khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Historia ya Zimbabwe

Question: Je,rais wa kwanza wa Zimbabwe alikuwa nani?

Historia ya Zimbabwe inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zimbabwe. 
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani. 
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Tangu karne ya 11, Zimbabwe ya leo imekuwa na falme imara kwenye njia muhimu ya biashara. 
Kampuni ya British South Africa ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890.
Koloni la Uingereza lilianzishwa mwaka 1923 kwa jina la Southern Rhodesia. 
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu. 
Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.
Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi hadi alipolazimika kustaafu mwaka 2018. 
Tazama pia
Rhodesia ya Kusini


Jamii:Historia ya Zimbabwe
Jamii:Historia ya Afrika
Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini

Question: Mji mkuu wa Jamhuri ya Kituruki ya Kupro unaitwaje?


Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini (Kituruki: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) ni nchi isiyotambuliwa na jumuiya ya kimataifa iliyoko sehemu ya kaskazini ya kisiwa cha Kupro. Eneo lake ni 3,335km² kuna wakazi lakhi mbili karibu wote ni Waturuki pamoja na Wagiriki 3,000 waliobaki kwenye rasi ya Rizokarpaso. Mji mkuu ni sehemu ya kituruki ya Nikosia.
Ni eneo lililojitenga na Jamhuri ya Kupro baada ya vita ya 1974. Hadi wakati ule Wakupro Wagiriki (waliokuwa wengi) na Wakupro Waturuki (waliokuwa takriban robo ya wakazi) waliishi pamoja pande zote za kisiwa. 1974 maafisa Wagiriki wa jeshi la Kupro walipindua serikali ya Askofu Makarios kwa shabaha ya kuunganisha kisiwa na Ugiriki. Uturuki uliingia kati ukavamia kisiwa kwa kusudi ya kukinga wakazi wenyeji Waturuki. 
Jeshi la Kituruki lilitwaa theluthi ya kaskazini ya kisiwa. Wakupro Wagiriki 160,000 kutoka kaskazini walikimbia kwenda kusini na Wakupro Waturuki 50,000 kutoka kusini wakakimbia kaskazini.
Hata baada ya mwisho wa uasi na kurudi kwa rais Askofu Makarios jeshi la Uturuki likakataa kundoka tena. 1973 Dola la Kujitawala la Kituruki la Kupro likatangazwa. 1983 Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini ikatangaza uhuru wake lakini haikutambuliwa na UM wala na nchi yoyote isipokuwa Uturuki.
Wakupro Waturuki walio wengi wameondoka kisiwani wakihamia Uingereza na nchi nyingine. Idadi kubwa ya watu wenye utamaduni wa Kituruki kisiwani wamehamia kutoka Uturuki bara baada ya uvamizi wa jeshi la Uturuki.
Viungo vya Nje

 - A Directory and Information Source for Northern Cyprus. Company Information including location maps. General and Specific Questions for Residences and Tourists

Jamii:Kupro
Historia ya uandishi wa Qurani

Question: Filamu ya kwanza iliandikwa na nani?

Historia ya uandishi wa Qurani, kwa mujibu wa Uislamu, imeteremshwa na Mwenyezi Mungu kupitia Jibrili mmojawapo wa Malaika wakubwa wenye heshima kubwa huko mbinguni. Qurani iliteremka kwa njia ya Wahyi au Ufunuo katika muda wa miaka 23 ya utume wa Muhammad. 
Maneno yote yaliyomo ndani ya Qurani yanadaiwa na Waislamu kuwa ni ya Mwenyezi Mungu na kuwa Muhammad hakuwa akisema maneno haya kwa mujibu wa matamanio yake.
Qurani ilikuwa ikiteremshwa kidogokidogo katika muda huO wa miaka 23 kulingana na munasaba mbalimbali wa maisha ya Waislamu wa wakati huo ili kuwafahamisha namna bora ya kuishi ulimwenguni kwa wema na hisani na uhusiano wao baina yao wenyewe kwa wenyewe na baina yao na wasiokuwa Waislamu katika wao. 
Aidha, Qurani ilikuwa ikigusia masuala mbalimbali ya maisha na mifano ya umma zilizopita ambazo hazikukubali tume za Mwenyezi Mungu kwao zikaangamizwa kwa kupinga na kwenda kinyume na Mitume na Manabii wao.
Zama za Mtume Muhammad
Qurani ilipoteremka kwanza iliandikwa, kwa amri ya Mtume Muhammad, kwenye vitambaa, ngozi, mifupa na majiwe. Muhammad alikuwa akiwaelekeza waandishi wake waandike kwa mujibu wa mpango na utaratibu fulani ambao unatokana na Mwenyezi Mungu mwenyewe. 
Wakati wa Mtume Muhammad Qurani ilikuwa zaidi katika nyoyo za Masahaba ambao wengi wao walikuwa wameihifadhi Qurani nzima, na wengi wao walikuwa wakiiandika kwa njia mbalimbali lakini si katika msahafu mmoja.
Zama za Abubakar Siddiq
Abubakar Siddiq, Khalifa wa Mtume wa kwanza baada ya kufa kwake, alimtuma Zayd bin Thabit kuikusanya Qurani yote katika kitabu kimoja. 
Umar bin Al-Khattab, Khalifa wa pili ndiye aliyemshauri Abubakar kuikusanya Qurani na ijapokuwa mwanzo aliona taabu kufanya jambo ambalo Mtume mwenyewe hakulifanya. 
Hatimaye, Abubakar alikubali rai yake na Qurani ikakusanywa katika kitabu kimoja.
Zama za Uthman bin Affan
Baada ya Qurani kuandikwa kamili katika msahafu mmoja na kuwekwa katika nyumba ya Hafsa binti Umar, mmoja katika wake wa Mtume Muhammad, ulipofika wakati wa kutawala Uthman bin Affan, Khalifa wa tatu wa Mtume Muhammad, aliamrisha waandishi fulani kuuchukua huo msahafu na kunukulu nakala nyingine kwa ajili ya kupeleka sehemu mbali mbali za ulimwengu wa kiislamu ambao kwa wakati huo ulikuwa mkubwa sana na kufikia nchi nyingi za Afrika, Asia na Ulaya.
Waandishi wa Qurani Tukufu=
Uthman bin Uffan aliwaamuru waandishi wafuatao kuandika Qurani kutokana na msahafu wa Hafsa na kutawanya nakala hizi katika sehemu mbalimbali za ulimwengu wa kiislamu: 
Zayd Ibn Thabit. 
Abdullah Ibn Al-Zubair. 
Said Ibn Al-`As. 
Abdul-Rahman Ibn Al-Harith Ibn Hisham. 
Uthman aliweka nuskha moja Madina na kupeleka nyinginezo sehemu nyinginezo za ulimwengu wa kiislamu.
Marejeo
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Milima ya Himalayas ina urefu kiasi gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Question: Je,mto mkubwa zaidi bara Afrika ni ipi?



Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza Canis Maior) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa. 
Mahali pake
Mbwa Mkubwa iko karibu na kundinyota ya Jabari (en:Orion) kwa upande wa kusini ya ikweta ya anga. Sehemu yake ya mashariki inafika kwenye Njia Nyeupe. Kundinyota jirani zake ni Akarabu (Lepus au sungura),  Munukero (kundinyota) (Monocerus), Shetri (Puppis)  na Njiwa (kundinyota) (Columba). 
Jina
Mbwa Mkubwa ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.[2]
Jina "Mbwa Mkubwa" linatokana na mitholojia ya Ugiriki ya Kale  iliyoona hapa mbwa anayewinda pamoja na Jabari (Orion) na kumfuata Akarabu (sungura). Baadaye mbwa wa pili alibuniwa na Waroma. [3] na hapo kundinyota hizi mbili ziliitwa Mbwa Mkubwa na Mdogo. Majina haya yalitafsiriwa baadaye moja kwa moja kwa Kilatini kuwa Canis Maior na Minor na baadaye kwa Kiarabu kuwa الكلب الأكبر Al-Kalb al-akbar (Mkubwa) na al-asgar (Mdogo).   
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.  Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [4] kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.[5]

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Sirius. Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na  mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru  8.6 (parseki 2.64)




















































































Jina la
(Bayer)Namba ya
FlamsteedJina 
(Ukia)Mwangaza
 unaoonekanaUmbali 
(miaka ya nuru)Aina ya spektraα9Shira (Sirius)−1,5m8,7A1 Vε21Adhara1,50m431B2 IIIδ25Wezen1,83m1600F8 Iaβ2Mirzam1,98m715B1 IIη31Aludra2,45m3200B5 Iaζ1Furud3,02m330ο2243,02m2500B3 Iaσ223,49m1500K8 Ibο1163,89m2000K3 Iaν273,95m80K1 IIIω284,01m500B3 IV
Tanbihi

Marejeo
Marejeo
Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff ()
Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
Elgon (mlima)

Question: Je mlima mkubwa zaidi nchini Uganda ni gani?




Mlima Elgon ni volkeno iliyolala mpakani mwa Uganda na Kenya [1] kaskazini mwa Kisumu na magharibi mwa Kitale. Kasoko yake ina kipenyo cha kilomita nane.
Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.
Majina
Jina la mlima limetokana na Waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima. Wakati mwingine hujulikana kama Wasabaot, ambao wanaishi upande wa kusini wa mlima. 
Ulijulikana pia kama "Ol Doinyo Ilgoon" (Mlima wa Matiti) kwa Wamaasai na kama "Masaba" upande wa Uganda. 
Vilele
Mlima Elgon unajumuisha vilele vikuu vitano:
Wagagai  (mita 4,321), kikiwa nchini Uganda.
Sudek  (mita 4,302 au futi 14,140) nchini Kenya
Koitobos  (mita 4,222 au futi 13,248),kilele chenye madini aina ya basalt (Kenya)
Mubiyi  (mita 4,211 au futi 13,816)
Masaba  (mita 4,161 au 1futi 3,650)
Vipengele vya Mlima Elgon
Ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo peke yake katika Afrika Mashariki, ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 3500.
Vipengele vingine vya kuvutia ni:
Volkano aina ya kaldera - Elgon ni mojawapo ya volkano aina ya kaldera iliyo kubwa na imara duniani.
Visima vya maji moto kando ya Mto Suam
Endebess Bluff (mita 2563 au futi 8408)
Mapango ya Ngwarisha, Makingeny, Chepnyalil na Kitum. Pango la Kitum lina upana wa mita 60 na hupenyeza mita 200 ndani ya mlima. Hutembelewa sana na tembo ambao hulamba chumvi inayotokana na wao kugonga kuta zake na pembe zao. Pango hilo lilitambulika sana kwa virusi vya Marburg baada ya watu wawili waliotembelea pango hili (mmoja mwaka wa 1980 na mwingine mwaka wa 1987) kuambukizwa ugonjwa huo na kufa.
Mchanga wa mlima huu ni maram mekundu. Mlima huo ni eneo la vyanzo vya mito kadhaa kama vile Mto Suam unaokuwa Mto Turkwel katika maeneo ya chini na humwaga katika Ziwa Turkana, Mto Nzoia na Lwakhakha ambayo hutiririka hadi Ziwa Viktoria. Mji wa Kitale uko chini ya mlima huu. Eneo lililo karibu na mlima huu limelindwa na mbuga mbili za Kitaifa: Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon, moja kila upande wa mpaka wa kimataifa.
Baadhi ya mimea adimu hupatikana kwenye mlima huu, ikiwa ni pamoja na Ardisiandra wettsteinii, Carduus afromontanus, Echinops hoehnelii, Ranunculus keniensis na Romulea keniensis.
Mnamo mwaka wa 1896, C.W. Hobley alikuwa Mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu. Kmunke na Stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya Wagagai na Koitobos katika mwaka wa 1911 na kurekodiwa. F. Jackson, E. Gedge, na J. Martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha Sudek katika mwaka wa 1890 na kurekodiwa.  Kilele kikuu ni rahisi kupanda na hakihitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima.
Tanbihi

Marejeo

Tazama pia
Orodha ya milima ya Kenya
Orodha ya milima ya Afrika
Orodha ya milima

Viungo vya nje


Jamii:Milima ya Uganda
Jamii:Milima ya Kenya
Jamii:Volkeno za Afrika
Kito (madini)

Question: Je madini ya fedha inapatikana katika nchi gani kwa wingi Afrika?



Kito (pia: johari, jiwe la thamani) ni madini adimu na ngumu zinazopendeza kwa sababu ya uangavu na rangi yake. Vito mbalimbali vinapendwa na watu na kutumiwa kama mapambo. Kito chenye ugumu na thamani kubwa ni almasi.
Mara nyingi vinakatwa, kusuguliwa na kung'arishwa kwa namna mbalimbali na kutumiwa pamoja na metali adili kama dhahabu au fedha kuwa mapambo kama pete, hereni, mkufu au bizimu.
Mifano ya vito ni
almasi
feruzi
yakuti
zumaridi
tanzanaiti
Lulu na korali hutajwa wakati mwingine pia kama kito ingawa si minerali asilia lakini dutu inayotengenezwa na wanyama.


Jamii:Uchumi
Ng'ombe

Question: Kuna idadi ngapi ya Kulungu pembe-nne duniani?


Kwa kundinyota inayoweza kuitwa Ng'ombe angalia hapa Tauri (kundinyota)
Ng'ombe (zamani pia bakari) ni wanyama wakubwa wanaokula nyasi. Ni wanyama wanaofugwa kwa wingi sana kwa ajili ya nyama, maziwa, ngozi au pia kwa kuvuta plau au gari la kukokotwa. 
Kibiolojia ni wanyama wa jenasi Bos. “Ng'ombe-kaya” ni aina zifugwazo za “ng'ombe-mwitu” (Bos primigenius). 
Kwa asili kuna aina mbili za ng'ombe-kaya: ng'ombe wa Ulaya na ng'ombe wa Uhindi ambazo ni nususpishi za B. primigenius (B. p. taurus na B. p. indicus mtawalia, ingawa mara nyingi nususpishi hizo zinaainishwa kama spishi za B. taurus na B. indicus). Zinatoka kwa nususpishi za zamani B. p. primigenius na B. p. namadicus. 
Siku hizi ni vigumu kufahamu nususpishi za ng'ombe, kwa sababu takriban aina zote za ng'ombe ni chotara sasa. 
Ng'ombe hula nyasi na hutembea kwa kwato. Ng'ombe waliofugwa na binadamu walitokana na ng'ombe-mwitu ili kujipatia nyama na maziwa. Katika nchi nyingi hutumiwa pia kama mnyama wa mizigo anayevuta plau au magari.
Wataalamu huamini ya kwamba aina zote za ng'ombe zina asili katika Mashariki ya Kati mnamo milenia ya 9 KK ambako watu waliwahi kuwafuga na kutoka hapa ufugaji ng'ombe ulisambaa kote duniani.
Ng'ombe wanapatikana kote duniani na kuna aina kwa kila namna ya hali ya hewa. Wengine huishi katika milima baridi ya Uskoti na Skandinavia, wengine katika joto la Afrika au Australia. 
Wanacheua chakula chao na huwa na tumbo lenye vyumba vinne. Baada ya kula nyasi mara ya kwanza wanairudisha kutoka chumba cha kwanza cha tumbo na kuitafuna tena. Kwa njia hii wanapata lishe nyingi kutoka nyasi.
Nususpishi
Bos primigenius, Ng'ombe
†Bos p. africanus, Ng'ombe-mwitu wa Afrika – imekwisha sasa
Bos p. indicus, Ng'ombe wa Uhindi (Zebu)
†Bos p. namadicus, Ng'ombe-mwitu wa Uhindi – imekwisha sasa
†Bos p. primigenius, Ng'ombe-mwitu – imekwisha sasa
Bos p. taurus, Ng'ombe wa Ulaya (Cattle)
Picha

Ng'ombe-mwitu
Ng'ombe wa Ulaya
Ng'ombe wa Uhindi au zebu.
Ng'ombe ya Ankole - Watutsi "Kibinda" 
Ng'ombe wa Watutsi."Gaju"
Ndama aliyezaliwa sasa hivi
Ndama anapata maziwa kutoka kwa mama
Mashine ya kukamulia maziwa
Chotara wa Brahman
Friesian-Holstein ni ng'ombe wa maziwa mengi sana
Mchezo wa ng'ombe hupendwa sana katika nchi zenye utamaduni wa Kihispania

Viungo vya Nje

 - Oklahoma State University
 - Sekta ya Mifugo Tanzania





Jamii:Ng'ombe na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Lucy Kibaki

Question: Mwai Kibaki alizaliwa mwaka upi?



Lucy Muthoni Kibaki (1940 - 26 Aprili, 2016) alikuwa mke wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki, yaani alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Kenya (2003-2013).
Alizaliwa Mukurwe-ini mwaka wa 1940 kwa Rev. John Kagai na Rose Nyachomba, katika Mlima Kenya. Alifunzwa kuwa mwalimu, na akapandishwa cheo hadi kuwa mwalimu mkuu katika chuo cha mafunzo ya Ualimu huko Kiambu.
Familia
Alikutana na Mwai Kibaki mwaka wa 1960, na walifunga ndoa mwaka wa 1962. Wanandoa wana watoto wanne: Judy Wanjiku, Jimmy Kibaki, David Kagai, na Tony Githinji. Bi. Kibaki ni mlezi wa Shirika la Chama cha Viongozi Wasichana.[1]
Tukio la Nation
Anajulikana kwa uhuru wake wa upekee na hasira yake. Mwaka wa 2005 alipokea vyombo vya habari vya kimataifa kipaumbele kwa kushambulia ofisi ya Nation Media Group (wachapishaji wa The Daily Nation, gazeti la Kenya) na walinzi sita, baada ya kuchukua suala la jarida liliotoa taarifa yake ya kutoelewana kwake na Abdoulaye Makhtar Diop, aliyekuwa Mkurugenzi wa Benki ya Dunia kwa Senegal.[2]
Tukio lifuatalo la Nation
Mwezi Mei 2006, aliumba utata zaidi kwa kusema kwamba vijana nchini Kenya "hawana biashara" kwa kutumia kondomu. Lucy Kibaki aliita wito kwa wanafunzi katika shule siku wa kutunikiwa zawadi wajihini na ngono ili waepuka kuambukizwa na viini vya ukimwi. Yeye ndiye mwenyekiti wa Shirika la Wake arobaini wa Kwanza Afrika wanaopinga Ukimwi.
Tukio la Kuzaba 2007
Tarehe 12 Desemba 2007 alimzaba kofi afisa rasmi wa serikali aliyechanganisha jina lake na lile la Mary Wambui, mwanamke ambaye amekuwa akiripotiwa kuwa rais mke wa pili. Lucy Kibaki alimzaba kofi Katibu wa kanuni Utawala wa Serikali baada ya kumtambulisha kama "Wambui" wakati wa sherehe ya tuzo ya rais, NTV huru iliripoti.
Katibu wa kanuni Utawala wa Serikali, Francis Musyimi, alisimamishwa kwa ghafla kuwa muajibu katika sherehe katika Ikulu mjini Nairobi na alibebwa juu kwa juu na usalama wa nguvu, NTV. Musyimi ni maradufu kama Naibu Katibu wa Baraza la Mawaziri.
Tukio la Hujumu 2008
Mwaka wa Januari 2008, mbunge wa Kenya wa Imenti ya Kati Gitobu Imanyara alimshtaki Lucy Kibaki kwa shambulio na kutishia kwenda mahakamani kumdaha Mke wa Kwanza juu ya madai ya tukio. Alikanusha madai haraka, akimlaumu Imanyara kwa jaribio la malipizi baada ya kushindwa kupata kiti cha naibu mnenaji wakati wa uchaguzi wa Bunge.
Kazi ya Hisani
Bibi Kibaki anajulikana kwa kusaidia walio na mazuizi na watu walemavu.
Marejeo


Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Walimu wa shule
Jamii:Wanandoa viongozi wa kitaifa
Hali maada

Question: Maji hufanywa kuwa mango kwa jinsi gani?




Hali ya maada ni muundo jinsi maada hutokea katika hali mbalimbali, ama kama elementi (dutu tupu) au kama kampaundi (dutu za mchanganyiko). 
Duniani kwa kawaida kuna hali tatu za maada:
mango (imara)
kiowevu (majimaji)
gesi (kama hewa)
Hali ya nne ni utegili (plasma) ila duniani inatokea tu katika maabara penye joto, baridi au shindikizo kubwa sana. Lakini katika ulimwengu kwa jumla maada nyingi iko katika hali ya utegili kwa sababu atomu za jua na maada ya nyota ziko katika hali ya utegili kutokana na joto kali na shindikizo kubwa.
Hali za maada hutofautiana jinsi vipande vidogo ndani ya dutu yaani atomu au molekuli zake zahusiana.
Katika hali mango zakaa pamoja kila atomu mahali pake. Tunasema: Dutu ni imara. Dutu katika hali hii ina umbo, mjao na uzani maalumu.
Katika hali kiowevu atomu zina nafasi ya kuachana na kubadilishana mahali. Tunasema dutu ni kama majimaji. Dutu katika hali hii ina mjao na uzani maalumu lakini haina umbo. Kiowevu chakubali kila umbo la chombo kinamomwagwa.
Katika hali ya gesi atomu hazishikwi pamoja, zaelea kwa mwendo huria. Atomu na molekuli za gesi huelekea kusambaa na kukalia nafasi yote ambamo zimewekwa. Dutu katika hali hii ina uzani lakini haina umbo wala mjao kamili. 
Mfano wa maji
Mfano ambao hueleweka kwa urahisi ni maji. Maji ni dutu ileile inayofanywa na molekuli za H2O zenye atomu moja ya oksijeni na atomu mbili za hidrojeni. Maji tunajua kwa umbo tatu za kawaida (hali kiowevu kati ya sentigredi 1-99), barafu (chini ya sentigredi 0 ambayo ni hali mango) na mvuke (hali ya gesi, juu ya 100°C).
Atomu katika hali maada mbalimbali

Atomu au molekuli katika hali mango
Atomu au molekuli katika hali kiowevu
Atomu au molekuli katika hali ya gesi


Jamii:Fizikia
Hip hop

Question: Muziki wa Hip hop ulianzishwa na nani?

Hip hop ni aina ya muziki unaoelezea aina ya usanii na utamaduni uliyotokana na jamii ya Wamarekani Weusi na Walatino kunako miaka ya 1970 mjini New York City, hasa katika kitongoji cha Bronx.[1][2][3]
DJ Afrika Bambaataa alieleza kwa muhtasari wa nguzo nne za utamaduni wa Hip hop: U-MC, U-DJ, breaking na uandikaji wa graffiti.[4][5][6]
Elementi nyingine ni pamoja na beatboxing.[7]
Uenezi
Kwa vile imeibukia kutoka mjini South Bronx, utamaduni wa Hip hop umeenea dunia nzima.[8]
Muziki wa hip hop awali ulianzishwa na Ma-DJ waliokuwa wanatengeneza midundo kwa kutumia mtindo wa kurudirudia na kusimama (hasa katika visehemu vidogo vya muziki wa kusisitiza mwelekeo wa kigongoma) kwenye turntable mbili, hasa hujulikana kama kusampo muziki.
Hii baadaye ikaja kusindikizwa na "rap", mtindo wa wizani unaotoa maneno au mashairi yaliyo kwenye vipimo vya mstari ulalo wa nota 16 katika fremu ya muda, ikiwa sambamba na  beatboxing, maujanja ya sauti hutumika hasa katika kugezea mfumo wa midundo na elementi za muziki mbalimbali na mautundu na vionjo kadhaa kutoka kwa Ma-DJ wa hip hop.
Muundo kamili wa kudansi na staili kadha wa kadha za mavazi zimezua mashabiki miongoni mwao katika muziki mpya. Elementi hizi zimeonesha mabadiliko ya na maendeleo kadha wa kadha katika historia ya utamaduni huu. Baadhi ya miziki ya hip-Hop hutoa maelezo ya kisiasa.
Mahusiano baina ya graffiti na utamaduni wa hip hop unatokana mionekano mipya tofauti iliyoongeza ufafanuzi wa kina na uenezi tofauti wa kivitendo ambapo kwingine walichukulia elementi ya hip hop kama sehemu ya sanaa, kukiwa na mpitilizo mkubwa baina ya hao wanaondika graffiti na hao wanaotenda elementi zingine za hip hop kivyao. Leo hii, graffiti imebakiwa kuwa sehemu ya hip hop, wakati kwa upande wa sanaa imechukua eneo kubwa katika masuala ya picha na michoro katika maeneosho mbalimbali duniani kote.
Tanbihi

Huntington, Carla Stalling. Hip Hop Dance; Meanings and Messages. Jefferson, NC: McFarland & Company Publishers, Inc.
Marejeo



 Check date values in: |date= (help)


 Check date values in: |date= (help)












 Check date values in: |date= (help)



Tazama pia
Lango la Hip Hop
Viungo vya Nje



 at Curlie
 — Vibe


Jamii:Wamarekani Weusi
Bwawa la Nyumba ya Mungu

Question: Je,bwawa kubwa zaidi duniani inapatikana nchi gani?

Main Page limepatikana kwa lambo lililojengwa miaka ya 1960 katika wilaya ya Mwanga, mkoa wa Kilimanjaro (Tanzania) ili maji ya mto Kikuletwa na ya mto Ruvu yaweze kutumika kuzalisha umeme (8 MW).
Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania
Tanbihi

Marejeo
Öhman, May-Britt, Taming Exotic Beauties: Swedish Hydro Power Constructions in Tanzania in the Era of Development Assistance, 1960s - 1990s, Stockholm, 2007, PhD Thesis, 
Viungo vya nje



Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Malambo
The Line (Heroes)

Question: Je,msimu wa pili wa tamthilia ya Heroes ilianza mwaka upi?


"The Line" ni sehemu ya sita ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Ilianza kurushwa hewani kwa mara ya kwanza mnamo tar. 29 Oktoba, 2007 huko nchini Marekani.
Hadithi
Peter anaamua kufuatilia ule mchoro na tiketi hadi mjini Montreal, na Caitlin ana-ng'ang'ania waende wote na Peter kwa minajili ya kutaka kulipiza kisasi cha kifo cha kaka yake, Ricky.
Claire anajaribu kujiunga na kikosi cha ukuu-wa-ushabiki, ambapo alibwagwa kwa makusudi na Debbie, licha ya kuwa mgombea bora. West anamshawishi Claire kumdhalilisha Debbie hivyo basi ataweza kutumia ukuu wa ushabiki kama kificho cha mahusiano yao.
Debbie anapiga vinywaji na washabiki wenzake huku Claire akija na kumuomba waongee kidogo faragha. Baada ya Debbie kukataa kwa mara ya pili kumruhusu Claire kujiunga na kikosi, West anatokea akiwa anatembea na ski huku akificha uso wake na kumchukua Claire, kambwaga chini na kujifanya kamuua. Debbie kala kona huku West akimkimbiza.
Marejeo

Viungo vya Nje
 on IMDb
 - Director's blog on the filming of this episode.
Kelvin Yondan

Question: Je,mto Kelvin iko katika bara gani?

Kelvin Yondan (amezaliwa tarehe 4 Oktoba 1984) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Tanzania. Anacheza nafasi ya beki wa kati
Anachezea klabu ya Yanga Sc nchini Tanzania. Pia anachezea timu ya taifa ya Tanzania Taifa Stars.
Timu alizowahi Chezea
Simba Sc 2008-2013
Young Africans Sc 2013-
Aina ya uchezaji
moja kati ya mabeki bora afrika mashariki, kwa zaidi ya miaka kumi sasa anaunda ukuta imara wa wana jangwani Yanga. Anakaba kwa nguvu mipira ya juu na chini na undava wa hali ya juu. Anafahamika kwa tackling kali na kuanzisha mashambulizi tokea nyuma.


Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania‎
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1984
Orodha ya miji ya Kanada

Question: Je, mji mkuu wa Kanada unaitwaje?

Hii ni orodha ya miji ya Kanada.


Marejeo

Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Kanada
Historia ya Angola

Question: Je, rais wa kwanza wa nchi ya Angola anaitwa nani?

Historia ya Angola inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Angola. 
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani. 
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Historia
Kuanzia karne ya 14, falme mbalimbali zilienea sehemu za Angola, kwa mfano Dola la Kongo, Dola la Lunda na Dola la Kasanje.
Dola la Kongo

Ufalme wa Kongo ulikuwa dola lililoenea ndani ya nchi za leo za Angola, Kongo (Kinshasa) na Kongo (Brazzaville).  
Ulianzishwa katika karne ya 14 ikadumu hadi karne ya 17. 
Mtawala wake alikuwa na cheo cha "Mwene Kongo" au "Manikongo" wa kabila la Bakongo.
Ufalme huo umejulikana zaidi kihistoria kwa sababu ya mawasiliano yake ya kimataifa. Katika karne ya 15 meli za Wareno zilifika mwambaoni mwake.
Wakati wa kukutana na Wareno Ufalme wa Kongo labda ulikuwa na eneo la km² 300,000 ukaunganisha robo ya magharibi ya Kongo (Kinshasa) pamoja na sehemu za Angola na Kongo (Brazzaville).
Manikongo mbalimbali walijenga uhusiano na Ureno na Kongo ilikuwa taifa la kushikamana na Ureno hadi kuharibika kwa uhusiano huo. Katika kipindi kile taarifa mbalimbali ziliandikwa zinazotupa leo picha nzuri ya ufalme huo.
Manikongo alikaa katika mji wa M'banza-Kongo. 
Baada ya wafalme kuwa Wakristo Wakatoliki na kujengwa kwa kanisa kuu, jina la "São Salvador do Congo" (kwa Kireno: "Mwokozi Mtakatifu wa Kongo") lilikuwa kawaida kwa mji mkuu wa milki.
Ufalme ukawa na majimbo, wilaya na vijiji. Majimbo yalikuwa saba ya Mpemba, Nsundi, Mpangu, Mbata, Mbamba na Soyo. 
Kwa mikataba ya baadaye falme za Kakongo, Loango na Ngoy likatokea shirikisho ya sehemu nne.
Dola la Lunda
Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Dola la Kasanje
Dola la Kasanje lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1620 hadi 1910 hivi kandoni kwa mto Kwango, upande wa kaskazini wa nchi ya kisasa ya Angola. Lilianzishwa na viongozi kutoka Dola la Lunda. 
Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.


Jamii:Angola
Jamii:Historia ya Afrika
Kisiwa cha Mafia

Question: Ni Kisiwa gani kubwa zaidi duniani?


Mafia ni funguvisiwa la Tanzania pamoja na jina la kisiwa kikubwa ndani yake inayotazama mwambao wa Afrika ya Mashariki km 130 kusini kwa Dar es Salaam karibu na mdomo wa Mto Rufiji. 
Umbali wake na bara ni km 16. 
Mafia kisiwa kikuu ina urefu wa km 49 na upana wa km 16; eneo lake ni takriban km² 400. Inajulikana pia kwa jina "Chole mjini" kutokana na mji wa kale wa Chole iliyokuwepo kwenye kisiwa kidogo cha Chole mjini karibu na kisiwa kikuu. 
Wilaya
Wilaya ya Mafia ni kati ya wilaya 6 za mkoa wa Pwani ikiwa na wakazi 40,801 (2002). Mji mkuu na makao makuu ya wilaya ni Kilindoni.
Tarafa za wilaya ya Mafia ni kama zifuatazo:
Baleni
Jibondo
Kanga (Mafia)
Kilindoni
Kirongwe
Kiegeani
Mibulani
Uchumi
Wakazi walio wengi ni wavuvi wanaolima pia mashamba madogo. Bidhaa za sokoni ni pamoja na nazi, chokaa na samaki. Kuna utalii inayosifiwa sana lakini idadi ya wageni ni kidogo. Hasa Waitalia wamependa kutembelea Mafia kwa sababu ya jina la kisiwa. Mafia imemaanisha shirika la jinai la kuhofiwa lenye historia ndefu katika Italia ya kusini hadi siku ya leo.
Historia
Kihistoria Mafia ilikuwa mahali pa miji ya kale ya utamaduni wa Waswahili kama vile miji ya Chole na Kua. Baada ya kuondoka kwa Wareno ilikuwa chini ya Sultani wa Omani baadaye ya Zanzibar. 
Mwaka 1892 Wajerumani walinunua Mafia kutoka Sultani ya Zanzibar ikawa sehemu ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. 1915 Waingereza waliteka kisiwa wakishambulia manowari ya Kijerumani ya SMS Königsberg mdomoni wa mto Rufiji kutoka Mafia. Baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Mafia imekuwa sehemu ya Tanganyika sio tena Zanzibar.
Tazama pia
Orodha ya visiwa vya Tanzania
Viungo vya nje

Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Tanzania
Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi
Atlantiki

Question: Bahari ya Atlantiki ina maji ya aina gani?


Atlantiki ni bahari kubwa inayotenganisha Amerika upande wa magharibi na Afrika na Ulaya upande wa mashariki. Eneo lake ni kilometa za mraba 106,200,000 au sehemu ya tano ya uso wa dunia pamoja na bahari za pembeni kama bahari ya Baltiki na Mediteranea. Hivyo ni bahari kubwa ya pili duniani baada ya Pasifiki. Bila bahari hizi za pembeni eneo lake ni kilometa za mraba 82,400,000. 
Beseni yake ina umbo kama "S". Kina ya wastani ni mita 3,332; kina kikubwa katika mfereji wa Puerto Rico kinafikia mita 8,605. Upana wa bahari ni kati ya km 2,648 kati ya Brazil na Liberia hadi km 4,830 kati ya Marekani na Afrika ya Kaskazini. 
Kuna ghuba nyingi pamoja na bahari za pembeni. Atlantiki inabadilishana maji yake na Pasifiki na Bahari Hindi hasa kusini ya mabara ya Afrika na Amerika ya Kusini.
Jiografia ya Atlantiki
Atlantiki inafunika sehemu za mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kusini, Karibi, Afrika na Ulaya-Asia. Yanapokutana katika ya beseni uko mgongo kati wa Atlantiki ambao ni safu ya milima chini ya bahari. Mahali pachache inafikia hadi uwiano wa bahari na kuonekana kama visiwa.
Visiwa na funguvisiwa za Atlantiki
Visiwa vikubwa ni (vyenye alama ya * ni sehemu ya safu ya mgongo kati wa Atlantiki):
Greenland, *Iceland, Britania (Uingereza), Ueire (Ireland), Kuba, Newfoundland
Funguvisiwa muhimu ni: 
visiwa vya Faroe, visiwa vya *Azori, visiwa vya Madeira, visiwa vya Kanari, visiwa vya Cabo Verde, visiwa vya Karibi (pamoja na Kuba), visiwa vya Britania (pamoja na Uingereza na Ueire - Ireland, visiwa vya *Bermudas na vingine.

Mikondo ya bahari
Mikondo ya Atlantiki inatawala hali ya hewa katika nchi zinazoongozana bahari. Kati ya mikondo hizi ni mkondo wa ghuba la Mexiko kutoka eneo la visiwa vya Karibi ukivuka Atlantiki na kubeba maji ya moto (ambayo bado ni vuguvugu kiasi wakati wa baridi) hadi pwani la Ulaya. Mkondo huu umesababisha ya kwamba sehemu kubwa ya Ulaya ina hali ya hewa ya wastani bila joto au baridi kali mno na mvua nyingi hivyo kuhakikisha rutuba ya bara. Bandari za Ulaya hubaki bila barafu hadi kaskazini kabisa.
Vilevile mkondo baridi wa Benguela kutoka Antaktika hubeba maji baridi kwa pwani za Afrika ya Kusini-Magharibi na kusababisha kutokea kwa jangwa la Namib. 
Kwa ujumla mikondo katika Atlantiki ya kaskazini hufuata mwendo wa saa, mikondo ya Atlantiki ya kusini huzunguka kinyume cha mwendo wa saa.

Bahari za pembeni





































MahaliJinaEneokati ya Skandinavia na GreenlandBahari ya Kaskazini ya Ulaya1.380.000 km²kati ya Ujerumani, Denmark, Norway na UingerezaBahari ya Kaskazini575.000 km²kati ya Skandinavia na Ulaya baraBahari ya Baltiki413.000 km²kati ya Ulaya na AfrikaMediteranea2.596.000 km²kati ya Uturuki na UrusiBahari Nyeusi424.000 km²kati ya Marekani, Amerika ya Kusini, Amerika ya Kati na Visiwa vya Karibi (Kuba, Haiti)Bahari ya Karibi na Ghuba ya Mexiko4.354.000 km²ndani ya KanadaGhuba ya Hudson1.230.000 km²kati ya Labrador (Kanada) na GreenlandBahari ya Labradorxx km²
Jamii:Atlantiki
Jamii:Bahari
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Question: Je,Uganda ina mikoa ngapi kwa jumla?


Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo, 
eneo la nchi kavu, na
eneo la maji.
Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31. Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la [[km<sup>2</sup>]] 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.
Mikoa ya Tanzania - Jumla ya eneo
Tanzania Bara (Tanganyika)

Tanzania Visiwani (Zanzibar)

Eneo la nchi kavu

Eneo la maji
Angalizo: Taarifa zinazopatikana ni za mikoa kumi na mbili tu. Mikoa mingine iliyobakia haina maziwa yenye maana au umuhimu au vyanzo vya maji.

Vyanzo

Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na . Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na .
Kwa takwimu za kisasa angalia , Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics 
Tanbihi
Hidrokaboni

Question: Hidrokaboni ni nini?


Hidrokaboni ni aina mbalimbali za kampaundi ogania za kikemia zinazojengwa kwa atomi za hidrojeni na kaboni pekee. 
Kiasili zinapatika hasa katika mafuta ya petroliamu iliyotokea kutokana na mchakato wa kuoza kwa mimea na mata ogania yenye kaboni na hidrojeni nyingi. Hidrokaboni haziwezi kuingia katika mmenyuko wa kikemia na maji.
Hidrokaboni ni chanzo muhimu cha nishati kwa binadamu duniani; petroli na diseli ni mchanganyiko wa aina za hidrokaboni.
Vikundi vya hidrokaboni
Hidrokaboni hupangwa katika vikundi 5.
Alkani

Alkani ni hidrokaboni za kimsingi. Fomula yao ni CnH2n+2.

Alkeni
Alkeni hufanana na alkani. Lakini zina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni.  Fomula yao ni  CnH2n.


Alkini

Alkynes have a carbon to carbon triple bond. CnH2n-2 is their general formula.


Sikloalkani

Sikloalkani ni isomeri za alkeni. Fomula yao ni pia (CnH2n) lakini hazina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni.


Alkadini

Alkadini zina muungo jozi mbili kati ya kaboni na kaboni. Fomula ni CnH2n-2. Hizi ni isomeri za Alkini.
Hidrokaboni aromatiki
Hidrokaboni aromatiki ni molekuli ogania yenye umbo la mviringo tambarare.  
Fomula yao ni CnH2n-6 na "n" ni sawa na kubwa kubwa kuliko 6.
Jimbo Kuu la Nairobi

Question: Kaunti ya Nairobi ina majimbo ngapi?


Jimbo Kuu la Nairobi (kwa Kilatini Archidioecesis Nairobien(sis)) ni jimbo kuu la kanda ya Kanisa Katoliki ya Nairobi nchini Kenya.
Kanisa kuu la jimbo ni Basilika ndogo ya Familia Takatifu huko Nairobi.
Askofu mkuu ni kardinali John Njue. Askofu msaidizi wake ni David Kamau Ng'ang'a.
Historia
26 Februari 1860:
Kuanzishwa kwa Apostolic Prefecture ya Zanguebar kutokana na Jimbo Katoliki la Saint-Denis-de-La Réunion katika kisiwa cha Réunion
23 Novemba 1883:
Kupandishwa cheo kuwa Apostolic Vicariate ya Zanguebar 
1887:
Kubadilishwa jina kuwa Apostolic Vicariate ya Northern Zanguebar 
21 Desemba 1906:
Kubadilishwa jina kuwa Apostolic Vicariate ya Zanzibar
25 Machi 1953:
Kuanzishwa kwa jimbo kuu la Nairobi
Uongozi
Maaskofu wakuu
John Joseph McCarthy, C.S.Sp. (25 Machi 1953 – 24 Oktoba 1971)
Kardinali Maurice Michael Otunga (24 Oktoba 1971 – 14 Mei 1997)
Raphael S. Ndingi Mwana’a Nzeki (21 Aprili 1997 - 2007)
Kardinali John Njue (tangu 10 Juni 2007)
Majimbo yaliyo chini yake
Kericho
Kitui
Machakos
Nakuru
Ngong
Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 3,271, ambapo kati ya wakazi 4,020,100, Wakatoliki ni 1.228.100 (30.5%) katika parokia 90.
Wanahudumiwa na mapadri 478 (104 wanajimbo na 374 watawa), mbali ya mabruda 1,290 na masista 1,034.
Viungo vya nje

[
Tovuti ya Baraza la Maaskofu Katoliki Kenya
, AAS 21 (1929), uk. 656
, AAS 45 (1953), uk. 705
Orodha ya makabila ya Tanzania

Question: Je Kenya ina makabila ngapi kwa jumla?

Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.  
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika , pamoja na . 
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao. 
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.  
Waakie
Waakiek
Waalagwa (pia wanaitwa Wasi)
Waarusha
Waassa
Wabarabaig (pia wanaitwa Wamang'ati)
Wabembe
Wabena
Wabende
Wabondei
Wabungu (au Wawungu)
Waburunge
Wachagga
Wadatoga
Wadhaiso
Wadigo
Wadoe
Wafipa
Wagogo
Wagoma
Wagorowa (pia wanaitwa Wafiome)
Wagweno
Waha
Wahadzabe (pia wanaitwa Wahadza na Watindiga)
Wahangaza
Wahaya
Wahehe
Wahinda
Wahutu
Waikizu
Waikoma
Wairaqw (pia wanaitwa Wambulu)
Waisanzu
Waissenye
Wajaluo
Wajiji
Wajita
Wakabwa
Wakaguru
Wakahe
Wakami
Wakara (pia wanaitwa Waregi)
Wakerewe
Wakimbu
Wakinga
Wakisankasa
Wakisi
Wakonongo
Wakuria
Wakutu
Wakw'adza
Wakwavi
Wakwaya
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele)
Wakwifa
Walambya
Waluguru
Walungu
Wamachinga
Wamagoma
Wamahanji
Wamakonde
Wamakua (au Wamakhuwa)
Wamakwe (pia wanaitwa Wamaraba)
Wamalila
Wamambwe
Wamanda
Wamanyema
Wamasai
Wamatengo
Wamatumbi
Wamaviha
Wambugwe
Wambunga
Wameru
Wamosiro
Wampoto
Wamwera
Wandali
Wandamba
Wandendeule
Wandengereko
Wandonde
Wanena
Wangasa
Wangindo
Wangoni
Wangulu
Wangurimi (au Wangoreme)
Wanilamba (au Wanyiramba)
Wanindi
Wanyakyusa
Wanyambo
Wanyamwanga
Wanyamwezi
Wanyanyembe
Wanyasa
Wanyaturu (pia wanaitwa Warimi)
Wanyiha
Waokiek
Wapangwa
Wapare (pia wanaitwa Wasu)
Wapimbwe
Wapogolo
Warangi (au Walangi)
Warufiji
Warungi
Warungu (au Walungu)
Warungwa
Warwa
Wasafwa
Wasagara
Wasandawe
Wasangu (Tanzania)
Wasegeju
Washambaa
Washirazi
Washubi
Wasizaki
Wasuba
Wasukuma
Wasumbwa
Waswahili
Wataveta
Watemi (pia wanaitwa Wasonjo)
Watongwe
Watumbuka
Wavidunda
Wavinza
Wawanda
Wawanji
Waware (inaaminika lugha yao imekufa)
Wayao
Wazanaki
Wazaramo
Wazigula
Wazinza
Wazyoba


*
Makabila ya Tanzania
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Question: Afghanistan kwa kijiographia inaukubwa gani?


Hii ni orodha ya nchi huru zote, maeneo ya kujitegemea na maeneo mengine yanayotambuliwa na UM na pia Taiwan kufuatana na idadi ya wakazi.
Namba zinazotajwa zimenakiliwa kutoka (en:wikipedia List of countries by population (United Nations)) mnamo Oktoba 2017 bila kuhakikisha kama takwimu ni sawa.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi

Ramani

Ramani: Nchi kufuatana na idadi ya wakazi
Ramani: Nchi kufuatana na msongamano wa watu
Ramani: Msongamano wa watu duniani (1994)

Marejeo

Tazama pia
Orodha ya nchi zote
Viungo vya Nje

Jamii:Nchi
Jamii:Jiografia
Jamii:Demografia
Nchi
Rock the Bells

Question: Muziki wa rock ulianzia nchi gani?


Rock the Bells ni single ya tatu kutoka katika albamu ya kwanza ya  LL Cool J, Radio. Ilitolewa mnamo mwaka wa 1985 na Def Jam Recordings. Ilitungwa na LL Cool J na kutayarishwa na Rick Rubin. Rock the Bells ilifikia kiwango cha #17 kwenye chati za Hot R&B/Hip-Hop Songs. Wimbo huu baadaye ukaja-kusampuliwa na yeye mwenye LL Cool J kwa ajili ya wimbo wake wa "Mama Said Knock You Out", kutoka katika albamu yake ya yenye jina sawa na la wimbo huo.
Orodha ya nyimbo
A-Side
"Rock the Bells"- 4:00
B-Side
"El Shabazz"- 3:24
Urithi
Eminem, DJ Jazzy Jeff na The Roots waliuimba wimbo huu wa “Rock The Bells” kwenye VH1 Hip Hop Honors ikiwa kama kuonyesha shukrani kwa Def Jam.


Jamii:Nyimbo za 1985
Jamii:Nyimbo za LL Cool J
Wilaya ya Kalambo

Question: Wilaya ya Kalambo ina vijiji vingapi?


Kalambo ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Rukwa yenye postikodi namba 55400[1], ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.[2]
Makao makuu ya wilaya yako Matai.
Mkuu wa wilaya wa kwanza alikuwa Moshi Chang'a. [3]
Wilaya limepokea jina kutoka mto Kalambo unaopita hapa hadi kuishia kweye Maporomoko ya Kalambo upande wa Zambia.
Idadi ya wakazi wa wilaya ilikuwa 207,700 wakati wa sensa ya mwaka 2012. [4]
Uchumi
Eneo la Kalambo liko kati ya Sumbawanga mjini na mpaka wa Zambia. Barabara ni chache na mbaya. Wakazi wengi hulima na kufuga. Mazao ya sokoni ni pamoja na mahindi, alizeti, maharagwa, muhogo na asali.[3] Watu wachache wanalima madini na kuvua samaki.[3]

Utawala
Katika uchaguzi wa bunge la Tanzania Kalambo ni jimbo la uchguzi.[5]
Kata
Wilaya ya Kalambo huwa na kata 17:[6]





Kalambazite
Kasanga
Katazi
Katete
Kisumba
Legeza Mwendo
Mambwe Kenya
Mambwe Nkoswe
Matai

Mkali
Mkowe
Mnamba
Msanzi
Mwazye
Mwimbi
Sopa
Ulumi

Marejeo







Jamii:Wilaya za Mkoa wa Rukwa
Aswan

Question: Bwawa kubwa linapatikana nchi gani?




Aswan (kwa Kiarabu أسوان, Aswān, pia Assuan au Assouan) ni mji wa kusini kabisa nchini Misri wenye wakazi 200,000. Ni makao makuu ya mkoa wa Aswan. Imejulikana duniani kutokana na lambo la Aswan ambalo ni ukuta mkubwa unaozuia mwendo wa mto Nile na kusababisha kutokea kwa bwawa la Nasser.
Tangu kutengenezwa kwa lambo hilo, Aswan imekuwa mji wa viwanda kwa sababu umeme unapatikana kwa wingi tangu 1960.
Utalii ni muhimu pia, kwa sababu karibu na Aswan kuna mabaki mengi ya mahekalu na majengo mengine ya enzi za Misri ya Kale.
Historia
Zamani mji ulijulikana kwa jina la Syene au Swan au Seveneh. Inatajwa hata katika Biblia. Ilikuwa mji muhimu wa Misri ya kusini na mara nyingi mpaka na madola ya Sudan. Hivyo Mafarao waliweka huko kituo muhimu cha kijeshi kwa karne nyingi. 
Aswan ilikuwa muhimu katika historia ya sayansi. Wazee walitambua ya kwamba wakati wa mchana jua liko juu kabisa angani na fimbo halina kivuli katika saa ya adhuhuri. Mtaalamu Mmisri Eratosthenes alianza hapa upimaji wake uliothibitisha ya kuwa dunia si tambarare, bali duara kama mpira. 
Viungo vya nje


Jamii:Miji ya Misri
Jamii:Mkoa wa Aswan
Jamii:Nile
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi

Question: Je, Misri imekuwa na Rais wangapi?

































Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi 
Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы 

Киргизская Советская Социалистическая Республика 
(Kirgiz Sovyettik Sotsialistik Respublikasi 
 Kirgizkaya Sovyetskaya Sotsialisticheskaya Respublika)
Jamhuri ya Kikirgizi ndani ya Umoja wa KisovetiWito la Umoja wa Kisovyeti: 
Бардык өлкөлордүн
пролетарлары, бириккиле! Bardyk ölkölordyn
prolietarlary, birikkilie
 (Kikirgizi: Wafanyakazi wa nchi zote muungane!)Lugha rasmihali halisi Kikirgizi na KirusiMji MkuuFrunse (leo: Bishkek)Kuanzishwa kama Jamhuri
- Jamhuri ndani ya Umoja wa Kisoveti
- kufutwa
1 Februari 1926

5 Desemba 1936

31 Agosti 1991Eneo
- % maji198,500 km²
(wa 7 katika Umoja wa Kisovyeti)
3.6%Wakazi4,257,800 (sensa 1989)Msongamano21.4/km²PesaRubel (рубль)Kanda za WakatiUTC +5
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi ( Kirusi: Киргизская Советская Социалистическая Республика) ilikuwa kati ya jamhuri wanachama 15 za Umoja wa Kisovyeti hadi 1991. Jina lake liliandikwa kwa Kikirili katika lugha ya Kikirgizi: "Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы" (Kirgiz Sovyettik Sotsialistik Respublikasi). Leo hii imekuwa nchi huru ya Kirgizia.
Ilikuwa jamhuri kubwa ya saba yenye eneo la 198,500km² ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Mji mkuu ulikuwa Frunse inayoitwa leo Bishkek. Tangu Agosti 1991 imekuwa nchi huria ya Kirgizia katika Asia ya Kati.
Historia
Eneo la Kirgizia halikuwa na dola lenyewe linalojulikana likatawaliwa kihistoria na Wamongolia halafu na China. Katika karne ya 19 Urusi ulienea katika Asia ya Kati na Kirgizia kuwa sehemu ya milki ya Urusi. 
Baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya 1917/18 eneo hili liliendelea katika Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi imekuwa Urusi likapewa cheo cha Mkoa wa kujitawala wa Kara Kirgiz halafu kuwa jamhuri ya Kisovyeti ya kujitawala ya Kirgizia ndani ya Jamhuri ya Kirusi. Tangu 1936 ilikuwa jamhuri mwanachama kamili ya Umoja wa Kisovyeti.
Nchi ikaondoka katika Umoja wa Kisovyeti ulipoporomoka mwaka 1991 na kuwa nchi ya Kirgizia.
Jamii:Umoja wa Kisovyeti
Jamii:Kirgizia
Vatikani

Question: Ni nchi gani ndogo zaidi duniani?



Mji wa Vatikani ni dola-mji lenye eneo la kilomita za mraba 0,44 tu. Hivyo ni nchi ndogo kuliko zote duniani. Pande zote inazungukwa na Italia.
Idadi ya wakazi ni 791; raia ni 565 tu (mnamo Oktoba 2008).
Ni nchi ya Papa ambaye ni askofu wa Roma na mkuu wa Kanisa Katoliki duniani kote.
Jina limetokana na kilima cha Vatikani (kwa Kilatini: Mons Vaticanus) ndani ya jiji la Roma, upande wa magharibi wa mto Tiber. 
Pamoja na Basilika la Mt. Petro, jengo la kanisa kubwa kuliko yote duniani, Vatikani ina makanisa mengine saba, jumba la Vatikani, ofisi za utawala wa Kanisa Katoliki, mabustani, stesheni ya treni, nyumba za kuishi, hosteli kwa ajili ya mafukara na makumbusho yenye hazina kubwa za sanaa kiasi kwamba nchi nzima inahesabiwa na UNESCO kuwa Urithi wa dunia (tangu mwaka 1984). 
Historia
Mabaki ya Dola la Papa
Mji wa Vatikani ni mabaki ya Dola la Papa lililotawala sehemu kubwa ya Italia ya Kati kwa karne nyingi hadi 1870. 
Tangu 1860 baadhi ya maeneo hayo yalitwaliwa na Ufalme mpya wa Italia uliolenga kuunganisha sehemu zote za peninsula ya Italia. 
Utawala wa Papa juu ya mji na mkoa wa Roma ulilindwa na Ufaransa hadi 1870. 
Vita ya 1870 kati ya Ujerumani na Ufaransa ililazimisha Ufaransa kuondoa jeshi lake Roma, ambao hivyo ulitekwa na jeshi la Italia tarehe 20 Septemba 1870. 
Wakati huo serikali ya Italia ilitaka kumuachia Papa Pius IX sehemu ya mji wa Roma kama eneo lake lakini Papa alikataa akitumaini Wakatoliki wa Italia na nchi nyingine duniani watalazimisha serikali ya Italia kumrudishia mji wote.
Kwa miaka 57 Mapapa walijifungia ndani ya jumba la Vatikani. 
Mkataba wa Laterani 1929
Mwaka 1929 serikali ya Benito Mussolini ilitafuta amani na Papa Pius XI aliyekuwa tayari kukubali mabadiliko. 
Mkataba wa Laterani wa 11 Februari 1929 ukampa Papa mamlaka na madaraka ya nchi huru juu ya basilika la Mt. Petro pamoja na maeneo mengine. 
Serikali
Mkuu wa Dola ni Papa mwenyewe, kwa sasa Papa Fransisko (Jorge Mario Bergoglio). Nafasi yake ni kama mfalme wa kuchaguliwa asiyebanwa na katiba au masharti yoyote. Mambo ya utawala yako mkononi mwa gavana anayeteuliwa na Papa pia.
Vatikani ina uhusiano wa kibalozi na nchi 180 duniani kote kupitia Ukulu mtakatifu.
Vatikani ina jeshi dogo kabisa lakini lenye historia ndefu kabisa duniani. Ni kikosi cha Walinzi Waswisi ambacho kipo tangu mwaka 1506 na chenye wanajeshi 100 hivi. Wote ni Wakatoliki raia wa Uswisi kwa kuzaliwa. 
Vatikani ina Posta pia, ikitoa stempu na hata sarafu za euro.

Vatikani ikitazamwa kutoka mto Tiber
Basilika la Mt. Petro
Upande wa mbele wa Basilika la Mt. Petro usiku
Basilika alfajiri
Uwanja wa Mt. Petro
Jumba la Vatikani anamokaa Papa
Cappella Sistina, kikanisa anamochaguliwa Papa mpya
Walinzi Waswisi 
Jumba la Serikali ya Vatikani
Makumbusho ya Vatikani




Jamii:Nchi za Ulaya
Jamii:Roma
Jamii:Kanisa Katoliki
Jamii:Urithi wa Dunia