khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Maandishi

Question: Mwandiko wa Kikyrili ulianzia wapi?



Maandishi (pia: mwandiko) ni tendo la kushika sauti za lugha kwa njia ya alama zinazoandikwa. 
Mitindo ya miandiko
Sehemu kubwa ya maandishi duniani inatumia alfabeti mbalimbali. Kati yake alfabeti ya Kilatini imesambaa zaidi, ikifuatwa na alfabeti ya Kiarabu na alfabeti ya Kikirili. 
Asia ya Mashariki imeendelea kutumia maandishi yake ya alama zinazodokeza neno lote badala ya herufi tu. Mtindo wa kutumia alama kwa neno lote ulitumiwa pia katika utamaduni wa Misri ya Kale na Meksiko ya Kale.
Miandiko ya Uhindi, inayotokana na mwandiko wa Brahmi, hutumia miandiko mbalimbali inayoonyesha silabi. Hata lugha za Ethiopia hufuata mtindo wa kufanana nayo.
Historia ya maandishi
Hakuna hakika maandishi yalianza lini na wapi. Wataalamu wengi huona ya kwamba Sumer katika Mesopotamia ilikuwa na maandishi ya kwanza duniani. 
Wengine huona ya kwamba sanaa ya kuandika ilianzishwa na watu mbalimbali kwa nyakati tofauti katika pande mbalimbali za dunia. Si rahisi kuwa na hakika kwa sababu maandishi yenyewe hudumu kwa muda tu kutegemeana na mata na vifaa vilivyotumiwa. 
Maandishi penye mawe magumu tena penye hali ya hewa yabisi hukaa miaka elfu kadhaa. Kwa njia hiyo tuna ushuhuda wa maandishi ya mapema hasa kutoka nchi kama Mesopotamia, Misri, Bara Hindi na China. Lakini hatuwezi kukana uwezekano wa maandishi yaliyotumia mata kama magome ya miti yanayooza haraka hasa katika mazingira yenye mvua nyingi.
Watu waliandika juu ya miamba, vigae vya mwandiko wa kikabari, bao za nta, kitambaa, ubaoni au mabati ya metali mbalimbali. Mainka wa Peru walitumia mwandiko wa mafundo kwenye kamba.
Kati ya mata zote za kutunza maandishi ni hasa karatasi inayotumiwa zaidi leo. Ilibuniwa China ilipojulikana mnamo mwaka 100 BK na kusambaa polepole barani Asia halafu Ulaya.
Siki hizi maandishi ya elektroniki yamesambaa pamoja na matumizi ya tarakilishi na mtandao.
Tazama pia
Alfabeti
Herufi za Kiarabu
Alfabeti ya Kigiriki
Kikyrili
Alfabeti ya Kilatini
Mwandiko wa Kichina
Mwandiko wa kikabari
Hiroglifi
*
Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya

Question: Jumuiya zingine duniani ni kama gani?


Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya ilikuwa ushirikiano wa nchi za Ulaya katika mambo ya uchumi tangu 1958. Imekuwa chanzo cha Umoja wa Ulaya. 
Jumuiya ilianzishwa na nchi sita za Italia, Luxemburg, Ubelgiji, Ufaransa, Uholanzi na Ujerumani ya Magharibi katika mikataba ya Roma 25 Machi 1957 na kuanza kazi 1 Januari 1958.
Sababu muhimu za kuanzisha ushirikiano huo ilikuwa maarifa ya vita kuu ya pili ya dunia na nia ya kuzuia marudio kwa njia ya ushirikiano wa kiuchumi. 
Jumuiya ilifaulu na nchi nyingine zilijiunga nayo:
1973:  Uingereza,  Ueire, Denmark (wanachama 9)
1981: Ugiriki (wanachama 10)
1986: Hispania, Ureno (wanachama 12)
Tangu 1991 Jumuiya iliendelezwa kuwa Umoja wa Ulaya.
Jamii:Umoja wa Ulaya
Jamii:Mashirika ya kimataifa
Jamii:Historia ya Ulaya
Heroes

Question: Je,Hayden Panettiere alizaliwa lini?

Main Page



Heroes ni kipindi cha Marekani kilichobuniwa na Tim Kring, kwenye stesheni ya NBC mnamo 25 Septemba 2006. Kipindi hiki kinaeleza jinsi wahusika wanajitambua kama wana vipawa mbalimbali na jinsi vipawa hivi vinavyoathiri maisha yao.
Misimu tatu imeshaonyeshwa na ya nne ilianza mnamo 21 Septemba 2009. Msimu wa kwanza ulivutia watazamaji milioni 14.3 nchini Marekani. Msimu wa pili wa Heroes ilivutia watazamaji milioni 13.1 nchini Marekani.[1]
Misimu
Msimu wa kwanza

Msimu wa kwanza ina vipindi 23 ambavyo vilionyeshwa kuanzia 25 Septemba 2006 hadi 21 Mei 2007.[2] Inatuonyesha jinsi kundi la binadamu wanavyotambua kuwa wana vipawa fulani. Mohinder Suresh, ambaye ni daktari na profesa, anafanya utafiti kuhusu watu hawa wenye vipawa. Wote wanajaribu kukabiliana na vipawa waliyonayo, wakijaribu kila mbinu kuzuia mlipuko wa bomu utakaotokea mjini New York City.
Msimu wa pili
Ilianza 24 Septemba 2007. Ina jumla ya vipindi 11. Watu hawa wenye vipawa ("heroes") wanashirikiana na kuja pamoja ili kuzuia uenezaji wa virusi utakaouwa watu wote duniani.
Msimu wa tatu
Ina vipindi 25 iliyoanza kuonyesha mnamo 22 Septemba 2008.[3] Inaanza pindi Nathan Petrelli karibu auwawe. Wafungwa wanapata nafasi ya kukimbia jela na "The Company" inawasaka. Pia, wanatafuta namna ya kuwafanya binadamu wa kawaida wapate vipawa.Sylar anatafuta wazazi wake wa ukweli. Mwishowe, Nathan anauliwa baada ya kupigana na Sylar. Matt anamsakanya Sylar ili asiwe na uwezo wa kuwanasa watu wenye vipawa.
Msimu wa nne
Mnamo 4 Mei 2009, NBC walitangaza kuwa Heroes msimu wa nne itakuwa na vipindi 19.
Wahusika Wakuu
Hayden Panettiere ameigiza kama mwanafunzi wa shule ya upili aitwaye Claire Bennet.
Jack Coleman ameigiza kama Noah Bennet, ambaye ni baba'ke Claire.
Santiago Cabrera ameigiza kama Isaac Mendez - mwenye kipawa cha kuchora.
Tawny Cypress ameigiza kama Simone Deveaux - msanii.
Greg Grunberg ameigiza kama Matt Parkman - afisa wa polisi.
Ali Larter ameigiza kama Niki Sanders.
Leonard Roberts ameigiza kama D.L. Hawkins - mumewe Niki.
Noah Gray-Cabey ameigiza kama Micah Sanders - mtoto wa Niki na D.L.
Masi Oka ameigiza kama Hiro Nakamura.
Adrian Pasdar ameigiza kama Nathan Petrelli.
Sendhil Ramamurthy ameigiza kama Mohinder Suresh.
Milo Ventimiglia ameigiza kama Peter Petrelli.
Zachary Quinto ameigiza kama Sylar.
Mafanikio

Marejeo

Jamii:Vipindi vya 2006
Laurenti Mfiadini

Question: Chuma cha kwanza kilitumika wapi?






