khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Kampuni ya Magazeti ya Community

Question: Je, shule ya kwanza kabisa ilianzishwa nchi gani?


Kampuni ya Magazeti ya Community(Community Newspaper Company - CNC), ni kampuni ndogo shirika ya GateHouse Media ambayo huchapisha magazeti katika eneo la mashariki ya Massachusetts. Ilianzishwa katika mwaka wa 1991 kama kampuni ya kuendesha kampuni kadhaa za uchapishaji na ikanunuliwa na Fidelity Investments katika mwaka wa 2001. Fidelity iliiuza kampuni hii kwa Boston Herald katika mwaka wa 2006.Kampuni hii ambayo ni mnyororo mkubwa wa kampuni kadhaa na inajulikana kama Wachapishaji Wakubwa kabisa wa magazeti ya kila wiki katika eneo la New England ilinunuliwa na GateHouse Media na ikawa sehemu kubwa kabisa ya GateHouse Media.
Mali
Jarida maarufu kabisa la CNC ni The MetroWest Daily News ambalo lina makao yake Framingham, Massachusetts. Magazeti matatu mengine ya Daiily News katika maeneo ya Boston ,pia, yanamilikiwa na CNC.
Tangu katikati mwa mwaka wa 2006, CNC na kampuni mbili shindani zilinunuliwa na GateHouse Media. Magazeti ya kila siku ya CNC na ya kila wiki yamekuwa yakifanya kazi pamoja na gazeti la The Enterprise katika Brockton na The Patriot Ledger katika Quincy. Hivi majuzi, gazeti liliunda uhusiano mwema na gazeti la The Herald News ya Fall River na Taunton Daily Gazette ambayo ni majarida yaliyonunuliwa na kampuni ya GateHouse. Magazeti haya manne yaliendelea kufanya kazi katika usimamizi wao wa wa zamani lakini hawahesabiwi kama sehemu ya Kampuni ya Magazeti ya Community(CNC).
Magazeti
CNC inachapisha zaidi ya magazeti 100: ya kila wiki, ya kila nusu wiki na ya kila mwezi. Kila chapisho linaorodheshwa katika moja ya vitengo vitano, ambavyo kila kimoja kina Mhariri wake Mkuu. Vitengo vinahusisha maeneo ya kijiografia mashariki mwa Massachusetts na vina majina yao kulingana na eneo lao katika Boston.
Kitengo cha Magharibi kinaendesha magazeti yote manne ya kila siku, yakiongezwa kwa magazeti ya kila wiki yanayochapishwa na CNC; kitengo cha Kusini kinahusisha magazeti kadhaa ya kila wiki yanayoshindana na magazeti mengine manne ya kila siku ya GateHouse Massaachusetts.
Viungo vya nje


Jamii:Magazeti yanayochapishwa Massachusetts
Jamii:Kampuni ya Magazeti ya Community
Jamii:Kampuni za Massachusetts
Jamii:Kata la Norfolk, Massachusetts
Jinekomastia

Question: Je,saratani ya titi ina tiba?


Jinekomastia (en:gynecomastia kutoka Kigiriki γυνή, ginē = mwanamke na μαστός mastos = titi) ni tatizo la kiafya ambalo hukumba wanaume na kuwafanya waote matiti makubwa kuliko kawaida ya jinsia yao. Tatizo hili hutokea iwapo kuna shida ya mfumo wa vichocheo unaojulikana kwa Kiingereza kama estrogen-testosterone balance.   
Uwiano wa tesistosteroni na estrogeni
Kwa mwanaume, homoni ya tesistosteroni inafaa kuwa kwa kiwango cha juu kuliko homoni ya estrojeni. Jinekomastia hutokea sanasana kwa watoto wachanga, wavulana wanapobalehe na pia kwa wazee wenye umri mkubwa. 
Watoto wachanga huwa na matiti makubwa wawe wasichana au wavulana. Hili husababishwa na mvuko wa homoni ya estrojeni kutoka kwa mama mzazi hadi kwa mtoto alipo tumboni mwa mamaye. Hata hivyo, tatizo hili huisha baada ya wiki kadhaa anapozaliwa mtoto.  
Wazee wanapovuka umri wa miaka arobaini kwenda juu hupawa na jinekomastia kwa sababu kiwango chao cha tesistosteroni kimepungua na kubatilishwa kuwa estrojeni.[1] Mzee anapokuwa na shida kama hiyo hushauriwa aone daktari ili apewe mawaidha kuhusu steroidi anaboliki anazoweza kutumia ili kuongeza .   
Walioko katika hatari ya jinekomastia
Wanywaji pombe
Wanene kupindukia (obesity)
Wagonjwa wa figo au ini
Wenye ndugu walio na tatizo hili katika familia. [2]
Tiba
Wanywaji wa pombe huombwa kuacha tabia hiyo maana inawafanya wawe na tishu nyingi za mafuta mwilini. Pombe huwezesha mwili kuhifadhi mafuta kwa wingi. 
Walio na unene wa kupindukia hushauriwa wafanye mazoezi kwa wingi na pia wale lishe bora isiyo na mafuta mengi. Mazoezi haswa ya kifua husaidia katika kuyeyusha ule ufuta ulioko kwa kifua. 
Kwa wazee, tiba njema ni kuongezea homoni ya tesistosteroni mwilini kwa kutumia steroidi anaboliki. 
Uchunguzi wa jinekomastia
Jinekomastia yaweza kupimwa kwa njia zifuatazo:
1. Eksirei ya matiti. Hii hufanywa kuchunguza tishu za kawaida za matiti na kuzichanganua na zile zisizo za kawaida kama cysts, saratani na calcifications kwenye matiti.
2. Kipimo cha damu. Hicho hufanywa kuangalia wingi wa damu, chembechembe zilizoko na uwepo wa maambukizi ya bakteria.
3. Kipimo cha damu kuangalia wingi wa homoni ya tesistosteroni. Hicho hufanywa haswa asubuhi. Kiwango sawa cha homoni ya tesistosteroni huwa 300 hadi 1000 ng/dl. Hupungua kwa alama 13 wakati wa mchana. [3]
Marejeo

Viungo vya nje


Jamii:Jinsia
Jamii:Magonjwa
Jamii:Homoni
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Je Tanzania ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Fid Q

Question: Je,msanii Sean Paul alianza mziki mwaka upi?


Farid Kubanda (amezaliwa tarehe 13 Agosti 1982, katika hospitali ya Bugando iliyopo jijini Mwanza) ni msanii wa hip hop na Bongo Flava kutoka nchini Tanzania. 
Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Fid Q.
Historia

Shughuli za awali (kwa ufupi)
Fid Q alianza shughuli za muziki mnamo miaka ya 1990.  Fid Q alitoa kibao chake cha kwanza mwaka 2000 kiitwacho 'Huyu na Yule' ambacho hicho aliimba na msanii Mr Paul. Kibao hiki kilimpa heshima kubwa, kibao hicho kilirekodiwa katika studio za MJ records chini ya usimamizi wake Master Jay mwenyewe.
Kibao chake cha pili kutoka kiliitwa 'Binti Malkia' ambacho alimshirikisha Noorelly. Ilivyofika mnamo mwaka wa 2004 Fid Q alivunja ukimya wake kwa kibao chake mahili kilichokwenda kwa jina la "Fid Q.com", na kibao hicho alikifanya katika studi ya Baucha Records  baada ya kuhama kwa MJ.
Kibao hicho kiliirudisha ile hiphop ya Tanzania katika ramani yake halisi na inasemekana hivyo kwasababu kipindi hicho ni kile ambacho wasaanii wengi wa muziki wa kufokafoka walikuwa wamejiingiza katika masuala ya uimbaji kwasababu kulikuwa na uvumi wa kwamba hip hop haikubaliki kwa watu wa Tanzania.
Fid anatajwa kuwa Ni miongoni mwa wasanii walioleta heshima ya hip hop Tanzania na Afrika mashariki na kibao chake kinachojulikana kama Mwanzamwanza kilifanya vizuri ambapo ndani yake kuna uandishi wa kipekee ambao umeenda tofaut na ule uliokuwa umezoeleka(masimulizi/mipasho)
Mara kadhaa amekuwa akitajwa kama mwanahip hop bora wa muda wote Tanzania na Afrika mashariki (na Felix Nyaumbu).
Ilipofika 26 Januari ya mwaka 2008, Fid Q alipakua kibao kiitwacho "Ni Hayo Tu" alichomshirikisha Prof. J na Langa. Kibao hicho kilibahatika kujinyakulia Tuzo ya Kili kikiwa kama kibao bora cha muziki wa hip hop kwa mwaka wa 2007-2008.
Fid Q ana albamu mbili kwenye soko la muziki. Albamu ya kwanza inaitwa inayoitwa "Vina Mwanzo Kati na Mwisho".[1] Mwishoni mwa mwaka 2009 alitoa albamu ya pili "PROPAGANDA", ambayo imepokelewa vizuri sana Tanzania na nchi nyingine za Afrika Mashariki. Mashabiki wa Hip Hop wanaichukulia PROPAGANDA kama ni albamu bora kabisa, yaani 'classic'.  Hivi karibuni anategemea kutoa albamu yake ya tatu itakayokwenda kwa jina la "KitaaOLOJIA".
Marejeo

Viungo vya nje



Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Hip Hop ya Bongo
Jamii:Watu walio hai
Pasifiki

Question: Bahari kuu duniani ni gani?


Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.
Pasifiki iko kati ya Bara la Amerika upande wa mashariki na Bara la Asia / Australia upande wa magharibi. 



Eneo lake ni kilometa za mraba milioni 179.7 ambayo si bahari kubwa tu bali pia ni eneo kubwa kuliko nchi kavu yote duniani: ni karibu nusu ya uso wa dunia.
Kuna visiwa zaidi ya 25,000 katika Pasifiki; vingi ni vidogo sana. Visiwa hivyo huhesabiwa mara nyingi pamoja na Australia kama "Australia na Pasifiki".
Pasifiki ina kina cha wastani wa mita 4,028; kina kirefu katika mfereji wa Mariana kinafikia mita 11,034.

Bahari za pembeni ziko hasa upande wa Asia / Australia. Kati ya hizo ni: Bahari ya Celebes, Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China.
Jina la Pasifiki (kwa Kilatini: yenye amani, yaani kimya) limetokana na Wazungu wa kwanza waliovuka bahari hii mwaka 1520 BK kutoka Amerika ya Kusini hadi Ufilipino wakaikuta kuwa ni bahari tulivu. ù
Lakini Pasifiki inaweza kuwa na dhoruba kali sana. Ni eneo lenye matetemeko ya ardhi mengi yanayosababisha mawimbi haribifu ya tsunami ambayo yalimaliza miji na vijiji ufukoni.

Jamii:Bahari
Jamii:Pasifiki
Kaunti ya Samburu

Question: Je,nani alikuwa seneta wa kwanza wa kaunti ya Samburu?


