Oasisi

Question: Oasisi ni nini?


Kupata English band, tazama Oasis (bendi).  Kwa matumizi mengine, tazama Oasis (maana)




Katika jiografia, Oasisi  au cienega (kusini magharibi mwa Marekani) ni eneo la mimea lililotengwa katika jangwa, kwa kawaida likizunguka chemchemi au kitovu kingine cha maji. Oasisi pia hutoa makazi kwa wanyama na hata binadamu kama eneo ni kubwa vya kutosha.
Maeneo yenye oasisi yamekuwa muhimu kwa biashara na njia za usafiri katika maeneo ya jangwa. Misafara hulazimika kupitia karibu na oasisi ili kujiongezea hazina zao za maji na chakula. Hivyo, kudhibiti kisiasa au kijeshi Oasisi mara nyingi kuna maanisha kudhibiti biashara ya misafara fulani. Kwa mfano, oasisi ya Awjila, Ghadames na Kufra iliyoko katika Libya ya leo, kwa nyakati mbalimbali zimekuwa muhimu kwa biashara za Kaskazini-Kusini na Mashariki-Magharibi katika biashara ya Sahara. Neno Oasisi  lilikuja kuingia katika Kiingereza kutoka neno la Kigiriki ὄασις Oasis , lililotoholewa moja kwa moja kutoka neno la Misri wḥ3t  au Demotic wḥỉ . Haikutoholewa kutoka kwa Coptic ouaḥe (* / waħe /), kama inavyopendekezwa wakati mwingine; neno la Kigiriki limedhibitishwa karne kadhaa kabla ya Coptic kuwepo kama lugha iliyoandikika.




Oasisi hutokana mito iliyo chini ya ardhi au aquifer kama vile artesian aquifer, ambapo maji yanaweza kufikia juu kwa shinikizo la kimaumbile au kwa watu kuchimba visima. Gharika fupi za mara kwa mara hutoa maji chini ya ardhi na kuendeleza oasisi, kama vile Tuat. Miamba na mawe iliyo chini ya ardhi na isiyopenyeza maji inaweza kuyateka maji na kuyahifadhi katika mifuko; au katika sehemu ndefu chini ya ardhi zenye maeneo hafifu au mitaro ya volkeno maji yanaweza kukusanyika na kububujika juu ya ardhi. Matukio yoyote ya maji hutumiwa na ndege wakihama na pia kupitisha mbegu pamoja na mavi yao ambazo hukua kandokando ya maji haya na kutengeneza Oasisi.
Kupanda mimea

Watu wanaoishi katika Oasisi hawana budi kusimamia matumizi ya ardhi na maji kwa makini; mashamba lazima yanyunyiziwe maji ili kukuza mimea kama vile tende, tini, mizaituni na apricoti. Mmea muhimu zaidi katika Oasisi ni mitende ambao hutengeneza safu ya juu. Mitende hii hutoa kivuli kwa miti midogo kama vile ya Peach, ambayo huwa katika safu ya katikati. Kwa kupanda mimea katika tabaka mbalimbali, wakulima hutumia ardhi na maji bora zaidi. Mboga nyingi pia hukuzwa na baadhi ya nafaka, kama vile ngano, shayiri na mtama hukuzwa katika maeneo yenye unyevu zaidi.
[1]
Oasisi maarufu
Afrika
Bonde la Mto Nile na delta, Misri, lidaiwa kuwa Oasisi kubwa zaidi ulimwenguni kote katika toleo la 2007 la Guinness Book of World Records likiwa eneo lenye kilomita mraba 22,000.
Oasisi ya Bahariya, Misri
Oasisi ya Farafra, Misri
Gaberoun, Libya
Oasisi ya Kufra, Libya
Bonde la M'Zab, Algeria
Ouargla, Algeria
Oasisi ya Siwa, Misri
Tafilalt, Moroko
Timimoun, Algeria
Tozeur, Tunisia
Tuat, Algeria
Zerzura Oasisi ya kihadithi Misri au Libya
Amerika

Fish Springs National Wildlife Refuge, Marekani
Huacachina, Peru
La Cienega, New Mexico, paraje katika El Camino Real de Tierra Adentro
Bonde la Las Vegas Valley, Marekani, lililokuwa Oasisi limekuwa jangwa la Mojave na katika miaka iliyopita limekua na kuwa eneo lenye zaidi ya watu milioni 1.8, eneo almaarufu kwa Las Vegas Strip.
Mulege, Baja California Sur, Meksiko
San Ignacio, Baja California Sur, Meksiko
San Pedro de Atacama, Chile
Twentynine Palms, California, Marekani
Mtamu Springs Area, Nevada, Marekani
Asia

Al Ahsa, kubwa zaidi barani Asia, Saudi Arabia.
Al-Qatif, Saudi Arabia, Oasisi kubwa kwenye pwani ya Ghuba ya Kiajemi.
Azraq, Jordan
Ein Gedi, Israeli
Loulan, Uchina
Marin, Uchina
Niya, Uchina
Tabas, Iran
Turpan, Uchina
Yarkand, Uchina
Australasia
Palm Valley, Australia ya Kati
Ulaya
Herðubreið arlindir, eneo kama Oasisi katika maeneo ya juu ya Iceland
Tazama Pia
Oasification
Qanat
Guelta
Makala ya Waandishi
(in French) Marejeo: Jardins au Desert (Vincent Battesti)
| Battesti (Vincent), Jardins au desert, Evolution des pratiques et savoirs oasiens, Jérid tunisien,  Paris, Editions IRD, coll. À travers champs, 2005, 440 p. ISBN 2-7099-1564-2 
Marejeo

Viungo vya nje
 Media related to Main Page at Wikimedia Commons
 The dictionary definition of main page at Wiktionary

Jamii:Nchi fluvi