kceager/Kinyastory huggingface dataset:
Inzoka
Insanganyamatsiko: Ubumenyi

Inzoka ni inyamaswa iteye ku buryo butangaje. Igira umutwe mutoya ariko urwasaya rwayo rukaba rinini cyane. Zimwe zigira umubyimba wiburungushuye, izindi zikagira ubwataraye. Umubyimba wayo kenshi uba muremure, ndetse ngo hari n'izigira uburebure bwa metero cumi. Uruhu rwayo rukunda kugira amabara meza. Inzoka irumva ariko ntigira amatwi agaragara inyuma. Amaso yayo ntashobora kureba hirya no hino Kandi atwikiriwe n'utuntu tumeze nk'indorerwamo, tuyibuza gutokorwa.

Naho iyo igenda ahantu hasennye cyane kandi hanyerera nko ku kirahuri cyangwa ahahomesheje sima, irizunguza ariko ntive aho iri. Inzoka zimwe z'inkazi iyo zigenda mu ishyamba cyangwa ku butayu buriho amabuye zigenda zikubanga zihuta cyane. Hariho n'izurira ibiti.

Inzoka nyinshi zitera amagi mu bijyo, mu bimene by'amatafari cyangwa by'amategura, mu birundo by'amabuye, no mu myobo. Ariko ntizirarira ayo magi. Izindi nkeya, nk'impiri, zirabwagura, amagi yituragira mu nda ibyana bikavuka bigenda.

Ku isi hari amoko menshi y'inzoka, ndetse ngo yaba agera ku bihumbi bibiri n'imisago, naho mu Rwanda yaba ashyitse mirongo irindwi n'atanu. Muri izo nzoka twavuga uruziramire, insana, ingambira, inshira, impiri, ifuha, imbarabara, insharwatsi, ikiryambeba...

Inzoka yirwanaho kwinshi, ikoresha ubumara, ikihinduranya yigana iy'inkazi kuyirusha ibyo bigatuma itinyika cyane. Igafata ibara ry'ahantu iri, bityo ikagaragara biruhanyije nk'uruvu. