khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Theluji

Question: Mvua ya barafu hutokana na nini?




Theluji (kutoka Kiarabu ثلج, thalj) ni aina ya pekee ya barafu ya maji. Inapatikana kama usimbishaji unaotelemka kwa maumbile ya barafu ya fuwelia. Fuwele za theluji ni ndogo; muundo wa fuwele unaonekana kwa macho matupu kama fuwele ni kubwa. Vipande vyake ni vyembamba sana, hivyo theluji hutelemka nyepesi si kama vipande vizito vya mvua ya mawe.
Theluji haipatikani kwa halijoto juu ya 0 C°. Katika Afrika inaweza kutokea tu kwenye milima mirefu kama mlima Kilimanjaro na 
Mlima Kenya.
Asili ya Theluji
Theluji hutokea kama mvuke wa maji mawinguni unafikia halijoto chini ya -10 C°. Maji mawinguni yanaweza kukaa kiowevu (majimaji) hata chini ya 0 C° kwa muda. Matone yake madogo sana yanaanza kushikana na punje ndogo za vumbi hewani na kuganda. Fuweli ndogo (chini ya mm 0,1) hutokea. Kadiri zinavyokua na kuwa nzito zinaanza kushuka. Njiani mvuke baridi inashikana na fuweli zinazoendelea kukua. Maumbile yanatokea ya kufanana na picha ya nyota. 
Aina za theluji
Watu katika nchi baridi wamezoea kutofautisha aina mbalimbali za theluji. Lugha nyingi zina maneno ya pekee kwa ajili ya aina tofauti za theluji, kama ni nyepesi au nzito, chepechepe au kavu, mpya au kama imeshakaa muda fulani.
Theluji inatokea:
kavu na nyepesi au bichi na nzito
kama mchanganyiko wa theluji na mvua ikiwa theluji imeanza kuyeyuka wakati wa kunyesha kutokana na kupitia kanda la hewa isiyo baridi
kufunikwa na ganda la barafu kama imeshakaa chini kwa siku kadhaa na jua liliwaka na kuyeyusha theluji ya juu kidogo. Theluji hii inaganda tena na kuwa barafu juu ya theluji ya chini.
Picha

Fuweli yenye umbo la nyota
Fuweli kama sahani yenye pembe sita
Fuweli yenye umbo la mchanganyiko wa nyota na sahani

Jamii:Metorolojia
All

Question: Giacomo Tedesco ana urefu kiasi gani?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Uganda ina idadi ngapi ya watu?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Kikohozi

Question: Kikohozi kikuu kina tiba?


Kikohozi ni kitendo cha ghafla na kinachojirudiarudia kama sehemu ya mwili kukabiliana na vitu vigeni na vijidudu vya magonjwa katika njia ya hewa. Tunakohoa ili kuondoa vitu hivyo vitoke kwenye njia ya hewa. 
Kitendo cha kukohoa kimegawanyika katika awamu tatu: 
Kuvuta hewa,
Kutoa hewa kwa nguvu dhidi ya koo (glota) lilofungwa,
kutoa hewa kwa kasi kutoka kwenye mapafu baada ya kufunguka kwa glota, kwa kawaida hutoka kwa sauti isiyo ya kawaida.[1] Kikohozi kinaweza kuwa tendo la hiari au lisilo hiari.
Kikohozi cha mara kwa mara kinaashiria kuwa kuna ugonjwa. Virusi na bakteria wengi humsababishia mtu kikohozi. Mtu huyo mwenye maambukizi akikohoa huwasambazia wengine ugonjwa. Mara nyingi, kikohozi kisicho cha kawaida kinasababishwa na maambukizi katika njia ya hewa, lakini kinaweza kusababishwa na kitu chochote kinachoweza kuziba njia ya hewa, uvutaji sigara, uchafuzi wa hewa, pumu, magonjwa ya kiungulia, makamasi yanayotiririka kwa ndani ya pua, bronkaitisi sugu, uvimbe wa mapafu, moyo kushindwa kufanya kazi na matumizi ya dawa kama ACE inhibitors.
Tiba ya kikohozi ni sharti ilekezwe dhiti ya kisababishi; kwa mfano, kuacha kuvuta sigara au kuacha kutumia ACE inhibitors. 
Dawa za kutuliza kikohozi kama vile codeine au dextromethorphan hupendekezwa sana, lakini zimekuwa na mchango mdogo. Kwa upande mwingine matibabu yanaweza kulainisha kikohozi na kuzalisha makohozi. Kama ilivyo njia asilia ya mwili kujikinga, kutuliza kikohozi kunaweza kuleta madhara ya uharibifu, hasa pale kikohozi kinapokuwa kinazalisha makohozi.[2]
Kinavyotokea
Magonjwa ya ziada
Magonjwa ya ziada yanayosababishwa na kikohozi yanaweza kuwa ya muda mfupi au ya muda mrefu (sugu). 
Ya muda mfupi ni pamoja na kuzimia kwa sababu ya kupungua kwa damu kwenye mzunguko wa ubongo kikohozi kinapokuwa cha muda mrefu na kukohoa kwa nguvu, kukosa usingizi, kutapika sababu ya kikohozi, kutokwa na haja kubwa au mkojo wakati wa kukohoa. 
Magonjwa ya muda mrefu ni pamoja na kupata madhara kwenye misuli ya fupanyonga na hata kwenye kibofu cha mkojo.[3]
Tanbihi


Jamii:Maradhi ya kuambukiza
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Je,Kenya ina majimbo ngapi kwa jumla?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Orodha ya miji ya Zambia

Question: Je,nchi ya Zambia ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Zambia yenye angalau idadi ya wakazi 10,000 (2007).

































































































