Marekani

Question: Shirikisho la Amerika ya Kati ilianzishwa na nani?


Muungano wa Madola ya Amerika (kwa Kiingereza: United States of America), inajulikana pia kama Marekani (kwa Kiingereza: United States, US, USA au America), ni nchi inayopakana na Kanada na Meksiko katika Amerika ya Kaskazini, mbali ya kuundwa pia na visiwa vya Hawaii.
Mji mkuu wa Marekani ni Washington DC.
Eneo
Marekani bara

Eneo la Marekani lina ukubwa wa kilometa mraba 9,826,675 na liko hasa katika bara la Amerika Kaskazini kati ya Kanada upande wa kaskazini na Meksiko upande wa kusini. 
Marekani imeunganisha upana wote wa bara kutoka Bahari ya Atlantiki hadi Pasifiki, ikigawanywa kwa majimbo 48 yanayojitawala.
Eneo hilo lagawiwa katikati na mto mkubwa Mississippi unaoanza mpakani kwa Kanada na kuishia katika Ghuba ya Meksiko.
Alaska
Jimbo la Alaska liko pia kwenye bara la Amerika Kaskazini upande wa kaskazini kutoka Kanada kuelekea Urusi, lakini halipakani na jimbo lolote la Marekani. 
Hawaii
Funguvisiwa ya Hawaii ni jimbo la visiwani katika bahari ya Pasifiki.  Ni jimbo la 50 na la mwisho mpaka sasa.
Visiwa vya ng'ambo vya Marekani
Maeneo ya ng'ambo ya Marekani ni visiwa kadhaa ambavyo ni maeneo ya Kimarekani ingawa si sehemu ya jimbo lolote. Zamani yalikuwa kama makoloni hata kama Marekani ilidai kutokuwa na ukoloni. Siku hizi maeneo haya yamepata viwango mbalimbali vya kujitawala. Kwa kawaida maeneo haya huchagua pia wawakilishi kwa ajili ya bunge la Marekani lakini wawakilishi hao si wabunge wa kawaida, bali wana haki ya kusema na kushauri tu bila haki ya kupiga kura.
Visiwa muhimu kati ya hivyo ni kama ifuatavyo: 
Puerto Rico (Karibi)
Visiwa vya Virgin vya Marekani (Karibi)
Visiwa vya Mariana (Pasifiki)
Guam (Pasifiki)
Milima
Baadhi ya milima ya Marekani ni:
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
A 
Mlima Adams - Cascades, Washington
Mlima Adams - Milima White, New Hampshire
Mlima Alyeska - Alaska
B 
Mlima Baker - Cascades, Washington
Mlima Baxter - California
Mlima Big Bear - California
Mlima Bona (futi 16,550) - Milima Saint Elias , Alaska
Mlima Borah - Idaho
Mlima Daraja - Red Rock Canyon National Conservation Area, Nevada
Mlima Blue Ayubu - New Hampshire
Blue Knob (Pennsylvania)
Mlima Bristol (NY)
C 
Camel Hump - Milima Green, Vermont
Mlima Cannon - Milima White, New Hampshire
Cathedral Aina - California
Mlima Charleston - Milima Spring, Nevada
Mlima Cheaha - foothills ya Appalachian Milima, Alabama
Mlima Churchill (futi 15,638) - Milima Saint Elias, Alaska
Mlima Columbia - Colorado
D 
Mlima Kideni - California
Mlima Denny - Washington
Devils thumb - Alaska
Devils Tower - Wyoming
Mlima Diablo - California
Mlima Delano - (futi 12,163), Milima Tushar, Utah
E 
Mlima Elbert (m 4,401) - Sawatch Range, Colorado wa juu katika Rocky Mountains
