khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Hip hop

Question: Je muziki wa Hip Hop ulianzia wapi?

Hip hop ni aina ya muziki unaoelezea aina ya usanii na utamaduni uliyotokana na jamii ya Wamarekani Weusi na Walatino kunako miaka ya 1970 mjini New York City, hasa katika kitongoji cha Bronx.[1][2][3]
DJ Afrika Bambaataa alieleza kwa muhtasari wa nguzo nne za utamaduni wa Hip hop: U-MC, U-DJ, breaking na uandikaji wa graffiti.[4][5][6]
Elementi nyingine ni pamoja na beatboxing.[7]
Uenezi
Kwa vile imeibukia kutoka mjini South Bronx, utamaduni wa Hip hop umeenea dunia nzima.[8]
Muziki wa hip hop awali ulianzishwa na Ma-DJ waliokuwa wanatengeneza midundo kwa kutumia mtindo wa kurudirudia na kusimama (hasa katika visehemu vidogo vya muziki wa kusisitiza mwelekeo wa kigongoma) kwenye turntable mbili, hasa hujulikana kama kusampo muziki.
Hii baadaye ikaja kusindikizwa na "rap", mtindo wa wizani unaotoa maneno au mashairi yaliyo kwenye vipimo vya mstari ulalo wa nota 16 katika fremu ya muda, ikiwa sambamba na  beatboxing, maujanja ya sauti hutumika hasa katika kugezea mfumo wa midundo na elementi za muziki mbalimbali na mautundu na vionjo kadhaa kutoka kwa Ma-DJ wa hip hop.
Muundo kamili wa kudansi na staili kadha wa kadha za mavazi zimezua mashabiki miongoni mwao katika muziki mpya. Elementi hizi zimeonesha mabadiliko ya na maendeleo kadha wa kadha katika historia ya utamaduni huu. Baadhi ya miziki ya hip-Hop hutoa maelezo ya kisiasa.
Mahusiano baina ya graffiti na utamaduni wa hip hop unatokana mionekano mipya tofauti iliyoongeza ufafanuzi wa kina na uenezi tofauti wa kivitendo ambapo kwingine walichukulia elementi ya hip hop kama sehemu ya sanaa, kukiwa na mpitilizo mkubwa baina ya hao wanaondika graffiti na hao wanaotenda elementi zingine za hip hop kivyao. Leo hii, graffiti imebakiwa kuwa sehemu ya hip hop, wakati kwa upande wa sanaa imechukua eneo kubwa katika masuala ya picha na michoro katika maeneosho mbalimbali duniani kote.
Tanbihi

Huntington, Carla Stalling. Hip Hop Dance; Meanings and Messages. Jefferson, NC: McFarland & Company Publishers, Inc.
Marejeo



 Check date values in: |date= (help)


 Check date values in: |date= (help)












 Check date values in: |date= (help)



Tazama pia
Lango la Hip Hop
Viungo vya Nje



 at Curlie
 — Vibe


Jamii:Wamarekani Weusi
Nyambizi

Question: Je, nyambizi kubwa ulimwenguni inapatikana nchi gani?



Nyambizi (pia: sabmarini) ni meli na mara nyingi manowari inayosafiri chini ya maji.
Kuna pia nyambizi zenye shabaha za kisayansi au kibiashara.
Matumizi ya kivita yalianzishwa hasa na Ujerumani wakati wa vita kuu za dunia. 
Tangu miaka ya 1950 kuna nyambizi zinazoendeshwa kwa injini za kinyuklia zenye uwezo wa kuzunguka dunia yote chini ya maji. Mara nyingi hubeba makombora ya kinyuklia.

Jamii:Meli
Jamii:Vita
Nusutufe ya kusini

Question: Nusutufe ni nini?



Nusutufe ya kusini (en:Southern Hemisphere) ni nusu ya Dunia ilioko upande wa kusini ya ikweta. 
Tofauti na nusutufe ya kaskazini hii kusini ya Dunia ina maeneo makubwa zaidi ya bahari ambayo ni asilimia 80.9%, ilhali kwenye kaskazii ni asilimia 60.7% pekee. Theluthi moja yaani 32.7% za nchi kavu ya Dunia iko kwenye nusutufe ya kusini.[1]
Kati ya mabara ni yote ya Antaktiki na Australia, asilimia 90 za Amerika Kusini na theluthi ya kusini ya Afrika yaliyopo kwenye nusutufe. Kuna pia visiwa vikubwa vya Asia zilizopo kusini ya ikweta na visiwa vingi nya Pasifiki. [2]
Majira ya joto huwa ni hapa kuanzia Disemba hadi Machi, na majira baridi kuanzia Juni hadi Septemba.
Tazama pia
Nusutufe ya kaskazini
Ikweta
Tropiki ya Saratani
Tropiki ya Kaprikoni
Duara la Aktiki
Duara la Antaktika
Marejeo
Fid Q

Question: Je,Ben Pol alianza mziki mwaka upi?


Farid Kubanda (amezaliwa tarehe 13 Agosti 1982, katika hospitali ya Bugando iliyopo jijini Mwanza) ni msanii wa hip hop na Bongo Flava kutoka nchini Tanzania. 
Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Fid Q.
Historia

Shughuli za awali (kwa ufupi)
Fid Q alianza shughuli za muziki mnamo miaka ya 1990.  Fid Q alitoa kibao chake cha kwanza mwaka 2000 kiitwacho 'Huyu na Yule' ambacho hicho aliimba na msanii Mr Paul. Kibao hiki kilimpa heshima kubwa, kibao hicho kilirekodiwa katika studio za MJ records chini ya usimamizi wake Master Jay mwenyewe.
Kibao chake cha pili kutoka kiliitwa 'Binti Malkia' ambacho alimshirikisha Noorelly. Ilivyofika mnamo mwaka wa 2004 Fid Q alivunja ukimya wake kwa kibao chake mahili kilichokwenda kwa jina la "Fid Q.com", na kibao hicho alikifanya katika studi ya Baucha Records  baada ya kuhama kwa MJ.
Kibao hicho kiliirudisha ile hiphop ya Tanzania katika ramani yake halisi na inasemekana hivyo kwasababu kipindi hicho ni kile ambacho wasaanii wengi wa muziki wa kufokafoka walikuwa wamejiingiza katika masuala ya uimbaji kwasababu kulikuwa na uvumi wa kwamba hip hop haikubaliki kwa watu wa Tanzania.
Fid anatajwa kuwa Ni miongoni mwa wasanii walioleta heshima ya hip hop Tanzania na Afrika mashariki na kibao chake kinachojulikana kama Mwanzamwanza kilifanya vizuri ambapo ndani yake kuna uandishi wa kipekee ambao umeenda tofaut na ule uliokuwa umezoeleka(masimulizi/mipasho)
Mara kadhaa amekuwa akitajwa kama mwanahip hop bora wa muda wote Tanzania na Afrika mashariki (na Felix Nyaumbu).
Ilipofika 26 Januari ya mwaka 2008, Fid Q alipakua kibao kiitwacho "Ni Hayo Tu" alichomshirikisha Prof. J na Langa. Kibao hicho kilibahatika kujinyakulia Tuzo ya Kili kikiwa kama kibao bora cha muziki wa hip hop kwa mwaka wa 2007-2008.
Fid Q ana albamu mbili kwenye soko la muziki. Albamu ya kwanza inaitwa inayoitwa "Vina Mwanzo Kati na Mwisho".[1] Mwishoni mwa mwaka 2009 alitoa albamu ya pili "PROPAGANDA", ambayo imepokelewa vizuri sana Tanzania na nchi nyingine za Afrika Mashariki. Mashabiki wa Hip Hop wanaichukulia PROPAGANDA kama ni albamu bora kabisa, yaani 'classic'.  Hivi karibuni anategemea kutoa albamu yake ya tatu itakayokwenda kwa jina la "KitaaOLOJIA".
Marejeo

