Siasa ya Malawi

Question: Je,nani alishinda urais wa Malawi mwaka 2004?








Malawi
This article is part of a series on the
politics and government of
Malawi
Constitution
Human rights
Government
President (list)
Peter Mutharika
Vice-President
Saulos Chilima
Cabinet
Legislature
National Assembly
Speaker: Richard Msowoya
Elections
General
1964 1971 1976 1978 1983 1987 1992 1994 1999 2004 2009 2014 2019
Referendums
1993
Political parties
Administrative divisions
Regions
Districts
Foreign relations
Ministry of Foreign Affairs
Minister: Emmanuel Fabiano

Diplomatic missions of / in Malawi

Passport
Visa requirements
Visa policy
National symbols
Flag
Anthem
 Malawiportal 
Other countries
Atlas
vt
Siasa ya Malawi ina muundo wa taifa lenye demokrasia ya uwakilishi na mfumo wa urais. Rais wa Malawi ndiye kiongozi wa nchi na mkuu wa serikali. 
Mfumo wa uchaguzi unaotumika ni ule wa vyama vingi. Mamlaka ya Utendaji (‘’Executive power’’) inatekelezwa na serikali. Mamlaka ya Uundaji wa sheria vimepewa serikali na Bunge.
Mamlaka ya kuhukumu iko huru kutoka zile ya utendaji na ya uundaji wa sheria. 
Serikali ya Malawi imekuwa demokrasia ya vyama vingi tangu mwaka 1994.
Tawi la Mahakama (Executive)


Chini ya Katiba ya 1995, rais ambaye pia ni Kiongozi wa Nchi na kiongozi wa Serikali anachaguliwa na raia baada ya kipindi cha miaka mitano. Malawi ina Makamu wa Rais ambaye huchaguliwa na rais mwenyewe. Rais pia ana nafasi ya kumchagua makamu wa rais wa pili, ambaye lazima awe katika chama tofauti. Wanachama wa Baraza la Mawaziri wanaweza kuteuliwa miongoni mwa, au nje ya Bunge. Baraza hili huchaguliwa na rais.
Bakili Muluzi alikuwa rais wa Malawi kuanzia 21 Mei 2004, huku akiwa ameshinda tena baada ya kushinda uchaguzi wa 2000 na asilimia 51.4 ya kura, akimshinda mpinzani wake wa karibu zaidi Gwandaguluwe Chakuamba ambaye alikuwa na asilimia 44.3 kutoka chama cha MCP-AFORD. Mnamo 2004, Bingu wa Mutharika alimshinda tena Chakwamba kwa tofauti ya alama kumi.
Tawi la Bunge
Bunge la Malawi lina wabunge 193 ambao huchaguliwa na raia wanaowawakilisha kwa kipindi cha miaka mitano. Katiba pia inaruhusu uundaji wa jumba la pili, Senate ambalo huwa na viti 80, lakini hadi leo hakuna harakati zilizotekelezwa kuliunda jumba hilo.
Senate inanuiwa kuunda uwakilishi wa viongozi wa kale na matabaka mbalimbali ya Wilaya, na pia makundi fulani yenye mahitaji ya pekee kama vile wanawake, watoto na walemavu.
Tawi la Mahakama
Katiba huruhusu Mamlaka ya mahakama ambayo ni huru kutokana na ya Bunge na ya Mamlaka ya Utendaji. Mfumo wa mamlaka ya Mahakama unaiga ule wa Uingereza. Umeundwa na mahakama za Mahakimu (Magisterial) za ngazi za chini, Mahakama Kuu na Mahakama ya Rufaa (Appeal).
Serikali za Mitaa
Serikali za mitaa zimeundwa na wilaya 28 katika maeneo matatu yanayotawaliwa na Watawala wa Maeneo na Wakuu wa Wilaya ambao wanachaguliwa na serikali kuu. Uchaguzi wa kwanza wa Serikali za mitaa katika historia ya mfumo wa vyama vingi ulifanyika mnamo 21 Novemba 2000. UDF ilishinda asilimia 70 ya viti hivi katika uchaguzi huu.
Wilaya hizo ni:
Balaka,
Blantyre,
Chikwawa,
Chiradzulu,
Chitipa,
Dedza,
Dowa,
Karonga,
Kasungu,
Likoma,
Lilongwe,
Machinga,
Mangochi,
Mchinji,
Mulanje,
Mwanza,
Mzimba,
Nkhata Bay,
Nkhotakota,
Nsanje,
Ntcheu,
Ntchisi,
Phalombe,
Rumphi,
Salima,
Thyolo,
Zomba.
Ushiriki katika Mashirika ya Kimataifa
ACP,
AU,
AfDB,
Jumuia ya Madola,
CCC,
ECA, Economic Commission for Africa
FAO, Food and Agriculture Organization
G-77,
IBRD,
ICAO,
ICCt,
ICFTU,
ICRM,
IDA,
IFAD,
IFC,
IFRCS,
ILO,
IMF, International Monetary Fund
IMO,
Intelsat,
Interpol,
IOC,
ISO(correspondent),
ITU,
NAM,
OPCW,
SADC, Southern African Development Community
UNO, United Nations Organization
UNCTAD, United Nations Conference on Trade and Development
UNESCO,
UNIDO,
UNMIK,
UPU,
WFTU,
WHO, World Health Organization
WIPO,
WMO,
WToO,
WTrO
Viungo vya nje



Malawi