F 
Mlima Fairweather au Fairweather Mountain (m 4,663; futi 15,300) - Fairweather Range, Glacier Bay National Park, Alaska & British Columbia, Marekani & Kanada, wa juu katika British Columbia
Mlima Foraker - Alaska
G 
Gannett Aina - Wyoming
Glacier Aina - Cascades, Washington
Mlima Glas, California (m 3,395; futi 11,138)
Grand Teton - Wyoming
Mlima Greylock - Massachusetts
H 
Nusu Dome - California
Mlima Hood - Cascades, Oregon
Mlima Horsetooth - Colorado
Milima Huron - Michigan
I 
J 
Mlima Jefferson - Cascades, Oregon
Jobs Aina - Sierra Nevada
K 
Mlima Katahdin - mwisho wa kaskazini wa Appalachian Trail
Wafalme Aina - Utah (futi 13,528)  wa 7 wa juu katika Marekani 
L 
Mlima Lafayette - Milima White, New Hampshire
Mlima Lassen - Cascades, California
Mlima Lemmon (m 2,791) - Milima Santa Catalina, Arizona
Lone Peak, Wasatch Range - (futi 11,253) Utah 
Longs Aina - Colorado
M 
Mlima Mammoth - California
Mlima Mansfield - Milima Green, Vermont
Mlima Marathon - Milima Kenai, Alaska
Maroon Kengele - Colorado
Mlima Marcus Baker - Chugach Range, Alaska
Mlima Marcy (futi 5,344) - Milima Adirondack. kilele cha juu cha New York State
Mlima Massive - Sawatch Range, Colorado
Mauna Loa - Hawaii taz. Oceania.
Mlima McKinley au Denali - Alaska (m 6194; futi 20,320) mlima mkubwa katika Amerika ya Kaskazini 
Mlima Mitchell (futi 6,684) - mlima wa juu wa Appalachians
Mlima Monadnock - New Hampshire
N 
Newberry Volcano - Oregon
O 
Mlima Olympus - Washington
Mlima Olympus - Wasatch Range, Utah (futi 9,026)
P 
Pikes Aina - Colorado
Milima Porcupine, Michigan
Q 
R 
Mlima Rainier (4.392 m) - Cascades, Washington
S 
Mlima Saint Elias (m 5,489) - wa 2 katika Amerika ya Kaskazini
San Jacinto Peak (m 3,293) - California
Mlima Sanford (futi 16,237) - Milima Saint Elias, Alaska
Mlima Shasta - California
Mlima Shuksan - Cascades
Mlima St Helens - volkeno hai katika Cascades, Washington
Mlima Si - Cascades, mfupi lakini maarufu
Mlima Snoqualmie - Washington
Mlima Stuart - Cascades, Washington
Mlima Sunapee, NH
T 
Mlima Timpanogos - Wasatch Range, Utah (futi 11,750)
Three Sisters - Oregon
Mlima Torbert (11.413ft) - Milima Tordillo, Alaska
U 
V 
W 
Mlima Washington (m 1,917; futi 6,288) - kilele cha juu kabisa katika Marekani kaskazini
Mlima Werner - Colorado - eneo la Steamboat Ski Resort
Wheeler Aina - pili juu topp Nevada
Mlima Whitney (m 4,421; futi 14,497.2) - Sierra Nevada, mlima wa juu kabisa katika Marekani isipokuwa Alaska
X 
Y 
Z 
Mito
Baadhi ya mito ya Marekani ni:
Mto Arkansas
Mto Charles
Mto Columbia
Mto Connecticut
Mto Delaware
Mto Grande
Mto Hudson
Mto Merrimack
Mto Mississippi
Mto Missouri
Mto Ohio
Mto Potomac
Mto Sacramento
Mto Saint Lawrence
Mto Snake
Mto Susquehanna
Mto Tennessee
Mto Yukon
Historia