Laurenti (kwa Kilatini "Laurentius", Valencia au Huesca, Hispania, 225 hivi - Roma, Italia, 10 Agosti 258) alikuwa shemasi mkuu wa Kanisa la Roma hadi alipouawa kwa kubanikwa kutokana na imani yake katika Yesu.
Laurenti alikuwa msimamizi wa mali ya Kanisa la Roma iliyotumiwa kwa ajili ya kuwasaidia maskini. Serikali ya Kaisari Valerian iliwahi kumwua askofu wa Roma Sixtus II ikadai sasa Laurenti atoe hazina yote ya Kanisa kwa serikali ya Kaisari katika muda wa siku tatu. Laurenti alitumia muda huo kugawa pesa zote kwa maskini. Siku alipotakiwa kufika mbele ya afisa wa serikali kukabidhi pesa alikuja pamoja na kundi kubwa cha maskini, wagonjwa, walemavu, vipofu, wenye ukoma, wajane na mayatima. Alimwambia akida, "Hao ndio hazina ya Kanisa". Akida alimtesa na kumfunga kwenye nondo za chuma juu ya moto hadi alikufa. Inasemekana ya kwamba Laurenti alivumulia mateso kimyakimya akisema mwishoni, "Ewe mtu maskini, kwangu moto huu umepoa lakini kwako utaleta maumivu ya milele"
Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu mfiadini, hasa siku ya kifodini chake. 
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Viungo vya nje

: Laurentius
 Saint Lawrence
 "The Life of Saint Laurence"

 Church of Saint Lawrence
 Church of Saint Lawrence, Birgu, Malta

Jamii:Waliozaliwa 225
Jamii:Waliofariki 258
Jamii:Mashemasi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Kimelea

Question: Je,chawa katika na binadamu huletwa na uchafu?


Kimelea (pia: kidusia[1]; kwa Kiingereza parasite) ni kiumbehai ambaye anaishi ndani au juu ya kiumbehai mwingine wa spishi tofauti na kupata virutubishi kutokana na mwili wa kiumbe huyo, ambaye kwa kawaida ni mkubwa zaidi, bila kumpa kiumbe mwenyeji faida yoyote. Kinyume chake, mara nyingi analeta hasara au kusababisha ugonjwa. 
Vimelea vingi ni vidogo sana vikiishi ndani ya wanyama au binadamu.
Aina za vimelea
Vimelea vingine ni vikubwa kiasi cha kuonekana kwa jicho:
minyoo inayoishi ndani ya utumbo kama mategu na nematodi nyingine
chawa na viroboto vinavyokaa juu ya ngozi na kunyonya damu
Vimelea vingine ni vidogo mno, vinaonekana kwa hadubini tu:
bakteria na protozoa nyingine, kwa mfano plasmodia zinazosababisha homa ya malaria
lava za minyoo kama schistosoma zinazosababisha kichocho baada ya kukua na kuwa minyoo wazima
Vimelea kati ya mimea na wanyama
Kuna pia wanyama wakubwa zaidi wanaotumia mbinu za kimelea kwa mfano ndege kama vile kekeo, fumbwe au kinili wanaotega mayai katika matego ya spishi nyingine.
Kuna mimea inayopata lishe kwa kutumia moja kwa moja majimaji ya mimea mingine na aina kadhaa kati ya hizi zinaendelea bila kutumia usanisinuru kabisa. 
Vimelea na wageni wao
Vimelea mara nyingi hudhoofisha viumbehai wenyeji wao vinamoishi na vinaweza kusababisha magonjwa; kwa kawaida haviwaui mara moja, maana kimelea kinachomwua mwenyeji wake kitakosa mahali pa kuishi.
Vimelea vingi vinahitaji mazingira ya mwili wa spishi fulani vikiweza kuishi hapo tu.
Vimelea nje ya mwili wa mwenyeji
Vimelea hawa ni kama chawa, kunguni na kupe ambao huishi nje ya mwili wa mwenyeji (ecto-parasites) na hufyonya damu na kutaga mayai juu yake. Huenda wakasambaa kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine. Wao hungojea mwenyeji aje karibu nao ambapo wanamnata na kuanza kumtegemea kwa lishe na pia kwa pahala pa kuzalisha.
Marejeo

Kujisomea




CS1 maint: multiple names: authors list (link)
CS1 maint: multiple names: authors list (link)

Viungo vya nje

—Knol

—(Polish/English) over 50 movies (Filmoteka) and over 250 photos (Fotogaleria/Photogallery) with human and animal parasites.
—class outline with links to full text articles on parasitism and parasitology.
—parasitology articles and links.
—online textbook.
, Centers for Disease Control and Prevention
—Virtual Parasite Project at Virginia Commonwealth University's Center for the Study of Biological Complexity
—Parasites articles and links.




jamii:Biolojia
Jamii:Vidusia
Sofapaka

Question: Je,mmiliki wa klabu ya Sofapaka anaitwa nani?


Klabu ya Sofapaka , ni klabu ya mpira wa miguu yenye makao yake mjini Nairobi. Wao hucheza michezo yao ya nyumbani katika Uwanja wa Taifa wa nyayo.
Kilianzishwa kutoka katika timu ya ushirika wa wanaume wa M.A.O.S iliyoanzishwa mwaka wa 2002, ambao walishiriki katika mashindano baina ya kanisa. Mwaka 2004 Elly Mboni Kalekwa alichukua usukani wa timu na kuunda Sofapaka FC na timu hatimaye alijiunga na ligi ya kitaifa Timu alishinda Kombe la Kenya mwaka wa 2007, wakati bado wakicheza katika ligi ya kitaifa na kuepuka  kuendelea na Ligi Kuu kwa kumaliza ya pili katika eneo lao baada ya Bandari FC Msimu uliofuata wao walipandizwa katika Ligi Kuu  Wao alishinda Ligi Kuu mwaka 2009, mwaka ambao walipata kupandishwa nafasi katika ligi kuu.
Viungo vya nje

Kenya Footie-Kenyan Kandanda

Jamii:Vilabu vya mpira wa miguu nchini kenya
Jamii:Michezo nchini Nairobi
Jamii:Vilabu Mpira vya Kenya
Nyoka-miti Mweusi

Question: Nyoka huishi kwa muda gani?


