khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Satelaiti

Question: Satelaiti ya kwanza ilianza kuzunguka dunia mwaka gani?



Satelaiti (pia setelaiti, setilaiti, kutoka Kilatini satelles, "msindikizaji", kupitia Kiingereza satellite) ni kitu kinachofuatana na kitu kingine. Neno linatumiwa kwa maana mbili ambayo ni:
magimba asilia katika anga ya nje, na
vifaa au vyombo vilivyotengenezwa na kurushwa na binadamu ili kuzunguka dunia kwa kazi mbalimbali, au kwa lugha nyingine vyombo vya angani. Satelaiti havibebi watu.
Kwa kufuata maana hii ya 2, Satelaiti au Setilaiti ni kifaa cha kuundwa na binadamu ambacho huundwa kwa kusudi la kukiweka kwenye obiti kwaajili ya shughuli maalumu kama vile utafiti wa kisayansi. Mara nyingine vifaa hivi huitwa satelaiti za kutengenezwa ili kuzitofautisha na satelaiti asilia kama vile mwezi wa Dunia.

Satelaiti asilia
Katika astronomia satelaiti ni gimba dogo linalozunguka gimba kubwa zaidi kwa njia ya obiti (en:orbit). Satelaiti ni hasa gimba linalozunguka sayari; kwa maana hii ni sawa na "mwezi" lakini inatumiwa pia kwa galaksi ndogo inayozunguka galaksi kubwa zaidi. Kuna pia asteroidi zenye satelaiti zao.
Kila satelaiti inashikwa na graviti ya gimba kubwa zaidi, kama ni sayari au asteroidi au galaksi.
Satelaiti kama chombo kilichotengenezwa
Dunia inazungukwa na maelfu ya satelaiti ambazo ni vifaa au vyombo vilivyorushwa katika anga la nje kwa njia ya roketi na kuzunguka Dunia kwa obiti mbalimbali. Satelaiti hizi zinatekeleza kazi za kisayansi, za kibiashara na za kijeshi.
Satelaiti ya kwanza iliyorushwa angani ilikuwa Sputnik 1. Ilitumwa na Umoja wa Kisovyeti tarehe 4 Oktoba 1957. 
Satelaiti zilizopo

Siku hizi kuna nchi zaidi ya 50 zilizopeleka satelaiti katika anga la nje. Idadi za nchi zenye uwezo wa kuzirusha ni ndogo zaidi. 
Tangu Sputnik 1 takriban satelaiti 6,600 zimepelekwa angani. Mwaka 2013 ilikadiriwa ya kwamba 3,600 bado zilifuata obiti zake. [1] 
Takriban 1,000 zilifanya kazi;[2] lakini nyingine hazikufanya kazi tena, zilikuwa takataka ya angani.
Takriban satelaiti 500 ziko kwenye obiti za dunia (chini ya kilomita 2,000 juu ya uso wa Dunia), 50 ziko kwenye obiti ya wastani (mnamo 20,000km) ambazo hasa zile za uongozaji na nyingine ziko kwenye obiti ya juu ambako zinaweza kukaa muda wote juu ya eneo lilelile la Dunia (mnamo 36,000km).[3]
Vyomboanga vya utafiti vilipelekwa hadi obiti za kuzunguka sayari mbalimbali na sasa zimekuwa satelaiti za sayari hizo kama vile Utaridi, Zuhura, Mirihi, [[Mshtarii], Zohali, asteroidi kadhaa[4] na pia Jua.

Shughuli za satelaiti
Satelaiti hutekeleza shughuli mbalimbali:
Utafiti wa kisayansi, kama kupima uga sumaku ya dunia na kukusanya data za kila aina
Uangalizi wa Dunia pamoja na utabiri wa hali ya hewa, kuangalia mwendo wa tufani kubwa na kupima machafuko ya angahewa.
Mawasiliano pamoja na kusambaza programu za runinga na mawasiliano ya simu
Uongozaji wa usafiri pamoja na mfumo wa Global Positioning System (GPS)
Kijeshi pamoja na upelelezi, kupiga picha za nchi mbalimbali, kupokea data za nchi nyingine na mawasiliano ya kijeshi.

Jamii:Usafiri wa anga la nje
*
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mlima mrefu zaidi Kenya ni gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Amazonas (mto)

Question: Je,msitu wa Amazon inapatikana nchi gani?



Mto Amazonas (Kireno: Rio Amazonas) ni mto mkubwa duniani. Ina chanzo chake katika milima ya Andes inavuka beseni yake hadi Atlantiki kupitia eneo kubwa la misitu minene. Sehemu kubwa ya mwendo wake iko katika nchi ya Brazil. Inabeba maji zaidi kuliko mito ya Nile, Mississippi na Yangtse kwa pamoja.
Kuhusu urefu hakuna mapatano bado kama Nile au Amazonas ni mto mrefu duniani. Makadirio hutegemea ni tawimto upi mwenye chanzo cha mbali zaidi unaokubaliwa na wataalamu. 1969 urefu wake ulipimwa kuwa 6.400km.[1] 
Amazonas ina tawimito zaidi ya 10,000 na kati ya hizi kuna  tawimito 17 zenye urefu wa zaidi ya 1,600km zikishinda mito kama Senegal, Gambia au Nile ya buluu.  
Upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi 100km wakati wa mafuriko ya kila mwaka. Delta ya Amazonas ina upana wa mamia ya kilomita; ndani yake kuna kisiwa cha Marajó chenye eneo la 49,000km² ambalo ni kubwa kushinda nchi kama Rwanda au Burundi.
Amazonas ni njia muhimu ya mawasiliano na usafiri nchini Brazil. Meli kubwa za baharini zinaweza kuingia hadi bandari ya Manaus iliyoko 800 km ndani ya bara. Meli ndogo za baharini hadi uzito wa tani 3,000 zinaweza kuvuka Brazil yote na kufika Peru.
Viungo vya Nje



Amazonas
Amazonas
Jamii:Bolivia
Jamii:Kolombia
Jamii:Ekuador
Kitabu cha Wamakabayo I

Question: Wimbo wa kwanza kiliandikwa nchini gani?


Kitabu cha kwanza cha Wamakabayo ni kimojawapo kati ya vitabu vya deuterokanoni vya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kinasimulia jinsi Wayahudi, wakiongozwa na familia ya Wamakabayo, walivyopambana kwanza na mfalme Antioko IV (aliyejiita Antioko Epifane) halafu na Wayunani wengine katika karne ya 2 KK (175-135 KK).
Kitabu si mbali na matukio kinayoyasimulia, kwa kuwa kiliandikwa kati ya mwaka 140 KK na 130 KK kwa lugha ya Kiebrania, ingawa katika lugha hiyo asili hatuna nakala yoyote, bali tuna tafsiri ya Kigiriki tu katika Septuaginta.
Mwandishi wake hajulikani, lakini kitabu kinaonyesha alikuwa Myahudi wa Palestina, alipenda taifa na dini yake ya Uyahudi, na alijua kwa dhati masuala ya teolojia.
Mfalme huyo alijaribu kulazimisha Wayahudi kufuata utamaduni na dini ya Kiyunani, jambo ambalo lilipingwa na waamini waadilifu wakiongozwa na Matathia na wanae Yuda Mmakabayo, Yonathani Mmakabayo na Simoni Mmakabayo.
Tofauti na kitabu cha Tobiti, kitabu cha Yudith na Kitabu cha Esta, kitabu hiki kinajitahidi kusimulia taratibu za habari za historia, ingawa kinasifu ushujaa wa Wayahudi. 
Mwandishi hamtaji Mungu, isipokuwa kwa kusema "mbingu"; lakini wapigania uhuru wanategemea sala. Hivyo hatimaye ushindi uliopatikana unahesabiwa ni tunda la msaada wa Mungu.
Kama vitabu vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Marejeo
Bartlett, John R. 1998. 1 Maccabees. Sheffield, UK: Sheffield Academic Press.
Borchardt, Francis. 2014. The Torah in 1 Maccabees: A Literary Critical Approach to the Text. Boston: Walter de Gruyter.
Goldstein, Jonathan A. 1976. I Maccabees: A New Translation, with Introduction and Commentary. Anchor Bible 41. Garden City, NY: Doubleday.
Lanzinger, Daniel. 2015. "Alcimus’ Last Command: History and Propaganda in 1 Maccabees 9:54." Journal for the Study of Judaism 46, no. 1: 86–102.
Williams, David S. 1999. The Structure of 1 Maccabees. Washington, DC: Catholic Biblical Association.
Viungo vya nje


 Full text
 at biblicalaudio
Knox Bible 

, article in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
Orodha ya majimbo ya Marekani

Question: Mji mkuu wa Marekani ni upi?

Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani. 


Maeneo mengine
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na 
51. Samoa ya Marekani
52. Guam
53. Visiwa vya Mariana ya Kaskazini
54. Puerto Rico
55. Visiwa vya Virgin vya Marekani
56 Mkoa wa Columbia penye mji mkuu Washington DC uko kati ya Maryland (no. 20) na Virginia (no. 46).
Marejeo


Marekani
Historia ya Ugiriki

Question: Mji mkuu wa Ugiriki ni upi?

Main Page inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Ugiriki.
Ugiriki ni nchi yenye historia ndefu na maarufu sana, hata inaitwa "nchi mama ya Ulaya".
Ugiriki wa Kale
Ugiriki ya Kale ni kipindi cha historia ambapo Ugiriki ulipanuka katika eneo kubwa la Mediteranea na Bahari Nyeusi, na kudumu kwa karibu milenia moja, hadi Ukristo ulipoanza. 
Unadhaniwa na wanahistoria wengi kuwa ni utamaduni anzilishi wa ustaarabu wa magharibi. Utamaduni wa Kigiriki ulikuwa na nguvu kubwa ya ushawishi katika Dola la Roma, ambalo lilibeba sehemu ya utamaduni huo katika sehemu nyingi za Ulaya. 
Ustaarabu wa Ugiriki ya kale umeathiri pia lugha, siasa, mifumo ya elimu, falsafa, sayansi, sanaa, ufundi sanifu wa dunia ya kisasa, na kuchochea Mwamko Mpya katika Ulaya Magharibi. 
Halafu ukachipuka tena katika vipindi mbalimbali vya uamsho wa tamaduni za kisasa za Kigiriki, ndani ya karne ya 18 na ya 19 katika Ulaya na Amerika.
Ugiriki wa sasa
Ugiriki ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 1981.


Jamii:Historia ya Ugiriki
Ugiriki
Vivumishi vya idadi

Question: Je,Kenya ina takriban idadi ya watu wangapi?





Examples
Watu 'wanne wamepotea, idadi halisi/kamili
Wanafunzi saba wamefaulu, idadi halisi/kamili
Nyumba nyingi hazina umeme, idadi ya jumla
Simba wachache wamevamia kijiji, idadi ya jumla
Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanatoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi. 
Mifano
Wanafunzi  wawili wamelala darasani
Wajumbe sita wamesimamishwa
Nyoka wengi wana sumu kali
Maembe machache yameiva
Wananchi wengi wameandamana
Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Jamii:Isimu
Jamii:Sarufi
Nyungunyungu

Question: Anelidi wana urefu gani?


Nyungunyungu ni wanyama wadogo wenye umbo la neli wa oda Megadrilacea katika faila Annelida. 
Kwa kawaida huishi katika udongo akijilisha kwa viumbehai na waliokufa. 
Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula wa nyungunyungu unanyumbua kupitia urefu wa mwili wake, na anaendesha upumuaji kupitia ngozi yake. 
Mfumo wa kupeleka viowevu ni maradufu na una uvungu wa mwili (silomi) ambao ndani yake giligili ya silomi inazunguka na mfumo duni wa mzunguko wa damu wenye mtiririko kamili. 
Nyungunyungu wana mfumo wa neva wa kati ambao una ganglia mbili juu ya mdomo. 
Nyungunyungu ni mahuntha na hubeba ogani zote za kiume na za kike. Hawana mifupa, lakini hudumisha muundo wa mwili kwa njia ya vyumba vya silomi vilivyojaa na giligili na ambavyo hufanya kazi ya kiunzi cha mtuamomaji.
Familia zinazotokea Afrika
Acanthodrilidae
Almidae
Enchytraeidae
Eudrilidae
Kynotidae
Microchaetidae
Ocnerodrilidae
Octochaetidae
Jamii:Anelidi
Jamii:Majina ya Annelida kwa Kiswahili
Spishi

Question: Je,spishi gani ya ndege yenye ukubwa zaidi?