Miji ya ZambiaNr.MjiIdadi ya wakaziMkoaSensa 1980Sensa 1990Sensa 2000Makadirio 20071.Lusaka535.830769.3531.084.7031.346.522Lusaka2.Kitwe283.962288.602363.734415.720Copperbelt3.Ndola250.490329.228374.757401.529Copperbelt4.Kabwe127.422154.318176.758193.100Kati5.Chingola130.872142.383147.448148.469Copperbelt6.Mufulira138.824123.936122.336119.291Copperbelt7.Livingstone61.29676.87597.488113.849Kusini8.Luanshya113.422118.143115.579112.029Copperbelt9.Kasama36.26947.65374.24398.613Kaskazini10.Chipata33.62752.21373.11091.416Mashariki11.Kalulushi53.38331.47452.77072.994Copperbelt12.Mazabuka29.60224.59647.14872.220Kusini13.Chililabombwe56.58248.05554.50458.319Copperbelt14.Mongu24.91929.30244.31056.274Magharibi15.Choma17.94330.14340.40549.357Kusini16.Kafue29.79443.80145.89047.917Lusaka17.Kansanshik.A.23.43534.06843.571Kaskazini-Magharibi18.Kapiri Mposhi8.83913.54027.21943.259Kati19.Mansa34.80137.88241.05942.626Luapala20.Monze14.07915.91024.60332.784Kusini21.Mpika14.37520.95025.85629.447Kaskazini22.Nchelenge9.00015.43620.70924.929Luapala23.Seshekek.A.5.39013.87723.605Magharibi24.Mbala11.17911.11616.93622.187Kaskazini25.Kawambwak.A.k.A.17.95421.731Luapala26.Samfya9.68912.71817.62221.674Luapala27.Siavongak.A.5.56913.04321.615Kusini28.Petaukek.A.8.14814.57821.534Mashariki29.Mumbwa7.57011.01515.94920.434Kati30.Mwinilunga3.3776.34210.74515.217Kaskazini-Magharibi31.Chinsali4.2387.50911.50715.134Kaskazini32.Kaoma6.7009.16512.36314.985Magharibi33.Isoka6.8328.59611.48813.797Kaskazini34.Katete6.4887.16510.41313.404Mashariki35.Kalomo5.8788.38611.00413.092Kusini36.Mkushi4.1277.80410.59713.012Kati37.Lundazik.A.5.5909.15912.766Mashariki38.Maamba6.6008.81710.41512.732Kusini39.Mwanzakombek.A.7.382k.A.12.272Luapala40.Chilangak.A.7.012k.A.12.097Lusaka41.Sinazongwek.A.k.A.10.41511.981Kusini42.Nakondek.A.k.A.9.33211.221Kaskazini43.Chambishik.A.9.945k.A.11.161Copperbelt44.Nakambalak.A.7.503k.A.10.834Kusini45.Senangak.A.7.7279.21910.300Magharibi
Tazama pia
Mikoa ya Zambia
Viungo vyo nje






!
Zambia
Wilaya ya Marakwet

Question: Je,Nanyuki ina idadi ya wakaazi wangapi?

Wilaya ya Marakwet ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Bonde la Ufa wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 
Makao makuu yalikuwa mjini Kapsowar.
Kwa sasa imekuwa sehemu ya kaunti ya Elgeyo-Marakwet.
Wilaya hii ilikuwa na jumla ya wakazi 140,629 [1]. Wakaazi wenyeji ni haswa wa kabila la Wamarakwet.
Wilaya hii iliundwa mwaka wa 1927 kama Elgeyo/Marakwet District. Iligawanywa mara mbili na kuunda Wilaya ya Keiyo na Marakwet mwaka wa 1994.
Wakimbiaji wengi mashuhuri Wakenya hutoka Marakwet, na wanaojulikana ni pamoja na Moses Kiptanui, Evans Rutto, Reuben Kosgei , Ezekiel Kemboi na Richard Chelimo.
Wilaya hii ilikuwa na serikali ya mtaa moja tu, Baraza la Mji wa Marakwet. Kwa hivyo, idadi yake ya watu ni sawa na idadi ya wilaya (140,629). Baraza na Wilaya haina idadi ya wakaazi wanaotambulika kama wakaazi wa mjini (sensa ya 1999 census [2].
Maeneo ya utawala


}}

Maeneo Bunge
Wilaya hii ina maeneo bunge mawili:
Eneo Bunge la Marakwet East
Eneo Bunge la Marakwet West
Marejeo


Marakwet
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Nani wa kwanza kupima urefu wa mlima Everest?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Nyuzilandi

Question: Mji mkuu wa New Zealand unaitwaje?


Nyuzilandi (kwa Kiingereza: New Zealand; kwa Kimaori: Aotearoa) ni nchi ya visiwani katika Pasifiki takriban km 1,500 upande wa mashariki-kusini wa Australia. 
Eneo lake linaundwa na visiwa viwili vikubwa: kisiwa cha kaskazini (North Island au Te Ika-a-Māui) na kisiwa cha kusini (South Island au Te Waipounamu) na vingine 600 vidogo.
Jiografia
Orodha ya milima ya New Zealand
Miji
Wellington ni mji mkuu wa Nyuzilandi.
Auckland ndio mji mkubwa visiwani.
Miji mingine ni:
Christchurch
Hamilton
Dunedin
Tauranga
Lower Hutt
Palmerston North
Napier
Nelson
Rotorua
Invercargill
New Plymouth
Porirua
Upper Hutt
Whanganui
Gisborne
Watu
Idadi ya wakazi ni 4,690,000. Wengi wao (74%) bado wana asili ya Ulaya, ingawa asilimia yao inazidi kupungua. Wakazi asili walitokea Polinesia na walihamia visiwa vivyo kati ya miaka 1250-1300 BK; kwa sasa ni 14.9% ya wakazi wote. Wengine wana asili ya Asia (11.8%) na ya visiwa vya Pasifiki (7.4%).
Lugha rasmi ni Kiingereza, Kimaori na Lugha ya Ishara ya Nyuzilandi (kwa Kiingereza: New Zealand Sign Language au NZSL).
Upande wa dini, 49% ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Kanisa Katoliki (12.6%), Anglikana (11.8%) na Wapresbiteri (8.5%). Idadi ya wasio na dini inazidi kupanda na imeshafikia 38.55%, mbali ya 12.27% wasiojibu swali kuhusu hilo. Kuna Mabanyani (2.1%), Wabuddha (1.5%), Waislamu (1.2%), Singasinga (0.5%)
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Jamii:New Zealand
Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Jumuiya ya Madola
Orodha ya makabila ya Tanzania

Question: Je,Afrika kusini ina makabila ngapi kwa jumla?

Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.  
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika , pamoja na . 
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao. 
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.  
Waakie
Waakiek
Waalagwa (pia wanaitwa Wasi)
Waarusha
Waassa
Wabarabaig (pia wanaitwa Wamang'ati)
Wabembe
Wabena
Wabende
Wabondei
Wabungu (au Wawungu)
Waburunge
Wachagga
Wadatoga
Wadhaiso
Wadigo
Wadoe
Wafipa
Wagogo
Wagoma
Wagorowa (pia wanaitwa Wafiome)
Wagweno
Waha
Wahadzabe (pia wanaitwa Wahadza na Watindiga)
Wahangaza
Wahaya
Wahehe
Wahinda
Wahutu
Waikizu
Waikoma
Wairaqw (pia wanaitwa Wambulu)
Waisanzu
Waissenye
Wajaluo
Wajiji
Wajita
Wakabwa
Wakaguru
Wakahe
Wakami
Wakara (pia wanaitwa Waregi)
Wakerewe
Wakimbu
Wakinga
Wakisankasa
Wakisi
Wakonongo
Wakuria
Wakutu
Wakw'adza
Wakwavi
Wakwaya
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele)
Wakwifa
Walambya
Waluguru
Walungu
Wamachinga
Wamagoma
Wamahanji
Wamakonde
Wamakua (au Wamakhuwa)
Wamakwe (pia wanaitwa Wamaraba)
Wamalila
Wamambwe
Wamanda
Wamanyema
Wamasai
Wamatengo
Wamatumbi
Wamaviha
Wambugwe
Wambunga
Wameru
Wamosiro
Wampoto
Wamwera
Wandali
Wandamba
Wandendeule
Wandengereko
Wandonde
Wanena
Wangasa
Wangindo
Wangoni
Wangulu
Wangurimi (au Wangoreme)
Wanilamba (au Wanyiramba)
Wanindi
Wanyakyusa
Wanyambo
Wanyamwanga
Wanyamwezi
Wanyanyembe
Wanyasa
Wanyaturu (pia wanaitwa Warimi)
Wanyiha
Waokiek
Wapangwa
Wapare (pia wanaitwa Wasu)
Wapimbwe
Wapogolo
Warangi (au Walangi)
Warufiji
Warungi
Warungu (au Walungu)
Warungwa
Warwa
Wasafwa
Wasagara
Wasandawe
Wasangu (Tanzania)
Wasegeju
Washambaa
Washirazi
Washubi
Wasizaki
Wasuba
Wasukuma
Wasumbwa
Waswahili
Wataveta
Watemi (pia wanaitwa Wasonjo)
Watongwe
Watumbuka
Wavidunda
Wavinza
Wawanda
Wawanji
Waware (inaaminika lugha yao imekufa)
Wayao
Wazanaki
Wazaramo
Wazigula
Wazinza
Wazyoba


*
Makabila ya Tanzania
Viktoria wa Uingereza

Question: Baba wa rais wa Britania ni nani?


Malkia Viktoria wa Uingereza (24 Mei 1819 – 22 Januari 1901) alikuwa malkia wa Ufalme wa Muungano wa Britania na Ueire tangu 1837 hadi 1901. Hakukuwa na mfalme au malkia mwingine aliyeshika nafasi ya mkuu wa dola kwa muda mrefu zaidi hadi alipopitwa na Elizabeti II.
Alipewa hadhi ya malkia akiwa na umri wa miaka 18. William IV aliyekuwa mfalme alipofariki Viktoria amekuwa mrithi kwa sababu baba yake alikuwa ameshaaga dunia. 
Alipokuwa malkia Uingereza ilikuwa tayari ufalme wa kikatiba na madaraka ya mfalme au malkia yameshapungua. Lakini aliheshimiwa sana akawa ishara ya maendeleo na enzi ya Uingereza. Wakati wake nchi iliendelea kuwa yenye nguvu duniani na kujenga utawala juu ya makoloni mengi. Mapinduzi ya viwanda yalifikia kilele chake na Uingereza ilishinda nchi zote za dunia kiteknolojia, kiuchumi na kijeshi. 
Kwenye mwisho wa utawala wake uwezo huu umeshapungua kutokana na maendeleo ya nchi kama Ujerumani na Marekani lakini alisimamia milki iliyounganisha theluthi moja ya watu wote duniani sehemu ya tano (20%) ya uso wa dunia.
Kipindi chake huitwa mara nyingi "enzi ya Viktoria".
Mwaka 1840 aliolewa na Albert wa Saksonia-Coburg na Gotha akazaliana naye watoto 9. Albert aliaga dunia mapema mwaka 1861 akiwa na miaka 42 pekee na Viktoria aliendelea kuonyesha huzuni yake kwa kuvaa nguo za mjane kwa miaka mingi iliyofuata.
Wakati Uingereza ilipopanua utawala wake duniani alipewa pia cheo cha kaisari cha Uhindi. Binti yake wa kwanza aliolewa na Kaisari Wilhelm II wa Ujerumani.
Kipindi chake kilikuwa kipindi cha maendeleo ya kiuchumi na matabaka ya juu na ya kati yaliona maendeleo makubwa maishani lakini matabaka ya chini bado yalikuwa na maisha magumu. Hata kama jeshi la Uingereza ilipigana vita vingi duniani katika makoloni yake watu wa Uingereza yenyewe waliona kipindi kirefu cha amani na maendeleo.


Jamii:Wafalme na malkia wa Uingereza
Ziwa Viktoria

Question: Je,ziwa Chad ina ukubwa wa kiasi gani?







Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini. 
Ziwa Viktoria lipo mita 1134 juu ya usawa wa bahari na lina eneo la kilometa za mraba zaidi ya 68,100. 
Maji ya ziwa Viktoria yanamiminika kwenye mto Nile na kuelekea bahari ya Mediteranea kwa umbali wa maili 4,000. 
Ziwa hili linapata maji yake mengi kutokana na mvua (80%) na kutoka vijito vingi vidogo. Mto mkubwa unaoingia Viktoria ni Mto Kagera unaotiririka kutoka magharibi. 
Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye visiwa vingi vidogovidogo.
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. 
Eneo la maji ya ziwa limegawanywa 6% (4,100 km2) nchini Kenya, 45% (31,000 km2) nchini Uganda, na 49% (33,700 km2) nchini Tanzania.
Viungo vya nje


Jamii:Maziwa ya Afrika
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Maziwa ya Uganda
Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Nile

Jamii:Mkoa wa Kagera
Jamii:Mkoa wa Geita
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Jamii:Mkoa wa Mara
Waziri Mkuu wa Tanzania

Question: Waziri mkuu wa Kenya wa kwanza alikuwa anaitwa nani?

Waziri Mkuu wa Tanzania ni msimamizi wa shughuli zote za serikali katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Anawakilisha serikali katika bunge la taifa. Yuko chini ya mamlaka ya rais.[1] Anateuliwa na rais akihitaji kuthebitishwa na wabunge wengi.[2]
Waziri Mkuu si kiongozi wa serikali lakini anaongoza vikao vya baraza la mawaziri wakati rais na makamu wa rais hawapo.[3]
Mwaziri Wakuu wa Tanzania (1964– sasa)
Vyama
Tanganyika African National Union (TANU)

Chama Cha Mapinduzi (CCM)

Marejeo

See also
Tanzania
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania
Viungo vya Nje
Wilaya ya Gucha

Question: Je,Miwa inapatikana kwa wingi katika kaunti gani Kenya?

Wilaya ya Gucha (pia: Wilaya ya Kisii Kusini  au Wilaya ya Ogembo.)  ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Nyanza wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 
Makao makuu yalikuwa Ogembo, yenye wakazi zaidi ya elfu moja na zaidi ya watu elfu moja ambao huitembelea kila siku.
Kwa sasa imekuwa sehemu ya kaunti ya Kisii.
Wakazi wake walikuwa takriban 461,000 (1999) . Idadi kubwa ya watu ni Wakisii, lakini hupakana na ardhi ya masai huko kusini-mashariki. Kumekuwa na mapigano kadhaa ya kikabila baina yao.
Kilimo ndiyo sekta kuu. Mbali ya mashamba mengi madogo madogo, kuna mashamba makubwa ya miwa. 
Wilaya hii ilikuwa na majimbo matatu: South Mugirango, Bomachoge na Bobasi. Katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2002 viti vyote vitatu vilishindwa na chama cha Ford-People.


Marejeo

Viungo vya nje
Lugha
 Utafsiri wa Kiingereza-Ekegusii



Jamii:Wilaya ya Gucha
Jamii:Wilaya za Kenya
Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya

Question: Je, Kenya ina vyama ngapi vya kisiasa?

Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya inatokana na nchi hiyo kufuata mfumo wa vyama vingi.
Kenya ilikuwa na vyama vya kisiasa vilivyosajiliwa zaidi ya 160 kufikia mwezi Novemba mwaka wa 2007 [1] lakini kufuatia kupitishwa kwa sheria maalum ya vyama vya siasa tarehe 31 Desemba 2008, idadi ya vyama vilivyoandikishwa ilipungua hadi 38 huku vyama kadhaa vikiongezewa muda wa kujilinganisha na sheria hii mpya.[1][2][2][3][3]
Vyama
Vyama vilivyopewa cheti cha kusajiliwa
National Super Alliance
Party of National Unity
Kenya National Congress
National Vision Party
PNU Alliance
Restore and Build Kenya
New Ford–Kenya
Forum for the Restoration of Democracy–People
Mazingira Green Party of Kenya
Sisi Kwa Sisi
Nuru Party
National Rainbow Coalition–Kenya
Grand National Union of Kenya
United Democratic Forum
Mwangaza Party of Kenya
Orange Democratic Movement
Labour Party of Kenya
Kenya National Congress
Party of Action
Party of Independent Candidates 
Democratic Party of Kenya
Vyama vinavyongoja cheti cha kusajiliwa
Forum for the Restoration of Democracy-People
Kenya Social Congress
Mkenya Solidarity Movement
Kenya African National Union
United Democratic Movement
Safina
Chama Cha Mwanainchi
Party of Hope
People's Party of Kenya
Progressive Party of Kenya
Kenya African Democratic Union- Asili
Agano Party
The Independent Party
National Agenda Party of Kenya
Conservative Party of Kenya
Progressive Party of Kenya
National Alliance of Kenya
National Rainbow Coalition
 United Republican Party
Forum for the Restoration of Democracy-Kenya
Social Democratic Party of Kenya
Maendeleo Party [4]
Vyama vya kihistoria
Kenya African Democratic Union (KADU)
Kenya People's Union (KPU)
Liberal Democratic Party LDP (Kenya)
Tazama pia
Orodha ya vyama vya kisiasa kwa itikadi
Uanachama wa vyama vya kisiasa kwenye miungano ya kimataifa na uanachama wa kimataifa
Tanbihi

Viungo vya nje


Jamii:Orodha
!
Carl Weathers

Question: Je,Carl Weathers alizaliwa lini?


Carl Weathers (amezaliwa tar. 14 Januari 1948) ni mwigizaji wa filamu na ni mchezaji mpira wa miguu wa zamani wa Kiamerika-Kanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa jina la Apollo Creed alilotumia kutoka katika mfululizo wa filamu ya The Rocky aliyocheza na nyota maarufu wa filamu Bw. Sylvester Stallone.
Wasifu
Maisha ya awali
Weathers alizaliwa mjini New Orleans, Louisiana. Alipata elimu yake katika shule ya St. Augustine High School na baada ya hapo alielekea katika Chuo Kikuu cha San Diego. Nje ya maswala ya uigizaji, Weathers vilevile ni mwanachama wa Big Brothers na ni mmoja wa wanakamati ya Olympic ya Marekani. Mnamo mwezi wa Aprili ya mwaka wa 2007, Carl amemwoa Jennifer Peterson, mwandaaji wa dokumentary.
Filamu alizoigiza

Marejeo

Viungo vya nje
 on IMDb

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Mnyama

Question: Jina Ctenophora lina maana gani?


Wanyama (jina la kisayansi ni animalia na hutoka katika Kilatini) ni viumbehai wasio mmea, kuvu, bakteria, protista au arkea. Vile vile tunaweza kusema wanyama ni viumbehai wanaotegemea chakula kutoka sehemu nyingine: wao hawana uwezo wa kujitengenezea chakula chao wenyewe kupitia usanisinuru (nishati ya jua) lakini kutoka kwa viumbehai vingine ama wanyama wengine au mimea.
Kufuatana na aina ya chakula tunatofautisha hasa wanaokula mimea wanaoitwa walamani au walamea (kwa Kiingereza: herbivorous) na wanaokula nyama wanaoitwa walanyama au wagwizi (ing. carnivorous). Kuna pia walavyote (ing. omnivorous) wanaoweza kula kila kitu, ama mimea ama wanyama wengine (ing. omnivorous).
Wanyama wanahitaji oksijeni kwa kupumua.
Wanyama walio wengi hutembea yaani hubadilisha mahali wanapokaa, kwa hiyo wanahitaji milango ya maarifa.
Sayansi inayochunguza wanyama huitwa zuolojia, ambayo ni tawi la biolojia.
Aina za wanyama ni nyingi sana. Mara nyingi aina zao zinatofautishwa kama ni wanyama wenye seli nyingi (metazoa) au seli moja (protozoa) tu.
Kuna wanyama wanaoishi peke yao, katika vikundi na jamii. Mfano wa wanyama wanaoishi peke yao ni kifaru au nyoka. Wanajumuika kwa tendo la kuzaa pekee. Mfano wa wanyama wa jumuiya ni simba wanaokaa na kuwinda pamoja. Ushirikiano unasaidia kupata chakula bora. Mfano wa wanyama katika jamii ni nyuki na wadudu wengine.
Upande wa mwili hata binadamu ni mnyama na kimaumbile anahesabiwa kati ya mamalia.
Binadamu hutofautisha mara nyingi
Wanyama wa pori au wanyamapori
Wanyama wa kufugwa au Mifugo
Wanyama wa nyumbani (Wanyama-kipenzi)
ingawa lugha hii hutumiwa tu kwa wanyama wakubwa zaidi, kwa kawaida wenye uti wa mgongo (kwa Kilatini: Chordata).
Viungo vya nje


Jamii:Wanyama
Jamii:Biolojia
Andalusia

Question: Je,mji wa Cordoba ina idadi ya watu wangapi?


Andalusia (Kihispania: Andalucía) ni jimbo la kujitawala (Kihisp.: comunidade autónoma) la Hispania katika kusini ya rasi ya Iberia. Mji mkuu ni Sevilla. Katika historia ni sehemu ya Hispania iliyotwaliwa na kutawaliwa kwa karne kadhaa na Waarabu Waislamu.
Jiografia
Imepakana na majimbo ya Hispania ya Extremadura, Castilla-La Mancha na Murcia. Upande wa magharibi iko Ureno na upande wa kusini kuna pwani la Mediteranea, Mlango wa Gibraltar pamoja na eneo la Kiingereza la Gibraltar na pwani la Atlantiki.
Andalusia ina eneo la 87.268km² (17,2 % ya Hispania yote) ambalo lakaliwa na watu milioni 8.
Mto mkubwa ni Guadalquivir na mlima mrefu ni Mulhacen (3,479 m).
Miji muhimu ni (idadi ya wakazi kwa mabano): Sevilla (705,000), Malaga (560,000), Cordoba, Granada, Almeria, Cadiz, Jaen, Huelva, Jerez na Marbella. 
Historia
Andalusia ni eneo la pekee kutokana na historia yake. Iliwahi kutawaliwa na nchi za nje tangu zama za kale. Wafinisia walikuwa na koloni hapa, Waroma wa Kale waliingiza eneo lote katika Dola la Roma wakifuatwa na Wavandali halafu na Wavisigothi waliojenga hapa ufalme wao. 
Mwaka 711 Waarabu na Waberber Waislamu walivamia Hispania kwa kuvuka mlango wa Gibraltar na kuanzisha utawala wao katika sehemukubwa za rasi ya Iberia uliokwisha mwaka 1492. Kati ya maeneo yote ya Hispania ni Andalusia iliyokaa muda mrefu chini ya utawala wa Kiislamu. Eneo lote chini ya utawala wa Kiislamu likaitwa "Al-Andalus" na Andalusia ya leo ilikuwa kiini chake.
Utamaduni wa Andalusia uliathiriwa sana na karne hizi chini ya Uislamu. Cordoba ikawa kwa sehemu kubwa ya wakati ule mji mkuu wa utawala wa nchi ikawa mji mkubwa wa Ulaya. Vyuo vikuu vya Andalusia vikawa vitovu vya elimu ambako wataalamu wa Ulaya, Afrika ya Kaskazini na Asia ya Magharibi walikutana. Hata uchumi ulistawi.
Kati ya mabaki ya kipindi hiki ni majengo kama Alhambra wa Granada, majina ya kijiografia kama mto Guadalquivir (kutoka Kar. الوادي الكبير "wadi al kabir" yaani mto mkubwa) na muziki ya Andalusia.

Utawala

Jimbo la Andalusia huwa na mikoa 8. Mahakama hufanya kazi kwenye msingi wa maeneo ya korti kwa jumla ni 125 katika Andalusia.



Jamii:Hispania
Jamii:Mediteranea
Jamii:Kanda ya Hispania
!
Lucy Kibaki

Question: Je,Gitobu Imanyara ana watoto wangapi?



Lucy Muthoni Kibaki (1940 - 26 Aprili, 2016) alikuwa mke wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki, yaani alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Kenya (2003-2013).
Alizaliwa Mukurwe-ini mwaka wa 1940 kwa Rev. John Kagai na Rose Nyachomba, katika Mlima Kenya. Alifunzwa kuwa mwalimu, na akapandishwa cheo hadi kuwa mwalimu mkuu katika chuo cha mafunzo ya Ualimu huko Kiambu.
Familia
Alikutana na Mwai Kibaki mwaka wa 1960, na walifunga ndoa mwaka wa 1962. Wanandoa wana watoto wanne: Judy Wanjiku, Jimmy Kibaki, David Kagai, na Tony Githinji. Bi. Kibaki ni mlezi wa Shirika la Chama cha Viongozi Wasichana.[1]
Tukio la Nation
Anajulikana kwa uhuru wake wa upekee na hasira yake. Mwaka wa 2005 alipokea vyombo vya habari vya kimataifa kipaumbele kwa kushambulia ofisi ya Nation Media Group (wachapishaji wa The Daily Nation, gazeti la Kenya) na walinzi sita, baada ya kuchukua suala la jarida liliotoa taarifa yake ya kutoelewana kwake na Abdoulaye Makhtar Diop, aliyekuwa Mkurugenzi wa Benki ya Dunia kwa Senegal.[2]
Tukio lifuatalo la Nation
Mwezi Mei 2006, aliumba utata zaidi kwa kusema kwamba vijana nchini Kenya "hawana biashara" kwa kutumia kondomu. Lucy Kibaki aliita wito kwa wanafunzi katika shule siku wa kutunikiwa zawadi wajihini na ngono ili waepuka kuambukizwa na viini vya ukimwi. Yeye ndiye mwenyekiti wa Shirika la Wake arobaini wa Kwanza Afrika wanaopinga Ukimwi.
Tukio la Kuzaba 2007
Tarehe 12 Desemba 2007 alimzaba kofi afisa rasmi wa serikali aliyechanganisha jina lake na lile la Mary Wambui, mwanamke ambaye amekuwa akiripotiwa kuwa rais mke wa pili. Lucy Kibaki alimzaba kofi Katibu wa kanuni Utawala wa Serikali baada ya kumtambulisha kama "Wambui" wakati wa sherehe ya tuzo ya rais, NTV huru iliripoti.
Katibu wa kanuni Utawala wa Serikali, Francis Musyimi, alisimamishwa kwa ghafla kuwa muajibu katika sherehe katika Ikulu mjini Nairobi na alibebwa juu kwa juu na usalama wa nguvu, NTV. Musyimi ni maradufu kama Naibu Katibu wa Baraza la Mawaziri.
Tukio la Hujumu 2008
Mwaka wa Januari 2008, mbunge wa Kenya wa Imenti ya Kati Gitobu Imanyara alimshtaki Lucy Kibaki kwa shambulio na kutishia kwenda mahakamani kumdaha Mke wa Kwanza juu ya madai ya tukio. Alikanusha madai haraka, akimlaumu Imanyara kwa jaribio la malipizi baada ya kushindwa kupata kiti cha naibu mnenaji wakati wa uchaguzi wa Bunge.
Kazi ya Hisani
Bibi Kibaki anajulikana kwa kusaidia walio na mazuizi na watu walemavu.
Marejeo


Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Walimu wa shule
Jamii:Wanandoa viongozi wa kitaifa
Ziwa Viktoria

Question: Je,ziwa kubwa zaidi nchini Kenya ni upi?







Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini. 
Ziwa Viktoria lipo mita 1134 juu ya usawa wa bahari na lina eneo la kilometa za mraba zaidi ya 68,100. 
Maji ya ziwa Viktoria yanamiminika kwenye mto Nile na kuelekea bahari ya Mediteranea kwa umbali wa maili 4,000. 
Ziwa hili linapata maji yake mengi kutokana na mvua (80%) na kutoka vijito vingi vidogo. Mto mkubwa unaoingia Viktoria ni Mto Kagera unaotiririka kutoka magharibi. 
Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye visiwa vingi vidogovidogo.
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. 
Eneo la maji ya ziwa limegawanywa 6% (4,100 km2) nchini Kenya, 45% (31,000 km2) nchini Uganda, na 49% (33,700 km2) nchini Tanzania.
Viungo vya nje


Jamii:Maziwa ya Afrika
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Maziwa ya Uganda
Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Nile

Jamii:Mkoa wa Kagera
Jamii:Mkoa wa Geita
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Jamii:Mkoa wa Mara
Arudhi

Question: Elimu ya utunzi wa mashairi ilianza lini?

Arudhi katika fasihi ni sehemu muhimu katika elimu ya utunzi wa mashairi. Hasa arudhi inaelezea vipengele vya mashairi kama beti, idadi ya mishororo, vina na mizani.
Arudhi katika isimu inahusu vipengele vya mabadiliko ya vipambasauti, k.m. kidatu, nguvumsikiko au lahani.
Marejeo
Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
Oriedo, Hannington 2007, "Istilahi za Fasihi ya Kiswahili", Nairobi: Kenya Literature Bureau
Wamitila, Kyallo 2003, “Kamusi ya Fasihi – Istilahi na Nadharia”, Nairobi: Focus Books
Tazama pia
Lango la lugha

Jamii:Isimu
Jamii:Lugha
Diamond Platnumz

Question: Je,albamu ya Boy From Tandale ina nyimbo ngapi?


Diamond Platnumz (kwa jina lake halisi anaitwa Nasibu Abdul Juma; alizaliwa tarehe 2 Oktoba mwaka 1989) ni msanii wa Bongo Flava na dancta kutoka Tanzania.
Amekuwa na nyimbo nyingi ikiwa ni pamoja na "Number One" ambayo alionekana mtaalamu wa Nijeria Davido.
Diamond alishinda tuzo nyingi katika Channel O na HiPap Music Awards. Alifanya kazi katika Mkutano Mkuu wa Ndugu Afrika Mei 2012. Diamond inaonekana kuwa na ushawishi mkubwa kati ya mashabiki wake, na inasemekana kuwa msanii wa Mashariki na Kati wa Afrika anapendwa na kupambwa kwa sasa.
Inaaminika kuwa ni msanii anaelipwa kutumbwuiza kwenye tamasha kutoka nchini Tanzania kwa bei ya juu kabisa na kwa makampuni ya simu ya mkononi mwaka 2013, pamoja na kuwa kati ya wasanii wanaopata kipato cha juu zaidi katika sekta ya muziki wa  Afrika Mashariki.
Maisha
Amezaliwa Dar es Salaam tarehe 2 Oktoba 1989 akiwa na asili ya mkoani Kigoma ni mwimbaji na mtunzi wa kitanzania ambaye ana uwezo mkubwa wa kiushindani dhidi ya wasanii wa mataifa mengine. Pia ni rafiki wa kila mtu Ana watoto watatu ambao ni Dylan Abdul(Kamzaa na Hamisa Mobeto) na Lattifah na nillan Nasibu Abdul(Kawazaa na Zarina Hassan). Pia ana mashabiki wengi ndani ya nchi yake na nje. 
Binafsi

Diamond ni Mwislamu. Mwaka 2010, alikubali chama tawala cha Tanzania, Chama Cha Mapinduzi (CCM) na mgombea wake wa urais, Jakaya Kikwete.Pia aliandika remix ya wimbo wake mmoja.
Diamond amesimamiwa kwa pamoja na Babu Tale na Said Fella kutoka sekta ya muziki wa Tanzania. Mnamo Februari 2018 alizindua Wasafi Tv na Radio yake mpya nchini Tanzania. 
Pia alizindua albamu yake ya kwanza "A Boy kutoka Tandale" huko kenya  katika maandamano ya 2018. Diamond anasemekana kuwa mwanamuziki tajiri zaidi katika "Afrika Mashariki". mwanamuziki wa pili baada ya Youssou Ndour wa Senegal kumiliki TV na kituo cha Radio katika "Afrika"
Ana watoto wawili pamoja na mke wake wa zamani, mwanamke wa biashara Zari Hassan wa Afrika Kusini.
Tuzo na uteuzi
Orodha hii haijakamilika; unaweza kusaidia kwa kuipanua.
Mnamo tarehe 3 Mei 2014, Diamond Platnumz aliweka rekodi mpya kwenye Tuzo za Muziki Tanzania kwa kushinda tuzo 7, ikiwa ni pamoja na Mwandishi wa Kiume Mzuri, Msanii Bora wa Kiume, Mwandishi wa Maneno Bora na Msajili Bora wa Kiume wa Mwaka. Rekodi ya awali iliwekwa na 20%, msanii wa kurekodi ambaye alitembea mbali na tuzo 5 katika Tuzo za Muziki Tanzania Tanzania ambapo almasi alitoka mikono machache. Kwa kufikia mafanikio, Diamond ilifanya rekodi ya kushinda tuzo 3 katika tuzo za muziki za Tanzania.
WatsUp TV Africa Video za Tuzo za Muziki













MwakaMteule / kaziTuzoMatokeoRef2016KidogoVideo ya Afrika ya MwakaAlishinda[7]2016KidogoVideo bora ya Afrika ya ComboAlishinda[8]2016KidogoUtendaji Bora wa AfrikaAlichaguliwa[9]2016KidogoVideo Bora ya Kiume ya AfrikaAlishinda[10]2016KidogoVideo Bora ya Afrika MasharikiAlichaguliwa[11]
Diskografia
Diamond ametoa albamu rasmi ilitoka tarehe 14-Machi-2018. Japo mnamo mwaka 2012 alitoka albamu isiyo rasmi ya "Nitarejea".
A Boy From Tandale


Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
All

Question: Nani alikuwa mkurungenzi mkuu wa kampuni ya Safaricom?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Fuko (Bathyergidae)

Question: Mafuko huzaa baada ya muda gani?


Mafuko hawa ni wanyama wa familia Bathyergidae ambao wanachimba katika ardhi na kushinda takriban maisha yao yote chini ya uso wake. Wanyama wengine waitwao fuko ni wanafamilia wa Chrysochloridae (oda Afrosoricida), Spalacidae (Rodentia), Talpidae (Soricomorpha) na Notoryctidae (Notoryctemorphia). Spishi zote za Bathyergidae zinatokea Afrika kusini kwa Sahara. Hula mizizi, matunguu na viazi. Kwa hivyo wanyama hawa wana meno manne makubwa mbele mdomoni. Huyatumia meno haya pia kwa kuchimba mahandaki yao. Macho na masikio yao ni madogo na mkia vilevile. Wamepoteza nusra uwezo wa kuona, lakini angalau spishi mbili wanaweza kuhisi nuru. Manyoya yao ni kama bahameli na yana rangi ya kahawia au hudhurungi, lakini fuko uchi hana manyoya. Takriban spishi zote huishi peke yao lakini fuko uchi na fuko wa Damaraland ni mamalia wa pekee ambao huishi kwa jamii za aina ya eusocial kama nyuki au mchwa. Jike mmoja na dume mmoja tu huzaa; wanyama wengine wa jamii ni gumba na husaidia kwa kutafuta chakula na kutunza makinda. 
Spishi
Bathyergus janetta, Fuko-mchanga wa Namakwa (Namaqua Dune Mole Rat)
Bathyergus suillus, Fuko-mchanga Kusi (Cape Dune Mole Rat)
Cryptomys anomalus, Fuko wa Pretoria
Cryptomys holosericeus, Fuko Manyoya-laini
Cryptomys hottentotus, Fuko wa Kawaida (Common Mole Rat)
Cryptomys natalensis, Fuko wa Natal
Cryptomys nimrodi, Fuko wa Matabeleland (Matabeleland Mole Rat)
Fukomys amatus, Fuko wa Zambia (Zambian Blesmol)
Fukomys anselli, Fuko wa Ansell (Ansell's Blesmol)
Fukomys bocagei, Fuko wa Bocage (Bocage's Blesmol)
Fukomys damarensis, Fuko wa Damaraland (Damaraland Blesmol)
Fukomys darlingi, Fuko wa Mashona (Mashona Blesmol)
Fukomys foxi, Fuko wa Nijeria (Nigerian Blesmol)
Fukomys ilariae[1], Fuko Somali (Somali striped Mole Rat)
Fukomys kafuensis, Fuko wa Kafue (Kafue Blesmol)
Fukomys mechowii, Fuko wa Mechow (Mechow's Blesmol)
Fukomys micklemi, Fuko wa Kataba (Kataba Blesmol)
Fukomys occlusus, Fuko wa Kigogo
Fukomys ochraceocinereus, Fuko Ukaria (Ochre Blesmol)
Fukomys vandewoestijneae, Fuko wa Caroline (Caroline's Blesmol)
Fukomys whytei, Fuko wa Malawi (Malawian Blesmol)
Fukomys zechi, Fuko wa Ghana (Ghana Blesmol)
Georychus capensis, Fuko Kusi (Cape Blesmol)
Heliophobius argenteocinereus, Fuko Fedha (Silvery Blesmol)
Heterocephalus glaber, Fuko Uchi (Naked Mole Rat)
Picha

Fuko-mchanga kusi
Fuko wa Ansell
Fuko wa Mechow
Fuko kusi
Fuko fedha
Fuko uchi

Marejeo

Jamii:Panya na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Orodha ya Marais wa Uganda

Question: Rais Museveni alizaliwa mwaka upi?



Hii ni orodha ya Marais wa Uganda:

Angalia Pia
Uganda
Wakuu wa Serikali ya Uganda
Makamu wa Rais wa Uganda
Wakoloni wakuu wa Uganda
orodha ya viongozi

Uganda
Orodha ya miji ya Msumbiji

Question: Je,rais wa kwanza wa Msumbiji aliitwa nani?


Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Msumbiji yenye angalau idadi ya wakazi 20,000 (2005).











































































Miji ya MsumbijiNr.MjiIdadi ya wakaziMkoaSensa 1980Sensa 1997Makadirio 20051.Maputo755.300989.3861.191.613Maputo2.Matolak.A.440.927543.907Maputo3.Beira230.744412.588530.706Sofala4.Nampula156.185314.965388.526Nampula5.Chimoio74.372177.608256.992Manica6.Nacala80.426164.309224.853Nampula7.Quelimane62.174153.187188.964Zambezia8.Mocubak.A.127.200136.393Zambezia9.Tete47.000104.832129.316Tete10.Xai-Xai44.000103.251127.366Gaza11.Guruék.A.101.367125.042Zambezia12.Maxixek.A.97.173119.868Inhambane13.Lichinga41.00089.043109.839Niassa14.Pemba43.00088.149108.737Cabo Delgado15.Angochek.A.88.98593.777Nampula16.Dondok.A.74.38878.648Sofala17.Cuambak.A.59.39673.268Niassa18.Montepuezk.A.58.59472.279Cabo Delgado19.Chokwé10.96351.63563.695Gaza20.Chibutok.A.53.42559.165Gaza21.Ilha de Moçambique32.31744.03154.315Nampula22.Inhambane54.99054.14751.253Inhambane23.Namialok.A.31.21832.899Nampula24.Manicak.A.29.66231.259Manica25.Mutuálik.A.28.96330.523Nampula26.Moatizek.A.27.30229.062Tete27.Gondolak.A.27.38928.864Manica28.Mocímboa da Praiak.A.26.48327.909Cabo Delgado29.Catandicak.A.25.62727.007Manica30.Mandlacazek.A.24.23625.541Gaza31.Ulonguék.A.22.10223.528Cabo Delgado32.Bilene Maciak.A.21.97323.156Gaza33.Monapok.A.21.16522.304Nampula34.Vilanculosk.A.20.51321.709Inhambane
Viungo vya nje






Msumbiji
Kaunti ya Marsabit

Question: Gavana wa kwanza kaunti ya Marsabit ni nani?


Kaunti ya Marsabit ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Marsabit. Mji mkubwa zaidi ni Moyale ulio katika mpaka wa Kenya na Uhabeshi.
Jiografia
Kaunti ya marsabit ni kavu. Ina Jangwa la Chalbi ambalo ni jangwa kweli la pekee katika Kenya. Kaunti za Marsabit, Turkana na Samburu hushiriki Ziwa Turkana. Mbuga ya Kitaifa ya Sibiloi hupatikana katika fuo za Ziwa Turkana katika upande wa Marsabit. Hifadhi ya Kitaifa ya Losai hupatikana katika mpaka wa Kaunti ya Marsabit na Samburu. Mlima Marsabit uko katika Hifadhi ya Kitaifa ya Marsabit. Mlima Kulal na Vilima vya Huri hupatikana katika kaunti hii[1]. 
Utawala
Kaunti ya marsabit imegawanywa kaunti ndogo zifuatazo[2]:

Tazama pia
Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit
Marejeo



Jamii:Kaunti za Kenya
Jamii:Kaunti ya Marsabit
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Gavana wa jmbo la Louisiana mwaka 2018 anaitwa nani?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Rappa Ternt Sanga

Question: Albamu Rappa Ternt Sanga ilikuwa na nyimbo ngapi?

Main Page
Rappa Ternt Sanga ni albamu ya kwanza ya mtayarishaji/mwimbaji-mtunzi wa nyimbo za hip hop T-Pain, ilitolewa mnamo mwaka wa 2005. Jina la albamu ni lahaja ya matamshi ya rai "rapper turned singer", yaani, "rapa aliyegeuka kuwa mwimbaji". Albamu imeuza nakala zaidi ya 800,000 dunia nzima. T-Pain alikuwa na vibao viwili kwenye US Billboard Top Ten cha "I'm Sprung" na "I'm 'n Luv (Wit a Stripper)". Nyimbo nyingine kutoka katika albamu ni pamoja na "I'm So High," wimbo unaohusu wa matumizi ya madawa ya kulevya. Rappa Ternt Sanga iliingia nafasi ya #40 kwenye Billboard 200 na ikaanguka nafasi hamsini hadi #91 juma lililofuata; majuma kadhaa ya usoni hatimaye ikapanda hadi nafasi ya #33. Moja ya nyimbo zilizobaki ni pamoja na  "You And Me", toleo la awali la "I Can't Wait" la Akon. [1] Albamu yote imetengenzwa na GarageBand.[2]
Orodha ya nyimbo

Nafasi ya chati

Marejeo


Jamii:Albamu za 2005
Jamii:Albamu za T-Pain
Jamii:Albamu za kwanza
Jamii:Albamu za Jive Records
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na T-Pain
Meli kubwa duniani

Question: Meli ya kwanza ilitengenezwa mwaka upi?

Meli kubwa duniani siku hizi ni meli za mizigo hasa zinazobeba mafuta ya petroli au kontena, lakini pia meli za abiria zinazobeba watalii kwa burudani. Kuna pia meli chache zenye kusudi maalumu kama MS Pioneering Spirit ambayo ni meli kubwa ya winchi kwa ujenzi baharini.

Meli kubwa kabisa iliyojengwa hadi sasa ilikuwa Seawise Giant yenye tani GT 564,763 na urefu wa mita 458. Ilitengenezwa mwaka 1974-1979 nchini Japani kwa kampuni ya Kigiriki na kurefushwa baadaye hadi kufikia mita 458. Kutokana na ukubwa wake haukuweza kupita wala katika Mfereji wa Suez wala katika Mfereji wa Kiingereza. Miaka yake ya mwisho ilitumiwa kama tangi ya mafuta tu bila kusafiri tena. Mwaka 2009 ilivunjika.
Orodha ya meli kubwa duniani mnamo mwaka 2018

Marejeo

Jamii:Meli
Homa ya Bonde la Ufa

Question: Homa ya Bonde la Ufa iligunduliwa lini?


Homa ya Bonde la Ufa (RVF) ni ugonjwa wa virusi ambao unaweza kusababisha dalili ndogo hadi kuu. Dalili ndogo zinaweza kujumuisha: homa, maumivu ya misuli, na maumivu ya kichwa ambayo mara nyingi hudumu hata kwa wiki moja. Dalili kali zinaweza kujumuisha: kupoteza uwezo wa kuona kuanzia wiki tatu baada ya kuambukizwa, maambukizi ya ubongo husababisha maumivu makali ya kichwa na kuchanganyikiwa, na kuvuja damu pamoja na matatizo ya ini yanayoweza kutokea siku chache baada ya kuambukizwa. Watu wanaovuja damu wana uwezekano wa kufa wa hata 50%.[1]
Kisababishi
Ugonjwa huu husababishwa na virusi, vya RVF vya aina ya Phlebovirus. Ugonjwa huu husambazwa kwa kuguza damu ya wanyama walioambukizwa, kupumua hewa ya eneo kuchinjia mnyama, kunywa maziwa mabichi ya mnyama aliyeambukizwa, au kuumwa na mbu walioambukizwa. Mifugo kama vile ng’ombe, kondooo, mbuzi, na ngamia wanaweza kuathiriwa. Ugonjwa huu mara nyingi husambazwa katika mifugo hawa kupitia mbu. Si dhahiri kwamba binadamu anaweza kumwambukiza mwingine. Utambuzi hufanywa kwa kutafuta antibodi za kukabiliana na virusi au uwepo wa virusi vyenyewe katika damu.[1]
Kinga na Matibabu
Kinga ya ugonjwa huu katika binadamu ni kwa kuwachanja wanyama dhidi ya ugonjwa wenyewe. Chanjo lazima ifanywe kabla ya mzuko kwa sababu ikifanywa wakati wa mzuko inaweza kuzorotesha hali hii. Kuzuia kuhama kwa wanyama wakati wa mzuko pia kunaweza kusaidia. Kupunguza idadi ya mbu na kujikinga dhidi ya kuumwa nao pia husaidia. Kuna chanjo ya binadamu; hata hivyo, kufikia mwaka wa 2010, chanjo hii haipatikani katika sehemu nyingi. Hakuna tiba maalum baada ya kuambukizwa.[1]
Epidemiolojia na historia
mizuko ya ugonjwa huu imetokea barani Afrika na Arabia pekee. Mizuko kwa kawaida hutokea katika misimu ya mvua nyingi inayosababisha ongezeko la idadi ya mbu.[1] Ugonjwa huu uliripotiwa mara ya kwanza katika mifugo katika Bonde la Ufa la Kenya miaka ya kwanza ya 1900,[2] navyo virusi vyake vilitambuliwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1931.[1]


Jamii:Magonjwa
Ziwa Viktoria

Question: Je,ni bahari gani kubwa zaidi duniani?







Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini. 
Ziwa Viktoria lipo mita 1134 juu ya usawa wa bahari na lina eneo la kilometa za mraba zaidi ya 68,100. 
Maji ya ziwa Viktoria yanamiminika kwenye mto Nile na kuelekea bahari ya Mediteranea kwa umbali wa maili 4,000. 
Ziwa hili linapata maji yake mengi kutokana na mvua (80%) na kutoka vijito vingi vidogo. Mto mkubwa unaoingia Viktoria ni Mto Kagera unaotiririka kutoka magharibi. 
Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye visiwa vingi vidogovidogo.
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. 
Eneo la maji ya ziwa limegawanywa 6% (4,100 km2) nchini Kenya, 45% (31,000 km2) nchini Uganda, na 49% (33,700 km2) nchini Tanzania.
Viungo vya nje


Jamii:Maziwa ya Afrika
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Maziwa ya Uganda
Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Nile

Jamii:Mkoa wa Kagera
Jamii:Mkoa wa Geita
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Jamii:Mkoa wa Mara