khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Chelsea F.C.

Question: Timu ya Barcelona F.C. imewahi kushinda mashindano ya U.E.F.A?


Chelsea Football Club ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Uingereza iliyo na maskani yake Fulham, London. Klabu hii ilianzishwa mwaka 1905, na kwa miaka mingi sana imekuwa ikishiriki ligi kuu ya Uingereza. Uwanja wao wa nyumbani ni Stamford Bridge ambao una uwezo wa kuingiza watazamaji 41,837, wameutumia uwanja huu tangu klabu ilivyoanzishwa.
Chelsea, kwa mara ya kwanza ilipata mafanikio makubwa mwaka 1955, ambapo walipata ubingwa wa ligi, na walishinda mataji kadhaa katika miaka ya 1960, 1970, 1990 na 2000. Klabu hii imefurahia zaidi mafanikio katika miongo miwili ilopita, kwa kushinda mataji makubwa 15 tangu mwaka 1997. 
Kwa nyumbani, Chelsea imeshinda ubingwa wa ligi mara nne, kombe la FA mara saba, kombe la ligi mara nne, pamoja na ngao za jamii mara nne. Na kimataifa Chelsea imeshashinda UEFA Cup Winners' Cups mara mbili, UEFA Super Cup moja, UEFA Europa League moja na UEFA Champions League moja. Chelsea ndio klabu pekee kutoka London kushinda UEFA Champions League, na ni moja kati ya klabu nne kutoka Uingereza, kuchukua makombe yote makubwa matatu ya Ulaya.
Kwa kawaida Chelsea huvaa jezi ya blu, kaptula blu na soksi nyeupe. Nembo ya klabu imebadilishwa mara nyingi kulingana na wakati na kuboresha muonekano wa klabu. Nembo ya sasa inaonesha picha ya simba akiwa amebeba mkuki. 
Tangu Julai 2003, Chelsea imekuwa ikimilikiwa na Bilionea wa Kirusi, Roman Abramovich.
Wachezaji

As of 7 January 2018.[1]
Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.





























































No.PositionPlayer1GKKepa Arrizabalaga2DFAntonio rüdiger6{{{name}}}3DFMarcos Alonso30DFDavid Luiz7MFN'golo kantè8MFRoss Barkley29FWAlvaro morata11MFPedro (footballer born 1991)10MFEden Hazard


































































No.PositionPlayer18FWO. Giroud5MFJorginho22MFWillian23GKMark Schwarzer24DFGary Cahill26DFJohn Terry (captain)27DFNathan Aké28DFCésar Azpilicueta31FWAriri Charles33DFTomáš Kalas40GKHenrique Hilário46GKJamal Blackman
Tuzo
Ligi Kuu (6) 1954-1955, 2004-2005, 2005-2006, 2009-2010, 2011-2012, 2016-2017
FA Cup (7)	1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2018
Kombe la Ligi	(4) 1965, 1998, 2005, 2007;
Ngao ya Jamii (4) 1955, 2000,2005, 2009
UEFA Cup Winners' Cup (2) 1971, 1998
UEFA Super Cup (1) 1998, 1999, 2003
Full Members Cup (2) 1986, 1990
FA Youth-cup (3) 1960, 1961, 2010
Jamii:Chelsea Football Club
Jamii:Vilabu Mpira vya Uingereza
Jamii:Klabu za Ligi Kuu Uingereza
Jamii:Washindi wa Kombe la FA
Jamii:Washindi wa Kombe la Ligi kuu Uingereza
Mwamba (jiolojia)

Question: Kuna vitabu vingapi vya Jiolojia ya miamba ya dunia?



Mwamba katika jiolojia ni namna ya kutaja mawe au zaidi mchanganyiko au mkusanyiko wa mabao ya aina moja au zaidi ya madini ulio imara katika hali asilia. Jiwe ni kipande cha mwamba.
Takriban madini 30 hufanya sehemu kubwa ya miamba ya dunia, ni hasa silikati na kabonati.
Aina ya miamba
Mwamba hutokea kwa namna tatu:
mwamba wa mgando au mwamba wa kivolkeno unajitokeza pala ambako magma au lava inaganda, kwa mfano itale.
mwamba mashapo hutokea pale ambako miamba inavunjika na kusagwa katika mmomonyoko na mashapo yanakandamizwa kwa njia ya kanieneo ya mashapo ya juu hadi mashapo kuwa mwamba mapya. 
aina ya pekee ni visukuku ambayvo ni mashapo yaliyosababishwa na wanyama au mimea itakayokuwa mwamba mashapo baadaye. Mfano: makaa mawe.
mwamba metamofia ni mageuzi ya miamba ya awali -ama ya kivolkeno au ya mishapo- kwa njia ya kanieneo kubwa sana na joto kali kuwa aina mpya ya mwamba. Metamofosi kwa kawaida hutokea katika kina kubwa.

Mzunguko wa miamba
Miamba hubadilishwa umbo katika muda wa miaka mamilioni. Madini yao huingia katika hali mbalimbali ya mwamba. 
a) Mwamba wa kivolkeno hutokea kwa kuganda kwa magma au lava.
b) Mwamba huu huvunjika kwa mmomonyoko na vipande vyake hubebwa na maji au upepo mahali vinapolala kama ganda la mashapo.
c) Mashapo kukandamizwa kwa njia ya kanieneo na kuwa mwamba mashapo.
d) Mwamba mashapo hufikia katika kina kubwa na kugeuzwa kwa njia ya metamofosi kuwa mwamba metamofia.
e) Hata hii mwamba metamofia husukumwa na nguvu za gandunia kufika tena juu na kupatwa na mmomonyoko kuwa mwamba mashapo.
f) Kila aina ya mwamba unaweza kumezwa na mwendo wa gandunia na kuyeyushwa tena kuwa magma.
Meteori
Meteori ni mwamba wa pekee mwenye asili isiyo ya dunia yetu. Meteori nyingi zimejitokeza katika anga ya nje kutokana na mabaki ya mada ya nyota au pia kutokana na kuvunjika kwa sayari nyingine.
Utamaduni
Miamba imekuwa ikitumiwa na binadamu katika historia yake yote. Hivyo mwamba ni muhimu katika utamaduni wa watu. Madini na metali zinazopatikana katika miamba zimekuwa muhimu katika kustaarabika kwa binadamu.
Kihistoria vifaa vya kwanza vya kudumu vilikuwa vifaa vya mawe yaliyokatwa kuwa visu, shoka au nyundo. Tangu zama za mawe miamba ilitumiwa na binadamu kama zana. Wakati wa zama za mawe watu walikuwa hodari kutengeneza vifaa vya aina nyingi kutokana na mwamba.
Vilevile katika ujenzi mataifa mbalimbali yalitumia mwamba au mawe kwa majengo yao. 
Mifano ya kale kabisa ya mwandiko ni mwandiko juu ya mwamba: ingawa kuna uwezekano wa kwamba watu walitumia pia ubao au kitu kingine lakini miandiko hii haikudumu na kutunzwa hadi leo.
Mawe ya thamani kama almasi hutafutwa na watu kwa kuwa yapendeza.

!
The Rescuers

Question: Je,filamu ya kwanza duniani ilitayarishwa na nani?