Nyoka-miti weusi ni spishi za nyoka za jenasi Thrasops katika familia Colubridae. Wanafanana na kukwi-miti lakini rangi yao ni nyeusi badala ya kijani.
Nyoka hawa ni warefu kuliko kukwi: kwa kipeo m 2-2.5 kulingana na spishi na kwa wastani m 1.4-1.8. Magamba ya mgongo ya T. jacksoni na T. schmidti yana miinuko lakini yale ya spishi nyingine ni laini. Magamba ya tumbo ya spishi zote yana miinuko pia inayosaidia nyoka hawa kupanda juu ya miti. Rangi yao ni nyeusi lakini koo ni kijivu, jeupe au njano mara nyingi.
Nyoka-miti weusi huishi mitini ambapo huwinda mijusi, vinyonga na vyura. Mara nyingi hukamata mamalia na ndege wadogo na hula mayai ya ndege pia. Pengine hukamata chura ardhini.
Nyoka hawa hawana sumu na hawang'ati kwa kawaida, lakini wanafanana sana na namna nyeusi ya  ngole na kwa hivyo jihadhari. Wakitishwa hujaribu kutoroka na mara nyingi huruka chini, hata katika maji. Shingo yao inafura wakitegwa.
Spishi
Thrasops flavigularis  Nyoka-miti Mweusi Koo-njano (Yellow-throated bold-eyed tree snake)
Thrasops jacksoni Nyoka-miti wa Jackson (Jackson's black tree snake)
Thrasops occidentalis Nyoka-miti Mweusi Magharibi (Western black tree snake)
Thrasops schmidti Nyoka-miti wa Schmidt (Schmidt's bold-eyed tree snake)
Marejeo
Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.
Viungo vya nje


Jamii:Nyoka
Yevgeniya Polyakova

Question: Je,Yevgeniya Yevgeniyevna Polyakova alishinda medali ngapi katika Olimpiki ya 2008?


Wasifu
Yevgeniya Yevgeniyevna Polyakova [9] (alizaliwa 29 Mei 1983 jijini Moscow,[[Urusi) ni mwanariadha wa Urusi aliyebobea katika mbio ya 100m.
Polyakova aliwakilishwa Urusi katika Olimpiki ya 2008 iliyokuwa Beijing,Uchina.Alishiriki katika mbio ya 100m. Katika awamu ya kwanza ya mbio za kuhitimu,alichukua nafasi ya kwanza mbele ya Jade Bailey wa Barbados na Sherone Simpson wa Jamaika.Alikimbia mbio hiyo kwa muda wa sekunde 11.24 na kuhitimu kuingia awamu ya pili. Katika mbio hiyo aliboresha muda wake ukawa sekunde 11.13 akimaliza nyuma ya Shelly-Ann Fraser wa Jamaika na hivyo basi akahitimu kukimbia katika mbio za nusu fainali. Katika nusu fainali alikimbia kwa muda wa 11.38s,akachukua nafasi ya saba katika mbio hiyo na akashindwa kuhitimu  kuingia mbio za fainali. Pamoja na Aleksandra Fedoriva, Yulia Gushchina na Yuliya Chermoshanskaya alishiriki katika mbio ya 4 x 100m. Katika mbio ya kwanza ya kuhitimu,walichukua nafasi ya pili nyuma ya Jamaika lakini mbele ya Ujerumani na Uchina. Muda wao wa sekunde 42.87 pia ulikuwa wa pili kwa kasi kwa jumla katika mataifa 16 yaliyoshiriki katika mbio hiyo. Kutokana na matokeo haya,walihitimu kukimbia katika fainali ambapo walikimbia kwa muda wa 42.31s,wakachukua nafasi ya kwanza na kushinda medali ya dhahabu. Timu ya Jamaika hawakumaliza kutokana na kosa katika kubadilishana. 
Mafanikio

Muda bora za kibinafsi
Mbio ya mita 60  - 7.09 s (2008, mbio ya ndani ya ukumbi)
Mbio ya mita 100  - 11.09 s (2007)
Marejeo

Viungo vya nje
 at IAAF

Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Urusi
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 2008
Jamii:Wanaolimpiki wa Urusi
Jamii:Watu kutoka Moscow
Hosea

Question: Je,siku ya akina mama duniani huadhimishwa mwaka upi?


Hosea (kwa Kiebrania הושע, hoshè'a, yaani "Wokovu") alikuwa nabii katika ufalme wa Israeli (Kaskazini) katika miaka 750 - 725 KK hivi.
Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Oktoba.
Maisha
Muda mfupi baada ya Amosi, nabii Hosea alianza kazi yake katika ufalme wa kaskazini, akaweza kuendelea nayo kwa muda mrefu akiwa mwenyeji. Yeye hakufundisha kwa maneno tu, bali hasa kwa maisha yake: mtindo wa kufikirisha kwa matendo ya kushangaza ulitumiwa na manabii wengi, hata na Yesu. 
Aliitwa kuoa kahaba ili awaonyeshe Waisraeli katika matatizo ya ndoa yake jinsi Mungu alivyopenda taifa hilo ingawa linapenda kufuata miungu mingine badala ya kuwa aminifu kwake tu. Kwa mfano hai wa Hosea, Mungu alitaka waelewe kwamba kwa kuwapenda na pengine kuwaadhibu analenga tu hatimaye wampende kwa moyo wote. 
Sura 1-3 za Kitabu cha Hosea zinasimulia alivyompenda mke wake aliyemzalia watoto wa uzinzi, hata hivyo akaendelea kumpenda na kumtafuta hata baada ya kumfukuza, akamkomboa na kumrudisha ili ambembeleze zaidi na hatimaye amfanye amrudishie upendo kama wakati wa uchumba. Hivyo adhabu yenyewe ilitokana na upendo na kulenga umoja wa dhati. 
Hata Mungu, baada ya kuacha Israeli ishindwe na Waashuru, ataendelea na upendo wake kwa wenzao wa kusini, akiwabakiza kama mbegu (ndio “mabaki ya Israeli” yaliyozungumziwa kwanza na Amosi): mpango wa Bwana unapitia hatua mbalimbali lakini haukatiki kamwe. 
Mfano huo wa upendo wa Mungu kwa bibiarusi asiye mwaminifu uligusa sana watu ukazidi kuzingatiwa mpaka katika Agano Jipya na kuchangia uimara wa ndoa iliyofikiriwa upya kama upendo mwaminifu, si kama uhusiano wa kisheria au wa kimwili tu ambao udumu mpaka utakapoendelea kuleta faida. Zaidi ya hayo, uliwaelekeza Waisraeli kupokea fundisho la Yesu kwamba dini ni suala la upendo, si ibada wala sheria tu.
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Viungo vya nje
 Picha na habari zake



Jamii:Watakatifu wa Israeli
Jamii:Manabii wa Agano la Kale
Jamii:Manabii katika Uislamu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Je,bara Afrika ina nchi ngapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Atlantiki

Question: Atlantiki ina ukubwa gani?


Atlantiki ni bahari kubwa inayotenganisha Amerika upande wa magharibi na Afrika na Ulaya upande wa mashariki. Eneo lake ni kilometa za mraba 106,200,000 au sehemu ya tano ya uso wa dunia pamoja na bahari za pembeni kama bahari ya Baltiki na Mediteranea. Hivyo ni bahari kubwa ya pili duniani baada ya Pasifiki. Bila bahari hizi za pembeni eneo lake ni kilometa za mraba 82,400,000. 
Beseni yake ina umbo kama "S". Kina ya wastani ni mita 3,332; kina kikubwa katika mfereji wa Puerto Rico kinafikia mita 8,605. Upana wa bahari ni kati ya km 2,648 kati ya Brazil na Liberia hadi km 4,830 kati ya Marekani na Afrika ya Kaskazini. 
Kuna ghuba nyingi pamoja na bahari za pembeni. Atlantiki inabadilishana maji yake na Pasifiki na Bahari Hindi hasa kusini ya mabara ya Afrika na Amerika ya Kusini.
Jiografia ya Atlantiki
Atlantiki inafunika sehemu za mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kusini, Karibi, Afrika na Ulaya-Asia. Yanapokutana katika ya beseni uko mgongo kati wa Atlantiki ambao ni safu ya milima chini ya bahari. Mahali pachache inafikia hadi uwiano wa bahari na kuonekana kama visiwa.
Visiwa na funguvisiwa za Atlantiki
Visiwa vikubwa ni (vyenye alama ya * ni sehemu ya safu ya mgongo kati wa Atlantiki):
Greenland, *Iceland, Britania (Uingereza), Ueire (Ireland), Kuba, Newfoundland
Funguvisiwa muhimu ni: 
visiwa vya Faroe, visiwa vya *Azori, visiwa vya Madeira, visiwa vya Kanari, visiwa vya Cabo Verde, visiwa vya Karibi (pamoja na Kuba), visiwa vya Britania (pamoja na Uingereza na Ueire - Ireland, visiwa vya *Bermudas na vingine.

Mikondo ya bahari
Mikondo ya Atlantiki inatawala hali ya hewa katika nchi zinazoongozana bahari. Kati ya mikondo hizi ni mkondo wa ghuba la Mexiko kutoka eneo la visiwa vya Karibi ukivuka Atlantiki na kubeba maji ya moto (ambayo bado ni vuguvugu kiasi wakati wa baridi) hadi pwani la Ulaya. Mkondo huu umesababisha ya kwamba sehemu kubwa ya Ulaya ina hali ya hewa ya wastani bila joto au baridi kali mno na mvua nyingi hivyo kuhakikisha rutuba ya bara. Bandari za Ulaya hubaki bila barafu hadi kaskazini kabisa.
Vilevile mkondo baridi wa Benguela kutoka Antaktika hubeba maji baridi kwa pwani za Afrika ya Kusini-Magharibi na kusababisha kutokea kwa jangwa la Namib. 
Kwa ujumla mikondo katika Atlantiki ya kaskazini hufuata mwendo wa saa, mikondo ya Atlantiki ya kusini huzunguka kinyume cha mwendo wa saa.

Bahari za pembeni





































MahaliJinaEneokati ya Skandinavia na GreenlandBahari ya Kaskazini ya Ulaya1.380.000 km²kati ya Ujerumani, Denmark, Norway na UingerezaBahari ya Kaskazini575.000 km²kati ya Skandinavia na Ulaya baraBahari ya Baltiki413.000 km²kati ya Ulaya na AfrikaMediteranea2.596.000 km²kati ya Uturuki na UrusiBahari Nyeusi424.000 km²kati ya Marekani, Amerika ya Kusini, Amerika ya Kati na Visiwa vya Karibi (Kuba, Haiti)Bahari ya Karibi na Ghuba ya Mexiko4.354.000 km²ndani ya KanadaGhuba ya Hudson1.230.000 km²kati ya Labrador (Kanada) na GreenlandBahari ya Labradorxx km²
Jamii:Atlantiki
Jamii:Bahari
Anthony Anderson

Question: Anthony Alexandre Anderson amesoma chuo kikuu gani?


Anthony Alexandre Anderson (amezaliwa tar. 15 Agosti 1970) ni mwigizaji wa filamu, mchekeshaji, na mwandishi kutoka nchini Marekani. Amepata kucheza kwenye ucheshi wake mwenyewe wa All About the Andersons, vilevile kwenye igizo kama vile K-Ville, The Shield na Law & Order. Pia amepata kucheza kama mwigizaji mwandamizi kwenye filamu kama vile Transformers, The Departed, na Agent Cody Banks 2: Destination London.
Maisha ya awali
Anderson alizaliwa mjini Los Angeles, California, akiwa kama mtoto wa Dora, mshughulikiaji simu na mwigizaji; baba yake wa kufikia, Sterling Bowman, ana miliki maduka mengi ya nguo.[1] Anderson ni mhitimu wa Los Angeles County High School for the Arts na [[Chuo Kikuu cha Howard. Amesoma na waigizaji wenzake kama vile Avery Brooks, Ruby Dee na Ossie Davis.[2]
Shughuli
Anderson amekuwa akifanya kazi kama mwigizaji, hasa kwenye nyanja za uchekeshaji, kwa miaka mingi. Kazi zake za televisheni ni pamoja na kuonekana san akiwa kama nyota mwalikwa kwenye mfululizo wa NYPD Blue, Malcolm & Eddie, In the House, na Ally McBeal. Nyusika zake zilizokuwa zikijirudia ni pamoja na mfululizo wa Til Death na The Bernie Mac Show. Alikuwa muhusika wa kati kwenye mfululizo wa All About the Andersons, ambao uliishia kwa msimu mmoja tu kwenye televisheni ya the WB.
Miongoni mwa suhirika wake maarufu ni pamoja na filamu ya: Kangaroo Jack, My Baby's Daddy, Hustle & Flow, na Agent Cody Banks 2: Destination London.
Anderson amejiunga kwenye igizo refu la TV la uharifu la NBC, Law & Order mnamo 2008. Awali alipata kuonekana kwenye mifululizo mingine miwili ya uharifu, K-ville (akiwa kama mmoja kati ya wahusika wakuu) na The Shield.
Kazi za uongozaji
Mnamo mwaka wa 2009, Anderson amepata kuongoza filamu-fupi ya dakika moja akishirikiana na nyota mwenzi wa kwenye Law & Order,Jeremy Sisto. Filamu hiyo ilitengenezwa kwa ajili ya Responsibility Project, mpango unganishi wa NBC na Liberty Mutual Group. Kipande hicho kilirushwa wakati wa onyesho la Law & Order katika kipengele cha "Reality Bites" mnamo tar. 16 Oktoba 2009.
Maisha binafsi
Mnamo mwaka wa 1995, amemwoa kipenzi chake cha roho waliokuwa wakisoma wote chuo Bi. Alvina. Wawili hao wana watoto wawili. Kwa sasa wanaishi mjini Hancock Park, Los Angeles, California.
Filmografia

Tamthiliya

Marejeo

Viungo vya Nje
 on IMDb
 at AllMovie

Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Thabo Mbeki

Question: Je,Thabo Mvuyelwa Mbeki alizaliwa lini?


Thabo Mvuyelwa Mbeki (amezaliwa 18 Juni 1942) alikuwa Rais wa nchi ya Afrika Kusini tangu 14 Juni 1999 hadi 24 Septemba 2008. Alimfuata Nelson Mandela.
Mbeki alilelewa katika familia ya Waxhosa katika jimbo la Rasi Mashariki. Wazazi walikuwa walimu wa shule na wanachama wa ANC.
Mwanaharakati wa ANC
Thabo alishiriki katika shughuli za chama hiki wakati alipokuwa mwanafunzi. Baada ya kukamatwa kwa Nelson Mandelea na viongozi wengine wa ANC alitoka nchini akapelekwa Uingereza aliposoma elimu ya uchumi kwenye chuo kikuu cha Sussex. Baada ya masomo akajiunga na utumishi wa ANC na tangu 1971 alichaguliwa katika kamati kuu akawa mwakilishi wa ANC katika nchi mbalimbali za Afrika.
Tangu 1989 Mbeki alikuwa katibu wa chama mambo ya nje akahudhuria katika majadilioano kati ya serikali ya Afrika Kusini na ANC kuhusu namna za kumaliza sera ya Apartheid.
Makamu wa Rais na Rais
Baada ya uchaguzi huru wa kwanza nchini Afrika Kusini mwaka 1994 alikuwa makamu wa rais chini ya Nelson Mandela. Mwaka 1997 akawa mwenyekiti wa ANC badala ya Mandela. 16 Juni 1999 akaapishwa kama rais wa Afrika Kusini akarudishwa katika uchagizi wa Aprili 2004.
Katika Desemba 2007 Mbeki aligombea tena nafasi ya mwenyekiti wa ANC lakini alishindwa na Jacob Zuma. Zuma pia alimfuata Mbeki kama Rais wa Afrika Kusini baada ya uchaguzi wa 2009.
Viungo vya nje




Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Afrika Kusini
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Je,mlima wa Himalayas ina ukubwa wa kiasi gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Ndimu

Question: Je,jina la kisayansi ya tunda ya ndimu ni ipi?


Utangulizi
Ndimu ni matunda ya mndimu (Citrus aurantiifolia), mti wa familia ya michungwa (Rutaceae). Umbo lake ni mduara wenye rangi ya majani mpaka manjano, na kipenyo cha sm 3-6. Zina ladha ya uchachu kwa sababu ya asidi ndani yao. Ndimu mara nyingi hutumika kuongeza ladha kwenye chakula na vinywaji. Kwa kawaida ni ndogo kuliko limau, na chanzo kizuri pia cha vitamini C. Katika kanda za tropiki na nusutropiki mindimu inaweza kumea mwaka wote kama maji yakiwapo. Ndimu ni chungu kidogo kuliko malimau.
Ndimu ni matunda madogo, ambayo ngozi na nyama yake ni kati ya inchi moja au mbili hivi. Ndimu huweza kuwa chungu au tamu. Ndimu chungu huwa kiasi kikubwa cha sukari na asili ya asidi citric kuliko malimao na kuwa na ladha ya asili huku ndimu tamu hukosa asidi ndani yake hivyo kuwa na ladha tamu kweli kweli.
Matumizi
Kupikia

Katika mapishi ndimu huthaminiwa kwa yote , ladha yake ya asidi na harufu yake ya kukoza ni viungo maalumu sana kwa vyakula vya Meksiko, Vietnamu, Thailandi na kusini mashariki mwa Marekani. Zaidi hata majani ya mmea wa ndimu hutumika kwenye mapishi hasa katika nchi za Asia. Majani ya mmea huu hutumika kama dawa pia katika maeneo mengi hasa kusini na mashariki mwa Asia .
Virutubisho kwa gramu 100 (3.5 oz)
Nishati
126 kJ (30 kcal)
Kabohaidreti	11 g
Sukari	1.7 g
Makapi	3 g
Mafuta	0.2 g
Protini	0.7 g
Maji	88 g
Vitamini C	29 mg (48%)
Matumizi mengine
Katika kutibu ugonjwa wa ngozi, kiseyeye mnamo karne ya 19, serikali ya Uingereza ilihimiza watu wale sana ndimu, hii ni kutokana na kuwa chanzo kizuri cha vitamini C. Pamoja na mafuta maalumu, maji ya limao pia hutoa mchanganyiko unaotumika katika matengenezo ya marashi. Baadhi ya watu hunyunyiza maji ya ndimu kwenye macho yao, kupata uoni mzuri. Huko India hutumika kuwekwa kwenye imani yao kufukuza roho wabaya.
Uzalishaji
India inaongoza kwa kuzalisha kwa wingi malimao na ndimu kwa wingi zaidi kwa asilimia 16, ikifuatwa na Meksiko (14. 55%), Ajentina (10%), Brazili (85%) na Hispania (7%)
Jamii:Matunda
Kampuni ya Magazeti ya Bay State

Question: Je, Kampuni ya Magazeti ya Community huchapisha magazeti ya aina ngapi?


Kampuni ya Magazeti ya Bay State ina makao yake makuu Somerville, Massachusetts, Marekani. 
Historia
Ilikuwa kampuni ya uchapishaji ya magazeti ya kila wiki katika maeneo kaskazini mwa Boston. Iliundwa katika mwaka wa 1991 na kampuni ya Fidelity Investments baada ya kununua kampuni ya Dole Publishing kutoka mmiliki wake wa muda mrefu, William P. Dole.
Kampuni ya Magazeti ya Bay State ilifungwa na kuwekwa katika kitengo cha Metro cha Kampuni ya Magazeti ya Community inayomilikiwa na Fidelity katika mwaka wa 1996. Kampuni ya Magazeti ya Community hivi sasa inamilikiwa na GateHouse Media.
Mali za Bay State zilikusanywa na familia ya Dole, iliyoendesha gazeti la Cambridge Chronicle tangu miaka ya 1930 mpaka mwanzoni mwa miaka ya 1990. Gazeti la Chronicle, gazeti la kuchapisha rekodi za jiji la Cambridge, limechapishwa tangu mwaka wa 1846 na, chini ya usimamizi wa familia ya Dole, likaungana na gazeti shindani la Cambridge Sun.
Familia ya Dole ilinunua pia magazeti makuu ya kila wiki katika miji mingine miwili kaskazini mwa Boston na vilevile kuchapisha majarida mengine mbalimbali.
Mali
Wakati wa ununuzi na Fidelity katika mwaka wa 1991, kampuni ya uchapishaji ya Dole (ilibadlishwa jina kuwa Kampuni ya Magazeti ya Bay State) ilihusisha magazeti matatu ya kila wiki, yote yakipatikana katika kata ya Middlesex, Massachusetts.
Cambridge Chronicle ya Cambridge (ilianzishwa mwaka wa 1846)
Somerville Journal ya Somerville
Watertown Press ya Watertown
Magazeti haya yote bado huchapishwa chini ya Kitengo cha Metro cha Kampuni ya Magazeti ya Community. Kampuni ya Bay State ilichapisha jarida dogo la wanunuzi katika eneo la Lowell, chapisho hilo liliitwa Merrimack Valley Advertiser. Chapisho hilo lilibadilishwa baadaye kuwa majarida mawili ya Advertiser katika Tewksbury na Wilmington, haya yanachapishwa, hivi sasa, na Kitengo cha Kaskazini Magharibi chini ya majina ya Tewksbury Advocate na The Wilmington Advocate.
Angalia pia
Kampuni ya Magazeti ya Community
Marejeo
. The Boston Globe, 19 Aprili 1991.

Viungo vya nje



Jamii:Makampuni ya Marekani
Meli kubwa duniani

Question: Treni ya kwanza ilikuwa inatumia mafuta?

Meli kubwa duniani siku hizi ni meli za mizigo hasa zinazobeba mafuta ya petroli au kontena, lakini pia meli za abiria zinazobeba watalii kwa burudani. Kuna pia meli chache zenye kusudi maalumu kama MS Pioneering Spirit ambayo ni meli kubwa ya winchi kwa ujenzi baharini.

Meli kubwa kabisa iliyojengwa hadi sasa ilikuwa Seawise Giant yenye tani GT 564,763 na urefu wa mita 458. Ilitengenezwa mwaka 1974-1979 nchini Japani kwa kampuni ya Kigiriki na kurefushwa baadaye hadi kufikia mita 458. Kutokana na ukubwa wake haukuweza kupita wala katika Mfereji wa Suez wala katika Mfereji wa Kiingereza. Miaka yake ya mwisho ilitumiwa kama tangi ya mafuta tu bila kusafiri tena. Mwaka 2009 ilivunjika.
Orodha ya meli kubwa duniani mnamo mwaka 2018

Marejeo

Jamii:Meli
Rashidi Yekini

Question: Rashidi Yekini alichezea timu ngapi?


Rashidi Yekini (23 Oktoba 1963 – 4 Mei 2012) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu aliyetumikia kama mshambuliaji timu ya taifa ya Nigeria.
Wasifu wa Klabu
Baada ya kuanza kucheza kandanda katika Ligi ya Nigeria, Yekini alihamia Côte d'Ivoire kucheza  katika timu ya Africa Sports National. Kutoka hapo,alihamia timu ya Vitória de Setúbal ya Ureno, alipofanikiwa sana na kupata miaka mizuri katika kandanda. Hatimaye, alikuwa mwanakandanda mwenye mabao nyingi sana katika ligi ya Ureno ya daraja la kwanza katika msimu wa 1993-1994. Utendaji wake katika mwaka huo ulimpa tuzo ya Mwanakandanda bora wa Afrika katika mwaka wa 1993, wa kwanza kabisa kutoka taifa lake.
Baada ya Shindano la Kombe la Dunia la 1994,Yekini aliajiriwa na klabu ya OLympiacos CFP lakini hakuelewana na wenzake katika timu.HIvyo basi, akakusanya virago vyake na kutoka timu hiyo. Tangu hapo, kazi yake ya uchezaji haikunawiri tena hata aliporudi Vitória de Setúbal. Alicheza katika timu za FC Zürich, Club Athlétique Bizertin na Al-Shabab (Saudi Arabia), kabla ya kurejea Africa Sports National. Katika mwaka wa 2003, Yekini, akiwa umri wa miaka 39, alirudi katika Ligi ya Mabingwa wa Nigeria akicheza katika klabu ya Julius Berger.
Katika mwaka wa 2005, akiwa umri wa miaka 41,Yekini alirudi kucheza kwa muda mfupi akiwa pamoja na mwenzake aliyekuwa katika timu ya taifa pamoja,Mobi Oparaku.Walicheza katika klabu ya Gateway FC.
Wasifu wa Kimataifa
Alifunga mabao 37 katika mechi 70 alizocheza akiwa timu ya taifa ya Nigeria.Hivi sasa ,bado yeye ndiye anayeshikilia rekodi ya mabao mengi katika timu ya taifa ya Nigeria. Alikuwa katika timu iliyohusika katika Shindano la Kombe la Dunia la 1994 na Shindano la Kombe la Dunia la 1998.Katika Shindano hilo la 1994, alifunga bao la kwanza la Nigeria kabisa katika Kombe la Dunia la FIFA katika ushindi wao wa 3-0 dhidi ya Bulgaria.
Aidha,Yekini alisaidia Nigeria kushinda Kombe la Mataifa ya Afrika la 1994. Alikuwa amecheza katika michezo ya Olimpiki ya 1988 jijini Seoul.Yekini alifunga mabao mengi katika Kombe la Mataifa ya Afrika kuliko mwanakandanda mwingine katika shindano hilo.
Marejeo

Viungo vya nje



Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Watu kutoka Kaduna
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Jamii:Wachezaji Mpira wa Shooting Stars F.C.
Jamii:Wachezaji Mpira wa Julius Berger F.C.
Jamii:Wachezaji Mpira wa Vitória Setúbal
Jamii:Wachezaji wa Olympique de Marseille
Jamii:Wachezaji Mpira wa Sporting de Gijón
Jamii:Wachezaji Mpira wa FC Zürich
Jamii:Wachezaji Mpira wa Kombe la Dunia la 1994
Jamii:Wachezaji Mpira wa Kombe la Dunia la 1998
Jackie Aygemang

Question: Je Beyonce alianza uigizaji mwaka upi?


Jackie Agyemang  (jina lake la ukoo ni Appiah, alizaliwa 5 Desemba 1983) ni mwigizaji kutoka Ghana. Amewahi kuchaguliwa mara mbili kwa tuzo la mwigazaji bora wa kike katika uhusika na mwigizaji chipukuzi bora katika tuzo la Afrika Kisasa Academy Awards la mwaka 2008. [1]
Maisha Yake ya Utotoni
Agyemang alizaliwa Kanada na ndiye kitinda mimba katika familia ya watoto watano. Maisha yake ya utotoni aliishi Kanada, na alihamia Ghana pamoja na wazazi wake mwaka 1993.[2] Yeye ni Ikijulikana Maiden yake yake kwa jina, Appiah.Anatambulika zaidi kwa jina lake la ukoo la Appiah. Agyemang aliolewa mwaka 2005 na ana mwana mmoja.
Uigizaji
Agyemang alianza kuonekama kweneye filamu nyingi wakati alipoalikwa na Edward Seddoh Junior mwandishi wa Things We dDo For Love  alipoigiza nafasi ya Enyonam Blagogee. Baadaye alishiriki kwenye mchezo wa kuigiza wa Tentacles, Games People Play  na vipindi vingi vya Televisheni.
Bado Agyemang anakumba kuwa alikuwa ma hofu mara ya kwanza alipotokea kwenye maigizo, "Ilikuwa ni filamu ya kampuni ya Venus Production iliyoitwa Divine Love na alipaswa kumuigiza muhusika Kate, muhusika mkuu. Sina imani kama niliigiza vizuri. Nilisitasita lakini watu wengi hawakugundua hilo." Licha ya woga wake kama kama muigizaji wa mara wa kwanza alifaulu katika kumfurahisha kila mtu.
Agyemang anasema kuwa sehemu aliyoigiza vizuri zaidi ni katika Mummy's Daughter  na kampuni ya Venus Films. Filamu inaeleza hadithi ya familia ya Bartels  ambapo aliigiza nafasi kamabinti wa m falme. "Ninapenda jinsi nilivyoigiza na nilifurahishwa na muhusika niliyeigiza ". Kwa sasa Agyemang anaona filamu za nyumbani kama zilizoboreka. Ombi lake ni kuwa wengine waone mafanikio ya baadaye.
Uso wa Agyemang unaonekana kwenye mabango mengi na matangazo ya kibiashara kwenye runinga za Ghana ikiwa ni pamoja na tangazo la GSMF tangazo kuhusu kujikinga na VVU/UKIMWI, alishinda sura ya U.B kwenye tangazo ambalo  ambalo aliwafanyia kwenye matangazo ya runinga na kwa sasa ndiye sura ya kampuni ya mtangazo ya kibiashara na mabango ya IPMC. "GSMF" ndilo lilikuwa tangazo lake la kibiashara kwenye runinga.
Filamu
Divine Love
Deadly Assignment
Golden Stool
Mummy's Daughter
Beyonce - The President daughter
Tears of womanhood
Love Doctor
Fake Feelings
Princess Tyra
Run Baby Run
Passion of the soul
Pretty queen
Total Love
Mortal desire
I Hate Women
The Perfect Picture
Her Excellence
Spirit of a dancer
The princes's bride
the king is mine
The heart of men
Marejeo

Viungo-wavuti
 on IMDb

Jamii:Waigazji wa Ghana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1983
Metorolojia

Question: Mwanga wa jua unapimwa kwa kifaa gani?


Metorolojia (Kigir. μετεωρολογία meteorologia kuwa kiing. meteorology) ni sayansi inayoshughulika habari za angahewa, tabianchi na halihewa na hasa fizikia pamoja na kemia husika. 
Tabia za angahewa
Tabia za kimsingi za hali ye hewa ni mwendo wa upepo, halijoto, umawingu, unyevu, kanieneo, kiwango cha mnururisho wa jua, uvukizaji na nyingine. Tangu karne nyingi wataalamu wamejitahidi kupima tabia mbalimbali za halihewa na angahewa kama msaaa wa kuzielewa vizuri zaidi na kujenga msingi kwa utabiri wake.
Vifaa vya metorolojia
Metorolojia imeanza kutokea kadri wataalamu walianza kuchukua vipimo halisi vya tabia za angahewa na kuvilinganisha. Mweleko huu ulileta kubuniwa kwa vifaa vya upimaji maalumu.
vyombo vya kupima kiasi cha usimbishaji hasa mvua vilivyosanifishwa na serikali vinajulikana kutoka Korea mnamo 1441; vilisambazwa kama msaada wa kukadiria kodi za wakulima. Hadi leo kiasi cha mvua kinachonyesha kwa mwezi au mwaka ni kipimo muhimu kwa kupanga shughuli za kilimo.
vyombo vya kupima kasi na mwelekeo wa upepo kwa mahali fulani vinajulikana tangu anemomita iliyobuniwa Italia mnamo 1450. Habari hizi ni za kimsingi kwa kuelewa uhusiano kati ya hali ya hewa katima maeneo majirani; ni pia muhimu kwa kupanga kilimo kwa sababu zinatawala sehemu ya uvukizaji na ni habari za lazima kwa mpangilio wa usafiri kwa eropleni na pia meli.
Vipimajoto vilivyofanana na vile vya kisasa vilipatikana tangu karne ya 17 na 1724 Daniel Gabriel Fahrenheit alianzsha skeli ya kwanza iliyoruhusu kulinganishwa kwa vipimo vya joto.
Higromita ni kifaa cha kupima kiwango cha unyevu katika hewa na chombo hiki kilibuniwa 1783 na Mfaransa Horace-Bénédict de Saussure.
1960 satelaiti ya kwanza kwa upimaji ya angahewa TIROS-1 ilirushwa angani.
*
Ngisi

Question: Minyiri ni nini?


Ngisi ni wanyama wa bahari wenye minyiri kumi. Minane baina ya hiyo huitwa mikono na miwili mingine ni minyiri kweli. Kwa urefu wote wa chini ya mikono kuna vikombe vya kumung'unyia vilivyo na vikulabu mara nyingi. Minyiri inabeba vikombe kama hivi juu ya bako mwishoni.
Minyiri hutumika kwa kukamata wanyama wadogo na mikono hutumika kwa kushika mawindo wakati mnyama akiyakula. Ngisi wana domo linalofanana na lile la kasuku ili kupapua nyama kutoka mawindo.
Ngisi huogelea kwa kuondoa maji kwa nguvu kupitia mrija (siphon) wao. Wanaweza kubadilisha rangi yao na kufanana na kinyume ili kujificha kwa mawindo na maadui. Wakivumbuliwa na adui huruka wakitoa ghubari la kiwi (maada kama wino) ili kumkanganya.
Ukubwa wa takriban spishi zote ni chini ya sm 60 lakini ngisi mkubwa inaweza kufika m 13 na ngisi dubwana inafika hata m 14. Ngisi dubwana mkubwa kuliko wote waliokamatwa alivuliwa mwaka 2007 karibu na Antakitiki. Uzito wake ulikuwa kg 495 na urefu wake m 10.
Kama chakula
Ngisi huliwa sana na watu duniani kote. Chakula hiki huitwa kalamari.
Picha

Mnyiri
Mikono na domo
Ngisi mkubwa katika Makumbusho ya Taifa ya Hispania
Ngisi dubwana katika Makumbusho Te Papa, Wellington, Nyuzilandi


Jamii:Ngisi
Tanakali

Question: Je,nani alizindua tanakali za sauti katika kiswahili?


Tanakali au tanakalisauti au mwigo sauti (kwa Kiingereza "onomatopeia", kutoka Kigiriki ὀνοματοποιία; ambapo ὄνομα maana yake ni "jina" na ποιέω ni "nafanya") ni tamathali ya usemi ambayo hutumika kuigiza sauti au mlio wa kitu katika mazungumzo au maandishi na hivyo kufanya simulizi liwe hai zaidi.
Tanakali inasaidia kuinua sentensi hadi hadhi ya sanaa.

Jamii:Fasihi
Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro

Question: Uwanja wa ndege mkubwa zaidi duniani ni upi?


Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro (Kilimanjaro International Airport - KIA) unahudumia eneo la mlima Kilimanjaro pamoja na miji ya Moshi na Arusha katika Tanzania ya kaskazini. .
Ni uwanja mdogo unaofikiwa zaidi na ndege za nchini Tanzania. Makampuni ya kimataifa yanayohudumia KIA ni hasa KLM kutoka Amsterdam, Ethiopian Airlines kutoka Addis Ababa, Kenya Airways, Airkenya Express, Qatar Airways, Condor Flugdienst, RwandAir na Turkish Airlines.  
Mwaka 2004 abiria 294.750 walitumia uwanja huu. Hivyo ulikuwa uwanja wa ndege wa pili katika Tanzania baada ya uwanja wa Dar es Salaam. 
Makampuni ya ndege na vifiko
Airkenya Express (Nairobi)
Air Uganda (Entebbe)
Condor Flugdienst (Frankfurt, Mombasa)
Emirates (Dubai)
Ethiopian Airlines (Addis Ababa, Dar es Salaam, Mombasa, Zanzibar)
Fastjet (Dar es Salaam)
Fly-Sax (Nairobi)
Kenya Airways (Nairobi)
KLM Royal Dutch Airlines (Amsterdam, Dar es Salaam, Kigali)
Precision Air (Dar es Salaam, Mwanza, Nairobi, Zanzibar)
Qatar Airways (Dar es Salaam, Doha)
Regional Air Services (Tanzania) (Arusha)
RwandAir (Dar es Salaam, Kigali)
Safarilink (Nairobi)
Turkish Airlines (Istanbul, Mombasa)
Viungo vya Nje



K
Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro
All

Question: Je,Errol Barnett alisomea uana habari katika chuo gani?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Somalia

Question: Mji mkuu wa Somalia una ukubwa gani?



Somalia, (kwa Kisomali: Soomaaliya; kwa Kiarabu: الصومال, As-Suumaal), ambayo inajulikana rasmi kama Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia, ni nchi kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki katika Pembe ya Afrika. 
Kijiografia, imezungukwa upande wa kaskazini-mashariki na Ethiopia na Jibuti, na upande wa magharibi ya kati na Kenya; Ghuba ya Aden nayo iko mashariki. 
Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).
Jiografia

Historia


Nchi iliunganika mwaka 1960, kutokana na makoloni mawiliː la Waitalia (kusini) na la Waingereza (kaskazini).
Baada ya mwaka 1991 nchi ya Somalia ilibaki haina serikali wala umoja wa taifa, iligawiwa na wakereketwa na wanamgambo wa ukoo na eneo, hasa Somaliland, Puntland na Galmudug upande wa kaskazini.
Katika miaka 2008-2013 ilihesabika kama nchi filisika. Kwa sasa ni nchi dhaifu lakini inaanza kujengwa upya kama shirikisho.
Watu
Tazama pia: Orodha ya lugha za Somalia

Wakazi asili wa Somalia ni Wasomali (85%) wa makabila yafuatayo:
Isaaq
Hawiye
Dir
Darod
Digil & Mifle
Wengine (15%) ni:
Wabantu
Waarabu n.k.

Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Upande wa dini, 99.8% ni Waislamu, hasa Wasuni.









Utawala
Maeneo (umoja: gobolka, wingi: gobollada) ya Somalia, ambayo imegawiwa tena kwa wilaya, ni:

Awdal
Bakool
Banaadir
Bari
Bandari
Galguduud
Gedo
Hiiraan
Jubbada Dhexe

Jubbada Hoose
Mudug
Nugaal
Sanaag
Shabeellaha Dhexe
Shabeellaha Hoose
Sool
Togdheer
Woqooyi Galbeed


Mawasiliano
Mawasiliano ya Jamhuri ya Somalia ilikaribia kuangamia kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe, lakini kwa sasa kampuni za binafsi za mawasiliano ya mitambo, zimetwaa karibu miji yote Somalia, na hata kutoa huduma njema kuliko nchi zilizo jirani. 
Somalia ni nchi mojawapo Afrika ambayo ina mawasiliano ya bei rahisi zaidi, pengine kwa kuwa Somalia haikuwa na serikali iliyotoza ushuru; ()
Kampuni zinazohudumia watu wa Somalia ni kama:
SOMTEL
Galkom
Global Internet Company
Hormuud
Telcom
Nationlink
Netco
STG
Dahabshiil
Tazama pia
Utamaduni wa Somalia
Uislamu nchini Somalia
Waandishi wa Somalia
Muziki wa Somalia
Uchumi wa Somalia
Vita vya Mogadishu
Mawasiliano nchini Somalia
Orodha ya kampuni za Somalia
Jeshi la Somalia
Usafiri nchini Somalia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo







Mauri, Arnaldo, Somalia, in G, Dell'Amore (ed.), "Banking Systems of Africa", Cariplo-Finafrica, Milan, 1971, pp. nbsp;209–217.


Shay, Shaul. Somalia in Transition Since 2006. Piscataway, NJ: Transaction Publishers, 2014.



Viungo vya nje

Wikimedia Atlas of Somalia


 at Curlie
 from the BBC News
Habari, mitandao inayojadili kuhusu Somalia.
 Habari


Habari za kawaida



 includes Background Notes, Country Study and major reports

Watambuzi





Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi za Kiarabu
Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Question: Je,mto mkubwa gani zaidi bara Afrika ni?



Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza Canis Maior) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa. 
Mahali pake
Mbwa Mkubwa iko karibu na kundinyota ya Jabari (en:Orion) kwa upande wa kusini ya ikweta ya anga. Sehemu yake ya mashariki inafika kwenye Njia Nyeupe. Kundinyota jirani zake ni Akarabu (Lepus au sungura),  Munukero (kundinyota) (Monocerus), Shetri (Puppis)  na Njiwa (kundinyota) (Columba). 
Jina
Mbwa Mkubwa ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.[2]
Jina "Mbwa Mkubwa" linatokana na mitholojia ya Ugiriki ya Kale  iliyoona hapa mbwa anayewinda pamoja na Jabari (Orion) na kumfuata Akarabu (sungura). Baadaye mbwa wa pili alibuniwa na Waroma. [3] na hapo kundinyota hizi mbili ziliitwa Mbwa Mkubwa na Mdogo. Majina haya yalitafsiriwa baadaye moja kwa moja kwa Kilatini kuwa Canis Maior na Minor na baadaye kwa Kiarabu kuwa الكلب الأكبر Al-Kalb al-akbar (Mkubwa) na al-asgar (Mdogo).   
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.  Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [4] kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.[5]

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Sirius. Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na  mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru  8.6 (parseki 2.64)




















































































Jina la
(Bayer)Namba ya
FlamsteedJina 
(Ukia)Mwangaza
 unaoonekanaUmbali 
(miaka ya nuru)Aina ya spektraα9Shira (Sirius)−1,5m8,7A1 Vε21Adhara1,50m431B2 IIIδ25Wezen1,83m1600F8 Iaβ2Mirzam1,98m715B1 IIη31Aludra2,45m3200B5 Iaζ1Furud3,02m330ο2243,02m2500B3 Iaσ223,49m1500K8 Ibο1163,89m2000K3 Iaν273,95m80K1 IIIω284,01m500B3 IV
Tanbihi

Marejeo
Marejeo
Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff ()
Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
Simu za mikononi

Question: Nani alizindua simu ya rununu?



Simu ya mkononi (lakabu simu ya kiganjani, simu bila waya, simumnara, simu-selula, rununu, rukono[1]) ni simu ndogo inayobebeka.
Simu ya mkononi inaweza kutumika kwa mawasiliano ya mbali bila waya. Inafanya kazi kwa kuwasiliana na kituo cha mawasiliano kwa njia ya mnara (vilevile huita "mnarani") ambayo inaunganisha na mtandao mkuu wa simu. Ikiwa inatembea, kama simu inakuwa mbali sana na mnara iliyoungana nao awali, ule mnara unatuma ujumbe kwa mnara mwingine wa karibu kupokea mawasiliano. Utaratibu huu unasaidia simu isikatike, hivyo basi mawasiliano yanaendelea kwa kuunganishwa huko. Kupasiana huko kwa minara (lugha ya kitaalamu "hand-off"), kunatokea kiasi kwamba hata mtumiaji hawezi kujua  kitu kama hicho kimetokea.
Teknolojia hii wakati ilipoanza ilikuwa ghali mno. Lakini kadiri inavyozidi kujulikana kutumika, ndivyo inavyozidi kuwa na gharama za chini, kiasi kwamba siku hizi karibu kila mtu anaweza kumudu gharama za matumizi ya simu ya mkononi.  
Muundo mpya wa simu za mkononi unaitwa "SimuJanja" au "simu mtelezo". Muundo huu umekuwa maarufu ndani ya muda mfupi. Sehemu kubwa ya simu zilizotengenezwa kuanzia mwaka wa 2010 ni "simujanja". Zinaweza kutumika kama kompyuta na vilevile kupiga simu.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Simu
Jamii:Teknolojia