khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Ukristo katika karne za kwanza

Question: Dini ya kikristo ilianzishwa na nani?



Ukristo katika karne za kwanza ni sehemu ya historia ya Kanisa hadi mwaka 325 BK, mwaka ulipofanyika mtaguso mkuu wa kwanza huko Nisea, leo nchini Uturuki.
Kwa kawaida karne hizo tatu zinagawiwa pande mbili: wakati wa Mitume wa Yesu (hadi mwaka 100 hivi) na baada ya kifo chao wote.
Wakati wa Mitume
Habari kuu za kipindi cha kwanza, kama ile ya siku ya Pentekoste Roho Mtakatifu kuwashukia wafuasi wa Yesu, zinapatikana hasa katika Matendo ya Mitume, kitabu kilichoandikwa na mwinjili Luka kwenye miaka ya 80. Humo unasimuliwa hasa uenezi wa Ukristo katika maeneo ya upande wa kaskazini wa Bahari ya Kati.
Tukio lingine muhimu linalosimuliwa na Luka ni uongofu wa Mtume Paulo, mwenezi mkuu wa Ukristo na mfafanuzi bora wa imani hiyo mpya.[1]
Pamoja na uenezi, linajitokeza badiliko kubwa la Wakristo: awali walikuwa wote Wayahudi ama kwa kuzaliwa ama kwa kuongoka,[2] nao wanaitwa Wakristo wa Kiyahudi. Lakini katika karne ya 1 idadi yao ilizidiwa na ile ya Wakristo wa mataifa mengine. 
Sambamba na hilo lugha ya kimataifa ya Kigiriki ilizidi kutumika badala ya Kiaramu, lugha mama ya Yesu na mitume wake.[3] Ndiyo sababu Agano Jipya limeandikwa lote kwa Kigiriki. Vitabu 27 vinavyoliunda vilianza kulinganishwa na vile vya Agano la Kale kama vitakatifu.
Tena Yerusalemu uliokuwa mji mkuu wa Wayahudi na wa Wakristo wa kwanza, ulizidi kukosa umuhimu, hasa baada ya Mtume Petro na wenzake kuuhama au kuuawa. Wakati wa vita vya kwanza vya Kiyahudi hata waumini wa kawaida walihama, na waliporudi hakukuwa tena na hekalu, kwa kuwa lilibomolewa mwaka 70. Mbali ya hayo, uhusiano na Wayahudi ulizidi kuharibika, na hatimaye Wakristo walikatazwa wasishiriki tena ibada sinagogini.
Jumuia ya Roma, makao makuu ya dola, ilizidi kuwa muhimu, hasa baada ya kufikiwa na Petro na Paulo, ambao walimalizia huko kazi yao kwa kufia dini katika dhuluma ambayo ilianzishwa na Kaisari Nero mwaka 64 na kuendelea kwa kwikwi hadi mwaka 313.
Wakati wa watetezi wa dini
Bila kujali dhuluma hiyo ya nyingine, Ukristo ulizidi kuenea ndani na nje ya Dola la Roma.
Ushujaa wa umati wa wafiadini na upendo kati ya Wakristo vinafikiriwa kuwa sababu kuu ya uenezi. Kutoka kwenye miji, imani ilizidi kuenea vijijini pia.
Pamoja na hayo, walianza kujitokeza waandishi mbalimbali kutetea Kanisa mbele ya serikali, na wengine kuchambua imani dhidi ya uzushi uliozidi kupata nguvu hasa kwa namna ya Gnosis. Waandishi hao ni kati ya wale wanaoitwa mababu wa Kanisa au walau waandishi wa Kikanisa.
Wakati huohuo matumizi ya vitabu vya Agano Jipya katika ibada yalizidi kujadiliwa na kutungiwa orodha rasmi (Kanuni ya Biblia).
Tanbihi

Jamii:Historia ya Ukristo
Orodha ya wachezaji wa klabu ya Soka ya Manchester United

Question: Carlos Tevez ana miaka mingapi?

Orodha hii inahusu Manchester United F.C., klabu ya mpira wa miguu ya Uingereza yenye makao makuu mjini Trafford, Greater Manchester. 
Klabu ilianzishwa mwaka 1878 kama Newton Heath L & YR FC, na kucheza mechi ya kwanza ya ushindani mnamo Oktoba 1886, wakati waliingia duru ya kwanza ya Kombe la FA 1886-87. Tangu hapo, zaidi ya wachezaji 800 wameichezea timu ya klabu hiyo, ambapo karibu wachezaji 200 wamecheza walau mechi 100 na kuonekana pamoja na wachezaji wa ziada; wachezaji hao wameorodheshwa hapa, vilevile wale ambao walicheza mechi chache lakini walitoa michango muhimu katika historia ya klabu (kwa mfano Billy Whelan na Carlos Tevez).
Wachezaji wameorodheshwa kulingana na tarehe ya kuanza kuchezea klabu hiyo. Kuonekana na mabao ni kuhusu michezo ya ushindani tu; michezo ya vita haijaorodheshwa.
Orodha ya wachezaji

Vichwa vya Meza
Apps - Idadi ya michezo aliyocheza akiwa kikosi cha kwanza
Sub - Idadi ya michezo aliyocheza kama mbadala
Jumla - Jumla ya idadi ya michezo aliyocheza

Takwimu sahihi kwa mechi iliyochezwa 8 Desemba 2009

Nahodha wa Klabu


Marejeo
Check date values in: |accessdate= (help)
Check date values in: |accessdate= (help)
!
Jamii:Manchester United FC
Jamii:Orodha ya wachezaji
Nas

Question: Rapa Jay Z alianza sanaa akiwa na miaka mingapi?


Nasir Jones (amezaliwa tar. 14 Septemba 1973) ni mwanamuziki wa rap na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake kisanii kama Nas. Zamani alikuwa akijiita Nasty Nas. Nas ni mtoto wa mwanamuziki wa jazz wa zamani Mzee Olu Dara. Alizaliwa na kukulia katika nyumba za miradi za mjini (nyumba za watu wenye kipato cha chini) Queensbridge, New York.
Nas alisaini mkataba na studio ya Columbia Records mnamo mwaka wa  1994, na kutoa albamu yake ya kwanza ya Illmatic. Albamu ya Illmatic ilipata kuwa bora na kufahamika zaidi na mauzo bora.
Baadaye albamu kadhaa za Nas zilifuata. Albamu hizo ni pamoja na  It Was Written ya 1996, I Am... and Nastradamus ya 1999, na Stillmatic ya 2001. Nas alikuwa mmoja kati ya wanakundi la muziki wa rap na hip hop - The Firm, ambalo limejumuisha wasanii wengine kama vile AZ, Foxy Brown, na Nature. Ingawa kundi halikufanya kazi nyingi lilifanikiwa kutoa albamu moja ya pamoja.
Kuanzia mwaka 2001 hadi`2005, Nas aliusishwa katika ugomvi mkubwa na rapa mwenziwe Jay-Z. Marapa wote walikuwa wakishambuliana kwa kutumia nyimbo zao.
Wawili hao ugomvi wao ukaja kwisha baada ya kualikwa katika tamasha la muziki la New York City-area hip-hop za vituo vya redio. Nas akasaini mkataba na studio ya Jay-Z maarufu kama Def Jam mnamo mwaka 2006.
Albamu yake ya kwanza akiwa kama mmoja wa Def Jam, ilitoka mwaka wa 2006, ikiwa na jina la Hip Hop is Dead, ikiwa imeambatana na albamu nyingine ya mwaka wa 2008, iliyokwenda kwa jina la Untitled.[1]
Muziki
Albamu za muziki

1994: Illmatic
1996: It Was Written
1999: I Am…
1999: Nastradamus
2001: Stillmatic
2002: God's Son
2004: Street's Disciple
2006: Hip Hop Is Dead
2008: Untitled
Filamu

Marejeo

Viungo vya nje


 on IMDb



Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Marapa wa Kimarekani
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wasanii wa Columbia Records
Jamii:Watu walio hai
Jamii:New York City
Jiografia ya Tanzania

Question: Nani alikuwa Rais wa kwanza wa Tanzania?

Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu  ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Nchi
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Eneo
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabianchi
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari. Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani. Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.
Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.
Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Watu
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo. 
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Marais
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Tazama pia
Maziwa ya Tanzania
Mito ya Tanzania
Orodha ya milima ya Tanzania
Mbuga za Taifa la Tanzania
Tabia ya nchi Tanzania

Jamii:Tanzania
Jamii:Jiografia ya Afrika
M-pesa

Question: Je,kampuni ya mawasiliano ya Safaricom ilianza lini?

M-pesa ni huduma ya kutuma pesa kwa kutumia simu ya mkononi inayotolewa na kampuni ya mawasiliano ya Safaricom. Kenya ndiyo nchi ya kwanza kuwahi kutumia huduma hii maarufu ambayo ilizinduliwa mwezi Aprili mwaka wa 2008 kwa ushirikiano kati ya Safaricom na Vodafone. Tangu wakati huo, Mpesa imetia fora sana hasa kwa wananchi wa mapato ya chini wasio na akaunti za benki. Kulingana na takwimu rasmi za Safaricom, Mpesa ina wateja zaidi ya milioni Saba na imewezesha wakenya kutuma na kupokea takriban shilingi bilioni 230 kufikia Agosti 2009. Mwaka huu, Safaricom iliboresha huduma hii zaidi hivi kwamba wakenya wanaweza kupokea pesa moja kwa moja kutoka kwa jamaa zao walioko nchini Uingereza. 
Baadhi ya mambo yanayoipa umaarufu huduma hii ni kama vile urahisi wa kuitumia na kwamba mtu hahitaji kuwa na akaunti ya benki kutuma au kupokea pesa. Isitoshe, usalama wake ni wa hali ya juu na anayeitumia hupokea ujumbe mfupi papo hapo kudhibitisha kuwa ametuma au kupokea kiasi fulani cha pesa kwa/kutoka mtu fulani. Kwa sasa, huduma hii imepanuliwa na kuwawezesha wakenya kulipia bidhaa na huduma kadha wa kadha, kama vile stima, maji, posta, bima, nauli, karo, na hata kulipia mikopo ya benki na mishahara kwa wafanyikazi. 
Safaricom
Kampuni ya Safaricom, ambayo ilisajiliwa mwaka jana katika Soko la Hisa la Nairobi inaongozwa na Bw.Michael Joseph, Afisa Mkuu Mtendaji ambaye amekuwa katika hatamu za uongozi wa kampuni hii yenye mgawo mkubwa zaidi wa wateja nchini Kenya tangu ilipoanzishwa mwaka wa 2000. Kuimarika kwake kumeifanya kutambulika kama Kampuni inayoheshimika zaidi katika Afrika Mashariki kwa miaka mitatu mfululizo. 
Viungo Vya Nje

: Pesa unazotozwa kutoa au kutuma pesa ukitumia Mpesa.
Jamii:Mawasiliano
Kaunti ya Marsabit

Question: Kaunti ya Marsabit ina idadi ngapi ya watu?


Kaunti ya Marsabit ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Marsabit. Mji mkubwa zaidi ni Moyale ulio katika mpaka wa Kenya na Uhabeshi.
Jiografia
Kaunti ya marsabit ni kavu. Ina Jangwa la Chalbi ambalo ni jangwa kweli la pekee katika Kenya. Kaunti za Marsabit, Turkana na Samburu hushiriki Ziwa Turkana. Mbuga ya Kitaifa ya Sibiloi hupatikana katika fuo za Ziwa Turkana katika upande wa Marsabit. Hifadhi ya Kitaifa ya Losai hupatikana katika mpaka wa Kaunti ya Marsabit na Samburu. Mlima Marsabit uko katika Hifadhi ya Kitaifa ya Marsabit. Mlima Kulal na Vilima vya Huri hupatikana katika kaunti hii[1]. 
Utawala
Kaunti ya marsabit imegawanywa kaunti ndogo zifuatazo[2]:

Tazama pia
Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit
Marejeo



Jamii:Kaunti za Kenya
Jamii:Kaunti ya Marsabit
Pluto

Question: Je, sayari ya Pluto ina ukubwa gani?

Kuhusu matumizi ya jina "Utaridi" kwa sayari hii tazama chini kwa "jina"


Pluto ni sayari kibete inayozunguka jua ng'ambo ya Neptuni. 
Masi yake ni hasa mwamba na barafu. Kipenyo chake ni km 2,390. 
Katika mwendo wake inakata njia ya Neptune kwa sababu njia yake ina umbo la duaradufu kali. 
Miezi
Pluto ina miezi mitano inayoitwa Charon, Styx, Nix, Kerberos na Hydra. Charon ni kama nusu ya ukubwa wa Pluto (kipenyo km 1200) na umbali wa wastani ni km 19,410. Styx, Nix, Kerberos na Hydra ni miezi midogo (vipenyo: km 10-25, 56x26, 31 na 43x33) yenye umbali wa km 42,600, 48,600, 57,700 na 64,700 kutoka Pluto.
Sayari au sayari kibete?
Pluto ilikuwa ikitambulika kama sayari ya tisa katika mfumo wa jua na sayari zake toka mwaka 1930 hadi Agosti 2006. Vipimo vipya vilileta wasiwasi juu ya swali: Je, sayari ni kitu gani?, hasa baada ya kugundua magimba ya ziada nje ya Pluto yanayokaribia ukubwa wake lakini hayafai kuitwa sayari. 
Umoja wa kimataifa wa wanaastronomia uliondoa Pluto katika orodha ya sayari kwenye mkutano wake wa mwaka wa 2006. Badala yake wameiita sayari kibete. Hata hivyo baadhi ya wanaastronomia walipinga uamuzi huu.
Jina
Jina "Pluto" linamtaja mungu mtawala wa kuzimu katika mitholojia ya Roma ya Kale. Limechaguliwa kwa sayari hii kutokana na umbali wake na jua na giza kubwa liliko sawa na hali ya giza ambayo ni mfano wa kuzimu. 
Vitabu kadhaa vinatumia jina la Kiswahili Utaridi[1]
[2]
[3] kwa kufuata kamusi ya KAST; lakini mabaharia Waswahili wametumia jina hili la "Utaridi" tangu miaka mingi kwa ajili ya sayari ya kwanza (ing. "Mercury").[4]
Marejeo

Viungo vya nje




Jamii:Sayari kibete
Jamii:Mfumo wa jua
Amerika ya Kaskazini

Question: Rais wa Amerika ni nani?



