khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Seneti ya Kenya

Question: Nani alikuwa rais wa Kenya wakati katika ya 2010 ilipitishwa?

Seneti ni chumba cha juu cha Bunge la Kenya. Seneti ilianzishwa mara ya kwanza katika katiba ya Kenya ya mwaka 1963. Baada ya kupigwa marufuku mwaka 1966, Seneti ilirudishwa katika katiba mpya ya Kenya, mwaka 2010.
Seneti ya Kwanza, 1963-1966
Katiba ya Kenya ya 1963 ilitengeneza Seneti iliyokuwa na maseneta 41 waliochaguliwa kwa muda wa miaka sita, na theluthi moja ya wajumbe wa kustaafu kila baada ya miaka miwili. Timotheo Chokwe alikuwa spika wa kwanza wa Seneti hiyo.[1] Seneti ilifanywa marufuku mwaka wa 1966, wakati wa uanachama wake uliunganishwa pamoja na ule wa Jumba la wawakilishi kuunda Bunge lenye chumba kimoja.
Seneti ya Kisasa, 2013–sasa
Mwaka wa 2013, uchaguzi wa Seneti ulifanyika tarehe 4 Machi 2013.[2] Chini ya katiba mpya, ambayo ilipitishwa wakati wa kura ya maoni ya mwaka 2010, uchaguzi mkuu wa 2013 ndio ulikuwa wa kwanza kujumuisha Maseneta wanaowakilisha kaunti 47. Ulikuwa pia uchaguzi mkuu wa kwanza wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC). 
Kulingana na sehemu yao ya nafasi za kuchaguliwa, vyama vya siasa viliteua wanawake 16. Uteuzi wa ziada ulifanyiwa wajumbe wawili kuwawakilisha vijana na wawakilishi wawili kuwakilisha watu wenye ulemavu. Spika, ambaye si seneta, huchaguliwa na Maseneta na kuapishwa katika siku ya kwanza ya kikao cha Seneti.
Nguvu
Ina uwezo wa kuwakilisha maslahi ya kaunti na serikali zake
Hushiriki katika utungaji wa sheria kwa kuzingatia, kujadili na kuidhinisha miswada zinazohusu kaunti
Huamua ugawaji wa pato la taifa kwa kaunti
Ina nguvu ya kutoa mashtaka dhidi ya Rais, Naibu Rais, Magavana wa Kaunti na Naibu Magavana
Marejeo
Anwani ya kijiografia: 

Jamii:Bunge la Kenya
Jamii:Siasa ya Kenya
Mwanaanga

Question: Ni nani mwanamke wa kwanza kufika angani?


Mwanaanga ni mtu anayerushwa katika anga ya nje lililo nje ya angahewa ya dunia. Majina mengine yaliyokuwa kawaida ni "kosmonavti" (Kirusi космонавт) kwa wanaanga Warusi na "astronauti" (Kiing. astronaut) wa wanaanga kutoka Marekani. Wachina wametumia neno "taikonauti".
Mwanaanga wa kwanza katika historia ya binadamu alikuwa Mrusi Yuri Gagarin kutoka Umoja wa Kisovyeti aliyerushwa tarehe 12 Aprili 1961 kwa chombo cha angani Vostok akizunguka dunia lote mara moja katika muda wa dakika 108.
Alifuatwa 5 Mei 1961 na Alan Shepard kutoka Marekani aliyetumia chombo cha angani cha Mercury .
Mwanamke wa kwanza angani alikuwa Mrusi Valentina Tereshkova mwaka 1963. 
Wanaanga wa kwanza waliofika kwenye uso wa mwezi walikuwa Wamarekani Neil Armstrong na Buzz Aldrin tar. 20 Julai 1969. 
Hadi machi 2008 jumla ya watu 477 kutoka nchi 39 walifika kwenye kimo cha kilomita 100 juu ya uso wa dunia ambacho ni kimo ambako anga la nje linaanza kulingana na maelezo ya Shirikisho la Kimataifa kwa Usafiri wa Angani (Fédération Aéronautique Internationale (FAI)). 
Kati ya hawa ni 24 waliofika mbali zaidi kuliko kilomita 2,000 juu ya uso wa dunia hadi njia ya mwezi kwenye anga. 
Mwanaanga aliyekaa muda mrefu angani alkuwa Mrusi Sergei Krikalyov aliyefika angani mara sita akakaa jumla ya siku 803, masaa 9 na dakika 39 kwenye anga la nje.
Picha za wanaanga

Yuri Gagarin - mtu wa kwanza angani
Alan Shepard - mtu wa pili angani
Valentina Tereshkova - mwanamke wa kwanza angani
Buzz Aldrin mwezini - Neil Armstrong aliyepiga picha hii anaonekana kwenye dirisha la kofia ya Aldrin
Sergei Krikalyov
Mark Shuttleworth kutoka Afrika Kusini alikuwa Mwafrika wa kwanza angani



*
Elgon (mlima)

Question: Je, mlima mkubwa wa Volkeno unapatikana wapi?




Mlima Elgon ni volkeno iliyolala mpakani mwa Uganda na Kenya [1] kaskazini mwa Kisumu na magharibi mwa Kitale. Kasoko yake ina kipenyo cha kilomita nane.
Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.
Majina
Jina la mlima limetokana na Waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima. Wakati mwingine hujulikana kama Wasabaot, ambao wanaishi upande wa kusini wa mlima. 
Ulijulikana pia kama "Ol Doinyo Ilgoon" (Mlima wa Matiti) kwa Wamaasai na kama "Masaba" upande wa Uganda. 
Vilele
Mlima Elgon unajumuisha vilele vikuu vitano:
Wagagai  (mita 4,321), kikiwa nchini Uganda.
Sudek  (mita 4,302 au futi 14,140) nchini Kenya
Koitobos  (mita 4,222 au futi 13,248),kilele chenye madini aina ya basalt (Kenya)
Mubiyi  (mita 4,211 au futi 13,816)
Masaba  (mita 4,161 au 1futi 3,650)
Vipengele vya Mlima Elgon
Ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo peke yake katika Afrika Mashariki, ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 3500.
Vipengele vingine vya kuvutia ni:
Volkano aina ya kaldera - Elgon ni mojawapo ya volkano aina ya kaldera iliyo kubwa na imara duniani.
Visima vya maji moto kando ya Mto Suam
Endebess Bluff (mita 2563 au futi 8408)
Mapango ya Ngwarisha, Makingeny, Chepnyalil na Kitum. Pango la Kitum lina upana wa mita 60 na hupenyeza mita 200 ndani ya mlima. Hutembelewa sana na tembo ambao hulamba chumvi inayotokana na wao kugonga kuta zake na pembe zao. Pango hilo lilitambulika sana kwa virusi vya Marburg baada ya watu wawili waliotembelea pango hili (mmoja mwaka wa 1980 na mwingine mwaka wa 1987) kuambukizwa ugonjwa huo na kufa.
Mchanga wa mlima huu ni maram mekundu. Mlima huo ni eneo la vyanzo vya mito kadhaa kama vile Mto Suam unaokuwa Mto Turkwel katika maeneo ya chini na humwaga katika Ziwa Turkana, Mto Nzoia na Lwakhakha ambayo hutiririka hadi Ziwa Viktoria. Mji wa Kitale uko chini ya mlima huu. Eneo lililo karibu na mlima huu limelindwa na mbuga mbili za Kitaifa: Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon, moja kila upande wa mpaka wa kimataifa.
Baadhi ya mimea adimu hupatikana kwenye mlima huu, ikiwa ni pamoja na Ardisiandra wettsteinii, Carduus afromontanus, Echinops hoehnelii, Ranunculus keniensis na Romulea keniensis.
Mnamo mwaka wa 1896, C.W. Hobley alikuwa Mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu. Kmunke na Stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya Wagagai na Koitobos katika mwaka wa 1911 na kurekodiwa. F. Jackson, E. Gedge, na J. Martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha Sudek katika mwaka wa 1890 na kurekodiwa.  Kilele kikuu ni rahisi kupanda na hakihitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima.
Tanbihi

Marejeo

Tazama pia
Orodha ya milima ya Kenya
Orodha ya milima ya Afrika
Orodha ya milima

Viungo vya nje


Jamii:Milima ya Uganda
Jamii:Milima ya Kenya
Jamii:Volkeno za Afrika
Malawi Congress Party

Question: Je,Malawi ilipata uhuru mwaka upi?