Spishi (kutoka Kilatini "species", yaani: aina, maumbile) katika biolojia ni jina la kutaja kundi la wanyama au mimea wa aina moja. Spishi ni kitengo muhimu katika uainishaji wa kisayansi.
Kwa kuhesabiwa katika spishi ileile haitoshi kama viumbe vinafanana sana, ni lazima waweze kuzaliana na kuwa na watoto ambao wanaweza kuzaa tena. 
Kwa mfano, farasi na punda ni spishi mbili tofauti zinazoweza kuzaliana lakini watoto wao, wanaoitwa baghala, hawazai tena. Mbwa wote ni spishi moja, hata kama wanaonekana na maumbile tofauti kutokana na historia ya ufugaji wa kuteua sifa kadhaa tu kwa kuzaana. Lakini hata mbwa mkubwa kabisa anaweza kuzaliana na mbwa mdogo na watoto wao wanazaa tena.
Spishi za karibu hupangwa pamoja katika jenasi.
Mfano: mbwa, mbweha, mbweha wa Ethiopia na koyote wa Marekani wote ni spishi mbalimbali za jenasi inayoitwa "Canis". 
Nususpishi
Nususpishi ni aina ndani ya spishi moja inayoonesha tofauti za wazi na spishi kwa jumla. Viumbe vya nususpishi moja wanaweza kuzaa na viumbe vya nususpishi nyingine lakini hii haitokei kwa kawaida; mfano moja ni kwamba eneo la nususpishi lipo mbali kwa hiyo hawakutani. 
Nususpishi inapewa neno la tatu ndani ya jina lake.
Jina la kisayansi
Kila spishi inaweza kupewa jina la kisayansi kufuatana na kanuni za uainishaji. Hali halisi wanyama wakubwa wameshaainishwa karibu wote lakini bado kuna wadudu, viumbehai wa baharini na bakteria wengi ambao hawajaainishwa bado. 
Jina la spishi huwa na maneno mawili: Kwanza jina la jenasi (linaloanza kwa herufi kubwa) halafu neno la pili la kutofautisha spishi (linaloanza kwa herufi ndogo). Maneno ya jenasi na spishi huandikwa kwa herufi italiki.
Kwa mfano jina la paka ni "Felis silvestris". Felis ni jenasi na paka yumo pamoja na wanyama wengine wanaofanana naye kama simba, tiger au chui. Ndani ya spishi la Felis silvestris kuna nususpishi kadhaa; kwa mfano paka wa porini wa Afrika Kaskazini (Felis silvestris lybica) anayeaminiwa kuwa asili ya paka wa nyumbani (Felis silvestris catus). 

Jamii:Uainishaji
Jamii:Biolojia
Kitabu cha Esta

Question: Je,kamusi ya kwanza kuandikwa duniani kiliandikwa na nani?



Kitabu cha Esta (jina lake huandikwa pia Ester na "Esther") ni kitabu cha Biblia ya Kiebrania, na hivyo pia cha Agano la Kale, ambalo ni sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo. Kiliandikwa kwanza kwa Kiebrania.
Tafsiri ya kitabu cha Esta inavyopatikana katika Septuaginta imeongezewa sana; nyongeza hizo za Kigiriki zinahesabiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kuwa sehemu za kitabu yenye uvuvio wa Roho Mtakatifu ingawa si sehemu za hadithi asili. Ni katika nyongeza hizo tu kwamba Mungu anatajwa na mtazamo wa imani unajitokeza.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Wakati wa kuandikwa
Mwandishi wake hajulikani, lakini kufuatana na mapokeo ya Wayahudi, kitabu kiliandikwa takriban mwaka wa 400 KK, muda usio mrefu baada ya matukio kinayoyasimulia. Sababu za mwelekeo huo ni zifuatazo: Sherehe ya Purim ilikuwa husherehekewa kila mwaka wakati wa kuandikwa kwa kitabu, lakini Mfalme Ahasuero hutajwa kama mfalme aliyepita. Ukamilifu wa maelezo kuhusu mila na desturi za dola la Waajemi unadokeza kuwa kitabu kimeandikwa kabla dola hilo halijavamiwa na kuangamizwa na Iskanda Mkuu takriban mwaka wa 330 KK. 
Yaliyomo
Kitabu cha Esta kinahusika na wakati wa taifa la Israeli unaojulikana kama wakati wa baada ya Uhamisho wa Babeli. Kinasimulia Wayahudi walivyoishi katika dola la Waajemi. Wayahudi hao walibaki uhamishoni badala ya kurudi kwao hata baada ya Waajemi kuangamiza utawala wa Babuloni mwaka 539 KK, ambapo Mfalme Koreshi alishinda na kuteka Babeli.
Ingawa Koreshi aliwaruhusu Wayahudi waliofungwa warudi katika nchi yao, wengi wao waliamua kubaki Babeli au Uajemi. Wao walihakikishiwa usalama na uhuru fulani katika nchi ya kifungo chao, kwa hiyo hawakutaka kukabiliana na wasiwasi na ugumu wa maisha mapya huko Yerusalemu. Pamoja na watoto wao waliendelea kuongeza mafanikio ya namna mbalimbali, lakini hawakuonyesha nia ya kuimarisha upya dini yao iwe nguvu ya kiroho katika maisha yao ya kitaifa. Hata hivyo, kadiri Wayahudi walivyoendelea kufuata sheria zao za kidini walisumbuliwa sana na wenyeji. Lakini Mungu alikuwa akiendelea bado kuwalinda watu wake, wawe wamemkubali au sivyo, asiruhusu waangamizwe.
Hivyo kitabu kinaeleza hasa jinsi Hamani, waziri mkuu wa mfalme Artashasta, alivyopanga kuwaangamiza Wayahudi wote. Wakati huohuo, malkia wa Uajemi alikuwa Esta, Myahudi. Pamoja na Mordekai, baba mlezi wake, Esta alifaulu kuzuia mipango ya Hamani. Ushindi huo wa Wayahudi ulianzisha sherehe ya Purim ambayo imekuwa sikukuu maarufu ya Wayahudi ikiadhimishwa kabla ya Pasaka.
Wataalamu wengi wanakubaliana kusema hii ni hadithi tu, si habari ilivyotokea katika historia. 
Muhtasari wa sehemu ya Kiebrania
1:1-2:23	Kuinuliwa kwa Esta kuwa malkia
3:1-7:10	Mikakati ya kuwaangamiza Wayahudi
8:1-10:3	Shangwe ya Wayahudi
Viungo vya nje
Biblia ya Kiebrania) katika tafsiri ya Kiswahili (Union Version)



Jamii:Vitabu vya Agano la Kale
Asia ya Magharibi

Question: Je Asia ya magharibi ina mataifa mangapi?


Asia ya Magharibi (inalingana kwa kiasi kikubwa na jina la Mashariki ya Kati) ni sehemu ya magharibi-kusini ya bara la Asia. Inatajwa kati ya kanda za dunia ya UM. 
Nchi
Nchi zinazotajwa humo ni kama zifuatazo:
Armenia
Bahrain
Kupro
Sinai (rasi) (Misri)
Palestina
Iran
Iraq
Israel
Jordan
Kuwait
Lebanon
Oman
Pakistan (Baluch pekee)
Qatar
Saudia
Syria
Falme za Kiarabu
Yemen
Sehemu za Asia za
Azerbaijan
Georgia
Uturuki (Anatolia)
Jamii:Asia
Jimbo la Uchaguzi la Juja

Question: Je,William Kabogo alizaliwa mwaka upi?

Juja ni jimbo la uchaguzi nchini Kenya.
Ni moja kati ya majimbo manne ya Uchaguzi katika Wilaya ya Thika.
Jimbo hili lilianzishwa wakati wa uchaguzi mkuu w 1969.
Miji ya Thika, Ruiru, Juja na Kilima Mbogo yamo katika Jimbo hili.
Wabunge

Lokesheni na Wodi


Tazama Pia
Uchaguzi Mkuu wa Kenya, 2007
George Thuo
Virejeleo

Viungo vya Nje


Jamii:Wilaya ya Thika
Jamii:Majimbo ya Uchaguzi ya Mkoa wa Kati (Kenya)
Angekuona

Question: Je,mwanamziki Aslay alianza mziki mwaka upi?


Angekuona ni jina la wimbo ulitoka 10 Aprili, 2017 uliotungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Aslay. Wimbo umetayarishwa na Zest kupitia studio za Banny Music za jijini Dar es Salaam. Huu ndio wimbo wa kwanza wa Aslay kutoa tangu atoke Yamoto Band na wa nne kutolewa rasmi akiwa kama msanii wa kujitegemea. Kabla  ya kuundwa Yamoto, Aslay alitoa wimbo wa "Nakusemea", "Umbea" na "Bado Mdogo".[1] Wimbo anamwimbia mwanae anatamani mama yake mzazi Aslay angemuona mtoto huyu. Mama yake Aslay akufariki 2015.[2][3][4]  Video ya wimbo huu imeongozwa na Steve Manrizo.
Marejeo

Viungo vya Nje
 on YouTube

Jamii:Nyimbo za Aslay
Jamii:Nyimbo za 2017
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Zest
Iraq

Question: Rais wa kwanza wa Iraq ni nani?



Iraq (kwa Kiarabu العراق, al-ʿIrāq) ni nchi ya Asia ya Magharibi inayokaliwa hasa na Waarabu (75-80%) lakini pia na wengine, hasa Wakurdi 15%). 
Inajumlisha eneo la Mesopotamia pamoja na sehemu ya jangwa la Shamu na ya milima ya Zagros. 
Imepakana na Kuwait, Saudia, Yordani, Syria, Uturuki na  Uajemi. Kuna pwani fupi kwenye Ghuba ya Uajemi.
Jiografia
Sehemu kubwa ya Iraq ni jangwa lakini kuna eneo lenye rutuba kati ya mito ya Frati na Hidekeli. 
Kaskazini ni hasa nchi ya milima inayopanda hadi ya kimo cha m 3,611 juu ya UB.  
Hali ya hewa inalingana na mazingira. Kipindi cha kiangazi kuna joto kali. Majira ya Desemba-Februari kuna halijoto ya kupoa kusini na baridi kali mlimani.
Historia
Iraq ni nchi yenye historia ndefuː ilikuwa kitovu cha ustaarabu wa binadamu, mahali pa miji ya kwanza duniani katika Sumeri na Babeli. 
Baada ya kusambaratika kwa milki ya Waturuki Waosmani walioitawala muda mrefu, Iraq ilikubaliwa kuwa mwanachama wa Shirikisho la Mataifa mwaka 1932 ingawa hali halisi ilikuwa nchi lindwa chini ya athira ya Uingereza hadi mwaka 1958. 
Miaka ya hivi karibuni imejulikana hasa kutokana na vita mbalimbaliː kwanza vita dhidi ya Uajemi chini ya serikali ya Saddam Hussein tangu 1981, baadaye vita dhidi ya Kuwait na Marekani. 
Vita vya pili vya ghuba ya 2003 iliyoleta uvamizi wa Marekani ilizidi kuleta vifo na uharibifu. 
Hatimaye vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoingiliwa na DAESH iliyoteka sehemu kubwa ya nchi, hasa kaskazini na magharibi.
Watu
Lugha rasmi na ya kwanza ni Kiarabu, ikifuatwa na Kikurdi ambayo pia imekuwa lugha rasmi, halafu lugha nyingine za jamii mbalimbali ambazo pengine zinatambulika kieneo.
Wakazi wengi (95%), hasa baada ya vita vya hivi karibuni, ni Waislamu, wakiwemo kwanza Washia halafu na Wasuni. Wakristo waliobaki ni 5%, wakiwemo hasa waamini wa Kanisa Katoliki la Wakaldayo na Waashuru wa Kanisa la Mashariki.
Uchumi
Iraq ina akiba kubwa za mafuta ya petroli ardhini. Mapato kutokana na mafuta yalileta maendeleo makubwa nchini hadi mwanzo wa kipindi cha vita vilivyoharibu sana nchi pamoja na uchumi wake.
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Marejeo
Shadid, Anthony 2005. Night Draws Near. Henry Holt and Co., NY, U.S. ISBN 0-8050-7602-6
Hanna Batatu, "The Old Social Classes and the Revolutionary Movements of Iraq", Princeton: Princeton University Press, 1978
Charles Glass, "The Northern Front: A Wartime Diary"' Saqi Books, London, 2004, ISBN 0-86356-770-3
, being the adventures of an official artist in the garden of Eden, by Donald Maxwell, 1921. (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu &  format)
, by Louisa Jebb (Mrs. Roland Wilkins) With illustrations and a map, 1908 (1909 ed). (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu &  format)

Benjamin Busch, "'Today is Better than Tomorrow'. A Marine returns to a divided Iraq", Harper's Magazine, October 2014, pp.29–44.
Viungo vya nje

Serikali

Taarifa za jumla

 at Curlie
 from the BBC News



Jamii:Nchi za Kiarabu
Jamii:Nchi za Asia
Jamii:Maeneo ya Biblia
Karamu ya mwisho

Question: Je, nani alikuwa mfalme wa mwisho wa Roma?



Karamu ya mwisho inamaanisha mlo wa mwisho wa Yesu Kristo hapa duniani, ambao aliula pamoja na mitume wake kabla hajakamatwa na hatimaye kusulubiwa.[1]
Katika Injili, hasa ile ya Luka, Yesu alishiriki mara nyingi karamu alizoandaliwa au alipoalikwa, kama vile ile ya arusi ya Kana. Ingawa jambo hilo lilisababisha aitwe "mlafi na mlevi", kwake ilikuwa nafasi ya kuzidi kujitambulisha kwa matendo na maneno na ya kutoa mafundisho yake.
Habari za karamu ya mwisho zinasimuliwa kirefu zaidi, hasa kwa sababu ndiyo wakati wa Yesu kuweka ukumbusho wake wa kudumu katika sakramenti ya mwili na damu yake.[2]
Wakristo wanafanya ukumbusho huo mara nyingi, lakini hasa Alhamisi Kuu.[3]
Barua ya kwanza kwa Wakorintho ndiyo ushahidi wa zamani zaidi kuhusu ibada hiyo. Baada yake Injili Ndugu pia ziliripoti matendo na maneno ya Yesu juu ya mkate na divai.
Injili ya Yohane haisimulii ekaristi ilivyowekwa, ila katika sura ya 6 inaripoti maneno mazito ya Yesu kuhusu mkate wa uzima, halafu katika karamu ya mwisho, pamoja na mengine, inaeleza Yesu alivyowaosha miguu Mitume na kuwaachia amri mpya ya kupendana kama yeye alivyowapenda, ambayo ndiyo lengo la ekaristi.[4][5][6]
Picha

Michoro ya karamu ya mwisho
Komunyo ya Mitume, kadiri ya Fra Angelico, 1440–1441
Domenico Ghirlandaio, 1480, alimchora Yuda peke yake
Ekaristi ya kwanza, kadiri ya Juan de Juanes, karne ya 16
Mchoro wa Valentin de Boulogne, 1625-1626 
Bombwe 
Mchoro wa Jerg Ratgeb 
Mchoro wa Jaume Huguet 
Mchoro wa Tiepolo 

Tanbihi

Marejeo
Brown, Raymond E. An Introduction to the New Testament Doubleday 1997 ISBN 0-385-24767-2
Brown, Raymond E. et al. The New Jerome Biblical Commentary Prentice Hall 1990 ISBN 0-13-614934-0
Bultmann, Rudolf The Gospel of John Blackwell 1971
Kilgallen, John J. A Brief Commentary on the Gospel of Mark Paulist Press 1989 ISBN 0-8091-3059-9
Linders, Barnabas The Gospel of John Marshall Morgan and Scott 1972
Viungo vya nje
 on Encyclopædia Britannica Online.
Bahari ya Liguria

Question: Bahari yenye kina kirefu zaidi ni ipi?

ã
Bahari ya Liguria ni sehemu ya Bahari Mediteranea iliyoko upande wa magharibi wa rasi ya Italia. 
Umbo lake ni kama pembetatu kuanzia mpaka wa Italia na Ufaransa, hadi rasi ya kaskazini ya kisiwa cha Korsika na tena hadi rasi ya San Pietro () karibu na mji wa La Spezia, Italia.[1]
Bahari hii inapokea maji ya mto Arno pamoja na mito mingine inayotelemka kutoka milima ya Apenini. 
Bandari muhimu zaidi ni Genova, La Spezia na Livorno. 
Kina kirefu cha kufikia mita 2,850 kinapatikana karibu na Korsika.
Picha

Massa
Livorno
Rogliano
Pietracorbara
Portovenere
Palmaria
La Spezia
Vernazza
Corniglia
Monterosso al Mare
Riomaggiore
Manarola
Sori
Genoa
Savona
Ceriale
Alassio
Laigueglia
Imperia
Sanremo
Ventimiglia
Cannes
Monaco
Saint Tropez
Antibes

Marejeo

Viungo vya nje

jamii:Mediteranea
jamii:Jiografia ya Italia
jamii:Jiografia ya Ufaransa
Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Question: Nchi ya Kenya ina mikoa mingapi?


Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo, 
eneo la nchi kavu, na
eneo la maji.
Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31. Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la [[km<sup>2</sup>]] 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.
Mikoa ya Tanzania - Jumla ya eneo
Tanzania Bara (Tanganyika)

Tanzania Visiwani (Zanzibar)

Eneo la nchi kavu

Eneo la maji
Angalizo: Taarifa zinazopatikana ni za mikoa kumi na mbili tu. Mikoa mingine iliyobakia haina maziwa yenye maana au umuhimu au vyanzo vya maji.

Vyanzo

Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na . Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na .
Kwa takwimu za kisasa angalia , Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics 
Tanbihi
Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Nakuru

Question: Msitu mkubwa kaunti ya Nakuru ni upi?



Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Nakuru ni mbuga ya wanyama nchini Kenya iliyoko kando ya Ziwa Nakuru, karibu na mji wa Nakuru. Umbali wa Nairobi ni km 140. Geti kuu liko kilomita 4 kutoka mji wa Nakuru. Eneo lake ni takriban km² 188. Inajulikana hasa kwa wingi wa ndege aina ya heroe na kundi la vifaru ambao wanaonekana hapa kwa uhakika mkubwa kulingana na mbuga nyingine za Kenya.
Mbuga ilianzishwa mwaka 1961. Sababu ya kuianzisha ilikuwa idadi kubwa ya ndege wa heroe wanaokusanyika hapa. Wakati mwingine huhesabiwa kuwa hadi milioni mbili. Idadi ya heroe hubadilika kimajira kulingana na kiasi cha algae ambazo ni chakula chao hasa.
Baadaye vifaru walipelekwa hapa wakati walivindwa ovyo katika mbuga nyingine nchini na kuwa hatarini mwa kupotea. Leo hii kuna takriban vifaru 60 mbugani wanaolindwa na walinzi wa pori. Hadi leo watoto yatima wa vifaru wanaopatikana katika mbuga mbalimbali wanapelekwa hapa. Vilevile kama hali ya uwindaji ovyo unazidi katika eneo fulani na walinzi walishindwa kuukomesha vifaru walitiwa sindano ya kuwatuliza, kukamatwa na kupelekwa Nakuru. Kutokana na hali ya kuhatarishwa kwa vifaru mbuga yote imezungukwa na fensi. 
Nje ya vifaru kuna takriban spishi 56 za mamalia mbalimbali pamoja na spishi 450 za ndege.
Marejeo

Viungo vya nje

Ziwa Nakuru
Jamii:Ziwa Nakuru
Jamii:Kaunti ya Nakuru
Wanyama wa nyumbani

Question: Je,kuku huishi kwa takriban miaka ngapi?




Wanyama wa nyumbani au wanyama-kaya au mifugo (kutoka kitenzi "kufuga") ni wale wanyama ambao huishi katika mazingira ambayo mwanadamu anaishi na hawawezi kumuathiri kwa kiasi kikubwa. Wanyama hao wanatunzwa kwa uangalizi wa binadamu kwa ajili ya ulinzi, michezo, kazi, pambo na majaribio ya maabara.
Tangu milenia kadhaa wanyama hao wamepatana na wanadamu, nao ni kama vile mbwa, mbuzi, nguruwe, kondoo, ng'ombe, paka, kuku, punda, bata, nyuki, ngamia, farasi, njiwa, kware na wengine wengi.
Wanyama hao wana faida katika maisha ya wanadamu; kwa mfano:
ng'ombe hupatia watu maziwa, nyama, pia ngozi yake inaweza kutumika kutengeneea vitu mbalimbali.
mbwa husaidia hasa katika suala la ulinzi katika mazingira yanayomzunguka mwanadamu.
mbuzi huwapatia watu nyama, maziwa ila si mazuri kama yale ya ng'ombe na pia ngozi yake hutumika kutengenezea vitu kama vile ngoma, hasa katika jamii za Afrika.
kware ni ndege mdogo; mayai yake ni madogo sana yana faida kubwa katika mwili wa mwanadamu kwa sababu yanasemekena kutibu baadhi ya magonjwa katika miili yetu.
Mifugo hii huwa na faida nyingi sana kwa mwanadamu, kwa hiyo anashauriwa kuwafuga kwa ajili ya faida zifuatazo:
1. Mifugo kama vile ng'ombe na mbuzi hutupatia maziwa ambayo hutusaidia kupata protini ambayo husaidia mwili kukua na pia huulinda mwili dhidi ya magonjwa.
2. Mifugo pia hutupatia nyama, ambayo hutupata protini ambayo husaidia mwili kukua na pia kulinda mwili dhidi ya magonjwa.
3. Mifugo hutupatia pesa kwa kuuza nyama, maziwa, ngozi, kwato, mbolea na hata wanyama wenyewe.
4. Ngozi ya mifugo hutumika kutengenezea vitu kama vile ngoma, viatu, mikanda, nguo. Vitu vinavyotengenezwa kwa kutumia ngozi ni imara na pia hudumu kwa muda mrefu.
5. Kwato za wanyama hawa hutumika kutengenezea vyombo kama sahani,vibakuli, na kadhalika.
6. Mavi ya wanyama hutumika kama mbolea ambayo huwezesha mazao kukua haraka na kustawi vizuri.
7. Wanyama pia hutumika kwa matibabu (therapy). Wagonjwa wanahitaji wanyama katika matibabu yao hupewa ruhusa maalum kusafiri na kuishi na wanyama ata sehemu ambazo wanyama hawakubaliwi.[1]
Wanyama wana faida nyingi sana; hizi ni chache tu. Wanyama hao hutoa pia faida za kihisia kama mazoezi, mahusiano ya kijamii na n.k. Wanyama hawa huondoa upweke kwa watu wasiokuwa na marafiki au mahusiano ya kijamii kama wazee, watoto, wajawazito. Wanyama wengine huwatembelea wagonjwa. 
Wanyama hawa hufundiswa jinsi ya kufanya vitu vya kisayansi, kwa kulenga wagonjwa.
Hivyo tunaweza kuona faida za wanyama hao: inafaa tuwatunze vizuri kwani tunawategemea katika shughuli mbalimbali za kijamii na za kiuchumi.
1. Wanyama hawatakiwi kupigwa.
2. Wanyama wanatakiwa waangaliwe afya zao.
3. Wanyama wanatakiwa kupata mahitaji yao.
Tanbihi

Marejero


Jamii:Uchumi
Jamii:Kilimo
Ayatollah

Question: Kiongozi wa kwanza wa dini ya Kiislamu anaitwa nani?


Ayatollah (kwa Kiajemi: آيت الله; kwa Kiarabu: آية الله ayatu 'llah - "alama ya Allah/Mungu") ni cheo cha kiongozi wa kidini katika Uislamu wa Shia hasa nchini Uajemi na pia Iraq.
Cheo cha ayatollah hakilingani na kuhani au askofu katika dini nyingine. Kinafanana zaidi na profesa wa chuo kikuu kwa sababu ayatollah hutambuliwa baada ya kumaliza masomo yake na kufundisha kwa muda fulani. Akionekana anajua mambo yake na anaheshimiwa na akina ayatollah waliomtangulia, ataanza kuitwa hivyo. 
Wachache huitwa "ayatollah mkubwa" wakikubaliwa na wafuasi wengi sana, pia na wenzao.
Ayatollah aliyejulikana sana duniani alikuwa Ruhollah Khomeini (17 Mei 1900 - 3 Juni 1989) aliyeanzisha mapinduzi ya Kiislamu nchini Uajemi na kuwa kiongozi wa jamhuri ya Kiislamu.
Mwingine ni Ayatollah Mkubwa Ali Al-Hoessein al-Sistani ambaye ni kiongozi mkuu wa Washia nchini Iraq.

A
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Idadi ya watu duniani ni ngapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Orodha ya Marais wa Kenya

Question: Nani alikuwa rais wa pili wa Kenya?












Kenya
This article is part of a series on the
politics and government of
Kenya
National Government
Constitution
History
Human rights
Executive
President (list)
Uhuru Kenyatta
Deputy President
William Ruto
Cabinet
Attorney General
Githu Muigai
Director of Public Prosecutions
Keriako Tobiko
Legislature
National Assembly
Speaker: Justin Muturi
List of members
Constituencies
Senate
Speaker: Kenneth Lusaka
List of members
Judiciary
Chief Justice
David Maraga
Deputy Chief Justice
Philomena Mbete Mwilu
Supreme Court
Court of Appeal
High Court
Subordinate courts
Magistrates Courts
Kadhi Courts
Courts Martial
Tribunals
Judicial Service Commission
Administrative divisions
Counties
Sub-Counties
Constituencies
CommissionsOffices
Electoral and Boundaries
Ethics and Anti-Corruption

National Human Rights and Equality
National Commission on Human Rights
Administrative Justice

National Land Commission
Revenue Allocation
Salaries and Remuneration

Service Commissions
Judicial
National Police

Parliamentary
Public
Teachers

Offices
Auditor-General
Controller of Budget

Recent elections
General: 200220072013
Local: 200220072013
Political parties
The National Alliance
United Republican Party
Orange Democratic Movement
Wiper Democratic Movement
Party of National Unity
Kenya African National Union
Kenya National Congress

Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Monica Juma

Diplomatic missions of / in Kenya

Passport
Visa requirements
Visa policy
Economic schemes
Vision 2030
Kenya Economic Stimulus Program

 Kenyaportal 
Other countries
Atlas
vt
Ukarasa huu una orodha ya marais wa Kenya:
Orodha ya wakuu wa serikali ya Kenya
Utawala wa Kenya (1963 - 1964)

Jamhuri ya Kenya (1964 - hadi leo)


Tazama pia
Kenya
Wakuu wa Serikali ya Kenya
Makamu wa Rais wa Kenya
Wakoloni wakuu wa Kenya
Orodha ya viongozi
Marejeo


!
Kenya
Orodha ya Marais wa Tanzania

Question: Rais wa kwanza wa Tanzania alikuwa anaitwa nani?








Tanzania
This article is part of a series on the
politics and government of
Tanzania
Constitution
Human rights
Government
President (list)
John Magufuli
Vice-President
Samia Suluhu
Prime Minister (list)
Kassim Majaliwa
Legislature
Speaker
Job Ndugai
Elections
Recent elections
General: 201020152020
Political parties
Administrative divisions
Regions
Districts
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Augustine Mahiga

Diplomatic missions of / in Tanzania

Nationality law
Passport
Visa requirements
Visa policy
Zanzibar
President
Ali Mohamed Shein
Vice Presidents
Seif Sharif Hamad
Seif Ali Iddi
Revolutionary Government
Revolutionary Council
House of Representatives
 Tanzaniaportal 
Other countries
Atlas
vt
Makala hii inaonyesha orodha ya marais wa Tanzania.
Marais wa Tanzania, 1964-hadi sasa

Ushirika wa Kisiasa
CCM - Chama Cha Mapinduzi
TANU - Tanganyika African National Union
Tazama pia
Orodha ya viongozi
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Zanzibar
Orodha ya Magavana Wakuu wa Tanganyika
Orodha ya Marais wa Tanganyika
Orodha ya Masultan wa Zanzibar



Tanzania
Kiongozi (ndege)

Question: Je, Nyegere ana rangi ngapi?


Viongozi, vijumbe, walembe au ndege wa asali ni ndege wadogo wa familia Indicatoridae. Kwa kawaida jina “mlembe” hutumika kwa spishi za jenasi Prodotiscus na “kiongozi” kwa spishi nyingine. Ndege hawa wana rangi za kijivu, kahawa na nyeupe, pengine njano pia. Wabobea kwenye kula nta, kwa kawaida nta ya nyuki, lakini walembe na spishi ndogo za viongozi hula nta ya wadudu-gamba. Wanaitwa kiongozi kwa sababu spishi kadhaa (kiongozi mkubwa hasa) huongoza watu na wanyama kama nyegere mpaka masega ya nyuki. Watu au nyegere wakimaliza kutoa asali, kiongozi ala nta inayobaki. Viongozi hula majana, mafunza ya nta, wadudu wengine na buibui pia, na hata matunda mara kwa mara.
Viongozi hawatengenezi tago lao lenyewe. Jike hulitaga yai moja katika kila moja la matundu 5 au 6 ya spishi nyingine ya ndege, mara nyingi zile za vigong'ota, zuwakulu na goregore lakini walembe huchagua matago ya mviringo ya vinengenenge, videnenda, magamaga na vibwirosagi. Jike mmoja anaweza kuyataga mayai 20 katika mwaka mmoja. Domo la kinda la kiongozi lina kikulabu kinachotumika kwa kuyatoboa mayai ya mwenyeji na kuwaua makinda yake.
Spishi za Afrika
Indicator conirostris, Kiongozi Domo-nene (Thick-billed Honeyguide)
Indicator exilis, Kiongozi-kuya (Least Honeyguide)
Indicator indicator, Kiongozi Mkubwa (Greater Honeyguide)
Indicator maculatus, Kiongozi Madoa (Spotted Honeyguide)
Indicator meliphilus, Kiongozi-misitu (Pallid Honeyguide)
Indicator minor, Kiongozi Mdogo (Lesser Honeyguide)
Indicator pumilio, Kiongozi Kibete (Dwarf Honeyguide)
Indicator variegatus, Kiongozi Mabaka (Scaly-throated Honeyguide)
Indicator willcocksi, Kiongozi wa Willcocks (Willcocks's Honeyguide)
Melichneutes robustus, Kiongozi Mkia-mpana (Lyre-tailed Honeyguide)
Melignomon eisentrauti, Kiongozi Miguu-njano (Yellow-footed Honeyguide)
Melignomon zenkeri, Kiongozi wa Zenker (Zenker's Honeyguide)
Prodotiscus insignis, Mlembe Domo-jembamba (Cassin's Honeyguide)
Prodotiscus regulus, Mlembe Mgongo-kahawia (Brown-backed au Wahlberg's Honeyguide)
Prodotiscus zambesiae, Mlembe Mgongo-kijani (Green-backed Honeyguide)
Spishi za Asia
Indicator archipelagicus (Malaysian Honeyguide)
Indicator xanthonotus (Yellow-rumped Honeyguide)
Picha

Mlembe mgongo-kahawia

Jamii:Vigong'ota na jamaa
Jiometri

Question: Mwanzilishi wa jiometria anaitwa nani?


Jiometri (pia: Jiometria, kutoka neno la Kigiriki γεωμετρία, geometria, linaloundwa na geo- "dunia" na -metron "kipimo", kwa kupitia Kiingereza geometry) ni tawi la hisabati linalochunguza ukubwa, mjao, umbo na mahali pa eneo au gimba. 
Tawi la jiometri linalochunguza pembetatu hasa huitwa trigonometria.
Maumbo huwa na nyanda (dimensioni) mbili yakiwa bapa, au tatu kama ni gimba. Kwa mfano mraba, pembetatu na duara ni bapa na kuwa na nyanda 2 za upana na urefu. Kumbe tufe (kama mpira) au mchemraba huwa na nyanda 3 za upana, urefu na kimo (urefu kwenda juu).
Jiometri za kitambo
Maumbo ya jiometri yalionekana kwanza nchini Mesopotamia na Misri katika milenia ya pili baada ya Yesu Kristo. Maumbo haya yalikuwa na urefu, uwanda ambazo zilitumika katika kupima ardhi na kuzuru sayari nyingine.
Matumizi
Jiometri hutumiwa kupima eneo na mzingo wa umbo bapa. Inaweza kupima pia mjao na eneo la uso wa gimba. 
Katika maisha ya kila siku jiometri inasaidia kujua vipimo vya vitu vingi kama vile:
eneo wa uso wa chumba na hivyo kuamua kiasi cha rangi kinachohitajika kwa kupaka rangi kuta zote.
Mjao wa chombo ili kujua kuna lita ngapi za maji ndani yake.
Eneo la shamba linalotakiwa kugawiwa kati ya watu.
Urefu wa mzingo wa bwawa ili kujua tunahitaji kununua mita ngapi za fensi tukitaka kuifunga.
Historia
Chanzo cha jiometri kilikuwa elimu ya kupima ukubwa wa eneo fulani, kwa mfano eneo la mashamba ya kijiji kwa kusudi la kuligawa kati ya watu wake. 
Mtaalamu wa Ugiriki ya Kale aliyeitwa Euklides alitunga kitabu cha kwanza kinachofahamika kuhusu jiometri.
Viungo vya nje



*
Jamii:Hisabati
Fausta Shakwe Mosha

Question: Fausta Shakiwa Mosha alisomea chuo kikuu gani?


