khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Kikohozi kikuu

Question: Kikohozi kikuu kiligunduliwa na nani?



Kikohozi kikuu, au kikohozi cha siku 100, ni ugonjwa unaosababishwa na bakteria.[1][2] Mwanzoni, dalili huwa sawa na za mafua ya kawaida ambapo mtu huwa na mafua, homa na kikohozi cha kiwango kidogo. Dalili hizi kisha hufuatiwa na vipindi vya kikohozi kikali kwa wiki kadhaa. Sauti kali ya “whoop” inaweza kutoka kufuatia tukio la kukohoa mtu anapovuta pumzi.[2] Kikohozi hiki kinaweza kudumu kwa zaidi ya siku mia moja au wiki kumi.[3] Mtu anaweza kukohoa sana hadi akatapika, akavunjika mbavu, au akawa mchovu sana kutokana na juhudi za kukohoa.[2][4] Watoto wa chini ya mwaka mmoja wanaweza kuwa na kikohozi kidogo au hata wasiwe nacho na badala yake wawe na vipindi ambapo hawapumui.[2] Kipindi cha kati ya kuambukizwa na kuanza kwa dalili kwa kawaida huwa siku saba na kumi.[5] Ugonjwa huu unaweza kutokea kwa watu waliochanjwa, lakini kwa kawaida dalili huwa hafifu.[2]
Kisababishi na utambuzi
Kifaduro husababishwa na bakteria ya Bordetella pertussis. Kifaduro ugonjwa unaosambazwa hewani unaoenea haraka kwa kikohozi na chafya ya mtu aliyeambukizwa.[6] Watu wanaweza kuwaambukiza wengine kutoka mwanzo wa dalili hadi takriban wiki tatu baada ya kuanza kwa matukio ya kukohoa. Watu wanaotibiwa kwa antibiotiki huwa hawaambukizi wengine baada ya siku tano.[7] Utambuzi hufanywa kwa kuchukua sampuli kutoka kwa sehemu ya nyuma ya pua na koo. Sampuli hii kisha inaweza kuchunguzwa kwa kukuza vimelea au kwa kukuza akala ya DNA.[8]
Kinga na matibabu
Kinga huwa hasa kwa chanjo ya dawa ya chanjo.[9] Chanjo ya kwanza hupendekezwa kati ya wiki sita na nane baada ya kuzaliwa huku vipimo vinne vya dawa vikipeanwa katika miaka miwili ya kwanza baada ya kuzaliwa.[10] Chanjo hii huisha nguvu baada ya muda, hivyo vipimo zaidi hupendekezwa kwa watoto wakubwa na watu wazima.[11] Antibiotiki zinaweza kutumika kuzuia ugonjwa huu katika watu walio katika hatari kubwa ya kuambukizwa ugonjwa huu.[12] Kwa watu walioambukizwa, antibiotiki hufaa ikiwa watazitumia wiki tatu baada ya dalili za kwanza, la sivyo hazina manufaa mengi kwa watu wengi. Katika watoto wa chini ya mwaka mmoja na kina mama wajawazito, antibiotiki hupendekezwa wiki sita baada ya kuanza kwa maambukizi. Antibiotiki zinazotumika hujumuisha erythromycin, azithromycin, au trimethoprim/sulfamethoxazole.[7] Hakuna ushahidi wa kutosha kuhusu manufaa ya matibabu kwa kikohozi hiki.[13] Idadi kubwa ya watoto wa chini ya mwaka mmoja huhitajii kulazwa hospitalini.[2]
Epidemiolojia na historia
Inakadiriwa kwamba kifaduro huwaathiri watu milioni 16 kote duniani kila mwaka.[13] Idadi kubwa ya visa hutokea katika mataifa yanayostawi na watu wa umri wowote wanaweza kuathiriwa[9][13] Mwaka wa 2013, ugonjwa huu ulisababisha vifo 61,000 – vilivyoshuka kutoka vifo 138,000 mwaka wa 1990.[14] Karibu 2% ya watoto wanaoambukizwa wakiwa wa chini ya mwaka mmoja hufa.[4] Maelezo ya mizuko ya ugonjwa huu yalitolewa kwa mara ya kwanza katika karne ya 16. Bakteria inayosababisha ugonjwa huu ilitambuliwa mwaka wa 1906. Chanjo yake ilipatikana katika miaka ya 1940.[5]
Marejeo

Jamii:Magonjwa
United Biscuits

Question: Kampuni ya Young's Bluecrest ilianzishwa mwaka upi?


United Biscuits (kifupi:"UB") ni kampuni ya kimataifa ya kutengeneza vyakula kama biskuti za BN, biskuti za McVitie's, KP Nuts, Hula Hoops, Kaukau za Real McCoy's, vyakula vya Phineas Fogg, Jacob's Cream Crackers na Twiglets. 
Kampuni hii iliorodheshwa katika Soko la Hisa la London na ilikuwa mojawapo ya kampuni katika orodha ya FTSE 100 lakini mwezi Desemba 2006 ilinunuliwa na kundi la Blackstone na Washirka wa PAI.
Historia
United Biscuits ilianzishwa mwaka wa 1948 kutoka kuungana kwa McVitie & Price na Macfarlane Lang.
Mnamo mwaka wa 1972, ilinunua Carr's wa Carlisle ,waliotayarisha biskuti maarufu za Table Water.

Kampuni hii ilimiliki Kampuni ya Wimpy(Mikahawa) kati ya miaka ya 1977 na 1989. Pia ilinunua kampuni ya vyakula baridi ya Ross Young (1988).
Kampuni ilinunuliwa Mei 2000 na Finalrealm, kikundi cha wawekezaji fedha, wakiwa pamoja na Nabisco Holdings Corporation: kama mpango wa biashara Ub ilipewa sehemu ya biashara ya Uropa ya Nabisco.
Kampuni iliuza Young's Bluecrest hapo mwaka wa 2001, ili ienedeshe sekta yake ya biskuti tamu vizuri zaidi.
Mnamo Septemba 2004, kampuni ilinunua sehemu ya Uingereza ya Kundi la Jacob la Biskuti la Groupe Dannone kwa bei ya £ 240 milioni.
Julai 2006,UB iliuza biashara yake ya Kusini mwa Uropa kwa wanunuzi Kraft Foods, ambayo iliacha mmiliki wake na kuanza kujitegemea.
Mnamo Oktoba 2006, Kampuni hii iliuuzwa kwa kundi la Blackstone na Washirika wa PAI. Mpango huo ulikamilika Desemba 2006.
Operesheni za UB
Msingi wa biashara hii umo nchini Uingereza,ambapo hupika biskuti na vitafunio vingine chini ya majina mbalimbali yakiwemo: McVitie's na Twiglets.
Kampuni hii ina viwanda vingi katika nchi kadhaa kote Uropa kama vile Uholanzi, Ufaransa na Ubelgiji.
Makao makuu
Makao makuu ya kampuni yako Hayes, Middlesex. Kituo kikuu cha usambazaji nchini Uingereza ni kile cha Ashby-de-la-Zouch,hapo pia kuna kiwanda cha kutayarisha vitafunio vya KP.
Mfumo wa UB
'Mtandao wa UB' ulikuwa mtandao wa redio ya kutumikia viwanda vya Uingereza lakini ulifungwa 1979.Ingawaje,mtandao huu ndio ulioanzisha kazi ya mtangazaji maarufu wa redio wa Uingereza Steve Allen na wa televisheni Dale Winton
Tarehe 2 Novemba 2007 [1] ilitangaza kuwa biskuti zake za Crawford's Bourbon Cream zirudishwe. Sababu ikiwa, kulikuwa na uwezekano wa vipande vidogo vya chuma kuwa ndani ya biskuti.
Angalia pia
Huntley & Palmers
Marejeo

Historia ya United Biscuits: .
"Carr's": .
"Wimpy's":  .
""UB"" Eurofood. 25 Aprili 2002: .
""United Biscuits kuuza sekta ya Young"" Eurofood, 29 Machi 2001: .
""Danone yauzia United"" The Independent. 24 Julai 2004: .
Telegraph, 11 Julai 2006: .
Parkinson, Gary (26 Oktoba 2006): The Independent. .
United Biscuits (15 Desemba 2006): .
BBC: .
2007-11-02: ,
Viungo vya nje


Jamii:Makampuni ya Ufalme wa Muungano
Jamii:Chakula
Mfupa

Question: Ugonjwa wa mifupa unaitwaje?


Mfupa ni tishu ngumu katika mwili mwa binadamu na wanyama wenye uti wa mgongo. Mifupa inahimili ogani nyingine mwilini na kuuwezesha kusimama. Mifupa ni pia kinga kwa sehemu muhimu sana kama vile mifupa ya fuvu inakinga ubongo na ubavu wa kifua unaokinga moyo na mapafu. 
Kiunzi cha mifupa
Mifupa inaunganishwa katika kiunzi cha mifupa. Mwili wa binadamu huwa na mifupa zaidi ya 200, idadi inayojulikana kwa wataalamu ni 270, lakini wakati wa maisha mifupa mingi inaungana kuwa mmoja, hivyo kwa kawaida mtu mzima huwa na mifupa 206.
Muundo wa mfupa
Mwili unajenga mifupa hasa kwa minerali ya fosfati ya kalisi. Minerali hii inafanya ile ganda gumu la nje la mfupa. Ndani yake mfupa huwa na muundo unaofanana na matriki au nyavu ya ufumwele na muundo huu unapunguza uzito wa mfupa pamoja na kuufanya imara. 
Kwa nje mfupa hufunikwa na ngozi ya pekee (periosteum). Ndani ya mfupa kuna neva, mishipa ya damu na uboho. Uboho ni mahali pa kuzalisha seli za damu. Katika umri wa mtoto karibu kila mfupa huwa na uboho ndani yake, kwa mtu mzima ni mifupa mikubwa na minene zaidi tu.
Magonjwa ya mifupa
Kuna magonjwa mbalimbali yanayoweza kuathiri mifupa. 
Kuvunjwa kwa mfupa ni tatizo linalotokea mara nyingi baada ya kuanguka vibaya au kupigwa kwa nguvu. Hapo ni lazima vipande vilivyovunjika vishikwe pamoja bila kuchezacheza hadi tishu mpya ya kimfupa iunganishe pande zote mbili.
Ugonjwa unaotokea kwa wazee na pia kwa watu wenye utapiamlo, hasa wakikosa kalisi katika chakula, ni kudhoofika kwa mifupa, yaani osteoporosi. Maziwa au jibini huingiza kalisi mwilini. Osteoporosi husababisha kuvunjika kwa mifupa kirahisi.
Viungo vya mifupa kama vile kiwiko au goti vinafunikwa na gegedu kwa kuzuia msuguano kati ya mifupa miwili. Gegedu hii inaathiriwa na ugonjwa wa baridi yabisi au arthritis. 
Kansa ndani ya mifupa inaweza kusababisha maumivu makali.
Ngozi inayofunika mfupa inaweza kuambukizwa na hali hii huitwa periostitisi, hutibiwa kwa madawa kiua vijasumu (antibiotics). 

Jamii:Mwili
Jamii:Kiunzi
Hamed bin Mohammed el Murjebi

Question: Jina Berlin lilitokana na nini?








Part of a series on theHistory of Tanzania
Timeline
History of Zanzibar
Colonial period
Scramble for Africa
German East Africa
Heligoland–Zanzibar Treaty
Maji Maji Rebellion
East African Campaign
British East Africa
Modern history
Zanzibar Revolution
Tanganyika
Ujamaa
 Tanzaniaportalvt
Hamed bin Mohammed el Murjebi (1837 – 14 Juni 1905) amejulikana zaidi kwa jina la Tippu Tip. Alikuwa mfanyabiashara mashuhuri katika Afrika ya Mashariki na Kati wakati wa karne ya 19.
Babake alikuwa mfanyabiashara Mwarabu Muhammed bin Juma, mamake aliitwa Nyaso. Hamed aliingia katika shughuli za biashara tangu umri wa miaka 12 akafaulu katika biashara ya misafara kati ya Zanzibar na Kongo. Alipanga misafara ya mahamali waelfu akipeleka bidhaa kutoka Bagamoyo kupitia Tabora hadi Ujiji kwa Ziwa Tanganyika na ndani ya Kongo. Bidhaa alizobeba alitumia kujipatia pembe za ndovu na watumwa; watumwa walisaidia kubeba pembe za ndovu njia ya kurudi hadi pwani. Hemed alitajirika sana. Athira yake ilipanuka katika Kongo ya Mashariki hadi alitawala eneo kubwa sana.
Hamed akapata jina huko Ulaya kwa sababu alikutana na wasafiri na wapelelezi Wazungu kama David Livingstone, Veney Cameron, Henry Morton Stanley, Eduard Schnitzer (Emin Pascha), Hermann von Wissmann na Wilhelm Junker ambao mara nyingi walipata  misaada muhimu kutoka kwake.
Wabelgiji walipoanza kujenga ukoloni wao Kongo walimkuta kama mtawala wa Kongo ya Mashariki wakapatana naye na kumpa cheo cha gavana ya Mkoa wa Chutes Stanley ("maporomoko ya Stanley", leo Kisangani) mwaka 1887 alichoshika kwa miaka michache.
Mabadiliko ya ukoloni yaliharibu biashara yake akarudi Zanzibar 1890/91 alipobaki bila misafari mipya hadi kifo chake mwaka 1905.
Jina lake linajulikana kama mfano kwa mabaya ya biashara ya watumwa iliyoharibu maeneo makubwa huko Kongo kabla ya mwanzo wa ukoloni. Yeye mwenyewe aliona watumwa ni sehemu tu ya biashara yake akitajirika hasa na biashara ya pembe za ndovu.
Hamed bin Mohammed el Marjebi amejipatia nafasi katika historia ya Afrika ya Mashariki kwa kuandika tawasifu au kumbukumbu ya maisha yake yeye mwenyewe. Katika lugha ya Kiswahili ni mfano wa kwanza wa tawasifu. Pia ni mfano wa pekee wa kumbukumbu ya kimaandishi ya matokeo ya siku zile zisizoandikwa na Mzungu lakini ny mwenyeji. Aliandika kwa lugha ya Kiswahili akitumia mwandiko wa Kiarabu.
Marejeo
Maisha ya Hamed bin Mohammed el Murjebi yaani Tippu Tip kwa maneno yake mwenyewe, kimefasiriwa na W.H. Whitely (toleo la Kiswahili - Kiingereza), East Africa Literature Bureau 1974
Orodha ya miji ya Zambia

Question: Je,Zambia ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Zambia yenye angalau idadi ya wakazi 10,000 (2007).

































































