Malawi Congress Party (MCP) ni chama cha kisiasa nchini Malawi. MCP ilikuwa chama tawala nchini tangu uhuru hadi mwaka 1993.
Historia
Chama kitangulizi kilikuwa Nyasaland African Congress (NAC) kilichoundwa mwaka 1944 kwa shabaha ya kupanua haki za Waafrika wazalendo katika koloni la Nyasaland, jinsi Malawi ilivyoitwa kabla ya mwaka 1964. 
Mwaka 1958 Hastings Banda alirudi nchini akachaguliwa kuwa mwenyekiti wa chama. Baada ya Banda kuzunguka na kuhutubia wananchi na kupinga Shirikisho la Afrika ya Kati serikali ya kikoloni ilitangaza hali ya dharura na kupiga NAC marufuku.
Badala yake viongozi wa awali wa NAC wasiokuwa gerezani waliunda Malawi Congress Party (MCP) iliyomtambua Hastings Banda kuwa kiongozi wake ilhali amefungwa jela.
Katika uchaguzi kabla ya uhuru mwaka 1961 MCP ilipata kura nyingi kikawa chama cha kuongoza nchi kwenda uhuru. Tangu mwaka 1966 kilikuwa chama pekee kilichoruhusiwa.
Baada ya mwisho wa udikteta wa Banda MCP ilizidi kushindwa katika uchaguzi mkuu lakini inaendelea kuwa chama muhimu katika Malawi.
Wakati wa uchaguzi wa mwaka 2009 ilipata takriban asilimia 30 za kura kitaifa.
Tovuti rasmi

jamii:Siasa ya Malawi
Pentekoste

Question: Je, historia ya gari la moshi ilianzia wapi?




Pentekoste ni sikukuu ya dini za Uyahudi na Ukristo ambayo huadhimishwa wiki 7 za siku 7 baada ya Pasaka, hivyo siku ya 50 baada yake.
Jina
Jina hili lilianza kutumika kwa sababu kwa lugha ya Kigiriki lina maana ya namba 50. Hivyo "πεντηκοστή [ἡμέρα]" (pentekostē [hēmera]) ni "(siku ya) hamsini". 
Shavuot ya Kiyahudi
Sikukuu ya Kiyahudi ya Pentekoste inaadhimishwa siku ya hamsini baada ya Pasaka ya Kiyahudi. Sikukuu hii husherehekewa na Wayahudi pia kwa jina asili la Kiebrania חג השבועות, Hag ha Shavuot, yaani Sikukuu ya Majuma, kwa kifupi "shavuot" ("majuma") jinsi ilivyoamriwa katika kitabu cha Mambo ya Walawi 23:16. 
Ilikuwa sikukuu ya mavuno kama vile Pasaka ilivyohusiana na malimbuko.
Pentekoste ya Kikristo
Kwa wafuasi wa Yesu Kristo ni ukumbusho wa umwagaji wa Roho Mtakatifu juu ya mitume na wanafunzi wengine wa Yesu na kuanzishwa kwa Kanisa siku ya 50 baada ya Pasaka ya Kikristo au ufufuko wa Yesu.
Inawezekana kusema ya kuwa baada ya kifo na ufufuko wa Yesu wanafunzi wake - ambao walikuwa wote Wayahudi - walikutana kwenye sikukuu ya Kiyahudi ya Shavuot wakati ambapo Wayahudi kutoka nchi mbalimbali walipotembelea Yerusalemu kwa hija kwenye nafasi ya sikukuu ile. 
Tangu kuachana kwa kalenda ya Kikristo na kalenda ya Kiyahudi sikukuu zake kwa kawaida haziangukii siku ileile tena.
Pentekoste ya Mitume
Maelezo juu ya Pentekoste ya kwanza ya Kanisa hupatikana katika sura ya pili ya kitabu cha Matendo ya Mitume cha Agano Jipya katika Biblia ya Kikristo. 
Humo Mwinjili Luka anasimulia jinsi wanafunzi wa Yesu walivyokutana katika mji wa Yerusalemu siku ile ya "Pentekoste" na kupokea paji la Roho Mtakatifu. Baadaye walitoka nje ya nyumba ya ghorofa walimokaa, wakianza mara kuhubiri juu ya Yesu Kristo mbele ya watu wengi, wakiwa wakazi wa mji huo pamoja na wageni kutoka nchi nyingi. 
Kufuatana na taarifa yake siku hiyo watu takriban 3,000 walibatizwa kwa jina la Yesu na kuongezeka katika kile kikundi. Ndiyo maana Pentekoste inahesabiwa kuwa kuzaliwa kwa Kanisa. 
Tarehe ya Pentekoste
Husherehekewa jumapili ya 7 baada ya Pasaka.
Katika madhehebu ya Ukristo yanayofuata kalenda ya Gregori Pentekoste itasherehekewa kwenye tarehe zifuatazo:
2015: 24 Mei
2016: 15 Mei
2017: 4 Juni
2018: 20 Mei
2019: 9 Juni
2020: 31 Mei
Makanisa ya Kiorthodoksi yanayofuata kalenda ya Juliasi huwa na tarehe tofauti.
Madhehebu ya Kipentekoste
Kuanzia mwaka 1907, katika Ukristo limejitokeza tapo la kiroho linalosisitiza umuhimu wa karama kama zilivyojitokeza siku ya Pentekoste na mwanzoni mwa Kanisa. Ndiyo sababu waumini wake wanaitwa Wapentekoste.

Jamii:Sikukuu za Uyahudi
Jamii:Sikukuu za Ukristo
Jamii:Historia ya Kanisa
Afande Sele

Question: Je,wimbo wa kwanza wa Afande Sele inaitwa vipi?


Seleman Msindi au Afande Sele (amezaliwa tar. 24 Aprili 1976) ni msanii wa muziki wa hip hop na Bongo Flava kutoka Mkoani Morogoro, Tanzania. Amewahi kushinda tuzo ya (mkali wa ryhmes) mwaka [2003] kutokana na wimbo yake wa "Darubini Kali" aliyomshirikisha Dogo Ditto kwa sasa Lameck Ditto. Ni muasisi wa makundi ya 'Ghetto Boys' na 'Watu Pori', yaliozaliwa na kufia mjini Morogoro kwa kufuatana na alikuwa msanii wa kwanza kuujaza uwanja wa mpira wa miguu wa JAMUHURI mjini morogoro alipozindua albam yake ya kwanza ya 'MKUKI MOYONI'. Aliongoza kampeni ya maleria mwanzoni mwamiaka ya 2005 na 2007. Mwanzoni wa mwezi wa 11 mwaka 2012 alitangaza rasmi kufanya kazi kama kundi jipya la watu pori baada ya kufanya kazi na MC KOBA ambaye ni miongoni mwa waliokuwa wakiunda kundi la watu pori miaka ya nyuma. Afande Sele kwa sasa ana video ya wimbo wake Soma Ule ambayo imeongozwa na mtayarishaji Raph Tz (upcoming video director) aliyepewa heshima na msanii huyo kufanya video hiyo ambayo imekidhi maudhui ya wimbo.
Maisha Binafsi
Afande Sele ana watoto wawili wa kike, Tunda na Sanaa wanaishi huko mkoani Morogoro. Afande Sele alifiwa na mkewe Asha (Mama Tunda) mnamo Agosti 14, 2014. Kwa sasa Tunda anasoma sekondari iitwayo Charlotte iliyopo maeneo ya nanenane, mkoani Morogoro.
Afande Sele kwa sasa amejiunga na chama cha Alliance for Change Tanzania (ACT) ambacho kinaongozwa na aliyewahi kuwa Mbunge wa Kigoma Kaskazini kupitia Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA), Zitto Zuberi Kabwe. Hapa alikuwa akitokea CHADEMA. Huku nako hakudumu sana akajivua uanachama wake na kuhamia Chama cha Mapinduzi.[1][2]
Marejeo



Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Waimbaji wa Tanzania
Jamii:Hip Hop ya Bongo
Jamii:Muziki wa Kizazi Kipya
The Hits

Question: Garth Brooks ana albamu ngapi?

