khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Historia ya Gambia

Question: Nani alikuwa rais wa kwanza wa Gambia?

Historia ya Gambia inahusu eneo la Afrika Magharibi ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Gambia. 
Eneo la Gambia lilikuwa sehemu ya Dola la Mali na Dola la Songhai.
Nchi kama ilivyo leo imepatikana kutokana na mvutano kati ya Uingereza na Ufaransa wakati wa ukoloni. 
Mwanzoni Uingereza ulitafuta tu njia ya maji kwa ajili ya biashara, bila kujali utawala wa nchi. 
Mapatano kati ya Ufaransa na Uingereza baada ya vita vya Napoleon Bonaparte yaliimarisha hali hiyo. Wafaransa walichukua eneo lote kubwa la Senegal, na Waingereza ile kanda ndogo ndani ya Senegal.
Tangu uhuru wa nchi zote mbili palikuwa na mpango wa kuziunganisha kwa njia ya shirikisho lililoanzishwa mwaka 1982 lakini Gambia ilitoka katika mapatano hayo mwaka 1989.
Hadi 1994 Gambia ilifuata mfumo wa demokrasia ya vyama vingi lakini mwaka ule uasi wa wanajeshi ulipindua serikali na kuwa chanzo cha utawala wa Yahya Jammeh aliyekuwa kiongozi, kwanza kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi, baadaye kama rais aliyechaguliwa mwaka 1996 na tena miaka 2001, 2006 na 2011. Isipokuwa mwaka 2001 wapinzani na watazamaji wa nje walilalamika ya kwamba kura hizi hazikuwa huru. 
Mwaka 2013 Jammeh alitoa Gambia katika Jumuiya ya Madola kama chombo cha ukoloni mamboleo.
Mwaka 2015 Jammeh alitangaza Gambia kuwa nchi ya Kiislamu na mwaka uliofuata alitangaza Kiarabu kuwa lugha rasmi badala ya Kiingereza.
Katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2016 vyama vya upinzani viliungana, na mgombea wao Adama Barrow alishinda. Awali Jammeh alikubali kushindwa, lakini baada ya siku nane alitangaza ya kwamba alitaka kubatilisha matokeo na kuwa na uchaguzi mpya.[1]
Wananchi walianza kukimbilia nchini Senegal.
Tarehe 19 Januari 2017, rais mteule aliapishwa katika ubalozi wa Gambia huko Dakar, halafu wanajeshi wa Senegal, Nigeria na Ghana walivamia nchi ili kumuondoa madarakani kwa idhini ya Umoja wa Mataifa.
Tarehe 21 Januari Jammeh alikubali kuachia.


Jamii:Gambia
Jamii:Historia ya Afrika
Geline Alfred Fuko

Question: Geline Alfred Fuko alisomea chuo gani kikuu shahada ya kwanza?

Geline Alfred Fuko (amezaliwa tar. ) ni mwanamke Mtanzania ambaye ni mtafiti wa katiba na haki za binadamu. Ndiye mtu wa kwanza kutengeneza kanzidata ya katiba ya nchi ambayo inawafikia Watanzania kiurahisi. 
Kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka 2015, aliteuliwa kuwa meneja wa TACCEO Election Observation Center akiwa chini ya mwavuli wa asasi za kiraia 16.[1]
Elimu
Alipata Shahada ya Kwanza ya Sheria akiwa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Tanzania.
Alipata Shahada ya Uzamili ya Maendeleo ya Jamii akiwa , Italy na Cornivus University Of Budapest, Hungary.
Marejeo

Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Lahaja za Kiswahili

Question: Kiswahili kinazungumzwa katika nchi ngapi ulimwenguni kote?


Kiswahili kimepatikana kwa namna au lahaja mbalimbali.
Wakati wa ukoloni wa Uingereza azimio lilitolewa kutumia Kiswahili cha Unguja kuwa Kiswahili rasmi katika Tanganyika, Kenya na Zanzibar. Waingereza walikitumia pia kama lugha ya polisi na jeshi katika Uganda.
Kati ya lahaja za Kiswahili ni zifuatazo:
Kiunguja: kisiwani Unguja (Tanzania) - kimekuwa msingi wa Kiswahili Sanifu.
Kihadimu (Kimakunduchi): kusini mashariki mwa kisiwa cha Unguja (Tanzania)
Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania)
Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania)
Kipate: eneo la Pate, kaskazini kwa Mombasa (Kenya)
Kipemba: kisiwani Pemba (Tanzania)
Kimvita: eneo la Mvita au Mombasa (Kenya). Zamani ilikuwa lahaja kubwa ya kisomi ikitungiwa mashairi kuliko Kiunguja.
Kingozi: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya)
Kibajuni: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya)
Chimbalonzi: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya)
Kitikuu: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya)
Kiamu: eneo la Lamu (Kenya)
Kijomvu: eneo la Jomvu (Kenya)
Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kisiu: eneo la Siu (pwani ya kaskazini ya Kenya)
Kivumba: kisiwa cha Vumba na kaskazini kwa Tanga (Tanzania)
Kimtang'ata: Mtang'ata, mkoa wa Tanga (Tanzania)
Kimafia (Kingome): Mafia (Tanzania)
Shikomor: Kiswahili cha Komoro
Shimaore: Shikomor cha Mayotte (Mahore)
Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro)
Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu
Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba
Chichifundi: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia
Chimiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia
Sheng: Kiswahili cha mtaani Nairobi (Kenya) chenye maneno mengi ya asili ya Kiingereza, Gikuyu na lugha nyingine za Kenya

Jamii:Kiswahili
Portland, Oregon

Question: Eneo la Oregon lina ukubwa gani?


Portland ni mji wa Marekani katika jimbo la Oregon. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao milioni 2.2 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 15 kutoka juu ya usawa wa bahari. 
Viungo vya nje

 (lot-level GIS)



 Mapped on Platial.
Portland websites that are also wikis

WikiWikiWeb installed by Howard Cunningham from Beaverton. Since Ward invented the concept of a wiki wiki web, this is the very first wiki in existence.




Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Mto Columbia
Jamii:Oregon
Mkoa wa Rukwa

Question: Mkoa wa Mbeya ulianzishwa lini?