Kaunti ya Samburu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Maralal.
Jiografia
Kaunti ya Samburu ina eneo la 20,182.5km2 (7,792.5sqmi). Imepakana na Marsabit, Turkana (kaskazini), Isiolo (mashariki), Laikipia (kusini) na Baringo (mashariki). 
Ina hali ya tabianchi kavu na nusu kavu.
Msitu Loroki, Hifadhi ya Taifa ya Samburu, Hifadhi ya Taifa ya Bisanadi na Hifadhi ya Taifa ya Buffalo springs hupatikana Samburu. Kaunti hiyo pia ina Mlima Ng'iro, Milima Ndoro na Ol Doinyo Lenkiyo[1].
Utawala
Kaunti ya samburu ina maeneo bunge yafuatayo:

Tazama pia
Orodha ya mito ya kaunti ya Samburu
Marejeo



Jamii:Kaunti ya Samburu
Jamii:Kaunti za Kenya
Kusini kwa Sahara

Question: Jangwa la Sahara lina ukubwa gani?


Kusini kwa Sahara (mara nyingi Kusini mwa Sahara) ni eneo lote la bara la Afrika ambalo liko upande wa kusini wa Jangwa la Sahara. 
Kulingana na Umoja wa Mataifa, eneo hili linajumuisha nchi zote za Afrika ambazo ziko kusini kwa Sahara. Eneo hili linatofautiana na Afrika Kaskazini, ambao maeneo yake ni sehemu ya Umoja wa Kiarabu. 
Somalia, Djibouti, Comoros na Mauritania kijiografia ziko katika Afrika Kusini mwa Sahara, lakini pia zinahesabiwa kuwa sehemu ya dunia ya Kiarabu.
Sahel ni eneo mpito kati ya Sahara na tropiki ya Sudan na kusini zaidi, kwenye misitu ya tropiki-savana.

Jamii:Jiografia ya Afrika
Kirsten Prout

Question: Je,Kirsten Prout ana dada?


Kirsten Prout (amezaliwa Septemba 28, 1990) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Kanada ambaye kazaliwa mjini Vancouver, British Columbia. Alipata kucheza katika mfululizo wa TV ya ABC Family, Kyle XY alicheza kama Amanda Bloom. Vilevile anajulikana kwa kucheza kama Charlotte "Char" Chamberlin kwenye igizo la vijana la ABC Family,  The Lying Game na Abby kwenye Elektra.
Maisha ya wali
Baada ya kumaliza elimu ya juu, Prout alijiunga na Chuo Kikuu cha McGill kwa mwaka mmoja, ambapo alijikita zaidi katika masuala ya fasihi katika Kiingereza.[1] Kiangazi kilichofuata alijiandikisha katika miradi mipya miwili, na hatimaye kuacha kusoma chuo kikuu.[1] Prout ana mdogo wake wa kike anaitwa Jennifer.[2]
Filmografia

Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mlima wa Himalaya uko na urefu wa kiasi gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Cote d'Ivoire

Question: Je,idadi ya watu nchini Côte d'Ivoire ni ngapi?



Côte d'Ivoire (tamka: kot divwar; kwa Kifaransa jina lina maana ya "Pwani ya pembe za ndovu") (kwa Kiswahili pia: Kodivaa; kwa Kiingereza Ivory Coast) ni nchi ya Afrika ya Magharibi.
Imepakana na Liberia na Guinea upande wa magharibi, Mali na Burkina Faso kaskazini, Ghana mashariki na Ghuba ya Guinea ya Atlantiki upande wa kusini.
Historia

Iliwahi kuwa kati ya nchi tajiri zaidi za Afrika lakini tangu mwaka 2002 uchumi na hali ya maisha kwa jumla vimeharibika kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe (2002-2011).

Watu
Wakazi walikadiriwa kuwa 23,919,000 mwaka 2014. Kabila kubwa ni lile la Waakan (42.1%). Asilimia 20 ni wahamiaji, hasa kutoka nchi jirani (Liberia, Burkina Faso na Guinea). Asilimia 4 wana asili tofauti, hasa Ufaransa, Lebanoni, Vietnam na Hispania.
Lugha zinazotumika kawaida ni 65, lakini lugha rasmi ni Kifaransa.
Upande wa dini, Uislamu una 38.6%, Ukristo (hasa Kanisa Katoliki) 32.8%, na dini asilia za Kiafrika 28%.
Tazama pia
Majimbo ya Cote d'Ivoire
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo

 Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)


























CS1 maint: extra text: authors list (link)
























Viungo vya nje


 at Curlie
Wikimedia Atlas of Côte d'Ivoire
Serikali
 (in French)
 Government information and links
Habari
 News headline links
 News forums links
Overviews


 data as of Novemba 1988
Biashara

Orodha
 directory category
 directory category
 directory category
 directory category
 directory category
Utalii

Mengineyo

(in French) 







Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
Elektroni

Question: Je, elektroni ni nini?


Elektroni ni chembe ndani ya atomi yenye chaji hasi. Iko nje ya kiini cha atomi na kukizunguka kwa njia yake katika ganda la atomi. Njia hizi zaitwa mizingo elektroni.
Masi ya elektroni ni ndogo sana imekadiriwa kuwa sehemu ya 1/1836 ya protoni. Jumla ya elektroni zote haifikii asilimia moja ya masi ya atomi yote mengine ni kiini. Idadi ya elektroni katika atomi hulingana idadi ya 
Elektroni hukaa ndani ya atomi lakini kuna pia elektroni zilizotoka kwenye atomi yao.
Mwendo wa elektroni kutoka atomi mmoja kwenda nyingine unasababisha umeme.
Tazama pia
protoni
neutroni

Jamii:Umeme
Jamii:atomi
Uislamu barani Afrika

Question: Nchi kubwa zaidi barani Afrika ni ipi?