The Rescuers (kwa Kiswahili: Waokoaji) ni filamu ya katuni ya mwaka wa 1977. Ilitayarishwa na Walt Disney Productions na kutolewa kwa mara ya kwanza tarehe 22 Juni 1977. Hii ni filamu ya ishirini na tatu kutolewa katika mfululizo wa Walt Disney Animated Classics. 
Filamu inahusu Huduma ya Uokoaji kwa Jamii, shirika la panya la kimataifa, lenye makao makuu yake mjini New York na kuungana na Umoja wa Mataifa, waliojitolea kusaidia waathirika na utekajinyara duniani. Panya wawili, cha-uwoga Bernard (Bob Newhart) na mwenyekufaa Miss Bianca (Eva Gabor), waliokaa pamoja ili kumwokoa Penny (Michelle Stacy), msichana alitekwa, ambaye ameshikiriwa kinyume na matakwa yake na mloo wa mali Madame Medusa (Geraldine Page).
Filamu inatokana na riwaya ya watoto ya Margery Sharp "The Rescuers", inajulikana sana, The Rescuers (1959) na Miss Bianca (1962). Ikafuatiwa filamu, The Rescuers Down Under, ilitolewa tarehe 16 Novemba 1990.
Washiriki
Bob Newhart kama Bernard
Eva Gabor kama Miss Bianca
Geraldine Page kama Madame Medusa
Michelle Stacy kama Penny
Joe Flynn kama Mr. Snoops
Jim Jordan kama Orville
John McIntire kama Rufus
Jeanette Nolan kama Ellie Mae
James MacDonald kama Evinrude
Candy Candido kama Brutus na Nero
Bernard Fox kama Mr. Chairman
George Lindsey kama Deadeye
Larry Clemmons kama Gramps
Dub Taylor kama Digger
John Fiedler kama Deacon Owl
Shelby Flint kama Singer, Bottle
Bill McMillian kama Mtangazaji wa T.V.
Marejeo

Viuongo vya Nje

 at AllMovie
 on IMDb
 at Rotten Tomatoes

Jamii:Filamu za 1977
Jamii:Filamu za katuni za Disney
Jamii:Filamu za Marekani
Rock the Bells

Question: Je, muziki wa rock ulianzia wapi?


Rock the Bells ni single ya tatu kutoka katika albamu ya kwanza ya  LL Cool J, Radio. Ilitolewa mnamo mwaka wa 1985 na Def Jam Recordings. Ilitungwa na LL Cool J na kutayarishwa na Rick Rubin. Rock the Bells ilifikia kiwango cha #17 kwenye chati za Hot R&B/Hip-Hop Songs. Wimbo huu baadaye ukaja-kusampuliwa na yeye mwenye LL Cool J kwa ajili ya wimbo wake wa "Mama Said Knock You Out", kutoka katika albamu yake ya yenye jina sawa na la wimbo huo.
Orodha ya nyimbo
A-Side
"Rock the Bells"- 4:00
B-Side
"El Shabazz"- 3:24
Urithi
Eminem, DJ Jazzy Jeff na The Roots waliuimba wimbo huu wa “Rock The Bells” kwenye VH1 Hip Hop Honors ikiwa kama kuonyesha shukrani kwa Def Jam.


Jamii:Nyimbo za 1985
Jamii:Nyimbo za LL Cool J
Wilaya ya Momba

Question: Wilaya ya Mbozi ilianzishwa lini?

Momba ni jina la wilaya katika mkoa wa Songwe, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 ikigawanyika toka wilaya ya Mbozi.
Makao makuu ya wilaya yako Chitete, ingawa sasa ofisi zake kwa muda zipo Ukwile katika majengo ya kukodi ya ADP.
Mnamo mwaka 2014 mkurugenzi mtendaji wa wilaya hiyo alikuwa Mwantona.
Mbunge wake anaitwa Silinde kutoka chama cha Chadema. 
Lugha kuu zinazozungumzwa ni pamoja na Kinyamwanga na Kiwanda upande wa Tarafa ya Kamsamba.
Vijiji vinavyozunguka makao makuu ya wilaya ni: Tindingoma, Nkala, Naming'ongo na Yala. Vyote hivyo vipo ndani ya Tarafa ya Msangano.
Mazao yanayolimwa ni mpunga, mahindi, mtama, ufuta, ulezi, alizeti na kahawa.


Jamii:Wilaya za Mkoa wa Mbeya
Chawa

Question: Chawa wana miguu mingapi?


Chawa ni wadudu wadogo wa oda Phthiraptera katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa), lakini hata kama wahenga wao walikuwa na mabawa, chawa hawanayo. Wadudu hawa wote ni vidusia wa nje juu ya ndege na mamalia isipokuwa Monotremata (kinyamadege na mhanganungu), popo, nyangumi, pomboo na kakakuona. Kuna aina mbili za chawa: wanaokula nywele, manyoya na seli za ngozi zilizokufa, na wanaofyunza damu ya mwenyeji. Chawa wa aina ya kwanza wana vipande vya mdomo vya kutafuna, wale wengine wana mdomo wa kufyunza. Miguu inabeba aina za magando madogo ili kushika nywele au manyoya ya mwenyeji. Kwa kawaida mayai ya chawa yamegandia nywele au manyoya, au pengine yamewekwa ndani ya shina la unyoya.
Uharibifu wa chawa na jinsi ya kumuangamiza
Chawa wanaopatikana kichwani hawana magonjwa yoyote wanayosababisha lakini waliye mwilini huwa wanasababisha magonjwa. Hata hivyo, katika jamii nyingi, chawa huonekana kana kwamba huwasumbua walio wachafu ama wanaoishi kwa uchafu. Pia hufanya mtu adhoofike kwa sababu ya kunyonywa na vidusia hawa. 
Kuna dawa kadhaa za kupuliza ili kuwaua wadudu hawa. Usafi pia ni muhimu kama wataka kuwakwepa.
Picha

Amblycera (Menacanthus stramineus)
Amblycera (Menacanthus sp.)
Anoplura (chawa wa mbeleni, Pthirus pubis)
Anoplura (yai la chawa wa mbeleni)
Anoplura (chawa wa ngagi, Pthirus gorillae)
Ischnocera (chawa wa njiwa, Columbicola columbae)

Viungo vya nje

Jamii:Chawa
Otago Daily Times

Question: Je,nani mwanzilishi wa gazeti la Otago Daily Times?





Otago Daily Times(ODT) ni gazeti la kila siku linalochapishwa na kampuni ya Allied Press katika eneo la Dunedin, New Zealand.
Historia
Gazeti la ODT lilianza kuchapishwa mnamo tarehe 15 Novemba 1861. Hili ndilo gazeti kongwe kabisa la kuchapishwa kila siku nchini New Zealand. Gazeti jingine kongwe ni la Christchurch , The Press, ambalo ni kongwe kuliko ODT kwa miezi sita , lilikuwa gazeti la kuchapishwa kila wiki katika miaka yake ya kwanza lakini likabadilika na kuwa la kila siku.(Hivyo basi ODT ndilo kongwe katika sekta ya magazeti ya kila siku.)
Gazeti la ODT lilianzishwa na W.H. Cutten na Julius Vogel (hapo baadaye aliitwa Sir Julius) katika nyakati za uchimbuzi wa dhahabu katika eneo lao la Tuapeka, mojawapo ya maeneo ya Otago yaliyopatikana kuwa na dhahabu. Cutten alikuwa mchapishaji wa gazeti la kila wiki la the Otago Witness lililoanzishwa katika mwaka wa 1851. Vogel naye , mwanzilishi mwenzake Cutten, aliliona gazeti hili la ODT kama mbinu ya kutetea na kupinga sera mbalimbali katika serikali ya mikoa.
Kutoka kuanzishwa kwake, ODT lilikuwa na msimamo dhabiti katika soko la magazeti katika eneo la South Island. Magazeti mengine pinzani ya Dunedin yalikwisha haraka(labda kwa kushindwa na ODT huku gazeti la Evening Star pekee yake likiweza kufika miaka ya 1900. Wamiliki wa Star walinunua gazeti la ODT na kuachisha uchapishaji wa Star katika mwaka wa 1978 kwa sababu idadi ya wasomaji ilikuwa ikididimia.Kama matokeo ya hayo, kampuni ya Allied Press inachapisha ODT na magazeti mengine  madogo kote nchini New Zealand, kwa mfano: Greymouth Evening Star.
Gazeti la ODT huonekana kama gazeti baba kwa magazeti mengine manne makuu ya kila siku ya New Zealand. Gazeti hili lina usambazaji wa nakala 43,000 na wasomaji takriban 110,000.
Sera zake
Katika miaka yake ya mwanzo, ODT lilihusika katika kampeni nyingi za kupigania haki za jamii. Mfano mmoja ni liliporipoti kuhusu mazingira mbovu ya kazi katika eneo la Dunedin ,katika miaka ya 1880. Ripoti hizi ,zilizoandikwa chini ya Mhariri Sir George Fenwick na Mwandishi Mkuu Silas Spragg, zilisababisha mageuzi makubwa ya kisheria.
Sid Scales alikuwa mchoraji wa katuni wa gazeti la ODT kwa miaka 30 mpaka alipostaafu katika mwaka wa 1981. Tangu mwaka huo, mchoraji Garrick Tremain akawa mchoraji mkuu wa katuni wa gazeti hilo. Mhariri wa gazeti ni Murray Kirkness, aliyechukua hadhi hii kutoka mhariri wa muda mrefu, Robin Charteris mnamo Aprili 2007.
Virejeleo
^ Reed, A.H. (1956)  Dunedin: A.H. & A.W. Reed.
^ 
Viungo vya nje
 tovuti rasmi ya gazeti hili
 tovuti rasmi ya wachapishaji
Ashley Scott

Question: Je,nani alikuwa mshindi wa mashindano ya the Voice 2018?


Ashley McCall Scott (amezaliwa tar. 13 Julai 1977) ni mwigizaji filamu na tamthilia-mwanamitindo wa zamani kutoka nchini Marekani. Anajulikana zaidi kwa vipindi vya televisheni na filamu. Moja kati ya tamthilia  alizoigiza Ashley ni kama ifutavyo: Dark Angel , Birds of Prey, na Jericho.
Wasifu
Maisha ya awali
Scott alizaliwa mjini Metairie, Louisiana na mzee Joe Scott, mwuguzi, na bibie Andrea Meister, msaidizi wa ofisini (sekretari). Scott alikulia mjini Charleston, South Carolina. Scott ni wa pili kuzaliwa kati ya watoto wawili wa kiume wa mzee Joe Scott.  Scott ni miongoni mwa wanamitindo walioanza shughuli hizo wakiwa bado wadogo.
Wakati anaishi mjini Charleston akajiingiza katika mashindano ya kumtafuta mtu mwenye kipaji ya Millie Lewis Talent Competition. Kwa bahati nzuri akabahatika kuibuka mshindi katika mashindano hayo. Baada ya shinda hilo kwisha Scott akaelekea zake mjini New York kimasomo na kwenda kujifua zaidi kimaswala ya uwanamitindo.
Alienda huku na kule kutafuta njia mbadala ya kuwa mwanamitindo bora, kwa bahati nzuri akakuingikia mjini Miami na kuwa mwanamitindo bora wa Elite Miami. Kuanzia hapo tena akawa mwanatindo hai mwenye ukihitajika sehemu mbalimbali.
Pia akawahi kutolewa katika magazeti na vitabu mbalimbali na akawa anapata safari nyingi nchi za nje, ikiwemo, Paris na London. Pia akawa miongoni mwa wanamitindo wenye mvuto wa kutolewa katika magazeti kila wiki.
Filamu alizoigiza
2007
The Kingdom kama Janine Ripon
Jericho (2006) (Tamthilia ya TV) kama Emily
Strange Wilderness (2006) kama Cheryl
Deceit aka The America Standard (2006)
Puff. Puff, Pkamas aka Ekamaier Softer Way (2006) kama Elise
Just Friends (2005) kama Nurse Janice
Lost (film) kama Operator Judy (voice work only) (2004)
Into the Blue kama Amanda (2004)
Joey (Tamthilia ya TV) kama Allison (2004) (un-aired pilot episode only)
Walking Tall kama Deni (2004)
Evil Remains (film) kama Sharon (2003)
S.W.A.T. kama Lara (2003)
Birds of Prey (Tamthilia ya TV) kama Helena Kyle/ The Huntress (2002- 2003)
Dark Angel sekamaon 2 (Tamthilia ya TV) kama Kamaha Barlow (reoccurring 2001 - 02)
02x01 - Designate This
02x02 - Bag 'Em
02x03 - Proof of Purchkamae
02x04 - Radar Love
02x05 - Boo
02x08 - Gill Girl
02x10 - Brainiac
02x12 - Borrowed Time
02x17 - Hello, Goodbye
02x18 - Dawg Day Afternoon
AI: Artificial Intelligence kama Gigolo Jane (2001)
On Air with Ryan Seacrest
Sinema ilitolewa tar. 7 Aprili mwaka 2004(2004) TV Sinema.....Ashley Scott
The Wayne Brady Show
Sinema ilitolewa tar. 1 Aprili mwaka 2004(2004) TV Sinema.....Ashley Scott
Viungo vya nje

 on IMDb

Ashley Scott Haven 






Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Wanamitindo wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1977
Dubai (mji)

Question: Dubai iligunduliwa lini?

Dubai (kwa Kiarabu: دبيّ) ni mji mkuu wa ufalme wenye jina hilo katika katika Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni.
Uko kwenye mwambao wa Ghuba ya Uajemi kati ya Sharjah na Abu Dhabi. 
Jiji la Dubai lilikuwa mji mdogo wenye wakazi 20,000 tu hadi vita kuu ya pili ya dunia. Leo hii kuna wakazi zaidi ya 1,200,000. Nyumba zote za Dubai ni mpya. 
Kukua kwa Dubai kulitokana na mapato ya mafuta ya petroli. Lakini akiba za mafuta hayo si kubwa kama kwa majirani yake. Mapato ya mafuta ni 6% pekee za pato la taifa. 
Viongozi wa ufalme wa Dubai wamefaulu kuweka msingi mpya wa uchumi katika biashara na utalii.
Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.  
Jamii:Miji ya Falme za Kiarabu
Ncha ya anga

Question: Ncha ya kaskazini ina nchi ngapi?