Mkoa wa Rukwa ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 55000[1]. Unapakana na mikoa ya Kigoma, Tabora na Katavi upande wa kaskazini, mkoa wa Mbeya upande wa mashariki, Zambia kusini na upande wa magharibi Ziwa Tanganyika lililo mpaka na Kongo pia. 
Makao makuu ya mkoa ni Sumbawanga.
Kabla ya kumegwa mwaka 2012 eneo la mkoa lilikuwa takriban km² 70,000. Kusini mwa mkoa liko ziwa Rukwa ambalo ni kati ya maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki.
Wilaya
Wilaya nne zilikuwa (idadi ya wakazi katika mabano): 
Sumbawanga Mjini (147,483),
Sumbawanga Vijijini (373,080)
Wilaya ya Nkasi (208,497)
Mwaka 2012 ilianzishwa Wilaya ya Kalambo.
Wilaya ya Mpanda ilikuwa sehemu ya Rukwa ikaendelea kuwa kiini cha mkoa mpya wa Katavi kuanzia mwaka 2012.
Wakazi
Kulikuwa na wakazi 1,141,743 (sensa 2002), kwa asilimia kubwa waumini wa Kanisa Katoliki.
Kabila kubwa zaidi mkoani ndio Wafipa walioko hasa katika wilaya za Sumbawanga na Nkansi. Kati ya makabila mengine kuna Wamambwe-Lungu, Wawanda na Wanyamwanga katika wilaya ya Sumbawanga; kuna pia Wasukuma, Wanyamwezi na Wamasai.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Sumbawanga Mjini	:	mbunge ni 	Aeshi Hilaly	(CCM)
Nkansi Kaskazini	:	mbunge ni 	Ally Keisy	(CCM)
Nkansi Kusini	:	mbunge ni 	Deuderit Mipata	(CCM)
Kwela	:	mbunge ni 	Ignas Malocha	(CCM)
Kalambo	:	mbunge ni 	Kandege Sinkamba	(CCM)
Tazama pia
Orodha ya milima ya mkoa wa Rukwa
Orodha ya mito ya mkoa wa Rukwa
Tanbihi

Viungo vya nje

Matokeo ya sensa 2002: 
Makabila na lugha za Tanzania: 

R
I am Bad Man

Question: Jina rasmi la msanii Dknob ni nini?


I am Bad Man ni single pekee ya mwimbaji-rapa wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania - Dknob. Single ilitolewa ikiwa kama wimbo wa ziada kutoka kwenye albamu ya Bomoa Mipango, lakini haikuweza kuwa kwa kufuatia kuchelewa kwake katika kutoka. Single ilitolewa mnamo tar. 1 Desemba ya mwaka wa 2008, ikiwa imemshirikisha msanii machachari wa hip hop kutoka Kenya Bw. Cannibal.
Maelezo ya wimbo
Kiitikio chacke kinasema

Single inaelezea namna Dknob anayvowabamba wapenzi zake, huku akiwa ana wahusia wale wanaojifanya hawataki kumkubali na kusema ya kwamba: Stay Away From Me kwa sababu wenzako wananiogopa kama UKIMWI.
Video yake
Video yake ilianza kutengenezwa mwishoni mwa mwezi Septemba katika mwaka wa 2008, ikiwa chini ya uongozi wake mtayarishaji, mwongozaji, na mwandikaji muswaada andishi wa Visual Lab Bw. Adam Juma. Kwa pamoja walifanikisha kuifanya video hiyo na kuja kuitoa rasmi kunako tar. 24 Novemba ya 2008, halafu baada ya wiki moja ikatoka audio ya single yake. Waliouza sura kwenye video hii ni mwanadada Melisa ambaye pia msanii kutoka Kenya, G. Gangsta kutoka katika kundi la zamani la hip hop la  F.D.C, na baadhi ya wasanii wa Mj Records nao walionekana kwenye video hiyo.[1]
Marejeo

Viungo vya Nje
 on YouTube

Jamii:Nyimbo za 2008
Jamii:Nyimbo za Dknob
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Villy
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mlima kubwa Kenya ni gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Historia ya Angola

Question: Je,Rais wa kwanza wa Angola aliitwa nani?

Historia ya Angola inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Angola. 
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani. 
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Historia
Kuanzia karne ya 14, falme mbalimbali zilienea sehemu za Angola, kwa mfano Dola la Kongo, Dola la Lunda na Dola la Kasanje.
Dola la Kongo

Ufalme wa Kongo ulikuwa dola lililoenea ndani ya nchi za leo za Angola, Kongo (Kinshasa) na Kongo (Brazzaville).  
Ulianzishwa katika karne ya 14 ikadumu hadi karne ya 17. 
Mtawala wake alikuwa na cheo cha "Mwene Kongo" au "Manikongo" wa kabila la Bakongo.
Ufalme huo umejulikana zaidi kihistoria kwa sababu ya mawasiliano yake ya kimataifa. Katika karne ya 15 meli za Wareno zilifika mwambaoni mwake.
Wakati wa kukutana na Wareno Ufalme wa Kongo labda ulikuwa na eneo la km² 300,000 ukaunganisha robo ya magharibi ya Kongo (Kinshasa) pamoja na sehemu za Angola na Kongo (Brazzaville).
Manikongo mbalimbali walijenga uhusiano na Ureno na Kongo ilikuwa taifa la kushikamana na Ureno hadi kuharibika kwa uhusiano huo. Katika kipindi kile taarifa mbalimbali ziliandikwa zinazotupa leo picha nzuri ya ufalme huo.
Manikongo alikaa katika mji wa M'banza-Kongo. 
Baada ya wafalme kuwa Wakristo Wakatoliki na kujengwa kwa kanisa kuu, jina la "São Salvador do Congo" (kwa Kireno: "Mwokozi Mtakatifu wa Kongo") lilikuwa kawaida kwa mji mkuu wa milki.
Ufalme ukawa na majimbo, wilaya na vijiji. Majimbo yalikuwa saba ya Mpemba, Nsundi, Mpangu, Mbata, Mbamba na Soyo. 
Kwa mikataba ya baadaye falme za Kakongo, Loango na Ngoy likatokea shirikisho ya sehemu nne.
Dola la Lunda
Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Dola la Kasanje
Dola la Kasanje lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1620 hadi 1910 hivi kandoni kwa mto Kwango, upande wa kaskazini wa nchi ya kisasa ya Angola. Lilianzishwa na viongozi kutoka Dola la Lunda. 
Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.


Jamii:Angola
Jamii:Historia ya Afrika
Chura

Question: Kuna takriban nyota ngapi?