Afrika ilikuwa bara la kwanza ambalo lipo nje ya Waarabu na kuanza kuenea Uislamu mapema katika karne ya 7. Karibia theluthi moja ya idadi ya Waislamu wote duniani wanaishi katika bara hili.
Waislamu walipita Djibouti na Eritrea kuomba hifadhi ya makazi katika Ethiopia ya leo wakati wa Kuhamia Uhabeshi.[1]
Waislamu walio wengi barani Afrika ni wa dhehebu la Sunni; utatanishi wa Uislamu barani Afrika umeonekana katika shule mbalimbali za fikira, mapokeo, na sauti kutoka katika nchi nyingi za Afrika. Uislamu wa Afrika sio tuli kabisa na umekuwa ukibadilika kulingana na jamii ulionea - hasa kutokana na uchumi na hali za siasa. 
Ilipata kukadiriwa mnamo mwaka wa 2002 ya kwamba taasisi za Kiislamu zimefikia asilimia 45 ya wakazi wote wa Afrika.[2]
Uislamu una uwepo mkubwa huko Afrika Kaskazini, Pembe la Afrika, Pwani ya Waswahili, na wengine wengi huko Afrika Magharibi, kukiwa na idadi ndogo lakini idadi kubwa ya wahamiaji ikitokea Afrika Kusini. 
Uenezi wa Uislamu


Soma zaidi
J. Spencer Trimingham, History of Islam in West Africa. Oxford University Press, 1962.
Nehemia Levtzion and Randall L. Pouwels (eds). The History of Islam in Africa. Ohio University Press, 2000.
David Robinson. Muslim Societies in African History. Cambridge University Press, 2004.
Bruce S. Hall, A History of Race in Muslim West Africa, 1600-1960. Cambridge University Press, 2011, ISBN	9781107002876.
Paul Schrijver, Bibliography on Islam in contemporary Sub-Saharan Africa. African Studies Centre, Leiden, 2006, ISBN 9789054480679 
Marejeo

Viungo vya nje


, from the BBC Worldservice.

Afrika
Jamii:Uislamu barani Afrika
Jamii:Dini barani Afrika
Jiografia ya Tanzania

Question: Je mvua hunyesha miezi gani nchini Kenya?

Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu  ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Nchi
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Eneo
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabianchi
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari. Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani. Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.
Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.
Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Watu
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo. 
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Marais
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Tazama pia
Maziwa ya Tanzania
Mito ya Tanzania
Orodha ya milima ya Tanzania
Mbuga za Taifa la Tanzania
Tabia ya nchi Tanzania

Jamii:Tanzania
Jamii:Jiografia ya Afrika
Farasi

Question: Mnyama mkubwa duniani katika porini ni yupi?


Farasi ni mnyama mkubwa katika ngeli ya mamalia. Wamefugwa na binadamu tangu maelfu ya miaka. Matumizi yao ni kubeba watu au mizigo au kufanya kazi ya kuvuta magari na plau. Wamefugwa pia kwa ajili ya nyama na maziwa yao.
Aina za farasi
Farasi afugwaye au Farasi-kaya ni nususpishi moja ya tatu za spishi Equus ferus. Nususpishi moja nyingine inabaki sasa na hii ni farasi pekee wa porini wa kweli inayobaki (Farasi wa Pzrewalski). Farasi wa Ulaya au Tarpani amekwisha sasa. Kuna farasi wengine porini mahali pengi duniani, lakini hawa ni farasi waliofugwa zamani na walitoroka kwenye pori. Familia ya Equidae ina spishi saba nyingine, kujumuisha punda na punda milia. 
Ufugaji umeleta aina nyingi za farasi; aina kubwa sana huwa na kilogramu 1,000 wakitumiwa kwa kazi nzitonzito za mashambani au msituni. 
Aina nyingi zatumiwa kwa usafiri kama farasi za kupanda. Aina za pekee zimefugwa kwa michezo, kwa mfano mashindano ya mbio au kuruka juu ya vizuizi.
Farasi wadogo wasiofikia urefu wa 1.48 m mbegani huitwa "poni"; asili yao ni mazingira baridi na ya mlimani penye uhaba wa chakula. Hao poni walifugwa kiasili kwa kazi za kubeba watu au mizigo na siku hizi wanafugwa mara nyingi kama farasi wa burudani kwa watoto hata nje ya maeneo yao ya asili. Maarufu ni kwa mfano poni wa Shetland. 
Historia
Asili ya farasi wote ni aina za farasi mwitu wa porini. Wataalamu huamini ya kwamba ufugaji ulianza wakati wa milenia ya tatu KK katika Asia. Utafiti wa genetiki unadokeza kuwa chanzo cha ufugaji wa farasi mwitu kilitokea mahali mbalimbali, si mahali pamoja tu. 
Mnamo mwaka 2000 KK matumizi ya farasi yameshasambaa kwenye sehemu kubwa ya mabara ya Asia na Ulaya. 
Makabila na mataifa waliotumia farasi walikuwa na faida katika shughuli za usafiri na vita. Baadaye iligunduliwa pia kwamba farasi anaweza kusaidia kwenye shughuli za kilimo kama kuvuta plau. 
Farasi waliwezesha watu kuvuka haraka maeneo makubwa ya savana za Asia. Makabila ya wahamiaji walitumia farasi. 
Wanyama hawa walibadilisha pia uso wa vita. Picha kwenye majengo ya Babeli, Mesopotamia na Misri ya Kale zinaonyesha jinsi gani magari yaliyovutwa na farasi yalivyobeba wanajeshi wawili au watatu. Magari haya yalihofiwa sana. Baadaye maendeleo ya teknolojia ya viti ya farasi yalisababisha kutokea kwa wanajeshi wa kupanda walioweza kushambulia kwa vikosi vikubwa.
Mahitaji ya vita yalisababisha pia ufugaji wa aina nzito sana za farasi walioweza kumbeba askari aliyevaa kinga ya feleji mwilini pamoja na silaha zake. 
Farasi walikuwa usafiri mkuu wa wanajeshi hadi karne ya 19. Kutokea kwa reli kuliwezesha usafiri wa haraka wa askari wengi katika nchi za Ulaya na Amerika ya Kaskazini. Hata hivyo katika maeneo mengi ya dunia ni farasi waliobeba watu na mizigo ya jeshi. 
Kilimo cha Ulaya kilitegemea hasa farasi tangu zama za kati na kugunduliwa kwa mbinu za kufunga plau kwenye mabega ya mnyama bila ya kukaza shingo lake. Kugunduliwa kwa teknolojia hii kulisababisha kupanda kwa mazao Ulaya na kuongezeka kwa watu.

Jamii:Farasi na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Je,mlima mrefu zaidi duniani ina kilomita ngapi?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Mariakani

Question: Kuna makabila mangapi mjini Mariakani?


Mariakani ni mji wa Kenya katika kaunti ya Kilifi, mpakani mwa kaunti ya Kwale.
Wakati wa sensa ya mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 89,321[1].

Historia
Enzi za ukoloni, maeneo ya kiutawala ambayo yanafanya Mariakani leo yaligawanywa kati ya Waduruma, Wagiriama, na Wakamba. Wakoloni Waingereza waliona ni busara zaidi ya kusimamia kubwa makundi ya kikabila tofauti. Upande wa Kilifi kulikuwa Chifu wa Wagiriama na Wakamba ili kuwezesha utunzaji wa maslahi ya makabila haya mawili. Wakati upande Kwale, haswa  kata ya Mwavumbo, kulikuwa na machifu wengine wawili wa kuwakilisha Waduruma na Wakamba. Chifu wa mwisho alikuwa marehemu Johnson Mwero Mwaiga kutoka Matumbi na aliyekuwa chifu mkuu Nzana wa Mumo kutoka Gwasheni. Kutoka miaka ya 1960 na hasa baada Kenya kujinyakulia uhuru. 
Leo mipaka kati ya Kaunti hizo mbili imebadilika kutoka wakati wa ukoloni lakini leo ni ya Reli ya kutoka mji Mazeras hadi Maji ya Chumvi kituo hicho. asili ya kituo ni kuweka katika karne ya 15 kipindi cha biashara ya umbali mrefu. Hii ni wapi zishikeni ngao kwa nguvu ya mishale na pinde achwa nyuma kwa wafanyabiashara wa bara kutoka Ukambani wakati inakaribia Mombasa kisiwa kama ishara ya amani, usultani wakati hakuwa na kuruhusu wafanyabiashara kuingia Mombasa pamoja na aina yoyote ya silaha. "Riaka" (Mariaka kwa wingi ni neno la kiduruma linalomaanisha ya podo; Mariakani hutafsiriwa kama sehemu ya zishikeni ngao kwa nguvu katika lugha Duruma neno Kigiriama kwa podo ni sawa na Kamba: Thyaka ingawa inaweza kuwa tofauti kidogo yameandikwa wito Kamba podo "Thyaka.. "(umoja) hivyo mji pia inaitwa" Mathyakani "wakati akizungumza katika Kigiriama au Kikamba Wengi wa shughuli za biashara yanayofanyika kwenye kutokana na kuhama Kaloleni upande wa usafiri wa upendeleo kwa Mombasa-Nairobi Highway badala ya reli na kituo. . Hata hivyo, mapema juhudi biashara na maendeleo yalifanyika kwa pamoja na wote upande wa mpaka hizi. ni pamoja na Shule ya Upili ya Mariakani, Shirika la maziwa la Kwale-Kilifi miaka ya 1960, Kichinjio miongoni mwa zingine.
Kaunti ya Kwale kwa kiasi kikubwa ni eneo la Mwavumbo mahali na mara nyingi halitiliwi maanani. Wakazi wake ki msingi ni wadurumma na wakamba wa pwani, wajukuu wa maskauti wapelelezi 'njia na wafanyabiashara wa umbali mrefu.
Mariakani iko na Halmashauri ya mji na idadi ya watu 67,984, kulingana na sensa ya 1999. Halmashauri ya mji ina kata tano: Kaliangombe, Kawala, Mariakani, Mugumo-wa-Patsa, Tsangatsini. Wote ni iko ndani ya Kaloleni Constituency. Mariakani ya Kati iko katika eneo la Mariakani Kaloleni mgawanyo wa Kilifi.
Tanbihi


Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kilifi
Kampuni ya Rockport

Question: Je, Kampuni ya Rockport ilianzishwa na nani?


Kampuni ya Rockport ni kampuni ya kutengeneza viatu iliyo na makao yake katika eneo la Massachusetts. Ilianzishwa huko Marlborough, Massachusetts katika mwaka wa 1971 na Saul na Bruce Katz, kampuni hii inaendelea kutengeneza viatu na huendesha maduka nchini Marekani na nchi 66 duniani kote. Kampuni hii ilinunuliwa na kampuni ya Reebok katika mwaka wa 1984. Hivi sasa,kampuni zote mbili zinamilikiwa na kampuni kubwa ya Ujerumani ya Adidas. Kampuni ya Rockport ,hivi sasa, ina makao yake mjini Canton, Massachusetts, katika makao makuu ya Reebok.
Historia
Rockport ilianzishwa katika mwaka wa 1971 na muungano wa baba na mwana (Saul na Bruce Katz) katika eneo la Marlborough, Massachusetts. Saul na Bruce waliamua kwamba kuwa kile kilichokosekana katika sekta ya viwanda vya viatu ni viatu vilivyohusisha kuwa na uzito mdogo,faraja na mitindo mzuri. Hizi ndizo sifa ambazo zingehusishwa na viatu vya Rockport katika mwongo uliofuata.
Katika mwaka wa 1984, kampuni hii ilinunuliwa na kampuni ya viatu ya Reebok. Huu ndio uliokuwa hatua dhahiri ya Reebok kuingia katika utengenezaji wa viatu visivyokuwa vya michezo. Rockport ilifaidika kwa hela zilizotokana na ununuzi huo na pia kutoka teknolojia ya kampuni ya Reebok iliyotumika katika kutengeneza viatu vya ofisi na vya matembezi. Hii ingesababisha matumizi, ya baadaye, ya soli za ndani za faraja za DMX katika viatu vingi vya Rockport.
Viatu
Rockport hutengeneza viatu mbalimbali kama viatu vya oxford,viatu vya mchezo wa golfu, viatu vya boat shoes, viatu vya matembezi na aina vingine mbalimbali. Hivi vinapatikana katika mitindo ya wanaume, wanawake na ,mara nyingine, ya watoto. Viatu maarufu kabisa kati ya hivi vyote ni vile vya ProWalker, viatu vilivyokuwa na soli ngumu sana.Aina hii ilikuwa mojawapo ya viatu vya kwanza vya Rockport.
Teknolojia zao
Rockport hutangaza kuwa wao ndio viongozi kiteknolojia katika utengenezaji wa viatu. Bidhaa zao za kiteknolojia ni DMX, WalkDry, XCS na soli ya Vibram.
DMX
Teknolojia ya DMX inahusisha kutia hewa ndani ya soli ya nje ya kiatu au ndani ya soli ya ndani. Hii inazuia madhara madogo kwa mguu unapochukua hatua.
WalkDry
Viatu vilivyotumia teknolojia ya WalkDry huwa na ngozi isiyopitisha maji na huruhusu kupita kwa hewa; ni kama teknolojia ya Gore Tex.
Soli ya Vibram
Soli ya Vibram zimebainika katika masoko yote ya viatu kuwa soli zilizodumu kabisa. Lengo lake huwa kuwa dhabiti lakini bado kuwa na faraja.
XCS
XCS inamaanisha Extreme Conditions System katika lugha ya  Kiingereza. Hii ni kumaanisha mfumo unaoweza kustahimili hali ngumu.Teknolojia ya XCS hutumika katika viatu vyote vya nje vya Rockport, na hupambana na shida za kukwaruzwa na kuingiwa na maji.
Viungo vya nje




Jamii:Kampuni za Massachusetts
Chui milia

Question: Je,paka anaweza ishi kwa muda upi?


Chui milia (pia: babara kutoka Kiarabu: babar; Kisayansi: Panthera tigris) ni  mnyama mkubwa mla nyama wa familia ya felidae katika ngeli ya mamalia kwa hiyo chui milia hufanana na paka mkubwa.
Chui milia wanaishi katika Asia katika pembetatu kati ya Uhindi, Siberia ya kusini na Indonesia. Mazingira wanayoendelea ni misitu. Siku hizi idadi ya chui milia imepungua sana kutokana na upotevu wa maeneo na kuvindwa. 
Chakula chao ni nyama inayopatikana kwa kuwinda wanyama. Kama wanyama wengi wanaofanana paka chui milia hupendelea kuvinda pekee yake. Kila mmoja ana eneo lake analoweka alama za kojo na kuitetea dhidi ya chui milia wengine.
Ukubwa wa wanyama hao hutofautiana kutokana na maeneo yao na nususpishi zao. Wale wa Sumatra ni wadogo wakiwa na urefu wa mwili (pamoja na kichwa bila mkia) sentimita 140 pekee na uzito wa 120 kg. Mkubwa ni chui milia wa Siberia mwenye urefu unaopita mita 2 na uzito wa kilogramu 150 (jike) hadi 250 (dume). Aina ya Siberia ni kubwa kushinda simba Mwafrika.
Jike anazaa wadogo 2-3 na kuwatunza kwa miaka 2 - 3. Baadaye wanapaswa kujitafutia eneo lao. Kwa umri wa miaka 3-4 anaweza kuzaa na kufikia umri wa miaka 20 - 25.

Viungo vya Nje


Jamii:Paka na jamaa
Mikoa ya Burundi

Question: Mji mkuu Burundi ni upi?

Hii ni orodha ya Mikoa (Kirundi: IProvense) ya Burundi:
Orodha

Bubanza
Bujumbura Mairie
Bujumbura Rural
Bururi
Cankuzo
Cibitoke
Gitega
Karuzi
Kayanza
Kirundo
Makamba
Muramvya
Muyinga
Mwaro
Ngozi
Rutana
Ruyigi
Tazama pia
Orodha ya miji ya Burundi

!
Burundi
Zeu

Question: Jina Zeu linatokana na nini katika dini ya Ugiriki?


