Gazeti hili lina usambazaji wa nakala 43,000 na wasomaji takriban 110,000.
Sera zake
Katika miaka yake ya mwanzo, ODT lilihusika katika kampeni nyingi za kupigania haki za jamii. Mfano mmoja ni liliporipoti kuhusu mazingira mbovu ya kazi katika eneo la Dunedin ,katika miaka ya 1880. Ripoti hizi ,zilizoandikwa chini ya Mhariri Sir George Fenwick na Mwandishi Mkuu Silas Spragg, zilisababisha mageuzi makubwa ya kisheria.
Sid Scales alikuwa mchoraji wa katuni wa gazeti la ODT kwa miaka 30 mpaka alipostaafu katika mwaka wa 1981. Tangu mwaka huo, mchoraji Garrick Tremain akawa mchoraji mkuu wa katuni wa gazeti hilo. Mhariri wa gazeti ni Murray Kirkness, aliyechukua hadhi hii kutoka mhariri wa muda mrefu, Robin Charteris mnamo Aprili 2007.
Virejeleo
^ Reed, A.H. (1956)  Dunedin: A.H. & A.W. Reed.
^ 
Viungo vya nje
 tovuti rasmi ya gazeti hili
 tovuti rasmi ya wachapishaji
Willy Paul

Question: Mwanamziki wa Kenya Willy Paul alizaliwa mwaka upi?


Willy Paul (kwa jina halisi Wilson Abubakar Radido; alizaliwa 4 Februari 1993) ni mwimbaji na mwanamuziki wa
njimbo za Kiinjili na kidini kutoka Nairobi, Kenya.
Maisha ya awali
Kazi ya muziki
Lebo binafsi
Tanbihi

Viungo vya nje


Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Kenya
Mumbi

Question: Wadudu mabawa-manyoya wana macho ya aina gani?


Mumbi, hondo-ardhi au mbizi wa nyika ni ndege wa jenasi Bucorvus, jenasi pekee ya familia Bucorvidae. Wana mnasaba na hondohondo na hadi juzi waliainishwa katika familia Bucerotidae, lakini ndege hawa ni wakubwa sana na hukaa ardhini takriban saa zote. Urefu wao unaweza kufika mita moja na upana wa mabawa mita mbili. Mumbi ni weusi isipokuwa manyoya makuu meupe ya mabawa. Wana ngozi tupu pande zote za macho na koo yao yenye rangi nyekundu na/au buluu.
Spishi zote mbili zinatokea Afrika chini ya Sahara. Hula wadudu wakubwa, makoa, nyungunyungu, mijusi, nyoka na hata kuchakulo na sungura. Jike huyataga mayai 1-3 katika tundu asilia ya mwamba au mti. Hafungwi ndani ya tundu tofauti na spishi za hondohondo. Hata yakiwapo mayai 2 au 3, kinda mmoja tu aishi. Ndugu wa jozi inayozaa husaidia kuwaletea jike na kinda chakula.
Spishi
Bucorvus abyssinicus, Mumbi Kaskazi (Abyssinian Ground Hornbill)
Bucorvus leadbeateri, Mumbi Kusi (Southern Ground Hornbill)
Spishi ya kabla ya historia
Bucorvus brailloni (Miocene ya Maroko)
Picha

Dume wa mumbi kaskazi
Jike wa mumbi kaskazi
Dume wa mumbi kusi
Jike wa mumbi kusi

Jamii:Hondohondo na jamaa
Kamusi ya Koloni za Kijerumani (1920)

Question: Kamusi ya kikoloni ya Kijerumani iliandikwa na nani?

"Deutsches Kolonial-Lexikon" ni jina la Kijerumani la "Kamusi ya Kikoloni ya Kijerumani" iliyotolewa mwaka 1920. Kamusi hii ilikusanya habari juu ya koloni zote za Ujerumani kabla ya 1914.
Kamusi imepita kipindi cha hakimiliki ikawekwa mtandaoni kama programu huria. Ni rejeo muhimu la habari za kihistoria kuhusu nchi zilizokuwa chini ya Ujerumani hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kama vile Tanzania, Rwanda, Burundi, Kenya (Witu), Namibia, Togo na Kamerun barani Afrika na maeneo ya Pasifiki kama Samoa, Guinea Mpya na visiwa vya Mariani halafu Tsingtao (Uchina).
Kamusi iliandikwa kwa lugha ya Kijerumani na wataalamu wa jiografia, biolojia, uchumi, lugha na masomo mengi mengine wenye ujuzi kuhusu nchi walioeleza katika kamusi. Kuna takwimu nyingi katika makala za kamusi hii.
Katika mambo ya utamaduni na historia inapaswa kusoma makala yake kiangilifu. Mara nyingi itikadi ya ubaguzi wa rangi iko wazi kabisa pia udharau kwa wenyeji  katika koloni hizi. Lakini hata hivyo mwanahistoria ataitumia kama kumbukumbu muhimu.
Kamusi ilikuwa tayari 1914 lakini haikuchapishwa kwa sababu ya vita. Kuchapishwa kulitokea baada ya vita tu. Mhariri alikuwa Heinrich Schnee aliyewahi kuwa gavana wa mwisho wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Marejeo
Deutsches Kolonial-Lexikon / hrsg. von Heinrich Schnee. - Leipzig: Quelle & Meyer 1920. - 3 Bde.
Viungo vya Nje
Kamusi inapatikana mtandaoni kwenye anwani:

Jamii:Ukoloni wa Ujerumani
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Kamusi mtandaoni
Ndege (mnyama)

Question: Walinzi wazamaji wana urefu gani?