Main Page
The Hits ni albamu ya pili ya mkusanyiko na ya kwanza ya vibao vikuu zaidi (greatest hits) kutoka kwa msanii wa Muziki wa Country wa Marekani Garth Brooks. Ilitolewa mnamo 13 Desemba 1994 na Capitol Records lakini ikafutwa haraka kwa ombi la Brooks, lakini kufikia kufutwa ilikuwa imeshauza nakala zaidi ya milioni kumi. Ilifika nafasi ya kwanza katika chati ya ‘’Billboard Country music’’ na #1 katika chati ya Pop ya Billboard. Pia ilikuwa na ufanisi mkubwa katika nchi ingine. Iliongoza katika chati za Pop za Ireland ambapo Brooks sasa lilikuwa jina maarufu sana. Pia iliongoza katika chati za country nchini Great Britain na ikafika #11 katika chati za pop nchini humo.
Mpangilio wa Vibao
"Ain't Goin' Down ('Til The Sun Comes Up)" (kutoka In Pieces) (Kent Blazy, Kim Williams, Garth Brooks) – 4:33
"Friends in Low Places" (kutoka No Fences) (DeWayne Blackwell, Earl "Bud" Lee) – 4:18
"Callin' Baton Rouge" (kutoka In Pieces) (Dennis Linde) – 2:38
"The River" (kutoka Ropin' the Wind) (Victoria Shaw, Brooks) – 4:25
"Much Too Young (To Feel This Damn Old)" (kutoka Garth Brooks) (Randy Taylor, Brooks) – 2:53
"The Thunder Rolls" (kutoka No Fences) (Pat Alger, Brooks) – 3:42
"American Honky-Tonk Bar Association" (kutoka In Pieces) (Bryan Kennedy, Jim Rushing) – 3:33
"If Tomorrow Never Comes" (kutoka Garth Brooks) (Blazy, Brooks) – 3:37
"Unanswered Prayers" (kutoka No Fences) (Alger, Larry Bastian, Brooks) – 3:23
"Standing Outside The Fire" (kutoka In Pieces) (Jenny Yates, Brooks) – 3:52
"Rodeo" (kutoka Ropin' the Wind) (Bastian) – 3:53
"What She's Doing Now" (kutoka Ropin' the Wind) (Alger, Brooks) – 3:26
"We Shall Be Free" (kutoka The Chase) (Stephanie Davis, Brooks) – 3:48
"Papa Loved Mama" (kutoka Ropin' the Wind) (Williams, Brooks) – 2:51
"Shameless" (kutoka Ropin' the Wind) (Billy Joel) – 4:19
"Two of a Kind, Workin' on a Full House" (kutoka No Fences) (Bobby Boyd, Warren Dale Haynes, Dennis Robbins) – 2:31
"That Summer" (kutoka The Chase) (Alger, Sandy Mahl-Brooks, Brooks) – 4:46
"The Dance" (kutoka Garth Brooks) (Tony Arata) – 3:37
Barani Uropa "The Red Strokes" na "Burning Bridges" ziliongezwa katika albamu kutokana na mafanikio yao katika bara hilo. "Burning Bridges" iliongezwa kama kibao cha tatu huku "The Red Strokes" ikiongezwa kama kibao cha 19.
Nafasi Katika Chati









YearChartPosition1995The Billboard 2001
Basilika la Mt. Fransisko

Question: Je,Fransisko wa Asizi alizaliwa lini?




Basilika la Mt. Fransisko huko Assisi, (mkoa wa Umbria, (Italia) ni kanisa kubwa lililojengwa kwa muda mfupi (1228-1253) ili kutunza masalia ya Fransisko wa Asizi (1182-1226). 
Ni kati ya patakatifu panapotembelewa na watu wengi zaidi, milioni kadhaa kila mwaka.
Kutokana na ubora wa sanaa zake, mwaka 2000 limetangazwa kuwa urithi wa dunia.
Marejeo










Bokody, Péter. "Mural Painting as a Medium: Technique, Representation and Liturgy." In Image and Christianity: Visual Media in the Middle Ages, ed. Péter Bokody (Pannonhalma: Pannonhalma Abbey, 2014), 136-151. 
Viungo vya nje




Jamii:Makanisa
Jamii:Fransisko wa Asizi
Jamii:Urithi wa Dunia
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania

Question: Je rais wa kwanza wa Tanzania aliitwa nani?








Tanzania
This article is part of a series on the
politics and government of
Tanzania
Constitution
Human rights
Government
President (list)
John Magufuli
Vice-President
Samia Suluhu
Prime Minister (list)
Kassim Majaliwa
Legislature
Speaker
Job Ndugai
Elections
Recent elections
General: 201020152020
Political parties
Administrative divisions
Regions
Districts
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Augustine Mahiga

Diplomatic missions of / in Tanzania

Nationality law
Passport
Visa requirements
Visa policy
Zanzibar
President
Ali Mohamed Shein
Vice Presidents
Seif Sharif Hamad
Seif Ali Iddi
Revolutionary Government
Revolutionary Council
House of Representatives
 Tanzaniaportal 
Other countries
Atlas
vt
Makala hii inaonyesha orodha ya mawaziri wakuu wa Tanzania.
Orodha ya Viongozi wa Serikali ya Tanzania

Ushirika wa Kisiasa
CCM - Chama Cha Mapinduzi
TANU - Tanganyika African National Union
Viungo vya nje

Tazama pia
Orodha ya viongozi
Orodha ya Marais wa Tanzania
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Zanzibar
Orodha ya Magavana Wakuu wa Tanganyika
Orodha ya Marais wa Tanganyika
Orodha ya Masultan wa Zanzibar




Tanzania
Alinikisa Cheyo

Question: Alinikisa Cheyo aliteuliwa kuwa askofu mwaka upi?

Alinikisa Cheyo (* 27 Machi 1960) ni askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi.
Alizaliwa katika kitongoji cha Ndawa kijiji cha Mwembe kilicho katika Wilaya ya Mbozi mkoa wa Mbeya. Alizaliwa katika familia yenye watoto 9 yeye akiwa mtoto wa 6. Baba yake Felick Cheyo na Mama yake Ndimbumi Sinyanga ni wakulima na ni wakristo wa Kanisa la Moravian.
Elimu yake
Alisoma Shule ya Msingi Mwembe tangu mwaka 1969 na kisha alijiunga na shule ya kati Haloli mjini Vwawa Mbozi. Baada ya hapo alijiunga na Chuo Cha Biblia cha Kanisa la Africa Inland cha Majahida kilichopo wilaya ya Bariadi Mkoa wa Shinyanga mwaka 1979 hadi 1981. Mwaka 1983 alijiunga na Chuo Cha Theologia cha Kanisa la Moravian kilichopo Mbeya (Motheco) ambapo alimaliza masomo mwaka 1986 na kutunukiwa cheti cha theologia. Akiwa Mbeya aliweza kujiendeleza kielimu kwa kujiunga na masomo ya Sekondari na mwaka 1987 aliweza kufanya mtihani wa kidato cha nne katika shule ya sekondari Mbeya Day. Alifanya tena mtihani wa sekondari katika kituo hicho hicho cha Mbeya Day Secondary mwaka 1999 na kutunukiwa cheti.
Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia  mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St. Paul Limuru Kenya na Kutunukiwa Shahada ya Kwanza ya Theologia (BD) mwaka 2006. Mwaka 2007 alijiunga na Catholic University of Eastern Africa na kutunukiwa shahada ya Uzamili katika Theologia (Master's in Theology) mwaka 2010. Mwaka huohuo 2010, aliendelea na masomo ya shahada ya uzamivu (doctorate) hapohapo Catholic University.
Askofu
Amechaguliwa kuwa askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi tangu mwaka 2000. Amekuwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Teofilo Kisanji tangu mwaka 2011.

Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Watu wa Tanzania
Kisiwa cha Mafia

Question: Kisiwa cha Zanzibar kiko na ukubwa wa kiasi gani?


Mafia ni funguvisiwa la Tanzania pamoja na jina la kisiwa kikubwa ndani yake inayotazama mwambao wa Afrika ya Mashariki km 130 kusini kwa Dar es Salaam karibu na mdomo wa Mto Rufiji. 
Umbali wake na bara ni km 16. 
Mafia kisiwa kikuu ina urefu wa km 49 na upana wa km 16; eneo lake ni takriban km² 400. Inajulikana pia kwa jina "Chole mjini" kutokana na mji wa kale wa Chole iliyokuwepo kwenye kisiwa kidogo cha Chole mjini karibu na kisiwa kikuu. 
Wilaya
Wilaya ya Mafia ni kati ya wilaya 6 za mkoa wa Pwani ikiwa na wakazi 40,801 (2002). Mji mkuu na makao makuu ya wilaya ni Kilindoni.
Tarafa za wilaya ya Mafia ni kama zifuatazo:
Baleni
Jibondo
Kanga (Mafia)
Kilindoni
Kirongwe
Kiegeani
Mibulani
Uchumi
Wakazi walio wengi ni wavuvi wanaolima pia mashamba madogo. Bidhaa za sokoni ni pamoja na nazi, chokaa na samaki. Kuna utalii inayosifiwa sana lakini idadi ya wageni ni kidogo. Hasa Waitalia wamependa kutembelea Mafia kwa sababu ya jina la kisiwa. Mafia imemaanisha shirika la jinai la kuhofiwa lenye historia ndefu katika Italia ya kusini hadi siku ya leo.
Historia
Kihistoria Mafia ilikuwa mahali pa miji ya kale ya utamaduni wa Waswahili kama vile miji ya Chole na Kua. Baada ya kuondoka kwa Wareno ilikuwa chini ya Sultani wa Omani baadaye ya Zanzibar. 
Mwaka 1892 Wajerumani walinunua Mafia kutoka Sultani ya Zanzibar ikawa sehemu ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. 1915 Waingereza waliteka kisiwa wakishambulia manowari ya Kijerumani ya SMS Königsberg mdomoni wa mto Rufiji kutoka Mafia. Baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Mafia imekuwa sehemu ya Tanganyika sio tena Zanzibar.
Tazama pia
Orodha ya visiwa vya Tanzania
Viungo vya nje

Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Tanzania
Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi
Metaboli

Question: Umetaboli una maana gani?


Metaboli (gir. μεταβολή metabolē, "badiliko"; pia: umetaboli[1]) inamaanisha jumla la michakato ya kikemia mwilini mwa viumbehai. 
Viumbehai vinahitaji nguvu, yaani nishati kwa kukua, kudumisha maisha yao na kufanya kazi. Nguvu hii inapatikana kwa njia ya chakula pamoja na pumzi. Ndani ya mwili mfumo wa mmeng'enyo wa chakula (tumbo, utumbo) inavunja chakula kwa vipashio vyake vya kikemia ambavyo vinatumiwa na mwili kama lishe. Vivyo hivyo oksijeni inayofika kwa njia ya pumzi inapitishwa mwilini kwa njia ya damu hasa. Kutokana na mmenyuko wa hivi vyote mwili unapata nishati ya kujidumisha na pia maada ya kujenga seli au sehemu nyingine za mwili. Vipashio visivyotumiwa tena vinaondolewa mwilini.
Umetaboli wote hutofautishwa katika hali mbili
Kataboli inayovunja maada ogania (kwa mfano chakula) kwa vipashio vyake vya kikemia na kuvuna nishati
Anaboli inayotumia nishati hii kwa kujenga molekuli kama proteini au Amino asidi.
Vimeng'enya (ing. enzymes) huwa na nafasi muhimu sana katika michakato hii maana vinatawala na kulenga mimenyuko ya kikemia mwilini.
Mfumo wa umateboli wa kiumbehai unaamua dutu gani ni za faida yaani lishe ni zisizo hasara yaani sumu. Kwa mfano kuna bakteria kadhaa zinazotumia sulfidi ya hidrojeni kama lishe ilhali ni sumu kwa wanyama. [2]
Kemikali za kimsingi
Kuna hasa aina tatu za molekuli zinazojenga miili ya wanyama, mimea na bakteria: amino asidi, kabohidrati na  mafuta.  Molekuli hizi ni za kimsingi kwa uhai. Kwa hiyo ama zinatengenezwa katika metaboli kwa kujenga seli na tishu ya mwili ama zinavunjwa katika mtaboli kwa kuzitumia na chanzo cha nishati kwenye mmeng'enyo wa chakula. Vipashio vya kemikali hizi zatumiwa katika metaboli kujenga DNA au protini. 

Marejeo

jamii:biolojia
Vivumishi vya idadi

Question: Je,ujerumani ina idadi ya watu wangapi?





Examples
Watu 'wanne wamepotea, idadi halisi/kamili
Wanafunzi saba wamefaulu, idadi halisi/kamili
Nyumba nyingi hazina umeme, idadi ya jumla
Simba wachache wamevamia kijiji, idadi ya jumla
Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanatoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi. 
Mifano
Wanafunzi  wawili wamelala darasani
Wajumbe sita wamesimamishwa
Nyoka wengi wana sumu kali
Maembe machache yameiva
Wananchi wengi wameandamana
Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Sanamu ya Zeus mjini Olympia

Question: Jina Zeu linatokana na nini katika dini ya Ugiriki?


Sanamu ya Zeus mjini Olympia ilimwonyesha mungu mkuu wa dini ya Ugiriki ya Kale. Zeus aliaminiwa kuwa baba wa miungu wa Ugiriki. 
Sanamu yenye kimo cha mita 12 ilimwonyesha mungu huyu akikalia kitini kama mzee mwenye hekima. Ilikaa kwenye hekalu kubwa ya Zeus ya Olympia kando la uwanja wa michezo ya Olimpiki. Ilitengenezwa na mchongaji mashuhuru Phidias aliyejenga kiini cha ubao na chuma pamoja na jasi na kuifunika kwa ubao, dhahabu na pembe. Phidias aliifanyia kazi kwa miaka 8 kuanzia mwaka 438 KK. Baada ya kuimaliza Phidias alishtakiwa kuwa ameiba kiasi cha dhahabu iliyokusudiwa kwa sanamu akauawa. 
Watu wa Kale walihesabu sanamu hii kati ya maajabu saba za dunia.
Mwaka 40 BK Kaisari wa Roma Caligula alishindwa kupeleka sanamu kwenda mjini Roma. Lakini wakati wa karne ya 4 ilipelekwa Konstantinopoli ikasimamishwa pale hadi mwaka 475 ilipoharibiwa katika moto kubwa.
Viungo vya Nje


 With bibliography



Z
Jamii:Ugiriki ya Kale
Yevgeniya Polyakova

Question: Je, Polyakova ana medali ngapi za dhahabu?