Kwa nyota angalia hapa Chura (nyota)

Vyura ni wanyama wa ngeli Amphibia wanaoanza maisha yao ndani ya maji na baada ya kupita metamofosi wanaendelea kuishi kwenye nchi kavu, isipokuwa vyura-kucha ambao huishi majini maisha yao yote.
Utoto katika maji

Maisha ya chura yanaanza kama yai lililotegwa kwenye maji pamoja na mayai maelfu. Anatoka kwa umbo la ndubwi (pia: kiluwiluwi) ambayo ni funzo ya chura anaendelea na kipindi cha kwanza cha maisha yake katika maji. Anapumua kwa yavuyavu na mwanzoni hana miguu bali mapezi kama samaki na mkia. Viluwiluwi wengi wakiwa kwenye maji wanakula majani au mwani hata kama baadaye kama chura mzima wanakula wanyama wengine.
Baada ya muda kiluwiluwi anakuza miguu minne na mapafu. Utumbo  unabadilika na kujiandaa kwa chakula kipya kinachopatikana kwenye nchi kavu. 
Umbo linazidi kufanana na chura mzima. 
Kipindi hiki cha utoto kwenye maji kinadumu kati ya wiki tatu hadi miaka miwili kutegemeana na spishi za chura. Mara nyingi ni kama wiki 10 - 15.
Chura mzima kwenye nchi kavu
Akitoka kwenye maji chakula chake ni wanyama wengine hasa wadudu. Lakini chura wakubwa wameonekana pia kula mamalia wadogo, samaki na chura wadogo zaidi. Spishi kadhaa wana ulimu wa kunata wanashika wadudu wanaopita haraka lakini wengine wanakamata windo kwa kutumia mikono yao.
Bali na maelezo haya kuna pia spishi kadhaa wanaorudi kuishi katika maji lakini wanapumua kwa mapavu na wachache sana wanaendelea kula majani. Spishi kadhaa wanaendelea kuishi kwenye miti.
Chura wenyewe wanaliwa na ndege, samaki, nyoka na mamalia. Katika nchi kadhaa watu wanakula chura, kwa mfano Ufaransa, China na Ufilipino. 
Kuna takriban spishi 5,600 za chura.
Familia za Afrika
Archaeobatrachia
Alytidae, Vyura ulimi-sahani
Mesobatrachia
Pelobatidae, Vyura miguu-sepeto
Pipidae, Vyura-kucha
Neobatrachia
Arthroleptidae, Vyura-filimbi
Brevicipitidae, Vyura kichwa-kifupi
Bufonidae, Vyura-sugu
Dicroglossidae, Vyura ulimi-panda
Heleophrynidae, Vyura pepo
Hemisotidae, Vyura pua-sepeto
Hylidae, Vyura-miti
Hyperoliidae, Vyura-mafunjo
Mantellidae, Vyura bukini
Microhylidae, Vyura domo-jembamba
Petropedetidae, Vyura-vijito
Phrynobatrachidae, Vyura-madimbwi
Ptychadenidae, Vyura vigongo
Pyxicephalidae, Vyura dubwana na vyura maridadi
Ranidae, Vyura sahihi
Rhacophoridae, Vyura-povu
Sooglossidae, Vyura wa Shelisheli



Jamii:Vyura
Jamii:Wanyama wa Biblia
Waklara Wakapuchini

Question: Waklara wa kwanza anaitwa nani?

Waklara Wakapuchini ni wanawake wamonaki wanaomfuata Yesu kadiri ya karama ya Fransisko wa Asizi na Klara wa Asizi katika maisha ya sala tu. 
Ni kwamba urekebisho wa Ndugu Wadogo Wakapuchini ulisababisha mapema tawi hilo jipya la Waklara linalodumu hadi leo.
Historia

Mwanzilishi ni Maria Lorenza Llonc (+1542) mjane Mhispania aliyeishi Napoli (Italia) na kuhudumia wagonjwa pamoja na jumuia ya wanawake Wafransisko wasekulari aliyoianzisha. Wakapuchini walipohamia hospitali yake (1529), akawakabidhi uongozi wa jumuia hiyo.
Kati ya 1533 na 1538 wakaongozwa na Mt. Gaetano wa Thiene aliyewaelekeza kwenye maisha ya sala tu na kuwatafutia idhini ya kuishi kimonaki kwa kufuata kanuni ya Mt. Klara (1535). Baadaye akawakabidhi tena Wakapuchini, kwa kuwa karama yao iliathiri sana monasteri hiyo na roho yake, na ndivyo alivyotaka mwanzilishi.
Papa Paulo III (1534-1549) akathibitisha hayo na nia yao ya kushika kikamilifu kanuni (1538). Kwa ajili hiyo mwanzilishi aliikamilisha katiba ya Mt. Koleta Boylet kwa kutumia ile ya Wakapuchini.
Sifa ya monasteri ikaenea haraka na kusababisha kabla ya mwaka 1600 zianzishwe 17 nyingine Italia (Mt. Karolo Boromeo aliunda tatu katika dayosisijimbo lake). Ila Wakapuchini wanaume wakakataa katakata kuzisimamia, isipokuwa mbili. Hata hivyo dada zao wakaendelea kuomba msaada huo kwa kuwapitia Maaskofu na wafalme, mpaka Mapapa wakalazimisha hao wanaume kuhudumia walau kiroho monasteri fulanifulani.
Hata nje ya Italia wakaenea haraka: Hispania (1588), Ufaransa (1603), Ureno (1625), Mexico (1665) ambayo ikawa nchi walipoongezeka zaidi hadi leo, Peruu (1713), Gwatemala (1725), Chile (1727) n.k.
Mwishoni mwa mwaka 2005 walikuwa 2,209 katika monasteri 160 duniani.
Viungo vya nje


Jamii:Mashirika ya kitawa
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wafransisko
Jamii:Waklara
Wilaya ya Marakwet

Question: Je,kaunti ya Marakwet ina idadi ngapi ya watu?

Wilaya ya Marakwet ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Bonde la Ufa wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 
Makao makuu yalikuwa mjini Kapsowar.
Kwa sasa imekuwa sehemu ya kaunti ya Elgeyo-Marakwet.
Wilaya hii ilikuwa na jumla ya wakazi 140,629 [1]. Wakaazi wenyeji ni haswa wa kabila la Wamarakwet.
Wilaya hii iliundwa mwaka wa 1927 kama Elgeyo/Marakwet District. Iligawanywa mara mbili na kuunda Wilaya ya Keiyo na Marakwet mwaka wa 1994.
Wakimbiaji wengi mashuhuri Wakenya hutoka Marakwet, na wanaojulikana ni pamoja na Moses Kiptanui, Evans Rutto, Reuben Kosgei , Ezekiel Kemboi na Richard Chelimo.
Wilaya hii ilikuwa na serikali ya mtaa moja tu, Baraza la Mji wa Marakwet. Kwa hivyo, idadi yake ya watu ni sawa na idadi ya wilaya (140,629). Baraza na Wilaya haina idadi ya wakaazi wanaotambulika kama wakaazi wa mjini (sensa ya 1999 census [2].
Maeneo ya utawala


}}

Maeneo Bunge
Wilaya hii ina maeneo bunge mawili:
Eneo Bunge la Marakwet East
Eneo Bunge la Marakwet West
Marejeo


Marakwet
Tupac Shakur

Question: Je,babake Tupac Shakur anaitwa nani?


Tupac Amaru Shakur (16 Juni 1971 - 13 Septemba 1996) alikuwa mwigizaji, mwanaharakati wa haki za binadamu, na pia mwanamuziki maarufu wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 2Pac. Ni mmoja kati ya wasanii wa hip hop waliouza rekodi nyingi za muziki dunia.
Huyu alikuwa mtoto wa Afeni Shakur, ambaye alikuwa mwanachama wa chama cha Black Panther Party. Mama yake Tupac alitolewa jela mwezi mmoja kabla ya kumzaa Tupac. Tupac alikufa mnamo tar. 13 Septemba katika mwaka wa 1996 baada ya kupigwa risasi akiwa anaendesha gari mjini Las Vegas, Nevada, siku saba kabla kifo chake.
Mara nyingi aliitwa 2Pac, Pac, Makaveli na pia mwenyewe akajiita The Don Kiluminati. Tupac, pia alishawahi kuishikiria Guinness World Record kwa kuwa na mauzo ya juu sana kwa msanii wa muziki wa rap/hip hop. Alipata mauzo takriban milioni 74 kwa hesabu ya dunia nzima na milioni 44 kwa mauzo ya Marekani pekee.
Sanaa
Diskografia

Studio albamu zake

Albamu Zilizotolewa Akiwa Kafa

Filamu

Marejeo

Viungo vya Nje
 (Official website)






Template:BD

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa hip hop
Jamii:Marapa wa Marekani
Mbale, Kenya

Question: Nchi ya Kenya iko na wakaazi wangapi?


Mbale ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Magharibi.Wilaya ya Vihiga,moja kati ya wilaya 43 nchini Kenya, ina makau makuu yake mjini Mbale. Huitwa pia Maragoli ambalo ni jina la wakaazi wenyeji wa eneo hili. Hapa ndipo Sherehe za Kitamaduni za Wamaragoli hufanyikia kila mwaka tarehe 26 ya mwezi wa Desemba.
Kuna mji nchini Uganda ulio na jina sawa.
Mbale una jumla ya wakaazi 600,000 wa kutoka kabila tofauti tofauti na ni pamoja na Wakikuyu, Wakisii, Wajaluo na makabila mengine ya Waluhya ambayo wakaazi wenyeji wa mji huu,Wamaragoli, ni baadhi yao. Mji wa bale hoteli kuu 5 na baa kuu 4 ambazo huwahudumia watu kutoka maeneo ya Kisumu, Kakamega na mazingira yake..
Mji wa Mbale pia ni makao makuu ya Wilaya ya Vihiga inajivunia kwa kuwa na makao makuu ya kisasa zaidi kwa wafanyikazi wake wa serikali na polisi wa utawala ambayo yaamejengwa kwa muundo wa majumba yakukodisha ya kisasa. Mji wa Mbale una benki 3 kuu na benki ya Mashirika moja, benki ya Barclays , benki ya Equity na benko ya Kenya Commercial Bank(KCB) na benki ya Mashrika ikiwa Kakamega Teachers Sacco Society ambayo bado haijazinduliwa rasmi lakini inafanya kazi kwa sasa. Mji wa Mbale una zaidi ya wafanyi biashara mia moja na aina za biashara kwa mfano, maduka, ushonaji,usambazaji wa mikate, maduka ya shughuli za tovuti, mahoteli n.k. 
Mashule
Mji huu una zaidi ya shule za msingi kumi na shule za sekondari tano  - shule kuu zikiwemo Shule ya Msingi ya Hambale , Shalom Academy, Shule ya Msingi ya Mukuli ,Shule ya Sekondari ya Mbale, Shule ya Sekondari ya Kegoye Shule ya Sekondari ya Mbihi.
Marejeo


Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Mkoa wa Magharibi, Kenya
The Jackson 5

Question: Je,Kundi la Jacksons lina wanachama wangapi?


The Jackson 5 lilikuwa kundi la muziki wa roki la nchini Marekani lililoundwa na wanamuziki watano; mmojawapo ni Michael Jackson. Nyimbo zilizoimbwa na kundi hili ni kama "The Love You Save", "I Will Be There", "Mamas Pearl" na "Never Can Say Goodbye".
Kundi
Jackie Jackson
Tito Jackson
Jermaine Jackson
Marlon Jackson
Michael Jackson
Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Jackson Five
Jamii:Indiana
Orodha ya milima mirefu duniani

Question: Mlima kubwa Afrika ni gani?


Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1]
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.
Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80. 
Tanbihi

jamii:Milima
Jamii:Orodha za kijiografia
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu

Question: Je,Ethipoia ina idadi ya watu wangapi?


Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017). 
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Orodha ya nchi na maeneo kufuatana na idadi ya wakazi


Tanbihi

Angalia pia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika



Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Spishi

Question: Kuna spishi ngapi za samaki ulimwenguni?


Spishi (kutoka Kilatini "species", yaani: aina, maumbile) katika biolojia ni jina la kutaja kundi la wanyama au mimea wa aina moja. Spishi ni kitengo muhimu katika uainishaji wa kisayansi.
Kwa kuhesabiwa katika spishi ileile haitoshi kama viumbe vinafanana sana, ni lazima waweze kuzaliana na kuwa na watoto ambao wanaweza kuzaa tena. 
Kwa mfano, farasi na punda ni spishi mbili tofauti zinazoweza kuzaliana lakini watoto wao, wanaoitwa baghala, hawazai tena. Mbwa wote ni spishi moja, hata kama wanaonekana na maumbile tofauti kutokana na historia ya ufugaji wa kuteua sifa kadhaa tu kwa kuzaana. Lakini hata mbwa mkubwa kabisa anaweza kuzaliana na mbwa mdogo na watoto wao wanazaa tena.
Spishi za karibu hupangwa pamoja katika jenasi.
Mfano: mbwa, mbweha, mbweha wa Ethiopia na koyote wa Marekani wote ni spishi mbalimbali za jenasi inayoitwa "Canis". 
Nususpishi
Nususpishi ni aina ndani ya spishi moja inayoonesha tofauti za wazi na spishi kwa jumla. Viumbe vya nususpishi moja wanaweza kuzaa na viumbe vya nususpishi nyingine lakini hii haitokei kwa kawaida; mfano moja ni kwamba eneo la nususpishi lipo mbali kwa hiyo hawakutani. 
Nususpishi inapewa neno la tatu ndani ya jina lake.
Jina la kisayansi
Kila spishi inaweza kupewa jina la kisayansi kufuatana na kanuni za uainishaji. Hali halisi wanyama wakubwa wameshaainishwa karibu wote lakini bado kuna wadudu, viumbehai wa baharini na bakteria wengi ambao hawajaainishwa bado. 
Jina la spishi huwa na maneno mawili: Kwanza jina la jenasi (linaloanza kwa herufi kubwa) halafu neno la pili la kutofautisha spishi (linaloanza kwa herufi ndogo). Maneno ya jenasi na spishi huandikwa kwa herufi italiki.
Kwa mfano jina la paka ni "Felis silvestris". Felis ni jenasi na paka yumo pamoja na wanyama wengine wanaofanana naye kama simba, tiger au chui. Ndani ya spishi la Felis silvestris kuna nususpishi kadhaa; kwa mfano paka wa porini wa Afrika Kaskazini (Felis silvestris lybica) anayeaminiwa kuwa asili ya paka wa nyumbani (Felis silvestris catus). 

Jamii:Uainishaji
Jamii:Biolojia
Gerimani

Question: Jina Gerimani linatokana na nini?


Gerimani ni elementi yenye namba atomia 32 kwenye jedwali la elementi, uzani atomia ni 72,630. Alama yake ni Ge.
Tabia
Gerimani ni dutu mango na katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi ya kifedha-nyeupe. Kiwango chake cha kuyeyuka ni 938.3 C°.
Ilitambuliwa mwaka 1886 na Mjerumani Clemens Winkler aliyebuni jina kwa heshima ya nchi yake ya kuzaliwa (lat. Germania)
Upatikanaji
Hupatikana mahali pengi ndani ya madini ya shaba na zinki kwa asilimia ndogo haitokei kiasili kama elementi tupu. Huchimbwa hasa China, Urusi, Kanada, Ufini na Marekani. Uzalishaji kwenye mwaka 2011 ilikuwa mnamo tani 100. Takriban theluthi moja ya uzalishaji wake ni kwa njia ya kurejeleza.[1]. 
Matumizi
Ilikuwa muhimu kama nusukipitishi katika vifaa vya elektroniki kama transista hadi silikoni imetumiwa zaidi badala ya Gerimani. Inatumiwa pia kwa kutengeneza vioo kwa ajili ya vifaa vya kuona nuru ya inforedi kama vile hadubini za usiku au kamera za inforedi.

Kipande cha Gerimani

Jamii:Elementi
Jamii:Metaloidi
Ujio wa pili

Question: Emanuel Swedenborg aliandika kitabu juu ya maisha ya nini?




Ujio wa pili ni imani ya kwamba Yesu, aliyekuja mara ya kwanza kwa unyenyekevu alipozaliwa na Bikira Maria, atashuka tena toka mbinguni kwa utukufu siku ya kiyama.
Katika Ukristo
Msingi wa tumaini hilo katika Ukristo ni ahadi alizotoa mwenyewe na ambazo zinasomwa katika Injili (Math 24:27; 25:31; Lk 17:30; Yoh 6:39-40).
Ufafanuzi zaidi ulitolewa na Mtume Paulo (Mdo 10:42; 17:31; Rom 2:5-16; 
14:10; 1Kor 4:5; 15:23; 2Kor 5:10; Fil 1:6; 1Tim 6:14; 2 Tim 4:1,8; Tito 2:13; 1Thes 5:2; 2Thes 1:5; 2:1-9) na wengineo katika vitabu vingine vya Agano Jipya (1Pet 4:13; Yak 5:7) na baadaye. 
Katika Agano Jipya neno ἐπιφάνεια, epiphaneia, kutokea, limetumika mara 5 kuhusiana na kurudi kwa Kristo,[1] kumbe neno παρουσία, parousia, kufika au kuwepo, mara 17.[2][3]
Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli (karne ya 4) ilikiri kwamba "atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu wazima na wafu, na ufalme wake hautakuwa na mwisho".
Hata hivyo Wakristo wanatofautiana kuhusu jambo hilo kadiri ya madhehebu yao, lakini pia kadiri ya rai binafsi kuhusu maana halisi ya maneno yake.
Kama Yesu mwenyewe alivyotabiri, jambo hilo litaleta udanganyifu mwingi ambao alitaka wafuasi wake wajihadari usiwapate.
Kweli karne hata karne walitokea watu kutabiri mwaka au hata tarehe ya tukio hilo; tena wengine walisema limeshafanyika, kumbe bado.
Yesu alisema, "Hakuna anayejua siku wala saa". Lakini watu hao walijaribu kutumia namba za Biblia ili kuhesabu itakuwa lini.
Katika Uislamu
Katika Islam, عيسى (ʿĪsā, Isa) anaheshimiwa kama mtume na Masihi aliyetumwa kwa Waisraeli (banī isrā'īl) akiwaletea kitabu kipya, Injili.[4]
Quran inazungumzia ujio wa pili wa huyo Yesu katika sura Az-zukhruf (43:61) kama ishara ya siku ya hukumu.[5][6]
Pia kuna Hadithi za Mtume Muhammad zinazotabiri wazi ujio wake.[7][8]
Tanbihi

Marejeo
Explanatory text in The New Jerusalem Bible (1990). Doubleday. ISBN 0-385-14264-1
Max Heindel. , May 1913 (stenographic report of a lecture, Los Angeles), ISBN 0-911274-64-2
C. S. Lewis. (1960). The World's Last Night and Other Essays. Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 0-15-698360-5
Markus Mühling. Grundinformation Eschatologie. Systematische Theologie aus der Perspektive der Hoffnung, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2007, ISBN 978-3-525-03619-8, 221–241
James Stuart Russell. The Parousia, A Careful Look at the New Testament Doctrine of the Lord's Second Coming
Emanuel Swedenborg. The Consummation of the Age; the Coming of the Lord; and the New Heaven and New Church, Chapter 14 in  (Swedenborg Foundation 1952)
Paramahansa Yogananda. The Second Coming of Christ: The Resurrection of the Christ Within You. Self-Realization Fellowship, 2004. ISBN 978-0876125557
Viungo vya nje
, delivered by Cyril of Jerusalem in the mid-4th century.
, a summary article.
Liturujia ya Ugiriki

Question: Mfalme wa Ugiriki katika karne ya 14 anaitwa nani?











Liturujia ya Ugiriki, iliyoenea kutoka Konstantinopoli, sasa Istanbul (nchini Uturuki) ni liturujia ambayo lugha yake asili ni Kigiriki, lakini siku hizi inaadhimishwa katika lugha nyingine nyingi kukiwa na tofauti ndogondogo duniani kote.
Wanaoitumia hasa ni Waorthodoksi wote na baadhi ya Makanisa Katoliki ya Mashariki: hivyo ni ya pili kwa uenezi baada ya liturujia ya Roma. 
Vitabu vyake vinaongoza Liturujia ya Kimungu (Ekaristi), Vipindi vya sala rasmi, Mafumbo matakatifu (Sakramenti) na sala, baraka na mazinguo mbalimbali, vilivyostawi katika Kanisa la Konstantinopoli.  
Liturujia hiyo inahusika pia na namna maalumu za usanifu majengo, picha takatifu, muziki wa liturujia, mavazi na mapokeo zilizostawi vilevile karne hata karne kila ilikotumika.
Kwa kawaida mkusanyiko wa waamini huwa wamesimama muda wote wa ibada, na ukuta wa picha takatifu unaoitwa iconostasis unawatenganisha na patakatifu anapohudumia askofu au padri akisaidiwa na shemasi. 
Ushiriki wa walei unajitokeza katika kusujudu mara nyingi na kuitikia sala na nyimbo.
Katika liturujia hiyo Biblia inatumika sana katika masomo na katika matini mengine vilevile. 
Taratibu za saumu ni kali kuliko zile za Ukristo wa Magharibi na zinafuatwa katika vipindi vinne kwa mwaka: Kwaresima Kuu, Kwaresima ya Noeli, Mfungo wa Mitume na Mfungo wa Kulala kwa Bikira Maria. Pamoja na hayo, Jumatano na Ijumaa nyingi ni za kufunga chakula. Monasteri nyingi zina mfungo hata Jumatatu zote.
Historia
Liturujia hiyo ilianza kwa kufuata liturujia ya Siria, kwa kuwa kabla ya mwaka 381 Mashariki ya Kati ilikuwa chini ya Kanisa la Antiokia).
Mwaka huo Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli ulifanya mji huo kuwa na Patriarki wake, wa pili baada ya askofu wa Roma tu[1]. Hapo liturujia hiyo ilizidi kupata sura ya pekee kwa kuathiriwa hata za desturi za ikulu ya kaisari iliyokuwepo Konstantinopoli.
Tanbihi

Marejeo
Robert F. Taft, The Byzantine Rite. A Short History. Liturgical  Press, Collegeville 1992, ISBN 0-8146-2163-5
Hugh Wybrew, The Orthodox Liturgy. The Development of the Eucharistic Liturgy in the Byzantine Rite, SPCK,  London 1989, ISBN 0-281-04416-3
Hans-Joachim Schulz, Die byzantinische Liturgie: Glaubenszeugnis und Symbolgestalt,  3., völlig überarb. und aktualisierte Aufl. Paulinus,  Trier  2000, ISBN 3-7902-1405-1
Robert A. Taft, A History of the Liturgy of St John Chrysostom, Pontificio Istituto Orientale, Roma 1978-2008 (6 volumes).
Viungo vya nje


 Thousands of pages of Byzantine music in English for Byzantine rite services
Fr. Ronald Roberson's book  is the most up-to-date primer on these churches, available on-line at  (CNEWA).

 Giga-catholic Website
 The tradition of the Italo-Greek-Albanian Church
Unyevuanga

Question: Nani alizindua injini ya mvuke duniani?

Unyevu anga ni kiwango cha mvuke wa maji katika angahewa kwa jumla, katika hewa ya eneo fulani au ndani ya majengo. 
Unyevu anga ni kipimo muhimu kwa ajili ya michakato mingi ya hali hewa, teknolojia na afya ya watu, wanyama au mimea.  
Vipimo vya unyevuanga
Hewa inaweza kushika ndani yake kiasi fulani cha mvuke kutegemeana na halijoto yake. Unyevu anga hupimwa kwa asilimia; kipimo hiki kinataja uwiano kati ya mvuke uliopo wakati huu na kiwango cha mvuke kinachowezekana kwenye halijoto fulani, maana ni tofauti kiasi kati ya Dar es Salaam na Nairobi.
Jedwali linalofuata linaonyesha unyevuanga wa juu kwenye halijoto fulani; kanieneo ni ile ya uwiano wa bahari au mahali pa pwani. Unyevuanga wa juu huwa tofauti mlimani ambako kanieneo angahewa imepungua.

Maana yake ni kwamba mita moja ya ujazo inaweza kushika hadi gramu 12 ya maji (kwa umbo la mvuke) ndani yake kama halijoto ya hewa ni sentigredi 14. Lakini kama halijoto ni 26°C mita ya ujazo unaweza kushika hadi gramu 21.7. Viwango hivi ni unyevuanga wa juu unaowezekana. 
Kama unaongezeka -kwa mfano kwa kuchemsha maji chumbani - tunaona utoneshaji wa mvuke yaani kutokea kwa ukungu au matone ya maji; mvuke unaowevyeka kuwa maji tena - si mvuke wote hewani lakini kiasi kinachozidi uwezo wa hewa kulingana na halijoto.
Kama kuna halijoto ya 26°C na kiasi cha mvuke ni gramu 11 kwa kila m³ tunasema unyevu anga ni asilimia 50.
Mfano
Tukipika maji nyumbani wakati wa miezi ya baridi tunaona mvuke sentimita chache juu ya sufuria tu lakini hatuioni katika hewa ya chumba. Lakini baada ya muda kidogo matone yanaonekana kwenye kioo cha dirisha - hapa maji yanawevyeka na kutonesha hapa. 
Kutokana na baridi nje hewa karibu na kioo cha dirisha ni baridi zaidi haiwezi kushika kiwango cha unyevu kama hewa la joto zaidi chumbani, hivyo kutonesha kwa maji.
Katika gari machakato huu unaweza kuleta hatari kama madirisha yanafunikwa kwa matone na dereva hawezi kuona tena yanayotokea nje. Hapa magari huwa na mitambo ya kupuliza hewa joto zaidi juu ya uso wa dirisha na kusababisha matone ya maji kupotea kwa uvukizaji.
Jamii:Fizikia
Jamii:Metorolojia
Lund

Question: Je,chuo kikuu kongwe zaidi nchini Marekani ni ipi?



Lund ni mji nchini Uswidi. Ni mji kongwe katika Uswidi, ulianzishwa 990. Kuna wakazi 76,188 (mwaka 2005).
Jiografia
Eneo lake ni 24.99 km². Iko kando ya mlangobahari ya Oresund.
Vyuo vikuu
Chuo kikuu cha Lund (1666)
Chuo Kikuu cha Teknolojia

 Adelgatan (Barabara ya Adel)
Kanisa la Lund (1103)
 Chuo kikuu cha Lund

Viungo vya nje


Jamii:Miji ya Uswidi
Yakobo Mkubwa

Question: Mji mkubwa Afrika kusini ni gani?




Yakobo, mwana wa Zebedayo na Salome, na kaka wa Mtume Yohane, alikuwa Myahudi wa karne ya 1 aliyepata kuwa mmoja kati ya Mitume wa Yesu muhimu zaidi.
Anaitwa "Mkubwa" ili kumtofautisha na Mtume mwingine mwenye jina hilohilo, Yakobo Mdogo mwana wa Alfayo. 
Maisha ya awali
Yakobo pamoja na baba na mdogo wake walikuwa wavuvi huko Kafarnaumu kwenye Ziwa la Galilaya.
Wataalamu kadhaa wanadhani walikuwa pia makuhani.
Wito wa utume
Inakadiriwa alikutana na Yesu mwaka 28.
Pamoja na mdogo wake waliitwa na Yesu Boanerghes ("wanangurumo") kutokana na umotomoto wao kitabia.
Pamoja na mitume wengine waliongozana na Yesu Kristo miaka mitatu hivi, ambapo Yakobo alionekana kuwa karibu sana na Yesu na kuchaguliwa naye kushuhudia matukio kadhaa ya pekee (ufufuo wa binti Yairo, kugeuka sura mlimani, kihoro bustanini).
Baada ya ufufuko wa Yesu
Baada ya kifo na ufufuko wa Yesu, Yakobo alishika nafasi ya maana katika jumuia ya kwanza ya Wakristo wa Yerusalemu.
Mwaka 44 hivi aliuawa na mfalme Herode Agripa I kwa upanga (Matendo ya Mitume 12:1-2), wa kwanza kumfia Yesu kati ya Mitume wake. 
Heshima yake
Anaheshimiwa na Wakristo wote kama mtakatifu, hasa tarehe 25 Julai huko Santiago de Compostella (Hispania, ambapo wengi wanaamini aliwahi kufika kiutume).
Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Marejeo
Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
Viungo vya nje

, Butler's Lives of the Saints

 Guide for the pilgrimage to Santiago de Compostela following St. James's footsteps.

 Oxford University Press, 1984: chapter 3, "The Early History of the Cult of St. James"
 Orthodox icon and synaxarion

 at the  web site
 from Caxton's translation of the Golden Legend

Jamii:Waliofariki 44
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Jamii:Mitume katika Ukristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Metorolojia

Question: Je, ni chombo kipi hupima upepo?


Metorolojia (Kigir. μετεωρολογία meteorologia kuwa kiing. meteorology) ni sayansi inayoshughulika habari za angahewa, tabianchi na halihewa na hasa fizikia pamoja na kemia husika. 
Tabia za angahewa
Tabia za kimsingi za hali ye hewa ni mwendo wa upepo, halijoto, umawingu, unyevu, kanieneo, kiwango cha mnururisho wa jua, uvukizaji na nyingine. Tangu karne nyingi wataalamu wamejitahidi kupima tabia mbalimbali za halihewa na angahewa kama msaaa wa kuzielewa vizuri zaidi na kujenga msingi kwa utabiri wake.
Vifaa vya metorolojia
Metorolojia imeanza kutokea kadri wataalamu walianza kuchukua vipimo halisi vya tabia za angahewa na kuvilinganisha. Mweleko huu ulileta kubuniwa kwa vifaa vya upimaji maalumu.
vyombo vya kupima kiasi cha usimbishaji hasa mvua vilivyosanifishwa na serikali vinajulikana kutoka Korea mnamo 1441; vilisambazwa kama msaada wa kukadiria kodi za wakulima. Hadi leo kiasi cha mvua kinachonyesha kwa mwezi au mwaka ni kipimo muhimu kwa kupanga shughuli za kilimo.
vyombo vya kupima kasi na mwelekeo wa upepo kwa mahali fulani vinajulikana tangu anemomita iliyobuniwa Italia mnamo 1450. Habari hizi ni za kimsingi kwa kuelewa uhusiano kati ya hali ya hewa katima maeneo majirani; ni pia muhimu kwa kupanga kilimo kwa sababu zinatawala sehemu ya uvukizaji na ni habari za lazima kwa mpangilio wa usafiri kwa eropleni na pia meli.
Vipimajoto vilivyofanana na vile vya kisasa vilipatikana tangu karne ya 17 na 1724 Daniel Gabriel Fahrenheit alianzsha skeli ya kwanza iliyoruhusu kulinganishwa kwa vipimo vya joto.
Higromita ni kifaa cha kupima kiwango cha unyevu katika hewa na chombo hiki kilibuniwa 1783 na Mfaransa Horace-Bénédict de Saussure.
1960 satelaiti ya kwanza kwa upimaji ya angahewa TIROS-1 ilirushwa angani.
*
Bendera ya Tanzania

Question: Je,bendera ya Kongo ina rangi ngapi?




Bendera ya Tanzania ni ya mstatili unaokatwa pembe kwa pembe na kanda nyeusi yenye milia za njano kandokando[1].
Pembetatu ya juu ina rangi ya majani, pembetatu ya chini ni ya buluu.
Historia ya bendera
Bendera hii imepatikana tangu 30 Juni 1964 kutokana na muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Bendera ya Tanganyika ilikuwa na rangi ya kijani ikiwa na kanda nyeusi katikati yenye milia za njano kando. Buluu imepatikana kutokana na bendera ya Zanzibar ya mwaka 1964 ikimaanisha bahari. Hata hivyo toka mwaka 2005, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilianza kutumia rasmi bendera ya Zanzibar. Hii ni mara ya kwanza toka kuungana kwa Tanganyika na Zanzibar kwa funguvisiwa la Zanzibar kuwa na bendera yake lenyewe. 
Maana ya rangi
Rangi zinasemekana kuwa na maana zifuatazo: 
Kijani kwa ajili ya mashamba, kilimo na misitu. Kijani ni pia rangi ya bendera ya chama cha TANU kilichokuwa chama tawala tangu uhuru.
Buluu kwa ajili ya bahari na visiwa.
Nyeusi ni rangi ya Waafrika.
Njano inakumbusha juu ya utajiri wa madini. Njano ya namna hiyo inaelezwa mara nyingine kuwa ni dhahabu [2], lakini maelezo rasmi mengine kwa Kiingereza yanataja rangi kuwa "Yellow Pantone 116c"[3][4]
Bendera za kihistoria tangu zamani za ukoloni

















FlagDurationUseDescription1856–1963Bendera ya Usultani wa ZanzibarKitambaa chekundu1888–1890Bendera ya Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya MasharikiNyeupe, msalaba mweusi, nyota za Salibu1893-1919Bendera ya Mamlaka ya Koloni za UjerumaniNyeusi-nyeupe – nyekundu kama Dola la Ujerumani, pamoja na ishara ya tai, ilitumiwa katika koloni zote za Ujerumani1919–1961Ramani ya eneo la kudhaminiwa TanganyikaBendera nyekundu yenye rangi za Uingereza kwenye kona na ishara ya twiga1961–1964Bendera ya TanganyikaKijani yenye kanda nyeusi katikati linaloshikwa na milia ya njano-dhahabu1963–1964Bendera ya Usultani wa Zanzibar baada ya uhuruNyekundu, yenye duara ya kibichi inayoonyesha karafuu mbili za rangi ya njanoJanuari–Aprili 1964Bendera ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar hadi maunganoKanda za buluu, nyeusi na kijani.
Marejeo



Tanzania
Jamii:Tanzania
Chura

Question: Kuna spishi ngapi za wanyama wa majini?

Kwa nyota angalia hapa Chura (nyota)

Vyura ni wanyama wa ngeli Amphibia wanaoanza maisha yao ndani ya maji na baada ya kupita metamofosi wanaendelea kuishi kwenye nchi kavu, isipokuwa vyura-kucha ambao huishi majini maisha yao yote.
Utoto katika maji

Maisha ya chura yanaanza kama yai lililotegwa kwenye maji pamoja na mayai maelfu. Anatoka kwa umbo la ndubwi (pia: kiluwiluwi) ambayo ni funzo ya chura anaendelea na kipindi cha kwanza cha maisha yake katika maji. Anapumua kwa yavuyavu na mwanzoni hana miguu bali mapezi kama samaki na mkia. Viluwiluwi wengi wakiwa kwenye maji wanakula majani au mwani hata kama baadaye kama chura mzima wanakula wanyama wengine.
Baada ya muda kiluwiluwi anakuza miguu minne na mapafu. Utumbo  unabadilika na kujiandaa kwa chakula kipya kinachopatikana kwenye nchi kavu. 
Umbo linazidi kufanana na chura mzima. 
Kipindi hiki cha utoto kwenye maji kinadumu kati ya wiki tatu hadi miaka miwili kutegemeana na spishi za chura. Mara nyingi ni kama wiki 10 - 15.
Chura mzima kwenye nchi kavu
Akitoka kwenye maji chakula chake ni wanyama wengine hasa wadudu. Lakini chura wakubwa wameonekana pia kula mamalia wadogo, samaki na chura wadogo zaidi. Spishi kadhaa wana ulimu wa kunata wanashika wadudu wanaopita haraka lakini wengine wanakamata windo kwa kutumia mikono yao.
Bali na maelezo haya kuna pia spishi kadhaa wanaorudi kuishi katika maji lakini wanapumua kwa mapavu na wachache sana wanaendelea kula majani. Spishi kadhaa wanaendelea kuishi kwenye miti.
Chura wenyewe wanaliwa na ndege, samaki, nyoka na mamalia. Katika nchi kadhaa watu wanakula chura, kwa mfano Ufaransa, China na Ufilipino. 
Kuna takriban spishi 5,600 za chura.
Familia za Afrika
Archaeobatrachia
Alytidae, Vyura ulimi-sahani
Mesobatrachia
Pelobatidae, Vyura miguu-sepeto
Pipidae, Vyura-kucha
Neobatrachia
Arthroleptidae, Vyura-filimbi
Brevicipitidae, Vyura kichwa-kifupi
Bufonidae, Vyura-sugu
Dicroglossidae, Vyura ulimi-panda
Heleophrynidae, Vyura pepo
Hemisotidae, Vyura pua-sepeto
Hylidae, Vyura-miti
Hyperoliidae, Vyura-mafunjo
Mantellidae, Vyura bukini
Microhylidae, Vyura domo-jembamba
Petropedetidae, Vyura-vijito
Phrynobatrachidae, Vyura-madimbwi
Ptychadenidae, Vyura vigongo
Pyxicephalidae, Vyura dubwana na vyura maridadi
Ranidae, Vyura sahihi
Rhacophoridae, Vyura-povu
Sooglossidae, Vyura wa Shelisheli



Jamii:Vyura
Jamii:Wanyama wa Biblia
Hajj

Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?



Haji au Hajj (Ar. حج‎) ni hija ya Waislamu kwenda Makka penye jengo la Kaaba. Inafanywa wakati wa mwezi Dhul-hijja ambayo ni mwezi wa 12 wa kalenda ya Kiislamu, hasa tarehe 8 - 12 za mwezi. Katika Uislamu hija hii ni wajibu kwa kila Mwislamu mwenye uwezo wa kuifanya angalau mara moja maishani mwake.
Hajj inaanza siku ya 8 ya Dhul-hijja kwa kuingia katika hali ya ihram; hii inafanywa kwa kuoga kufuatana na masharti ya dini na kwa wanaume kwa kuvaa nguo za hajj ambazo ni vitambaa viwili vyeupe pekee. Viatu haviruhusiwi isipokuwa kandambili. Wanawake hawana masharti kuhusu mavazi isipokuwa hawaruhusiwi kufunika uso. Hapo wanaingia Makka mjini wakifanya tawaf yaani kuzunguka Kaaba mara saba. Baadaye wanaelekea kwenda bonde la Mina wanapolala katika hema zilizoandaliwa. Wengine wanatangulia kufika Mina kabla ya tarehe hii.
Siku ya 9 Dhul-hijja wanaelekea mlima wa Arafat kwa umbali wa kilomita 10 wanapokaa wakisimama na kusali hadi jioni. Baada ya machweo wanaenda Muzafila wanapolala.
Kabla ya macheo siku ya 10 Dhul-hijja wanarudi Mina ambako wanafanya ibada ya kumrushia sheitani mawe. Ishara ya sheitani inayotupiwa mawe ilikuwa nguzo ya mwamba inayoitwa jamarat lakini baada ajali nyingi ambako watu walikosa nguzo na kuwapiga wenzao kwenye upande mwingine kuna sasa ukuta. Baada ya kurusha mawe 7 wanaume wanakata nywele zote za kichwani (wanawake nywele kadhaa pekee). Halafu wanachinja sadaka maana siku hii ni sikukuu ya Idd ul Adha. Siku hizi kondoo 1 anachinjwa na wachinja wanaoajiriwa kwa kila haji. Sehemu kubwa ya nyama inawekwa katika friza na kutumwa baadaye kwa watu maskini kote duniani.[1]
Baadaye wanarudi Makka kwa tawaf ya pili kwa kuzunguka Kaaba mara saba. Kutoka hapa wanaenda "sa'i" wanapotembea mara saba kati ya vilima vya Safa na Marwa wakifuata nyayo za Hagar aliyetafuta hapa maji kwa mtoto wake Ismail. 
Siku zinazofuata wanakaa tena Mina wanarusha mara ya pili mawe kenye kuta za jamarat.
Hajj inakwisha kwa kuzunguka Kaaba mara ya tatu na mwisho.
Mahujaji wengi wanatumia nafasi kutembela mji wa Madina baada ya hajj na kuona msikiti wa mtume.
Mwislamu aliyetimiza safari hii anapewa cheo cha heshima alhaji au hajja kwa wanawake.
Safari ya kutembela Makka nje ya siku za hajj huitwa umrah haina cheo sawa na hajj yenyewe.
Idadi ya mahujaji inaelekea kuwa milioni tatu kila mwaka. Hadi mwaka 2006 ajali nyingi zilitokea kutokana msongamano mkubwa wa watu lakini baadaye serikali ya Saudia imeajiri wataalamu kutoka kote duniani kupanga njia salama kwa mahujaji hasa kwa kutenganisha watu wanaoelekea pande mbalimbali na njia za kufika na kuondoka. Siku hizi mahali ambako watu wengi wanatakiwa kuzunguka sehemu moja zimejengewa majengo ambako watu wanaweza kutembea kwenye ghorofa wakati mmoja.
Marejeo


jamii:Hija