khalidalt/tydiqa-goldp huggingface dataset:
Alinikisa Cheyo

Question: Alinikisa Cheyo alikuwa askofu wa kanisa la Moravian mwaka upi?

Alinikisa Cheyo (* 27 Machi 1960) ni askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi.
Alizaliwa katika kitongoji cha Ndawa kijiji cha Mwembe kilicho katika Wilaya ya Mbozi mkoa wa Mbeya. Alizaliwa katika familia yenye watoto 9 yeye akiwa mtoto wa 6. Baba yake Felick Cheyo na Mama yake Ndimbumi Sinyanga ni wakulima na ni wakristo wa Kanisa la Moravian.
Elimu yake
Alisoma Shule ya Msingi Mwembe tangu mwaka 1969 na kisha alijiunga na shule ya kati Haloli mjini Vwawa Mbozi. Baada ya hapo alijiunga na Chuo Cha Biblia cha Kanisa la Africa Inland cha Majahida kilichopo wilaya ya Bariadi Mkoa wa Shinyanga mwaka 1979 hadi 1981. Mwaka 1983 alijiunga na Chuo Cha Theologia cha Kanisa la Moravian kilichopo Mbeya (Motheco) ambapo alimaliza masomo mwaka 1986 na kutunukiwa cheti cha theologia. Akiwa Mbeya aliweza kujiendeleza kielimu kwa kujiunga na masomo ya Sekondari na mwaka 1987 aliweza kufanya mtihani wa kidato cha nne katika shule ya sekondari Mbeya Day. Alifanya tena mtihani wa sekondari katika kituo hicho hicho cha Mbeya Day Secondary mwaka 1999 na kutunukiwa cheti.
Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia  mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St. Paul Limuru Kenya na Kutunukiwa Shahada ya Kwanza ya Theologia (BD) mwaka 2006. Mwaka 2007 alijiunga na Catholic University of Eastern Africa na kutunukiwa shahada ya Uzamili katika Theologia (Master's in Theology) mwaka 2010. Mwaka huohuo 2010, aliendelea na masomo ya shahada ya uzamivu (doctorate) hapohapo Catholic University.
Askofu
Amechaguliwa kuwa askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi tangu mwaka 2000. Amekuwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Teofilo Kisanji tangu mwaka 2011.

Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Watu wa Tanzania
Sumaku

Question: Metali ya alumini hupatikana nchi gani kwa wingi?


Sumaku ni gimba inayotoa uga sumaku wa kuvuta magimba ya metali kwake au kuyasukuma mbali nayo. Nguvu hii inaitwa uga sumaku haionekani kwa macho lakini inapimwa. 

Sumaku asilia na sumaku zinazotengenezwa
Sumaku asilia ni vipande vya madini ya maginetiti vinavyoweza kuvuta na kushika vitu vya chuma. Kama kipande cha chuma au feleji ya kawaida inashikwa kwa muda fulani na sumaku asilia itaonyesha pia tabia za sumaku. Watu wamejifunza kutumia uwezo wa sumaku na kutengeneza sumaku hasa pamoja na umeme na kutengeneza vifaa vyenye uwezo mkubwa wa kisumaku vinavyotumiwa katika teknolojia mbalimbali.

Tabia za sumaku
Usumaku ni tabia katika mada inayopatikana kiasili kufuatana na kanuni za fizikia. 
kila sumaku huwa na ncha mbili zinazoitwa ncha hasi (negativi) na ncha chanya (positivi).
kama sumaku mbili zinakaribiana zikitazamana kwa ncha tofauti zinavutana na kukaa pamoja kwa nguvu. Lakini zikikaribiana na kutazamana kwa ncha ileile (zote mbili kwa ncha hasi au ncha chanya) zinasukumana zikikataa kugusana.
sumaku ikipitishwa joto inapungua nguvu yake lakini ikipozwa inaongeza nguvu ya kisumaku.
kipande cha chuma kinachokuwa kisumaku baada ya kukaa pamoja na sumaku kitapungua nguvu yake ya kisumaku polepole.
waya au simu inayopitishwa na umeme huwa na uga sumaku kando lake.
kwa kuviringisha waya nje ya chuma sumaku na kupitisha umeme mle nguvu kubwa ya kisumaku inapatikana. Mbinu huu ni msingi wa kutumia sumakuumeme katika mashine nyingi.
Aloi za chuma na feleji huvutana na sumaku. Lakini metali kama shaba, zinki au alumini hazivutwi nazo.
Historia
Watu wa kale walitambua tayari tabia za sumaku asilia. Kuna ushahidi katika maandiko ya mwanafalsa mgiriki Thales wa Milet; Wagiriki wa kale waliita mawe yenye tabia hii "mawe ya magnesia" kutokana na mji wa Asia Ndogo yalipopatikana. Jina hili lilikuwa msingi wa jina "magnet" linalotumiwa katika lugha nyingi.
Wachina ni watu wa kwanza waliotambua matumizi ya sumaku kwa manufaa ya kibinadamu. Tangu karne ya 11 walitumia sindano ya magnetiti yenye tabia ya kisumaku iliyolea juu ya maji ndani ya dira. Ncha za sindano sumaku huathiriwa na uga sumaku wa dunia na ncha zake zinatazama kaskazini au kusini. Kwa msaada wa dira mabaharia waliweza kuvuka bahari na kulenga pwani la mbali lisiloonekana mara moja bila kupoteza njia.
Wazungu wa Ulaya walibuni mbinu huohuo kidogo baadaye tangu karne ya 12.
1819 profesa Mdenmark Hans Christian Oersted alitambua uhusiano kati ya umeme na usumaku alipoona ya kwamba umeme unaathiri sindano ya dira. Mwingereza Michael Faraday alifuata kwa kutengeneza kifaa kinachozungusha kipitishi umeme kwa sumaku; hii ilikuwa msingi kwa kubuni injini ya umeme iliyotengenezwa na wengine baadaye na 1866 injinia Mjerumani Werner Siemens alitengenea mashine ya kutengeneza umeme iliyoweka msingi kwa mapinduzi ya pili ya viwandani. Leo hii umeme ni nguvu ya kimsingi wa teknolojia ya kisasa.
Kurasa nyingine
Sumakuumeme
Jamii:Usumaku
Jamii:Teknolojia
Sigara

Question: Sigara iligunduliwa na nani?


Sigara ni kitu cha kuvuta moshi kinachojenga uraibu. Kinatengenezwa kwa tumbaku na kusokotwa kwa karatasi maalumu, chenye umbo refu na la mviringo.
Sigara zinasababisha madhara makubwa katika mwili wa binadamu: mara nyingi hudhuru mapafu na mfumo mzima wa upumuaji.
Sigara za kisasa za viwandani zimechujwa, na pia zinajumuisha tumbaku iliyoandaliwa.

Source: World Health Organization estimates, 2000

Tanbihi

Viungo vya nje



Jamii:Afya
Ziwa Viktoria

Question: Ziwa Nakuru linapokea maji yake kutoka wapi?







Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini. 
Ziwa Viktoria lipo mita 1134 juu ya usawa wa bahari na lina eneo la kilometa za mraba zaidi ya 68,100. 
Maji ya ziwa Viktoria yanamiminika kwenye mto Nile na kuelekea bahari ya Mediteranea kwa umbali wa maili 4,000. 
Ziwa hili linapata maji yake mengi kutokana na mvua (80%) na kutoka vijito vingi vidogo. Mto mkubwa unaoingia Viktoria ni Mto Kagera unaotiririka kutoka magharibi. 
Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye visiwa vingi vidogovidogo.
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. 
Eneo la maji ya ziwa limegawanywa 6% (4,100 km2) nchini Kenya, 45% (31,000 km2) nchini Uganda, na 49% (33,700 km2) nchini Tanzania.
Viungo vya nje


Jamii:Maziwa ya Afrika
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Maziwa ya Uganda
Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Nile

Jamii:Mkoa wa Kagera
Jamii:Mkoa wa Geita
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Jamii:Mkoa wa Mara
Darubini

Question: Je,nani alizindua kifaa cha darubini?




Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, dorbin) ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:
Darubini ndogo za mkononi ni vyombo vinavyotumiwa na wapenda mazingira asilia, wawindaji, polisi na jeshi.
Darubini kubwa hupatikana mara nyingi katika paoneaanga (vituo vya astronomia); kuna hasa aina mbili:
darubini maonzi (optical telescope) kubwa hutumiwa na wanaastronomia kwa kutazama magimba ya angani kama jua, mwezi, nyota, sayari au kometi. Darubini hizo huwa ama  
darubinilenzi (refracting telescope)
darubiniakisi (reflecting telescope).
darubiniredio hutumiwa pia na wanaastronomia zikikusanya mawimbi ya sumakuumeme zinazofaa kutupa picha za violwa vya mbali sana isizoonekana kwa njia ya nuru ya kawaida. Zinafaa pia kuonyesha tabia za violwa vya angani vya karibu zaidi zisizotambulika kwa njia ya nuru.
Historia ya darubini
Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba. 
Mfano wake ulichukuliwa na kuboreshwa na mwanaastronomia Mwitalia Galileo Galilei aliyeanza kuitumia mwaka 1610 kwa kuangalia nyota. Aligundua mara moja miezi ya sayari Mshtarii. 
Muundo tofauti uligunduliwa na padre Nicolaus Zucchius mwaka 1616 uliotumia kiakisi parabola kwa kukusanya mishale ya nuru.
Katika karne zilizofuata vyombo hivyo viliendelea kuboreshwa. 
Mtambo mpya ulipatikana katika karne ya 20 kwa kutumia mnururisho wa sumakuumeme kutoka nyota iliyoendelezwa kuwa darubiniredio.
Elimu ya ulimwengu wetu ilipanuka sana tangu kupelekwa kwa darubini za angani kwenye anga-nje zinazopokea nuru na mawimbi ya sumakuumeme bila athari ya angahewa ya Dunia.
Viungo vya nje

Tazama pia
Hadubini (au darubini ya vidudu)
Viungo vya nje


Jamii:Sayansi
Jamii:Teknolojia
Jamii:Vifaa vya astronomia
Msalvia (mmea)

Question: Msalvia una maua?


Msalvia (ujulikanao pia kama Salvia divinorum, sage of the diviners, ska maría pastora, seer's sage, yerba de la pastora ama kwa kifupi salvia) ni mmea ambao utumizi wa majani yake kwa njia ya kutafuna, kuvuta kama sigara au kupika kama chai unasababisha namna ya ulevi.[1] Majani ya mmea huu yana vidonge aina ya opioindi zinazosababisha ukumbusho-wazimu (hallucination).[2] Kwa vile mmea huu haujifanyiwa utafiti kwa kina, madhara yake na usalama wa matumizi yake kwa muda mrefu bado haujathibitishwa.
Majani yake hutumika pia kusafisha meno.
Asili na historia
Asili ya mmea huu ni nchi ya Mexico na humea kiasilia katika msitu wa Sierra Mazateca ya Oaxaca kwenye vivuli vilivyo na unyevu. Msalvia hufikia urefu wa kima zaidi ya mita moja na huwa na shina mraba lisilo na kitu ndani kama mimea mingine ya familia ya "mint" Lamiaceae. Leo msalvia pia hukuzwa nyumbani na hupandwa vipandikizi vya tawi au shina lake kwa vile mmea huu hutoa mbegu kwa uchache na ugumu sana.[3]
Sheria
Mmea Msalvia umeruhusiwa katika nchi nyingi lakini matumizi yake hudhibitiwa nchini Australia, Ubelgiji, Brazil, Canada, Denmark, Estonia, Finland, Ujerumani, Italia, Japan, Korea Kusini, Poland, Hispania, Uswisi, Armenia na sehemu nyingine Marekani.[4][5] Hata Vile mmea wa msalvia umeenea sehemu tofautitofauti na miche yake huuzwa na wakulima wa miti no dawa katika nchi nyingine.
Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje


Jamii:Mimea
Jamii:Mitishamba
Jamii:Madawa ya Kulevya
Jamii:Meno
Usafiri wa anga-nje

Question: Je, usafiri wa anga la nje ulianza lini?



Usafiri wa anga-nje ni kila aina za safari au usafiri inayofikia nje za angahewa ya Dunia kwenye anga-nje. Ilhali hakuna mpaka kamili baina ya angahewa na anga-nje kuna mapatano ya kutazama umbali wa kilomita 100 kama chanzo cha anga-nje
Chombo cha kwanza kilichofikia juu ya km 100 kilikuwa roketi ya Kijerumani aina ya V-2 katika majaribio ya mwaka 1944.[1]
Chanzo cha usafiri wa anga-nje kilikuwa kuruka kwa chombo cha angani cha Kisovyieti Sputnik 1 mnamo 4 Oktoba 1957 iliyokuwa satelaiti ya kwanza iliyozunguka Dunia angani.
Kiumbehai wa kwanza aliyefikishwa hadi anga-nje alikuwa mbwa Laika kwa njia ya satelaiti ya Sputnik 2. Mtu wa kwanza katika anga-nje alikuwa Mrusi Yuri Gagarin aliyezunguka Dunia mara moja tarehe 12 Aprili 1961 kwa Vostok 1. 
Marekani ilifaulu kupeleka watu wa kwanza hadi uso wa mwezi tarehe 20 Julai 1969: hao walikuwa Neil Armstrong na Buzz Aldrin.
Tangu mwaka 1986 Umoja wa Kisovyeti ilianza kujenga kituo cha angani MIR kilichofuatwa na Kituo cha Anga cha Kimataifa ISS tangu 1998. Katika vituo hivyo wanaanga na wanasayansi kutoka nchi mbalimbali waliweza kukaa angani kwa miezi na kufanya utafiti wa mazingira ya anga-nje.
Usafiri waanga-nje umeendelea kwa kupeleka vyombo vya angani hadi sayari nyingine. Shabaha ya safari hizi ni upelelezi na utafiti wa kisayansi. Voyager 1 ni chombo cha kwanza kilichotoka katika mfumo wa jua letu mnamo mwaka 2012.
Katika mazingira ya karibu zaidi ya Dunia kuna satelaiti nyingi zinazozunguka sayari yetu na kutekeleza kazi hata za kibiashara kama vile upimaji wa hali ya hewa, kurusha programu za runinga na redio, kutuma data za GPS au za simu.
Marejeo


Jamii:Teknolojia
Jamii:Astronomia
Mkoa wa Dar es Salaam

Question: Ghorofa ndefu zaidi ulimwenguni inapatikana katika nchi gani?