Wasifu
Yevgeniya Yevgeniyevna Polyakova [9] (alizaliwa 29 Mei 1983 jijini Moscow,[[Urusi) ni mwanariadha wa Urusi aliyebobea katika mbio ya 100m.
Polyakova aliwakilishwa Urusi katika Olimpiki ya 2008 iliyokuwa Beijing,Uchina.Alishiriki katika mbio ya 100m. Katika awamu ya kwanza ya mbio za kuhitimu,alichukua nafasi ya kwanza mbele ya Jade Bailey wa Barbados na Sherone Simpson wa Jamaika.Alikimbia mbio hiyo kwa muda wa sekunde 11.24 na kuhitimu kuingia awamu ya pili. Katika mbio hiyo aliboresha muda wake ukawa sekunde 11.13 akimaliza nyuma ya Shelly-Ann Fraser wa Jamaika na hivyo basi akahitimu kukimbia katika mbio za nusu fainali. Katika nusu fainali alikimbia kwa muda wa 11.38s,akachukua nafasi ya saba katika mbio hiyo na akashindwa kuhitimu  kuingia mbio za fainali. Pamoja na Aleksandra Fedoriva, Yulia Gushchina na Yuliya Chermoshanskaya alishiriki katika mbio ya 4 x 100m. Katika mbio ya kwanza ya kuhitimu,walichukua nafasi ya pili nyuma ya Jamaika lakini mbele ya Ujerumani na Uchina. Muda wao wa sekunde 42.87 pia ulikuwa wa pili kwa kasi kwa jumla katika mataifa 16 yaliyoshiriki katika mbio hiyo. Kutokana na matokeo haya,walihitimu kukimbia katika fainali ambapo walikimbia kwa muda wa 42.31s,wakachukua nafasi ya kwanza na kushinda medali ya dhahabu. Timu ya Jamaika hawakumaliza kutokana na kosa katika kubadilishana. 
Mafanikio

Muda bora za kibinafsi
Mbio ya mita 60  - 7.09 s (2008, mbio ya ndani ya ukumbi)
Mbio ya mita 100  - 11.09 s (2007)
Marejeo

Viungo vya nje
 at IAAF

Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Urusi
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 2008
Jamii:Wanaolimpiki wa Urusi
Jamii:Watu kutoka Moscow
Sukumawiki

Question: Je,jina la kisayansi la sukumawiki ni gani?


Sukumawiki (pia: sukuma wiki) ni aina ya kabichi isiyoumba 'kichwa' na inayoliwa sana katika Afrika ya Mashariki, hususa nchini Kenya. Inatengenezwa kwa kutumia majani mabichi yanayopikwa. Lakini sukumawiki inaweza kutengenezwa pia kwa kutumia aina nyingine za majani yanayofaa kupikwa. 
Jina "sukuma wiki" lamaanisha ya kwamba hii ni njia ya kula kwa siku za wiki bila gharama kubwa hadi kufikia wikendi ambako chakula bora kinapatikana - kama pesa inatosha.
Huliwa mara nyingi pamoja na ugali au chapati. Nyama, samaki au karanga inaweza kuungwa mle. 
Mfano wa upishi
Katakata majani. Chemsha vikombe viwili vya maji katika sufuria. Ongeza majani yaliyokatwa katika maji. Ongeza chumvi na viungo vingine kama maji ya limau, nyanya na kitunguu kilichokatwa. 
Unaweza kuingiza pia vipande vya nyama, samaki na karanga.
Picha

Sukumawiki ya mawimbi
Maua

Viungo vya Nje

Jamii:Kabichi na jamaa
Jamii:Mimea ya mazao
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Bendera ya Tanzania

Question: TANU ina maana gani?




Bendera ya Tanzania ni ya mstatili unaokatwa pembe kwa pembe na kanda nyeusi yenye milia za njano kandokando[1].
Pembetatu ya juu ina rangi ya majani, pembetatu ya chini ni ya buluu.
Historia ya bendera
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe. 
Maana ya rangi
Rangi zinasemekana kuwa na maana zifuatazo: 
Kijani kwa ajili ya mashamba, kilimo na misitu. Kijani ni pia rangi ya bendera ya chama cha TANU kilichokuwa chama tawala tangu uhuru.
Buluu kwa ajili ya bahari na visiwa.
Nyeusi ni rangi ya Waafrika.
Njano inakumbusha juu ya utajiri wa madini. Njano ya namna hiyo inaelezwa mara nyingine kuwa ni dhahabu [2], lakini maelezo rasmi mengine kwa Kiingereza yanataja rangi kuwa "Yellow Pantone 116c"[3][4]
Bendera za kihistoria tangu zamani za ukoloni

















FlagDurationUseDescription1856–1963Bendera ya Usultani wa ZanzibarKitambaa chekundu1888–1890Bendera ya Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya MasharikiNyeupe, msalaba mweusi, nyota za Salibu1893-1919Bendera ya Mamlaka ya Koloni za UjerumaniNyeusi-nyeupe – nyekundu kama Dola la Ujerumani, pamoja na ishara ya tai, ilitumiwa katika koloni zote za Ujerumani1919–1961Ramani ya eneo la kudhaminiwa TanganyikaBendera nyekundu yenye rangi za Uingereza kwenye kona na ishara ya twiga1961–1964Bendera ya TanganyikaKijani yenye kanda nyeusi katikati linaloshikwa na milia ya njano-dhahabu1963–1964Bendera ya Usultani wa Zanzibar baada ya uhuruNyekundu, yenye duara ya kibichi inayoonyesha karafuu mbili za rangi ya njanoJanuari–Aprili 1964Bendera ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar hadi maunganoKanda za buluu, nyeusi na kijani.
Marejeo



Tanzania
Jamii:Tanzania
Silabi

Question: Nani aligundua konsonanti?


Silabi ni kipashio cha kifonolojia kinachohusu matamshi ambapo sauti za lugha hutamkwa mara moja kwa pamoja kama fungu moja la sauti. 
Maneno kufanywa na silabi. Maneno mafupi huwa na silabi 1 pekee. Maneno mengine huwa na silabi zaidi kama 2, 3 au nyingi. Silabi fupi sana inaweza kuwa vokali 1 pekee au konsonanti 1 kama "m" katika "m-to-to".
Kama silabi inaishia kwa konsonanti inaweza kuitwa silabi iliyofungwa, kama inaishia kwa vokali inaweza kuitwa silabi wazi.
Kuna lugha zilizo na silabi nyingi zilizofungwa kama Kiingereza. Kiswahili kinapendelea silabi wazi, lakini "m" na "n" zinaweza kuwa mwishoni kwa silabi au kuwa silabi peke yao. Lugha kama Kijapani takriban hazina silabi za kufungwa.
Mifano ya maneno yenye silabi 1:
tu
na
Maneno mengi ya Kiswahili huwa na silabi mbili au zaidi:
ne-n-da
ku-ja
shu-le
hi-i
ma-a-na
ra-fi-ki
se-ko-n-da-ri
se-ri-ka-li
i-li-yo-fu-n-gwa
Kuna lugha zinazotumia mwandiko wa silabi badala ya alfabeti, kwa mfano abugida.
Jamii:Sarufi
Five Years Gone

Question: Five Years Gone ina sehemu ngapi?


"Five Years Gone" ni sehemu ya ishirini ya msimu wa kwanza wa mfululizo wa kipindi cha ubunifu wa kisayansi kinachorushwa hewani na televisheni ya NBC, Heroes. Hiki ni kipengele cha mwisho kabla ya vipande vitatu vya mwisho vya msimu wa kwanza.
Sehemu hii awali ilijulikana kama "String Theory."  Jina lilibadilishwa na kuwa "Five Years Gone", na "String Theory" ilitumika kama jina la Ukurasa wa 30 kwenye riwaya za picha za Heroes. [1]
Hadithi
Sehemu hii inahusu hasa juu ya Hiro Nakamura na Ando Masahashi wakisafiri miaka mitano baadaye, inaonesha mahali dunia itakapokuwa iwapo mlipuko wa bomu hautozuiwa. Hiro wa Baadaye, mara iliyopita alivamia kwenye kipengele cha "Hiros", kipengele maarufu sana, wakati huu amekuwa kama gaidi mkubwa wa dunia na mkuu wa Battōjutsu. Ando aliuawa kwenye mlipuko, ambapo kwa mujibu wa Peter, hiyo ndiyo sababu Hiro amepoteza upande wake wa uchale na kuwa na uchungu wa kubadilisha yaliyopita.
Nathan Petrelli kwa sasa ni Rais wa Marekani, na Mohinder Suresh akiwa kama Mshauri Mkuu wa Masuala ya Afya na Matt Parkman akiwa kama Mkuu wa Usalama wa Taifa akiwa na Haitian ubavuni kwake. Niki Sanders amekuwa menenguaji tena, anajiita "Jessica", jina la alter ego wake wa zamani na dada'ke, ikiwa kama jina la kisanii. Mtoto wake Micah aliuawa kwenye mlipuko ambao umeharibu kwa kiasi kikubwa mji wa New York. Niki ana uhusiano wa kimapenzi na Peter Petrelli, ambaye ana kovu la shavu lisilioonekana vizuri katika upande wa shavu la kushoto.[2]
Marejeo

Viungo vya Nje
 on IMDb
 at TV.com
, Director's blog on the filming of this episode.