Ndege ni wanyama wenye uti wa mgongo (chordata) na miguu miwili wanaozaa kwa kutaga mayai. 
Biolojia inawapanga katika ngeli ya Aves. 
Ndege wameenea kote duniani kuanzia Aktiki hadi Antaktiki. 
Ndege mdogo huwa na sentimita 5 tu na ndege mkubwa ana urefu wa mita mbili na nusu.
Ndege huwa na manyoya, mdomo bila meno, mayai yenye ganda gumu, moyo wenye vyumba vinne na mifupa myepesi ambayo ni imara. 
Ndege walio wengi wana uwezo wa kuruka hewani na maumbile yao yanalingana na matembezi ya hewani. Ila tu aina chache zimepoteza uwezo wa kuruka kwa mfano mbuni, ngwini na ndege kadhaa za visiwani.
Aina nyingi za ndege huwa na matembezi ya kila mwaka, kwa mfano korongo mweupe husafiri kila mwaka kati ya Afrika na Ulaya.
Uainishaji
Ngeli Aves: Ndege
Nusungeli Neornithes: Ndege waliopo hadi sasa
Oda ya juu Palaeognathae: 
Oda Struthioniformes: K.m. mbuni, emu, kiwi, n.k.
Oda Tinamiformes: Tinamu
Oda ya juu Neognathae: 
Oda Anseriformes: Mabata
Oda Galliformes: K.m. kanga, kwale, tausi, kuku, n.k.
Oda Charadriiformes: K.m. vitwitwi, chekehukwa, shakwe, sululu, n.k.
Oda Gaviiformes: Wazamaji
Oda Podicipediformes: Vibisi
Oda Procellariiformes: Albatrosi, walinzi, walinzi wazamaji na ninga-bahari
Oda Sphenisciformes: Ngwini
Oda Pelecaniformes: Wari, kwarara, domomwiko, vumatiti, yangeyange, vingoyo na koikoi
Oda Phaethontiformes: Ndege-mawingu
Oda Suliformes: Ndegejinga, minandi, minandi-pwani na mbizi
Oda Ciconiiformes: Makorongo
Oda Cathartiformes: Tumbusi wa Dunia Mpya
Oda Phoenicopteriformes: Heroe
Oda Accipitriformes: K.m. tai, tumbusi, vipanga, shakivale n.k.
Oda Falconiformes: Kozi
Oda Gruiformes: Makorongo, viluwiri, kukuziwa, shaunge, fuluwili na viguudau
Oda Otidiformes: Tandawala
Oda Mesitornithiformes: Mesite
Oda Pteroclidiformes: Firigogo
Oda Columbiformes: Njiwa, ninga, hua na pugi
Oda Psittaciformes: Kasuku, kwao na cherero
Oda Cuculiformes: Kekeo, dudumizi na kua
Oda Musophagiformes: Shorobo na gowee
Oda Opisthocomiformes: Hoatzini
Oda Strigiformes: Bundi, kungwi, vitaumande na mititi
Oda Caprimulgiformes: K.m. virukanjia, potuu, ndege-mafuta, domo-chura n.k.
Oda Apodiformes: Teleka na kolibri
Oda Coraciiformes: Viogajivu, jore, keremkerem, detepwani, kurea na midiria
Oda Bucerotiformes: Hondohondo, kwembekwembe, fimbi, mumbi, goregore, domomundu na hudihudi
Oda Piciformes: Vigong'ota, viseleagofu, viongozi na walembe
Oda Trogoniformes: Lukungu
Oda Coliiformes: Kuzumburu
Oda Passeriformes: Zaidi ya nusu ya spishi za ndege, k.m. shomoro, kunguru, mikesha, chiriku n.k.

Jamii:Ndege
Vivumishi vya idadi

Question: Ni nchi gani Afrika yenye idadi ya watu wachache zaidi ?





Examples
Watu 'wanne wamepotea, idadi halisi/kamili
Wanafunzi saba wamefaulu, idadi halisi/kamili
Nyumba nyingi hazina umeme, idadi ya jumla
Simba wachache wamevamia kijiji, idadi ya jumla
Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanatoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi. 
Mifano
Wanafunzi  wawili wamelala darasani
Wajumbe sita wamesimamishwa
Nyoka wengi wana sumu kali
Maembe machache yameiva
Wananchi wengi wameandamana
Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Kiukraine

Question: Kiulaya ni lugha inayozungumzwa na takriban watu wangapi?






















KiukrainaKinazungumzwanchini:Ukraine, Urusi, Kazakhstan, Moldova, Marekani, Kanada, Belarus, Ureno, Slovakia, Argentina, Kyrgyzstan, Latvia, Romania, Ulaya ya Magharibi, Croatia, BrazilWaongeaji:Milioni 39Daraja:25Lugha rasmi:Nchi:UkraineUainishaji wa kiisimu:














Lugha za Kihindi-KiulayaLugha za KislavoniKislavoni cha MasharikiKiukraine

Kiukraine (kwa Kiukraine: українська (мова), ukrajins'ka mova) ni lugha ya Kislavoni cha Mashariki. Lugha hii ni moja kati ya familia ya Lugha za Kihindi-Kiulaya.
Kiukraine ni lugha ya pili inayozungumzwa sana katika orodha ya lugha za Kislavoni. Ni lugha rasmi nchini Ukraine. Kuna waongeaji milioni 37 wanaongea lugha hii nchini Ukraine. 
Wengi wao ni wenyeji wa lugha hii. Kwa hesabu ya dunia nzima, kuna waongeaji wapatao milioni 47 wanaoongea lugha hii.
Lugha ya Kiukraine huandikwa kwa herufi za Kikyrili.
Alfabeti
Alfabeti ya Kiukraine kwa tafsiri ya maelezo kuelekea Kijerumani:

Viungo vya nje


Jamii:Lugha za Kislavoni
Jamii:Ukraine
Longido

Question: Longido iko wilaya gani?


Longido ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha upande wa kaskazini wa Tanzania wenye postikodi namba 23501[1]. Iko kwenye barabara katikati ya miji ya Arusha na Namanga mpakani mwa Kenya.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,285 [2] walioishi humo.  
Wakazi ni hasa Wamasai. Longido iko kando ya mlima Longido wenye kimo cha mita 2,629 juu ya UB.
Kuna maduka, nyumba za wageni, hoteli, vilabu, kituo cha polisi, shule ya msingi na ya sekondari pamoja na makanisa mbalimbali.
Marejeo



Jamii:Wilaya ya  Longido
Jamii:Mkoa wa Arusha
Jamii:Miji ya Tanzania
Chui milia

Question: Je,paka anaeza ishi kwa miaka ngapi?


Chui milia (pia: babara kutoka Kiarabu: babar; Kisayansi: Panthera tigris) ni  mnyama mkubwa mla nyama wa familia ya felidae katika ngeli ya mamalia kwa hiyo chui milia hufanana na paka mkubwa.
Chui milia wanaishi katika Asia katika pembetatu kati ya Uhindi, Siberia ya kusini na Indonesia. Mazingira wanayoendelea ni misitu. Siku hizi idadi ya chui milia imepungua sana kutokana na upotevu wa maeneo na kuvindwa. 
Chakula chao ni nyama inayopatikana kwa kuwinda wanyama. Kama wanyama wengi wanaofanana paka chui milia hupendelea kuvinda pekee yake. Kila mmoja ana eneo lake analoweka alama za kojo na kuitetea dhidi ya chui milia wengine.
Ukubwa wa wanyama hao hutofautiana kutokana na maeneo yao na nususpishi zao. Wale wa Sumatra ni wadogo wakiwa na urefu wa mwili (pamoja na kichwa bila mkia) sentimita 140 pekee na uzito wa 120 kg. Mkubwa ni chui milia wa Siberia mwenye urefu unaopita mita 2 na uzito wa kilogramu 150 (jike) hadi 250 (dume). Aina ya Siberia ni kubwa kushinda simba Mwafrika.
Jike anazaa wadogo 2-3 na kuwatunza kwa miaka 2 - 3. Baadaye wanapaswa kujitafutia eneo lao. Kwa umri wa miaka 3-4 anaweza kuzaa na kufikia umri wa miaka 20 - 25.

Viungo vya Nje


Jamii:Paka na jamaa
Madini

Question: Jina madini linatokana na nini?


Madini (Kiarabu معدن ma'adan) ni dutu mango inayopatikana duniani kiasili. Madini huwa na tabia maalumu wa kikemia, si mata ogania na mara nyingi huwa na muundo wa fuwele (kristali). Kwa lugha nyingine: Madini ni elementi au kampaundi ya kikemia inayoonyesha umbo la fuwele na ambayo imejitokeza kutokana na mchakato wa kijiolojia.
Kuna takriban madini 4,000 yaliyogunduliwa duniani. Miamba yote yanaundwa na madini na kuna hasa madini 30 yanayounda sehemu kubwa ya miamba duniani. Miamba kwa kawaida huwa na madini mbili au zaidi ndani yake.
Madini yapo kila mahali. Katika mazingira yetu kila jiwe limeundwa na madini. Ardhi ya shamba ina kiwango kikubwa cha madini ni punje za mchanga ambao ni mawe yaliyosagwa. Tukiwasha taa kuna madini kwenye uzi la kuwaka na umeme umefika kwenye taa kupitia shaba ya waya; na shaba hii ni madini. Seli za mwili wetu huhitaji madini na hivyo ni muhimu ya kwamba chakula chetu kina kiasi kidogo cha madini ya lazima kama chuma au kloridi. 
Madini kadhaa hupendwa kama vito (johari, mawe ya thamani) au pia dhahabu. 
Madini ndio kati ya vitu vigumu vilivo vya kawaida katika Dunia. Ni vitu viundanishavo mawe ya Dunia. Kuna baadhi ya madini huundwa na elementi moja tu. Nyenginezo huundwa na zaidi ya elementi mbili au zaidi.
Madini na miamba
Madini ni tofauti na miamba. Madini ni kampaundi ya kikemia yenye viwango maalumu ya elementi ndani yake na kwa kawaida mfumo maalumu ya fuwele.
Mwamba huwa na madini ndani yake kwa mchanganyiko mbalimbali. Kwa hiyo sampuli mbili kutoka mwamba uleule zinaweza kuonyesha viwango tofauti za minerali husika. Kinyume madini daima huwa na tabia zilezile za kikemia. Kito cha Yakuti kitakuwa sawa kama kimepatikana Australia au Asia.
Muonekanwo na Ugumu
Madini hutambulishwa na wasifa kama rangi, ugumu, kiasi cha mwanga kinachoruhusu na mpangilio wa Kristali. [[Almasi)) ni madini yalio magumu kuliko yoyote. Hutumiwa kukatia vitu vingine vigumu. 
==
Viungo vya Nje

*
Nauru

Question: Je huduma ya afya kwa hospitali ya serikali ya Uganda ni bure?


Nauru ni nchi ya kisiwani ya Mikronesia katika Pasifiki ya kusini. 
Ni nchi ndogo sana (ya tatu baada ya Vatikani na Monaco), yenye km² 21 pekee na wakazi wasiofikia 10,000.
Kisiwa jirani zaidi ni Banaba katika Kiribati chenye umbali wa km 300.  
Nauru haina mji mkuu rasmi. 
Historia
Nauru imekaliwa na mchanganyiko wa watu kutoka Polynesia na Mikronesia tangu karne nyingi (miaka 3,000 hivi).
Katika karne ya 19 kisiwa kilitwaliwa na Ujerumani kama sehemu ya makoloni yake ya Pasifiki. 
Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia kilikuwa eneo lindwa chini ya Umoja wa Mataifa (UM) na utawala ulikuwa mikononi mwa nchi tatu: Australia, New Zealand na Uingereza. 
Uhuru ulipatikana tangu 1968.
Watu
Wakazi wengi (58%) ni wenyeji, wakifuatwa na watu kutoka visiwa vingine vya Pasifiki (26%), Wazungu (8%) na Wachina (8%). 
Karibu wote (95%) ni wanene mno, hivyo hali ya afya si nzuri, hasa upande wa kisukari (40%).
Lugha
Kuna lugha tatu tu ambazo huzungumzwa nchini Nauru: Kiingereza (lugha rasmi), Kinauru (lugha ya mawasiliano), na pijini inayounganisha Kiingereza, Kichina na Kiaustronesia.
Dini
Wakazi wengi ni Wakristo (Waprotestanti na Wakatoliki kwa uwiano wa 2:1), wakifuatwa na wafuasi wa Bahai (10%) na Wabuddha (9%).
Uchumi
Uchumi wa Nauru ulitegemea fosfeti iliyopatikana kisiwani kwa wingi. Kwa miaka kadhaa kisiwa kilikuwa nchi tajiri kabisa. Hadi mwaka 2001 huduma za hospitali zilikuwa bure, hapakuwa na kodi, na watu wengi walikuwa na magari mawili au matatu. 
Tangu kumalizika kwa fosfeti hali ya kiuchumi imekuwa ngumu sana. 90% za wananchi wanakosa kazi. Serikali haina pesa za kutosha tena, huduma nyingi zimekwama, hata imeanza kupokea misaada kutoka Australia. 
Angalia pia
Orodha ya marais wa Nauru
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Nauru
Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Jumuiya ya Madola
Ghuba ya Meksiko

Question: Je,rais wa kwanza wa Meksiko aliitwa nani?



Ghuba ya Meksiko ni hori kubwa au bahari ya kando ya Atlantiki linalozungukwa pande tatu na nchi kavu ya 
Amerika Kaskazini. Kina cha maji hufikia hadi 4,375 m.
Pwani la ghuba linapakana na nchi zifuatazo:
upande wa mashariki, kaskazini na kaskazini-magharibi ni la Marekani na majimbo yake ya Florida, Alabama, Mississippi, Louisiana na Texas);
upande wa kusini na kusini magharibi ni la Meksiko (majimbo ya Tamaulipas, Veracruz, Tabasco, Campeche, Yucatán na Quintana Roo);
upande wa kusini-mashariki ni la kisiwa cha Kuba.
Mlango wa bahari wa Florida Straits (kati ya Marekani na Kuba) unafungua njia kwenda Atlantiki na mfereji wa Yucatan (kati ya Meksiko na Kuba) unaiunganisha ghuba na Bahari ya Karibi verbunden.
Ghuba yote ina eneo la takriban 1,600,000 km². Maji yake ni ya halijoto ya vuguvugu hata juu ya 26 °C wakati wa miezi ya joto. Hali hii husababisha kutokea kwa dhoruba na tufani za mara kwa mara zinazoleta uharibifu mwingi kwenye visiwa na nchi kavu ya jirani.
Ghuba ya Meksiko ni asili ya mkondo mkubwa wa maji ya vuguvugu unaoelekea kaskazini hadi Ulaya unaojulikana kama mkondo wa Ghuba. Mkondo huu ni msingi kwa hali ya hewa ya Ulaya.
Msingi wa bara chini ya bahari ni mpana. Kuna akiba za mafuta ya petroli ndani yake zinazovutwa na mitambo mingi inayosimama katika maji yenye kina kidogo cha msingi wa bara.
Jamii:Atlantiki
Jackie Aygemang

Question: Muigizaji wa kwanza wa kike katika nchi ya Afrika Kusini anaitwa nani?


Jackie Agyemang  (jina lake la ukoo ni Appiah, alizaliwa 5 Desemba 1983) ni mwigizaji kutoka Ghana. Amewahi kuchaguliwa mara mbili kwa tuzo la mwigazaji bora wa kike katika uhusika na mwigizaji chipukuzi bora katika tuzo la Afrika Kisasa Academy Awards la mwaka 2008. [1]
Maisha Yake ya Utotoni
Agyemang alizaliwa Kanada na ndiye kitinda mimba katika familia ya watoto watano. Maisha yake ya utotoni aliishi Kanada, na alihamia Ghana pamoja na wazazi wake mwaka 1993.[2] Yeye ni Ikijulikana Maiden yake yake kwa jina, Appiah.Anatambulika zaidi kwa jina lake la ukoo la Appiah. Agyemang aliolewa mwaka 2005 na ana mwana mmoja.
Uigizaji
Agyemang alianza kuonekama kweneye filamu nyingi wakati alipoalikwa na Edward Seddoh Junior mwandishi wa Things We dDo For Love  alipoigiza nafasi ya Enyonam Blagogee. Baadaye alishiriki kwenye mchezo wa kuigiza wa Tentacles, Games People Play  na vipindi vingi vya Televisheni.
Bado Agyemang anakumba kuwa alikuwa ma hofu mara ya kwanza alipotokea kwenye maigizo, "Ilikuwa ni filamu ya kampuni ya Venus Production iliyoitwa Divine Love na alipaswa kumuigiza muhusika Kate, muhusika mkuu. Sina imani kama niliigiza vizuri. Nilisitasita lakini watu wengi hawakugundua hilo." Licha ya woga wake kama kama muigizaji wa mara wa kwanza alifaulu katika kumfurahisha kila mtu.
Agyemang anasema kuwa sehemu aliyoigiza vizuri zaidi ni katika Mummy's Daughter  na kampuni ya Venus Films. Filamu inaeleza hadithi ya familia ya Bartels  ambapo aliigiza nafasi kamabinti wa m falme. "Ninapenda jinsi nilivyoigiza na nilifurahishwa na muhusika niliyeigiza ". Kwa sasa Agyemang anaona filamu za nyumbani kama zilizoboreka. Ombi lake ni kuwa wengine waone mafanikio ya baadaye.
Uso wa Agyemang unaonekana kwenye mabango mengi na matangazo ya kibiashara kwenye runinga za Ghana ikiwa ni pamoja na tangazo la GSMF tangazo kuhusu kujikinga na VVU/UKIMWI, alishinda sura ya U.B kwenye tangazo ambalo  ambalo aliwafanyia kwenye matangazo ya runinga na kwa sasa ndiye sura ya kampuni ya mtangazo ya kibiashara na mabango ya IPMC. "GSMF" ndilo lilikuwa tangazo lake la kibiashara kwenye runinga.
Filamu
Divine Love
Deadly Assignment
Golden Stool
Mummy's Daughter
Beyonce - The President daughter
Tears of womanhood
Love Doctor
Fake Feelings
Princess Tyra
Run Baby Run
Passion of the soul
Pretty queen
Total Love
Mortal desire
I Hate Women
The Perfect Picture
Her Excellence
Spirit of a dancer
The princes's bride
the king is mine
The heart of men
Marejeo

Viungo-wavuti
 on IMDb

Jamii:Waigazji wa Ghana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1983
Caroline Mutoko

Question: Je,Caroline Mutoko ana watoto wangapi?


Caroline Mutoko ni mtangazaji wa redio wa kituo cha redio cha Kiss FM. Yeye hupeperusha kipindi cha asubuhi "The Big Breakfast". alikuwa akikisimulia kipindi hicho pamoja na mwanazarakazi Walter Nyambane kabla Nyambane aamie kituo mojowapo cha Nation Media Group kuwa mtangazaji wa zamu. Hapo awali, Caroline alifawahi kunyakazi na Capital FM mjini Nairobi kama Mtangazaji na Meneja wa mauzo.
Caroline ni mtu mwenye ushawishi mkubwa sana. Baada ya uzoefu kwa redio wa miaka kumi na bado anazidi kuongeza uzoefu wake, yeye anahamasisha na kuchangamsha. Caroline anazidi kuwa mtangazaji katika Masafa ya Redio ya Kiss 100 na wenzake  wapya, mwanasarakasi Felix Odiwuor anayejulikana kwa jina la utani kama Jalang'o au Jalas na duke Larry Asego.
Viungo vya nje

Tazama pia
Walter Mongare Nyambane

Jamii:Watu wa Kenya
Jamii:Watu kutoka Nairobi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wanaokoza Mwaka wa kuzaliwa (watu wanaoishi)
Dubai

Question: Jiji kubwa nchini Dubai ni gani?

Dubai (kwa Kiarabu: دبيّ) ni ufalme katika Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni na pia jina la mji mkuu wa ufalme huo.
Amiri wa Dubai, ambaye ni pia Makamu wa Rais wa shirikisho, ni Mohammed bin Rashid Al Maktoum.
Dubai ni ufalme mkubwa wa pili katika shirikisho hilo baada ya Abu Dhabi. 
Iko kwenye mwambao wa Ghuba ya Uajemi kati ya Sharjah na Abu Dhabi. 
Mji wa pili ni Hatta mpakani kwa Oman.
Jiji la Dubai lilikuwa mji mdogo wenye wakazi 20,000 tu hadi vita kuu ya pili ya dunia. Leo hii kuna wakazi zaidi ya 1,200,000. Nyumba zote za Dubai ni mpya. 
Kukua kwa Dubai kulianzishwa kutokana na mapato ya mafuta ya petroli. Lakini akiba za mafuta hayo si kubwa kama kwa majirani yake. Mapato ya mafuta ni 6% pekee za pato la taifa. 
Viongozi wa Dubai wamefaulu kuweka msingi mpya wa uchumi katika biashara na utalii.
Tazama pia
Orodha ya miji ya Dubai
Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.  
Jamii:Falme za Kiarabu
Hali maada

Question: Mango ina atomu ngapi?