Zeu (pia Zeus kutoka Kigiriki: Ζεύς Zeus) ni mkuu wa miungu katika dini ya Ugiriki ya Kale. Analingana na Jupiter katika dini ya Roma ya Kale. Katika imani ya Wagiriki alikalia kilele cha mlima Olimpos pamoja na miungu wenzake alkini alikuwa mkuu na mwenye nguvu kushinda wengine. 
Katika masimulizi ya Wagiriki alikuwa mtoto wa miungu Kronos na Rhea na mdogo wa Hestia, Demeter, Hera, Hades na Poseidon. Huyu baba-mungu Kronos alimeza watoto wake wote mara baada ya kuzaliwa akihofia ya kwamba watampindua sawa jini yeye mwenyewe aliwahi kumpindua babake mungu Uranos. Zeu alipoelekea kuzaliwa mamake Rhea alimficha pangoni akampa Kronos badale yake jiwe lililofunikwa na nguo akameza. Zeu alikua haraka akawa mkubwa na hapo alitumia mbinu wa dawa kumlazimisha baba kutapika watoto wote aliowahi kumeza.  Baadaye aliungana na wakubwa zake na pamoja walimshambulia Kronos na kumshinda. Sasa miungu waliamua kugawana madaraka; Zeu alikuwa mungu mkuu wa mbinguni, Poseidon mkuu wa bahari na vilindi vyake na Hades mkuu wa dunia ya chini.
Zeu alimwoa dadake Hera akazaa watoto naye lakini alitoroka mara kwa mara kufanya mapenzi na miungu wa kike wengine au na mabinti wa kibinadamu; mitholojia ya Wagiriki ilitaja zaidi ya majina 30 ya miungu au mabinti aliozaa nao. 
Aliheshimiwa na Wagiriki wote na kuabudiwa katika mahali pa pekee; pamoja na mahekalu kulikuwa na sehemu za misitu penye miti iliyotazamiwa kuwa miti mitakatifu yake. Kisiwani Kreta waliabudu kwenye mipango aliposemekana kufichwa na mamake.
Tazama pia
Tinia - mungu wa kulingana na Zeu katika Mitholojia ya Kietruski.
Jupiter - mungu wa kulingana na Zeu katika Mitholojia ya Kirumi
Odin - mungu wa kulingana na Zeu katika Mitholojia ya Kinorsi.

Jamii:Miungu wa Kigiriki
Saratani

Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kwa kundinyota yenye jina hili angalia Saratani (kundinyota)

Saratani (kutoka Kiarabu سرطان, sartan) au kansa (kutoka Kiingereza cancer) ni aina za ugonjwa unaotokana na seli za mwili zinazoanza kujigawa yaani kukua bila utaratibu na bila mwisho. 
Asili ya jina
Jina la saratani linatokana na neno la Kiarabu sartan linalomaanisha pia "kaa". Sababu yake ni ya kwamba mtaalamu Galenos wa Ugiriki wa Kale aliona uvimbe uliofanana na miguu ya kaa. Jina hili lilitafsiriwa baadaye kwa lugha nyingi. 
Hata kwa Kiingereza neno "cancer" linaweza kutaja pia jenasi moja ya kaa. Vivyo hivyo jina la kundinyota ya zodiaki ni "Cancer (constellation)" kwa Kilatini - Kiingereza na Saratani (kundinyota) kwa Kiswahili, yote kwa maana ya mnyama, si ya ugonjwa.
Matokeo ya ugawaji hovyo wa seli mwilini
Ukuaji huu unaleta uvimbe mwilini unaozidi kuwa mkubwa hadi unabana viungo vya mwili kama neva, mishipa ya damu, ubongo, mapafu, maini, utumbo na kadhalika na hivyo kuzuia visifanye kazi. Hivyo inasababisha kifo, mara nyingi baada ya kipindi cha maumivu makali.
Pamoja na hayo kansa / saratani huwa na tabia za kujisambaza mwilini mahali pengi baada ya muda fulani na kusababisha kutokea kwa vimbe nyingi mwilini vinavyoendelea kukua hovyo. Kama uvimbe hauna uwezo wa kusambaza seli zake mwilini na kusababisha vimbe mpya si saratani.
Kansa inaweza kutokea kwa mtu yeyote lakini hutokea zaidi kwa watu wenye umri mkubwa na watu wanaoathiriwa na kemikali mbalimbali. Katika nchi zilizoendelea ambako wanachi hufikia umri mkubwa saratani iko kati ya sababu kuu za kifo.
Uchunguzi na matibabu ya kansa ni utaalamu wa onkolojia ndani ya somo la tiba.
Aina za saratani
Zipo baadhi ya saratani zinazosababishwa na virusi kama vile saratani ya shingo ya kizazi. Saratani huweza kutokea kwenye sehemu mbalimbali za mwili kama vile mapafu, matiti[1], kibofu cha mkojo, shingo ya uzazi, ovari, utumbo, koo, mdomo, ngozi n.k. 
Jinsi ya kuepuka saratani
Hali nzuri ya lishe na mtindo bora wa maisha ni kigezo muhimu sana katika kuzuia saratani[2] na pia ni sehemu muhimu ya matibabu na kudumisha maisha bora baada ya matibabu ya saratani kumalizika. 
Matumizi ya baadhi ya vyakula huweza kuongeza uwezekano wa kupata baadhi ya saratani na vyakula vingine huweza kupunguza uwezekano wa kupata saratani. 
Uzito wa mwili unapozidi kiasi unaweza pia kuongeza uwezekano wa kupata baadhi ya saratani. 
Pamoja na mtindo bora wa maisha unaodumisha ulaji bora, mazoezi ya mwili, uzazi na unyonyeshaji wa watoto wachanga, ni muhimu pia kupata na kufuata ushauri wa wataalamu wa afya kuhusu upimaji unaoweza kugundua mapema baadhi ya saratani na kuzidhibiti. Mfano wa upimaji huo ni pamoja na upimaji wa matiti na shingo ya kizazi kwa wanawake. Kuhusu vipimo au uchunguzi unaohitajika, pata maelezo zaidi kutoka kwa wataalamu wa afya.
Tanbihi

Viungo vya nje



Jamii:Magonjwa
Jomo Kenyatta

Question: Je,mke wa Kenneth David Kaunda aliitwa nani?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Radi (elementi)

Question: Kuna elementi ngapi ?