Fausta Shakiwa Mosha (Alizaliwa 14 April 1976) Ni Mtanzania anaefanya kazi ya  uandamizi wa maabara  kwenye shirika ya USAPH United State Association of Public Health Laboratoties ya Afrika Mashariki  katika ukanda wa Afrika Kusini. Amekuwa Mkurugenzi wa Kituo cha Uhakiki na Mafunzo ya Ubora wa Maabara ya Taifa ya Wizara tangu mnamo mwaka 2011.
Historia yake na Elimu
Alizaliwa Mkoa wa Tanga, Akakulia Moshi huku akipata Elimu yake ya msingi Mkoa Tanga katika shule inayo itwa Tanga International school ambapo hapo baadae alihamia katika shule iitwayo Azimio Primary school kati ya mwaka 1982 mpaka mwaka 1988. Baada ha hapo kati ya mwaka 1989 hadi mwaka 1995 Alijiunga na shule za KIlakala na Loleza hadi apo alipo hitimu elimu yake ya Sekondari   .[1]
Alifanikiwa kupata shahada yake ya Udaktari wa dawa yaani doctor of mrdicine (MD) katika chuo kikuu cha Afya cha Muhimbili She obtained her MD from Muhimbili Na alipada Shahada ya uzamivu mwaka 2014 kutoka katika chuo kikuu cha  Catholic University of Leuven, Ubeligiji.
Wadhifa
Wizara ya Afya
Alipewa wadhifa wa ukurugenzi wa Kituo cha Taifa cha Uhakikisho wa Ubora na Mafunzo ya Afya ya Taifa (NHLQATC) ndani ya Wizara ya Afya MoH, Tanzania mwaka 2010 na mwaka huo huo, alishinda mradi wa kimataifa wa nchi 9 za Kiafrika na nchi 11 katika kanda ya Caribbean.[2]
NHL/QATC
Fausta alishawahi fanya kazi katika kusimamia na kuboresha huduma na utoaji wa NHLQATC. Alishiriki kutunga na kuandika makala kadhaa na majarida ya matibabu na kuongoza ushirikiano kati ya CDC na Maabara ya Taifa ya Afya nchini Tanzania.[3]
Miradi mingine
Fausta Amekua akisimamia na anaendelea kusimamia miradi ya kitaifa na kimataifa ikiwemo miradi ifuatayo:
Alikuwa Mchunguzi Mkuu (Principal Investigator) wa mradi wa "Uhakiki wa Ufanisi wa Vipimo vya haraka vya VVU, Usalama wa Biolojia wa Baraza la Mawaziri na Baraza la Usimamizi wa Ubora wa Maabara  na uimarishaji Tanzania, Uganda, Sierra leone, Cameroon, Angola, Lesotho, Ethiopia, Swaziland, Kenya na Nchi 11 katika ukanda wa Caribbean, mradi ulio na  lengo la kuimarisha uwezo wa maabara 9  za Afrika na 11 za  Caribbean ili kusaidia kuweka Sura nzuri  ya Matibabu[4] Na Alisha wahi kuwa Mkufunzi wa Chuo kikuu cha Muhimbili cha Tanzania
Marejeo
Jamii: Wikipedia Editathon 2018
Jamii:Walio zaliwa 1976
Jamii:Waandamizi Wa maabara
Gerimani

Question: Elementi ya Gerimani iligunduliwa na nani?


Gerimani ni elementi yenye namba atomia 32 kwenye jedwali la elementi, uzani atomia ni 72,630. Alama yake ni Ge.
Tabia
Gerimani ni dutu mango na katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi ya kifedha-nyeupe. Kiwango chake cha kuyeyuka ni 938.3 C°.
Ilitambuliwa mwaka 1886 na Mjerumani Clemens Winkler aliyebuni jina kwa heshima ya nchi yake ya kuzaliwa (lat. Germania)
Upatikanaji
Hupatikana mahali pengi ndani ya madini ya shaba na zinki kwa asilimia ndogo haitokei kiasili kama elementi tupu. Huchimbwa hasa China, Urusi, Kanada, Ufini na Marekani. Uzalishaji kwenye mwaka 2011 ilikuwa mnamo tani 100. Takriban theluthi moja ya uzalishaji wake ni kwa njia ya kurejeleza.[1]. 
Matumizi
Ilikuwa muhimu kama nusukipitishi katika vifaa vya elektroniki kama transista hadi silikoni imetumiwa zaidi badala ya Gerimani. Inatumiwa pia kwa kutengeneza vioo kwa ajili ya vifaa vya kuona nuru ya inforedi kama vile hadubini za usiku au kamera za inforedi.

Kipande cha Gerimani

Jamii:Elementi
Jamii:Metaloidi
Jiografia ya Tanzania

Question: Rais wa kwanza wa Tanzania alikuwa anaitwa nani?

Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu  ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Nchi
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Eneo
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabianchi
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari. Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani. Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.
Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.
Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Watu
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo. 
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Marais
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Tazama pia
Maziwa ya Tanzania
Mito ya Tanzania
Orodha ya milima ya Tanzania
Mbuga za Taifa la Tanzania
Tabia ya nchi Tanzania

Jamii:Tanzania
Jamii:Jiografia ya Afrika
Usher Raymond

Question: Ne-Yo alianza kuimba akiwa na miaka mingapi?


Usher Raymond IV (amezaliwa tar. 14 Oktoba 1978) ni mwimbaji wa R&B-pop, mtunzi wa nyimbo, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Usher. Usher, alianza kujibebea umaarufu kuanzia miaka ya 1990 hivi. Tangu hapo, ameuza albamu zake takriban milioni 35 kwa hesabu ya dunia nzima na ameshinda Tuzo tano za Grammy.[1]
Mnamo tar. 13 Septemba ya mwaka wa 2008, Usher ameorodheshwa kwenye orodha ya Wasanii Wakali 100 wa Muda Wote na gazeti la Billboard.[2] Ni miongoni mwa wasanii wachache wa lika lake kuorodheshwa katika orodha hiyo. Usher ameanzisha studio yake mwenyewe, inaitwa US Records, na pia ni mmoja kati ya wamiliki wa mradi wa Cleveland Cavaliers.
Wasifu
Maisha ya awali
Usher alizaliwa mnamo tar. 14 Oktoba, katika mwaka wa 1978[3] mjini Dallas, Texas, Marekani.[4] Alizaliwa akiwa kama mtoto wa Bi.  Jonetta Patton  na Bw. Usher Terry Raymond III;[5]  ambao wote ni Wamarekani Weusi.
Alitumia maisha yake yote ya utoto akiwa mjini Chattanooga, Tennessee.  Akiwa bwana mdogo, alijiunga na kanisa la kwaya la mtaani alipokuwa akiishi (Chattanooga) na ndipo hapo mama yake alipogundua uwezo wake wa kuimba.[6] Mapema akiwa shule, Usher alijiingiza kwenye mashindano ya kumtafuta mwenye kipaji na kwa bahati nzuri alipata kushinda katika mashindano hayo.
Baadaye famili yake ilihamia mjini Atlanta, Georgia, wakiwa na imani ya kwamba mji huo utakuwa mzuri kwa kukuzia kipaji cha mtoto wao. Wakiwa mjini Atlanta, Usher alijiunga na shule ya North Springs High School.[7]
Maisha binafsi
Usher amemwoa Bi. Tameka Foster mnamo mwaka wa 2007,[8] akiwa pamoja naye, wamezaa mtoto wa kiume mmoja aitwaye Usher Raymond V, aliozaliwa mwaka huohuo wa 2007.[9] Mnamo tar. 9 Septemba 2008, ilitangazwa kuwa wawili hao wanategemea kupata mtoto wao mwingine.[10] Mnamo tar. 10 Desemba katika mwaka wa 2008, Foster amezaa mtoto wa pili, aitwaye Naviyd Ely Raymond.[11]
Shughuli za usanii
Muziki

Usher (1994)
My Way (1997)
8701 (2001)
Confessions (2004)
Here I Stand (2008)
Sixth studio album (2009)[12]
Filamu
The Bold And The Beautiful kacheza kama Raymond (1998)
The Faculty (1998)
She's All That (1999)
Light It Up (1999)
Texas Rangers (2001) kacheza kama Scipio
In the Mix (2005)
Marejeo

Viungo vya nje






Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watayarishaji muziki wa Marekani
Jamii:Watu walio hai