khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Senegal

Question: Mji mkuu Senegal ni upi?



Senegal ni nchi ya Afrika ya Magharibi iliyopo upande wa kusini wa mto Senegal. 
Imepakana na Mauritania upande wa kaskazini, Mali upande wa mashariki, Guinea na Guinea-Bisau kusini na Bahari Atlantiki upande wa magharibi. 
Nchi ya Gambia inazungukwa na eneo la Senegal isipokuwa upande wa bahari. 
Visiwa vya Cabo Verde viko km 560 mbele ya pwani ya Senegal. 
Jiografia
Senegal ni nchi inayogusana na kanda ya Sahel na pia kanda ya Tropiki.
Uso wa nchi ni hasa tambarare zinazopanda juu polepole kuelekea kusini mashariki. Sehemu nyingine zinafikia mita 580 juu ya UB. Kusini kabisa iko kasoko kubwa la Velingara.
Hali ya hewa ni ya kitropiki. Majira ya mvua ni hasa miezi ya Mei hadi Novemba.
Nchi imegawanyika katika mikoa 14 iliyogawanyika tena katika wilaya 45.
Miji
Miji mikubwa ni Dakar (wakazi 2 476 400), Pikine (wakazi 874 062), Thiès (wakazi 252 320), Saint-Louis (wakazi 176 000), Kaolack (wakazi 172 305), Ziguinchor (wakazi 159,788), Tiebo (wakazi 100 289). Karibu nusu ya watu huishi mijini.
Historia
Kwa wakati na kiasi tofauti eneo la Senegal lilikuwa sehemu ya Dola la Ghana, ya Dola la Mali na hatimaye ya Dola la Songhai
Baadaye lilikuwa koloni la Ufaransa hadi mwaka 1960.
Wakazi
Kuna wakazi milioni 13.5 na idadi kubwa ni wa chini ya umri wa miaka 20. Wameongezeka sana, mnamo mwaka 1985 idadi ilikuwa milioni 5 tu.
Kikundi kikubwa nchini ni Wawolof (43%), wengine ni Wafula wakiwa pamoja na Watukulur (24%), halafu Waserer (14.7%), Wadiola (4%),Wamandinka (3%), Wasoninke. 
Kwa ujumla kuna lugha 37 nchini Senegal. Kiwolof kinazidi kuenea, lakini mpaka sasa lugha rasmi ni Kifaransa. Shuleni kinatumika pia Kireno, hasa kusini.
Theluthi mbili ya wakazi hawajui kusoma.
Senegal ni nchi isiyo na dini rasmi. Wakazi wengi sana (94%) ni Waislamu (hasa Wasunni; Wakristo (hasa Wakatoliki) ni takriban 5%.
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo

Viungo vya nje

(in French) 
 from BBC News

 from the Business Anti-Corruption Portal
Trade

 at Curlie
Wikimedia Atlas of Senegal





Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
LL Cool J

Question: Je,LL Cool J alizaliwa mwaka upi?


James Todd Smith (amezaliwa tar. 14 Januari 1968) ni rapa na mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama LL Cool J. LL Cool J inasimama kwa "Ladies Love Cool James".[1] Anajulikana sana kwa maballad yake ya kimahaba kama vile "I Need Love", "Around the Way Girl" na Hey Lover", vilevile kuanzisha kuanzisha hip-hop kama vile "I Can't Live Without My Radio", "I'm Bad", "The Boomin' System", na "Mama Said Knock You Out". Pia amepata kuonekana katika filamu kadha wa kadha. LL Cool J ni mmoja kati ya wasanii wachache wa hip hop wa zama zake kuweza kupata mafanikio makubwa katika zake za kurekodi kwa zaidi ya makumi mawili. Ametoa takriban albamu kumi na mbili na kompilesheni ya vibao vikali kadhaa mpaka sasa, na albamu yake ya mpya kuwa ya mwaka wa 2008,s Exit 13, ambayo ni ya mwisho kwa LL kufanya kazi na Def Jam Recordings. Kwa sasa anaishi mjini Manhasset, New York na watoto wake wa nne na mke wake.[2]
Maisha ya awali
Diskografia

Radio (1985)
Bigger and Deffer (1987)
Walking with a Panther (1989)
Mama Said Knock You Out  (1990)
14 Shots to the Dome (1993)
Mr. Smith (1995)
Phenomenon (1997)
G.O.A.T. (2000)
10 (2002)
The DEFinition (2004)
Todd Smith (2006)
Exit 13 (2008)
Marejeo

Viungo vya Nje


 on IMDb



Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Washindi wa Tuzo za Grammy
Johann Bayer

Question: Je,Johann Bayer alisomea katika chuo kikuu gani?


Johann Bayer (1572 – 7 Machi 1625) alikuwa mwanasheria na mwanaastronomia kutoka nchi ya Ujerumani. Alianzisha mfumo unaotumika hadi leo wa kutaja mahali pa nyota angani kufuatana na kundinyota na uangavu unaoonekanaMwangaza unaoonekana. Majina ya Bayer hutumiwa kwa nyota angavu zinazoonekana vema kwa macho matupu. 
Maisha
Alizaliwa mwaka 1572 mjini Rain katika Bavaria. 
Alipokuwa na miaka 20 alianza masomo yake ya falsafa na sheria katika chuo kikuu cha Ingolstadt. 
Baada ya kumaliza masomo yake alihamia Augsburg alipofanya kazi ya mwanasheria akawa mshauri wa kisheria wa halmashauri ya mji kuanzia mwaka 1612.[1]
Nje ya kazi yake alijisomea elimu katika fani mbalimbali ikiwa ni pamoja na akiolojia (Archeology)'Maandishi ya italiki'Maandishi ya italiki', hisabati na astronomia. 
Hakuunda familia yake, bali alibaki kapera bila kuoa akafa mwaka 1625.
Kazi
Bayer amekuwa maarufu kwa atlasi yake ya nyota ya Uranometria ("Uranometria Omnium Asterismorum" - "Ramani ya anga ya kundinyota zote") iliyochapishwa mara ya kwanza mjini Augsburg mwaka 1603. 
Hii ilikuwa ramani ya nyota ya kwanza iliyoonyesha pia nyota zinazoonekana tu kutoka nusutufe ya kusini ya Dunia, kazi iliyowezeshwa na safari za upelelezi tangu meli za Ferdinand Magellan kuzunguka Dunia yote mara ya kwanza mwaka 1521. [2]  
Hii ilikuwa atlasi ya kwanza ya nyota yenye ramani 51: moja-moja kwa ajili ya kila kundinyota zilizojulikana tangu zamani za Ptolemaio ukurasa unaoonyesha kundinyota mpya kwenye nusutufe ya kusini zilizobuniwa na Petrus Plancius na ramani mbili za anga ya kusini na kaskazini. Kila ramani ina alama za kuonyesha longitudo na latitudo alizochukua kutoka orodha ya nyota ya Tycho Brahe ambayo haikuchapishwa bado wakati wa kutolewa kwa Uranometria. 
Bayer alitumia kazi ya Tycho Brahe, inawezekana alitumia pia atlasi ya nyota ya Alessandro Piccolomini ya mwaka 1540 ingawa Bayer aliongeza zaidi ya nyota 1,000 kwa orodha za watangulizi wake. 
Katika kitabu cha Uranometria alianzisha mfumo mpya wa kutaja nyota inayojulikana kama "majina ya Bayer". Humo alipanga kila nyota katika kundinyota fulani. Ndani ya kundinyota aliipa kila nyota herufi ya Kigiriki kufuatana na uangavu: nyota angavu zaidi iliitwa Alfa, iliyofuata Beta, halafu Gamma na kadhalika. 
Katika atlasi yake aliingiza kundinyota 12 mpya zilizobuniwa miaka michache iliyopita kutaja nyota za anga ya kusini ambazo hazikujulikana na wataalamu wa Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale.[3]
Heshima baada ya kufa
Kwenye Mwezi wa Dunia kuna kasoko iliyopokea jina la Bayer kwa heshima yake. 
Tazama pia
Jina la Bayer
Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1572
Jamii:Waliofariki 1625
Jamii:Wanaastronomia wa Ujerumani
Kriketi

Question: Bingwa wa mchezo wa kriketi marekani ni nani?