Amerika ya Kaskazini ni bara upande wa Kaskazini mwa Ikweta. Inapakana na Bahari ya Pasifiki upande wa Magharibi, na Bahari ya Atlantiki upande wa Mashariki. 
Ina nchi mbili hadi tatu kutegemeana na hesabu: 
Kanada
Marekani
Meksiko (kijiolojia ni sehemu ya Amerika Kaskazini ingawa kiutamaduni ni sehemu ya "Amerika ya Kilatini" na kuhesabiwa pia katika Amerika ya Kati).
Kisiwa cha Greenland ni sehemu ya Amerika Kaskazini kijiografia maana kipo juu ya bamba la gandunia lileile, lakini si nchi huru, bali kipo chini ya Denmark.
Nchi za Amerika ya Kati zinahesabiwa kuwa sehemu za bara hilo katika hesabu ya kawaida ya mabara saba. Kijiolojia ziko juu ya bamba la gandunia tofauti na Amerika Kaskazini: ni bamba la Karibi pia kihistoria na kiutamaduni ziko tofauti na nchi mbili kubwa katika kaskazini.
Jina "Amerika"
Neno "Amerika" limetokana na jina la kwanza la Mwitalia Amerigo Vespucci (1451-1512). Vespucci alikuwa baharia na mfanyabiashara katika utumishi wa familia ya Medici kutoka Firenze (Italia). Tangu mwaka 1499 alisafiri kwenye pwani za Amerika ya Kusini na Amerika ya Kati akaandika kitabu juu ya safari zake. Humo aliandika ya kwamba hakukubaliana na Kristoforo Kolumbus ya kwamba visiwa na nchi zilizofikiwa na Kolumbus zilikuwa sehemu ya Uhindi. Amerigo alipendekeza ya kwamba zilikuwa sehemu za "dunia mpya" au bara jipya akiwa mtu wa kwanza kuandika hivyo. 
Mwanajiografia Mjerumani Martin Waldseemüller alitumia jina la "Amerika" kwa heshima ya Amerigo alipochora ramani yake ya dunia ya mwaka 1507.

Jamii:Bara
Jamii:Amerika
Orodha ya wachezaji wa klabu ya Soka ya Manchester United

Question: Klabu ya soka ya Manchester United ilianzishwa mwaka upi?

Orodha hii inahusu Manchester United F.C., klabu ya mpira wa miguu ya Uingereza yenye makao makuu mjini Trafford, Greater Manchester. 
Klabu ilianzishwa mwaka 1878 kama Newton Heath L & YR FC, na kucheza mechi ya kwanza ya ushindani mnamo Oktoba 1886, wakati waliingia duru ya kwanza ya Kombe la FA 1886-87. Tangu hapo, zaidi ya wachezaji 800 wameichezea timu ya klabu hiyo, ambapo karibu wachezaji 200 wamecheza walau mechi 100 na kuonekana pamoja na wachezaji wa ziada; wachezaji hao wameorodheshwa hapa, vilevile wale ambao walicheza mechi chache lakini walitoa michango muhimu katika historia ya klabu (kwa mfano Billy Whelan na Carlos Tevez).
Wachezaji wameorodheshwa kulingana na tarehe ya kuanza kuchezea klabu hiyo. Kuonekana na mabao ni kuhusu michezo ya ushindani tu; michezo ya vita haijaorodheshwa.
Orodha ya wachezaji

Vichwa vya Meza
Apps - Idadi ya michezo aliyocheza akiwa kikosi cha kwanza
Sub - Idadi ya michezo aliyocheza kama mbadala
Jumla - Jumla ya idadi ya michezo aliyocheza

Takwimu sahihi kwa mechi iliyochezwa 8 Desemba 2009

Nahodha wa Klabu


Marejeo
Check date values in: |accessdate= (help)
Check date values in: |accessdate= (help)
!
Jamii:Manchester United FC
Jamii:Orodha ya wachezaji
Hispania Mpya

Question: Jamaika ina majimbo mangapi?


Hispania Mpya (Kihisp. Virreynato de Nueva España)  ilikuwa eneo la kikoloni la Hispania katika Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kati na sehemu za visiwa vya Asia kuanzia mwaka 1535 hadi 1821. Lilijumlisha nchi za leo za Mexiko, Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nikaragua, Costa Rica, visiwa vya Karibi, Ufilipino na visiwa mbalimbali katika Pasifiki pamoja na maeneo yaliyo leo majimbo ya kusini ya Marekani (majimbo ya Kalifornia, Nevada, Utah, Colorado, Wyoming, Arizona, New Mexico, Texas na Florida). Hata Venezuela ilikuwa sehemu yake hadi kuhamishwa Granada mpya mnamo 1717.
Maeneo haya mapana yalikuwa chini ya usimamizi wa gavana mkuu mwenye cheo cha "mfalme mdogo" ("virrey" yaani mfalme mdogo au makamu wa mfalme) aliyekaa mjini Mexico City.
Maeneo yake yaligawiwa kwa majimbo yaliyoongozwa na magavana wa pekee.
Hispania ilipaswa kuachia Uingereza visiwa vya Bay Islands (1643), Jamaika (iliyoitwa awali Santiago - hadi 1655) , Visiwa vya Kaiman (1670), Trinidad (1797) na Belize (1798). Nusu ya magharibi ya Hispaniola ilikuwa koloni ya Haiti ya Ufaransa mwaka 1697. 
Tangu uhuru wa koloni za Uingereza katika Amerika ya kaskazini zilizounda Muungano wa Madola ya Amerika (yaani Marekani) mawazo ya kujitenga na Hispania yalianza kusambaa hata katika Mexiko. 
Uhuru wa Mexiko ulitokea mwaka 1821 na kuanzia sasa zilikuwa sehemu za Kuba, Puerto rico na Ufilipino pekee zilizobaki chini ya Hispania hadi Vita ya Marekani dhidi Hispania mwaka 1898 iliyomaliza utawala wa Hispania katika Amerika na Asia.
Tazama pia
Mexico
Marejeo

 at mexconnect.com
 at Texas A&M University
 at ibiblio.org the public's library and digital archive

jamii: Ukoloni wa Hispania
Orodha ya miji ya Rwanda

Question: Mji wa Kigali una idadi ngapi ya watu?


Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Rwanda yenye angalau idadi ya wakazi 10,000 (2005).





































Miji ya RwandaNr.MjiIdadi ya wakaziMkoaSensa 1991Sensa 2002Makadirio 20051.Kigali232.733603.049745.261Kigali City2.Butare28.64577.44989.600Kusini3.Gitarama11.67984.66987.613Kusini4.Ruhengeri29.57871.51186.685Kaskazini5.Gisenyi21.91867.76683.623Magharibi6.Byumbak.A.66.26870.593Kaskazini7.Cyangugu8.91159.07063.883Magharibi8.Nyanzak.A.55.69956.679Kusini9.Kabugak.A.51.69354.246Kaskazini10.Ruhangok.A.43.78054.104Kusini11.Rwamaganak.A.47.20350.081Mashariki12.Kibuye4.24246.64048.024Magharibi13.Kibungo6.91243.58246.240Mashariki14.Gikongorok.A.32.42733.832Kusini15.Nyagatarek.A.8.43710.427Mashariki
Tazama pia

Mikoa ya Rwanda
Viungo vyo nje






Rwanda
Jamii:miji ya Rwanda
Chokoleti

Question: Chokoleti ya kwanza ilitengenezwa nchini gani?





Chokoleti ni pipi au chakula kitamu kinachotengezewa kwa kutumia kakao, sukari na mafuta. Jina latumiwa pia kwa kinywaji cha kakao.
Historia ya chokoleti
Asili yake ni kinywaji wa watu wa Mexiko wa kale waliochemsha unga la kakao katika maji pamoja na viungo. Wahispania waliikuta kwa Azteki na kuipeleka Ulaya. Wakitumia hapa jina la Kiazteki "xocolātl" lenya maana ya "maji chungu".
Katika Ulaya ilitumiwa muda mrefu kama kinywaji na wakati wa karne ya 19 Wajerumani walianza kutengeneza pipi jinsi inavyojulikana leo. 
Chokoleti huyeyuka haraka kwa sentigrefi 40-50 hivyo ni rahisi kuifinga kwa maumbo mbalimbali.
Hatua za kutengeneza chokoleti
Chanzo ni mbegu za kakao.
Hizi zinakaushwa, kukaangwa na kusagwa. Mbegu zinazosagwa zina kiasi kikubwa cha mafuta ndani yake.
Yote yakandamizwa na mafuta ya kakao yanatoka kando.
Keki ya kakao inabaki huwa ni msingi wa chokoleti. 
Chokoleti nyeupe hutengenezwa kwa kutumia mafuta ya kakao pekee.
Chokoleti ya kawaida huongezwa tena kiasi fulani cha mafuta yake.
Chokoleti nyeusinyeusi hubaki bila nyongeza ya mafuta ya kakao.
Chokoleti hukorogwa mara nyingi na maziwa na sukari kuwa pipi inayopendwa.

Jamii:Chakula
Orodha ya vitabu vya Biblia

Question: Je,kitabu cha isaya ina kurasa ngapi katika bibilia?

Vitabu vya Biblia ya Kikristo vilivyoorodheshwa hapa chini ni vile 66 tu vinavyotambuliwa na Wakristo wote. Zingatia lakini kwamba walio wengi, hasa Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki, katika Biblia wanavyoitumia wana vitabu vingine 7 vinavyoitwa Deuterokanoni, navyo vyote vimo katika Agano la Kale: Yoshua Bin Sira, Kitabu cha Hekima, Kitabu cha kwanza cha Wamakabayo, Kitabu cha pili cha Wamakabayo, Tobiti, Yudithi, Baruku.
Majina ya vitabu yameandikwa hapa kufuatana na tafsiri ya Kiswahili cha kisasa maarufu kama Habari Njema. Kama kuna jina lingine limeongezeka katika mabano.

Agano la Kale
Vitabu vya kihistoria
Mwanzo (Kitabu cha Kwanza cha Musa)

Kutoka (Kitabu cha Pili cha Musa) 

Walawi (Kitabu cha Tatu cha Musa) 

Hesabu (Kitabu cha Nne cha Musa) 

Kumbukumbu la Sheria (Kumbukumbu la Torati; Kitabu cha Tano cha Musa) 

Yoshua 

Waamuzi 

Ruthu (Kitabu cha Ruthi) 

Samueli I 

Samueli II 

Wafalme I 

Wafalme II 

Mambo ya Nyakati I 

Mambo ya Nyakati II 

Ezra 

Nehemia (Kitabu cha Pili cha Ezra) 

Esta 

Vitabu vya hekima
Yobu (Kitabu cha Ayubu) 

Zaburi 

Methali 

Mhubiri 

Wimbo Ulio Bora 

Maombolezo (Maombolezo ya Yeremia) 

Vitabu vya kinabii
Isaya 

Yeremia 

Ezekieli 

Danieli 

Hosea 

Yoeli 

Amosi 

Obadia 

Yona 

Mika 

Nahumu 

Habakuki 

Sefania 

Hagai 

Zekaria 

Malaki 


Agano Jipya
Vitabu vya kihistoria
Injili ya Mathayo 

Injili ya Marko 

Injili ya Luka 

Injili ya Yohane (Injili ya Yohana) 

Matendo ya Mitume 

Barua za Paulo
Barua kwa Waroma (Waraka kwa Warumi) 

Barua ya Kwanza kwa Wakorintho 

Barua ya Pili kwa Wakorintho 

Barua kwa Wagalatia 

Barua kwa Waefeso 

Barua kwa Wafilipi 

Barua kwa Wakolosai 

Barua ya Kwanza kwa Wathesalonike 

Barua ya Pili kwa Wathesalonike 

Barua ya Kwanza kwa Timotheo 

Barua ya Pili kwa Timotheo 

Barua kwa Tito 

Barua kwa Filemoni 

Barua nyingine
Barua kwa Waebrania 

Barua ya Yakobo 

Barua ya Kwanza ya Petro 

Barua ya Pili ya Petro 

Barua ya Kwanza ya Yohane 

Barua ya Pili ya Yohane 

Barua ya Tatu ya Yohane 

Barua ya Yuda 

Kitabu cha kinabii
Ufunuo (Ufunuo wa Yohane) 

*
Biblia
Biblia
Jamii:Ukristo
Orodha ya wakuu wa nchi wa Guinea

Question: Ghana imekuwa na rais wangapi tangu ipate uhuru?








Guinea
This article is part of a series on the
politics and government of
Guinea
Constitution
Constitution
Human rights
Government
President
Alpha Condé
Prime Minister
Ibrahima Kassory Fofana
Parliament
National Assembly
President: Claude Kory Kondiano
Administrative divisions
Regions
Prefectures
Sub-prefectures
Elections
Recent elections
Presidential: 20102015
Legislative: 20132019
Political parties
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Mamadi Touré

Diplomatic missions of / in Guinea

Passport
Visa requirements
Visa policy
 Guineaportal 
Other countries
Atlas
vt
Ifuatayo ni orodha ya wakuu wa nchi wa Guinea tangu nchi imekuwa huru kutoka kwa Ufaransa mnamo 1958.
Orodha ya Wakuu wa Nchi wa Guinea
(Tarehe zilizowekewa milalo zinaashiria uendelezo wa kuwa ofisini "bila kupingwa")

Kwa Viongzo wa Kikoloni kabla ya uhuru, tazama: Viongo wa Kikoloni wa Guinea
Ushirikishwaji
























PDG-RDAParti Démocratique de Guinée-Rassemblement Démocratique Africain (Democratic Party of Guinea – African Democratic Rally) soshalisti, chama halali kuanzia 1960-1984 tuPUPParti de l'Unité et du Progrès(Unity and Progress Party) -enye kulazimisha utiiUPGUnion pour le Progrès de la Guinée(Union for the Progress of Guinea)RPGRassemblement du Peuple Guinéen(Rally of the Guinean People)MilMilitaryn-pnon-partisan
Tazama pia
Guinea
Viongozi wa Kikoloni wa Guinea
Baraza la Taifa kwa ajili ya Demokrasi na Maendelo
Wakuu wa Serikali ya Guinea
Viungo vya Nje
Government
(in French)
San Diego, California

Question: Je,Carlifonia ina idadi ya watu wangapi?



San Diego (yaani Mtakatifu Diego) ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la California baada ya Los Angeles, na wa saba katika nchi nzima ya Marekani. Uko upande wa kusini-magharibi ya nchi.
San Diego una wakazi milioni 1,3 katika eneo la 963.6 km².
Jina la San Diego latoka katika lugha ya Kihispania, kwa kuwa ulijengwa kandokando ya konventi ya Wafransisko iliyokuwa na jina hilo kwaheshima ya Diego wa Alkala.
Viungo vya Nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Jamii:California
Jamii:Miji ya California
Jamii:San Diego County, California
Orodha ya vyama vya siasa Tanzania

Question: Je, chama kikuu cha upinzani nchini Kenya kinaitwaje?