Hali ya maada ni muundo jinsi maada hutokea katika hali mbalimbali, ama kama elementi (dutu tupu) au kama kampaundi (dutu za mchanganyiko). 
Duniani kwa kawaida kuna hali tatu za maada:
mango (imara)
kiowevu (majimaji)
gesi (kama hewa)
Hali ya nne ni utegili (plasma) ila duniani inatokea tu katika maabara penye joto, baridi au shindikizo kubwa sana. Lakini katika ulimwengu kwa jumla maada nyingi iko katika hali ya utegili kwa sababu atomu za jua na maada ya nyota ziko katika hali ya utegili kutokana na joto kali na shindikizo kubwa.
Hali za maada hutofautiana jinsi vipande vidogo ndani ya dutu yaani atomu au molekuli zake zahusiana.
Katika hali mango zakaa pamoja kila atomu mahali pake. Tunasema: Dutu ni imara. Dutu katika hali hii ina umbo, mjao na uzani maalumu.
Katika hali kiowevu atomu zina nafasi ya kuachana na kubadilishana mahali. Tunasema dutu ni kama majimaji. Dutu katika hali hii ina mjao na uzani maalumu lakini haina umbo. Kiowevu chakubali kila umbo la chombo kinamomwagwa.
Katika hali ya gesi atomu hazishikwi pamoja, zaelea kwa mwendo huria. Atomu na molekuli za gesi huelekea kusambaa na kukalia nafasi yote ambamo zimewekwa. Dutu katika hali hii ina uzani lakini haina umbo wala mjao kamili. 
Mfano wa maji
Mfano ambao hueleweka kwa urahisi ni maji. Maji ni dutu ileile inayofanywa na molekuli za H2O zenye atomu moja ya oksijeni na atomu mbili za hidrojeni. Maji tunajua kwa umbo tatu za kawaida (hali kiowevu kati ya sentigredi 1-99), barafu (chini ya sentigredi 0 ambayo ni hali mango) na mvuke (hali ya gesi, juu ya 100°C).
Atomu katika hali maada mbalimbali

Atomu au molekuli katika hali mango
Atomu au molekuli katika hali kiowevu
Atomu au molekuli katika hali ya gesi


Jamii:Fizikia
Albrecht Dürer

Question: Je,rais wa nne wa Marekani alifahamika kama nani?


Albrecht Dürer (21 Mei 1471 - 6 Aprili 1528) alikuwa mchoraji na mkata nakhshi] Mjerumani. Alifahamika pia kama mtaalamu wa hisabati, hasa jiometria. Ahesabiwa kama msanii muhimu zaidi wa zama ya mwamko katika Ulaya ya kaskazini.
Mitindo ya kazi
Sehemu kubwa ya kazi za Dürer ni chapisho za picha nakhshi katika ubao au shaba. Alichora pia picha kwa rangi za mafuta na rangi za maji.
Maisha
Dürer alizaliwa mjini Nürnberg alipoishi na kufa. Wakati ule Nürnberg ilikuwa mji tajiri wa biashara ya kimataifa.
Baba yake alikuwa Mhungaria aliyemfundisha ufundi wa kuchonga dhahabu.
Alipokuwa kijana alifanya matembezi ya miaka mitano katika Ujerumani, Uholanzi na Uswisi alipoboresha sanaa yake.
Baadaye aliongeza safari ya kwenda Italia alipofanya kazi Venezia na kuona mengi.
Mwaka 1494 alifunga ndoa na Agnes Frey akafungua karakana yake. Kazi mashuhuri ya kwanza ilikuwa mfululizo wa picha nakhshi katika ubao 15 kuhusu Ufunuo wa Yohane.
Aliendelea kuchora picha nyingi za dini juu ya habari na watu wa Biblia. Lakini alitafutwa pia na matajiri na wakubwa waliotaka picha zao.
Kuanzia mwaka 1512 aliajiriwa mara nyingi na Kaisari Maximilian I.
Picha

Picha ya sura yake mwenyewe
Picha ya Barbara Dürer
(1490-1493)
Picha ya Mwanamume mbele ya ukuta wenye rangi ya kibichi (1497)
Picha ya Oswolt Krel (1499)
Picha ya mtawala Frederiko wa Saksonia (1500)
Picha ya Jacob Muffel (1526)
Adamu na Hawa
Sungura (1502)
Sala (1508)
Farasi nne za Ufunuo wa Yohane
Bwawa msituni
Herufi A
"Mashua ya majuha"
Mwanajeshi, Kifo na Shetani (1513)
Mchoro wa kijiometria

Viungo


Jamii:Waliozaliwa 1471
Jamii:Wachoraji wa Ujerumani
Jamii:Waliofariki 1528
Wakalenjin

Question: Je,kabila la Abaluhya wako wangapi nchini Kenya?


Wakalenjin ni kundi la makabila magharibi mwa Kenya, hasa katika uliokuwa mkoa wa Bonde la Ufa, wanaoongea lugha za Kiniloti zilizo karibu. Wasemaji wa lugha hizo wako pia Tanzania na Uganda.
Kati ya vikundi hivi ni Elgeyo, Kipsigis, Marakwet, Wanandi, Sabaot, Terik na Tugen. Mababu wao walihamia Kenya kutoka Sudani karne nyingi zilizopita na wengine wanakadiria walifika tayari miaka 2,000. Wakati mwingine hata Wapokot wanahesabiwa kati ya Wakalenjin lakini kwa kawaida wanajitazama kama kundi la pekee hata kama lugha yao ni ya karibu.
Utamaduni wao unaonyesha dalili za mapokeo ya wafugaji lakini walio wengi ni wakulima.
Katika karne ya 20 makabila hayo yalianza kujenga umoja wao na kujielewa kama jumuiya moja. Waingereza waliwaita "makabila wenaosema Kinandi". Neno 'Kalenjin' linamaanisha "nakuambia" kwa lugha ya Kinandi: lilikuwa jina la programu ya redio iliyosikilizwa na watu wengi katika bonde la Ufa na kuwa jina la pamoja.
Leo takriban asilimia 12 za Wakenya huhesabiwa kati ya Wakalenjin.
Wakalenjin wamepata umaarufu kwa sababu wanamichezo wengi Wakenya waliofaulu kimataifa, hasa wakimbiaji, ni Wakalenjin, kama vile Paul Tergat na wengine wengi. 
Rais wa pili wa Kenya Daniel Arap Moi alikuwa Mkalenjin.
Mfano wa lugha: Sala ya Baba Yetu kwa Kikalenjin
Kwandanyo ne mi barak kipsengwet,

Ingotililit kaineng'ung.

Ingonyo  bounateng'ung.

Ingoyaak eng' ng'ony mageng'ung',

Ko u ye kiyaei eng' kipsengwet.

Konech rani amitwogikyok che bo ra.

Ak inyoiywech kaat lelutikyok,

ko u ye kinyochini kaat che lelwech.

Amemutech ole mi yomset,

ago soruech eng' ne ya.

Amu neng'ung' bounatet, ak kamuktaet, ak torornatet, agoi koigeny.

Amen.
Viungo vya nje



Jamii:Makabila ya Kenya
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mlima Kenya una ukubwa gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Mfereji wa Suez

Question: Je,mfereji kubwa zaidi duniani ni ipi?


Mfereji wa Suez (Kiarabu: قناة السويس, qanā as-suways) ni mfereji mubwa nchini Misri. 
Mahali pake
Unaunganisha Bahari ya Mediteranea na Bahari ya Shamu hivyo na Bahari Hindi. 
Mfereji uko upande wa magaribi ya rasi ya Sinai. Urefu wake ni 163 km na upana ni kuanzia 300m. 
Unaanza mjini Port Said (Būr Sa'īd) upande wa Mediteranea na kuishia mjini Suez (al-Suways) upande wa Bahari ya Shamu.
Historia
Ilijengwa kati ya 1859 na 1869 na kampuni ya kifaransa. 
Kuna mifereji mbalimbali iliyotangulia hapa kuanzia karne ya 14 KK hadi wakati wa Waarabu katika karne ya 8 BK. Lakini yote haikudumu kwa sababu ya matatizo ya kuondoa mchanga mara kwa mara kwa mitambo iliyopatikana zamani. Tena katika mifereji ya zamani ilikuwa serikali ya MIsri tu iliyotaka kurahisisha usafiri na ubebaji wa mizigo.
Tangu kupatikana kwa meli ya kisasa idadi ya meli kati ya Ulaya na Asia iliongezeka sana katika kare ya 19. Zote zilipaswa kuzunguka Afrika yote au kuondoa mizigo na abiria upande wa mediteranea na kuyasafirisha yote hadi Suez. Hivyo ilikuwa jitihada ya kimataifa yaliyoleta mfereji wa kisasa.
Meli ya kwanza ilipita mfereji mpya tar. 17 Februari 1867. Mtungaji muziki Giuseppe Verdi aliandika opera yake Aida hasa kwa nafasi hii.
Umuhimu wa mfereji wa Suez
Mfereji umeharakisha na kurahisisha usafiri kati ya Ulaya, Asia na Afrika ya Mashariki. Zipatao meli 15,000 zinapita kwenye mfereji kila mwaka.
Mafanikio ya mfereji wa Suez yalihamasisha mianzo ya Mfereji wa Panama.
Kutaifishwa kwa mfereji 1956
Mfereji ulikuwa mali ya Compagnie universelle du canal maritime de Suez au ampuni ya mfereji wa Suez na hisa zake zilikuwa mkononi mwa serikali za Ufaransa na Uingereza. 
Mwaka 1956 serikali ya Misri chini ya rais Gamal Abdel Nasser ilitaifisha mfereji na tendo hili likasababisha vita ya Suez ya 1956 ambako Uingereza, Ufaransa na Israel zililazimishwa na mataifa makubwa kujiondoa katika Misri baada ya uvamizi wao.
Jamii:Jiografia
Jamii:Usafiri wa maji
Jamii:Misri
Jamii:Mediteranea
Jamii:Bahari ya Shamu
Mkoa wa Shinyanga

Question: Mkoa wa Tabora uko na wakazi wangapi?