Kriketi   (ing. Cricket, tamka krikit) ni aina ya michezo ya timu inayopendwa hasa katika nchi zenye urithi wa utamaduni wa Uingereza kama vile nchi za Jumuiya ya Madola (Australia, Uhindi, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh, Afrika Kusini au New Zealand na mengine) na katika nchi kadhaa ina sifa ya kuwa mchezo wa kitaifa.
Kriketi ni mchezo kati ya timu mbili unaoendelea kwa zamu kati yao. Kwa kawaida kila timu huwa na zamu 1 au 2.
Wanacheza kwenye uwanja mwenye sehemu mbili:
mstatili  unaoitwa „cricket pitch“ mwenye urefu wa mita 20.12 (yard 22) na upana wa mita 3.05 (futi 10)
pitch hii iko ndani ya uwanja  usio na vipimo maalumu, kwa kawaida mwenye umbo la mviringo au yai mwenye kipenyo cha  mita 137 hadi 150.
Kila upande wa mstatili wa  „pitch“  kuna mafimbo matatu yaliyowekwa katika ardhi yanayobeba mafimbo madogo juu yao. Uundaji huu huitwa „wiketi“. 
Timu moja inapelekea mwanamichezo mmoja mbele anayetupa mpira mdogo. Timu nyingine inamsimamija mpiganaji fimbo dhidi yake anayejaribu 
Kila timu huwa na zamu ya kutupa mpira mdogo kwa wiketi ilhali timu nyingine inajaribu kutetea wiketi kwa kurudisha mpira kwa kuipiga kwa fimbo.  Wale wanaotupa  mpira hupeleka wachezaji 11 uwanjani wanaitwa “bowler”. 
Wale wa timu yingine wanaojaribu kurudisha mpira kwa kuupiga kwa fimbo waitwa “batter” au “batsman” wanapeleka wachezaji 2 tu (wengine wanaingia kwenye zamu ujao). 
Mwanzoni washambulizi wa “bowler” yaani wanaotupa mpira wako karibu na wiketi upande mmoja. Akina “batter” wa timu nyingine wako mmoja-mmoja kila upande karibu na wiketi.
Mtupa mpira analenga mpira kwa wiketi.  Mpiga fimbo anajaribu kugonga mpira na kuirudisha. Akifaulu wachezaji wa timu nyingine wanakimbia kukamata mpira, kuushika na kuutupa tena kwa wiketi. Katika muda ambako wanafuata mpira uliopo mbali na “pitch” mpiganaji anaweza kukimbia kwa wiketi nyingine na kurudi tena, na kurudia yote wakichelewa kurudisha mpira. Kila mbio baina ya wiketi inaleta maksi kwao.
Wakati mchezaji wa mabowler amekamata mpira anairusha kwa batter upande mwingine. Kuna sheria namna gani kurusha mpira. 
Wakati mpiga fimbo anakosea anatoka,  na mchezaji mwingine wa timu yake anaingia kama mpiganaji.  Baada ya mabadiliko 10 zamu inakwisha, na timu zinabadilishana kazi.


Jamii:michezo
1994

Question: Rais wa Afrika Kusini mwaka 1994 anaitwa nani?


Makala hii inahusu mwaka 1994 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
Waliozaliwa
23 Machi - Malaika Firth, mwanamitindo kutoka Kenya
28 Machi - Fabrice Kwizera, mwigizaji wa filamu kutoka Burundi
Waliofariki

20 Januari - Jaramogi Oginga Odinga, mwanasiasa kutoka Kenya
9 Februari - Howard Temin, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1975
17 Aprili - Roger Sperry, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1981
22 Aprili - Richard Nixon, Rais wa Marekani (1969-1974)
16 Julai - Julian Schwinger, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1965
23 Julai - Mario Brega, mwigizaji wa filamu kutoka Italia
29 Julai - Dorothy Hodgkin, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia, mwaka wa 1964
14 Agosti - Elias Canetti, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1981
18 Agosti - R.L.M. Synge, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1952
19 Agosti - Linus Pauling, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1954, na wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1962
30 Septemba - André Lwoff, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1965
7 Oktoba - Niels Jerne, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1984
2 Novemba - Peter Taylor, mwandishi kutoka Marekani
Viungo vya nje

Jamii:Karne ya 20
Lugha rasmi

Question: Je,lugha rasmi ya Ujerumani ni upi?


Lugha rasmi ni lugha iliyopewa cheo maalumu katika nchi fulani. Kwa kawaida ni lugha inayotumiwa hasa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake na pia kwa matangazo rasmi, kwa mfano kwa kutangaza sheria. Ni pia lugha ya kuendesha kesi mahakamani na kuandika hukumu.
Kuna nchi zenye lugha rasmi moja tu lakini nchi nyingi huwa na lugha mbalimbali zinazokubaliwa kama lugha rasmi kwenye ngazi tofauti za serikali.
Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya taifa au katika sheria mahsusi, lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo na kueleweka.
Kwa mfano nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha kumi na moja nyingine (pamoja na Kiafrikaans na Kijerumani) zimetajwa kama lugha za taifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya kufundishia shuleni.
Nchi kadhaa zimekubali pia lugha ya alama jinsi inavyotumiwa na watu bubu kati ya lugha rasmi ya nchi.
Sifa za lugha rasmi
Hutumika katika masuala rasmi: ofisini, bungeni, kortini n.k.
Yaweza kuwa lugha ya taifa
Yaweza kuwa au isiwe sanifu
Hubeba msamiati mwafaka au wa kutosha k.v. katika nyanja za sayansi na teknolojia
Haifungwi, haipendelei ukabila
Huwa na utaratibu maalumu

Jamii:Lugha
Mwanzo

Question: Je,lugha ya Kiswahili ilianza katika nchi gani?















 Karibu kwenye Wikipedia, 
 kamusi elezo huru, kila mtu anaweza kuihariri! 
Hadi leo tuna makala takriban 5,951,074 kwa Kiswahili
Biografia
Dini
Hisabati
Historia
Jiografia
Jamii
Jumuia
Lugha
Sanaa
Sayansi
Teknolojia
Tiba
Ujenzi











Picha nzuri ya wiki


Takwimu ya Wikipedia ya Kiswahili

Idadi ya makala: 5,951,074
Idadi ya kurasa zote: 48,779,041 (pamoja na kurasa za watumiaji, majadiliano, msaada n.k.)
Idadi ya hariri: 916,638,015
Idadi ya watumiaji waliojiandikisha:  37,375,625
Idadi ya wakabidhi:  1,154
Idadi ya watumiaji hai: 131,827 (Watumiaji waliojiandikisha na kuchangia katika muda wa siku 30 zilizopita)


Angalia idadi ya wasomaji kwa makala mbalimbali

(fungua anwani kwa browser yako, badilisha "Mwanzo" kwa jina la makala (hadi makala 10) unayopenda. Unaweza kubadilisha kipindi cha taarifa utakachoona; takwimu kabla ya 2015 )
na makala 100 zilizotazamiwa zaidi  kwa kipindi fulani.
(unachagua kati ya makala 100 kwa mwezi au kwa siku)
Jumuia za Wikimedia
Wikipedia is hosted by the Wikimedia Foundation, a non-profit organization that also hosts a range of other projects:


  
 Free media repository 



  
 Wiki software development 



  
 Wikimedia project coordination 



  
 Free textbooks and manuals 



  
 Free knowledge base 



  
 Free-content news 



  
 Collection of quotations 



  
 Free-content library 



  
 Directory of species 



  
 Free learning materials and activities 



  
 Free travel guide 



  
 Dictionary and thesaurus 



Wikipedia kwa lugha nyingine
Jiolojia

Question: Aina za moto ni gani?


Jiolojia (kutoka Kigiriki γῆ ge „ardhi“ na λόγος logos „somo, mafundisho“ = "geologia" - kwa matamshi ya Kiingereza "jiolojia") ni fani ya sayansi inayochunguza maumbile ya dunia na tabia zake za kifizikia na kikemia. Inachungulia pia historia ya dunia na nguvu zinazoendelea kubadilisha maumbile ya dunia.
Neno "geologia" liliwahi kutumiwa mara ya kwanza mnamo 1778 na Mfaransa Jean-André Deluc (1727–1817). 
Jiolojia inatazama mawe na ardhi ikitafuta maelezo kwa umbo na tabia zake kuligana na kanuni za kisayansi.
Kuna masomo madogo ndani ya jiolojia kama vile:
Petrolojia ni elimu ya mawe na miamba
Mineralojia ni elimu ya madini
Jiolojia ya kihistoria ni elimu ya matokeo yaliyosababisha kutokea kwa mawe, miamba, milima na mabara jinsi yalivyo leo
Paleontolojia ni elimu ya visukuku (mabaki ya miili ya wanyama wa kale yaliyokuwa kama mwamba)
Hidrojiolojia ni elimu ya hali ya maji chini ya uso wa dunia
Volkenolojia ni elimu ya volkeno kwenye mabara au chini ya bahari
Aina za miamba
Jiolojia inachunguza hasa miamba na kutofautisha aina tatu kufuatana na misingi yake: 
Mwamba Moto-mwamba wa mgando au mwamba wa kivolkeno unajitokeza pale ambako magma au zaha (lava) inaganda.
Mwamba Tabaka-mwamba mashapo hutokea pale ambako miamba inavunjika na kusagwa katika mmomonyoko na mashapo yanakandamizwa kwa njia ya kanieneo ya mashapo ya juu hadi mashapo kuwa mwamba mapya.
Mwamba Geu-mwamba metamofia ni mageuzi ya miamba ya awali -ama ya kivolkeno au ya mishapo- kwa njia ya kanieneo kubwa sana na joto kali kuwa aina mpya ya mwamba. Metamofosi kwa kawaida hutokea katika kina kubwa.
Ardhi
Asili ya ardhi ni miamba iliyovunjikavunjika na kuchanganyika na mabaki ya mimea na wanyama waliooza. 
Picha

Maganda ya mwamba mashapo
Maganda ya mwamba mashapo yamekatika
Mwamba mashapo uliotokea kutokana na vipande vyeupe vya mwamba wa kale uliovunjika na kuchnganyika na mchanga mwekundu kwenye mlalo wa mtoni
"Zimbabwe Great Dyke": Kanda la mwamba wa kivolkeno unakata mwamba wa mashapo. Picha kutoka chombo cha angani. 
Ufukwe ni mahali pazuri kwa kazi ya mwanajiolojia
....mapango vilevile. 
Uso huu wa mwamba unamsimulia mwanajiolojia historia yake.
Uso huu wa mwaba nchini Ufaransa huonyesha madini ya mica. 
Nyundo kama hii ni chombo muhimu cha mwanajiolojia. 
Wanajiolojia hutumia kekee kama hii kutoboa mashimo na kutoa sampuli za mwaba kutoka chini ya uso wa ardhi. 
Sanduku hii inajaa sampuli ya miamba zilizotolewa ardhini kwa kekee.
Wanajiolojia hutazama mwamba wakitafuta madini. 
Ramani inaoyonyesha aina za ardhi na mwamba chini ya Bahari ya Kusini.
Ramani ya mabamba ya gandunia. 
Diageramu juu ya mlipuko wa volkeno chini ya bahari.

Viungo vya nje



*
Almasi za damu

Question: Je almasi inapatikana kwa wingi kwa nchi gani bara Afrika?



Almasi za damu (pia: almasi zenye mgogoro; kwa Kiingereza: Blood diamonds, conflict diamonds, war diamonds, hot diamonds, au red diamonds) ni istilahi inayotumiwa kwa ajili ya almasi zinazochimbwa katika ukanda wenye vita na kuuzwa na hatimaye kufadhili machafuko ya kivita katika ukanda husika. Istilahi hiyo inatumika kuangazia matokeo mabaya ya biashara ya almasi katika baadhi ya maeneo, au kupachika majina kwa wauzaji au muuzaji anayejihusisha na almasi zinazotokana na maeneo hayo. 
Almasi zilizochimbwa hivi karibuni katika kanda za kivita huko nchini Angola, Ivory Coast, Sierra Leone, Liberia, Guinea, Ghana, na Guinea Bissau zote zimepewa jina la almasi za damu.[1][2][3] Hali hii ilikuja kupata ufumbuzi baada ya azimio la "Mkataba wa Kimberley".
Viungo vya nje



 - World Diamond Council
 - Blood diamond trade awareness
 - Blood diamonds awareness initiative
 - The success of the Kimberley Process


 - Documentation about financial flows between HSBC Private Bank and blood diamond dealers, see also Swiss Leaks
. Maka Angola, Editora da Tinta da China
(in Portuguese)
Yombo Vituka

Question: Kata ya  Yombo Vituka iko na ukubwa wa kiasi gani?


Main Page ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15115[1]. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 59,975 waishio humo.[2]
Yombo Vituka awali kwenye miaka ya 1980 na mwanzoni mwa miaka ya 1990 ilikuwa na eneo kubwa la mashamba ya watu ya miembe, mikorosho, mpunga, na kadhalika. Lakini kuanzia miaka ya 1995 na kuendelea, kata imeanza kupanuka kwa kiasi kikubwa sana na kupelekea kuwa na majumba mengi ya watu wenye uwezo. Leo hii, Yombo Vituka imekuwa sehemu yenye wakazi wengi kupita hata kata zake za jirani kama vile Kiwalani na Kitunda.

Marejeo



Jamii:Mbegu za jiografia ya Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Temeke
Meddie Kagere

Question: Meddie Kagere ana miaka mingapi?

Meddie Kagere (alizaliwa 10 Oktoba 1986) ni mchezaji wa soka wa Rwanda alizaliwa Uganda ambaye anacheza katika klabu ya Simba S.C. iliyopo Ligi Kuu ya Tanzania na timu ya taifa ya Rwanda.
Kazi ya klabu
KF Tirana
Kagere alijiunga na klabu yake ya kwanza huko Ulaya wakati wa dirisha la uhamisho wa majira ya joto  2014, alipokuwa akijiunga na Albania Superliga katika klabu ya KF Tirana baada ya mkataba wa miaka miwili kuisha alirudi katika klabu yake ya awali ya Rayon Sports FC ya kwa $ 10,000. Mnamo 1 Januari 2015, Kagere alitolewa na KF Tirana na kujiunga na gor mahia.
Simba S.C.
Baada ya kufanya vizuri katika mwaka 2018 SportPesa Super Cup, wakati alikuwa mchezaji wa Gor Mahia F.C, alifunga goli la kwanza dhidi ya Simba S.C., hatimaye alisajiliwa na mabingwa hao wa Ligi Kuu ya Tanzania  Simba S.C. 

Jamii:waliozaliwa 1986
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Rwanda
Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya

Question: Rais wa kwanza wa Kenya alikuwa katika chama gani ya kisiasa?

Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya inatokana na nchi hiyo kufuata mfumo wa vyama vingi.
Kenya ilikuwa na vyama vya kisiasa vilivyosajiliwa zaidi ya 160 kufikia mwezi Novemba mwaka wa 2007 [1] lakini kufuatia kupitishwa kwa sheria maalum ya vyama vya siasa tarehe 31 Desemba 2008, idadi ya vyama vilivyoandikishwa ilipungua hadi 38 huku vyama kadhaa vikiongezewa muda wa kujilinganisha na sheria hii mpya.[1][2][2][3][3]
Vyama
Vyama vilivyopewa cheti cha kusajiliwa
National Super Alliance
Party of National Unity
Kenya National Congress
National Vision Party
PNU Alliance
Restore and Build Kenya
New Ford–Kenya
Forum for the Restoration of Democracy–People
Mazingira Green Party of Kenya
Sisi Kwa Sisi
Nuru Party
National Rainbow Coalition–Kenya
Grand National Union of Kenya
United Democratic Forum
Mwangaza Party of Kenya
Orange Democratic Movement
Labour Party of Kenya
Kenya National Congress
Party of Action
Party of Independent Candidates 
Democratic Party of Kenya
Vyama vinavyongoja cheti cha kusajiliwa
Forum for the Restoration of Democracy-People
Kenya Social Congress
Mkenya Solidarity Movement
Kenya African National Union
United Democratic Movement
Safina
Chama Cha Mwanainchi
Party of Hope
People's Party of Kenya
Progressive Party of Kenya
Kenya African Democratic Union- Asili
Agano Party
The Independent Party
National Agenda Party of Kenya
Conservative Party of Kenya
Progressive Party of Kenya
National Alliance of Kenya
National Rainbow Coalition
 United Republican Party
Forum for the Restoration of Democracy-Kenya
Social Democratic Party of Kenya
Maendeleo Party [4]
Vyama vya kihistoria
Kenya African Democratic Union (KADU)
Kenya People's Union (KPU)
Liberal Democratic Party LDP (Kenya)
Tazama pia
Orodha ya vyama vya kisiasa kwa itikadi
Uanachama wa vyama vya kisiasa kwenye miungano ya kimataifa na uanachama wa kimataifa
Tanbihi

Viungo vya nje


Jamii:Orodha
!
Madhehebu

Question: Uyahudi ni dini msingi ya nchi ngapi?


Madhehebu (kutoka Kiarabu  مذهب madhhab) ni mafundisho, maadili na matendo ya ibada yaliyo ya msingi katika dini fulani. 
Hutumiwa pia kutaja makundi ndani ya dini fulani ambayo yanatofautiana bila ya kuvunja umoja wa msingi.
Historia inashuhudia hata leo kwamba madhehebu mbalimbali ya dini ileile yanaweza kushindana hata kupigana vita.
Asili ya neno
Kiasili neno la Kiarabu madhhab limetaja makundi ndani ya mafundisho ya masharti ya Uislamu yaliyotofautiana juu ya vipengele fulani vya shari'a. Likaendelea kutumiwa kutaja pia makundi makubwa ndani ya Ukristo na baadaye katika dini nyingine.
Madhehebu katika Ubanyani
Katika Ubanyani, tofauti ya madhehebu inategemea mungu yupi anaheshimiwa zaidi kati ya miungu mingi inayosadikiwa na waumini wa dini hiyo. Ndivyo yanavyotajwa Shaivism, Shaktism, Vaishnavism, Smartism na Halumatha.
Madhehebu katika Uyahudi
Wakati alipoishi Yesu Kristo, dini ya Uyahudi ilikuwa na madhehebu yaliyoshindana sana, hasa Masadukayo, Mafarisayo na Waeseni.
Baada ya mwaka 70, Yerusalemu na hekalu lake vilipobomolewa, walibaki Mafarisayo tu, lakini leo Wayahudi wanatofautiana tena hasa kati ya walioshikilia imani sahihi kadiri ya mapokeo na wale wanaotaka kujilinganisha zaidi na hali ya ulimwengu wa kisasa.
Madhehebu katika Ukristo
Wafuasi wa dini ya Ukristo, kutokana na wingi wao katika urefu wa historia na upana wa jiografia, wamegawanyika katika madhehebu mengi, kuanzia Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki hadi makundi elfu kadhaa ya Uprotestanti ambayo yalitokea hasa kuanzia karne XVI na yanazidi kuongezeka siku kwa siku.
Pengine madhehebu kadhaa yanayojitegemea yanaweza kutazamwa kama jamii moja kutokana na asili, historia na misimamo yake (k.mf. Ushirika wa Anglikana au riti za mashariki na magharibi za Kanisa Katoliki).
Baadhi ya Wakristo wanaona mafarakano hayo kuwa mabaya sana, wakizingatia ombi la Yesu kwamba wafuasi wake wawe na umoja ili ulimwengu upate kumuamini. Kwa sababu hiyo wanashughulikia ekumeni ili kurudisha umoja kamili kati yao bila kufuta tofauti zisizovuruga umoja wa msingi.
Madhehebu katika Uislamu
Uislamu hugawiwa katika mikondo miwili mikubwa ambayo ni Wasunni na Washia. 
Washia ndani yao wamegawanyika katika makundi mengi zaidi. 
Kati ya Wasunni kuna madhehebu au madhhab manne yanayokubaliwa rasmi. Hali halisi makundi mengine ya Kisunni kama Wahabiyya yanaweza kuitwa madhehebu pia. Madhehebu manne yanayokubaliwa kati ya Wasunni ni Washafii, Wahanbali, Wamaliki na Wahanefi  yaliyopokea majina kutokana na walimu wakuu wa kihistoria Muhammad ibn ldris ash-Shafi'i, Ahmad ibn Hanbal, Malik  ibn Anas na Abu Hanifa.

Jamii:Dini
Jamii:Uhindu
Jamii:Uyahudi
Jamii:Ukristo
Jamii:Uislamu
Makoto Hasebe

Question: Makoto Hasebe alisoma shule gani ya sekondari?


Makoto Hasebe ( Kijapani: 長谷部誠, Amezaliwa 18 Januari 1984 katika mji Fujieda, Zhizuoka Prefecture, Japana) Ni Mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Japan. Ni mchezaji wa katikati ambae anatumikisha mguu wa kulia anaeichezea klabu ya mashuhuri ya Vfl Wolfsburg Katika ligi ya Ujerumani ya Bundesliga na Timu ya Taifa ya Japan.
Kuanza kwake Mpira wa Miguu
Baada ya kupata cheti cha masomo ya sekondari mwaka 2002, alijiunga na klabu mashuhuri huko Japan iitwayo Urawa Red Diamonds lakini hakuwa kiungo muhimu katika timu hiyo mwaka huo. Mwaka 2003 ndio alitokea kuwa kiungo muhimu wa timu hiyo. Katika mwaka 2004 alipewa zawadi na ligi ya Japani kama Bingwa mpya na aliweza kuchaguliwa katika timu bora ya mwaka huo. na alipata zawadi mwaka huo huo ya mchezaji kipenzi katika wa shabiki wa klabu hiyo.
Timu yake Taifa
Bwana Hasebe mechi yake ya kwanza ya Taifa ilikuwa ni 11 Januari mwaka 2006 katika mechi ya kupimana nguvu dhidi ya timu ya taifa ya Marekani katika wilaya ya San Francisco
Kwenda kwake Ulaya
Iliripotiwa mwezi wa 10 2007 atajiunga na klabu iitwayo A.C Siena katika ligi ya Itali eti timu hiyo imeweza kuchukua saini yake na atajiunga na klabu hiyo Januari, lakini haikuwa sahihi, maana baadae alijiunga na klabu ya Vfl Wolfsburg na alikuwa mchezaji wa kwanza kabisa kutoka Japan kuichezea klabu hiyo ya Vfl Wolfsburg na alikuwa ni mchezaji wa pili kutoka Japan kuchukuwa ubingwa wa Bundesliga baada ya mchezaji aitwaeYasuhiko Ukudera
Kuongeza Mkataba
Katika mwezi wa 29 Aprili, ilitangazwa kwamba Hasebe aliongeza mkataba ambao utamuweka kwenye klabu hiyo hadi mwaka 2012.
Viungo vya Nje

Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Wachezaji Mpira wa Japan
Jamii:Wachezaji Mpira wa Asia
Jamii:Watu kutoka Japan
Ieoh Ming Pei

Question: Je,Walter Gropius alizaliwa mwaka upi?


Ieoh Ming Pei (*26 Aprili 1917) ni msanifu majengo kutoka China anayeishi Marekani. Anapenda kutumia maumbo ya kijiometria akipendelea saruji, feleji, kioo na mwamba.
Maisha
Pei alizaliwa mjini Guangzhou (China). Alipokea masomo katika utamaduni wa Kichina lakini pia kwenye shule ya Kimarekani. 1935 akaenda Marekani kwa masomo ya usanifu majengo. Alisoma vitabu vya Le Corbusier na kuwa masaidizi wa Walter Gropius.
1942 alimwoa mama Mchina Ai-Ling Loon akazaa naye wavulana watatu na binti mmoja. 
Kazi
Baada ya kumaliza chuo kikuu aliamua kukaa MArekani kwa sababuy a vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China ya miaka ya 1940 iliyoishia kwa ushindi wa Mao Tse Tung. Aliajiriwa na kampuni kubwa kama msanifu mkuu na 1960 aliunda kampni yake ya binafsi.
Alipata kazi nyingi akawa maarufu kwa uwezo wake wa kupanusha majengo ya kale akiunganisha mtindo wa kale na teknolojia ya kisasa. Kati ya majengo yake mashuhuri ni maktaba ya Kennedy mjini Boston na Piramidi ya Louvre mjini Paris.
Alijenga pia nyumba ya maghorofa kwa benki huko China.
1983 alipokea tuzo la usanifu la Pritzker.

Picha

Maktaba ya John F. Kennedy Library, Boston (1979)
 Makumbusho ya Historia ya Ujerumani, Berlin (1987)
Rock and Roll Hall of Fame, Cleveland (1995)
 Biosphere 2, Oracle (1991)
Bank of China Tower, Hong Kong (1990)
John Hancock Tower, Boston (1976)

Viungo vya Njek


Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Wasanifu
Jamii:Wasanii wa China
Jamii:Wasanii wa Marekani
Kutoa taka za mwili

Question: Je,sehemu gani kwa mwili hutoa taka mwilini?


Kutoa taka za mwili ni mchakato ambao taka za umetaboli na vifaa vingine visivyofaa vinaondolewa kutoka kwa viumbehai. Kutoa taka mwili ni mchakato muhimu katika aina zote za uhai. Kwa mfano, katika mkojo wa wanyama hutolewa kwa njia ya urethra, ambayo ni sehemu ya mfumo wa taka mwili. Katika viumbe vya seli moja, taka hutolewa moja kwa moja kupitia uso wa seli. Katika vimelea, hii hasa hufanywa na mapafu, figo na ngozi. Hii ni kinyume na usiri, ambapo dutu hii inaweza kuwa na kazi maalum baada ya kuacha kiini. 
Mimea ya kijani huzalisha kabonidaioksaidi na maji kama bidhaa za kupumua. Katika mimea ya kijani, kabonidaioksaidi iliyotolewa wakati wa kupumua hutumiwa wakati wa usanisinuru. Oksijeni ni kwa bidhaa iliyotengenezwa wakati wa usanisinuru, na hutoka kupitia stomata, kuta za mizizi, na njia zingine. Mimea inaweza kuondokana na maji ya ziada kwa kupumua na kutembea. Vifaa vingine vya taka ambavyo vinasumbuliwa na mimea fulani - majani, n.k. hulazimika kutoka ndani ya mimea kwa shida za hidrostatic ndani ya mmea na kwa nguvu za kutosha za seli za mimea. Hii michakato ya mwisho haihitaji nishati iliyoongezwa, hufanya kitendo. Hata hivyo, wakati wa awamu kabla ya kusitisha, kiwango cha metaboliki cha jani ni cha juu. Mimea pia huingiza vitu vingine vya udongo kwenye udongo unaoizunguka.
Katika wanyama, mazao makuu ya kichocheo ni kabonidaioksaidi, amonia (katika ammonioteli), urea (kwa uretoliki), asidi ya uriki (katika uricoteliki), guanine (katika Arachnida) na kiumba. Hiti na figo hufafanua vitu vingi kutoka damu (kwa mfano, katika utoaji taka wa figo), na vitu vilivyochafuliwa huchukuliwa kutoka kwenye mwili kwenye mkojo na kinyesi.
Kwa kawaida wanyama wa majini hutoa amonia moja kwa moja kwenye mazingira ya nje. Katika wanyama wa nchi kavu, misombo ya amonia hubadilishwa kuwa vifaa vingine vya nitrojeni kama kuna maji kidogo katika mazingira na amonia yenyewe ni sumu.
Kutengeneza asidi ya uriki iliyokatwa na kinyesi cha giza kutoka kwa mjusi. Vidudu, ndege na viumbe wengine pia hufanyiwa njia sawa.
Ndege hutoa taka zao za nitrojeni kama asidi ya uriki katika mfumo wa taka. Ingawa mchakato huu ni wa gharama kubwa zaidi, unaruhusu uhifadhi wa maji kwa ufanisi zaidi na unaweza kuhifadhiwa kwa urahisi zaidi katika yai. Aina nyingi za ndege, hasa baharini, zinaweza pia kutengeneza chumvi kupitia tezi za chumvi maalum za chumvi, suluhisho la salini inayoondoka kupitia pua kwenye mdomo.
Upungufu wa umetaboli hutofautiana au hutumiwa kikamilifu ndani ya tubule, ambayo hupeleka taka kwenye matumbo. Dutu la kimetaboliki linatolewa kutoka kwa mwili pamoja na jambo la kidunia.
Vifaa vilivyotengwa vinaweza kuitwa dejecta au ejecta. Katika ugonjwa neno ejecta ni kawaida kutumika.

Jamii:Mwili
Flevoland

Question: Mkoa wa Flevoland ulianzishwa mwaka upi?


Flevoland ni moja kati ya mikoa ya nchini Uholanzi. Mkoa upo katikati ya nchi, katika eneo la zamani la Zuiderzee. Mkoa ulianzishwa mnamo tar. 1 Januari 1986; ukiwa kama mkoa wa kumi na mbili nchini Uholanzi, na Lelystad ukiwa kama mji mkuu wake. Mkoa huu una wakazi takriban 370,000 ([ripoti] 2005) ikiwa na pamoja na manispaa zipatazo 6.
Jimbo lote la Flevoland ni nchi mpya; hadi 1936 eneo lake lilikuwa eneo la hori kubwa ya Bahari ya Kaskazini yenye umbo la kidaka iliyoitwa Zuidersee. Baada ya mafuriko ya mwaka wa 1916, ikaamuliwa ya kwamba Zuiderzee iliyoungana na Bahari ya Kaskazini kwa mdomo mwembamba itatengwa na bahari kuu kwa lambo. Mwaka wa 1932, lambo la "Afsluitdijk" ikakamilika, ambayo ilifunga bahari kabisa. Zuiderzee baadaye ikaitwa IJsselmeer (ziwa mwishoni kabisa mwa mto IJssel).
Eneo la hori ya awali liligawiwa kwa malambo ya ndani na maeneo kati ya malambo ya ndani yasiyo na kima kikubwa yalikaushwa kwa njia ya pampu nyingi zilizovuta maji kutoka ndani ya malambo. Kwa njia hii sehemu za bahari ya awali zilikuwa nchi kavu. Mifereji mingi ilisaidia kuondoa maji zaidi kwenye adhi. Baada ya kupanda manyasi na na mazao maalumu kwa miaka mfululizi kiasi cha chumvi katika ardhi ilipungua hadi kufa kwa kilimo cha kawaida.
Tangu 1930 nyumba za kwanza kwa wakulima zilijengwa juu ya nchi mpya. Mji wa kwanza tangu 1966 ulikuwa Lelystad iliyoendelea kuwa makao makuu ya jimbo jipya.
Viungo vya Nje
(in Dutch) 


Jamii:Mikoa ya Uholanzi
Bergisch Gladbach

Question: Je,mji wa Bergisch Gladbach ina idadi ya watu wangapi?


Bergisch Gladbach ni mji uliopo nchini Ujerumani katika jimbo la Rhine Kaskazini-Westfalia. Mji upo karibu na mji wa Cologne na una wakazi takriban 110,016 waishio katika mji huo.
Jiografia
Mji wa Bergisch Gladbach upo mjini mashariki mwa Mto Rhine, kilomita kumi mashariki kwa mji wa Cologne.
Manispaa jirani za mji huu
Kwa kuanzia kaskazini mwa mji huu, miji ya jirani na mji huu ni: Odenthal, Kürten, Overath, Rösrath, Cologne na Leverkusen.
Historia
Makazi ya awali yalianza tangu kunako karne ya 13, lakini mji ulitambuliwa rasmi mnamo mwaka wa 1856. 

Neno “Bergisch” linatokana na asili ya eneo lake la Berg na ulipangwa kuondolewa katika Mönchengladbach. Mnamo mwaka wa 1975, mji huu ukishirikiana na mji wa jirani yake wa Bensberg na ulipofikia idadi ya watu 100,000 mnamo 1977 ukapewa heshima kuwa jiji.
Viungo vya nje

 (in German)
 (in German)

Jamii:Miji ya Rhine Kaskazini-Westfalia
Israel

Question: Je,mji mkuu wa Israel ni upi?

Kwa maana mbalimbali za jina Israeli katika Biblia tazama Israeli (maana)

Israel (kwa Kiebrania: מדינת ישראל - Medinat Yisra'el; kwa Kiarabu: دَوْلَةْ إِسْرَائِيل - dawlat Isrā'īl) ni nchi ya Mashariki ya Kati kwenye mwambao wa mashariki wa Mediteranea. 
Imepakana na Lebanon, Syria, Yordani, Misri na maeneo yaliyo chini ya mamlaka ya serikali ya Palestina.
Historia
Nchi ya kisasa ilianzishwa tarehe 14 Mei 1948 lakini nyuma kuna historia ndefu, ambayo kwa sehemu muhimu inasimulia na Biblia kama kiini cha historia ya wokovu. 
Mji mkuu umekuwa Yerusalemu tangu mwaka 1950 lakini nchi nyingi hazikubali kuwa hivyo kwa sababu hali yake kadiri ya Sheria ya kimataifa haieleweki.
Watu
Takriban 74.9% za wakazi ni Wayahudi ambao wengi wao wanafuata dini ya Uyahudi, na 20.7 % ni Waarabu ambao wengi ni Waislamu (16%) lakini pia Wakristo (2% za raia wote: kati ya Wakristo hao karibu 80% ni Waarabu). Wahamiaji wengi wasiopata uraia ni Wakristo.
Lugha rasmi ni Kiebrania na Kiarabu. Lugha nyingine zinazotumika sana nyumbani ni Kirusi, Kifaransa na Kiamhari, mbali ya Kiingereza.
Tazama pia
Israeli ya Kale
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.  na Kiebrania Tovuti ya serikali




Jamii:Nchi za Asia
Jamii:Maeneo ya Biblia
Jamii:Mashariki ya Kati
Orodha ya Marais wa Uganda

Question: Je,mke wa rais wa kwanza nchini Uganda alikuwa nani?



Hii ni orodha ya Marais wa Uganda:

Angalia Pia
Uganda
Wakuu wa Serikali ya Uganda
Makamu wa Rais wa Uganda
Wakoloni wakuu wa Uganda
orodha ya viongozi

Uganda
Zheng He

Question: Zheng He alizaliwa mwaka upi?


Zheng He (1371-1433) alikuwa baharia, kiongozi wa kijeshi na mpelelezi kutoka China wakati wa nasaba ya Ming. Aliongoza misafara ya jahazi zake hadi pwani za Afrika hadi Msumbiji akapeleleza Bahari Hindi na visiwa vya Asia ya Kusini-Mashariki. 
Maisha yake
Zheng He alizaliwa katika familia ya Wachina Wasislamu kwenye jimbo la Yunnan kwa jina la Ma He. Baba yake aliwahahi kusafiri Maka kwa hajj. Katika vita kijana alikamatwa kama mfungwa akafikishwa kwneye makao makuu ya Kaisari wa China. Hapa alihasiwa kuwa towashi jinsi ilivyokuwa kwa watumishi wa wafalme huko China. 
Alikuwa rafiki wa mtoto wa Kaisari akafundishwa pamoja naye katika mengi. Huyu alipokuwa Kaisari mwenyewe kwa jina la Yongle alimpa madaraka juu ya jeshi la bahari.

Safari
Kati 1405 na 1433 Zheng He aliongoza misafara 7 za baharini kama kiongozi wa vikundi vikubwa vya meli. Meli zake zilikuwa jahazi kubwa sana zilizobeba hadi tani 1500. Kila safari Zhenh He alipewa meli 50-60 na idadi ya wanajeshi na mabaharia ilikuwa takriban 25,000 - 30,000.

Safari tatu za kwanza zilipeleleza maeneo yanayoitwa leo Indonesia, Uhindi na Sri Lanka. Katika safari za tatu hadi saba aliendelea hadi pwani za Afrika. 
1413–1415 alisafiri mara ya kwanza Afrika ya Mashariki. Alitembelea Mogadishu na Malindi kwenye pwani la Kenya. Sultani wa Malindi alimtuma balozi na meli za Zheng He aliyeleta twiga kama zawadi kwa Kaisari wa China. Mnyama huyu alisababisha Wachina kushangaa na kuna picha yeke iliyochorwa wakati ule.
Kufika hadi Atlantiki na Amerika?
Wataalamu kadhaa wamedai ya kwamba kwenye safari ya 1521 kundi dogo la meli zake liliingia Atlantiki na kuivuka hadi kufika Amerika. Lakini hii inapingwa na wataalamu wengi. 
Hata hivyo kuna ramani ya dunia ya Mwitalia Fra Mauro ya mwaka 1459 aliyechora meli ya Kichina katika Atlantiki pamoja na maelezo ya kwamba yeye alipata habari kuhusu meli kubwa kutoka mashariki iliyoingia Atlantiki. Maelezo yale hayaeleweki kabisa kwa sababu wakati ule Wareno hawakufika bado kusini ya Afrika wala hawakuingia Bahari Hindi bado na Amerika haikujulikana hivyo Fra Mauro hakuwa na majina kwa yale aliyosikia. 
Zheng alikufa ama wakati wa safari yake ya mwisho au mara moja baada ya kurudi akazikwa karibu na mji wa Nanjing.
Mwisho wa safari
Makaisari wa baadaye walisimamisha safari. Mtindo wa Zheng He ulikuwa na gharama kubwa sana. Yote ililipiwa na sertikali kuu na gharma zilipita faida ya bidhaa zilizoletwa. Tofauti na safari za Wareno na Wahispania za baadaye Wachina hawakulenga faida ya kibiashara. 
Meli zilifungwa bandarini zikaoza polepole.

Jamii:Wapelelezi kutoka China
Bonobo

Question: Je nyani huishi kwa miaka ngapi?


Bonobo au Sokwe Mtu Mdogo ni jina la nyani wakubwa wa familia Hominidae wanaofanana sana na binadamu. Anatazamiwa kama spishi ya karibu zaidi na binadamu (Homo sapiens).
Spishi hii inaishi pekee katika eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa kusini kwa Mto Kongo katika eneo la Mkoa wa Équateur. 
Bonobo wametazamiwa kwa muda mrefu kama aina bainifu ya Sokwe Mtu wa Kawaida (chimpanzee) akiitwa kwa majina kama chimpanzee mdogo. Lakini tangu utafiti wa mwanabilojia Mjerumani Ernst Schwarz mwaka 1928 na wenzake Waamerika Harold Coolidge na Robert Yerkes ilionekana ni spishi baidi katika jenasi Pan.
Bonobo ni spishi katika hatari ya kupotea kwa sababu inaishi katika maeneo ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo pekee. Wataalamu wameona ya kwamba spishi zote za Pan hazijui kuogelea vema kwa hiyo kuna hoja ya kuwa spishi hizi mbili ziliachana baada ya kutokea kwa Mto Kongo takriban miaka milioni 1.5 – 2 iliyopita. Bonobo huishi kusini kwa Mto Kongo lakini Sokwe Mtu wa kawaida huishi pande za kaskazini kwa mto huo.
Bonobo huwa na miguu mirefu, midomo yenye rangi ya pinki na uso mweusi. Nywele juu ya kichwa zinaelea upande kuanzia katikati juu ya kichwa. Kwa jumla katika jamii zao kike mzee ana nafasi kubwa.
Wanakula hasa matunda na majani lakini wanaongeza nyama kutoka wanyama wadogo. 
Viungo vya Nje


Jamii:Kima na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Kombe la Dunia la FIFA

Question: Uhispania imeshinda kombe la dunia mara ngapi?

Kombe la Dunia la FIFA ni mchuano wa kimataifa wa mchezo wa soka kwa wanaume. Kombe hilo hutambulika pia kama kombe la dunia la soka, kombe la dunia la mpira wa miguu au Kombe la Dunia tu. 
Kombe hilo hushindaniwa na nchi wanachama wa Shirikisho la Soka Duniani (FIFA - Fédération Internationale de Football Association). Mashindano haya hutazamwa na watu wengi duniani kuliko mashindano yoyote yale. Mashindano ya mwaka 2002 watu wapatao bilioni 1.1 waliyatazama.
Baada ya hatua za mwanzo za kugombea kushiriki katika mchuano huu, nchi 32 hushiriki katika mchuano ambao hufanyika katika nchi inayoandaa/zinazoandaa mashindano hayo.
Hadi sasa ni nchi nane tu ambazo zimeweza kuchukua kombe hilo toka lilipoanza kushindaniwa hapo mwaka 1930. Mashindano hayo hufanyika kila baada ya miaka minne, ila mwaka 1942 na 1946 hakukuwa na Kombe la Dunia kutokana na Vita Kuu ya Pili ya Dunia. 
Brazili ndio nchi pekee ambayo imeweza kutwaa kombe hilo mara tano. Ujerumani na Italia zimelitwaa mara nne. Nchi nyingine ambazo zimewahi kulitwaa ni Uruguay, Argentina, Uingereza, Ufaransa na Hispania.
Ujerumani ndio nchi iliyoandaa Kombe la Dunia 2006 kati ya 9 Juni hadi 9 Julai. Bingwa wa kombe hilo, Brazili, ilitolewa kwenye mashindano hayo kwa kufungwa 1-0 na Ufaransa. 
Kombe la Dunia 2010 lilifanyika katika bara la Afrika kwa mara ya kwanza katika nchi ya Afrika Kusini. 
Kombe la Dunia 2014 lilifanyika Brazili.
Kombe la Dunia 2018 linafanyika Russia.
Kombe la Dunia 2022 litafanyika Qatar.
Nchi washindi

Viungo vya nje



Jamii:Mpira wa Miguu
George H. Bush

Question: Baba wa rais wa Panama ni nani?


George Herbert Walker Bush ( 12 Juni 1924 - 30 Novemba 2018) alikuwa Rais wa 41 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1989 hadi 1993. Kaimu Rais wake alikuwa Dan Quayle.
Akijulikana kama George Bush aliwahi kuwa mbunge, balozi wa Marekani, mkuu wa mamlaka ya upelelezi CIA na makamu wa rais Ronald Reagan. Alikuwa mwanasiasa wa Chama cha Jamhuri cha Marekani (Republican).   
Kipindi cha urais wa Bush kiliona kuporomoka kwa ukomunisti katika Urusi na Ulaya ya Mashariki na mwisho wa vita baridi. Alitafuta maelewano na viongozi wa Urusi na kukubali maungano ya Ujerumani. Alituma jeshi la Marekani kwenye uvamizi wa Panama mwaka 1989 uliompindua dikteta Manuel Noriega na kwenye vita dhidi ya Irak iliyowahi kushambulia Kuwait.
Mwana wake George Walker aliingia pia katika siasa akaendelea kuwa rais wa 43 wa Marekani.
Tazamia pia
Orodha ya Marais wa Marekani


Jamii:Waliozaliwa 1924
jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Marais wa Marekani
Viwakilishi vya idadi

Question: Je,Afrika Kusini ina idadi ya watu wangapi?





Examples
Mawili yamegongana, idadi kamili.
Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.
Wanne wamekamatwa, idadi kamili.
Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.
Watano wamekimbia, idadi kamili.
Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.
Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani

Question: kuna jumuiya ngapi duniani?


Jumuiya ya nchi zinazozalisha mafuta duniani (Kiing. Organization of the Petroleum Exporting Countries), kwa kifupi pia OPEC ni shirika la kimataifa linalounganisha nchi zinazozaa mafuta ya petroli. Makao makuu yako Vienna (Austria). 
Kwa pamoja nchi hizi zina takriban asilimia 75 za akiba ya mafuta duniani katika ardhi yao. Kwa sasa zinalisha asilimia 40 ya mafuta yanayotolewa kila mwaka. Kutokana na kupungua kwa akiba za nchi zisizoshiriki katika OPEC inaonekana ya kwamba athira ya nchi za OPEC itakua. 
Nchi wanachama
OPEC ina nchi wanachama 13 ambazo ni
Algeria
Angola
Ecuador
Indonesia
Iran
Iraq
Kuwait
Libya
Nigeria
Qatar
Ufalme wa Uarabuni wa Saudia
Falme za Kiarabu
Venezuela
Kiini cha OPEC ni nchi za Waarabu.
Indonesia imetangaza ya kwamba inatarajia kuondoka katika OPEC kwa sababu mahitaji yake ya mafuta yanazidi kiasi cha mafuta inayozalisha.
Nchi muhimu zisizo wanachama
Kati ya nchi muhimu ambazo zinatoa mafuta mengi duniani kuna idadi ambazo si mwanachama kama vile Urusi, Marekani, China, Mexiko, Kanada, Norwei na Uingereza.
Shabaha
Nchi wanachama walijumuika kwa majukumu yafuatayo:
Kulinda shauku za pamoja za nchi zinazolisha mafuta ya petroli
Kujikinga dhidi mabadiliko ya bei ya mafuta ya petroli ya mara kwa mara
Kuhakikisha mblimbiko wa kutegemea kwa nchi wateja
Kuhakikisha ya kwamba nchi zinazolalisha mafuta yanapokea mapatoy a kutosha kwa mahitaji yao
Kuwa pamoja kuhusu siasa za mafuta
Mara nyingi OPEC haikufaulu kushikamana kwa nchi zote. 
Kiasi cha mafuta kilichokubaliwa kwa kila mwanachama
Nchi wanachama zimepatana kati yao kiasi kwa kila nchi kinachotolewa na kuuzwa. Kipimo chake ni "mapipa kwa siku" na "pipa" moja ni swa na lita 158,98 za mafuta ya petroli. Kusudi la siasa hii ni nia ya kuzuia bei isishuke kwa sababu kama nchi moja inayohitaji hela inaanza kutoa mafuta mengi kumbe bei ya mafuta ingeshuka chini.

Viungo vya Nje


Jamii:Mashirika ya kimataifa
Atlantiki

Question: Je, bahari ya Pasifiki ina kina kiasi gani?


Atlantiki ni bahari kubwa inayotenganisha Amerika upande wa magharibi na Afrika na Ulaya upande wa mashariki. Eneo lake ni kilometa za mraba 106,200,000 au sehemu ya tano ya uso wa dunia pamoja na bahari za pembeni kama bahari ya Baltiki na Mediteranea. Hivyo ni bahari kubwa ya pili duniani baada ya Pasifiki. Bila bahari hizi za pembeni eneo lake ni kilometa za mraba 82,400,000. 
Beseni yake ina umbo kama "S". Kina ya wastani ni mita 3,332; kina kikubwa katika mfereji wa Puerto Rico kinafikia mita 8,605. Upana wa bahari ni kati ya km 2,648 kati ya Brazil na Liberia hadi km 4,830 kati ya Marekani na Afrika ya Kaskazini. 
Kuna ghuba nyingi pamoja na bahari za pembeni. Atlantiki inabadilishana maji yake na Pasifiki na Bahari Hindi hasa kusini ya mabara ya Afrika na Amerika ya Kusini.
Jiografia ya Atlantiki
Atlantiki inafunika sehemu za mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kusini, Karibi, Afrika na Ulaya-Asia. Yanapokutana katika ya beseni uko mgongo kati wa Atlantiki ambao ni safu ya milima chini ya bahari. Mahali pachache inafikia hadi uwiano wa bahari na kuonekana kama visiwa.
Visiwa na funguvisiwa za Atlantiki
Visiwa vikubwa ni (vyenye alama ya * ni sehemu ya safu ya mgongo kati wa Atlantiki):
Greenland, *Iceland, Britania (Uingereza), Ueire (Ireland), Kuba, Newfoundland
Funguvisiwa muhimu ni: 
visiwa vya Faroe, visiwa vya *Azori, visiwa vya Madeira, visiwa vya Kanari, visiwa vya Cabo Verde, visiwa vya Karibi (pamoja na Kuba), visiwa vya Britania (pamoja na Uingereza na Ueire - Ireland, visiwa vya *Bermudas na vingine.

Mikondo ya bahari
Mikondo ya Atlantiki inatawala hali ya hewa katika nchi zinazoongozana bahari. Kati ya mikondo hizi ni mkondo wa ghuba la Mexiko kutoka eneo la visiwa vya Karibi ukivuka Atlantiki na kubeba maji ya moto (ambayo bado ni vuguvugu kiasi wakati wa baridi) hadi pwani la Ulaya. Mkondo huu umesababisha ya kwamba sehemu kubwa ya Ulaya ina hali ya hewa ya wastani bila joto au baridi kali mno na mvua nyingi hivyo kuhakikisha rutuba ya bara. Bandari za Ulaya hubaki bila barafu hadi kaskazini kabisa.
Vilevile mkondo baridi wa Benguela kutoka Antaktika hubeba maji baridi kwa pwani za Afrika ya Kusini-Magharibi na kusababisha kutokea kwa jangwa la Namib. 
Kwa ujumla mikondo katika Atlantiki ya kaskazini hufuata mwendo wa saa, mikondo ya Atlantiki ya kusini huzunguka kinyume cha mwendo wa saa.

Bahari za pembeni





































MahaliJinaEneokati ya Skandinavia na GreenlandBahari ya Kaskazini ya Ulaya1.380.000 km²kati ya Ujerumani, Denmark, Norway na UingerezaBahari ya Kaskazini575.000 km²kati ya Skandinavia na Ulaya baraBahari ya Baltiki413.000 km²kati ya Ulaya na AfrikaMediteranea2.596.000 km²kati ya Uturuki na UrusiBahari Nyeusi424.000 km²kati ya Marekani, Amerika ya Kusini, Amerika ya Kati na Visiwa vya Karibi (Kuba, Haiti)Bahari ya Karibi na Ghuba ya Mexiko4.354.000 km²ndani ya KanadaGhuba ya Hudson1.230.000 km²kati ya Labrador (Kanada) na GreenlandBahari ya Labradorxx km²
Jamii:Atlantiki
Jamii:Bahari
Bendera ya Tanzania

Question: Nyota katika bendera ya Kamerun ina ashiria kitu gani?




Bendera ya Tanzania ni ya mstatili unaokatwa pembe kwa pembe na kanda nyeusi yenye milia za njano kandokando[1].
Pembetatu ya juu ina rangi ya majani, pembetatu ya chini ni ya buluu.
Historia ya bendera
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe. 
Maana ya rangi
Rangi zinasemekana kuwa na maana zifuatazo: 
Kijani kwa ajili ya mashamba, kilimo na misitu. Kijani ni pia rangi ya bendera ya chama cha TANU kilichokuwa chama tawala tangu uhuru.
Buluu kwa ajili ya bahari na visiwa.
Nyeusi ni rangi ya Waafrika.
Njano inakumbusha juu ya utajiri wa madini. Njano ya namna hiyo inaelezwa mara nyingine kuwa ni dhahabu [2], lakini maelezo rasmi mengine kwa Kiingereza yanataja rangi kuwa "Yellow Pantone 116c"[3][4]
Bendera za kihistoria tangu zamani za ukoloni

















FlagDurationUseDescription1856–1963Bendera ya Usultani wa ZanzibarKitambaa chekundu1888–1890Bendera ya Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya MasharikiNyeupe, msalaba mweusi, nyota za Salibu1893-1919Bendera ya Mamlaka ya Koloni za UjerumaniNyeusi-nyeupe – nyekundu kama Dola la Ujerumani, pamoja na ishara ya tai, ilitumiwa katika koloni zote za Ujerumani1919–1961Ramani ya eneo la kudhaminiwa TanganyikaBendera nyekundu yenye rangi za Uingereza kwenye kona na ishara ya twiga1961–1964Bendera ya TanganyikaKijani yenye kanda nyeusi katikati linaloshikwa na milia ya njano-dhahabu1963–1964Bendera ya Usultani wa Zanzibar baada ya uhuruNyekundu, yenye duara ya kibichi inayoonyesha karafuu mbili za rangi ya njanoJanuari–Aprili 1964Bendera ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar hadi maunganoKanda za buluu, nyeusi na kijani.
Marejeo



Tanzania
Jamii:Tanzania
Tarakilishi mpakato

Question: Tarakilishi ya kwanza duniani ilizinduliwa na nani?


Tarakilishi mpakato (en:laptop computer) ni tarakilishi ambayo ni rahisi kubeba. Watumiaji wanaweza kuifunika kwa sababu ya bawaba zake ili kubeba kwa urahisi.
Historia
Tarakilishi mpakato ya kwanza ilivumbuliwa na Mwingereza mbunifu Bill Moggridge mwaka 1979. Shirika la mifumo ya GRiD lilimsaidia kuongeza ubunifu wake kwa kuweka bawaba. Mnamo mwaka 1982 tarakilishi mpakato ziliuzwa sana kwa jeshi la Marekani.
Kando ya tarakilishi mpakato, kuna tarakilishi nyingine ndogo kama vile tablet, .
Tanbihi


Jamii:Kompyuta