Viungo vya nje



Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Hip Hop ya Bongo
Jamii:Watu walio hai
Vatikani

Question: Stesheni ya kwanza ya televisheni inaitwaje?



Mji wa Vatikani ni dola-mji lenye eneo la kilomita za mraba 0,44 tu. Hivyo ni nchi ndogo kuliko zote duniani. Pande zote inazungukwa na Italia.
Idadi ya wakazi ni 791; raia ni 565 tu (mnamo Oktoba 2008).
Ni nchi ya Papa ambaye ni askofu wa Roma na mkuu wa Kanisa Katoliki duniani kote.
Jina limetokana na kilima cha Vatikani (kwa Kilatini: Mons Vaticanus) ndani ya jiji la Roma, upande wa magharibi wa mto Tiber. 
Pamoja na Basilika la Mt. Petro, jengo la kanisa kubwa kuliko yote duniani, Vatikani ina makanisa mengine saba, jumba la Vatikani, ofisi za utawala wa Kanisa Katoliki, mabustani, stesheni ya treni, nyumba za kuishi, hosteli kwa ajili ya mafukara na makumbusho yenye hazina kubwa za sanaa kiasi kwamba nchi nzima inahesabiwa na UNESCO kuwa Urithi wa dunia (tangu mwaka 1984). 
Historia
Mabaki ya Dola la Papa
Mji wa Vatikani ni mabaki ya Dola la Papa lililotawala sehemu kubwa ya Italia ya Kati kwa karne nyingi hadi 1870. 
Tangu 1860 baadhi ya maeneo hayo yalitwaliwa na Ufalme mpya wa Italia uliolenga kuunganisha sehemu zote za peninsula ya Italia. 
Utawala wa Papa juu ya mji na mkoa wa Roma ulilindwa na Ufaransa hadi 1870. 
Vita ya 1870 kati ya Ujerumani na Ufaransa ililazimisha Ufaransa kuondoa jeshi lake Roma, ambao hivyo ulitekwa na jeshi la Italia tarehe 20 Septemba 1870. 
Wakati huo serikali ya Italia ilitaka kumuachia Papa Pius IX sehemu ya mji wa Roma kama eneo lake lakini Papa alikataa akitumaini Wakatoliki wa Italia na nchi nyingine duniani watalazimisha serikali ya Italia kumrudishia mji wote.
Kwa miaka 57 Mapapa walijifungia ndani ya jumba la Vatikani. 
Mkataba wa Laterani 1929
Mwaka 1929 serikali ya Benito Mussolini ilitafuta amani na Papa Pius XI aliyekuwa tayari kukubali mabadiliko. 
Mkataba wa Laterani wa 11 Februari 1929 ukampa Papa mamlaka na madaraka ya nchi huru juu ya basilika la Mt. Petro pamoja na maeneo mengine. 
Serikali
Mkuu wa Dola ni Papa mwenyewe, kwa sasa Papa Fransisko (Jorge Mario Bergoglio). Nafasi yake ni kama mfalme wa kuchaguliwa asiyebanwa na katiba au masharti yoyote. Mambo ya utawala yako mkononi mwa gavana anayeteuliwa na Papa pia.
Vatikani ina uhusiano wa kibalozi na nchi 180 duniani kote kupitia Ukulu mtakatifu.
Vatikani ina jeshi dogo kabisa lakini lenye historia ndefu kabisa duniani. Ni kikosi cha Walinzi Waswisi ambacho kipo tangu mwaka 1506 na chenye wanajeshi 100 hivi. Wote ni Wakatoliki raia wa Uswisi kwa kuzaliwa. 
Vatikani ina Posta pia, ikitoa stempu na hata sarafu za euro.

Vatikani ikitazamwa kutoka mto Tiber
Basilika la Mt. Petro
Upande wa mbele wa Basilika la Mt. Petro usiku
Basilika alfajiri
Uwanja wa Mt. Petro
Jumba la Vatikani anamokaa Papa
Cappella Sistina, kikanisa anamochaguliwa Papa mpya
Walinzi Waswisi 
Jumba la Serikali ya Vatikani
Makumbusho ya Vatikani




Jamii:Nchi za Ulaya
Jamii:Roma
Jamii:Kanisa Katoliki
Jamii:Urithi wa Dunia
All

Question: Bendi ya Les Wanyika ina albamu ngapi?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Jennifer Lopez

Question: Je,Romano Prodi alizaliwa lini?


Jennifer Lynn Lopez (amezaliwa New York, 24 Julai 1969) ni mwimbaji bora wa pop/R&B, na mwigizaji kutoka nchini Marekani.
Diskografia
1999: On the 6
2001: J.Lo
2002: This Is Me... Then
2005: Rebirth
2007: Como ama una Mujer
2007: Brave
2011: Love?
Filamu
1997: Selena, Selena Quintanilla-Perez
1997: Anaconda, Terri Flores
2000: The Cell, Catherine Deane
2001: The Wedding Planner, Mary Fiore
2001: Angel Eyes, Sharon Pogue
2002: Enough, Slim Hiller
2002: Maid in Manhattan, Marisa Ventura
2005: Monster-in-Law, Charlie
2006: Bordertown, Lauren Adrian
2010: The Back-up Plan, Zoe
2012: What to Expect When You're Expecting, Holly
External



Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:New York City
Xenoni

Question: Xenoni ni nini?


Xenoni (pia: zenoni; kut. kigiriki ξένος ksenos “kigeni” kwa sababu wafumbuzi wa kwanza waliikuta mahali wasipoitegemea) ni elementi yenye namba atomia 54 kwenye mfumo radidia na uzani wa atomi 131.293. Alama yake ni Xe. 
Tabia
Ni gesi adimu inayopatikana  katika angahewa haina rangi wala herufu. Kama gesi adimu zote ni  bwete na kutomenyuka kirahisi na kitu kingine; 
Matumizi
Matumizi yake ni hasa katika aina mbalimbali za taa kwa sababu inasaidia balbu kuwa na mwanga mkali zaidi. Magari ya kisasa mara nyingi hutumia balbu za Xenoni zinatotoa mwanga mkali kwa matumizi madogo ya umeme. 
Xenoni hutumiwa pia kwa vyombo vya angani kama kisukumaji.  Kama gesi bwete haimenyuki na tangi na mapipa; kwa kanieneo kubwa hukaa thabiti kama kiowevu hadi halijoto ya chumbani; inageuzwa rahisi kuwa tena gesi kwa ajili ya injini. 

Xenoni ikitumiwa katima mmweko wa picha kutoa mwanga mkali


Jamii:Elementi
Jamii:Simetali
Jamii:Gesi adimu
Msitu wa Mau

Question: Je,msitu wa Mau inapatikana katika kaunti gani?

Msitu wa Mau  ni misitu tata katika Bonde la Ufanchini Kenya. Ni msitu asili wa milimani ulio mkubwa zaidi katika Afrika Mashariki. Msitu tata wa Mau una eneo wa hektari 273300 [0]
Maeneo ya misitu yana baadhi ya viwango vya juu kabisa ya mvua nchini Kenya [1] Misitu ya Mau ni eneo kubwa ya vyanzo vya maji nchini Kenya [2] Mito kadhaa huanza kutoka misitu hii, ikiwemo mto wa Ewaso Ng'iro (kusini), mto Sondu, Mto Mara na Mto Njoro. Mito hizi hulisha Ziwa Victoria, Ziwa Nakuru na Ziwa Natron [1]  Miteremko ya mashariki ya bonde la Mau imejazwa msitu wa Mau [1]
mazingira
Miti asilia katika msitu wa mau ni pamoja na Pouteria adolfi-friedericii, Strombosia scheffleri  na Polyscias kikuyuensis. Olea capensis, Prunus africana, gummifera na Albizia Podocarpus latifolius pia hupatikana huko [1]
Ndege wanaopatikana katika eneo hilo ni pamoja na Hartlaub's Turaco (Tauraco hartlaubi), Hunter's Cisticola (Cisticola hunteri)  na Jackson's Francolin (Francolinus jacksoni) [1]
Uharibifu
Katika miaka ya jadi misitu hii ilikuwa ikikaliwa na jamii ya  Ogiek ,ambao maisha yao ya kuwinda na kukusanya ni endelevu [1] Hata hivyo, kutokana na watu kutoka makabila mengine kuhamia msitu huo, sehemu ya eneo la msitu imekatwa kwa ajili ya makazi. [8]
Katika mwaka wa 2008, uzinduzi wa mradi wa nguvu za umeme ya Sondu-Miriu Hydro uliahirishwa kutokana na kiwango cha chini cha maji, ambao ulisemekana ulitokana na uharibifu katika msitu wa Mau [9]
Uhamisho kutoka msitu wa Mau
Katika msimu wa joto wa 2008 kulikuwa na mvutano wa kisiasa kuhusu swala la makazi ya watu, ambayo yalikuwa yametengwa katika uongozi wa KANU katika miaka ya 80 na 90. Baadhi ya walowezi ni wanasiasa mashuhuri, kama Franklin Bett na Zakayo Cheruiyot. Katika mwaka wa 2004 Paul Ndung'u alitoa "Ndungu Report", ambayo ilitaja kugawa ardhi hizi, kuwa haramu na ilipendekeza ugawavi huu utupiliwe mbali.[2] Baadhi ya uhamisho ulitekelezwa kati ya mwaka wa 2004 na 2006, bila ya mfuko wa makazi  [3]
Mnamo 15 Julai 2008, Waziri Mkuu Raila Odinga alitoa amri kwamba uhamisho utekelezwe kabla ya mwezi wa  Oktoba 2008, ili kulinda misitu kutokana na uharibifu [4] Amri hii imepingwa na baadhi ya wanasiasa wa eneo la Bonde la Ufa, wakiongozwa na Isaac Ruto. Baadhi ya wanasiasa, wakiongozwa na waziri wa kilimo William Ruto, walipendekeza kwamba iwapo uhamisho utatekelezwa, serikali inapaswa kuwatengea ardhi wanaohamishwa mahali pengine [2]
Uhamisho ulianza Novemba 2009. Pia baadhi ya watu mashuhuri wanaelekea kupoteza ardhi yao, wakiwemo pamoja na familia ya rais wa zamani Daniel arap Moi [5]
Marejeo

Viungo vya nje
 (MACOFA)

Jamii:Misitu ya Kenya
Vivumishi vya idadi

Question: Je,idadi ya watu nchini China ni ngapi?





Examples
Watu 'wanne wamepotea, idadi halisi/kamili
Wanafunzi saba wamefaulu, idadi halisi/kamili
Nyumba nyingi hazina umeme, idadi ya jumla
Simba wachache wamevamia kijiji, idadi ya jumla
Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanatoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi. 
Mifano
Wanafunzi  wawili wamelala darasani
Wajumbe sita wamesimamishwa
Nyoka wengi wana sumu kali
Maembe machache yameiva
Wananchi wengi wameandamana
Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Pasifiki

Question: Bahari kubwa Afrika ni gani?


Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.
Pasifiki iko kati ya Bara la Amerika upande wa mashariki na Bara la Asia / Australia upande wa magharibi. 



Eneo lake ni kilometa za mraba milioni 179.7 ambayo si bahari kubwa tu bali pia ni eneo kubwa kuliko nchi kavu yote duniani: ni karibu nusu ya uso wa dunia.
Kuna visiwa zaidi ya 25,000 katika Pasifiki; vingi ni vidogo sana. Visiwa hivyo huhesabiwa mara nyingi pamoja na Australia kama "Australia na Pasifiki".
Pasifiki ina kina cha wastani wa mita 4,028; kina kirefu katika mfereji wa Mariana kinafikia mita 11,034.

Bahari za pembeni ziko hasa upande wa Asia / Australia. Kati ya hizo ni: Bahari ya Celebes, Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China.
Jina la Pasifiki (kwa Kilatini: yenye amani, yaani kimya) limetokana na Wazungu wa kwanza waliovuka bahari hii mwaka 1520 BK kutoka Amerika ya Kusini hadi Ufilipino wakaikuta kuwa ni bahari tulivu. ù
Lakini Pasifiki inaweza kuwa na dhoruba kali sana. Ni eneo lenye matetemeko ya ardhi mengi yanayosababisha mawimbi haribifu ya tsunami ambayo yalimaliza miji na vijiji ufukoni.

Jamii:Bahari
Jamii:Pasifiki
Chuo Kikuu cha Moi

Question: Je,chuo kikuu cha Moi kilianza mwaka upi?

Chuo Kikuu cha Moi  ni chuo kikuu mjini Eldoret, magharibi mwa Kenya. Ni mojawapo wa taasisi saba  za elimu ya juu za kitaifa, zingine zikiwa Chuo Kikuu cha Nairobi, Chuo Kikuu cha Jomo Kenyatta cha Kilimo na Teknolojia, Chuo Kikuu cha Maseno University, Chuo Kikuu cha Egerton, Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Kimathi  na Chuo Kikuu cha Kenyatta. Kilianzishwa mwaka wa 1984 na Sheria ya Bunge ya Chuo Kikuu cha Moi kufuatia mapendekezo ya Tume ya Mackay. Hadi mwaka wa 2007 kilikuwa na wanafunzi zaidi ya 20,000,  17,086 walikuwa wanafunzi wa shahada, na kina  matawi 8  ya vyuo vyake pamoja na vyuo viwili vya kiufundi.
Chuo kinasisitiza sayansi na teknolojia kuliko sanaa. Kina shule zifuatazo:
Shule ya Kilimo na Teknolojia Hai
Shule ya Uchumi na Usimamizi wa Biashara
Shule ya Elimu
Shule ya Sayansi ya Habari
Shule ya Uhandisi
Shule ya Sayansi
Shule ya Usimamizi wa Mali Asili
Shule ya Utabibu
Shule ya Utabibu wa Meno
Shule ya Afya kwa Umma
Shule ya Sheria
Shule ya Masomo ya Mazingara
Shule ya Sanaa na Sayansi Isimu
Shule ya Ukuzaji wa Rasilimali Binadamu
Matawi ya vyuo: 
Tawi la Main Campus
Chepkoilel Campus
Town Campuses
Matawi ya Umbali: 
Nairobi Campus
Kitale Campus
Kericho Campus
Mount Kenya Campus
Southern Nyanza Campus
Vyuo vitegemezi 
Chuo cha Kabianga University College
Chuo cha Narok University College
Viungo vya nje


Jamii:Eldoret
Jamii:Educational institutions established in 1984
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Education in Rift Valley Province
Jamii:Association of Commonwealth Universities
Historia ya Zimbabwe

Question: Je, nchi ya Zimbabwe ilipata uhuru mwaka gani?

Historia ya Zimbabwe inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zimbabwe. 
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani. 
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Tangu karne ya 11, Zimbabwe ya leo imekuwa na falme imara kwenye njia muhimu ya biashara. 
Kampuni ya British South Africa ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890.
Koloni la Uingereza lilianzishwa mwaka 1923 kwa jina la Southern Rhodesia. 
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu. 
Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.
Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi hadi alipolazimika kustaafu mwaka 2018. 
Tazama pia
Rhodesia ya Kusini


Jamii:Historia ya Zimbabwe
Jamii:Historia ya Afrika
Mbuzi-kaya

Question: Je,Kulungu aktiki hubeba mimba kwa muda ipi?



Mbuzi-kaya ni mnyama katika ngeli ya mamalia ambaye huzaa na kunyonyesha mwenye miguu minne na mwenye tabia zinazofanana na ng'ombe. Kwa ukubwa, mbuzi aliyekomaa ni pungufu ya theluthi moja ya ng'ombe aliyekomaa. 
Mbuzi-kaya, kama alivyo n'gombe, ni mnyama anayefugika. Hufugwa kwa ajili ya nyama, maziwa na ngozi yake. Kwani nyama na maziwa ni chakula, na ngozi kufanywa viatu, mishipi na mikoba pia. 
Mbuzi-kaya hula majani, hucheua na kutafuna tafuna chakula chake mara kadhaa ilhali kikizunguka kati ya vyumba mbalimbali vya tumbo na mdomo wake kabla ya kukimeza kabisa, kama vile afanyavyo ng'ombe. 
Mara nyingi mbuzi-kaya hubeba mimba na kuzaa mapacha kadhaa.
Mbuzi ni kati ya wanyama wa kwanza waliofugwa na binadamu. Kuna spishi za kufugwa na spishi za porini.
Faida za mbuzi
Kuna faida nyingi za mbuzi aina hizo ni:
(i) Hutupatia ngozi kwa ajili ya kutengenezea vitu kama viatu.
(ii) Hutupatia nyama.
(iii) Hutupatia kwato kwa ajili ya kutengenezea vitu kama vishikizo vya nguo.
(iv) Hutupatia maziwa.
Viungo vya nje




Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
BAKIZA

Question: BAKIZA ilizinduliwa na nani?

BAKIZA ni kifupi cha Baraza la Kiswahili la Zanzibar.  Baraza hili liliundwa mnamo mwaka 1983. Majukumu makuu ya BAKIZA ni pamoja na kukuza maendeleo ya Kiswahili katika visiwa vya Zanzibar, kusimamia matumizi sahihi ya lugha ya Kiswahili katika Baraza la Wawakilishi na katika vyombo vya habari, kama vile magazeti, redio na televisheni, kutunga kamusi na majarida kwa Kiswahili sanifu na fasaha, kupitia na kusanifu maandishi ya Kiswahili kwa matumizi mbalimbali kama vile katika ofisi za serikali na watu binafsi. Kutafsiri kazi mbalimbali kutoka katika lugha nyingine kama vile Kiingereza na Kiarabu na kuziweka katika Kiswahili sanifu na fasaha.
Marejeo ya Nje


Jamii:Kiswahili
Jamii:Siasa ya Tanzania
Karl Friedrich Benz

Question: Nani aligundua televisheni ya kwanza?


Karl Friedrich Benz alizaliwa tar. 25 Novemba 1844 akiitwa Karl Friedrich Michael Vaillant huko Mühlburg / Karlsruhe Ujerumani wa Kusini Magharibi. Baada ya kumzaa mamake Josephine Vaillant akaolewa na babake Johann Georg Benz. Hivyo akaitwa Karl Friedrich Michael Benz lakini baadaye akajiita Carl Friedrich Benz.
Alikuwa mhandisi Mjerumani mwenye sifa ya kuwa alitengeza motokaa ya kwanza au gari la kwanza lililotumia nguvu ya nishati ya petroli.
Mwaka 1864 alichukua digri ya uhandisi, mw. 1871 alianzisha kampuni yake ya kwanza. Hapo alitengeneza injini ya petroli ya mapigo mawili mwaka 1878/79 aliyoendeleza kuwa injini ya mapigo manne. Benz hakuwa mhandisi wa kwanza kutengeneza injini za aina hii, Mjerumani mwenzake Nikolaus Agosti Otto aliwahi kuchukua hataza ya injini ya mapigo manne mwa. 1876. Injini za aina hii zilifanya kazi viwandani vikiendesha mashine mbalimbali.
1886 Benz alikuwa mtu wa kwanza aliyeweka injini ya petroli kwa gari. Gari lake la kwanza lilikuwa na magurudumu matatu yenye nguvu-farasi 0.8. Mke wake Bertha Benz alifanya safari kubwa ya kwanza kwa gari hili kwa umbali wa km 89 kutoka Mannheim kwenda Pforzheim (yote Ujerumani wa Kusini Magharibi). Alipoishia petroli alipaswa kuinunua katika duka ya madawa kwani hapakuwapo na kituo cha petroli bado.
Benz aliendelea kutengeneza gari lenye magurudumu manne. Kwa jina la "Velo" lilikuwa motokaa ya kwanza iliyotengenezwa kwa wingi duniani.
Benz aliona kupanuka kwa biashara yake watoto wake wakiendelea kuendesha makampuni yake. Mwaka 1926 kampuni ya Benz iliunganishwa na kampuni ya Gottlieb Daimler kwa jina la "Daimler-Benz".
Karl Benz aliaga dunia tar. 4 Aprili 1929.

Carl Benz‘ workshop in Mannheim/Germany
Gari la kwanza la Benz lenye magurudumu matatu
Engine of the Benz Patent Motorwagen
The world’s first drivers‘ licence, issued to Carl Benz on 1 Agosti 1888
Automuseum Dr. Carl Benz in Ladenburg/Germany
Carl and Bertha Benz
Official sign of Bertha Benz Memorial Route, commemorating the world's first long distance journey with a Benz Patent Motorwagen in 1888
The World’s first Filling-Station, the City Pharmacy in Wiesloch/Germany

Viungo vya Nje


Jamii:Waliozaliwa 1844
Jamii:Waliofariki 1929
Jamii:Watu wa Ujerumani
Hydrox

Question: Kampuni ya Sunshine Biscuits ilianzishwa mwaka upi?



Hydrox ni aina ya kuki iliyojazwa chokoleti ambayo ilianzishwa katika mwaka wa 1908 na ikatayarishwa na Kampuni ya Sunshine Biscuits. Jina lake la Hydrox linatokana na vipengele vya atomu vinavyounda maji: hasa haidrojeni na oksijeni. Baadhi ya ripoti kadhaa ,inasemekana kuwa Oreo ,iliyoanzishwa baadaye katika mwaka wa 1912, ilikuwa imeundwa ikiiga mfano wa Hydrox. Ingawaje, Hydrox imeshambuliwa na wengi kuwa bidhaa hii ilikuwa ikiiga Oreo.  Ikilinganishwa na Oreo, kuki ya Hydrox ilikuwa inaonja "tamu kidogo" na ilikuwa ngumu na bora kuliwa na maziwa.
Uzalishaji
Sunshine Biscuits ilinunuliwa na kampuni ya Keebler katika mwaka wa 1996 na katika mwaka wa 1999 ,Keebler ilibadilisha Hydrox na kuki zinazofanana na hizo mpya zilizoitwa Droxies. Keebler ilinunuliwa , baadaye, na kampuni ya Kellog's katika mwaka wa 2001. Kellog's ilitoa bidhaa za aina ya Droxies kutoka kwenye soko katika mwaka wa 2003. Kellog's ,hivi sasa, inauza kuki za chokoleti chini ya jina la Famous Amos. Mashabiki kadhaa wa Hydrox ya hapo awali hushuku kuwa hizi ni ni kuki za Hydrox zinazoanzishwa tena huku wengine wakitafuta furaha kwa kuki zingine kama za Newman-O's na zingine mbalimbali. Kampuni ya Kellog's husema upishi wa Hydrox ni wa kipekee usiojulikana na kampuni zingine.
Katika mwaka wa mia wa kuki hizi, Kellog's ilianzisha tena usambazaji wa Hydrox chini ya jina la Sunshine. Bidhaa za kwanza zilianza kusambazwa katika mwisho wa mwezi wa Agosti 2008. Mashabiki wa Hydrox waliisumbua kampuni ya Kellog's huku maelfu wakipiga simu na kuandika ombi la kutaka kuki hizo zitayarishwe tena. Upishi wa Hydrox mpya ulibadilishwa kidogo kutoka ile ya zamani; walitoa mafuta ya aina ya trans-fats kutoka matumizi katika upishi. Kuki hizo zilikuwa zinafaa kupatikana katika taifa zima kwa muda mfupi lakini baada ya muda chini wa mwaka mmoja Kellog's ilitoa Hydrox kutoka tovuti yao.
Kampuni ya Carvel ya kuunda vyakula vya aina ya ice cream huuza ice cream zilizotayarishwa na makombo ya kuki za "Hydrox". Carvel inatumia hali ya kuki hizo ya all-kosher kama mbinu ya kuongeza mauzo kama vile Oreo ya hapo awali ilitumia mafuta ya nguruwe. Kuki hizi hazitajwi kwa jina katika tovuti ya Carvel lakini katika mabango yake yaliyowekwa ndani ya maduka kuki hizo zimeandikwa kama kuki za hydrox (jina likiwa na "h" ndogo). 
Marejeo
^ a b Paul Lukas (15 Machi 1999).  Fortune.
^ a b c Christopher Rhoads (19 Januari 2008).  The Wall Street Journal.
^ Christopher Rhoads (28 Mei 2008).  The Wall Street Journal.
^ 

Viungo vya nje
Wilaya ya Trans-Nzoia

Question: Je,County ya Samburu ina idadi ya wakaazi wangapi?


Wilaya ya Trans-Nzoia ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Bonde la Ufa wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 
Makao makuu yalikuwa mjini Kitale.
Kwa sasa imekuwa kaunti ya Trans-Nzoia.

Iko katikati ya Mto Nzoia na Mlima Elgon.
Kihistoria, eneo hili limekuwa likikaliwa na  Wakalenjin. Baada ya uhuru,mashamba mengi yaliyo wachwa na masetla wazungu yalinunuliwa na watu kutoka kundi la makabila mengine ya Kenya.
Wilaya hii ina maeneo ya bunge matatu: 
Eneo bunge la Cherangani
Eneo bunge la Kwanza
Eneo bunge la Saboti


Marejeo


Jamii:Wilaya ya Trans-Nzoia
Trans-Nzoia
Satelaiti

Question: Usafiri wa anga-nje ilikua na umuhimu gani kwa binadamu?



Satelaiti (pia setelaiti, setilaiti, kutoka Kilatini satelles, "msindikizaji", kupitia Kiingereza satellite) ni kitu kinachofuatana na kitu kingine. Neno linatumiwa kwa maana mbili ambayo ni:
magimba asilia katika anga ya nje, na
vifaa au vyombo vilivyotengenezwa na kurushwa na binadamu ili kuzunguka dunia kwa kazi mbalimbali, au kwa lugha nyingine vyombo vya angani. Satelaiti havibebi watu.
Kwa kufuata maana hii ya 2, Satelaiti au Setilaiti ni kifaa cha kuundwa na binadamu ambacho huundwa kwa kusudi la kukiweka kwenye obiti kwaajili ya shughuli maalumu kama vile utafiti wa kisayansi. Mara nyingine vifaa hivi huitwa satelaiti za kutengenezwa ili kuzitofautisha na satelaiti asilia kama vile mwezi wa Dunia.

Satelaiti asilia
Katika astronomia satelaiti ni gimba dogo linalozunguka gimba kubwa zaidi kwa njia ya obiti (en:orbit). Satelaiti ni hasa gimba linalozunguka sayari; kwa maana hii ni sawa na "mwezi" lakini inatumiwa pia kwa galaksi ndogo inayozunguka galaksi kubwa zaidi. Kuna pia asteroidi zenye satelaiti zao.
Kila satelaiti inashikwa na graviti ya gimba kubwa zaidi, kama ni sayari au asteroidi au galaksi.
Satelaiti kama chombo kilichotengenezwa
Dunia inazungukwa na maelfu ya satelaiti ambazo ni vifaa au vyombo vilivyorushwa katika anga la nje kwa njia ya roketi na kuzunguka Dunia kwa obiti mbalimbali. Satelaiti hizi zinatekeleza kazi za kisayansi, za kibiashara na za kijeshi.
Satelaiti ya kwanza iliyorushwa angani ilikuwa Sputnik 1. Ilitumwa na Umoja wa Kisovyeti tarehe 4 Oktoba 1957. 
Satelaiti zilizopo

Siku hizi kuna nchi zaidi ya 50 zilizopeleka satelaiti katika anga la nje. Idadi za nchi zenye uwezo wa kuzirusha ni ndogo zaidi. 
Tangu Sputnik 1 takriban satelaiti 6,600 zimepelekwa angani. Mwaka 2013 ilikadiriwa ya kwamba 3,600 bado zilifuata obiti zake. [1] 
Takriban 1,000 zilifanya kazi;[2] lakini nyingine hazikufanya kazi tena, zilikuwa takataka ya angani.
Takriban satelaiti 500 ziko kwenye obiti za dunia (chini ya kilomita 2,000 juu ya uso wa Dunia), 50 ziko kwenye obiti ya wastani (mnamo 20,000km) ambazo hasa zile za uongozaji na nyingine ziko kwenye obiti ya juu ambako zinaweza kukaa muda wote juu ya eneo lilelile la Dunia (mnamo 36,000km).[3]
Vyomboanga vya utafiti vilipelekwa hadi obiti za kuzunguka sayari mbalimbali na sasa zimekuwa satelaiti za sayari hizo kama vile Utaridi, Zuhura, Mirihi, [[Mshtarii], Zohali, asteroidi kadhaa[4] na pia Jua.

Shughuli za satelaiti
Satelaiti hutekeleza shughuli mbalimbali:
Utafiti wa kisayansi, kama kupima uga sumaku ya dunia na kukusanya data za kila aina
Uangalizi wa Dunia pamoja na utabiri wa hali ya hewa, kuangalia mwendo wa tufani kubwa na kupima machafuko ya angahewa.
Mawasiliano pamoja na kusambaza programu za runinga na mawasiliano ya simu
Uongozaji wa usafiri pamoja na mfumo wa Global Positioning System (GPS)
Kijeshi pamoja na upelelezi, kupiga picha za nchi mbalimbali, kupokea data za nchi nyingine na mawasiliano ya kijeshi.

Jamii:Usafiri wa anga la nje
*
Eukaryota

Question: Je, Eukaryota ni nini?


Eukaryota ni kundi kubwa la viumbehai ambavyo vina seli zenye kiini cha seli na utando wa seli. Mimea, wanyama na fungi wote tunaoona huhesabiwa humo. 
Zinahesabiwa kwa jumla kama domeni kati ya viumbehai na domeni nyingine ni bakteria na archaea ambavyo ni viumbe vidogo sana vinavyoonekana kwa hadubini tu.
Eukaryota walio wengi wana seli nyingi lakini hasa protisti na sehemu za fungi zina seli moja tu.
Mfumo wa seli

Seli za eukaryota ni kubwa kuliko seli za bakteria na archaea. Ndani ya seli zao kuna oganeli ambazo ni kama viungo vya mwili lakini vina shughuli maalumu ndani ya seli.
Oganeli inayojulikana zaidi ni kiini cha seli inayotunza sehemu kubwa ya DNA yake. 
Seli za eukaryota huwa pia na kitu kinachofanana na kiunzi cha mifupa kwenye mwili kinachojengwa kwa vimirija vya protini za pekee ambazo ni gumu kiasi kuliko ektoplasma inayojaza seli. 
Kimsingi seli za eukaryota huwa na
kiini cha seli,
utando wa seli (ganda la nje pamoja na maganda ya ndani) na
utegili (ektoplasma) unaojaza chumba ndani ya utando. Ndani ya utegili kuna sehemu nyingine zenye kazi mbalimbali kama ribosomu au dutuvuo (mitokondria).

Jamii:Biolojia
Jamii:Uainishaji
Mikrobiolojia

Question: Louis Pasteur aliweka misingi gani?


Mikrobiolojia (kutoka maneno ya Kigirikiμῑκρος, mīkros, "ndogo"; βίος, bios, "uhai"; na λογία, logia, "elimu") ni fani inayochunguza vidubini vyenye seli moja, nyingi au visivyo nayo kabisa.[1] Mikrobiolojia ina matawi yake, yakiwemo virolojia, mukolojia, parasitolojia na bakteriolojia.

Bakteria ziligunduliwa mara ya kwanza na Antonie van Leeuwenhoek mwaka wa 1676, kwa kutumia darubini ya lensi moja ya muundo wake mwenyewe.[2] Aliziita "animalcules" na alichapisha habari za utafiti wake kwenye msururu wa barua kwa Shirika la Muungano wa Mfalme.[3][4][5] Jina bacteriam  lililetwa miaka mingi baadaye, na Christian Gottfried Ehrenberg katika mwaka wa 1838.[6]
Mwaka 1859 Louis Pasteur alionyesha kuwa mchakato wa kuchachusha unasababishwa na ukuaji wa vijiumbe, na kwamba ukuaji huu si wa kizazi cha kujianzia. (Hamira na kuvu, ambazo kwa kawaida zinahusishwa na uchachushaji, si bakteria, ila ukungu.) Pamoja na mwenzake, Robert Koch, Pasteur alikuwa wa kwanza kuitetea nadharia ya kijidudu ya ugonjwa.[7]
Robert Koch alikuwa mwanzilishi wa taaluma ya uuguzi wa mikrobiolojia na alishughulikia kipindupindu, kimeta na kifua kikuu. Katika utafiti wake wa kifua kikuu, Koch hatimaye alithibitisha nadharia ya kijidudu, ambayo ilimfanya atunukiwe Tuzo la Nobel mwaka wa 1905.[8] Katika madai yake, Koch aliweka vigezo vya kutathmini kama kiumbe ndicho husababisha ugonjwa, na madai haya yanatumika mpaka leo hii.[9]
Ingawa katika karne ya 19 ilijulikana kwamba bakteria ndizo chanzo cha magonjwa mengi, hakuna matibabu yoyote ya viua-bakteria yaliyopatikana.[10] Katika mwaka wa 1910, Paul Ehrlich alitengeneza kiua vijasumu cha kwanza, kwa kubadilisha rangi ambazo kwa kuchagua zilitia mawaa Treponema pallidum, spirokaeti ambayo husababisha kaswende katika mchanganyiko wa ambao uliua kisababishi magonjwa.[11] Ehrlich alikuwa ametuzwa Tuzo la Nobel mwaka 1908 kwa kazi yake kuhusu elimu ya kingamaradhi, na alianzisha matumizi ya madoa ili kuchunguza na kubaini bakteria, na kazi yake ilijikita kwenye misingi ya doa la Gram na doa la Ziehl-Neelsen.[12]
Mafanikio makubwa katika utafiti wa bakteria yalikuwa kutambuliwa kwa Carl Woese mwaka 1977 kwamba akea zilishuka kutokana na mabadiliko tofauti kutoka yale ya bakteria.[13] Uanishaji huu mpya wa jamii ya filojenetiki ulikitwa kwenye misingi ya kufululizwa kwa ribosomu RNA 16S, na ukagawa prokaryota katika makundi mawili yenye mageuko tofauti, kama mojawapo ya sehemu ya mifumo ya vikoa vitatu.[14]
Tanbihi

Viungo vya nje

nature.com 
 is a microbiology information portal containing a vast collection of resources including articles, news, frequently asked questions, and links pertaining to the field of microbiology.




Jamii:Mikrobiolojia
Jamii:Biolojia
Namanga, Kenya

Question: Je,ni kilomita ngapi kutoka Kisumu hadi Bondo?

Namanga ni mji ambao uko kusini mwa Kenya, kwenye kaunti ya Kajiado mpakani mwa Tanzania. 
Kulingana na sensa ya mwaka 1999 mji huu una watu 5,500 .
Mji huu upo kilomita 200 kutoka Nairobi na kilomita 130 kutoka mji wa Arusha (Tanzania). 
Uchumi wa mji huu unategemea sana utalii. Watalii wengi wanaotembelea wanyama wa Hifadhi ya Taifa ya Amboseli hupitia kwenye mji huu. 
Mlima Kilimanjaro unaonekana kusini mwa mji huu. Pia mlima Oldoinyo Orok uko kaskazini magharibi kwa mji huu na hujulikana kama milima ya Namanga. 
Viungo vya nje



Coordinates: 
Jamii:Kaunti ya Kajiado
Jamii:Miji ya Kenya
O

Question: Kifaa cha Mawasiliano ya Data kilizinduliwa lini?

I / O (vifupisho vya Kiingereza ambavyo ni input/output), kwa kutafsiri tunaweza kusema ingizo data / zao. 
Katika kompyuta  inahusu mawasiliano kati ya mfumo wa uchakataji wa kidijiti (kama vile kompyuta).
Ingizo data ni signali au data iliyopokewa na mfumo kabla ya kuchakatwa na zao au matokeo hupatikana baada ya kompyuta kuchakata data hiyo na kuwa habari.
Kwa mfano, vibaobonye na vipanya huchukuliwa kuwa vifaa vya ingizo data vya kompyuta, wakati wachunguzi na waandishi wa habari vinaonekana kuwa vifaa vya zao au matokeo vya kompyuta. 
Vifaa vya mawasiliano kati ya kompyuta, kama vile modemu na kadi za mtandao, hutumikia kwa wote ingizo data na zao au matokeo.

Jamii:Kompyuta
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Nchi ya Marekani ina majimbo mangapi?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Mikoa ya Burundi

Question: Je,rais wa kwanza wa Burundi aliitwa nani?

Hii ni orodha ya Mikoa (Kirundi: IProvense) ya Burundi:
Orodha

Bubanza
Bujumbura Mairie
Bujumbura Rural
Bururi
Cankuzo
Cibitoke
Gitega
Karuzi
Kayanza
Kirundo
Makamba
Muramvya
Muyinga
Mwaro
Ngozi
Rutana
Ruyigi
Tazama pia
Orodha ya miji ya Burundi

!
Burundi
Jomo Kenyatta

Question: Rais Daniel Moi alitawala Kenya kwa miaka mingapi?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Amos Biwott

Question: Kipchoge Keino alistaafu mwaka gani?


Historia
Amos Biwott (alizaliwa 8 Septemba 1947 katika Wilaya ya Nandi) ni mwanariadha  wa zamani wa Kenya. Yeye alikuwa mshindi wa mbio ya 3000m ya urukaji viunzi katika Olimpiki ya 1968.
Alizaliwa katika eneo la Nandi, Kenya. Amos Biwott alikuwa wa kwanza katika orodha refu ya wanariadha wa Kenya waliomfuata na kushiriki katika mbio ya 3000m ya urukaji viunzi. Tangu kushinda mbio hiyo ,kwa njia ya kiajabu, katika michezo ya Olimpiki ya Mexico City, Biwott alifungulia Waafrika wengine njia katika kushinda mbio za masafa marefu.
Biwott hakuwa amekimbia mbio nyingi za urukaji viunzi kabla ya kushiriki katika michezo ya Olimpiki hiyo, alikuwa amekimbia mbio tatu tu. Hivyo basi, mtindo wake haukuwa bora na wa kawaida hasa katika kuruka viunzi. Alitumia njia ya iliyochekesha sana. Alikuwa mtu wa kwanza kuwa na ujasiri wa kuruka kikwazo chote bila kukikanyaga, mbinu hii ilihitaji kuruka kwa nguvu kwelikweli. Alipotumia mbinu hiyo ya kuruka hivyo, alipunguza muda wa kuruka viunzi (uliokuwa sekunde 1.1) kwa nusu ukawa sekunde 0.55. Yeye ndiye alikuwa mwanariadha pekee kumaliza mbio hiyo na miguu kavu bila maji hata kidogo katika mbio ya uhitimu na hata katika fainali. Alishinda mbio ya fainali akiwa mbele ya mwanariadha mwenzake kutoka Kenya , Benjamin Kogo. Alimshindia muda wa sekunde 0.6.
Baada ya kushinda mbio hizi, Biwott alianza kufeli katika mbio zake. Alichukua nafasi ya tatu katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 1970 , akawa nambari sita katika Olimpiki ya 1972 na akamaliza mbio yake ya mwisho akiwa nafasi ya nane katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 1974.
Baada ya kufeli katika riadha, Biwott alifanya kazi katika Idara ya Kenya Prisons mpaka alipotoka huko katika mwaka wa 1978 aliposhtakiwa kwa wizi. Baadaye, akawa bawabu wa uwanja wa mazoezi.
Alimwoa Cherono Maiyo, aliyeshiriki katika Michezo ya Olimpiki ya 1972 akawa mmojawapo wa wanawake wa Kenya wa kwanza kushiriki katika Michezo ya Olimpiki. Walifunga ndoa katika mwaka wa 1973 na wana watoto watano.
Viungo vya nje



Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki wa Kenya
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 1968
Jamii:Wanariadha wa Olimpiki ya 1972
Aswan

Question: Msikiti mkubwa nchini Afrika Kusini unapatikana mji upi?




Aswan (kwa Kiarabu أسوان, Aswān, pia Assuan au Assouan) ni mji wa kusini kabisa nchini Misri wenye wakazi 200,000. Ni makao makuu ya mkoa wa Aswan. Imejulikana duniani kutokana na lambo la Aswan ambalo ni ukuta mkubwa unaozuia mwendo wa mto Nile na kusababisha kutokea kwa bwawa la Nasser.
Tangu kutengenezwa kwa lambo hilo, Aswan imekuwa mji wa viwanda kwa sababu umeme unapatikana kwa wingi tangu 1960.
Utalii ni muhimu pia, kwa sababu karibu na Aswan kuna mabaki mengi ya mahekalu na majengo mengine ya enzi za Misri ya Kale.
Historia
Zamani mji ulijulikana kwa jina la Syene au Swan au Seveneh. Inatajwa hata katika Biblia. Ilikuwa mji muhimu wa Misri ya kusini na mara nyingi mpaka na madola ya Sudan. Hivyo Mafarao waliweka huko kituo muhimu cha kijeshi kwa karne nyingi. 
Aswan ilikuwa muhimu katika historia ya sayansi. Wazee walitambua ya kwamba wakati wa mchana jua liko juu kabisa angani na fimbo halina kivuli katika saa ya adhuhuri. Mtaalamu Mmisri Eratosthenes alianza hapa upimaji wake uliothibitisha ya kuwa dunia si tambarare, bali duara kama mpira. 
Viungo vya nje


Jamii:Miji ya Misri
Jamii:Mkoa wa Aswan
Jamii:Nile
Washington, D.C.

Question: Mji mkuu wa Ujerumani ni gani?


kwa maana mbalimbali ya jina "Washington" tazama Washington (maana) 

Washington D.C. ni mji mkuu wa Marekani mwenye wakazi 553,523. Kifupi "D.C." baada ya jina chamaanisha "District of Colombia" ambayo ni mkoa wa shirikisho yaani eneo lililotengwa moja kwa moja kwa vyombo vya shirikisho la Marekani kwa sababu maeneo mengine ya Marekani yako chini ya majimbo mbalimbali yanayojitawala. 
Jina la mji mkuu limechaguliwa kwa heshima ya kiongozi wa uhuru na rais wa kwanza George Washington. Jina la "District of Colombia" likachaguliwa kwa heshima ya Kristoforo Kolumbus mpelelezi wa Amerika.
Mji wa Washington uko kando la mto Potomac kati ya majimbo ya Maryland na Virginia. Uko karibu na pwani la mashariki la Marekani. Hori ya Chesapeake ya Atlantiki iko 35km kutoka mji. Anwani ya kijiografia ni 38°53'42"N na 77°2'12"W.
Washington D.C. ni tofauti na jimbo la Washington lililopo upande wa magahribi wa Marekani.
Hapa ni makao rasmi ya Bunge la Marekani, ya Rais pamoja na serikali yake na makao ya mahakama kuu. Kuna pia majengo ya kihistoria hata kama Marekani haina historia ndefu pamoja na makumbusho mazuri.
Historia
Makao ya kwanza ya serikali ya Marekani ilikuwa New York. Rais George Washington mwenyewe alichagua eneo la mji mpya kando la mto Potomac mwaka 1790. Ujenzi wa ikulu la Nyumba Nyeupe ulianza 1792. Mpango wa mji ulifuata mfano wa mji wa Karlsruhe (Ujerumani). 
11. Juni 1800 Washington ikawa mji mkuu wa Marekani. Wakati wa vita ya Uingereza na Marekani ya 1814 mji ulivamiwa na kuchomwa na Waingereza.
Hadi vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani Washington ilikuwa mji mdogo usiozidi wakazi 75,000 lakini ilikua baada ya vita kwa sababu serikali iliongezeka idara na wafanyakazi.
Tangu 1878 mji wa Washington na mkoa wa shirikisho ("D.C.") viliunganishwa. Mji kama mkoa ulitawaliwa moja kwa moja na bunge. Tangu 1973 mji umempata meya na serikali ya kimanisipaa. Kwenye bunge lenyewe hakuna mbunge wa wakazi wa Washington. Kuna mwakilishi wao mle lakini hana kura.
Viungo vya nje




Jamii:Miji Mikuu Amerika
Jamii:Maryland (jimbo)
Jamii:Virginia (jimbo)
Jamii:Mto Potomac
Kitabu cha Zekaria

Question: Utafsiri wa Biblia ulianza mwaka gani?

Kitabu cha Zekaria ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Mwandishi na muda
Kazi ya nabii huyo kati ya mwaka 520 na 518 KK, wakati uleule alipotabiri nabii Hagai, ni mwanzo wa kipindi cha mwisho cha unabii katika Israeli kabla ya ujio wa Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo.
Mazingira
Kabla ya uhamisho wa Babeli, ujumbe wa manabii ulitishia mara nyingi adhabu ya Mungu kwa uasi wa taifa lake.
Wakati wa uhamisho ujumbe ulikuwa wa faraja zaidi.
Ule wa Hagai na Zekaria ulilenga ustawi wa Wayahudi ambao walikuwa wamerudi Yerusalemu mwaka 538 KK ili kujenga upya hekalu, lakini walichelewa kutekeleza azma yao, kutokana na upinzani na mahangaiko ya kujipatia riziki katika mazingira magumu.
Mbaya zaidi, walikaribia kukata tamaa. Kwa changamoto ya manabii wao, gavana Zerubabeli na kuhani mkuu Yoshua waliongoza wananchi kukazania ujenzi huo na kuukamilisha mwaka 515 KK.
Muhtasari
Kitabu kina sehemu mbili tofauti sana, yaani sura 1-8 halafu 9-14.
Sura nane za kwanza zinaleta njozi kadhaa kuhusu mwanzo mpya wa Wayahudi mjini Yerusalemu.
Tofauti na Hagai, mwandishi wa kitabu hiki hakuishia upande wa ujenzi, bali alisisitiza pia utakaso wa waamini na ibada zao.
Sura nyingine sita zinatokana na mazingira tofauti (ya karne ya 4 KK) na kuleta njozi juu ya ujio wa Masiya na siku za mwisho.
Sura hizo zina mtindo wa kiapokaliptiko na wataalamu wengi wanasema ni kazi ya nabii mwingine wanayemuita Zekaria wa pili.
Marejeo
The Student Bible, NIV. Michigan: Zondervan Publishing House, 1992.
D. Guthrie, (ed.) New Bible Commentary. New York: Eerdmans Publishing Company, 1970.
Stephen G. Dempster, Dominion And Dynasty: A Theology Of The Hebrew Bible. Illinois: Intervarsity Press, 2003. ISBN 978-0-8308-2615-5
Carroll Stuhlmueller, Haggai and Zechariah: Rebuilding With Hope. Edinburgh: The Handsel Press Ltd., 1988. ISBN 978-0-905312-75-0.
Viungo vya Nje
tafsiri ya Kiswahili (Union Version)


Jamii:Vitabu vya Agano la Kale