Kwa mwangaza mkali unaoonekana wakati wa ngurumo tazama radi


Radi (kilatini "radius") ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Ra. Namba atomia ni 88 na uzani atomia ni 226.0254. Jina limechaguliwa kutokana na tabia yake ya ununurifu, kilatini "radius" yamaanisha "mwale" au "mwonzi". Kikemia radi ni metali ya udongo alikalini yenye rangi nyeupe. Lakini inaoksidisha haraka kushika rangi nyeusi. 
Radi ni haba sana hutokea kama sehemu ya mchanganyiko wa madini kadhaa pamoja na urani. Hutokea hasa kama isotopi ya 226Ra yenye nusumaisha ya miaka 1,602 ikibadilika kuwa gesi ya radoni.
Historia ya radi
Radi ilitambuliwa mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre. Baadaye ilitumiwa kwa ajili ya saa ziliyotakiwa kuonekana usiku kwa sababu radi inang'aa gizani kutokana unururifu wake. Ilitumiwa pia kama dawa hadi ilipoonekana mnamo 1930 ya kwamba inasababisha magonjwa ya kansa. 
Viungo vya Nje

Jamii:Elementi
Jamii:Metali za udongo alikalini
Jamii:Dutu nururifu
Jiografia ya Tanzania

Question: Je rais wa kwanza wa Tanzania aliitwa nani?

Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu  ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Nchi
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Eneo
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabianchi
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari. Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani. Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.
Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.
Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Watu
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo. 
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Marais
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Tazama pia
Maziwa ya Tanzania
Mito ya Tanzania
Orodha ya milima ya Tanzania
Mbuga za Taifa la Tanzania
Tabia ya nchi Tanzania

Jamii:Tanzania
Jamii:Jiografia ya Afrika
Mboga (mmea)

Question: Mto refu zaidi Kenya ni gani?


Miboga, pia milenge, ni mimea ya familia Cucurbitaceae kwenye jenasi Cucurbita, Momordica na Coccinia. Hukuzwa sana duniani kokote kwa ajili ya matunda yao makubwa yanayoitwa maboga.
Spishi zinazokuzwa katika Afrika
Coccinia grandis, Mboga-mwitu au Mruho (Ivy gourd)
Cucurbita maxima, Mboga-kubwa au Mlenge (Cucurbita maxima)
Cucurbita moschata, Mboga-refu, unatimiza Mboga-chupa (Cucurbita moschata)
Cucurbita pepo, Mboga wa Kawaida au Mlenge, unatimiza Mboga-dogo na Mboga-jeupe (Cucurbita pepo)
Momordica charantia, Mboga-chungu, Mtango-chungu au Mkarela (Bitter gourd)
Picha

Mrihu (mboga-mwitu)
Mboga-kubwa
Mboga-refu
Mboga-chupa
Mlenge
Maboga meupe
Mboga-dogo
Mkarela (mboga-chungu)

Jamii:Mboga na jamaa
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Je bara la Afrika ina nchi ngapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Orodha ya Marais wa Kenya

Question: Je, mke wa rais wa pili wa Kenya anaitwa nani?












Kenya
This article is part of a series on the
politics and government of
Kenya
National Government
Constitution
History
Human rights
Executive
President (list)
Uhuru Kenyatta
Deputy President
William Ruto
Cabinet
Attorney General
Githu Muigai
Director of Public Prosecutions
Keriako Tobiko
Legislature
National Assembly
Speaker: Justin Muturi
List of members
Constituencies
Senate
Speaker: Kenneth Lusaka
List of members
Judiciary
Chief Justice
David Maraga
Deputy Chief Justice
Philomena Mbete Mwilu
Supreme Court
Court of Appeal
High Court
Subordinate courts
Magistrates Courts
Kadhi Courts
Courts Martial
Tribunals
Judicial Service Commission
Administrative divisions
Counties
Sub-Counties
Constituencies
CommissionsOffices
Electoral and Boundaries
Ethics and Anti-Corruption

National Human Rights and Equality
National Commission on Human Rights
Administrative Justice

National Land Commission
Revenue Allocation
Salaries and Remuneration

Service Commissions
Judicial
National Police

Parliamentary
Public
Teachers

Offices
Auditor-General
Controller of Budget

Recent elections
General: 200220072013
Local: 200220072013
Political parties
The National Alliance
United Republican Party
Orange Democratic Movement
Wiper Democratic Movement
Party of National Unity
Kenya African National Union
Kenya National Congress

Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Monica Juma

Diplomatic missions of / in Kenya

Passport
Visa requirements
Visa policy
Economic schemes
Vision 2030
Kenya Economic Stimulus Program

 Kenyaportal 
Other countries
Atlas
vt
Ukarasa huu una orodha ya marais wa Kenya:
Orodha ya wakuu wa serikali ya Kenya
Utawala wa Kenya (1963 - 1964)

Jamhuri ya Kenya (1964 - hadi leo)


Tazama pia
Kenya
Wakuu wa Serikali ya Kenya
Makamu wa Rais wa Kenya
Wakoloni wakuu wa Kenya
Orodha ya viongozi
Marejeo


!
Kenya