Mkoa wa Shinyanga ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye msimbo wa posta 37000[1]. Mkoa umepakana upande wa kaskazini na mikoa ya Mwanza, Geita na Kagera, upande wa kusini na Mkoa wa Tabora. Mkoa wa Kigoma uko upande wa magharibi, na mkoa wa Simiyu upande wa mashariki.
Makao makuu yako mjini Shinyanga. 
Kabla ya kumegwa upande wa mashariki na kuzaa mkoa wa Simiyu Shinyanga ilikuwa na wakazi 2,796,630 kufuatana na sensa ya mwaka 2002. .
Maeneo yanayobaki yalihesabiwa kuwa na wakazi 1,534,808 katika sensa ya mwaka 2012.[2]
Utamaduni
Makabila ya Shinyanga hasa ni Wasukuma, Wanyamwezi na Wasumbwa. 
Wilaya
Mkoa wa Shinyanga una wilaya 5: Kahama mjini, Kahama Vijijini, Kishapu, wilaya ya Shinyanga vijijini na wilaya ya Shinyanga mjini.
Wilaya tano zimepelekwa kwenda mikoa mipya ya Simiyu na Geita.[3], [4]
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Kahama Mjini	:	mbunge ni 	Jumanne Kishimba	(CCM)
Kishapu	:	mbunge ni 	Suleiman Nchambi	(CCM)
Msalala	:	mbunge ni 	Ezekiel Maige	(CCM)
Shinyanga Mjini	:	mbunge ni 	Steven Masele	(CCM)
Solwa	:	mbunge ni 	Ahmed Ally Salum	(CCM)
Ushetu	:	mbunge ni 	Elias Kwandikwa	(CCM)
Tazama pia
Orodha ya milima ya mkoa wa Shinyanga
Orodha ya mito ya mkoa wa Shinyanga
Tanbihi

Viungo vya nje


S
Kabaka

Question: Ufalme wa Buganda ulianza lini nchini Uganda?



Kabaka ni cheo cha mfalme wa Buganda ambayo ni ufalme ndani ya jamhuri ya Uganda. Cheo kingine pamoja na Kabaka ni Ssebataka. 
Tangu mwisho wa karne ya 19 Makabaka wamekuwa Wakristo Waanglikana wakipokea taji katika kanisa kuu la Kianglikana la Kampala. Makabaka wa mwisho wamezikwa katika makaburi ya Kasubi mjini Kampala.
Serikali ya kwanza ya Milton Obote ilifuta falme zote nne za Uganda na kumlazimisha Kabaka Mutesa II kuondoka Uganda akipata kimbilio lake Uingereza.
Kati ya 1967 hadi 1993 cheo cha Kabaka hakikuwepo kisheria nchini Uganda lakini Waganda wengine walisikitikia. Serikali ya Yoweri Museveni ilirudisha falme za kale kama enzi za kiutamaduni.  
Tarehe 24 Julai 1993 Ronald Muwenda Mutebi II aliruhusiwa kurudi Uganda kutoka Uingereza alikokuwa amemfuata baba yake akapokea rasmi taji la Kabaka mjini Kampala.
Makabaka wa Buganda
Kintu Kato, mwisho wa karne ya 14 BK
Chwa I, mwanzo wa karne ya 15
Kimera, takriban 1420 - takriban 1447
Ttembo, takr. 1447 - takr. 1474
Kiggala, takr. 1474 - takr. 1501
Kiyimba, takr. 1501 - takr. 1501
Kayima, takr. 1528 - takr. 1528
Nakibinge, takr. 1555 - takr. 1582
Mulondo, takr. 1582- mwisho wa karne ya 16
Jjemba, mwisho wa karne ya 16
Ssuuna I,  mwanzo wa karne ya 17 - takr. 1609
Ssekamanya, takr. 1609 - sehemu ya kwanza ya karne ya 17
Kimbugwe, sehemu ya kwanza ya karne ya 17
Kateregga, takr. 1636 - takr. 1663
Mutebi I, Jjuuko, na Kayemba takr. 1663 - takr. 1690
Tebandeke na Ndawula, takr. 1690 - takr. 1717
Kagulu, Kikulwe na Mawanda. takr. 1717 - takr. 1744
Mwanga, Namugala, na Kyabaggu, takr. 1744 - takr. 1771
Jjunju na Ssemakokiro, takr. 1771 - 1797
Ssemakokiro (pekee yake), takr. 1797 - 1814
Kamanya, 1814 - 1836
Suna II, 1836 - 1856
Mutesa I, 1856 - 1884
Mwanga II, 1884 - 1888
Kiwewa Mutebi II, 1888 - alijiita kabaka bila kukubaliwa na wote wakati wa Mwanga II kukaa nje
Kalema. 1888 - 1889 - alijiita kabaka bila kukubaliwa na wote wakati wa Mwanga II kukaa nje
Mwanga II (mara ya pili) 1889 - 1897 – aliporudi kutoka nje baada ya kuuawa kwa Kiweewa Mutebi na Kalema na wafuasi wake
Daudi Cwa II, 1897 - 1939
Mutesa II, 1939 - 1969
Miaka bila Kabaka 1969 - 1993
Muwenda Mutebi II, 1993 – Kabaka aliyeko
Viungo vya nje
 en: 
 en: 
 en: