khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Paul Pogba

Question: Mchezaji Pogba ni wa nchi gani?


Paul Labile Pogba (aliyezaliwa 15 Machi 1993) ni mchezaji wa soka wa Kifaransa ambaye anacheza klabu ya Manchester United katika ligi kuu ya uingereza na timu yake ya taifa ni Ufaransa. Yeye hufanya kazi hasa kama kiungo wa kati na ni vizuri kucheza nafasi zote ya mashambulizi na ulinzi.
Baada ya kuanza kazi yake na Manchester United mwaka 2011, Pogba alijiunga na timu Kiitaliano Juventus mwaka 2012, na akisaidia klabu hiyo kwa mataji manne ya Serie A, pamoja na Coppa Italia mbili na mataji mawili ya Supercoppa Italiano. Wakati  akiwa na klabu, alitambulisha kama mchezaji mdogo sana duniani, na alipokea tuzo ya mchezaji chipukizi mwaka 2013, ikifuatiwa na Tuzo ya Bravo mwaka 2014 na aliitwa na The Guardian kama mmoja kati ya wachezaji kumi vijana wa Ulaya. Mwaka wa 2016, Pogba aliitwa mchezaji bora wa ya UEFA mwaka 2015 na kupewa zawadi na FIFA FIFpro, baada ya kusaidia timu yake ya Juventus hadi mwisho wa Ligi ya Mabingwa wa UEFA 2015.pia Pamoja na kuondoka Manchester United kwa uhamisho wa bure, Pogba alirudi klabu mwaka 2016 kwa ada ya kubwa zaidi ya uhamisho na kuwa kumbukumbu ya dunia ada ilikuwa ni € 105 milioni (£ 89.3 milioni).
Ndani ya taifa lake alikuwa chini ya kiwango cha- 20,aliipatia taifa lake ushindiwa kombe la mataifa ya ulaya la FIFA U-20 ndani ya mwaka 2013 na alichukua  tuzo ya mchezaji bora kwa maonyesho yake wakati wa mashindano hayo. Alifanya timu yake ya  ya taifa ya ufaransa  kupata ushindi wa 3-1 dhidi ya Georgia mwaka2013 mwezi wa3 tarehe22 katika, na alifunga bao lake la kwanza la Kombe la Dunia mnamo Juni 30, 2014 dhidi ya Nigeria; alipewa tuzo ya mchezaji bora kijana kwa mbwembwe zake katika Kombe la Dunia la FIFA ndani ya mwaka 2014, baada ya kufikia robo ya mwisho. Baadaye aliwakilisha taifa lake katika UEFA Euro 2016 kwenye udongo wa nyumbani, ambapo alifunga bao moja lililo dumu hadi mwisho wa mchezo.
Maisha ya zamani ya paul pogba
Pogba alizaliwa Lagny-sur-Marne, Seine-et-Marne, mzazi wake ni raia wa Guinea. Yeye ni Mwislamu. Ana kaka zake wawili ambao ni mapacha  nao ni wacheza mpira wa miguu .kaka yake mkumbwa anaitwa Florentin, sasa anachezaa klabu ya Kifaransa Saint-Étienne,  wakati kaka yake wa pili Mathias anachezaa klabu ya Uholanzi Sparta Rotterdam na timu ya taifa ni Guinea.
Kazi yake katika klabu
Kazi yake ya awali
Pogba alianza kazi yake ya mpira wa miguu akiwa na umri wa miaka sita akicheza huko Marekani Roissy-en-Brie, kilomita chache kutoka kusini mwa jiji lake. Alitumia misimu saba kuchezea Roissy-en-briel  kabla ya kujiunga na Us Torcy, ambapo aliwahi kuwa nahodha wa timu ya watoto chini ya umri wa miaka 13 . Baada ya msimu mmoja kuisha akiwa klabu ya Torcy, Pogba alijiunga na klabu ya wataalamu ya Le Havre. Katika msimu wake wa pili katika klabu hiyo, Pogba alikuwa nahodha katika timu na kuifiksha timu yake hadi fainali, Championnat National ya watoto wenye umri chini ya miaka 16. ikaipa ushindi timu ya pogba ijulikanayo kama le havre na timu ya pogba ikawa ya kimataifakwa kupata ushindi

Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji mpira wa Ufaransa
Jamii:Watu walio hai
Ruiru

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Meru hadi Nairobi?



Ruiru ni mji wa Kaunti ya Kiambu, ipatikanayo katikati ya Kenya.
Jiografia
Mji huu uko katika umbali wa takribani kilomita 3 kutoka katika Mpaka wa Nairobi.
Una eneo la km2 292 na umezungukwa na mashamba ya Kahawa. Ruiru ni mmoja kati ya miji inayotambulika zaidi nchini Kenya, ambao unaweza kufikika kwa urahisi kupitia barabara au reli.
Idadi ya Wakazi
Mji huu umekuwa na ongezeko la idadi ya watu, kutokana na uhaba wa nyumba mjini Nairobi[1].
Mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 238,858[2].
Hata hivyo, mji huu umeng'ang'ana kuwatosheleza wakazi wake.
Uchumi

Wengi wa wakazi wa Ruiru ni wafanyabiashara wenye asili ya Kikuyu. 
Mji huu pia una matawi ya benki kadhaa kama vile Benki ya Equity, Benki ya Family, Benki ya Cooperative na Benki ya Barclays.
Pia kuna viwanda mbalimbali katika mji huo.
Viungo vya nje

Marejeo

Coordinates: 
Tanbihi


Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kiambu
Hoyce Temu

Question: Je,mashindano ya mrembo wa Tanzania ulianza mwaka upi?

Hoyce Anderson Temu (amezaliwa katika Wilaya ya Ilala, jiji la Dar es Salaam, 20 Machi 1978[1]) alikuwa mshindi wa taji la urembo Tanzania mwaka 1999[2] na kuiwakilisha nchi ya Tanzania katika mashindano ya urembo wa dunia nchini Uingereza[3],anajulikana kama Mrembo wa Millenium wa mwaka 1999[4].
Pamoja na kuendeleza sanaa ya urembo nchini Tanzania, ni mtangazaji wa kipindi cha runinga Mimi na Tanzania[5]
alichokianzisha mwaka 2011 kikiwa na lengo la kuyaibua matatizo ya watu wenye uhitaji ili waweze kupata msaada (fedha, faraja au fedha na faraja); mpaka tarehe 18 Mmachi 2016 kipindi hicho kimeweza kusaidia watu 1,000[6] na bado kinaendelea kusaidia watu zaidi.
Elimu na Uzoefu
Elimu yake ya sekondari amechukua katika shule ya Arusha na shule ya wasichana ya Zanaki[7].
Baada ya kumaliza elimu ya sekondari na kufaulu vizuri alipata udhamini [8]na kujiunga katika chuo cha Arizona State nchini Marekani kwa elimu ya juu[9] na kuchukua shahada ya kwanza.
Baada ya kumaliza shahada ya kwanza alianza kufanya kazi kama meneja wa mambo ya ushirika[10]katika Benki ya Standard Charter na kuendelea kusoma chuo cha Diplomasia.
Baada ya kumaliza alijiunga katika chuo kikuu cha Mtakatifu Augustine na kuchukua elimu ya Mawasiliano ya Umma [11].
Alipomaliza, alichukua Shahada ya Uzamivu Johanesburg[12], nchini Afrika ya Kusini.
Ni Mkuu wa kitengo cha Mawasiliano cha Umoja wa Mataifa (UN), amehusishwa na kazi za kuisaidia jamii na mwaka 2014 siku ya wanawake Duniani taasisi ya MISA ilimtangaza[13] kama moja ya wanawake mashuhuri.
Marejeo

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Warembo wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania(2)
Günter Grass

Question: Mke wa  Adolf Hitler alikuwa anaitwa nani?



Günter Wilhelm Grass (alizaliwa 16 Oktoba 1927 Danzig, alifariki 13 Aprili 2015 mjini Lübeck) alikuwa mchoraji, mchongaji na mwandishi kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa ameandika riwaya na insha, na pia tamthiliya na mashairi. Mwaka wa 1999 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Utoto na ujana
Grass alizaliwa katika dola-mji Danzig (leo Gdansk, Poland) akiwa mwana wa mfanyabiashara Mjerumani na mke wa asili ya Kashubi. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alijitolea kuwa mwanajeshi Mjerumani akiwa na umri wa miaka 15 na kwa umri wa miaka 17 alikuwa mwanajeshi wa kiosi cha SS. 
Baada ya vita alijifunza uchongaji na kuongeza masomo ya fani hii pamoja na nakshi kwenye vyuo vya Düsseldorf na Berlin. 
Maisha ya binafsi
1954 alifunga ndoa na Mswisi Anna Schwarz akaishi naye Paris, Ufaransa kati ya 1956 hadi 1960. Alizaa naye watoto wanne wakaachana 1972 na kuwa na talaka ya mwaka 1978. Baada ya kuaachana na Anna akawa na uhusiano wa kimapenzi na Veronika Schröter halafu Ingrid Kruger akazaa watoto nao pia. 1979 alimwoa Ute Grunert akakaa naye hadi mwisho. Wakati wa kifo chake alikuwa na wajukuu 18.  [1]
Grass alikuwa mshabiki wa klabu ya soka ya Bundesliga SC Freiburg. [2]
Alikuwa mwanachama wa chama cha SPD (chama cha kijamii cha Ujerumani,Social Democratic Party).
Mafanikio kama mwandishi
Wakati wa kukaa Paris alitunga muswada wa riwaya yake ya kwanza "Die Blechtrommel" (ngoma ya bati) iliyompatia umaarufu mara ya kwanza katika Ujerumani. Katika riwaya hii sawa na vitabu vyake vilivyofuata alisimulia habari za Wajerumani wakati wa vita na chini ya utawala wa chama cha Nazi cha Adolf Hitler. Alijadili hapa swali la hatia ya Wajerumani kwa jinai zilizotendewa chini ya mfumo wa siasa ya miaka ya Hitler. 
Riwaya za "Katz und Maus" (Paka na panya) na "Hundejahre" (miaka ya mbwa) zilifuata 1961 na 1963. Zote tatu zinasimulia maisha ya watu kutoka mji wake Danzig ambayo tangu 1945 imekuwa mji wa Poland ilhali wakazi wote Wajerumani walifukuzwa. Maandiko ya Grass yalisababisha majadiliano makali katika jamii ya Ujerumani juu ya historia ya taifa na swali la hatia ya kuvumilia na kushiriki katika mfumo wa kisiasa ya miaka ya Hitler.
Alipokabidhiwa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka 1999 taasisi ya taaluma ya Sweden ilieleza: "Katika 'Ngoma ya Bati' Grass alichunguza historia ya kisasa kwa kukumbuka wale waliosahauliwa, wahanga na ule uwongo ambao watu wanataka kusahau kwa sababu waliwahi kuuamini".
Marejeo



Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waandishi wa Ujerumani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fasihi
Orodha ya miji ya Uhindi

Question: nchi ya India ina miji mingapi?

Hii ni orodha ya miji ya Uhindi.



Marejeo

Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Jamii:Uhindi
Uhindi
Jomo Kenyatta

Question: Je,mwanamziki wa Kenya Wahu alisomea nini katika chuo kikuu?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Rijili Kantori

Question: Nyota kubwa zaidi ina ukubwa gani?


Rijili Kantori , Rijili Kantarusi au ing. Alpha Centauri (pia: Toliman au Rigil Kentaurus) ni nyota inayong'aa sana katika anga ya kusini kwenye kundinyota ya Kantarusi (pia: ing. Centaurus). Ni nyota ya kungaa sana ya nne angani lakini haionekani kwenye nusudunia ya kaskazini.
Alpha Centauri ni nyota ya pekee kwa sababu ni nyota yetu jirani katika anga ina umbali wa miaka ya nuru 4.2. Inaonekana angani karibu na kundinyota ya Salibu (Crux).
Mfumo wa nyota tatu

Rijili Kantarusi (Alpha Centauri) inaonekana kama nyota moja lakini kwa darubini kubwa inaonekana kuwa mfumo wa nyota tatu zinazokaa karibu na kushikamana kati yao. Nyota mapacha za Alpha Centauri A na Alpha Centauri B ziko miaka ya nuru 4.36 kutoka kwetu na nyota ya tatu Alpha Centauri C au Proxima Centauri ina umbali wa miaka ya nuru 4.22.
Proxima Centauri (yaani nyota ya Kantarusi iliyo karibu zaidi nasi) imegunduliwa kuwa na sayari moja. Vipimo vinavyopatikana hadi sasa zinaonyesha uwezekano mkubwa ya kwamba sayari hii ni ya mwamba (kama dunia yetu, Mirihi au Zuhura) na inaweza kuwa na angahewa, tena katika upeo wa joto unaoruhusu kuwepo kwa uhai. [1]
Marejeo




Jamii:Nyota
Ziwa Viktoria

Question: Bahari ya kwanza kugunduliwa inaitwaje?







Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini. 
Ziwa Viktoria lipo mita 1134 juu ya usawa wa bahari na lina eneo la kilometa za mraba zaidi ya 68,100. 
Maji ya ziwa Viktoria yanamiminika kwenye mto Nile na kuelekea bahari ya Mediteranea kwa umbali wa maili 4,000. 
Ziwa hili linapata maji yake mengi kutokana na mvua (80%) na kutoka vijito vingi vidogo. Mto mkubwa unaoingia Viktoria ni Mto Kagera unaotiririka kutoka magharibi. 
Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye visiwa vingi vidogovidogo.
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. 
Eneo la maji ya ziwa limegawanywa 6% (4,100 km2) nchini Kenya, 45% (31,000 km2) nchini Uganda, na 49% (33,700 km2) nchini Tanzania.
Viungo vya nje


Jamii:Maziwa ya Afrika
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Maziwa ya Uganda
Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Nile

Jamii:Mkoa wa Kagera
Jamii:Mkoa wa Geita
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Jamii:Mkoa wa Mara
NRC Handelsblad

Question: Je,gazeti la kwanza kuchapishwa nchini Kenya ni ipi?


NRC Handelsblad, mara nyingi hufupishwa kuwa NRC, ni gazeti la kuchapishwa kila siku.Gazeti hili huchapishwa jioni katika nchi ya Uholanzi na Kampuni ya NRC Media. Gazeti hili liliumbwa mnamo 1 Oktoba 1970 kutokana na muungano wa jarida la Nieuwe Rotterdamsche Courant na jarida la Algemeen Handelsblad.Jarida la Algemeen Handelsblad llikuwa jarida kuhusu hesabu za kibiashara kwa jumla na jarida la Nieuwe Rotterdamsche Courant lilikuwa gazeti la Roterdam. Katika mwaka wa 2006, jarida la porojo, nrc•next, lilianza kuchapishwa. Katika mwaka wa 2007, usambazaji wa NRC Handelsblad ulikuwa nakala 249,099 katika siku ya Jumatatu hadi Ijumaa na nakala 270,189 katika siku ya Jumamosi.
Historia
Gazeti la NRC Handelsblad lilianzishwa mnamo 1 Oktoba 1970, baada ya muungano wa gazeti la Amsterdam la Algemeen Handelsblad na gazeti la Rotterdam la Nieuwe Rotterdamsche Courant. Nieuwe Rotterdamsche Courant lilianzishwa katika mwaka wa 1844 na Henricus Nijgh huko Rotterdam. Gazeti la Algemeen Handelsblad lilianzishwa katika jiji kuu la Amsterdam katika mwaka wa 1828 na J.W. van den Biessen. Wito wa jarida hili,NRC Handelsblad ni Lux et Libertas- hasa ukimaanisha Mwangaza (ikiashiria wakati wa kuzuzuliwa na kuerevushwa- yaani mwangaza unawafungua macho) na Uhuru.
Usambazaji wa gazeti hili ulikuwa nakala 242,950 katika mwaka wa 2004(idadi chache kuliko usambazaji wa nakala 265,000 katika mwaka wa 2002). Jumla ya usambazaji wa magazeti ulikuwa 4,013,547 katika mwaka wa 2004.
Katika mwezi wa Februari 2006,NRC Handelsblad ilianzisha gazeti dogo la asubuhi la kuvutia wasomaji wasomi ambao hawawezi kusoma gazeti la kila siku. Mhariri Folkert Jensma alipoondoka, nafasi yake ilichukuliwa na Birgit Donker mnamo 12 Desemba 2006.
Mtindo wa uchapishaji
Tangu mwaka wa 2001, mtindo wa Lexicon umetumika. Mtindo huu wa uchapishaji uliandaliwa na Bram de Does na hutumika katika gazeti hili. De Does alichora ,pia, na kuandaa mtindo maalum ya kutumika katika kuchapisha vichwa vya habari motomoto.
Angalia Pia
Orodha ya Magazeti yasiyo ya Kiingereza
Viungo vya nje
(Tovuti ya kimataifa - Kiingerza)
 (Tovuti Rasmi - Kiholanzi)
Marejeo
^ 
^ 
^ "Birgit Donker is de nieuwe hoofdredacteur van NRC Handelsblad, nrc.next en nrc.nl. De raad van bestuur van PCM heeft haar vandaag benoemd.     Rotterdam, 12 Desemba Birgit Donker (41) is de opvolger van Folkert Jensma als hoofdredacteur van NRC Handelsblad."
The Girl Is Mine

Question: Paul McCartney ana albamu ya muziki?


"The Girl Is Mine" ni wimbo ulioimbwa na Michael Jackson na Paul McCartney. Wimbo ulitungwa na Jackson, na ulitayarishwa na Quincy Jones kwa ajili ya albamu yake ya sita ya Thriller (1982). Wimbo ulirekodiwa kwenye studio ya Westlake Studios, Los Angeles, kuanzia tar. 14 Aprili hadi 16, 1982. Mwaka mmoja kabla, Jackson na McCartney walirekodi "Say Say Say" na "The Man" kwa ajili ya albamu yake ya kujitegemea ya tano baadaye, Pipes of Peace (1983). Watu hawakuvutiwa na wimbo wa "The Girl Is Mine"; walifikiria kwamba Jackson na Quincy Jones walitunga wimbo huu kwa ajili ya Wazungu.
Chati

Maelezo

Marejeo


George, Nelson (2004). Michael Jackson: The Ultimate Collection booklet. Sony BMG.









Jamii:Nyimbo za 1982
Jamii:Nyimbo za 1983
Jamii:Nyimbo za Michael Jackson
Jamii:Nyimbo za Paul McCartney
Cote d'Ivoire

Question: Mji mkuu wa nchi ya Cote d'Ivoire unaitwaje?



Côte d'Ivoire (tamka: kot divwar; kwa Kifaransa jina lina maana ya "Pwani ya pembe za ndovu") (kwa Kiswahili pia: Kodivaa; kwa Kiingereza Ivory Coast) ni nchi ya Afrika ya Magharibi.
Imepakana na Liberia na Guinea upande wa magharibi, Mali na Burkina Faso kaskazini, Ghana mashariki na Ghuba ya Guinea ya Atlantiki upande wa kusini.
Historia

Iliwahi kuwa kati ya nchi tajiri zaidi za Afrika lakini tangu mwaka 2002 uchumi na hali ya maisha kwa jumla vimeharibika kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe (2002-2011).

Watu
Wakazi walikadiriwa kuwa 23,919,000 mwaka 2014. Kabila kubwa ni lile la Waakan (42.1%). Asilimia 20 ni wahamiaji, hasa kutoka nchi jirani (Liberia, Burkina Faso na Guinea). Asilimia 4 wana asili tofauti, hasa Ufaransa, Lebanoni, Vietnam na Hispania.
Lugha zinazotumika kawaida ni 65, lakini lugha rasmi ni Kifaransa.
Upande wa dini, Uislamu una 38.6%, Ukristo (hasa Kanisa Katoliki) 32.8%, na dini asilia za Kiafrika 28%.
Tazama pia
Majimbo ya Cote d'Ivoire
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo

 Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)


























CS1 maint: extra text: authors list (link)
























Viungo vya nje


 at Curlie
Wikimedia Atlas of Côte d'Ivoire
Serikali
 (in French)
 Government information and links
Habari
 News headline links
 News forums links
Overviews


 data as of Novemba 1988
Biashara

Orodha
 directory category
 directory category
 directory category
 directory category
 directory category
Utalii

Mengineyo

(in French) 







Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
All

Question: Je, meneja wa kwanza wa kampuni ya Sunshine Biscuits anaitwa nani?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Haile Mariam Desalegne

Question: Je,Haile Mariam Desalegne ana watoto wangapi?


Haile Mariam Desalegne (* 19 Julai 1965 Boloso Sore, Wolayita, Ethiopia) ni mwanasiasa wa nchini Ethiopia. Mwaka 2010 alikuwa waziri wa mambo ya nje na makamu wa waziri mkuu wa Ethiopia. Baada ya kifo cha waziri mkuu Meles Zenawi terehe 20 Agosti 2012 alikuwa waziri mkuu mtendaji.
Haile Mariam ni kiongozi wa kwanza wa kitaifa anayetoka katika kusini ya Ethiopia na pia mkristo wa kiprotestant wa kwanza katika uongozi wa juu.
Maisha
Haile Mariam alizaliwa mwaka 1965 katika wilaya ya Boloso Sore kwenye kanda la Wolayita lililopo katika kusini ya Ethiopia. Familia yake ni sehemu ya kundi la Wawolayta na wakristo; tofauti na asilimia kubwa ya Wawolayta Haile Mariam anafuata aina ya ukristo wa kipentekoste katika kanisa la Hawariyat (Kanisa la kimitume la Ethiopia)[1]
Baada ya kumaliza shule ya sekondari alihamia Addis Ababa aliposoma uhandisi hadi digrii ya kwanza. Alirudi katika kusini ya nchi akafanya kazi kwenye taasisi ya teknolojia ya maji huko Arba Minch. 1990 alitumwa kwa masomo ya juu kwenda Tampere, Ufini aliposoma hadi digrii ya pili akarudi kama master in sanitation engineering. Akaendelea kufanya kazi ya taasisi ya teknolojia ya maji hadi kuwa mkuu wake. Wakati wa kupanda ngazi katika taasisi alijiunga na chama tawala cha Ethiopia EPRDF.
Mwanasiasa
Haile Mariam hakushiriki katika shughuli za mapinduzi yaliyopindua udikteta wa kikomunisti wa Mengistu mwaka 1991 maana wakati ule alikuwa masomoni huko Ufini. Lakini baada ya ya kujiunga na EPRDF aliteuliwa mwaka 2000 kuwa makamu wa rais la jimbo la Mataifa ya Kusini na tangu mwaka 2001 hadi 2006 pia raisi yake.
Mwaka 2005 aliingia katika siasa ya kitaifa kwa njia ya kuchaguliwa mbunge. Wakati uleule alikuwa pia mshauri kwa ofisi ya waziri mkuu Meles Zenawi. 2008 alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa kindu la EPRDF katika bunge la Ethiopia.
Zenawi alimfanya makamu wake na waziri wa mambo ya nje mwaka 2010. Baada ya kifo cha Zenawi alikuwa waziri mkuu mtendaji.

Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Wanasiasa wa Ethiopia
Jomo Kenyatta

Question: Chuo kikuu cha Kenyatta kilianza mwaka upi?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Nyasa (ziwa)

Question: Je kati ya bahari na ziwa gani kubwa?


Ziwa Nyasa (katika Malawi: Lake Malawi; katika Msumbiji: Niassa) ni kati ya maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki likiwa na nafasi ya tatu baada ya Viktoria Nyanza na Ziwa Tanganyika. 
Lina urefu wa km 560 na upana wa km 50-80. Vilindi vyake vinaelekea hadi mita 704 chini ya uwiano wa maji yake. 
Ziwa Nyasa linapatikana kati ya nchi za Malawi, Msumbiji na Tanzania. 
Kusini mwa ziwa unatoka Mto Shire unaopeleka maji kwenye Mto Zambezi na hatimaye Bahari Hindi. 
Kijiolojia ziwa ni sehemu ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.
Ziwa Nyasa linajulikana kuwa na aina nyingi za samaki (zaidi ya 1500). Aina chache tu zinavuliwa kama chakula, lakini aina mbalimbali zinakamatwa na kuuzwa nje ya Afrika kwa wapenzi wa samaki wa rangi.
Eneo la Ziwa
Eneo la ziwa ni km² 29,600. Sehemu kubwa ni eneo la Malawi, ila robo ya kusini-mashariki ni eneo la Msumbiji, na robo ya kaskazini-mashariki ni eneo la Tanzania. 
Kuna ugomvi kati ya Malawi na Tanzania kuhusu mipaka. Malawi imedai ya kwamba maji yote hadi ufukoni upande wa Tanzania ni sehemu ya eneo lake la kitaifa. Tanzania imedai ya kwamba mpaka uwe katikati kufuatana na desturi za kimataifa. 
Sababu ya mzozo ni utaratibu wa kikoloni. Wakati wa kuundwa kwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani serikali za Uingereza na Ujerumani zilipatana kuhusu mipaka ya eneo la Kijerumani kwa kutaja mpaka ulifuata ufuko wa Ziwa Nyasa.[1]
Baada ya mwaka 1919 Uingereza ilitawala Tanganyika pamoja na Malawi (Nyassaland), hivyo hakukuwa na shida. 
Kumbe, baada ya uhuru Malawi ilitaka kutumia historia hii kama haki yake ya kitaifa. Polisi yake ilijaribu kutawala wavuvi na feri za Tanzania ziwani. Mzozo huu ulisababisha risasi kufyatuliwa. 
Hadi leo hakuna mapatano rasmi lakini nchi zote mbili zinaendelea bila kutumia nguvu. Hali halisi Malawi imeheshimu dai la Tanzania, haijasumbua tena wavuvi wala feri za jirani ndani ya robo ya kaskazini-mashariki ya ziwa. 
Marejeo


Jamii:Ziwa Nyasa
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Maziwa ya Malawi
Jamii:Maziwa ya Msumbiji
Jamii:Maziwa ya Afrika
Makaburu

Question: Nchi ya Uholanzi imewahi kuwa na waziri mkuu?


Makaburu (kutoka Kiholanzi na Kiafrikaans boer inayomaanisha mkulima) ni jina la walowezi Wazungu wa Afrika Kusini na Namibia wanaotumia lugha ya Kiafrikaans. Wenyewe wanajiita mara nyingi Afrikaner yaani "Waafrika". 
Wako takriban theluthi mbili ya Wazungu wa Afrika Kusini au milioni 1.5.  Karibu wote ni Wakristo Waprotestanti hasa wa madhehebu ya Kikalvini.
Baada ya kushindwa katika vita vya pili vya Makaburu dhidi ya Uingereza mwaka 1902, tena baada ya mwisho wa siasa ya apartheid, vikundi vya Makaburu walihamia nje ya nchi kwenda nchi nyingine za Afrika na pia za Amerika.
Historia
Mababu wao ni mchanganyiko wa wahamiaji kutoka Uholanzi, Ufaransa na Ujerumani, waliofika tangu mwaka 1652 katika koloni la Kampuni ya Kiholanzi ya India ya Mashariki. Walikaa huko kama wakulima waliouza mazao kwa meli zilizozunguka kati ya Uholanzi na makoloni ya kampuni katika Indonesia ya leo. 
Mwaka 1814 ambapo Uingereza ilitwaa utawala juu ya Koloni ya Rasi na hapo sehemu ya Makaburu walianza kuondoka katika eneo la koloni na kuingia katika nchi upande wa kaskazini walipounda jamhuri zao kama Transvaal, Dola Huru la Oranje na Natalia. 
Hasa kufutwa kwa utumwa mwaka 1834, sheria ya kufanya Kiingereza lugha rasmi na matumizi ya sheria za Uingereza vilisababisha kuondoka kwa Makaburu wengi katika koloni ya Rasi waliojulikana kama Voortrekker.
Jamhuri za Makaburu zilitwaliwa polepole na Waingereza waliowafuata walikohamia. Jamhuri ya Transvaal ilitambuliwa na Uingereza mara ya kwanza mwaka 1852; ilitwaliwa mwaka 1877 lakini baada ya vita vya kwanza vya Makaburu dhidi ya Uingereza uhuru wake ulitambuliwa tena. 
Waziri mkuu wa serikali ya koloni ya Rasi Cecil Rhodes alikuwa adui wa uhuru wa Makaburu na baada ya kupatikana kwa almasi katika eneo la Johannesburg alijaribu kupindua serikali ya Transvaal. Hii ilisababisha vita vya pili vya Makaburu dhidi ya Uingereza. Waingereza walishinda na katika amani ya Vereeniging Makaburu walipaswa kukubali ubwana wa Uingereza. Lakini miaka kadhaa baadaye Uingereza uliwapa Makaburu haki ya kujitawala katika mambo ya ndani. 
Mwaka 1910 maeneo ya Kiingereza pamoja na majimbo ya Makaburu yaliungana kuwa Muungano wa Afrika Kusini. Hapo lugha ya Kiholanzi (lugha mama ya Kiafrikaans) ilitambuliwa kama lugha rasmi ya nchi pamoja na Kiingereza. Mwaka 1925 Kiafrikaans ilikubaliwa kama lugha rasmi badala ya Kiholanzi.
Chama cha kisiasa kilichopigania haki na matakwa ya Makaburu kilikuwa hasa chama cha National Party (Afr.: Nasionale Party). Mwaka 1948 chama hiki kilipata kura nyingi kikaanzisha siasa ya Apartheid iliyodumu hadi mwaka 1990.
Makaburu wengi waliendelea kupigia kura National Party na hivyo kudumisha siasa ya ubaguzi wa rangi hadi mwisho wake 1990, ambapo viongozi walikubali ya kwamba haiwezekani kusimamia nchi dhidi ya mapenzi ya wananchi wengi yaani Waafrika waliobaguliwa katika muundo wa Apartheid.
Tazama pia
Kiafrikaans
Natalia
Dola Huru la Orange
Transvaal
Voortrekker
Marejeo

Viungo vya nje
 Media related to Boers at Wikimedia Commons
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Watu wa Namibia
*
Jamii:Historia ya Afrika Kusini
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Question: Nchi ya Tanzania ina maziwa mangapi?

Orodha ya maziwa ya Tanzania inatolewa pamoja na jina, eneo, nchi husika na tanbihi kama ifuatavyo:

Mengine ni:
Ziwa Amboseli
Ziwa Austin (mkoa wa Manyara)
Ziwa Balangida Lelu (mkoa wa Manyara)
Ziwa Basotu (mkoa wa Manyara)
Ziwa Basuto
Ziwa Bisongo (pia: Bisongu, Ngoma) (mkoa wa Kagera)
Ziwa Burungi (mkoa wa Manyara)
Ziwa Chada (mkoa wa Katavi)
Ziwa Chaya (mkoa wa Singida)
Ziwa Chidya (mkoa wa Mtwara)
Ziwa Duluti (mkoa wa Arusha)
Ziwa Eluanata-Nanja (mkoa wa Arusha)
Ziwa Empakai (pia: Embakai) (mkoa wa Arusha)
Ziwa Engaruka Magadi (mkoa wa Arusha)
Ziwa Gombo (mkoa wa Morogoro)
Ziwa Haubi (mkoa wa Dodoma)
Ziwa Hombolo (mkoa wa Dodoma)
Ziwa Igalula
Ziwa Ikimba (mkoa wa Kagera)
Ziwa Ilamba (mkoa wa Mbeya)
Ziwa Kaburi (mkoa wa Kagera)
Ziwa Kajumbura
Ziwa Kanisiwa (mkoa wa Rukwa)
Ziwa Kanvi (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Kashonga (mkoa wa Kagera)
Ziwa Kasinga (mkoa wa Kagera)
Ziwa Kazingaine (mkoa wa Kagera)
Ziwa Kihurio (mkoa wa Kilimanjaro)
Ziwa Kilanga (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Kimana (mkoa wa Manyara)
Ziwa Kindai (mkoa wa Singida)
Ziwa Kingili (pia: Kingiri) (mkoa wa Mbeya)
Ziwa Kitangiri (mkoa wa Singida)
Ziwa Kitavi (mkoa wa Katavi)
Ziwa Kitere (mkoa wa Mtwara)
Ziwa Kwera (mkoa wa Rukwa)
Ziwa Lipelwe (mkoa wa Mtwara)
Ziwa Liteho (mkoa wa Ruvuma)
Ziwa Longil (mkoa wa Arusha)
Ziwa Lugongwe (mkoa wa Pwani)
Ziwa Lutamba (mkoa wa Lindi)
Ziwa Lwelo (mkoa wa Kagera)
Ziwa Magadi (mkoa wa Arusha na mkoa wa Simiyu)
Ziwa Maliwe (mkoa wa Lindi)
Ziwa Mambamba (mkoa wa Mtwara)
Ziwa Mamka
Ziwa Mansi
Ziwa Masimba (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Mdutu (pia: Ndutu) (mkoa wa Arusha)
Ziwa Mikuyu (mkoa wa Singida)
Ziwa Minyere (mkoa wa Singida)
Ziwa Mkoe (mkoa wa Lindi)
Ziwa Momella Ndogo (mkoa wa Arusha)
Ziwa Momella Kubwa (mkoa wa Arusha)
Ziwa Moye (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Mujunju (pia: Rwakajunju) (mkoa wa Kagera)
Ziwa Musimu (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Mwananyamala (mkoa wa Dar es Salaam)
Ziwa Mweru (mkoa wa Mtwara)
Ziwa Mzizima (mkoa wa Pwani)
Ziwa Ngembe (mkoa wa Kagera)
Ziwa Nyagamoma (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Nzerkera (mkoa wa Pwani)
Ziwa Nziwi
Ziwa Nzuwe (mkoa wa Dodoma)
Ziwa Ruko (mkoa wa Kagera)
Ziwa Rushwa (mkoa wa Kagera)
Ziwa Rutamba
Ziwa Sagara (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Saosa (mkoa wa Njombe)
Ziwa Savwa (mkoa wa Dodoma)
Ziwa Sekena
Ziwa Serya (mkoa wa Dodoma)
Ziwa Singida (mkoa wa Singida)
Ziwa Siwandu (mkoa wa Pwani)
Ziwa Sulunga (mkoa wa Singida)
Ziwa Sundu (mkoa wa Rukwa)
Ziwa Tagalala (mkoa wa Pwani)
Ziwa Tandahimba (mkoa wa Mtwara)
Ziwa Tandale (mkoa wa Dar es Salaam)
Ziwa Tanga (mkoa wa Kigoma)
Ziwa Tenge (mkoa wa Dar es Salaam)
Ziwa Tlawi (mkoa wa Manyara)
Ziwa Utenge (mkoa wa Pwani)
Ziwa W. Heckmann (mkoa wa Mbeya)
Ziwa Welu
Bwawa la Mtera (mkoa wa Dodoma na mkoa wa Iringa)
Bwawa la Nyumba ya Mungu
Tazama pia
Maziwa makubwa ya Afrika
Tanbihi

Viungo vya nje
www.fao.org/docrep/005/t0473e/T0473E09.htm Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania
 Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania
 Semina kuhusu maeneo ya madimbwi nchini Tanzania

Jamii:Jiografia ya Tanzania
Jamii:Maziwa nchi kwa nchi
Jamii:Maziwa ya Afrika
!
Tanzania
Siasa

Question: Elimu ya Siasa ni nini?

Siasa ni njia ya kufanya maamuzi katika taifa, mji au hata dunia nzima (siasa ya kimatatifa). 
Sehemu muhimu ya siasa ni majadiliano kati ya watu mbalimbali wenye nguvu au mamlaka.
Katika demokrasia kila mtu ana kiasi fulani cha nguvu, kwa hiyo siasa ya demokrasia ina maana ya watu wote kuchangia maamuzi.
Hapa chini, mifumo mingine ya kisiasa huelezwa kifupi:
Utawala wa Kifalme
ni mfumo wa uongozi unaompa mamlaka ya dola na ya serikali Mfalme. Katika mfumo huu madaraka hurithiwa na mtu wa familia ya kifalme.
Utawala wa Kiimla
ni mfumo wa uongozi unaotoa madaraka yasiyo na mipaka kwa kiongozi. Katika utawala huu watu binafsi hawana haki na uhuru katika maamuzi.
Utawala finyu
ni mfumo unaowapa wachache nguvu za maamuzi katika dola na serikali. Nafasi ya wachache hawa hutokana na haiba na uwezo wao kiuchumi, kijamii, kijeshi au kutokana na mafanikio yao katika nyanja mbalimbali za maisha. Mfumo huu ni nadra sana siku za hivi karibuni. Pia waweza kuitwa utawala wa makabaila.
Utawala wa Umma
ni utawala unaotokana na jamii kuamua misingi ya kujiongoza. Mfumo huu wa utawala hujulikana kama Utawala wa Kidemokrasia na umegawanyika katika sehemu nne.
Demokrasia Chama
ni aina ya demokrasia ya kula. Inashirikisha watu wote kuwa wanachama.
Demokrasia Baguzi
ni aina ya Demokrasia inayojikita katika kulinda nguvu za kiuchumi zaidi.
Demokrasia Duni
ni aina ya demokrasia inayotokana na makundi ya watu na kisha kupitia makundi hayo watu kuunda serikali mfano: chama - serikali.
Demokrasia Endelevu
ni aina ya demokrasia inayotoa fursa ya usawa na kupinga matabaka katika jamii.
Demokrasia Shirikishi
katika aina hii ya Demokrasia wachache hupewa dhamana na wengi katika uwakilishi wa jamii katika maamuzi.
Wachache huchaguliwa na wengi kwa njia ya Demokrasia huru na haki kwa kufuata Katiba ya nchi hiyo. Mfano: Wabunge uwakilisha wananchi wao katika kuleta maendeleo na kuishauri serikali juu ya maendeleo ya nchi.
Demokrasia
ni mfumo unatoa fursa ya madaraka kwa umma moja kwa moja au kutokana na kuwakilishwa.


Jamii:Siasa
Orodha ya vyama vya siasa Tanzania

Question: Je, nchi ya Kenya ina vyama vingapi vya kisiasa?


Mfumo wa vyama vingi ni hali ya kuwa na chama zaidi ya kimoja,katika nchi moja.Madhumuni ya kuwa na vyama vingi vya siasa ni kuleta ushindani wa kisiasa,ili kuleta maendeleo ya nchi,upinzani wa kisiasa sio uadui kama watu wengi kwenye nchi zinazoendelea wanavyodhani,kuwa na vyama vingi ni kuongeza wigo wa demokrasia katika jamii huska.
Tanzania ni nchi yenye mfumo wa vyama vingi vya siasa uliorejeshwa katika katiba ya Tanzania mwaka 1992.
Chama tawala ni   
Chama cha Mapinduzi (CCM) ambacho kimetokana na muungano kati ya
Tanganyika African National Union (TANU) na
Afro Shiraz Party (ASP) ya Zanzibar.
Vyama vingine vya siasa Tanzania ni 
Civic United Front (CUF),
Tanzania Labour Party (TLP),
Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema),
National Convention for Constitution and Reconstruction-Mageuzi (NCCR-Mageuzi),
National League of Democracy (NLD),
Democratic Party (DP), na
Demokrasia Makini.
Alliance for Change and Transparency (ACT)
Orodha kamili ya vyama vya siasa nchini Tanzania]
Watengwa

Question: Kundi la watengwa lina nyimbo ngapi?

Watengwa ni kundi la muziki kutoka Arusha, Tanzania. Kundi hili lilianzishwa mnamo mwaka 1999 
katika eneo linaloitwa Kijenge Juu. Kundi hili ni maarufu kwa aina ya muziki wao wa Hard Hip Hop,
Ragga, Reggae, African Culture nchini Tanzania na pia inasemekana kuwa ni kundi linalobeba wasanii
wengi kuliko kundi lolote la hip hop Afrika.
Kundi hili linafanya muziki unaogusa maisha na harakati za wanajamii na wanamuziki pia. Watengwa ni JCB Makalla, Chindo aka Umbwa Mzee, Donnie, Alwatan Kwelle, Daz Naledge, Chabba, Ghost, Kekuu, 
D Wee, Lau, Mathieu, Ghetto Queen, Chaca, Yuzzo na wengine wataendelea kujatwa
Iliandikwa
Iliandikwa ilikuwa albamu ya kwanza ya watengwa iliyosikika sana kwa washabiki, albamu hii 
ilitengenezwa chini ya studio za Watengwa records ikiwa na wimbo maarufu 'Nawaza' ambao 
ulimuhusisha Chindo Man. Wimbo wa JCB, 'Nimefurahishwa' nao pia ulifanya vizuri kwenye redio
na kuwatambulisha JCB na Chindo Man kama vinara wa kundi hili. Nyimbo nyingine zilikuwa ni
'Back 2 The Suwa', Taarifa Ya Habari JCB akimshirikisha Chaca, Ukiskia Paa Vol Part 1, Iliandikwa na nyinginezo.
Full ile Laana
Hii ni albamu ya pili kutoka katika kundi la Watengwa. Albamu hii pia ilikamilishwa chini ya
Studio za Watengwa. Full ile Laana ilifanya vizuri zaidi kuliko albamu iliyotangulia na kufanya
watengwa wajulikane zaidi na zaidi. Ndani ya albamu hii kulikuwa na nyimbo kama 'Sio Lazima', 
'Mwafrika','Hatujaja Kujaribu' na Full ile Laana' ambazo zilifanya vizuri ndani ya Arusha na 
kupelekea kundi hili kuwa kundi maarufu kuliko yote Arusha.
Pigo Takatifu
Hii ni albamu ya tatu kutoka katika kundi hili. Albamu hii ilibeba nyimbo kama 'Jicho la Tatu',
'Pigo Takatifu', na Taxi.
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Je,mto mrefu zaidi duniani ni ipi?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Neil Armstrong

Question: Je,nani mwanamke mwanasayansi wa kwanza duniani?


Neil Armstrong (5 Agosti 1930 — 25 Agosti 2012) alikuwa rubani mwanaanga wa Marekani aliyeshuka mwezini mwaka 1969, wa kwanza kabisa kati ya wanadamu wote.
Mwanaanga
Alizaliwa katika familia ya wakulima kwenye jimbo la Ohio tarehe 5 Agosti 1930. 
Baada ya kumaliza shule alijiunga na jeshi ambako alipata mafunzo ya uhandisi na kuwa rubani. Mwaka 1952 alishiriki katika vita vya Korea.
Rubani wa majaribio
Mnamo mwaka 1955 aliajiriwa na taasisi kitangulizi ya NASA kama rubani wa majaribio kwa aina mpya za ndege. 
Mnamo mwaka 1958 alikuwa mmojawapo katika kundi la marubani waliotayarishwa kupelekwa kwenye anga ya nje.
Mwanaanga
Baada ya kuundwa kwa NASA aliingia katika kundi la wanaanga. Safari yake ya kwanza ilikuwa 16 Machi 1966 kama mwanaanga kiongozi wa Gemini 8. Kilele cha safari hii ilikuwa kukutana kwa Gemini 8 na satelaiti nyingine na kuunganisha vyombo vyote viwili kwa muda wa masaa kadhaa.

Safari ya kwenda mwezini
Baadaye aliteuliwa kuwa makamu wa kikundi cha wanaanga waliokwenda mwezini kwa kutumia chombo kilichoitwa Apollo 11. Ajali ya Apollo 1 iliyosababisha kifo cha mwenzake hapo kabla, ndiyo iliyompelekea kujiunga kwake na kundi la Apollo 11. 
Tarehe 20 Julai 1969 Neil Armstrong pamoja na Edwin Aldrin waliukanyaga uso wa mwezi wakiwa wanadamu wa kwanza mwezini. Walitoka katika chombo cha angani na kutembea mwezini kwa mara ya kwanza. Picha hizo zilionyeshwa kote duniani kwa wakati huohuo. Akiwa katika hali hiyo, Armstrong alitamka maneno yafuatayo: "Hii ni hatua ndogo kwa mtu lakini hatua kubwa kwa ubinadamu."
Baada ya kurudi salama, Armstrong aliacha kazi katika NASA na badala yake akawa profesa wa uanaanga kwenye chuo kikuu cha Cincinnati katika mwaka 1971 hadi alipostaafu na kujishugulisha na biashara zake.



Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Wanaanga wa Marekani
Jamii:Ohio
Ng'ombe

Question: Mchezo wa Ng'ombe ulianza mwaka gani?


Kwa kundinyota inayoweza kuitwa Ng'ombe angalia hapa Tauri (kundinyota)
Ng'ombe (zamani pia bakari) ni wanyama wakubwa wanaokula nyasi. Ni wanyama wanaofugwa kwa wingi sana kwa ajili ya nyama, maziwa, ngozi au pia kwa kuvuta plau au gari la kukokotwa. 
Kibiolojia ni wanyama wa jenasi Bos. “Ng'ombe-kaya” ni aina zifugwazo za “ng'ombe-mwitu” (Bos primigenius). 
Kwa asili kuna aina mbili za ng'ombe-kaya: ng'ombe wa Ulaya na ng'ombe wa Uhindi ambazo ni nususpishi za B. primigenius (B. p. taurus na B. p. indicus mtawalia, ingawa mara nyingi nususpishi hizo zinaainishwa kama spishi za B. taurus na B. indicus). Zinatoka kwa nususpishi za zamani B. p. primigenius na B. p. namadicus. 
Siku hizi ni vigumu kufahamu nususpishi za ng'ombe, kwa sababu takriban aina zote za ng'ombe ni chotara sasa. 
Ng'ombe hula nyasi na hutembea kwa kwato. Ng'ombe waliofugwa na binadamu walitokana na ng'ombe-mwitu ili kujipatia nyama na maziwa. Katika nchi nyingi hutumiwa pia kama mnyama wa mizigo anayevuta plau au magari.
Wataalamu huamini ya kwamba aina zote za ng'ombe zina asili katika Mashariki ya Kati mnamo milenia ya 9 KK ambako watu waliwahi kuwafuga na kutoka hapa ufugaji ng'ombe ulisambaa kote duniani.
Ng'ombe wanapatikana kote duniani na kuna aina kwa kila namna ya hali ya hewa. Wengine huishi katika milima baridi ya Uskoti na Skandinavia, wengine katika joto la Afrika au Australia. 
Wanacheua chakula chao na huwa na tumbo lenye vyumba vinne. Baada ya kula nyasi mara ya kwanza wanairudisha kutoka chumba cha kwanza cha tumbo na kuitafuna tena. Kwa njia hii wanapata lishe nyingi kutoka nyasi.
Nususpishi
Bos primigenius, Ng'ombe
†Bos p. africanus, Ng'ombe-mwitu wa Afrika – imekwisha sasa
Bos p. indicus, Ng'ombe wa Uhindi (Zebu)
†Bos p. namadicus, Ng'ombe-mwitu wa Uhindi – imekwisha sasa
†Bos p. primigenius, Ng'ombe-mwitu – imekwisha sasa
Bos p. taurus, Ng'ombe wa Ulaya (Cattle)
Picha

Ng'ombe-mwitu
Ng'ombe wa Ulaya
Ng'ombe wa Uhindi au zebu.
Ng'ombe ya Ankole - Watutsi "Kibinda" 
Ng'ombe wa Watutsi."Gaju"
Ndama aliyezaliwa sasa hivi
Ndama anapata maziwa kutoka kwa mama
Mashine ya kukamulia maziwa
Chotara wa Brahman
Friesian-Holstein ni ng'ombe wa maziwa mengi sana
Mchezo wa ng'ombe hupendwa sana katika nchi zenye utamaduni wa Kihispania

Viungo vya Nje

 - Oklahoma State University
 - Sekta ya Mifugo Tanzania





Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Spishi adimu

Question: Je,kuna spishi ya aina ngapi ya ndege duniani?


Shishi adimu</b>ni spishi ambazo zimeandikwa na International Union for Conservation of Nature (IUCN) katika orodha maalumu yenye majina ya zile zinazoelekea kukoma duniani (Red List).
Mwaka 2012 orodha hiyo ilikuwa na spishi za wanyama 3079 na spishi za mimea 2655,[2] wakati mwaka 1998 zilikuwa 1102 na 1197 tu.
Inakadiriwa kwamba zaidi ya asilimia 40 za spishi ziko hatarini.
Siku hizi nchi nyingi zina sheria za kuhifadhi spishi za namna hiyo, kwa kukataza, k.mf. uwindaji na uchomaji moto, au kwa kuunda maeneo maalumu hifadhi za taifa.
Pia kuna mikataba ya kimataifa iliyosainiwa na nchi zote au karibu zote kwa ajili hiyo.
Picha

Island fox.
Sea otter.
Picha mgando ya miaka ya 1870 ya mafuvu ya kichwa ya American bison. Kufikia mwaka 1890, uwindaji ulibakiza wanyama 750 tu wa spishi hiyo.
Immature California condor.
Loggerhead sea turtle
Asian arowana
 Hawksbill Sea Turtle

Tanbihi

Marejeo

Glenn, C. R. 2006. .
Ishwaran, N., & Erdelen, W. (2005, May). , Frontiers in Ecology and the Environment, 3(4), 179.
Kotiaho, J. S., Kaitala, V., Komonen, A., Päivinen, J. P., & Ehrlich, P. R. (2005, February 8). , proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 102(6), 1963-1967.
Minteer, B. A., & Collins, J. P. (2005, August). , Frontiers in Ecology and the Environment, 3(6), 332-337.
Raloff, J. (2006, August 5). , Science News, 170(6), 92.
Wilcove, D. S., & Master L. L. (2008, October).  Frontiers in Ecology and the Environment, 3(8), 414-420.
Freedman, Bill. "Endangered species." Gale Encyclopedia of Science. Ed. K. Lee Lerner and Brenda Wilmoth Lerner. 4th ed. Detroit: Gale Group, 2008. Discovering Collection. Gale.
Chiras, Daniel D. "Invader Species." Grolier Multimedia Encyclopedia. Grolier Online, 2011.
"Endangered Species." Current Issues: Macmillan Social Science Library. Detroit: Gale, 2010.

Viungo vya nje
 as identified by the IUCN Red List of Threatened Species
 from UCB Libraries GovPubs
 Independent print and online newsletter covering the ESA, wetlands and regulatory takings.