Dar es Salaam ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana na Mkoa wa Pwani pande zote barani na Bahari ya Hindi upande wa mashariki. 
Eneo la mkoa ni jiji la Dar es Salaam ambalo ndilo kitovu cha shughuli za biashara (na za utawala, kwa kiasi fulani) nchini Tanzania, na ni kati ya majiji yanayokua haraka zaidi duniani. 
Ni km² 1,800 pamoja na visiwa vidogo 8 na eneo la bahari kati ya pwani na visiwa hivi. Eneo la nchi kavu pekee ni km² 1,393.
Kuna wilaya tano: Kinondoni (wakazi 1,775,049), Ilala (wakazi 1,220,611) na Temeke (wakazi 1,368,881) ambazo zimeongezewa Kigamboni na Ubungo. Kila moja inaangaliwa kama mji. Takwimu hizi ni za mwaka 2012, kwa ujumla idadi ya wakazi ilikuwa 4,364,541. 
Wakazi asili wa eneo la mkoa walikuwa Wazaramo pamoja na makabila madogo kama vile Wandengereko na Wakwere. Kutokana na kukua na kupanuka kwa jiji kuna makabila yote.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Ilala	:	mbunge ni 	Mussa Azzan Zungu	(CCM)
Kawe	:	mbunge ni 	Halima Mdee	(Chadema)
Kibamba	:	mbunge ni 	John John Mnyika	(Chadema)
Kigamboni	:	mbunge ni 	Faustine Ndugulile	(CCM)
Kinondoni	:	mbunge ni 	Maulid Mtulia	(CCM)
Mbagala	:	mbunge ni 	Issa Ally Mangungu	(CCM)
Segerea	:	mbunge ni 	Bonna Mosse Kaluwa	(CCM)
Temeke	:	mbunge ni 	Abdallah Mtolea	(CUF)
Ubungo	:	mbunge ni 	Saed Kubenea	(Chadema)
Ukonga	:	halina mbuge kwa sasa.
Tazama pia
Orodha ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam
Kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Viungo vya nje

Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.
Soko la Hisa

Question: Soko gani  lilianzishwa mwaka wa 1960?


Soko la hisa (kwa Kiingereza "stock exchange") ni mahali pa biashara ya hisa za makampuni. 
Mara nyingi "soko la hisa" lamaanisha taasisi au jengo ambako biashara hii inafanywa . Lakini jina hili laweza pia kumaanisha jumla ya biashara ya hisa katika nchi fulani au katika tawi la uchumi (ing. "share / stock market") kwa kujumlisha taasisi mbalimbali katika nchi au biashara kwa njia ya intaneti.
Masoko ya hisa muhimu ya kimataifa
American Stock Exchange
Bombay Stock Exchange
Euronext
Frankfurt Stock Exchange
Helsinki Stock Exchange
Hong Kong Stock Exchange
Johannesburg Securities Exchange
London Stock Exchange
Madrid Stock Exchange
Milan Stock Exchange
Nairobi Stock Exchange
NASDAQ
National Stock Exchange
New York Stock Exchange
São Paulo Stock Exchange
Korea Stock Exchange
Shanghai Stock Exchange
Singapore Exchange
Stockholm Stock Exchange
Taiwan Stock Exchange
Tokyo Stock Exchange
Toronto Stock Exchange
Zürich Stock Exchange
Masoko ya hisa muhimu zaidi barani Afrika
Kwa jumla kuna masoko ya hisa 29 barani Afrika yanayohudumia nchi 38.
Kuna masoko ya hisa 2 ya kikanda ambayo ni:
Bourse Régionale des Valeurs Mobilières (BRM) huko Abidjan ambayo inahudumia nchi za Benin, Burkina Faso, Guinea Bissau, Côte d'Ivoire, Mali, Niger, Senegal na Togo; na
Bourse Régionale des Valeurs Mobilières d'Afrique Centrale (BVMAC) huko Libreville ambayo inahudumia nchi za Jamhuri ya Afrika ya Kati, Tchad, Kongo, Guinea ya Ikweta na Gabon.
Masoko ya hisa ya kwanza katika Afrika yaliundwa Misri (mwaka 1883), Afrika Kusini (mwaka 1887) na Moroko (1929).

Viungo vya nje
Nakaaya

Question: Je,Nakaaya Abraham Sumari alizaliwa lini?


Nakaaya Abraham Sumari (amezaliwa tar. 3 Septemba 1982, Arusha mkoa wa Kaskazini mwa Tanzania) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, Hip hop, na dansi kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nakaaya. Pia, anajulikana sana kwa kibao chake mashughuli cha Mr. Politician. Huyu ni dada ya aliyekuwa mrembo wa Tanzania kwa mwaka wa 2005, Nancy Sumari.
Wasifu
Maisha ya awali
Yeye ni wa kwanza kuzaliwa kutoka katika familia ya watoto watano. Wazazi wake ni wafanyabiashara huko mkoani Arusha. Nakaaya alikulia mjini Arusha na Nairobi, Kenya, ambapo alikwenda kwa sababu za kimasomo. Akiwa bado yungali mdogo, Nakaaya alipenda sana kuimba na kutumbuiza.
Baada ya kumaliza shule, alihamia jijini Dar es Salaam na akawa anafanya kazi katika nyanja kadhaa za kitawala kabla hajajiendeleza na masuala ya kimuziki. Nakaaya alishawahi kufanya kazi na bendi ya Tanzanite ambao walimwalikwa ili wafanyenaye kazi kunako mwaka wa 2004. Lakini, ilimlazimu kusimamisha shughuli za muziki kwa muda ili isije ikaingliana na kazi zake za kila siku.
Mnamo mwaka wa 2006, akapata nafasi katika moja kati ya matamasha ya  Tusker Project Fame ambayo yalifanyika katika jumba la Dar Cinemas. Nakaaya akapata bahati ya kumvutia mmoja wa wa majaji kwa uwezo wake na kipaji alichonacho. Hivyo akawa mmoja kati ya waamuru katika kipindi hicho.
Muziki
Viungo vya Nje



Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
All

Question: Hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta iko na nafasi ngapi za kitanda?


Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kenyatta

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/jkuat

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/unairobi

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/udsm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/strathmore

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/ifm

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/dit

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/berkman

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/google

Wikipedia:Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/independent


other


Kiswahili Wikipedia Challenge/Submissions/kwc
Glasgow

Question: Je,Uskoti ina idadi ya watu wangapi?



Glasgow ni mji katika Uskoti magharbi. Glasgow ni mji mkubwa zaidi kuliko yote ndani Uskoti, myenye wakazi karibu ya nusu ya milioni, lakini Glasgow si mji mkuu (Bunge ya Uskoti katika Edinburgh.
Yana timu ya soka julikana mbili - Celtic na Rangers.
Viungo vya nje
Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. 

Jamii:Uskoti
Jamii:Miji ya Uskoti
Jamii:Miji ya Ufalme wa Muungano
Bwawa la Nyumba ya Mungu

Question: Bwawa kubwa la maji nchini Misri linaitwaje?

Main Page limepatikana kwa lambo lililojengwa miaka ya 1960 katika wilaya ya Mwanga, mkoa wa Kilimanjaro (Tanzania) ili maji ya mto Kikuletwa na ya mto Ruvu yaweze kutumika kuzalisha umeme (8 MW).
Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania
Tanbihi

Marejeo
Öhman, May-Britt, Taming Exotic Beauties: Swedish Hydro Power Constructions in Tanzania in the Era of Development Assistance, 1960s - 1990s, Stockholm, 2007, PhD Thesis, 
Viungo vya nje



Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Malambo
Thomas Partey

Question: Thomas Teye Partey alizaliwa wapi?


Thomas Teye Partey (alizaliwa 13 Juni 1993) ni mchezaji wa soka wa Ghana ambaye anacheza kama kiungo mkabaji katika klabu ya Hispania iitwayo Atlético Madrid na timu ya taifa ya Ghana.
Atletico Madrid
Alizaliwa huko Odumase Krobo, Thomas alikuwa Mchezaji wa klabu ya Odometah FC ya vijana. Baadaye alisaini mkataba na klabu ya Atlético Madrid mwaka 2011.Tarehe 10 Machi 2013, Thomas aliitwa katika kikosi cha kwanza cha Atlético Madrid katika mechi dhidi ya Real Sociedad.
RCD Mallorca
Mnamo tarehe 12 Julai, Thomas alisajiliwa katika klabu ya kwa RCD Mallorca kwa mkopo, Mnamo 18 Agosti  alicheza mechi yake ya kwanza,ambayo walifungwa goli 4-0  dhidi ya CE Sabadell FC
UD Almería
Tarehe 27 Julai 2014 Thomas alijiunga na La Liga huko Hispania katika klabu ya UD Almería . Alicheza mechi ya kwanza katika mashindano 23 Agosti mechi dhidi ya RCD Espanyol na kutoka sare ya goli 1-1.
Atletico Madrid
Alichezea timu yake ya kwanza kwa mara nyingine Atletico tarehe 28 Novemba 2015, katika mechi ambayo walipata ushindi wa goli 1-0 dhidi ya Espanyol.
Mnamo 2 Januari mwaka uliofuata aliisaidia klabu yake katika mechi dhidi ya Levante UD. Mnamo tarehe 28 Mei, Thomas alicheza katika Ligi ya Mabingwa Ulaya UEFA dhidi ya Real Madrid.

Jamii:waliozaliwa 1993
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Ghana
Waraka wa pili kwa Wakorintho

Question: Nani alikuwa rais wa pili wa Kenya?



Waraka wa pili kwa Wakorintho ni kati ya vitabu 27 vya Agano Jipya katika Biblia ya Kikristo. 
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Agano Jipya linatunza barua mbili za Mtume Paulo kwa Wakristo mjini Korintho (Ugiriki). 
Mazingira
Mdo 19:21-20:1 inasimulia alivyohama Efeso kutokana na matatizo kuzidi, akaelekea Makedonia na Ugiriki.
Toka huko alipata nafasi ya kuhubiri huko Iliriko, yaani Albania ya leo kwenda kaskazini (Rom 15:19).
Wakati huo alipata habari mbaya kuhusu Wakorintho, akawaandikia tena na tena kabla hajawaendea kwa mara ya tatu.
Mpangilio
Labda kwa kuwa ni mshono wa barua hizo mbalimbali, mpangilio wa 2Kor haueleweki, ingawa ina salamu na shukrani mwanzoni, na salamu nyingine mwishoni kama kawaida. 
Katikati mada kuu ni tatu: kujitetea, mchango na mashambulizi dhidi ya wapinzani.
Barua hiyo inatusaidia hasa kumjua Paulo mwenyewe (2Kor 11:1-12:13).
Viungo vya nje
Tafsiri ya Kiswahili
 Agano Jipya kwa lugha ya Kiswahili
Vinginevyo



Online translations of Second Epistle to the Corinthians:

Commentary articles by J. P. Meyer on Second Corinthians, by chapter: , , ,
,
, 


Jamii:Mtume Paulo
Jamii:Korintho
Benki ya Dunia

Question: Benki ya kwanza nchini Kenya ni gani?


Benki ya Dunia ni taasisi ya kimataifa yenye shabaha ya kusaidia maendeleo ya nchi za dunia. Si benki ya kawaida. Inashirikiana na Umoja wa Mataifa na hasa Shirika la Fedha la Kimataifa lakini si chini ya UM moja kwa moja. Ni mali ya nchi wanachama 185 zinazopigia kura katika mikutano yake kulingana na thamani ya hisa zao katika rasilmali ya benki.
Muundo wa Benki ya Dunia
Benki ya Dunia ina matawi mawili ambayo ni 
Benki ya Kimataifa ya Marekebisho na Maendeleo (International Bank for Reconstruction and Development - IBRD) iliyoanzishwa mwaka 1945 inayojulikana kama "Benki ya Dunia" hasa.
Shirikisho la Kimataifa la Maendeleo (International Development Association - IDA) iliyoanzishwa mwaka 1960.
Taasisi za ziada ambamo kila nchi mwanachama inapaswa kuingia pia ni 
Muungano wa Kimataifa wa Fedha (International Finance Corporation IFC),
Shirika la Uthibiti wa Uwekezaji (Multilateral Investment Guarantee Agency MIGA) na
Kituo cha Kimataifa cha Utatuzi wa Mizozo ya Uwekezaji (International Centre for Settlement of Investment Disputes ICSID).
Makao makuu yapo Washington DC nchini Marekani. Kikatiba mwenyekiti wa benki ni mtu wa Marekani.
Hisa na kura
Maazimio hufuata kura za wanachama zinazolingana na idadi ya hisa za nchi hizo katika rasilmali ya benki (kwa mabano: IFC). Nchi zenye kura nyingi ni: 
Marekani 16,39% (23,68%)
Japani 7,87% (5,88%)
Ujerumani 4,49% (5,37%)
Ufaransa 4,3% (5,04%)
Uingereza 4,3% (5,04%)
(Hali ya mwaka 2004)
Shabaha ya kazi
Benki (IBRD) inalenga kutoa mikopo kwa nchi zilizoendelea kiasi na pia nchi maskini zenye uwezo wa kulipia mikopo. Shirikisho la Maendeleo (IDA) inaangalia mahitaji ya nchi maskini kabisa. 
Kwa jumla taasisi za Benki ya Dunia hutoa mikopo kwa riba ndogo au hata zisizo na riba halafu pia misaada zisizorudishwa kwa nchi maskini kwa kusudi la kujenga elimu, afya, barabara na mawasiliano.
Historia
Benki ilianzishwa mwaka 1945 baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Shabaha ilikuwa kusaidia nchi za Ulaya zilizoharibiwa katika vita. Mkopo wa kwanza wa milioni USD 250 ulitolewa kwa Ufaransa. 

Viungo vya Nje

Jamii:Uchumi
Jamii:Benki
Somalia

Question: Je,mjii mkuu wa Gambia ni upi?



Somalia, (kwa Kisomali: Soomaaliya; kwa Kiarabu: الصومال, As-Suumaal), ambayo inajulikana rasmi kama Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia, ni nchi kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki katika Pembe ya Afrika. 
Kijiografia, imezungukwa upande wa kaskazini-mashariki na Ethiopia na Jibuti, na upande wa magharibi ya kati na Kenya; Ghuba ya Aden nayo iko mashariki. 
Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).
Jiografia

Historia


Nchi iliunganika mwaka 1960, kutokana na makoloni mawiliː la Waitalia (kusini) na la Waingereza (kaskazini).
Baada ya mwaka 1991 nchi ya Somalia ilibaki haina serikali wala umoja wa taifa, iligawiwa na wakereketwa na wanamgambo wa ukoo na eneo, hasa Somaliland, Puntland na Galmudug upande wa kaskazini.
Katika miaka 2008-2013 ilihesabika kama nchi filisika. Kwa sasa ni nchi dhaifu lakini inaanza kujengwa upya kama shirikisho.
Watu
Tazama pia: Orodha ya lugha za Somalia

Wakazi asili wa Somalia ni Wasomali (85%) wa makabila yafuatayo:
Isaaq
Hawiye
Dir
Darod
Digil & Mifle
Wengine (15%) ni:
Wabantu
Waarabu n.k.

Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Upande wa dini, 99.8% ni Waislamu, hasa Wasuni.









Utawala
Maeneo (umoja: gobolka, wingi: gobollada) ya Somalia, ambayo imegawiwa tena kwa wilaya, ni:

Awdal
Bakool
Banaadir
Bari
Bandari
Galguduud
Gedo
Hiiraan
Jubbada Dhexe

Jubbada Hoose
Mudug
Nugaal
Sanaag
Shabeellaha Dhexe
Shabeellaha Hoose
Sool
Togdheer
Woqooyi Galbeed


Mawasiliano
Mawasiliano ya Jamhuri ya Somalia ilikaribia kuangamia kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe, lakini kwa sasa kampuni za binafsi za mawasiliano ya mitambo, zimetwaa karibu miji yote Somalia, na hata kutoa huduma njema kuliko nchi zilizo jirani. 
Somalia ni nchi mojawapo Afrika ambayo ina mawasiliano ya bei rahisi zaidi, pengine kwa kuwa Somalia haikuwa na serikali iliyotoza ushuru; ()
Kampuni zinazohudumia watu wa Somalia ni kama:
SOMTEL
Galkom
Global Internet Company
Hormuud
Telcom
Nationlink
Netco
STG
Dahabshiil
Tazama pia
Utamaduni wa Somalia
Uislamu nchini Somalia
Waandishi wa Somalia
Muziki wa Somalia
Uchumi wa Somalia
Vita vya Mogadishu
Mawasiliano nchini Somalia
Orodha ya kampuni za Somalia
Jeshi la Somalia
Usafiri nchini Somalia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo







Mauri, Arnaldo, Somalia, in G, Dell'Amore (ed.), "Banking Systems of Africa", Cariplo-Finafrica, Milan, 1971, pp. nbsp;209–217.


Shay, Shaul. Somalia in Transition Since 2006. Piscataway, NJ: Transaction Publishers, 2014.



Viungo vya nje

Wikimedia Atlas of Somalia


 at Curlie
 from the BBC News
Habari, mitandao inayojadili kuhusu Somalia.
 Habari


Habari za kawaida



 includes Background Notes, Country Study and major reports

Watambuzi





Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi za Kiarabu
Viatu vya Faith

Question: Mkurugenzi mkuu wa kampuni ya Viatu vya Faith alikuwa nani?


Historia ya Kampuni
Viatu vya Faith ni kampuni ya Uingereza ya kuunda viatu  ambayo ilianzishwa katika mwaka wa 1964 na mhasibu wa London aliyeitwa Samuel Faith na mke wake,Terri. Baada ya Samuel kustaafu, mwanawe Jonathan alichukua usimamizi wa biashara hiyo,ya familia.
Katika miaka ya 1980, kampuni ilianzisha aina mpya ya viatu iliyofanikiwa sana ilitoitwa "faith solo", ikichukua mitindo mipya iliyoundwa katika maonyesho ya washonaji na kuunda viatu vya kuvaliwa na raia wa kawaida.
Aina hiyo ya viatu ilisherehekea mwaka wake wa 40 ,katika mwaka wa 2004, na ina matawi 70 yanayojisimamia yenyewe.Vilevile,kampuni hii ina maduka ndani ya Allders, Debenhams ,Sunwin House na Beatties. Hapo Desemba 2004, kampuni ya Viatu vya Faith ilinunuliwa na kundi la kibinafsi la Bridgepoint Capital.
Hivi sasa kuna duka moja tu la Faith ndani ya Topshop (katika Oxford Circus). Topshop iliagiza Faith kuondoka katika maduka yake katika majira ya joto ya 2003, ilipoona kuwa watapata faida zaidi wakijiundia viatu vyao vyenyewe na kuviuza. Hata hivyo,hii ilisababisha upanuzi wa matawi ya Faith na ,hivyo basi, kuiongezea faida.
Mauzo na Umiliki
Baada ya kuuzwa kwa Faith, Jacqueline O'Neill alichukua nafasi ya mkurugenzi kuu kabla ya kustaafu katika mwaka wa 2007. Paul O'Neill,mume wake, alikuwa kwenye bodi ya wakurugenzi na alishughulika na mali; akaongoza Faith kushinda tuzo nyingi za Retail Award. Aliondoka katika mwaka wa 2008 ili kuzingatia malengo yake mengine.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Makampuni zilizoanzishwa 1964
Jamii:Makampuni za viatu
Jamii:Makampuni ya Ufalme wa Muungano
Jibini nchini Kenya

Question: Je,soko la kwanza la mbuzi nchini Kenya ni ipi?


Jibini nchini Kenya imezalishwa angalau tangu mwanzoni mwa karne ya 20, lakini awali ilinunuliwa hasa na jamii ya Wazungu na kwa kiasi fulani na Wahindi. Baadaye, tasnia ya utalii ilianza kununua jibini kuwahudumia wageni wao wa ng'ambo. 
Wakenya asilia walifuata polepole, lakini mahitaji kutoka sekta hii ya soko yalianza kuongezeka katika miaka ya 1980, wakati tabaka la kati lilikuza hamu ya jibini[1] na ya vifundiro kutoka kwa maziwa, kama vile yoghurt k.m. 
Mwanzoni mwa karne ya 21 jibini imekuwa kawaida na kupatikana kwa urahisi. Juu ya hayo aina nyingi zaidi kuliko za kwanza za Cheddar na Gouda ziliuzwa.
Ukuaji huo wa soko la jibini nchini Kenya ulihimiza uanzishaji wa viwanda kadhaa vya kutengeneza jibini licha ya vile vilivyokuwapo tayari. 
Siku hizi jibini ni bidhaa ya kawaida katika maduka makubwa na hata yale madogo. Cheddar na Gouda inaendelea kuwa aina maarufu sana lakini nyingine ni Feta, Mozzarella, Jibini Buluu, Brie, Camembert n.k.
Viwanda vya jibini nchini Kenya kwa mpangilio wa umiliki wa soko
Brown's Cheese[2]: imeanzishwa mwaka 1979, kiwanda kiko Tigoni, inazalisha cheddar, gouda, feta, ricotta, provolone, jibini buluu, brie, camembert, mozzarella na jibini kutoka kwa maziwa ya mbuzi.
Raka Milk Processors[3]: imeanzishwa mwaka 2001, kiwanda kiko Nyeri, inazalisha cheddar, gouda, feta, jibini buluu, brie, mozzarella, halloumi, paneer na shrikand.
Happy Cow Kenya[4]: imeanzishwa mwaka 1996, kiwanda kiko Nakuru, inazalisha cheddar, gouda, edam, tilsiter, red holland, black danbo, emmental, parmesan, jibini buluu, mozzarella, feta, paneer, ricotta, mascarpone na halloumi.
Eldoville Dairies[5]: imeanzishwa mwaka 1985, kiwanda kiko Karen, inazalisha cheddar, feta, brie, camembert, mozzarella na paneer.
New Kenya Co-operative Creameries[6]: imeanzishwa mwaka 1932, viwanda viko Eldoret, Kitale, Mombasa na Nyahururu, inazalisha cheddar na gouda.
Sirimon Cheese[7]: imeanzishwa mwaka 2011, kiwanda kiko Nanyuki, inazalisha cheddar, gouda, mozzarella, feta na paneer.
Doinyo Lessos Creameries[8]: imeanzishwa mwaka 1964, kiwanda kiko Eldoret, inazalisha cheddar, gouda, blue highland, red highland, gruyère, tilsiter, paneer, jeera, mozzarella, derbyshire, feta na ricotta.
Marejeo

Viungo vya nje

Jamii:Jibini
Geji sanifu

Question: Je,reli ya SGR ilianza kutengenezwa mwaka upi?


Geji sanifu (kwa Kiingereza standard gauge [1]) ni geji (yaani kipimo cha umbali kati ya pau mbili za njia ya reli) inayotumika zaidi duniani. Takriban asilimia 55 za njia zote za reli duniani zinatumia geji hii yenye upana wa milimita 1,435.[2]
Hasa njia zote za reli ya mkasi mkubwa (isipokuwa Urusi, Uzbekistan na Ufini) hutumia geji sanifu.
Geji sanifu katika Afrika ya Mashariki
Reli za Afrika ya Mashariki zilianzishwa wakati wa ukoloni kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia na wakati ule geji nyembamba ya mita 1 ilichaguliwa kwa kusudi la kupunguza gharama za ujenzi. Njia ya TAZARA pekee kati ya Dar es Salaam na Zambia ina upana wa milimita 1067 ambayo ni kawaida ya mtandao wa Afrika ya Kusini.
Tangu miaka ya 2000 hivi ilionekana ya kwamba hali ya miundombinu ya reli hizi ilichakaa mno na kuanzia mwaka 2004 mipango ilianza ya kutengeneza upya reli katika Afrika ya Mashariki. Mpango Mkuu wa Usafiri wa Reli katika Afrika ya Mashariki (East African Railway Master Plan) ulikuwa tayari mwaka 2009 ukipendekeza njia mpya za geji sanifu (zilizokuwa maarufu kwa kifupi chake "SGR", yaani standard gauge rail) za kuunganisha Kenya na Uganda, Ethiopia na Sudan Kusini, halafu Tanzania na Burundi na Rwanda hadi Uganda. 
Reli ya SGR itaruhusu treni za mkasi mkubwa zaidi jinsi ilivyo sasa. Inaruhusu pia mabehewa kubeba mizigo mizito zaidi na hivyo kuongeza kiasi cha mzigo kwa kila behewa.
Ujenzi ulianza nchini Kenya ambako njia ya SGR kati ya Mombasa na Nairobi inatarajiwa kufunguliwa mwezi Juni 2017. Njia hii inatarajiwa kuendelea hadi Kisumu kupitia Naivasha na hatimaye hadi Malaba kwenye mpaka wa Uganda[3].
Mwaka 2017 ulianza ujenzi wa awamu ya kwanza ya njia ya SGR nchini Tanzania inayolenga kuunganisha Dar es Salaam na Morogoro[4]. Njia hii inatarajiwa kuendelea hadi Mwanza na hatimaye hadi Burundi.
Marejeo

jamii:Reli
Lord Tariq na Peter Gunz

Question: Lord Tariq na Peter Gunz ilizinduliwa mwaka upi?


Lord Tariq na Peter Gunz lilikuwa kundi la marapa wawili kutoka nchini Marekani, ambao ni Sean "Lord Tariq" Hamilton na Peter "Peter Gunz" Pankey. Mnamo mwaka wa 1996 washkaji hao walipata kuuza sura katika albamu ya Six ya kundi la Whodini katika wimbo wao wa "Can't Get Enough", na pia wakawasaidia kuandika nyimbo zingine mbili za katika albamu hiyo.
Kunako mwaka wa 1998, walipata kutoa single zao mbili na kubahatika kuingiza moja katika platinamu - "Deja Vu (Uptown Baby)" kibao ambacho kilishika nafasi ya 9 katika chati za Billboard Hot 100 Bora na kibao kilitoka katika albamu yao moja tu ya Make It Reign.
Albamu hiyo ilishirikisha marapa wakubwa kabisa kama vile Big Pun, Fat Joe, Sticky Fingaz, Kurupt na Cam'ron. Lakini kundi halikutoa kibao kingine tangu hapo na badala yake wakatawanyika baada ya muda mfupi. Mtoto wa Peter Gunz, Cory Gunz naye pia ni rapa.
Lord Tariq ana albamu ya kujitegemea iitwayo The Barcode, ambayo imemshirikisha Peter Gunz na mtoto wake Cory Gunz. Lord Tariq pia alishawahi kushirikiana na Jay-Z na Shaquille O'Neal mnamo mwaka wa 1998 katika wimbo uitwao "Analyze This".
Remix ya wimbo huo baadaye iliondolewa mistari ya Shaq's na badala yake ikawekwa ya Nas.
Albamu

Marejeo

Viungo vya Nje
Please state the type.



Jamii:New York City
Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Question: Mto mkubwa China ni gani?



Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza Canis Maior) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa. 
Mahali pake
Mbwa Mkubwa iko karibu na kundinyota ya Jabari (en:Orion) kwa upande wa kusini ya ikweta ya anga. Sehemu yake ya mashariki inafika kwenye Njia Nyeupe. Kundinyota jirani zake ni Akarabu (Lepus au sungura),  Munukero (kundinyota) (Monocerus), Shetri (Puppis)  na Njiwa (kundinyota) (Columba). 
Jina
Mbwa Mkubwa ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.[2]
Jina "Mbwa Mkubwa" linatokana na mitholojia ya Ugiriki ya Kale  iliyoona hapa mbwa anayewinda pamoja na Jabari (Orion) na kumfuata Akarabu (sungura). Baadaye mbwa wa pili alibuniwa na Waroma. [3] na hapo kundinyota hizi mbili ziliitwa Mbwa Mkubwa na Mdogo. Majina haya yalitafsiriwa baadaye moja kwa moja kwa Kilatini kuwa Canis Maior na Minor na baadaye kwa Kiarabu kuwa الكلب الأكبر Al-Kalb al-akbar (Mkubwa) na al-asgar (Mdogo).   
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.  Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [4] kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.[5]

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Sirius. Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na  mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru  8.6 (parseki 2.64)




















































































Jina la
(Bayer)Namba ya
FlamsteedJina 
(Ukia)Mwangaza
 unaoonekanaUmbali 
(miaka ya nuru)Aina ya spektraα9Shira (Sirius)−1,5m8,7A1 Vε21Adhara1,50m431B2 IIIδ25Wezen1,83m1600F8 Iaβ2Mirzam1,98m715B1 IIη31Aludra2,45m3200B5 Iaζ1Furud3,02m330ο2243,02m2500B3 Iaσ223,49m1500K8 Ibο1163,89m2000K3 Iaν273,95m80K1 IIIω284,01m500B3 IV
Tanbihi

Marejeo
Marejeo
Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff ()
Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
Historia ya Zimbabwe

Question: Rais wa kwanza Zimbabwe aliitwa nani?

Historia ya Zimbabwe inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zimbabwe. 
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani. 
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Tangu karne ya 11, Zimbabwe ya leo imekuwa na falme imara kwenye njia muhimu ya biashara. 
Kampuni ya British South Africa ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890.
Koloni la Uingereza lilianzishwa mwaka 1923 kwa jina la Southern Rhodesia. 
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu. 
Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.
Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi hadi alipolazimika kustaafu mwaka 2018. 
Tazama pia
Rhodesia ya Kusini


Jamii:Historia ya Zimbabwe
Jamii:Historia ya Afrika
Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki

Question: Afrika ya Mashariki kuna nchi ngapi kwa ujumla?


Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN) ni ushirikiano wa kimataifa wa nchi za upande wa kusini mashariki wa bara la Asia. 
Unaunganisha mataifa 10 yaliyoko kijiografia na kisiasa kati ya nchi kubwa za China na Uhindi. Shabaha yake ni kuboresha ustawi wa uchumi, maendeleo ya kijamii na ya kiutamaduni na kutunza amani ya sehemu hii ya dunia.
Umoja huu ulianzishwa mwaka 1967 na Indonesia, Malaysia, Ufilipino, Singapur na Uthai. Baadaye Brunei, Kambodia, Laos, Myanmar na Vietnam zlijiunga nao. 
Tangu kwa na nchi wanachama 10 eneo la umoja huu ulikuwa 4,500,000 [[km<sup>2</sup>]] na uchumi wake unakua haraka ulifikia pato la trilioni USD $1.4 mnamo mwaka 2008. Jumla ya wakazi ilikuwa watu 575,000,000 ambayo ni sawa na 8% za watu wote duniani.
Takriban theluthi moja ya watu hawa ni Waislamu (milioni 240) walioko hasa Indonesia na Malaysia. Uthai, Myanmar, Laos, Kambodia na Vietnam wako hasa wafuasi wa Ubudha.
Uchumi unastawi hasa kutokana na malighafi kama mafuta ya petroli pamoja na bidhaa za elektroniki. Nchi za Asean zimefaulu kwa ujumla kuondoka kwenye umaskini mkali na kujenga uchumi wa viwandani.
Nchi zote zina tamaduni za kale za kienyeji zilizosimama imara hata wakati wa ukoloni.
Umoja huu una mikutano ya kila mwaka.
Viungo vya Nje
 tovuti rasmi


}
Jamii:Mashirika ya kimataifa
Jamii:Asia
Nusutufe ya kaskazini

Question: Nusutufe ni nini?



Nusutufe ya kaskazini (en:Northern Hemisphere) ni nusu ya Dunia ilioko upande wa kaskazini ya ikweta. 
Tofauti na nusutufe ya kusini hii kaskazini ya Dunia ina maeneo makubwa zaidi ya nchi kavu; theluthi mbili za nchi kavu za dunia ziko hapa kaskazini. Kwa hiyo pia sehemu kubwa ya binadamu hukaa kwenye nusutufe hii, ni asilimia 90 ya watu wote wanaoishi duniani.[1]
Kati ya mabara ni yote ya Ulaya, Asia na Amerika Kaskazini yaliyopo kwenye nusutufe hii. 
Majira ya joto huwa ni hapa kuanzia Juni hadi Septemba, na majira baridi kuanzia Disemba hadi Machi.
Tazama pia
Nusutufe ya kusini
Ikweta
Tropiki ya Saratani
Tropiki ya Kaprikoni
Duara la Aktiki
Duara la Antaktika
Marejeo
Romano Prodi

Question: Romano Prodi ana watoto wangapi


Romano Prodi (Scandiano 9 Agosti 1939) ni mchumi na mwanasiasa wa Italia. Aliwahi kuwa waziri mkuu wa Italia mara mbili: 1996-1998 na 2006-2008.
Profesa wa uchumi
Prodi aliwahi kuwa profesa wa uchumi kwenye Chuo Kikuu cha Bologna kati ya 1971 na 1999. Mwaka 1978 aliitwa na Waziri Mkuu Giulio Andreotti kujiunga na serikali yake kama waziri wa viwanda. Baada ya kuanguka kwa serikali hiyo mwaka 1979 Prodi alirudi Chuo Kikuu.
Waziri Mkuu mara ya kwanza
Mwaka 1996 alipewa nafasi ya kiongozi wa ushirikiano wa "Ulivo" (yaani "Mzeituni") uliounganisha vyama mbalimbali vya kisiasa vya mrengo wa kushoto akamshinda Silvio Berlusconi na umoja wake wa kisiasa wa mrengo wa kulia akawa waziri mkuu. Akajiuzulu 1998 baada ya kuporomoka kwa ushirikiano wa Ulivo bungeni.
Kiongozi wa Ulaya
Mwaka 1999 akachaguliwa kama mbunge wa Bunge la Ulaya akateuliwa kuwa mwenyekiti au raisi wa Kamati ya Ulaya kwa kipindi cha 1999 hadi 2004. Aliongoza Umoja wa Ulaya katika majadiliano ya kupokea nchi kumi kama wanachama wapya mwaka 2004.
Waziri Mkuu awamu wa pili
Baada ya kumaliza kipindi hicho akarudi katika siasa ya Italia akashinda tena uchaguzi wa bunge la mwaka 2006 dhidi ya Berlusconi. Tangu 17 Mei mwaka huo akawa waziri mkuu wa Italia mara ya pili akiongoza ushirikiano wa vyama unaoitwa "Unione" (yaani "umoja"). Serikali yake ilianguka mwaka 2008.


Prodi, Romano
Baruch Blumberg

Question: Carleton Gajdusek alizaliwa wapi?



Baruch Samuel Blumberg (amezaliwa 28 Julai 1925) alikuwa daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza damu ya watu. Mwaka wa 1976, pamoja na Carleton Gajdusek alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Whatsapp

Question: Nani mwanzilishi wa mtandao ya kijamii ya whatsapp?