Jamii:Sehemu za Heroes
Nollywood

Question: Soko kuu la mji wa Karachi linaitwaje?

Nollywood ni jina la kutaja filamu zinatengenezwa, kusambazwa, na kuigizwa na watu wa Nigeria. Soko hili la filamu za Nigeria lilianza kukua kwa haraka zaidi kunako miaka ya 1990 na 2000 na kuifanya iwe nchi ya pili duniani kwa ukubwa wa soko la filamu, kwa matokeo ya idadi ya filamu zinazozalishwa kwa mwaka. Hii ni kabla ya soko la filamu la Marekani na India.[1]  Kwa mujibu wa Hala Gorani na Jeff Koinange wafanyakazi wa zamani wa CNN, soko la filamu la Nigeria lina dola za Kimarekani takribn milioni 250, wakichanganya baadihi ya video 200 ambazo zilimetengenezwa kwa ajili ya soko la ndani kila mwezi.[2][3] Kwa kufuatiwa matangazo yalirushwa na kipindi cha Kimarekani kinachotangazwa na Oprah Winfrey, alitangaza kwamba soko la filamu la Nigeria limepita thamani ya bilioni 2.3 za Kimarekani kwa mwaka wa 2008.  
Historia
Matayarisho
Usambazaji
Mandhari
Filamu nyingi za Nollywood zina mandhari ambayo yanahusu maadili na hali ya utata unaowakumba Waafrika wa sasa. Kuna baadhi ya filamu zinapromoti imani za Ukristo au  Uislamu, na kuna baadhi ya filamu, yaani, hazifichi kitu zinataja dhahili masuala ya injili. Nyinginezo, lakini, hushughulikia maswali ya utofauti wa kidini, kama vile ile filamu maarufu ya One God One Nation, inahusu mwanaume wa Kiislamu na mwanamke wa Kikristo ambao wanataka kuoana lakini wanapitia vikwazo vingi sana.
Waigizaji mashuhuri
Hassanat Akinwande
Regina Askia
Liz Benson
Ini Edo
Pete Edochie
Rita Dominic
Omotola Jalade Ekeinde
Stella Damasus-Aboderin
Kolade Segun-Okeowo
Desmond Elliot
Seun Jonathan
Jim Iyke
Chioma Chukwuka
Richard Mofe Damijo
Paul-Esupofo Oriade
Kate Henshaw-Nuttal
Osita Iheme
Chinedu Ikedieze
Kanayo O. Kanayo
Baba Suwe
Yemi Adeyemi
Oby Kechere
Jide Kosoko
Genevieve Nnaji
Ramsey Nouah
Stephanie Okereke
Oge Okoye
Zack Orji
Nkem Owoh
Dolly Unachukwu
Femi Otta
Ufuoma Ejenobor
Marejeo

Viungo vya Nje

 at Curlie





Jamii:Sinema za Nigeria
Jamii:Sinema nchi kwa nchi
Ziwa Magadi (Kenya)

Question: Je, kiwanda kikubwa cha saa ulimwenguni kinapatikana wapi?


Ziwa Magadi lipo kusini mwa Kenya katika mkoa wa Bonde la Ufa, kaskazini mashariki mwa Ziwa Eyasi. Wakati wa kiangazi 80% ya ziwa hili huwa limejaa Sodium kabonati na ni maarufu kwa aina mbali mbali za ndege zinazoishi kando kando ya ziwa hilo kwa mfano flamingo.
Ziwa Magadi lina ukubwa wa kilomita 100 mraba na huwa limejaa maji iliyokolea sodium karbonati ambayo huwa na kiasi kikubwa cha madini ya trona. Asili ya chumvi hii ni chemichemi ya moto inayopatikana katika bonde la ufa. Chemichemi hizi huwa kaskazini magharibi na kusini mwa ziwa hili. Wakati wa msimu wa mvua chumvi huwa inapungua ziwani na kisha uzidi tena maji yanapokauka na kuacha chumvi nyeupe. Kuna aina moja tu ya samaki kwenye ziwa hili, cichlid Alcolapia grahami. Samaki huyu anaishi kwenye chemichemi moto zilizo kwenye ufukwe wa ziwa hili.
Ziwa Magadi asili yake haikuwa na kiwango kubwa cha chumvi. Miaka elfu kadhaa iliyopita (kipindi cha Pleistocene) na katikati ya kipindi cha Holocene Ziwa magadi lilikuwa na samaki wengi na kiwango cha chumvi kilikuwa chini. Kuna mda wa kihistoria ambamo Ziwa Magadi na Ziwa Natron zilikuwa zimeshikana kuwa ziwa moja kubwa.

Mji wa Magadi upo kwenye pwani ya nyanda ya mashariki ya ziwa hili. Kiwanda ca Magadi soda kinapatikana kwenye mji huu. 
Marejeo
Baker, B.H. 1958. Geology of the Magadi area. Report of the Geological Survey of Kenya, 42, 81 pp.
Behr, H.J. 2002. Magadiite and Magadi chert: a critical analysis of the silica sediments in the Lake Magadi Basin, Kenya. SEPM Special Publication 73, p.257-273.
Eugster, H.P. 1970. Chemistry and origin of the brines from Lake Magadi, Kenya. Mineralogical Society of America Special Paper, No. 3, p.215-235.
Eugster, H.P. 1980. Lake Magadi, Kenya, and its Pleistocene precursors. In Nissenbaum, A. (Editor) Hypersaline brines and evaporitic environments. Elsevier, Amsterdam, pp.195–232.
Jones, B.F., Eugster, H.P., and Rettig, S.L. 1977. Hydrochemistry of the Lake Magadi basin, Kenya. Geochimica et Cosmochimica Acta, v. 41, p.53-72.


Jamii:Maziwa ya Bonde la Ufa
Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Maziwa ya chumvi
Mkoa wa Singida

Question: Mchezo wa ng'ombe ni maarufu katika mkoa gani wa nchi ya Kenya?