Mfumo wa vyama vingi ni hali ya kuwa na chama zaidi ya kimoja,katika nchi moja.Madhumuni ya kuwa na vyama vingi vya siasa ni kuleta ushindani wa kisiasa,ili kuleta maendeleo ya nchi,upinzani wa kisiasa sio uadui kama watu wengi kwenye nchi zinazoendelea wanavyodhani,kuwa na vyama vingi ni kuongeza wigo wa demokrasia katika jamii huska.
Tanzania ni nchi yenye mfumo wa vyama vingi vya siasa uliorejeshwa katika katiba ya Tanzania mwaka 1992.
Chama tawala ni   
Chama cha Mapinduzi (CCM) ambacho kimetokana na muungano kati ya
Tanganyika African National Union (TANU) na
Afro Shiraz Party (ASP) ya Zanzibar.
Vyama vingine vya siasa Tanzania ni 
Civic United Front (CUF),
Tanzania Labour Party (TLP),
Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema),
National Convention for Constitution and Reconstruction-Mageuzi (NCCR-Mageuzi),
National League of Democracy (NLD),
Democratic Party (DP), na
Demokrasia Makini.
Alliance for Change and Transparency (ACT)
Orodha kamili ya vyama vya siasa nchini Tanzania]
Fortnite (mchezo wa video)

Question: Je,kampuni ya Epic Games inapatikana nchi gani?


Fortnite ni mchezo wa video ulioanzishwa na kampuni ya michezo ya video Epic Games mwaka 2017. Mchezo huu unahusu vita na umeweza kutwikwa taji kama Webby Awards, Teen Choice Awards na Game Critics Awards. Kuna vipengee viwili tofauti katika mchezo huu navyo ni 
Fortnite: Save the World na
Fortnite: Battle Royale
Fortnite: Save the World
Mchezo huu huhusu mchezaji akishirikiana na wachezaji wengine kupigana na vinyama (zombie) ambavyo vimekuja duniani baada ya dhoruba kupiga dunia na kuwaua viumbe wengi, takribani asilimia 98. Wachezaji wajaribu kuwaokoa walionusurika pamoja na kujaribu kutafuta data kuhusu kilichosababisha dhoruba ile.

Fortnite: Battle Royale
Fornite Battle Royale yahusu mchezaji mmoja, wawili au wengi wakipigana katika vita. Wote wasafirishwa kwa ndege bila zana za vita hadi kwa kiwanja cha vita. Hapa wafaa watafute zana za vita na pia waibuke washindi huku wakijilinda kutokana na kuuliwa na wenzao.
Mapokezi na wachezaji wa michezo ya video
Fortnite Save the World ilikuwa ilijipatia wachezaji milioni moja baada ya mwezi mmoja wa kuachiliwa. Battle Royale pia imekuwa ya kufana na kupendwa sana na wachezaji wa 

Jamii:Michezo ya kompyuta
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Question: Je,mji mkuu wa Tanzania ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo, 
eneo la nchi kavu, na
eneo la maji.
Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31. Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la [[km<sup>2</sup>]] 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.
Mikoa ya Tanzania - Jumla ya eneo
Tanzania Bara (Tanganyika)

Tanzania Visiwani (Zanzibar)

Eneo la nchi kavu

Eneo la maji
Angalizo: Taarifa zinazopatikana ni za mikoa kumi na mbili tu. Mikoa mingine iliyobakia haina maziwa yenye maana au umuhimu au vyanzo vya maji.

Vyanzo

Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na . Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na .
Kwa takwimu za kisasa angalia , Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics 
Tanbihi
Historia ya Ukraine

Question: Je,mji mkuu wa Ukraine ni upi?

Historia ya Ukraine inahusu eneo la Ulaya ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Ukraine (au Ukraina). 
Historia ya kale

Ukraine ulianza polepole pamoja na Urusi huko makabila ya wasemaji wa Kislavoni cha Mashariki walikoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya 8 BK. 
Waviking waliunda dola la kwanza katika eneo la Kiev, wakalitawala kama dola la Kislavoni. Wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji, lakini waliacha jina lao kwa sababu "Rus" kiasili ilikuwa jina la Waskandinavia wale kutoka Uswidi ya leo. 
Mwaka 988 Kiev ilipokea Ukristo wa Kiorthodoksi kutoka Bizanti. Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni na historia yote iliyofuata. 
Dola la Kiev liliporomoka kutokana na mashambulio ya Wamongolia baada ya Jingis Khan, na maeneo madogo zaidi yalijitokeza yaliyopaswa kukubali ubwana wa Wamongolia.
Upanuzi wa utemi wa Moscow

Kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa Moscow. Watemi wa Moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha Waslavoni wa Mashariki dhidi ya Wamongolia na kupanua utawala wao. 
Hivyo kwa muda mrefu Ukraine ilikuwa sehemu ya Dola la Urusi. 
Miaka mia ya mwisho
Miaka 1918 - 1921 baada ya mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia na ya kuporomoka kwa Dola la Urusi nchi ilikuwa na kipindi kifupi cha uhuru na vita vya wenyewe kwa wenyewe.
Miaka 1922 - 1991 Ukraine ilikuwa jamhuri mwanachama wa Umoja wa Kisovyeti.
Jamhuri hii ilikuwa moja ya nchi wanachama walioanzisha Umoja wa Mataifa.[1] Hali halisi haikuwa na madaraka ya pekee kwa sababu ilikuwa chini ya usimamizi wa serikali kuu ya Moscow. 
Baada ya kuporomoka kwa Umoja wa Kisovyeti nchi ilijipatia tena uhuru wake kama Jamhuri ya Ukraine, ingawa Russia haijaridhika wala kukubali mipaka. Hivyo mwaka 2014 ilivamia rasi ya Krimea na maeneo mengine ya mashariki. Hadi leo hali ni ya vita.


Jamii:Ukraine
Jamii:Historia ya Ukraine
Ukraine
Roger Kornberg

Question: Mwana kemia wa kwanza anaitwa nani?



Roger David Kornberg (amezaliwa 24 Aprili 1947) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza hali na sifa za DNA. Mwaka wa 2006 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Tena, yeye ni mwana wa Arthur Kornberg, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1959.


Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia
Ben (albamu)

Question: Somethin' for the People wana albamu ngapi?

Main Page
Ben ilikuwa albamu ya pili kutolewa na hayati mwimbaji na mtayarishaji muziki wa Kimarekani, Michael Jackson. Albamu ilitokewa mnamo mwezi wa Agosti ya mwaka wa 1972, miezi saba tangu kutolewa kwa albamu yake ya kwanza ya  Got to Be There. Kibao chake cha "Ben" kiliuza sana na ndiyo nyimbo ya kwanza ya Jackson kushika nafasi #1 nchini Marekani.
Historia
Orodha ya nyimba
"Ben" (Don Black/Scharf)– 2:44
"The Greatest Show on Earth" (Larson/Marcellino)– 2:48
"People Make the World Go Round" (Bell/Creed) (yenyewe kabisa iliimbwa na The Stylistics)– 3:15
"We've Got a Good Thing Going" (The Corporation)– 2:59
"Everybody's Somebody's Fool" (Adams/Hampton) (yenyewe kabisa iliimbwa na The Heartbeats)– 2:59
"My Girl" (Robinson/White) (yenyewe kabisa iliimbwa na The Temptations)– 3:08
"What Goes Around Comes Around" (Levinsky/Stokes/Meyers/Weatherspoon)– 3:33
"In Our Small Way" (Verdi/Yarian)– 3:39
"Shoo-Be-Doo-Be-Doo-Da-Day" (Cosby/Moy/Wonder) (yenyewe kabisa iliimbwa na Stevie Wonder)– 3:21
"You Can Cry on My Shoulder" (Gordy) (yenyewe kabisa iliimbwa na Brenda Holloway)– 2:39
Marejeo

Viungo vya Nje


Jamii:Albamu za 1972
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Hal Davis
Jamii:Albamu za Michael Jackson
Jamii:Albamu za Motown Records
Mbuga za Taifa la Tanzania

Question: Je, Mbuga kubwa ya wanyama nchini Kenya inapatikana wapi?


Mbuga za Taifa za Tanzania[1] ni nyingi tena mbalimbali, zikishika karibu theluthi moja ya eneo lote la nchi hiyo ya Afrika Mashariki.
Zinagawanyika kati ya:
Hifadhi za Taifa,
Hifadhi Teule,
Hifadhi ya Mawindo na
Mapori ya Akiba.
Hii ni orodha ya Hifadhi za Taifa, ambazo ni 16: 

Tunatakiwa tuuweke ulinzi mbugani kwani kuna majangili wanaoua ovyo wanyama kama vile tembo, kifaru: wanyama hao wanaweza kutusaidia katika kuinua pato la taifa kupitia utalii.
Tazama pia
Wizara ya Maliasili na Utalii
Marejeo

Viungo vya nje




En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.
Jamii:Orodha
!
Jamii:Tanzania
Ni Mimi

Question: Je,mwanamziki II Proud alianza kuimba lini?

Main Page
Ni Mimi ni jina la albamu ya kwanza kutoka kwa msanii wa muziki wa hip hop wa Dar es Salaam, Tanzania maarufu kama II Proud.  Albamu imetoka mwaka wa 1995 - ikiwa kama albamu ya kwanza ya rap iliyotungwa kwa Kiswahili kwa utunzi wa rapa mwenyewe bila kunakili nyimbo za nje wala kuimba Kiingereza. Kuanzia utayarishaji mpaka mashairi ni ubunifu kamili ya rap ya Kiswahili. Albamu ya kwanza ya Kiswahili (lakini midundo na melody ni ya nyimbo za nje - Marekani ilikuwa ya Saleh Jabri iliyotoka mwaka 1991). Albamu zingine zilikuja baadaye kama vile Kwanza Unit (1994), Mabishoo ya Contish kutoka Zanzibar (1993). 
II Proud alikuja kivingine sana. Mwitiko kutoka kwa hadhira ulikuwa mkubwa sana ukapelekea kutoka albamu nyingine mwaka uliyofuata Ndani ya Bongo. 
Orodha ya nyimbo
Hii ni orodha ya nyimbo katika albamu ya Main Page':

Kikosi kazi
Usanifu: Douglas Mpoto, Jackson N., Shilla Shanda
Mtayarishaji: Hardblasters Crew, II Proud na Marlone Linje
Marejeo

Viungo vya Nje
 katika wavuti ya Discogs
Jamii:Albamu za 1995
Jamii:Albamu za II Proud
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Marlone Linje
Radi (elementi)

Question: Elementi ni nini?

Kwa mwangaza mkali unaoonekana wakati wa ngurumo tazama radi


Radi (kilatini "radius") ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Ra. Namba atomia ni 88 na uzani atomia ni 226.0254. Jina limechaguliwa kutokana na tabia yake ya ununurifu, kilatini "radius" yamaanisha "mwale" au "mwonzi". Kikemia radi ni metali ya udongo alikalini yenye rangi nyeupe. Lakini inaoksidisha haraka kushika rangi nyeusi. 
Radi ni haba sana hutokea kama sehemu ya mchanganyiko wa madini kadhaa pamoja na urani. Hutokea hasa kama isotopi ya 226Ra yenye nusumaisha ya miaka 1,602 ikibadilika kuwa gesi ya radoni.
Historia ya radi
Radi ilitambuliwa mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre. Baadaye ilitumiwa kwa ajili ya saa ziliyotakiwa kuonekana usiku kwa sababu radi inang'aa gizani kutokana unururifu wake. Ilitumiwa pia kama dawa hadi ilipoonekana mnamo 1930 ya kwamba inasababisha magonjwa ya kansa. 
Viungo vya Nje

Jamii:Elementi
Jamii:Metali za udongo alikalini
Jamii:Dutu nururifu
Viwakilishi vya idadi

Question: Je,idadi ya watu nchini India ni ngapi?





Examples
Mawili yamegongana, idadi kamili.
Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.
Wanne wamekamatwa, idadi kamili.
Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.
Watano wamekimbia, idadi kamili.
Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.
Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Havana

Question: Mji mkuu wa kuba ni upi?



Havana (kihisp. La Habana) ni mji mkuu na mji mubwa wa Kuba kwenye 23°8′N 82°23′W. Kuna wakazi milioni 2.2. Tangu 1982 mji wa kale umepokelewa katika orodha ya urithi wa dunia. 
Historia
Mji kwa jina la Havana ulianzishwa 1515 na Mhispania Diego Velázquez de Cuéllar lakini ulihamishwa mwaka 1519 kuja mahali pa kudumu uliopo hadi leo. Mji ukakua kuwa bandari muhimu wa kijeshi na kibiashara. Tangu 1607 Havana ilikuwa mji mkuu wa koloni ya Kihispania ya Kuba. 
Havana ilikuwa hasa tangu azimio la Hispania la kukusanya "la flota" yaani jahazi za kubebea fedha na bidhaa za Amerika kama kundi kabla ya kuvuka Atlantiki kwa kusudi la kuzuia maharamia Waingereza waliovinda meli za Hispania. Azimio hili lilisababisha mamia ya jahazi kukusanyika katika hori ya bahari mbele ya Havana katika miezi ya Mei hadi Agosti mpaka kuanza safari ya pamoja.
Katika karne za 17 na 18 mji uliendelea kukua kuwa mji mkubwa wa tatu wa Amerika baada ya Mji wa Mexiko na Lima kushinda Boston na New York. 
Mwisho wa karne ya 19 Havana iliona mlipuko wa manowari SS Maine katika bandari yake tarehe 15 Februari 1898 ulioanzisha vita ya Marekani dhidi Hispania. Havana ilivamiwa na Waamerika na kutangazwa kuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Kuba mwaka 1902. 
Athira ya Amerika iliendelea kuwa kubwa hadi mapinduzi ya Kuba na kuingia kwa jeshi la mapinduzi chini ya Fidel Castro tarehe 1 Januari 1959.
Jamii:Kuba
Jamii:Ghuba ya Meksiko
Jamii:Miji Mikuu Amerika
Libido

Question: Ashiki ni nini?

Libido (yaani nyege au ashiki) ni uchu au hamu ya kujamiana ambayo hupatikana kwa wanaume na kwa wanawake. Neno hili la Kilatini hutumika hasa mtu alipo na kiwango kidogo cha libido. Hapo ndipo utakaposikia kwamba fulani ana libido kidogo ama mwanamume fulani amekosa nguvu za kiume. Hata hivyo, yafaa ijulikane kwamba kuna tofauti kati ya hamu ya ngono na nguvu za kiume. Mwanamume asiye na nguvu za kiume huenda akawa na kiasi cha libido kinachofaa, lakini hawezi kujamiana na mwenziwe kwa njia inayofaa maana mwili wake hauitikii.
Libido husababishwa na nini
Libido huathiriwa na sababu tofauti kama vile za biolojia, saikolojia na za kijamii. 
Libido huathirika kibiolojia kwa maana homoni za mwili, kama vile tesistosteroni na dopamini, husababisha mtu awe na uchu wa ngono au akose. 
Unapokuwa na shida za kisaikolojia kama vile huzuni, wasiwasi au jambo linalokusumbua kiakili, basi uchu wako wa ngono pia utakwenda chini. 
Kijamii, huenda ikawa kwamba kazi unazozifanya ili kukidhi mahitaji ya kila siku zinakunyima wakati au hata uchu wa ngono. 
Libido huenda ikaathirika iwapo u mgonjwa maana hutakuwa na uchu au hata fikra za ngono.
Libido na umri
Utafiti umeonyesha kwamba wanaume huwa na libido ya kiwango cha juu wanapobalehe kati ya umri wa miaka kumi na tano hadi kumi na tisa. Kutoka hapo, libido yao yaenda ikididimia maana homoni ya tesistosteroni pia yafifia. Hata hivyo inasemekana [1] kuna uwezekano mtu akawa na libido hafifu akiwa na umri mdogo ikiwa homoni yake ya tesistosteroni imekwenda chini, jambo ambalo linaweza kusuluhishwa [2]
Kwa upande mwingine, wanawake hupata libido ya kiwango cha juu zaidi wanapofikia umri wa miaka thelathini. Ijapokuwa wao huanza tamaa ya ngono wakibalehe, hamu yao huwa juu zaidi wakiwa wenye umri huo wa miaka thelathini.
Dawa za kutitimua libido
Kwa wanaume walio na libido iliyo chini, kuna dawa ambazo waweza wakapewa na madaktari. Madawa haya, yanayotengenezwa kwa kemikali, au mata oganiki ikiwemo bidhaa zinazotolewa kwa mimea, wanyama na pia wadudu kama Spanish Fly [3], huwasaidia kuongezea kiwango cha homoni ya tesistosteroni [4]. 
Kuna vyakula pia vinavyoongeza libido kama vile ndizi, tini na parachichi. Matunda hayo hujulikana kama mkuyati (kwa Kiingereza aphrodisiacs)[5]. Mimea mingine mikuyati ni kama vile Muyohimbi (Pausinystalia yohimbe) wa Afrika Magharibi, Mkombelo (Mondia whytei) kutoka sehemu tofauti za Afrika[6] na Muashwagandha kutoka Uhindi (Withania somnifera).[7]
Tazama pia
Ubaridi wa ashiki
Tanbihi

Viungo vya nje


Jamii:Afya
Jamii:Jinsia
Jamii:Saikolojia
Y

Question: Ipsiloni ni nini?


Y ni herufi ya 25 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Ipsiloni ya alfabeti ya Kigiriki.
Maana za Y
katika kemia Y ni alama ya Ytri.

Historia ya Y
Historia ya Y ina asili za pamoja na U, W, V na F. Historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti. Kwa sababu hii matamshi yalibadilika kati ya lugha na lugha. Pia lugha mpya iliweza kuona haja ya kuunda alama mpya kwa sauti ya pekee.






Kisemiti asilia
WKifinisia
WawKigiriki
 IpsiloniKilatini
 Y
Alama ya Y kiasili haikupatikana katika Kilatini cha Kale. Ilihitajika baada ya Roma kutawala Ugiriki na lugha ya Kilatini kupokea maneno mengi ya Kigiriki yaliyokuwa na herufi ya ipsiloni. 
Asili yake ni "waw" ya Kifinisia iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo. Wagiriki wa Kale walichukua alama hiyo na kuitumia kwa namna mbili: kwa umbo moja kama digamma (tazama F) na umbo la pili kama "ipsilon" bila kujali maana asilia ilitaja sauti kati ya "u" na "i". 
Ipsiloni iliingia tayari mwanzoni katika alfabeti ya Kilatini kupitia Kietruski lakini kwa sauti ya "u/v". Kwa hiyo iliigizwa mara ya pili kwa maana yake ya Kigiriki.
Katika lugha kadhaa inaonyesha leo konsonanti (kama Kiswahili) katia lugha kadhaa huonyesha vokali kama "i" ya  Kijerumani / Kituruki "ü". Katika Kiingereza ni mara konsonanti mara vokali.
The Province

Question: Je,stesheni ya redio ya kwanza nchini Kenya ni gani?


The Province ni gazeti la kila siku linalochapishwa na mtindo wa gazeti la porojo. Gazeti hili huchapishwa katika eneo la British Columbia na Kundi la Pacific Newspaper, kampuni shirika ya CanWest Global Communications. Limekuwa gazeti la kila siku tangu mwaka wa 1898.
Kulingana na utafiti wa NADbank wa hivi majuzi, wasomaji wa The Province kila siku(kati ya Jumatatu na Ijumaa) ni 520,100 ,takwimu hii inalifanya kuwa gazeti linalosomwa sana katika eneo la British Columbia.Vilevile,usambazaji wa nakala katika siku sita ni nakala 167,746 kwa kila siku.
Historia
Katika mwaka wa 1923, familia ya Southam ilinunua gazeti hili la The Province. Miaka ishirini na miwili baadaye katika mwaka wa 1945, wachapishaji wa nakala za jarida hili waligoma. The Province lilikuwa gazeti lililonunuliwa sana kati ya magazeti mengine yote jijini Vancouver likiwa mbele ya The Vancouver Sun na lile la News Herald. Kama matokeo ya mgomo huo wa wiki sita, gazeti hilo lilipoteza wanunuzi muhimu katika soko la magazeti ikifanya mauzo yao yapungue. Gazeti hili lilishuka hadi nafasi ya tatu katika mauzo ya magazeti. Katika mwaka wa 1957, magazeti ya The Province na The Vancouver Sun yaliuzwa kwa kampuni ya Pacific Press ambayo ikamilikiwa na kampuni zote mbili (Vancouver Sun na  The Province).
Stesheni za redio za CFCB / CKCD
Mnamo 23 Machi 1922, The Province lilianzisha stesheni ya redio ya CFCB iliyotangaza habari mbalimbali na ripoti za soko la hisa. Kulikuwa na muhtasari za habari siku nzima zikifuatiwa na muziki. Stesheni hii ,kwa kawaida, ilikuwa ikifungwa saa nne ya usiku. Stesheni hii ilibadilisha jina lake kuwa CKCD katika mwaka wa 1923, na ikahamia mfumo wa usambazaji wa 730kHz katika mwaka wa 1925. Usimamizi wa gazeti hilo, The Province , likachukuliwa na kampuni ya Pacific Broadcasting katika mwaka wa 1933 huku The Province likiendelea kuipa stesheni hiyo ripoti na habari mbalimbali za kutangazwa.
Katika mwaka wa 1936, shirika jipya lililokuwa limeundwa la Canadian Broadcasting Corporation(liliundwa ili liwe shirika la utangazaji na pia la kusimamia  sheria za utangazaji - jukumu hili la pili,hapo awali, lilikuwa la Idara ya Umarina na Uvuvi) liliagiza CKCD kurudisha kibali chake na kufunga kazi yake yote. Stesheni ya CKCD ilitangaza habari yake ya mwisho katika mwezi wa Februari 1940. 
Marejeo
^ 
^ 

Viungo vya nje



Jamii:Makampuni ya Kanada
Amalek

Question: Rais wa kwanza wa Marekani aliuawa mwaka upi?


Amalek (kwa Kiebrania עֲמָלֵק, ʻĂmālēq [1]) ni jina linalopatikana katika Biblia ya Kiebrania, kwa hiyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo, kuhusu mjukuu mmojawapo wa Esau, kabila la wahamaji lililotokana naye (Waamaleki), na maeneo yaliyokaliwa nao[2] (Negev, Moabu na jangwa la Sinai) ambayo katika karne ya 14 KK yalikuwa na wakazi wachache sana.
Waisraeli walipohama Misri, Waamaleki walikuwa wa kwanza kupigana nao[3] wakawa maadui wao wa kudumu mpaka walipoangamizwa na mfalme Sauli.
Tanbihi

Marejeo





Sagi, Avi (1994). The Punishment of Amalek in Jewish Tradition: Coping with the Moral Problem, Harvard Theological Review Vol.87, No.3, p.323-46.

Viungo vya nje

 chabad.org







 - Catholic Encyclopedia article
 - Amalek symbolism in relations between Israelis and Palestinians
 - a blog post by Rabbi Gil Student explaining Rav Soloveitchik's controversial view that the Nazis were considered Amalekites
Mtume Andrea

Question: Je,ndugu ya Simoni Petro aliitwa nani?





Mtume Andrea alikuwa Myahudi wa karne ya 1, mmoja kati ya wawili wa kwanza kati ya Mitume wa Yesu.
Anaheshimiwa na Wakristo wote hasa tarehe 30 Novemba. Ni msimamizi wa Scotland, Russia, Ugiriki, Romania, Malta, Prussia, na wa mabaharia, wavuvi, na waimbaji.
Asili na jina
Inakadiriwa alizaliwa mwaka 6 K.K. huko Betsaida akauawa 60 (hivi) huko Patrasso (Ugiriki).
Jina lake asili la Kiyahudi halijulikani. Kwa Kigiriki aliitwa Ανδρέας (Andreas, maana yake Mwanamume, Rijali). Anaitwa pia Protocletos yaani Wa kwanza kuitwa (na Yesu Kristo). 
Agano Jipya linasema Andrea alikuwa ndugu wa Mtume Petro, mwana wa Yona au Yohana (Math 16:17; Yoh 1:42).
Wito wake

Wote wawili walihamia Kafarnaumu ili kufanya kazi ya uvuvi, na ndipo walipoitwa na Yesu kuwa "wavuvi wa watu" (ἁλιείς ἀνθρώπων, halieis anthropon). 
Injili ya Yohane inaarifu kuwa Andrea aliwahi kuwa mwanafunzi wa Yohane Mbatizaji, mpaka nabii huyo alipomuelekeza amfuate Yesu Kristo, "Mwanakondoo wa Mungu" atakayekamilisha kazi yake (Yoh 1:35-40). Andrea akiwa wa kwanza kumtambua Yesu kuwa Masiya, alimtambulisha kwa ndugu yake (Yoh 1:41). 
Ni baada ya hapo kwamba waliitwa kuacha yote wamfuate Yesu (Mk 1:17-18; Math 4:19-20; Lk 5:11).
Baada ya ufufuko wa Yesu
Katika Injili Andrea anatajwa mara kadhaa kuwa karibu sana na Yesu (Mk 13:3; Yoh 6:8, 12:22), lakini katika Matendo ya Mitume anatajwa mara moja tu, katika orodha ya Mitume (1:13). 
Eusebius wa Kaisarea anataja Asia Ndogo, Scizia, pwani ya Bahari Nyeusi na mto Volga hadi Kiev kuwa mahali pa utume wake baada ya ufufuko wa Yesu. 
Mapokeo yanadai alisulubiwa huko Patrasso juu ya msalaba wenye umbo la X uliopewa jina lake.
Apokrifa za Andrea
Kati ya vitabu vilivyokataliwa na Kanisa (Decretum Gelasianum ya Papa Gelasio I) kuna Injili ya Andrea na Matendo ya Andrea ya karne ya 3.
Picha

Ndugu Limbourg, Kifodini cha Mt. Andrea, toka Les Très Riches Heures du duc de Berry, Chantilly, Musée Condé
Bartolomé Esteban Murillo, Kifodini cha Mt. Andrea, Madrid, Prado
José de Ribera, Kifodini cha Mt. Andrea, 1628, Budapest, Szépmüvészeti Múzeum.
Kifodini cha Mt. Andrea, karne XII, Presencio.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Marejeo
Kwa Kiswahili
Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
Kwa lugha nyingine
Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)CS1 maint: extra text: authors list (link)
Attwater, Donald and Catherine Rachel John. The Penguin Dictionary of Saints. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-140-51312-4.
Viungo vya nje




 translated by Robert Kilburn Root, 1899, from Project Gutenberg








 at Christian Iconography
 from Caxton's translation of the Golden Legend

Jamii:Waliofariki 60
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Jamii:Mitume katika Ukristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Mwanzo

Question: Je,















 Karibu kwenye Wikipedia, 
 kamusi elezo huru, kila mtu anaweza kuihariri! 
Hadi leo tuna makala takriban 5,951,077 kwa Kiswahili
Biografia
Dini
Hisabati
Historia
Jiografia
Jamii
Jumuia
Lugha
Sanaa
Sayansi
Teknolojia
Tiba
Ujenzi











Picha nzuri ya wiki


Takwimu ya Wikipedia ya Kiswahili

Idadi ya makala: 5,951,077
Idadi ya kurasa zote: 48,779,089 (pamoja na kurasa za watumiaji, majadiliano, msaada n.k.)
Idadi ya hariri: 916,639,222
Idadi ya watumiaji waliojiandikisha:  37,375,706
Idadi ya wakabidhi:  1,154
Idadi ya watumiaji hai: 131,827 (Watumiaji waliojiandikisha na kuchangia katika muda wa siku 30 zilizopita)


Angalia idadi ya wasomaji kwa makala mbalimbali

(fungua anwani kwa browser yako, badilisha "Mwanzo" kwa jina la makala (hadi makala 10) unayopenda. Unaweza kubadilisha kipindi cha taarifa utakachoona; takwimu kabla ya 2015 )
na makala 100 zilizotazamiwa zaidi  kwa kipindi fulani.
(unachagua kati ya makala 100 kwa mwezi au kwa siku)
Jumuia za Wikimedia
Wikipedia is hosted by the Wikimedia Foundation, a non-profit organization that also hosts a range of other projects:


  
 Free media repository 



  
 Wiki software development 



  
 Wikimedia project coordination 



  
 Free textbooks and manuals 



  
 Free knowledge base 



  
 Free-content news 



  
 Collection of quotations 



  
 Free-content library 



  
 Directory of species 



  
 Free learning materials and activities 



  
 Free travel guide 



  
 Dictionary and thesaurus 



Wikipedia kwa lugha nyingine