Miji ya ZambiaNr.MjiIdadi ya wakaziMkoaSensa 1980Sensa 1990Sensa 2000Makadirio 20071.Lusaka535.830769.3531.084.7031.346.522Lusaka2.Kitwe283.962288.602363.734415.720Copperbelt3.Ndola250.490329.228374.757401.529Copperbelt4.Kabwe127.422154.318176.758193.100Kati5.Chingola130.872142.383147.448148.469Copperbelt6.Mufulira138.824123.936122.336119.291Copperbelt7.Livingstone61.29676.87597.488113.849Kusini8.Luanshya113.422118.143115.579112.029Copperbelt9.Kasama36.26947.65374.24398.613Kaskazini10.Chipata33.62752.21373.11091.416Mashariki11.Kalulushi53.38331.47452.77072.994Copperbelt12.Mazabuka29.60224.59647.14872.220Kusini13.Chililabombwe56.58248.05554.50458.319Copperbelt14.Mongu24.91929.30244.31056.274Magharibi15.Choma17.94330.14340.40549.357Kusini16.Kafue29.79443.80145.89047.917Lusaka17.Kansanshik.A.23.43534.06843.571Kaskazini-Magharibi18.Kapiri Mposhi8.83913.54027.21943.259Kati19.Mansa34.80137.88241.05942.626Luapala20.Monze14.07915.91024.60332.784Kusini21.Mpika14.37520.95025.85629.447Kaskazini22.Nchelenge9.00015.43620.70924.929Luapala23.Seshekek.A.5.39013.87723.605Magharibi24.Mbala11.17911.11616.93622.187Kaskazini25.Kawambwak.A.k.A.17.95421.731Luapala26.Samfya9.68912.71817.62221.674Luapala27.Siavongak.A.5.56913.04321.615Kusini28.Petaukek.A.8.14814.57821.534Mashariki29.Mumbwa7.57011.01515.94920.434Kati30.Mwinilunga3.3776.34210.74515.217Kaskazini-Magharibi31.Chinsali4.2387.50911.50715.134Kaskazini32.Kaoma6.7009.16512.36314.985Magharibi33.Isoka6.8328.59611.48813.797Kaskazini34.Katete6.4887.16510.41313.404Mashariki35.Kalomo5.8788.38611.00413.092Kusini36.Mkushi4.1277.80410.59713.012Kati37.Lundazik.A.5.5909.15912.766Mashariki38.Maamba6.6008.81710.41512.732Kusini39.Mwanzakombek.A.7.382k.A.12.272Luapala40.Chilangak.A.7.012k.A.12.097Lusaka41.Sinazongwek.A.k.A.10.41511.981Kusini42.Nakondek.A.k.A.9.33211.221Kaskazini43.Chambishik.A.9.945k.A.11.161Copperbelt44.Nakambalak.A.7.503k.A.10.834Kusini45.Senangak.A.7.7279.21910.300Magharibi
Tazama pia
Mikoa ya Zambia
Viungo vyo nje






!
Zambia
Orodha ya Marais wa Zanzibar

Question: Mke wa rais wa Burundi aitwa nani?


Ukarasa huu una orodha ya marais wa Zanzibar:

ASP - Afro-Shirazi Party
CCM - Chama Cha Mapinduzi
Tazama pia
Orodha ya Marais wa Tanzania
!
Zanzibar
Google

Question: Je,tovuti ilianzishwa mwaka upi?


Google ni tovuti kwenye mtandao inayotumika kutafuta kurasa na habari za kila aina. Inatumia programu inayoitwa "mashine ya kutafuta" (search engine). Jina Google limetokana na neno Googol linalomaanisha tarakimu 1 inayofuatwa na sifuri 100. 
Imepata mafanikio makubwa kati ya tovuti za aina hii, na kila siku takriban watu milioni 200,000 wanaitumia.[6]
Tovuti ni mali ya kampuni Google Inc. ya Marekani, lakini kampuni mama ni Alphabet Inc.. Kampuni ilianzishwa na Larry Page and Sergey Brin mwaka 1998, wakati walipokuwa wanafunzi wa chuo kikuu. 
Matumizi ya Google ni bure, lakini kampuni ina mapato makubwa kutokana na matangazo ya biashara kwenye kurasa zake na thamani ya kampuni imekadiriwa kuwa bilioni za dolar 130 hivi.[7] Umaarufu wa mashine ya kutafuta ya Google umetokana na sababu mbalimbali ikiwemo kanuni zinazotumika kuzipa ukurasa daraja la mtandaoni kwa kutumia mfumo uliopewa jina la PageRank kutokana na jina la mmoja wa waanzilishi wa Google, Larry Page.[8]  watangazaji wengi hujitahidi kutumia mbinu mbalimbali ili kuwa na daraja la juu kwenye mashine yake ya kutafuta.[9]
Kiasili Google ilitengenezwa kwa kutafuta maneno kwenye tovuti na hadi leo hii matumizi yake ni makubwa. Lakini Google imeendelea kuongeza huduma nyingine kama kutafuta picha (Google Images), kutafuta mahali kwenye ramani ya dunia (Google Maps), kutafuta habari kwenye wavuti ya magazeti (Google News), video (YouTube) na mengine mengi.
Nje ya huduma za kutafuta, google imeanzisha pia huduma nyingine kama 'Google Mail' (huduma ya barua pepe) au huduma za kutunza kalenda (Google Calendar) na maandishi ya binafsi ya akaunti kwenye seva za google.
Huduma nyingine ni ile ya kutafsiri (Google Translate) yenye nafasi ya kupakia matini kutoka moja ya lugha 60 na programu inajaribu kuitafsiri kwa lugha nyingine. Kati ya lugha kubwa kama Kiingereza, Kihispania au Kifaransa matokeo ni mazuri kiasi, lakini lugha ndogo kama Kiswahili bado hayajaridhisha ingawa inaendelea kuboreka polepole.
Kuna pia jaribio la kutoa google kwa lugha ya Kiswahili lakini hii inaleta tu ukurasa wa kuingia katika tovuti iliyotafsiriwa kisehemu.[10].
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Intaneti
Uchaguzi Mkuu wa Kenya, 1997

Question: Raila Amolo Odinga alianza siasa mwaka upi?











Kenya
This article is part of a series on the
politics and government of
Kenya
National Government
Constitution
History
Human rights
Executive
President (list)
Uhuru Kenyatta
Deputy President
William Ruto
Cabinet
Attorney General
Githu Muigai
Director of Public Prosecutions
Keriako Tobiko
Legislature
National Assembly
Speaker: Justin Muturi
List of members
Constituencies
Senate
Speaker: Kenneth Lusaka
List of members
Judiciary
Chief Justice
David Maraga
Deputy Chief Justice
Philomena Mbete Mwilu
Supreme Court
Court of Appeal
High Court
Subordinate courts
Magistrates Courts
Kadhi Courts
Courts Martial
Tribunals
Judicial Service Commission
Administrative divisions
Counties
Sub-Counties
Constituencies
CommissionsOffices
Electoral and Boundaries
Ethics and Anti-Corruption

National Human Rights and Equality
National Commission on Human Rights
Administrative Justice

National Land Commission
Revenue Allocation
Salaries and Remuneration

Service Commissions
Judicial
National Police

Parliamentary
Public
Teachers

Offices
Auditor-General
Controller of Budget

Recent elections
General: 200220072013
Local: 200220072013
Political parties
The National Alliance
United Republican Party
Orange Democratic Movement
Wiper Democratic Movement
Party of National Unity
Kenya African National Union
Kenya National Congress

Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Monica Juma

Diplomatic missions of / in Kenya

Passport
Visa requirements
Visa policy
Economic schemes
Vision 2030
Kenya Economic Stimulus Program