Mkoa wa Singida ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania: mkoa huu upo kanda ya kati, ukipakana na mikoa ya Manyara upande wa kaskazini , Dodoma mashariki, Iringa, Mbeya kusini, Tabora upande wa magharibi na Shinyanga. msimbo wa posta ni 43000[1]
Kuna wilaya sita za Iramba, Manyoni, Singida Vijijini na Singida Mjini, Ikungi na Mkalama. Wakati wa sensa ya mwaka 2012 jumla ya wakazi ilikuwa 1,370,637 [2].
Wakazi wa wilaya za Singida mjini na kijijini ni hasa Wanyaturu. Walio wengi Iramba ndio Wanyiramba na wakiwa Wagogo wengi huko Manyoni. Pia kati ya wenyeji kuna Wanyisanzu na makabila mengine madogo. Makabila hayo wanaishi kwa amani na upendo. 
Lugha kuu ni Kiswahili, lakini pia kila kabila wanaongea yao. 
Uchumi
Singida ni kati ya maeneo maskini zaidi ya Tanzania. Uchumi wake ni hasa ufugaji: idadi ya ng'ombe hukadiriwa kuwa takribani milioni 1.4. mbali na punda, kondoo, kuku. Masoko hayako karibu na barabara si nzuri. 
Kilimo si kizuri kwa sababu ya hali ya mvua. Ukame huleta njaa. Singida ni kati ya mikoa inayotegemea misaada ya chakula. Kati ya mazao yapo ya chakula na ya biashara. Mazao yanayolimwa mkoani hapo ni mtama, alzeti, vitunguu, uweli, viazi, mahindi, karanga, maharage n.k. 
Pamoja na kuwa mkoa wa Singida umekuwa ukikumbwa na njaa kwa sababu ya ukame, na hata pale mvua inaponyesha ni duni sana, una shughuli mbalimbali ambazo zinaingiza kipato kwa watu wa mkoa huo. 
Ikiwa kuanzia miaka ya 1990 na kuendelea mpaka sasa imekuwa madini ya dhahabu yakigunduliwa katika sehemu mbalimbali mkoani Singida japo kumekuwa aidha hakufanyiwi uchunguzi wa kina kuhakiki kiwango cha hifadhi ya madini iliyopo katika eneo husika au huwa kiwako kilichopo ni kidogo, hivyo kutokuvutia wawekezaji wakubwa katika maeneo hayo. Kati ya madini ambayo yamewahi kugunduliwa katika mkoa wa Singida ni dhahabu ambayo imewahi kugunduliwa huko Londoni na Iruma wilayani Manyoni.
Mkoani Singida kuna mapori mengi ya akiba ambayo yamejaa wanyama wa aina nyingi ambao kama mapori hayo yatafanywa kuwa hifadhi kamili za taifa yangesaidia sana kuvutia utalii na kuufanya mkoa wa Singida uongeze pato lake na kupunguza umaskini miongoni mwa wanajamii kwani utatoa ajira kwa jamii inayozunguka hifadhi hizo.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Singida Mjini	:	mbunge ni 	Mussa Sima	(CCM)
Singida Kaskazini	:	mbunge ni 	Lazaro Nyalandu	(CCM)
Iramba Mashariki	:	mbunge ni 	Joseph Allan Kiula	(CCM)
Iramba Magharibi	:	mbunge ni 	Mwigulu Nchemba	(CCM)
Manyoni Magharibi	:	mbunge ni 	Yahya Omari Masare	(CCM)
Manyoni Mashariki	:	mbunge ni 	Daniel Edward Mtuka	(CCM)
Singida Mashariki	:	mbunge ni 	Tundu Lissu	(Chadema)
Singida Magharibi	:	mbunge ni 	Elibariki Emmanuel Kingu	(CCM)
Tazama pia
Orodha ya milima ya mkoa wa Singida
Orodha ya mito ya mkoa wa Singida
Tanbihi

S
Shirika la Riadha la Kenya

Question: Je, mwana riadha wa kwanza nchini Kenya anaitwa nani?

Shirika la Riadha la Kenya linalojulikana kama AK ni jumuia linazosimamia Riadha nchini Kenya. Shirika hili ni memba wa IAAF na Shirikisho la Riadha Afrika. AK huratibu mashindano ya Riadha nchini Kenya. Pia hutuma timu ya Kenya kushiriki katika mashindano ya kimataifa. Isaiah Kiplagat ndiye mwenyekiti sasa hivi wa Riahda nchini Kenya. AK ina ofisi zake kuu katika Riadha House, karibu na Uwanja wa Kitaifa wa Nyayo, Nairobi.
Historia
Shirika hili lilikuwa likijulikana kama Shirikisho la Amecha Kenya  mpaka mwaka wa 2002. Shirikisho ilianzishwa katika ukoloni Kenya mwaka wa 1952 na marehemu Derek Erskine. 
Kenya ni taifa lenye ustadi katika Riadha, lakini talanta hii huishia katika mbio za mbali. Wanariadha maarufu wa Kenya kwa kawaida hutoka wilaya kama Keiyo, Marakwet na Nandi katika magharibi ya Kenya. Karibu wote huwa kabila la Kalenjin.
Mashindano makuu ya kwanza ya kimataifa ambako Kenya ilishiriki ilikuwa michezo ya Ulaya ya 1954, huko Cardiff, lakini Kenya haikushinda medali yoyote.
Mashindano ya Kenya hufanyika katika misimu ya joto, lakini majaribio tofauti hutumika kubaini wanariadha kwa michuano ya kimataifa. Wanariadha mabingwa wa Kenya kwa kawaida huhudhuria matukio hayo, manake wale wanaozikosa huenda kuwa wanakosa michuano mikubwa vilevile. Wanariadha wengi wa Kenya hushindana Ulaya, michuano ya kitaifa na majaribu ni tukio tu ambapo watazamaji wanaweza kuwatazama wakishindana.
Mashindano mengine yanayoandaliwa na Shirika la Riadha la Kenya ni kama mfululizo wa mbio za nyika na zingine za barabarani. Kenya husimamia matukio ya mbio mara tatu kila mwaka. Mbio za nyika za Nairobi ilianza majuzi, lakini sasa inaongoza katika ushindani na ushiriki. Zingine ni Mbio za nyika za Mombasa na ile ya Ziwa Kuu, inayofanyika mjini Kisumu. Isitoshe, kuna ushindani unaojulikana kama , ambayo inahusisha mashindano mawili sawa na (42km) na nusu Mbio za nyika, lakini ni mbio ya nyika kwa hivyo haiwezi linganishwa na Mbio za nyika. Hata hivyo, tukio la Mbio za nyika za Lewa  limewavutia wakenya wakimbiani wengi wa kimataifa na limeshindwa na Paul Tergat, Catherine Ndereba na Joyce Chepchumba katika miaka iliyopita.
Wakimbiaji wengi wakenya hujihusisha na mashirika ya kiserikali kama vile Jeshi la Kenya, shirika la magereza Kenya au Polisi wa Kenya, ambayo huwapa riziki pamoja na mazoezi. Aidha, kuna vilabu binafsi kadhaa vya riadha, kama vile Mfae (mjini Nyahururu) na Kiptenden (inayopatikana Kericho). 
Shirika la Riadha la Kenya hufanya kazi kama makumbusho katika Nyumba ya Riadha, Nairobi. Makumbusho hayo yalifunguliwa tarehe 1 Novemba 2006 [0]
Shirika la Riadha la Kenya ilipatiwa tuzo mwaka 2006 kwa kuwa Shirikisho bora Kenya mwakani [1]
Wenyeviti
Derek Erskine (1950-1964)
Musembi Mbathi (1964-1968)
Bartonjo Rotich (1968-1972)
Charles Mukora (1972-1974)
Sam Ongeri (1974-1984)
Paulo Boit (1984-1992)
Isaya Kiplagat (1992 -)
Marejeo


Angalia Pia
Rekodi za Kenya katika riadha
Viungo vya nje

Jamii:Mashirika ya kitaifa ya riadha nchini Kenya
Jamii:Mashirika ya Kenya
Jamii:Riadha nchini Kenya
Malawi Congress Party

Question: Je, Malawi ilipata uhuru mwaka upi?

Malawi Congress Party (MCP) ni chama cha kisiasa nchini Malawi. MCP ilikuwa chama tawala nchini tangu uhuru hadi mwaka 1993.
Historia
Chama kitangulizi kilikuwa Nyasaland African Congress (NAC) kilichoundwa mwaka 1944 kwa shabaha ya kupanua haki za Waafrika wazalendo katika koloni la Nyasaland, jinsi Malawi ilivyoitwa kabla ya mwaka 1964. 
Mwaka 1958 Hastings Banda alirudi nchini akachaguliwa kuwa mwenyekiti wa chama. Baada ya Banda kuzunguka na kuhutubia wananchi na kupinga Shirikisho la Afrika ya Kati serikali ya kikoloni ilitangaza hali ya dharura na kupiga NAC marufuku.
Badala yake viongozi wa awali wa NAC wasiokuwa gerezani waliunda Malawi Congress Party (MCP) iliyomtambua Hastings Banda kuwa kiongozi wake ilhali amefungwa jela.
Katika uchaguzi kabla ya uhuru mwaka 1961 MCP ilipata kura nyingi kikawa chama cha kuongoza nchi kwenda uhuru. Tangu mwaka 1966 kilikuwa chama pekee kilichoruhusiwa.
Baada ya mwisho wa udikteta wa Banda MCP ilizidi kushindwa katika uchaguzi mkuu lakini inaendelea kuwa chama muhimu katika Malawi.
Wakati wa uchaguzi wa mwaka 2009 ilipata takriban asilimia 30 za kura kitaifa.
Tovuti rasmi

jamii:Siasa ya Malawi
Neema Decoras

Question: Je,mziki wa injili ilianza lini Tanzania?


Neema Decoras (Amezaliwa Tarehe 27 Julai 1984) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za Injili za Kikristo mwenye kipawa na hodari kutoka nchini Tanzania ambaye amejitoa kuwa chombo imara cha Uinjilisti na kutumikia kusudi la Mungu katika wakati wake. Alizaliwa katika jiji la Mbeya, Tanzania na ni watatu kuzaliwa katika familia ya watoto saba.
Neema Decoras ambaye kwa sasa ni mama wa watoto wawili wa kike na mke mpendwa wa mume mmoja alianza uimbaji wa nyimbo za injili akiwa mdogo sana katika shule ya Jumapili ya Kanisa La Pentekoste Tanzania (KLPT) kabla ya kuokoka na kubatizwa na mchungaji Mwakanyamale wa Evangelistic Assemblies of God Tanzania (EAGT) ya Ilembo, Airport, Mbeya.
Neema Decoras aliendelea na huduma ya uimbaji katika kipindi chote alichokuwa akisoma, kuanzia shule ya msingi hadi sekondari. Akiwa anachukua elimu ya sekondari alikuwa mwanachama na mwalimu wa kwaya ya Christ's Ambassadors Students Fellowship Tanzania (CASFETA) katika shule yake na muimbaji wa nyimbo za kusifu na kuabudu katika kikundi cha kusifu na kuabudu na Kwaya ya Tumaini ya Kanisa La Pentekoste Tanzania (KLPT). Ni katika kipindi hicho ndipo alipoanza kuwa na haja ya kukitumia kipawa cha uimbaji na utunzi wa nyimbo na kufanya huduma ya uimbaji kama muimbaji wa kujitegemea.
Haja ya kuwa muimbaji wa kujitegemea ilianza kutimia mwishoni mwa mwaka wa 2012 Neema Decoras alipofanikiwa kurekodi wimbo wake uitwao “Mungu ni Mwema” katika studio iitwayo Twins Records iliyopo Riverside, Ubungo jijini Dar es Salaam chini ya mtayarishaji wa muziki aitwaye Gabriel Maulana.
Mnamo January mwaka wa 2013 mume wake alimpeleka kwa mtayarishaji wa muziki aitwaye Ambangile Mbwanji anayejulikana sana kama Amba ambaye ni mmiliki wa studio iitwayo Amba Records iliyoko Ukonga, Jijini Dar es Salaam, Tanzania.
Katika studio hiyo alifanikiwa kurekodi na kutoa albamu yake ya kwanza mwezi Julai mwaka wa 2013. Albamu hiyo iitwayo “Milele Nitalisifu Jina Lako” ina nyimbo nane ambazo zote ameziimba kwa lugha ya Kiswahili. Nyimbo zilizomo katika albamu hiyo ni; Milele Nitalisifu Jina Lako, Mikononi mwa Mungu, Unapojaribiwa, Nione Leo, Mungu ni Mwema, Rejea kwa Yesu, Ninaimba Sifa na Hakika Nimejua.
Akiongozwa na Neno kutoka katika Zaburi 145:1-2 “Ee Mungu wangu, Mfalme, nitakutukuza, Nitalihimidi Jina lako milele na milele. Kila siku nitakuhimidi, Nitalisifu Jina Lako Milele na Milele” Neema Decoras anasema kamwe hawezi kuacha kulisifu Jina la Bwana kwa kuwa Bwana ndiye mkuu mwenye kusifiwa sana. 
Kwa sasa Neema Decoras anaishi jijini Dar es Salaam ambapo amefanya maonyesho yake mengi sana japo yuko tayari kutumika katika Ibada, Matamasha na Mikutano ya Injili, Semina, Sherehe, na matukio mbalimbali ambayo yanahubiri Neno la Mungu popote pale ndani na nje ya Tanzania.
Muziki
Albamu zake kwa lugha ya Kiswahili
2013: Milele Nitalisifu Jina Lako
Single zake

Marejeo

Viungo vya Nje
[
[
[
[
[
[
[
Lucy Kibaki

Question: Je alikuwa rais wa Kenya Mwai Kibaki alikuwa mwalimu?



Lucy Muthoni Kibaki (1940 - 26 Aprili, 2016) alikuwa mke wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki, yaani alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Kenya (2003-2013).
Alizaliwa Mukurwe-ini mwaka wa 1940 kwa Rev. John Kagai na Rose Nyachomba, katika Mlima Kenya. Alifunzwa kuwa mwalimu, na akapandishwa cheo hadi kuwa mwalimu mkuu katika chuo cha mafunzo ya Ualimu huko Kiambu.
Familia
Alikutana na Mwai Kibaki mwaka wa 1960, na walifunga ndoa mwaka wa 1962. Wanandoa wana watoto wanne: Judy Wanjiku, Jimmy Kibaki, David Kagai, na Tony Githinji. Bi. Kibaki ni mlezi wa Shirika la Chama cha Viongozi Wasichana.[1]
Tukio la Nation
Anajulikana kwa uhuru wake wa upekee na hasira yake. Mwaka wa 2005 alipokea vyombo vya habari vya kimataifa kipaumbele kwa kushambulia ofisi ya Nation Media Group (wachapishaji wa The Daily Nation, gazeti la Kenya) na walinzi sita, baada ya kuchukua suala la jarida liliotoa taarifa yake ya kutoelewana kwake na Abdoulaye Makhtar Diop, aliyekuwa Mkurugenzi wa Benki ya Dunia kwa Senegal.[2]
Tukio lifuatalo la Nation
Mwezi Mei 2006, aliumba utata zaidi kwa kusema kwamba vijana nchini Kenya "hawana biashara" kwa kutumia kondomu. Lucy Kibaki aliita wito kwa wanafunzi katika shule siku wa kutunikiwa zawadi wajihini na ngono ili waepuka kuambukizwa na viini vya ukimwi. Yeye ndiye mwenyekiti wa Shirika la Wake arobaini wa Kwanza Afrika wanaopinga Ukimwi.
Tukio la Kuzaba 2007
Tarehe 12 Desemba 2007 alimzaba kofi afisa rasmi wa serikali aliyechanganisha jina lake na lile la Mary Wambui, mwanamke ambaye amekuwa akiripotiwa kuwa rais mke wa pili. Lucy Kibaki alimzaba kofi Katibu wa kanuni Utawala wa Serikali baada ya kumtambulisha kama "Wambui" wakati wa sherehe ya tuzo ya rais, NTV huru iliripoti.
Katibu wa kanuni Utawala wa Serikali, Francis Musyimi, alisimamishwa kwa ghafla kuwa muajibu katika sherehe katika Ikulu mjini Nairobi na alibebwa juu kwa juu na usalama wa nguvu, NTV. Musyimi ni maradufu kama Naibu Katibu wa Baraza la Mawaziri.
Tukio la Hujumu 2008
Mwaka wa Januari 2008, mbunge wa Kenya wa Imenti ya Kati Gitobu Imanyara alimshtaki Lucy Kibaki kwa shambulio na kutishia kwenda mahakamani kumdaha Mke wa Kwanza juu ya madai ya tukio. Alikanusha madai haraka, akimlaumu Imanyara kwa jaribio la malipizi baada ya kushindwa kupata kiti cha naibu mnenaji wakati wa uchaguzi wa Bunge.
Kazi ya Hisani
Bibi Kibaki anajulikana kwa kusaidia walio na mazuizi na watu walemavu.
Marejeo


Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Walimu wa shule
Jamii:Wanandoa viongozi wa kitaifa
Bahi

Question: Je, kuna stesheni ngapi za televisheni nchini Rwanda?

Bahi ni jina la kata ya Wilaya ya Bahi katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41301[1]
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18293 [2] waishio humo. 
Marejeo


Jamii:Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Bahi