WhatsApp ni mtandao wa kijamii unaotumika kutuma ujumbe wa maneno, sauti, picha au video unaomilikiwa na kampuni ya Facebook.[7]
WhatsApp inatumiwa hasa kwenye simu za mkononi ingawa inaweza pia kutumika kwenye kompyuta.[8]
Mwanzoni watumiaji walikuwa wanaweza kuwasiliana na watumiaji wengine mmoja mmoja au katika kundi lakini toka Septemba 2017 WhatsApp ilitangaza kuanzisha utaratibu wa makampuni kuwasiliana na wateja wao.[9]
Teknolojia hii ilianzishwa na kampuni ya WhatsApp Inc. ya Mountain View, California ambayo baadaye ilinunuliwa na Facebook mnamo Februari 2014 kwa gharama ya dola za Kimarekani bilioni 19.3.[10][11]
Hadi Februari 2018, WhatsApp ilikuwa na watumiaji zaidi ya bilioni moja na nusu. [12]
Teknolojia hii imeimarika katika nchi kadhaa kama vile Brazili, India, nchi kadhaa za Ulaya kama vile Uingereza na [[Ufaransa].[13]
Huduma ya kutumia WhatsApp kupiga simu ilianza kutumika Februari 2015. [14][15]. Tarehe 14 Novemba 2016 WhatsApp ilianzisha huduma ya kupiga simu kwa video kwa simu zinazotumia android, simu za iPhone na Windows.[16]
Tarehe 18 Januari 2016, mwanzilishi wa WhatsApp Jan Koum alitangaza kuwa kampuni hii haitatoza dola 1 ya Marekani kwa matumizi ya WhatsApp mwaka mmoja ili kuondoa tatizo lililokuwa linawasumbua watumiaji wasio na njia ya kulipa. Alitangaza pia kuwa kampuni hii haitaweka matangazo ya kampuni nyingine na badala yake itaimarisha huduma nyingine kama vile mawasiliano ya watumiaji na makampuni. Gharama ya WhatsApp huwa ni gharama watumiaji wanayolipa ili kutumia intaneti kwenye makampuni ya simu. Gharama hii hutofautiana kati ya nchi na nchi na pia kati ya kampuni za simu. [17]
Marejeo
Algae

Question: Kuna aina ngapi ya protista?


Algae (umoja ni alga, uwingi algae; pia: miani, viani au vijimea) ni jina la kundi kubwa la viumbehai vidogo kati ya protista sana vinavyofanana na mimea. Zina uwezo wa kujilisha kwa njia ya usanisinuru yaani hutengeneza chakula chao kwa msaada wa mwanga wa jua.
Kuna aina nyingi sana za algae nyingine zina seli moja tu na nyingine zina seli nyingi. Aina kubwa zinajulikana kama mwani za baharini. Katika uwezo wa usaninisinuru zinalingana na mimea lakini hukosa viungo vingi vilivyo kawaida kati ya mimea hivyo katika taksonomia au mpangilio wa spishi hazihesabiwi kati ya mimea.
Algae hazina majani, mizizi na viungo vyingine vya mimea. 
Picha

Dinobryon ni algae ya ngeli ya Chrysophyceae
Mwani wa Laurencia katika hadubini: matawi yaki ni mfuatano wa seli za pekee na yote ina unene wa mm 1 pekee
Viani aina ya fitoplanktoni vikiota kama maua katika Atlantiki ya Kusini mbele ya Argentina

Marejeo

Jamii:Algae
Somalia

Question: Nchi ya Somalia iko na idadi ngapi ya watu?



Somalia, (kwa Kisomali: Soomaaliya; kwa Kiarabu: الصومال, As-Suumaal), ambayo inajulikana rasmi kama Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia, ni nchi kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki katika Pembe ya Afrika. 
Kijiografia, imezungukwa upande wa kaskazini-mashariki na Ethiopia na Jibuti, na upande wa magharibi ya kati na Kenya; Ghuba ya Aden nayo iko mashariki. 
Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).
Jiografia

Historia


Nchi iliunganika mwaka 1960, kutokana na makoloni mawiliː la Waitalia (kusini) na la Waingereza (kaskazini).
Baada ya mwaka 1991 nchi ya Somalia ilibaki haina serikali wala umoja wa taifa, iligawiwa na wakereketwa na wanamgambo wa ukoo na eneo, hasa Somaliland, Puntland na Galmudug upande wa kaskazini.
Katika miaka 2008-2013 ilihesabika kama nchi filisika. Kwa sasa ni nchi dhaifu lakini inaanza kujengwa upya kama shirikisho.
Watu
Tazama pia: Orodha ya lugha za Somalia

Wakazi asili wa Somalia ni Wasomali (85%) wa makabila yafuatayo:
Isaaq
Hawiye
Dir
Darod
Digil & Mifle
Wengine (15%) ni:
Wabantu
Waarabu n.k.

Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Upande wa dini, 99.8% ni Waislamu, hasa Wasuni.









Utawala
Maeneo (umoja: gobolka, wingi: gobollada) ya Somalia, ambayo imegawiwa tena kwa wilaya, ni:

Awdal
Bakool
Banaadir
Bari
Bandari
Galguduud
Gedo
Hiiraan
Jubbada Dhexe

Jubbada Hoose
Mudug
Nugaal
Sanaag
Shabeellaha Dhexe
Shabeellaha Hoose
Sool
Togdheer
Woqooyi Galbeed


Mawasiliano
Mawasiliano ya Jamhuri ya Somalia ilikaribia kuangamia kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe, lakini kwa sasa kampuni za binafsi za mawasiliano ya mitambo, zimetwaa karibu miji yote Somalia, na hata kutoa huduma njema kuliko nchi zilizo jirani. 
Somalia ni nchi mojawapo Afrika ambayo ina mawasiliano ya bei rahisi zaidi, pengine kwa kuwa Somalia haikuwa na serikali iliyotoza ushuru; ()
Kampuni zinazohudumia watu wa Somalia ni kama:
SOMTEL
Galkom
Global Internet Company
Hormuud
Telcom
Nationlink
Netco
STG
Dahabshiil
Tazama pia
Utamaduni wa Somalia
Uislamu nchini Somalia
Waandishi wa Somalia
Muziki wa Somalia
Uchumi wa Somalia
Vita vya Mogadishu
Mawasiliano nchini Somalia
Orodha ya kampuni za Somalia
Jeshi la Somalia
Usafiri nchini Somalia
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
Demografia ya Afrika
Marejeo







Mauri, Arnaldo, Somalia, in G, Dell'Amore (ed.), "Banking Systems of Africa", Cariplo-Finafrica, Milan, 1971, pp. nbsp;209–217.


Shay, Shaul. Somalia in Transition Since 2006. Piscataway, NJ: Transaction Publishers, 2014.



Viungo vya nje

Wikimedia Atlas of Somalia


 at Curlie
 from the BBC News
Habari, mitandao inayojadili kuhusu Somalia.
 Habari


Habari za kawaida



 includes Background Notes, Country Study and major reports

Watambuzi





Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi za Kiarabu
Atukuzwe Baba

Question: Baba wa rais wa Kigiriki ni nani?


Atukuzwe Baba (kwa Kilatini Gloria Patri) ndiyo doksolojia (kutoka neno la Kigiriki: δοξολογία, linaloundwa na δόξα, doxa, "utukufu" na λογία, -logia, "neno")[1] inayotumika zaidi katika madhehebu mengi ya Ukristo. 
Doksolojia ni shangilio fupi la kumsifu Mungu katika Ukristo, ambalo mara nyingi liko mwishoni mwa utenzi au zaburi. 
Mapokeo hayo yanatokana na desturi za masinagogi ya Wayahudi.[2]
Kati ya Wakristo kwa kawaida doksolojia inaulenga Utatu Mtakatifu, yaani Baba, Mwana na Roho Mtakatifu.
Doksolojia zinapatikana katika sala za Ekaristi, Liturujia ya Vipindi, Rozari n.k.
Jina la sala hiyo linatokana na maneno yake ya kwanza. Kwa kirefu ni: Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.
Tafsiri yake ni::Atukuzwe Baba, na Mwana na Roho Mtakatifu, kama mwanzo na sasa na siku zote na milele. Amina.
Kwa Kigiriki ni: Δόξα Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ Ἁγίῳ Πνεύματι, καὶ νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Tanbihi

Viungo vya nje