Ncha ya anga ni nukta angani pale ambako mstari wa kudhaniwa baina ya ncha za dunia (yaani mhimili wa mzunguko wa Dunia) inaelekea. Kwa mtazamaji Duniani inaonekana kama nyota zote zinazunguka ncha ya anga.
Kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia kuna nyota angavu ya Kutubu (en:Polaris) iliyopo karibu sana kwenye ncha ya anga ya kaskazini.
Kwenye nusutufe ya kusini hakuna nyota angavu kwenye ncha ya anga; σ Sigma Octantis iko karibu na hivyo wakati mwingine inaitwa « Polaris Australis » (nyota ya ncha ya anga ya kusini). Lakini Sigma Octantis haikupata umuhimu sawa kama Kutubu ambayo ni nyota inayoonyesha ncha ya anga ya kaskazini ikiwa ni nyota angavu zaidi ya mag 1.98 iliyotumiwa na mabaharia tangu karne nyingi kujua mwelekeo wa kaskazini. Kwenye nusutufe ya kusini mwa Dunia kundinyota ya Salibu ilitumiwa zaidi kwa kusudi hili maana mstari mrefu wa msalaba wake umetokeza upande wa ncha ya kusini angani.
Marejeo
, tovuti ya Prof. Jim Kaler, university of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

jamii:Astronomia
Jomo Kenyatta

Question: Je,gazeti la The Standard la Kenya kilianza mwaka upi?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Simujanja

Question: Kikokotoo cha kwanza kiligunduliwa na nani?





Simujanja ni aina ya simu ya mkononi ambayo inafanya mambo mengi kuliko simu nyingine.[1] Zinafanya kazi kama kompyuta lakini hii ni chombo kinachobebeka na kidogo cha kutosha katika mkono wa mtumiaji.
Matumizi yake ni pamoja na:
Kutuma na kupokea barua pepe, matini mafupi, picha na jumbe za media kadhaa
Kuorodhesha mawasiliano
Vifanyizi vya kikokotoo, fedha, king'ora, n.k.
Kuvinjari Intaneti kwa kutumia kivinjari cha simu
Kucheza michezo mbalimbali.
Kwa sababu simujanja ni kama kompyuta ndogo, zinaweza kuendeshwa kwa kutumia mifumo ya uendeshaji kama vile Apple iOS na Android - itategemea na mahitaji ya chombo chenyewe. Lakini vilevile wengine wanatumia Windows Phone au BlackBerry OS.[2]
Tazama pia
Simu ya mkononi
Android
Windows Phone
BlackBerry
Symbian
Marejeo
Historia ya Ugiriki

Question: Rais wa Ugiriki ni nani?

Main Page inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Ugiriki.
Ugiriki ni nchi yenye historia ndefu na maarufu sana, hata inaitwa "nchi mama ya Ulaya".
Ugiriki wa Kale
Ugiriki ya Kale ni kipindi cha historia ambapo Ugiriki ulipanuka katika eneo kubwa la Mediteranea na Bahari Nyeusi, na kudumu kwa karibu milenia moja, hadi Ukristo ulipoanza. 
Unadhaniwa na wanahistoria wengi kuwa ni utamaduni anzilishi wa ustaarabu wa magharibi. Utamaduni wa Kigiriki ulikuwa na nguvu kubwa ya ushawishi katika Dola la Roma, ambalo lilibeba sehemu ya utamaduni huo katika sehemu nyingi za Ulaya. 
Ustaarabu wa Ugiriki ya kale umeathiri pia lugha, siasa, mifumo ya elimu, falsafa, sayansi, sanaa, ufundi sanifu wa dunia ya kisasa, na kuchochea Mwamko Mpya katika Ulaya Magharibi. 
Halafu ukachipuka tena katika vipindi mbalimbali vya uamsho wa tamaduni za kisasa za Kigiriki, ndani ya karne ya 18 na ya 19 katika Ulaya na Amerika.
Ugiriki wa sasa
Ugiriki ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 1981.


Jamii:Historia ya Ugiriki
Ugiriki
Emmanuel Macron

Question: Watoto wa rais wa Ufaransa ni nani?


Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron (*21 Disemba 1977)  ni mwanasiasa nchini Ufaransa aliyezaliwa mjini  Amiens. Mwaka 2017 alichaguliwa na wananchi kuwa rais wa taifa. Akiwa na umri wa miaka 39, Macron akawa rais mdogo zaidi katika historia ya Ufaransa
Familia na maisha ya binafsi
Macron alizaliwa katika familia ya madaktari alipata elimu yake katika shule ya kikatoliki na baadaye katika vyuo vikuu hadi shahada ya uzamili akaendelea katika chuo cha utawala wa kitaifa na kujiunga na utumishi wa serikali katika wizara ya fedha. 
Alipokuwa mwanafunzi wa shule ya sekondari alianzisha uhusiano wa karibu na mwalimu wake wa kike  Brigitte Trogneux aliyemzidi kiumri miaka ; wazai wake ambao hawakubali uhusiano huu walimtuma kijana kusoma shule nyingine mjini Paris lakini kijana na mwalimu waliendelea na uhusiano na hatimaye walifunga ndoa mwaka . Hawakuzaa watoto wa pamoja lakini Brigitte ana watoto watatu kutoka kwa ndoa yake ya awali na wawili ni wakubwa kumshinda mumewe.
Maisha ya kisiasa
Wakati wa kufanya kazi serikalini alikuwa  mwanachama wa Chama cha Kisoshalisti cha Ufaransa (Parti Socialiste – PS) kuanzia 2006 hadi 2009.  Mwaka 2008 alitoka katika utumishi wa serikali na kujiunga na benki ya Rothschild.
Mwaka 2012 alihamia katika ofisi ya rais wa Ufaransa Francois Hollande akiwa naibu katibu mkuu wa ofisi hii.
2014 aliendelea kuwa waziri wa uchumi, viwanda na teknolojia wa Ufaransa.
Mwaka 2016 Macron aliunda chama kipya cha La République En Marche na baada ya kukusolewa kwa hatua hii na rais Hollande alijiuzulu katika serikali akatangaza kuwa atagombea urais katika uchaguzi wa 2017[1] [2].
Katika kampeni ya uchaguzi Macron alishika muda mrefu nafasi ya tatu lakini baada ya kashfa za mgombea mwenzake François Fillon kutoka mkondo wa de Gaulle alisogea mbele. Alishinda katika awamu la kwanza la uchaguzi pamoja na Marie Le Pen  mgombea wa chama cha Front National. Katika kura ya awanu la pili alishinda kwa asilimia 66 za kura za wananchi.[3]
Marejeo
Charles Édouard Guillaume

Question: Charles-Édouard alikuwa na watoto wangapi?



Charles Édouard Guillaume (15 Februari 1861 – 13 Juni 1938) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uswisi aliyeishi Ufaransa. 
Hasa alichunguza vipimo vya muda. 
Mwaka wa 1920 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Jamii:Waliozaliwa 1861
Jamii:Waliofariki 1938
Jamii:Wanafizikia wa Ufaransa
Jamii:Wanafizikia wa Uswisi
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Kikohozi kikuu

Question: Kikohozi kikuu kiligunduliwa mwaka gani?