 Kenyaportal 
Other countries
Atlas
vt
Uchaguzi Mkuu wa Kenya wa 1997 ndio ulikuwa wa pili katika Mfumo wa Vyama Vingi Nchini Kenya. Ulifanyika mnamo tarehe 29, Desemba 1997.
Matokeo ya Urais
Kulikuwa na wagombezi watano muhimu wa urais katika uchaguzi huu, huklu mmoja akiwa mwanamke wa kwanza kugomba urais nchini Kenya:
Daniel Arap Moi
Mwai Kibaki
Raila Amollo Odinga
Michael Wamalwa Kijana
Charity Ngilu
Miongoni mwa wengine


Matokeo ya Urais Kimikoa

Matokeo ya Ubunge
(Wabunge 222, 12 wakiteuliwa na rais, 210 wakichaguliwa na raia kutumikia kipindi cha miaka mitano)

Viti vilivyoteuliwa na rais—KANU 6, DP 2, FORD-Kenya 1, SDP 1, NDP 1, SAFINA 1
[1]
Virejeleo

Out for the Count: The 1997 General Elections and Prospects for Democracy in Kenya, Rutten, Marcel et al Eds., Uganda, Fountain, 2001.
Viungo vya nje



Jamii:Uchaguzi nchini Kenya
Jamii:1997 nchini Kenya
Jamii:Uchaguzi wa 1997
Bendera ya Kenya

Question: Nembo ya michezo ya olimpiki inaashiria kitu gani?


Bendera ya Kenya (English:Flag of Kenya) ilizinduliwa rasmi tarehe kumi na mbili Desemba, mwaka wa 1963.
Mfano
Bendera ya Kenya ina msingi katika bendera ya muungano wa kitaifa wa Kenya African . Rangi zinaashiria weusi wengi wenyeji , nyekundu ni damu iliyomwagwa wakati wa mapambano ya uhuru, na kijani kibichi ni mali asili; mikanda meupe yaliongezwa baadaye na yanasimamia amani. Ngao nyeusi, nyekundu, na nyeupe ya jadi ya Kimaasai na mikuki miwili yanaashiria ulinzi wa mambo yote yaliyotajwa hapo juu.
Buni
Rangi za bendera zimebuniwa na Hifadhi ya Taifa ya Kenya.









MfukoNyekunduKijani kibichiRangi Rasmi za UingerezaNyekundu ya Posta 0-0060-010
Chanzo: Bendera ya Kenya iliyoko Get Kenya Online. Imeangaliwa tmwezi wa 6 Agosti 2006.
Chanzo: Maelezo ya Bendera iliyoko Kumbuku za Taifa. Imeangaliwa 16 Februari 2006.


Historia
Bendera ya Kenya imejikita kwenye bendera nyeusi juu ya nyekundu juu ya kijani ya chama cha KANU, chama cha siasa kilichoongoza mapambano ya uhuru wa Kenya. Baada ya uhuru, mikanda meupe, inayoashiria amani na umoja, na ngao zikaongezwa.
Tazama pia
Orodha ya bendera za Kenya
Viungo vya nje
 at Flags of the World



Jamii:Alama za kitaifa za Kenya
Jamii:Bendera za Taifa
Chuo Kikuu cha Nairobi

Question: Je,chuo cha Daystar kilianza mwaka upi?


Chuo Kikuu cha Nairobi (UoN)  ni chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Kenya. Ingawa historia yake kama taasisi ya elimu ilianza 1956, hakikufanya kuwa chuo kikuu huria mpaka 1970 wakati Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kiligawanywa katika vyuo vikuu huria: Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, na Chuo Kikuu cha Nairobi.
Mwaka wa 2002 Chuo hiki kilikuwa na wanafunzi 22,000, na 17,200 kati yao walikuwa wakisomea shahada ya msingi na 4,800 walikuwa wakisomea shahada ya kumudu. Chuo kikuu kimezindua mipango kadhaa ya kisera na kuanzisha shahada sambamba kukabiliana na mahitaji ya elimu nchini Kenya.
Historia
Mwanzo wa Chuo Kikuu cha Nairobi huanzia 1956, pamoja na uanzishwaji wa Royal Technical College ambapo walisajili kundi la kwanza la wahitimu wa masomo ya A-levels katika masomo ya kiufundi mwezi wa Aprili mwaka huo huo. Royal Technical College ilibadilishwa kuwa Chuo cha pili katika Afrika Mashariki tarehe 25 Juni 1961 chini ya jina Royal College Nairobi. Chuo kilikuwa na uhusiano maalum na Chuo Kikuu cha London ambapo kilianza kuandaa wanafunzi katika vitivo ya sanaa, sayansi, na uhandisi kwa tuzo ya shahada kutoka Chuo Kikuu cha London.
Tarehe 20 Mei 1964, Royal College Nairobi ilibadilishwa jina ikawa University College Nairobi kama chuo kilichokuwa sehemu ya Inter-territorial Federal University of East Africa, na baadaye vizazi ya wanafunzi waliojiunga walikuwa wakihitimu shahada zao kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki badala ya Chuo Kikuu cha London. Mwaka 1970, University College Nairobi kiligeuzwa kikawa chuo kikuu cha Taifa cha kwanza nchini Kenya na kikabadilishwa jina kuwa Chuo Kikuu cha Nairobi.
Hivi majuzi, chuo kikuu kimefanya mahusiano na Chuo Kikuu cha Rome La Sapienza  na Vrije Universiteit Brussel huko Ubelgiji  hasa kwa madhumuni ya utafiti.
Vyuo
Kwa mtazamo wa upanuzi wa haraka na ugomo wa utawala, chuo kikuu kilifanywa marekebishaji mwaka 1983 kusababisha mgawanyiko wa utawala kupitia uumbaji wa vyuo vya kampasi sita zinazoongozwa na wakuu.
Chuo cha Kilimo na Afya ya Wanyama (Kampasi ya Kabete Kaskazini)
Chuo cha Usanifu na Uhandisi (Kampasi Kuu)
Chuo cha Biolojia na Sayansi za Kimwili (Kampasi ya Chiromo)
Chuo cha Elimu na Mafunzo ya Nje (Kampasi ya Kikuyu)
Chuo cha Sayansi ya Afya (Hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta)
Chuo cha Utu na Sayansi ya Kijamii (Kampasi Kuu)
Vitivo
Kitivo cha Kilimo
Kitivo cha Sanaa
Kitivo cha Biashara (Faculty of Commerce)
Kitivo cha Elimu
Kitivo cha Masomo ya Nje
Kitivo cha Sheria
Kitivo cha Sayansi
Kitivo cha Sayansi ya Kijamii
Kitivo cha Afya ya Wanyama
Taasisi ya Masomo ya Kiafrika
Shule ya kompyuta na data
Shule ya Uhandisi
shule ya Sayansi ya Uuguzi
Shule ya Sayansi ya Meno
Shule ya Utabibu
Shule ya Madawa
Shule ya Mazingira yaliyojengwa
Viungo vya nje

Coordinates: 


Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Taasisi za elimu
Jamii:Nairobi
Jamii:Elimu jijini Nairobi
Bendera ya Tanzania

Question: Je,bendera ya tanzania ina rangi ngapi?




Bendera ya Tanzania ni ya mstatili unaokatwa pembe kwa pembe na kanda nyeusi yenye milia za njano kandokando[1].
Pembetatu ya juu ina rangi ya majani, pembetatu ya chini ni ya buluu.
Historia ya bendera
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe. 
Maana ya rangi
Rangi zinasemekana kuwa na maana zifuatazo: 
Kijani kwa ajili ya mashamba, kilimo na misitu. Kijani ni pia rangi ya bendera ya chama cha TANU kilichokuwa chama tawala tangu uhuru.
Buluu kwa ajili ya bahari na visiwa.
Nyeusi ni rangi ya Waafrika.
Njano inakumbusha juu ya utajiri wa madini. Njano ya namna hiyo inaelezwa mara nyingine kuwa ni dhahabu [2], lakini maelezo rasmi mengine kwa Kiingereza yanataja rangi kuwa "Yellow Pantone 116c"[3][4]
Bendera za kihistoria tangu zamani za ukoloni

















FlagDurationUseDescription1856–1963Bendera ya Usultani wa ZanzibarKitambaa chekundu1888–1890Bendera ya Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya MasharikiNyeupe, msalaba mweusi, nyota za Salibu1893-1919Bendera ya Mamlaka ya Koloni za UjerumaniNyeusi-nyeupe – nyekundu kama Dola la Ujerumani, pamoja na ishara ya tai, ilitumiwa katika koloni zote za Ujerumani1919–1961Ramani ya eneo la kudhaminiwa TanganyikaBendera nyekundu yenye rangi za Uingereza kwenye kona na ishara ya twiga1961–1964Bendera ya TanganyikaKijani yenye kanda nyeusi katikati linaloshikwa na milia ya njano-dhahabu1963–1964Bendera ya Usultani wa Zanzibar baada ya uhuruNyekundu, yenye duara ya kibichi inayoonyesha karafuu mbili za rangi ya njanoJanuari–Aprili 1964Bendera ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar hadi maunganoKanda za buluu, nyeusi na kijani.
Marejeo



Tanzania
Jamii:Tanzania
Kupatwa kwa Mwezi

Question: Nchi gani ilikuwa ya kwanza kupata msaada wa kitaifa?


Kupatwa kwa Mwezi (kwa Kiingereza: lunar eclipse) kunatokea wakati wa Mwezi kupita katika kivuli cha Dunia ambako nuru ya Jua haifiki kwenye uso wa Mwezi moja kwa moja. Mwezi unaangazwa na nuru inayoakisiwa na Dunia na kuwa na rangi nyekundu[1]. Kwa hiyo Mwezi unaonekana mwekundu katika kipindi cha kupatwa. Badiliko hili linatokea tu wakati wa mwezi mpevu linaweza kudumu saa moja hadi nne. Baadaye Mwezi unatoka tena katika kivuli cha Dunia unaonekana kama mwezi mpevu wa kawaida. 

Sababu ya kupatwa kwa Mwezi

Kupatwa kwa Mwezi kunasababishwa na kivuli cha Dunia kinachomwaga giza juu ya Mwezi wote kabisa au baadhi ya sehemu. Hali hii inatokea wakati Mwezi - Dunia na Jua vikiwa vimekaa katika mstari mmoja, Dunia iko kati ya Jua na Mwezi. Hapo kivuli cha Dunia kinafunika Mwezi. Inatokea tu wakati wa mwezi mpevu. Hali hii ni kinyume cha kupatwa kwa Jua ambako Jua, Mwezi na Dunia vinakuwa pia katika mstari lakini hapo Mwezi uko kati ya Jua na Dunia na hivyo ni Mwezi unaosababisha giza kwenye uso wa Dunia pale ambako kivuli chake kinapita juu ya Dunia.

Tofauti kati ya aina za kivuli wakati wa kupatwa kwa Mwezi
Mara nyingi kupatwa kwa Mwezi si rahisi kutambulika kwa sababu si kupatwa kikamilifu. Hapo Mwezi unapita katika nusukivuli cha Dunia tu. Nusukivuli ni hali ambako sehemu ya nuru inazuiliwa lakini sehemu nyingine bado inafika. Tofauti ya uangavu si kubwa sana.
Hali ya tofauti inatokea kama Mwezi unapita kwenye kitovu cha kivuli cha Dunia. Hapa tofauti ya uangavu ni kubwa inaonekana kabisa. Mara nyingi kitovu cha kivuli kinafunika sehemu tu ya Mwezi na hapo tofauti inaonekana kwenye uso wa Mwezi jinsi tunavyouona. 
Wakati Mwezi wote umeingia katika kiini cha kivuli bado unaonekana kidogo, mara nyingi huonyesha rangi nyekundu. Sababu yake ni kwamba nuru ya Jua inapita katika angahewa ya Dunia na kutawanywa. Kwa hiyo nuru ambayo bado inakisiwa na uso wa Mwezi si nuru inayofika moja kwa moja kutoka Jua bali sehemu ndogo ya nuru tu iliyotawanywa na angahewa ya Dunia. Hapo masafa ya mawimbi marefu hayatawanywi katika angahewa kirahisi kama masafa mafupi na ndiyo sababu ya rangi nyekundu.
Marudio
Kupatwa kwa Mwezi kunatokea kila mwaka, angalau mara mbili hadi mara tano. Lakini mara nyingi mwezi hufunikwa baadhi ya sehemu tu.[2] Jumla ya marudio 12,063 ya kupatwa kwa Mwezi yamekadiriwa kwa kipindi cha miaka 5,000 kuanzia mwaka 1999 KK hadi 3000 BK.[3]
Angalia pia
Kupatwa kwa Jua
Tanbihi

Viungo vya nje


, University of South Wales





 on YouTube
Alexander Mahone

Question: Katika kipindi cha Prison Break, Alexander Mahone ana familia?


Alexander Mahone ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na William Fichtner. Uhusika huu ulitambulishwa katika sehemu ya pili ya msimu wa mfululizo huu. Amecheza katika sehemu maarufu za mwanzoni kabisa na tangu hapo akawa anaonekana katika kila sehemu ya mfululizo huu. 
Mahone alikuwa Kachero Maalum wa FBI, alibobea katika fani ya kuwawinda wafungwa waliotoroka, na ana uzoefu huo kwa takriban miaka kumi na minne.[1] Baada ya nyota wa mfululizo huu, Michael Scofield (imechezwa na  Wentworth Miller), kufaulu kuwatorosha wafungwa wenzake kutoka katika jela ya Fox River State Penitentiary, Mahone amesaini mkataba na kukusanya nguvu ili kuwarudisha watoro wote waliotoroka. Humu kacheza kama ana umri wa miaka 42.
Marejeo

Viungo vya nje
 at Fox.com
Korea Kusini

Question: Rais wa kwanza nchini Korea aliitwa nani?



Korea ya Kusini (jina rasmi: Jamhuri ya Korea) ni nchi ya Asia ya Mashariki iliyopo kusini mwa rasi ya Korea.
Upande wa kaskazini imepakana na Korea ya Kaskazini. Korea zote mbili zilikuwa nchi moja hadi mwaka 1945 chini ya utawala wa kikoloni wa Japani.
Ng'ambo ya bahari iko Uchina upande wa magharibi na Japani upande wa kusini-mashariki.
Mji mkuu, pia mji mkubwa, ni Seoul ambako karibu nusu ya wakazi wote huishi ama mjini ama katika mazingira yake. Seoul ni kati ya miji muhimu ya biashara na uchumi kimataifa.
Historia
Utamaduni wa Korea ni kati ya zile za kale zaidi duniani. 
Tangu maungano ya kitaifa ya Korea yote mwaka 668 KK ilikuwa nchi moja hadi mwaka 1910 ilipofanywa koloni la Japani. 
Uhuru baada ya mwaka 1945 ulifuatwa na mgawanyiko wa nchi na kuundwa kwa Korea Kusini. 
Awali ilikuwa nchi maskini yenye uchumi wa kilimo, lakini iliendelea kuwa nchi ya viwanda iliyofaulu kusogea mbele na kujenga demokrasia imara.
Siku hizi imekuwa moja ya nchi tajiri ya Asiaː ina nafasi ya 13 duniani kati ya mataifa matajiri. Iko kati ya nchi kumi duniani zinazouza bidhaa nyingi nje. 
Hali ya maisha ni ya juu na viwanda vyake vinatengeneza bidhaa za kisasa kabisa kama motokaa, meli, mashine, vifaa vya kompyuta na nyinginezo.
Miji

Mikoa
Kuna mikoa tisa nchini Korea Kusini, zikiwemo:
Chungcheongbuk-do
Chungcheongnam-do
Gangwon-do
Gyeonggi-do
Gyeongsangbuk-do
Gyeongsangnam-do
Jeju-do
Jeollabuk-do
Jeollanam-do
Watu
Wakazi karibu wote (99 %) ni Wakorea asili. Wachina ni 1.8 %, lakini wengi wao wana asili ya Korea.
Idadi ya watu inaelekea kupungua kutokana na uzazi kuwa wa nadra mno (watoto 9 kwa watu 1,000ǃ).
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kikorea.
Dini
Kiasili watu wa Korea walifuata dini ya jadi iliyoheshimu mapepo mbalimbali na kutoa sadaka kama njia za kuyapatanisha.
Tangu karne ya 4 Ubuddha uliingia kutoka China ukawa dini rasmi. 
Ukonfusio ulifuata tangu karne ya 13. 
Ukristo ulingia pia kutoka China ukaanza kukua zaidi tangu karne ya 19. 
Siku hizi takriban nusu ya Wakorea wa kusini wasema hawana dini. Sehemu kubwa wanakadiriwa kuwa wafuasi wa Konfusio lakini hawajiiti "wanadini".
Ukristo ni kundi kubwa la kidini ukiwa na 29 % za Wakorea wa Kusini, wakiwemo Waprotestanti (18.3 %) na Wakatoliki (10.9 %). Wabuddha ni kama 22.8 %. Kuna pia wafuasi wachache wa dini nyingine mbalimbali.
Tazama pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.  portal from the KOIS government agency; tovuti rasmi



 DefenceTalk





 summary of past/current American policy towards Korea
 data as of Juni 1990
 official site
 directory category
 official Raisial site
 operated by Korea National Tourism Organization

 directory category









Jamii:Nchi za Asia
Orodha ya makabila ya Tanzania

Question: Je,Ziwa kubwa zaidi la maji safi barani Afrika ni lipi?

Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.  
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika , pamoja na . 
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao. 
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.  
Waakie
Waakiek
Waalagwa (pia wanaitwa Wasi)
Waarusha
Waassa
Wabarabaig (pia wanaitwa Wamang'ati)
Wabembe
Wabena
Wabende
Wabondei
Wabungu (au Wawungu)
Waburunge
Wachagga
Wadatoga
Wadhaiso
Wadigo
Wadoe
Wafipa
Wagogo
Wagoma
Wagorowa (pia wanaitwa Wafiome)
Wagweno
Waha
Wahadzabe (pia wanaitwa Wahadza na Watindiga)
Wahangaza
Wahaya
Wahehe
Wahinda
Wahutu
Waikizu
Waikoma
Wairaqw (pia wanaitwa Wambulu)
Waisanzu
Waissenye
Wajaluo
Wajiji
Wajita
Wakabwa
Wakaguru
Wakahe
Wakami
Wakara (pia wanaitwa Waregi)
Wakerewe
Wakimbu
Wakinga
Wakisankasa
Wakisi
Wakonongo
Wakuria
Wakutu
Wakw'adza
Wakwavi
Wakwaya
Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele)
Wakwifa
Walambya
Waluguru
Walungu
Wamachinga
Wamagoma
Wamahanji
Wamakonde
Wamakua (au Wamakhuwa)
Wamakwe (pia wanaitwa Wamaraba)
Wamalila
Wamambwe
Wamanda
Wamanyema
Wamasai
Wamatengo
Wamatumbi
Wamaviha
Wambugwe
Wambunga
Wameru
Wamosiro
Wampoto
Wamwera
Wandali
Wandamba
Wandendeule
Wandengereko
Wandonde
Wanena
Wangasa
Wangindo
Wangoni
Wangulu
Wangurimi (au Wangoreme)
Wanilamba (au Wanyiramba)
Wanindi
Wanyakyusa
Wanyambo
Wanyamwanga
Wanyamwezi
Wanyanyembe
Wanyasa
Wanyaturu (pia wanaitwa Warimi)
Wanyiha
Waokiek
Wapangwa
Wapare (pia wanaitwa Wasu)
Wapimbwe
Wapogolo
Warangi (au Walangi)
Warufiji
Warungi
Warungu (au Walungu)
Warungwa
Warwa
Wasafwa
Wasagara
Wasandawe
Wasangu (Tanzania)
Wasegeju
Washambaa
Washirazi
Washubi
Wasizaki
Wasuba
Wasukuma
Wasumbwa
Waswahili
Wataveta
Watemi (pia wanaitwa Wasonjo)
Watongwe
Watumbuka
Wavidunda
Wavinza
Wawanda
Wawanji
Waware (inaaminika lugha yao imekufa)
Wayao
Wazanaki
Wazaramo
Wazigula
Wazinza
Wazyoba


*
Makabila ya Tanzania
Chelsea F.C.

Question: Je, timu ya Brazil imewahi kushinda kombe la dunia?


Chelsea Football Club ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Uingereza iliyo na maskani yake Fulham, London. Klabu hii ilianzishwa mwaka 1905, na kwa miaka mingi sana imekuwa ikishiriki ligi kuu ya Uingereza. Uwanja wao wa nyumbani ni Stamford Bridge ambao una uwezo wa kuingiza watazamaji 41,837, wameutumia uwanja huu tangu klabu ilivyoanzishwa.
Chelsea, kwa mara ya kwanza ilipata mafanikio makubwa mwaka 1955, ambapo walipata ubingwa wa ligi, na walishinda mataji kadhaa katika miaka ya 1960, 1970, 1990 na 2000. Klabu hii imefurahia zaidi mafanikio katika miongo miwili ilopita, kwa kushinda mataji makubwa 15 tangu mwaka 1997. 
Kwa nyumbani, Chelsea imeshinda ubingwa wa ligi mara nne, kombe la FA mara saba, kombe la ligi mara nne, pamoja na ngao za jamii mara nne. Na kimataifa Chelsea imeshashinda UEFA Cup Winners' Cups mara mbili, UEFA Super Cup moja, UEFA Europa League moja na UEFA Champions League moja. Chelsea ndio klabu pekee kutoka London kushinda UEFA Champions League, na ni moja kati ya klabu nne kutoka Uingereza, kuchukua makombe yote makubwa matatu ya Ulaya.
Kwa kawaida Chelsea huvaa jezi ya blu, kaptula blu na soksi nyeupe. Nembo ya klabu imebadilishwa mara nyingi kulingana na wakati na kuboresha muonekano wa klabu. Nembo ya sasa inaonesha picha ya simba akiwa amebeba mkuki. 
Tangu Julai 2003, Chelsea imekuwa ikimilikiwa na Bilionea wa Kirusi, Roman Abramovich.
Wachezaji

As of 7 January 2018.[1]
Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.





























































No.PositionPlayer1GKKepa Arrizabalaga2DFAntonio rüdiger6{{{name}}}3DFMarcos Alonso30DFDavid Luiz7MFN'golo kantè8MFRoss Barkley29FWAlvaro morata11MFPedro (footballer born 1991)10MFEden Hazard


































































No.PositionPlayer18FWO. Giroud5MFJorginho22MFWillian23GKMark Schwarzer24DFGary Cahill26DFJohn Terry (captain)27DFNathan Aké28DFCésar Azpilicueta31FWAriri Charles33DFTomáš Kalas40GKHenrique Hilário46GKJamal Blackman
Tuzo
Ligi Kuu (6) 1954-1955, 2004-2005, 2005-2006, 2009-2010, 2011-2012, 2016-2017
FA Cup (7)	1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2018
Kombe la Ligi	(4) 1965, 1998, 2005, 2007;
Ngao ya Jamii (4) 1955, 2000,2005, 2009
UEFA Cup Winners' Cup (2) 1971, 1998
UEFA Super Cup (1) 1998, 1999, 2003
Full Members Cup (2) 1986, 1990
FA Youth-cup (3) 1960, 1961, 2010
Jamii:Chelsea Football Club
Jamii:Vilabu Mpira vya Uingereza
Jamii:Klabu za Ligi Kuu Uingereza
Jamii:Washindi wa Kombe la FA
Jamii:Washindi wa Kombe la Ligi kuu Uingereza
Lugha rasmi

Question: Je,Ujerumani ina lugha ngapi rasmi?


Lugha rasmi ni lugha iliyopewa cheo maalumu katika nchi fulani. Kwa kawaida ni lugha inayotumiwa hasa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake na pia kwa matangazo rasmi, kwa mfano kwa kutangaza sheria. Ni pia lugha ya kuendesha kesi mahakamani na kuandika hukumu.
Kuna nchi zenye lugha rasmi moja tu lakini nchi nyingi huwa na lugha mbalimbali zinazokubaliwa kama lugha rasmi kwenye ngazi tofauti za serikali.
Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya taifa au katika sheria mahsusi, lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo na kueleweka.
Kwa mfano nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha kumi na moja nyingine (pamoja na Kiafrikaans na Kijerumani) zimetajwa kama lugha za taifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya kufundishia shuleni.
Nchi kadhaa zimekubali pia lugha ya alama jinsi inavyotumiwa na watu bubu kati ya lugha rasmi ya nchi.
Sifa za lugha rasmi
Hutumika katika masuala rasmi: ofisini, bungeni, kortini n.k.
Yaweza kuwa lugha ya taifa
Yaweza kuwa au isiwe sanifu
Hubeba msamiati mwafaka au wa kutosha k.v. katika nyanja za sayansi na teknolojia
Haifungwi, haipendelei ukabila
Huwa na utaratibu maalumu

Jamii:Lugha
Duma (Siri ya Mtungi)

Question: Tamthilia ya  Siri ya Mtungi  ina misimu mingapi?


Duma ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na Daudi Tairo. Duma ni mtoto wa mjini, kazi yake hasa ni u-DJ katika kumbi za muziki na sherehe mbalimbali za vigodoro na mambo mengine. Vilevile ni mtu wa mipango ya mjini  (misheni-tauni), hasa mipango hiyo hufanya na Mzee Masharubu akiwa na kijana wake mtiifu wa Masharubu, Kovu. Mara kadhaa amekuwa akipokea mizigo ya magendo kutoka pwani ya Zanzibar na kuisambaza sehemu mbalimbali. Kazi hii ni pasua kichwa kwake, hasa ukizingatia bosi wa kazi hizo ni Masharubu na hakuna mtu mdhulumati kama Masharubu. Pamoja na magumu yote, bado alitumia nguvu kwa hali na mali, aidha kihalali ama si kihalali kujipatia kipato. 
Mara kadhaa ameonekana kujutia nafsi yake kwa kujihusisha na shughuli za kitapeli na mali za magendo na mihadarati, lakini shida na hanasa za maisha zinamfanya akose misimamo thabiti na kuendelea upande wa pili. Aliweza kumwambia Masharubu hataki mali zake za magendo, lakini alishindwa kumkatalia Golden na Ish mipango yao ya uingizwaji wa dawa za kulevya mjini Bagamoyo na kuzileta eneo la Dar es Salaam. Duma ana mahusiano ya kimapenzi ya dhati na Nusura, lakini vilevile ana mahusiano na wanawake wengine kibao huko vilabuni. Vilevile aliwahi kuishi kinyumba na Rose mwishowe akamwingiza mjini kwa kumlengesha kwa maaskari na kumwacha akiwa apeche alolo. Sifa kubwa ya Duma ni kutokubali kushindwa na mapenzi ya hali ya juu kwa mdogo wake Steven.[1]
Tazama pia
Sabrina Kizito
Cheche Mtungi
Bi. Mwanaidi
Bi. Farida
Mzee Kizito
Marejeo


Jamii:Wahusika wa Siri ya Mtungi
Majimbo ya Nigeria

Question: Je,Afrika Kusini ina majimbo ngapi?




Hii ni orodha ya majimbo ya Nigeria:

Tazama pia
Nigeria
Marejeo




Jamii:Nigeria

Nigeria
Jomo Kenyatta

Question: Je, gavana wa kwanza wa Nairobi anaitwa nani?


Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.
Jina lake halisi lilikuwa Johnstone Kamau wa Ngengi. Alipewa jina la utani ambalo ni Mkuki wa Moto (Burning Spear). Jina la Kenyatta lilitokana na mkanda aliopenda kuuvaa ambao ulitengenezwa kwa shanga. Wagĩkũyũ wanauita kenyaata. 
Maisha
Alisoma katika shule ya kanisa la wamisionari wa Kiskoti.
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Kabila lake lilikuwa ni Mgĩkũyũ. Azma yake ya kutaka kuikomboa ardhi ya Wagĩkũyũ ilimfanya aweze kuwaunganisha, naye akawa katibu wao mwaka 1928.
Mwaka 1930 alizuru Marekani na Uingereza ambako aliishi miaka kumi na mitano na hata kuoa mwalimu wa Kiingereza ambaye aliitwa Edna Kenyatta. 
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu. 
Aliandika kitabu kiitwacho Facing Mount Kenya kilichohusu ukombozi na historia ya Wagĩkũyũ. Alikuwa pia mwanzilishi na mhariri wa gazeti la kwanza kwa lugha ya Gĩkũyũ ambalo liliitwa Mũigũithania.
Kutokana na kuhusishwa na harakati za vita vya msituni vya kundi la Mau Mau alihukumiwa miaka saba jela mwaka 1952. Huwezi kuzungumza historia ya Kenyatta bila ya kuitaja Maumau. 
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa. 
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. 
Tarehe 1 Juni 1963 Kenya ilipata madaraka na Jomo Kenyatta alitawazwa kuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya.
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.
Chama kidogo cha Kenya African Democratic Union (KADU), kilichowakilisha muungano wa makabila madogo ambayo yaliogopa utawala wa makabila makubwa, kilijitoa na kujivunja mwaka wa 1964 na wanachama wake wakajiunga na KANU.
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais  Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.
Marejeo




!
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Marais wa Kenya
Jamii:Waliofariki 1978
Rachel Carson

Question: Je,nani aligundua ugonjwa wa saratani?

Rachel Louise Carson (27 Mei 1907 - 14 Aprili 1964) alikuwa mwanasayansi wa kibiolojia kutoka nchini Marekani.
Carson alianza kazi yake kama mwanabiolojia wa maji katika Ofisi ya Uvuvi ya Umoja wa Mataifa. 
Maisha na kazi
Rachel Carson alizaliwa 27 Mei 1907, kwenye shamba la familia karibu na Springdale, Pennsylvania, juu kidogo ya Mto Allegheny kutoka Pittsburgh. 
Carson alianza kuandika hadithi (mara nyingi huhusisha wanyama katika hadithi zake) akiwa na umri wa miaka nane na alikuwa na hadithi yake ya kwanza iliyochapishwa akiwa katika umri wa miaka kumi.
Alifurahia sana St. Nicholas Magazine (ambayo ilisambaza hadithi za kwanza), kazi za Beatrix Potter, na riwaya za Gene Stratton-Porter, na katika miaka yake ya ujana, Herman Melville, Joseph Conrad na Robert Louis Stevenson.
Carson alisoma shule ya msingi ya Springdale kupitia daraja la kumi, kisha alikamilisha shule ya sekondari karibu na Parnassus, Pennsylvania, alihitimu mwaka 1925 na darasa lake lilikuwa na wanafunzi 45.
Katika Chuo cha Wanawake cha Pennsylvania (leo kinajulikana kama Chuo Kikuu cha Chatham). Carson alianza kusoma Kiingereza, lakini alibadilisha na kuchukua biolojia mwezi Januari 1928. Alisomea elimu ya ufundi wa Kibiolojia katika maabara.
Aliendelea na masomo yake ya zuolojia (biolojia ya wanyama) katika Chuo kikuu cha Johns Hopkins mwishoni mwa mwaka 1929.
Msimamizi wa Carson, alifurahia mafanikio ya Carson katika vipindi vya redio.
Kifo
Carson aliugua ugonjwa wa saratani ya matiti na ugonjwa wa pumu Januari 1964. Hali yake ikawa mbaya zaidi, na mwezi Februari, madaktari waligundua kuwa alikuwa na anemia kali kutokana na matibabu yake ya mionzi, na mwezi Machi waligundua kuwa saratani ilikuwa imefikia ini lake.
Carson alikufa kutokana na saratani 14 Aprili 1964, nyumbani mwake huko Silver Spring, Maryland.
Viungo vya nje


Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:Waliofariki 1964
Jamii:Wanabiolojia wa Marekani
Aga Khan

Question: Je,Aga Khan ana wake wangapi?

Aga Khan (Kifarsi: آقا خان) ni cheo cha imamu au kiongozi wa Wanizari ambao ni kundi kubwa la pili ndani ya Waislamu Washia wakihesabiwa katika dhehebu la Waismaili. 
Maimamu wa Wanizari walianza kutumia cheo cha Aga Khan wakati wa karne ya 19 ambako Hasan Ali Shah aliyehesabiwa kama imamu wa 46 wa Kiismaili alipewa cheo hiki na mfalme au shah wa Uajemi. 
MaAga Khan hadi sasa ni wafuatao:
Aga Khan I - Hasan Ali Shah Mehalatee (1800–1881), Imamu wa 46 wa Kiismaili  (1817–1881)
Aga Khan II - Ali Shah (~1830–1885), Imamu wa 47 wa Kiismaili (12 Aprili 1881–1885)
Aga Khan III - Prince Sultan Mohammed, (1877–1957), Imamu wa 48 wa Kiismaili (17 Agosti 1885–1957)
Aga Khan IV - Prince Karim Al Husseini (b. 1936),Imamu wa 49 wa Kiismaili (tangu 11 Julai 1957)

Jamii:Uajemi
Jamii:Dini
Jaramogi Oginga Odinga

Question: Raila Amolo Odinga alianza siasa mwaka upi?


Jaramogi Ajuma Oginga Odinga (* takriban 1911 – 20 Januari 1994) alikuwa mwalimu, mfanyabiashara, mwanasiasa na kiongozi wa Waluo nchini Kenya. Alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Kenya.
Maisha ya awali
Alizaliwa Bondo katika jimbo la Nyanza katika familia ya Kiluo. Baada ya kukamilisha elimu ya sekondari kwenye shule ya Alliance High School akaendelea kusoma ualimu Makerere akawa mwalimu tangu 1939, baadaye pia mwalimu mkuu.
Odinga alijitahidi kujenga umoja kati ya Waluo wa Kenya pia huko Uganda na Tanzania. Akaheshimiwa na kuitwa "Ker" au kiongozi wa kiroho. Wakati ule alipewa jina la "Jaramogi" au "mwana wa Ramogi" aliyekuwa Ker katika karne ya 16 akikumbukwa sana kati ya Waluo.
Mwanasiasa
1947 akaanzisha kampuni yake ya Luo Thrift and Trading Corporation. Mwaka uleule akaingia katika siasa akaitwa kuwa mjumbe kwenye baraza la ushauri wa koloni. Akajiunga na chama cha Kenya African Union.
Wakati wa vita ya Maumau Waingereza wakamkamata kiongozi Jomo Kenyatta, na Odinga alibaki kama mtetezi wa harakati ya kugombea uhuru.
1960 alikuwa kati ya waanzilishi wa chama cha KANU akampendekeza Kenyatta kuwa kiongozi wa chama.
Makamu wa Rais
Baada ya uhuru Odinga alikuwa waziri wa mambo ya ndani, na tangu 1964 makamu wa rais Kenyatta.
Katika mawazo yake alionyesha mwelekeo upande wa ujamaa akaanza kupinga siasa ya viongozi wengine wa KANU walioelekea ubepari.
Upinzani
1966 mkutano wa KANU ukafuta nafasi ya makamu wa mwenyekiti wa chama aliyoshika. Aprili 1966 Odinga akajiuzulu katika serikali akaanzisha chama chake cha Kenya People's Union (KPU). Chama kipya kikateswa na serikali. Mwaka 1969 kulitokea ugomvi huko Kisumu wakati wa ziara ya rais Kenyatta, na Odinga alikamatwa na kutupwa jela kwa miezi 15.
Katika miaka ya 1970 Odinga alibaki upande wa upinzani. Baada ya kifo cha Kenyatta, rais mpya Daniel arap Moi alijaribu kumrudisha Odinga katika KANU na kumpa cheo kama mwenyekiti wa bodi ya kilimo. Lakini Odinga alipopinga siasa ya serikali uhusiano ulizorota. Odinga alijaribu kuunda chama kipya na wakati ule Kenya ikatangazwa kuwa nchi ya chama kimoja tu.
Mageuzi tangu 1990
Wakati wa kuporomoka kwa utawala wa chama kimoja mnamo 1990/1991 Odinga alianzisha chama kipya cha NDP akatupwa tena jela na kuunda chama cha FORD kilichounganisha wapinzani wengi wa Moi.
FORD ilipofarakana 1992 Odinga akawa kiongozi wa kitengo kimoja akafikia nafasi ya nne katika uchaguzi wa rais wa 1992. Mafarakano yale ya upinzani yalimwezesha rais Moi kurudi kwa asilimia 35 za kura tu. Lakini kuundwa kwa FORD kulikuwa mwanzo wa mabadiliko yaliyosababisha mageuzi ya kisiasa kutokea katika uchaguzi wa 2002.
Odinga hakuona mafanikio haya akaaga dunia katika Januari 1994.
Wana wawili wa mzee Odinga wamejihusisha na siasa pia, ni Raila Odinga na kakaye Oburu Odinga.
Viungo vya Nje


Jamii:Waliozaliwa 1911
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Wanasiasa wa Kenya