Nchi ilianza kama mkusanyiko wa makoloni ya Uingereza kwenye pwani ya mashariki ya Amerika ya Kaskazini tangu karne ya 17. Walowezi kutoka Uingereza walijipatia ardhi wakipigana na wenyeji Waindio. 
Katika vita ya uhuru wa Marekani makoloni yalipata uhuru wao uliotangazwa mwaka 1776 na kukubaliwa na Uingereza baada ya vita mwaka 1783.
Baadaye Marekani ilipanua eneo lake hadi bahari ya Pasifiki ikatwaa ardhi ya Maindio wazalendo, ikapokea wahamiaji wengi kutoka nchi zote za Ulaya pamoja na watumwa walioletwa kutoka Afrika. 
Tangu karne ya 19 wahamiaji walifika pia kutoka Asia, hasa China na Japani. 
Katika vita na Hispania na Meksiko Marekani ilipanua eneo lake kwenda kusini.
Vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani vilipigwa kuanzia 1861 hadi 1865 kati ya majimbo ya kusini na majimbo ya kaskazini nchini Marekani. Sababu mojawapo muhimu ya vita ilikuwa suala la utumwa. Majimbo ya kaskazini yaliwahi kupiga utumwa marufuku lakini majimbo ya kusini yaliendelea na sheria zilizoruhusu utumwa na matajiri wengi wa kusini walitegemea kazi ya watumwa. Vita vilikuwa virefu na watu 650.000 walikufa, lakini mwishoni kaskazini ilishinda.
Watu
Nchi ina wakazi zaidi ya milioni 320, na ina mchanganyiko mkubwa kuliko nyingine zote duniani. 
Lugha
Ingawa Muungano hauna lugha rasmi, majimbo yake 32 yanaipa hadhi hiyo lugha ya Kiingereza, iliyo lugha ya kwanza kwa asilimia 80 ya wakazi.
Wakazi wengine wanatumia lugha nyingine nyingi, hasa kulingana na nchi ya asili ya ukoo wao. Kati ya lugha hizo, inaongoza kwa mbali ile ya Kihispania (12%).
Dini
Nchini dini zote zina uhuru mkubwa, tena kwa asilimia 59 ya wakazi dini ina umuhimu wa hali ya juu, tofauti na nchi tajiri nyingine duniani.
Asilimia 70.6 hivi ya wakazi wanafuata Ukristo katika mojawapo ya madhehebu yake, hasa ya Uprotestanti (46.5%), ingawa ile kubwa zaidi ni Kanisa Katoliki (20.8%).
Dini nyingine zina asilimia 4.7, na kati yake inaongoza ile ya Uyahudi (1.9%), ikifuatwa na Uislamu (0.9%).
Watu maarufu
Abraham Lincoln
George Gershwin
Herman Wouk
James Kirkwood
John Kennedy
John Michael Talbot
Kateri Tekakwitha
Leo Sowerby
Martin Luther King
Thomas Jefferson
William Carlos Williams
William Saroyan
Tazama pia
Orodha ya majimbo ya Marekani
Orodha ya Marais wa Marekani
Orodha ya chaguzi za Rais wa Marekani
Peace Corps
Jamii:Marekani
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Marejeo



, 
 Cite journal requires |journal= (help)
, 
, 
, 
, 
CS1 maint: extra text: authors list (link), 
, 
, 


, 



, 
, 
, 

, 

, 

, 
Website sources
 Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help)

, 

, 
, 
, 
, 
, 
, 
, 

, 
, 
, 
, 


, 
 Cite journal requires |journal= (help)



Viungo vya nje


, from the BBC News
 from International Futures
Serikali
 Gateway to government sites
 Official site of the United States House of Representatives
 Official site of the United States Senate
 Official site of the President of the United States
 Official site of the Supreme Court of the United States
Historia
 Collected by the National Center for Public Policy Research
 Analysis by the Ontario Consultants on Religious Tolerance
 Collected links to historical data
Ramani
 Official maps from the U.S. Department of the Interior
Wikimedia Atlas of the United States
 A variety of mapped information relating to health, education, income, and demographics for the U.S.
Vingine




, 






Jamii:Nchi za Amerika ya Kaskazini

Jamii:Nchi za G7
Jamii:Nchi za G8
Jamii:Nchi za G20