Kikohozi kikuu, au kikohozi cha siku 100, ni ugonjwa unaosababishwa na bakteria.[1][2] Mwanzoni, dalili huwa sawa na za mafua ya kawaida ambapo mtu huwa na mafua, homa na kikohozi cha kiwango kidogo. Dalili hizi kisha hufuatiwa na vipindi vya kikohozi kikali kwa wiki kadhaa. Sauti kali ya “whoop” inaweza kutoka kufuatia tukio la kukohoa mtu anapovuta pumzi.[2] Kikohozi hiki kinaweza kudumu kwa zaidi ya siku mia moja au wiki kumi.[3] Mtu anaweza kukohoa sana hadi akatapika, akavunjika mbavu, au akawa mchovu sana kutokana na juhudi za kukohoa.[2][4] Watoto wa chini ya mwaka mmoja wanaweza kuwa na kikohozi kidogo au hata wasiwe nacho na badala yake wawe na vipindi ambapo hawapumui.[2] Kipindi cha kati ya kuambukizwa na kuanza kwa dalili kwa kawaida huwa siku saba na kumi.[5] Ugonjwa huu unaweza kutokea kwa watu waliochanjwa, lakini kwa kawaida dalili huwa hafifu.[2]
Kisababishi na utambuzi
Kifaduro husababishwa na bakteria ya Bordetella pertussis. Kifaduro ugonjwa unaosambazwa hewani unaoenea haraka kwa kikohozi na chafya ya mtu aliyeambukizwa.[6] Watu wanaweza kuwaambukiza wengine kutoka mwanzo wa dalili hadi takriban wiki tatu baada ya kuanza kwa matukio ya kukohoa. Watu wanaotibiwa kwa antibiotiki huwa hawaambukizi wengine baada ya siku tano.[7] Utambuzi hufanywa kwa kuchukua sampuli kutoka kwa sehemu ya nyuma ya pua na koo. Sampuli hii kisha inaweza kuchunguzwa kwa kukuza vimelea au kwa kukuza akala ya DNA.[8]
Kinga na matibabu
Kinga huwa hasa kwa chanjo ya dawa ya chanjo.[9] Chanjo ya kwanza hupendekezwa kati ya wiki sita na nane baada ya kuzaliwa huku vipimo vinne vya dawa vikipeanwa katika miaka miwili ya kwanza baada ya kuzaliwa.[10] Chanjo hii huisha nguvu baada ya muda, hivyo vipimo zaidi hupendekezwa kwa watoto wakubwa na watu wazima.[11] Antibiotiki zinaweza kutumika kuzuia ugonjwa huu katika watu walio katika hatari kubwa ya kuambukizwa ugonjwa huu.[12] Kwa watu walioambukizwa, antibiotiki hufaa ikiwa watazitumia wiki tatu baada ya dalili za kwanza, la sivyo hazina manufaa mengi kwa watu wengi. Katika watoto wa chini ya mwaka mmoja na kina mama wajawazito, antibiotiki hupendekezwa wiki sita baada ya kuanza kwa maambukizi. Antibiotiki zinazotumika hujumuisha erythromycin, azithromycin, au trimethoprim/sulfamethoxazole.[7] Hakuna ushahidi wa kutosha kuhusu manufaa ya matibabu kwa kikohozi hiki.[13] Idadi kubwa ya watoto wa chini ya mwaka mmoja huhitajii kulazwa hospitalini.[2]
Epidemiolojia na historia
Inakadiriwa kwamba kifaduro huwaathiri watu milioni 16 kote duniani kila mwaka.[13] Idadi kubwa ya visa hutokea katika mataifa yanayostawi na watu wa umri wowote wanaweza kuathiriwa[9][13] Mwaka wa 2013, ugonjwa huu ulisababisha vifo 61,000 – vilivyoshuka kutoka vifo 138,000 mwaka wa 1990.[14] Karibu 2% ya watoto wanaoambukizwa wakiwa wa chini ya mwaka mmoja hufa.[4] Maelezo ya mizuko ya ugonjwa huu yalitolewa kwa mara ya kwanza katika karne ya 16. Bakteria inayosababisha ugonjwa huu ilitambuliwa mwaka wa 1906. Chanjo yake ilipatikana katika miaka ya 1940.[5]
Marejeo

Jamii:Magonjwa
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Kenya ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Kamboja

Question: Je,Cambodia iko katika bara gani?


Kamboja au Kampuchia ni ufalme katika bara la Asia upande wa Kusini-Mashariki, katika rasi ya Indochina. 
Inapakana na nchi za Thailand, Laos na Vietnam.
Watu
Wakazi wengi (90%) ni Wakhmer. 5% ni Wavietnam, 1% ni Wachina na 4% makabila mbalimbali.
Kuna lugha 22 ambazo huzungumzwa nchini Kamboja. Lugha rasmi na ya kawaida ni Kikhmer.
Upande wa dini, 96.4% ni Wabuddha, madhehebu ya Theravada. 2.1% ni Waislamu na 1.5% ni Wakristo.
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje


 from UCB Libraries GovPubs
 at Curlie
 from the BBC News
 at Encyclopædia Britannica
Cambodia - Traveling the 
Wikimedia Atlas of Cambodia
 from International Futures
Serikali
 Official website of former King Norodom Sihanouk (in French)
 Official Royal Government of Cambodia Website (English Version)


Jamii




 Cambodia Integrity Scorecard and Country Report






Jamii:Nchi za Asia
Orodha ya wachezaji wa klabu ya Soka ya Manchester United

Question: Ole Gunnar Solskjær alisomea wapi?

Orodha hii inahusu Manchester United F.C., klabu ya mpira wa miguu ya Uingereza yenye makao makuu mjini Trafford, Greater Manchester. 
Klabu ilianzishwa mwaka 1878 kama Newton Heath L & YR FC, na kucheza mechi ya kwanza ya ushindani mnamo Oktoba 1886, wakati waliingia duru ya kwanza ya Kombe la FA 1886-87. Tangu hapo, zaidi ya wachezaji 800 wameichezea timu ya klabu hiyo, ambapo karibu wachezaji 200 wamecheza walau mechi 100 na kuonekana pamoja na wachezaji wa ziada; wachezaji hao wameorodheshwa hapa, vilevile wale ambao walicheza mechi chache lakini walitoa michango muhimu katika historia ya klabu (kwa mfano Billy Whelan na Carlos Tevez).
Wachezaji wameorodheshwa kulingana na tarehe ya kuanza kuchezea klabu hiyo. Kuonekana na mabao ni kuhusu michezo ya ushindani tu; michezo ya vita haijaorodheshwa.
Orodha ya wachezaji

Vichwa vya Meza
Apps - Idadi ya michezo aliyocheza akiwa kikosi cha kwanza
Sub - Idadi ya michezo aliyocheza kama mbadala
Jumla - Jumla ya idadi ya michezo aliyocheza

Takwimu sahihi kwa mechi iliyochezwa 8 Desemba 2009

Nahodha wa Klabu


Marejeo
Check date values in: |accessdate= (help)
Check date values in: |accessdate= (help)
!
Jamii:Manchester United FC
Jamii:Orodha ya wachezaji
Ghuba ya Uajemi

Question: Eneo la Uajemi lina ukubwa gani?


Ghuba ya Uajemi (Kiajemi: خلیج فارس khalij-e fārs; Kiarabu: الخليج الفارسي al-khalīj al-fārsī; pia: الخليج العربي al-khalīj al-ʿarabī „Ghuba Arabu“) ni ghuba kubwa la Bahari Hindi kati ya Uajemi na rasi ya Uarabuni. 
Inaanza kwenye Mlango wa Hormuz na kuendelea hadi mwisho wake upande wa Kuwait na mdomo wa Shatt al Arab.
Ni kawaida ya kuiita ghuba ya Uajemi lakini katika fitina ya miaka iliyopita nchi kadhaa za Waarabu ziliita "Ghuba Arabu". Zamani iliitwa pia "Ghuba ya Basra" na hili ndilo jian lake hadi leo katika lugha ya Kituruki "Basra Körfezi).
Nchi jirani
Nchi zinazopakana na ghuba ni:
Falme za Kiarabu
Saudia
Qatar
Bahrain
Kuwait
Iraq
Iran
Umuhimu wa kisiasa na kiuchumi
Nchi za ghuba zimekuwa muhimi sana duniani kwa sababu ya mafuta ya petroli inayopatikana hapa kwa wingi. Utajiri huu umebadilisha uso wa nchi zinazopakana na ghuba.
Utajiri huo umesababisha pia vita kadhaa kama vile vita ya Iran-Iraq, vita ya Iraq-Kuwait, vita ya ghuba.
Jiografia
Eneo lote la ghuba ni 233,000km². Maji matamu huingia kwa njia ya mito ya Frati na Hidekeli inayoungana katika Shatt al Arab. 
Urefu wake ni takriban 1,000km na upana wake kati ya 200 hadi 300km. Kina hakizidi 100 m.
Mlango wa Hormuz unaunganisha ghuba na Bahari Arabu ambayo ni bahari ya kando ya Bahari Hindi.

Jamii:Bahari ya Hindi
Jamii:Historia ya Asia
Jamii:Bahari ya pembeni
Orodha ya makabila ya Kenya

Question: Kuna makabila mangapi madogo ya kabila la Waluhya?

Hii orodha ya makabila ya Kenya inatokana na orodha ya lugha za Kenya .
Ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Kenya, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Kenya na nchi za jirani.  
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi Kenya kama wakimbizi kutoka vita katika nchi za jirani, wala vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Arabia, Uhindi au nchi nyinginezo.  
Kuna karibu makabila asilia arubaini nchini Kenya, yakiwemo:
Waboni (pia huitwa Waaweer)
Waborana
Waburji
Wachonyi
Wachuka
Wadaasanach
Wadahalo
Wadigo
Waduruma
Waembu
Waendo
Wagikuyu
Wagiryama
Wagusii
Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen)
Wakamba
Wakuria
Waluo
Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso,Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama)
Wamaasai
Wamalakote (pia huitwa Wailwana)
Wameru
Wamwimbi
Wanyala
Wanyore
Waokiek
Waoromo
Wapokomo wa Chini
Wapokomo wa Juu
Warendille
Wasagalla
Wasamburu
Wasanye
Wasomali (au Wariyaahe)
Wasuba
Waswahili
Wataita
Wataveta
Wateso
Watharaka
Waturkana
Wayaaku
Makabila makuu
Asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya Wakenya:
Wakikuyu (Agĩkũyũ) 20.78%
Waluhya 14.38%
Wajaluo 12.38%
Wakalenjin 15.46%
Wakamba 11.42%
Wasomali 8%
Wakisii 6.15%
Wameru (Meru) 5.07%
Wamasai 1.76%
Waturkana 1.52%
Waembu 1.20%
Wataita 0.95%
Waswahili 0.60%
Wasamburu 0.50%
Makabila madogo
Aweer
Bajuni
Bukusu
Dahalo
Isukha
Kore
Kuria
Maragoli
Marama
Miji Kenda
Ogiek
Orma
Pokomo
Rendille
Sengwer
Suba
Tachoni
Taveta
Watha
Yiaku
Oromo
Makabila mengine yasiyo ya Kenya lakini yamekaa nchini kwa miaka mingi ni:
Wagujarati
Wabaluchi
Wapunjabi
Wagoa
Waingereza
Wahadhrami
Waarabu
Waitalia
Marejeo



*
Makabila ya Kenya
Nafaka

Question: Je, kuna takriban aina ngapi ya nafaka ulimwenguni?


Nafaka ni mbegu za aina mbalimbali za manyasi. Ni pia jina la aina za manyasi yanayolimwa mashambani ambazo mbegu zake zinatumiwa kama chakula cha binadamu. 
Manyasi za nafaka ni kati ya mimea muhimu zaidi inayotumiwa kama chakula cha watu duniani.
Nafaka muhimu ni pamoja na
mawele
mtama
wimbi
matefi (nafaka ya Uhabeshi)
mchele
mahindi
ngano
ngano nyekundu[1]
shayiri[2]
oti [3]
Aina tatu za nafaka, ambazo ni 87 % za mavuno ya nafaka zote duniani, ni: mahindi, ngano na mchele. 
Nafaka zina wanga (kabohaidreti) ndani yake ambayo ni lishe muhimu ya watu. Kuna pia kiasi kidogo cha protini.
Punje za nafaka zinaliwa baada ya kuzivunja kiasi na kuzilainisha ndani ya maji. Kwa kawaida nafaka huliwa baada ya kupondwa au kusagwa kuwa unga. 
Ugali, uji,  maandazi, chapati, mkate, keki  na spaghetti ni mifano ya vyakula vinavyotengenezwa kwa kutumia unga wa nafaka.
Marejeo

Viungo vya nje


Jamii:Chakula
Jamii:Nyasi na jamaa
*
Moussa Sissoko

Question: Nani mmiliki wa klabu ya Tottenham Hotspur?


Moussa Sissoko (alizaliwa 16 Agosti 1989) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anachezea klabu ya Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya Ufaransa. 
Yeye anacheza kama kiungo, pia anaweza kucheza katika jukumu lolote la katikati, au hata kama kiungo mshambuliaji na winga wa kulia, kutokana na kasi yake na uwezo wake mkubwa.
Maisha
Sissoko alianza kazi yake ya mpira wa miguu katika klabu za vijana za mitaa katika mkoa wa Île-de-France huko Ufaransa.
Newcastle FC
Mnamo tarehe 21 Januari 2013, Sissoko alihamia Newcastle United kwa ada ya uhamisho inayoaminika kuwa £ milioni 2.5.
Tottenham Hotspurs
Tarehe 31 Agosti 2016, Sissoko alijiunga na Tottenham Hotspur kwa mpango wa miaka mitano, kwa £ milioni 3.

jamii:waliozaliwa 1989
jamii:watu walio hai
jamii:wachezaji mpira wa Ufaransa
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Kongo inaidadi ngapi ya watu?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Steers

Question: Je,mikahawa ya Wimpy inapatikana katika nchi ngapi Afrika?




Steers  ni hoteli ya huduma ya haraka kutoka Afrika Kusini. Hasa inauza burgers za nyama na kukuwa kuchoma na vinywaji laini Chip sundries na mengine.



Steers 'ilianzishwa mwaka wa 1960 wakati muasisi wa kampuni, George Halamandaris, alitembelea Marekani na kuamua kuwa angeweza kuleta dhanadhana ya chakula cha haraka nchini Afrika Kusini. Mkahawa wa kwanza wa Steersu lifunguliwa Jeppe, Johannesburg mwaka 1970. Mkahawa huo uliendelea kufungua mikahawa mingine kote nchinini afrika kusini na kuanzisha mikahawa ya kuingia na gari mwaka 1997 na utoaji wa huduma ya kuletewa chakula kokote ulipo kuanzia mwaka 2008. sasa Steers inapatikana kote Afrika ya Kusini na katika nchi nyingine saba katika Afrika na kusini mwa Ulaya.



Mwaka 1994, Kikundi cha Steers Holdings kiliorodheshwa kwenye JSE Securities Exchange na hisa zao zilikuwa zina uzwa 165c. Mwaka 2006, hisa hizo zilikuwa na thamani ya 400c. Kikundi hicho baadaye kilibadilisha jina na kuwa  Famous Brands,  ambayo pia inajumuisha mikahawa mingine kama vile Wimpy, Debonairs Pizza, FishAways, House of Coffee, Brazil, Market Café, whistle Stop, tashas. Kuanzia mwaka 1985, bidhaa za Steers  , kama mchuzi , imekuwa iki uzwa katika maduka makubwa ya Afrika Kusini. 

Slogans
It's that Good (kwa wakati huu)
Flame grilled, it just tastes better
It's that Good (Present)

Bidhaa
Mikahawa ya steers huwa ina wahudumia matajiri wa Afrika Kusini na huwauzia chakula cha bei ghali kinacho hitaji muda mwingi wa kutayarishwa.
 
Steers inauza burgers za nyama, mboga na kuku , sandwich, viazi vya kukaranga (vinanvyojulikana kama chips  huko SA), vinywaji baridi, na Desserts. Huwa wanaweka mkazo mkubwa sana kwa vyakula vinavyo andamana kama:



• Breakfast on the run  (huwa ndani ya Pita: Bacon, yai, jibini, nyanya AU jibini, nyanya, yai na caramelized kitunguu)
 
• Good Guy  (grilled Burger na chips)

• Hunga Busta 

• King-size deal  (huandaliwa na bun na chips: Two flame-grilled beef patties, slices mbili za jibini, nyanya na mchuzi maalum wa Steers )

• Wacky Wednesday



Miongoni mwa walaji wa Afrika Kusini, Steers inajulikana kwa ajili ya "Wacky Wednesday" maalumu; "una pewa burger mbili kwa bei ya mmoja" umaalumuwake ni kuwa ina uzwa tu Jumatano. Msingi asili ya "Wacky Wednesday" hubadilika kila mwezi.

Nchi (na wilaya) ambazo zina mikahawa ya Steers
 Angola
 Botswana
 Pwani ya Pembe
 Kenya
 Malawi
 Mauritius
 Msumbiji
 Namibia
 Nijeria
 Ureno
 Senegal
 Afrika Kusini
 Sudan
 Swaziland
 Tanzania
 Uganda
 Zambia
 Zimbabwe

Viungo vya nje
Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Question: Mji mkubwa zaidi Afrika Kusini ni upi?



Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza Canis Maior) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa. 
Mahali pake
Mbwa Mkubwa iko karibu na kundinyota ya Jabari (en:Orion) kwa upande wa kusini ya ikweta ya anga. Sehemu yake ya mashariki inafika kwenye Njia Nyeupe. Kundinyota jirani zake ni Akarabu (Lepus au sungura),  Munukero (kundinyota) (Monocerus), Shetri (Puppis)  na Njiwa (kundinyota) (Columba). 
Jina
Mbwa Mkubwa ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.[2]
Jina "Mbwa Mkubwa" linatokana na mitholojia ya Ugiriki ya Kale  iliyoona hapa mbwa anayewinda pamoja na Jabari (Orion) na kumfuata Akarabu (sungura). Baadaye mbwa wa pili alibuniwa na Waroma. [3] na hapo kundinyota hizi mbili ziliitwa Mbwa Mkubwa na Mdogo. Majina haya yalitafsiriwa baadaye moja kwa moja kwa Kilatini kuwa Canis Maior na Minor na baadaye kwa Kiarabu kuwa الكلب الأكبر Al-Kalb al-akbar (Mkubwa) na al-asgar (Mdogo).   
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.  Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [4] kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.[5]

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Sirius. Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na  mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru  8.6 (parseki 2.64)




















































































Jina la
(Bayer)Namba ya
FlamsteedJina 
(Ukia)Mwangaza
 unaoonekanaUmbali 
(miaka ya nuru)Aina ya spektraα9Shira (Sirius)−1,5m8,7A1 Vε21Adhara1,50m431B2 IIIδ25Wezen1,83m1600F8 Iaβ2Mirzam1,98m715B1 IIη31Aludra2,45m3200B5 Iaζ1Furud3,02m330ο2243,02m2500B3 Iaσ223,49m1500K8 Ibο1163,89m2000K3 Iaν273,95m80K1 IIIω284,01m500B3 IV
Tanbihi

Marejeo
Marejeo
Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff ()
Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
Mto Exe

Question: Mtaro wa Bristol una ukubwa gani?


Mto Exe  katika Uingereza huanza katika kijiji cha Simonsbath, juu ya Exmoor katika Somerset, karibu na pwani ya mtaro wa Bristol, lakini lakimi hutiririka kuelekea kusini, hivyo urefu wake huwa katika Devon. Hufika kwenye bahari kupitia mdomo wa exe , juu ya kusin ya (mtaro wa Uingereza) pwani ya Devon. Kihistoria, eneo la chini kabisa la mgawanyiko wake ni Exeter, ingawa sasa kuna kuna njia ya magari ya M5 motorway 3 km kusini mwa katikati mwa mji huo.
Sura
Jina la mto limetokana na neneo la Celtic Isca  linalomaanisha, maji. [1] Jina la mto huu limechukuliwa na mji wa Exeter na makazi mengine mengi katika mkondo wake, pamoja na Exford, Up exe, Nether exe, Exwick, Exton, Exminster, na Exebridge, ambapo inajiunga na mto Barle. Mji ulio pande ya bahari ya Exmouth uko katika upande wa mashariki ya kinywa cha mto huu, na Dawlish Warren iko magharibi, pamoja na eneo la mchanga linalopitia juu ya kinywa.
Mto huu ulikimbiza ukuaji wa Exeter, na eneo la kwanza la viwanda katika mji huu lilijengwa kwenye kisiwa cha exe , katika magharibi ya mji. Kisiwa hiki kilikuwa makao ya viwanda vya karatasi na nguo; pia iliunda ardhi yenye thamani kwa njia ya kukausha maeneo ardhi iliyokuwa na maji.[2]
Mawimbi kwenye mto huu huwa machahe katika Countess Wear, eneo laweir liliteuliwa na Countess ya Devon katika karne ya 13.[3] Mataro wa Exeter hupitia eneo la weir ili kuwawezesha meli kufikia Exeter Quay . Wakati wa mawimbi, kinywa hiki huwa na maji mengi saba na kutumika kwa michezo inyohusiana na maji.
Reli huwa pande zote mbili za kinywa hiki. Laini ya Avocet kutoka Exeter katika upande wa mashariki wa Exmouth , na laini kuu ya Devon Kusini magharibi. laini hii huwa katika , Ukuta wa Devon Kusini kutoka Reli ya bahari Powderham katika Dawlish Warren. Feri ya Exmouth hadi Starcross hubeba abiria juu ya kinywa hiki wakati wa miezi ya jua, kuunganisha bandari katika Exmouth na gati katika reli ya Starcross karibu na kituo cha laini kuu Devon Kusini .
viumbe vya mwituni
Wakati wa mawimbi madogo, gorofa za matope huwa kwa wingi, na hizi ni chanzo muhimu cha chakula  cha  ndege. Pamoja na mitaro mingine Uingereza, Kusini Magharibi na Exe  ni muhimu maeneo muhimu ya ndege wa misimu ya baridi. Dawlish Warren ni eneo muhimu la kuwatazama ndege . Mto huu una maji yenye asidi na tauti wa kahawia mwitu trout kiwango cha wastani kwa kawaida huwa 8-10 oz. Tofauti na mito ya nchi za Magharibi mito mingi haina trauti wa bahari, samaki. Mita 150 tu chini ya muungano wa Mto Barle ni mojawapo ya eneo bora la samaki bora, na katika mto: Black Pool.
Oparesheni ya 2008
Mwaka wa 2008 Shirika la Mazingira liklianza  mradi wa kusafisha mto kutokana na mimea iliyokuwa ikikuwa. Ili kufanya hivyo ngazi ya maji ilipungua hadi ngazi ya chini  - maji kidogo yalibaki kuliko ukame uliokuwa katika mji huo.[4]
Viungo vya nje

Angalia pia
Mito ya Uingereza
Marejeo

Lawrence, Fimbo: The Exe: A River for Wildlife  Bradford-on-Avon 1999




Jamii:Mito ya Uingereza
Jamii:Mito ya Somerset
Jamii:Mito ya Devon
Jamii:Exmoor
Geac Computer Corporation

Question: Nani mwanzilishi wa Geac Computer Corporation?

Geac Computer Corporation ni  mtayarishaji wa mipangilio ya rasilimali za biashara, usimamizi wa utendaji, na programu maalum ya sekta iliyoko katika Markham, Ontario. Ilifanywa na Infor Global Solutions mwezi Machi 2006 kwa US $ 1 bilioni.
Historia
Geac ilianzishwa mwezi Machi 1971 na Robert Kurt Isserstedt na Robert Angus ("Gus") wa Ujerumani.
Geac ilianza na mkataba na Bodi ya Simcoe County Board ya Elimu uhasibu juu ya uhasibu na ratiba ya wanafunzi. Geac iliandaa minicomputers isiyo na gharama kubwa ya kufanya kazi ambazo zimefanyika kwa kompyuta za gharama kubwa. 
Geac iliunda vifaa vya ziada ili kuunga mkono uhusiano mwingi wa wakati huo, na kwa Dr Michael R Sweet [alianzisha mfumo wake wa uendeshaji na lugha yake ya programu (OPL) na kusababisha suluhisho la muda halisi la mtumiaji linaloitwa Geac 500/800.

Jamii:Makampuni ya Kanada
Jamii:Kompyuta
Nyuki

Question: Nyuki ni nini?


Nyuki ni wadudu wa familia Apidae wenye mabawa manne angavu na mwiba nyuma ya mwili wao. Hukusanya mbelewele na mbochi ya maua kama chakula chao. 
Spishi inayojulikana hasa ni nyuki-asali (Apis mellifera) ambaye hufugwa kila mahali duniani. Kuna spishi zaidi ya 20,000 zinazojumlishwa na biolojia kati ya nyuki lakini ni wale wa jenasi Apis wanaotengeneza asali inayovunwa kwa matumizi ya binadamu.  

Umbo la nyuki
Mwili una pande tatu jinsi ilivyo kwa wadudu wote: kichwa mbele, kidari katikati na tumbo nyuma, halafu jozi tatu za miguu na jozi mbili za mabawa. 
Mwili huwa na nywele na  rangi kali za njano na nyeusi kama onyo kwa maadui.
Nyuma ya tumbo wanabeba mwiba wanaotumia kudunga endapo wakihisi kuna hatari au wameshambuliwa. Wakidunga mwiba huwa wanaingiza pia kiasi kidogo cha sumu katika kidonda. Sumu hii inasababisha maumivu na watu wengine wanaathiriwa vikali na sumu hii lakini si kila mtu. Kuna nyuki wanaokufa baada ya kudunga mwiba kwa sababu mwiba unabaki kwenye kidonda lakini wengine wanaweza kutoa mwiba na kudunga tena.
Wadudu wa kijamii
Spishi kadhaa za nyuki ni wadudu wa kijamii maana yake wanaishi kwa makundi si peke yao kama aina nyingine za nyuki. Wanajenga sega ya nta ndani ya mzinga wa nyuki na humu wanatunza asali yao.
Kuna aina tatu za nyuki ndani ya kundi hili nao ni:
Malkia wa nyuki ni mama wa nyuki wote ndani ya kundi na kazi yake ni kutaga mayai pekee
Nyuki wafanyakazi ni wakazi wengi wa mzinga na wote ni wa kike. Ni hao wanaofanya kazi yote kama vile kukusanya mbelewele na mbochi, kusafisha mzinga, kutengeneza nta, kujenga sega, kuwalisha malkia na majana, kulinda mzinga
Nyuki wa kiume au wadudume ni wachache na kazi yao ya pekee ni kumpanda malkia ambaye si yule wa mzinga wake kwa kawaida; baadaye wanafukuzwa kwenye mzinga na hawapewi chakula tena.
Ni jinsi gani nyuki wanaweza kutambuana katika kundi? Kwa kawaida nyuki huwa wanaishi kifamilia, familia moja haiwezi kwenda kwenye familia nyingine. Kwa nini hawawezi? Hawawezi kwa sababu nyuki hutambuana kwa kutumia harufu itokanayo na malkia. Kila malkia huwa na harufu yake, kwa hiyo kundi moja haliwezi kwenda kwenye kundi jingine kwa sababu hayafanani harufu. Ikitokea nyuki mmoja amepotea na akaingia kwenye kundi jingine, wale nyuki vibarua watakachokifanya ni kumuangalia kuwa kaja na nini. Kama amebeba chakula, watamuacha aweke chakula kisha wataamua kumuua au wamuache aondoke. Mara nyingi huwa wanamuua tu!
Nyuki wanapeperusha mabawa yao ili kutoa maji kwenye nekta na kusambaza harufu za mawasiliano. Huyu nyuki mtenda kazi anatoa harufu kutoka kwa mfuko wake wa ndani ili kuvutia wenzake kuungana naye. Hawa nyuki wafanyakazi wanakula kwa pamoja na kushirikishana harufu spesheli kutoka kwa malkia.
Nyuki wafanyakazi hutumia aina ya gundi (propolis au gundi ya nyuki) ili kuziba nyufa na kuweka mzinga kuwa safi. Gundi hii inatengenezwa kwa kuchanganya mate, nta na utomvu wa miti au mimea ingine.
Viungo vya nje


Jamii:Nyuki na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia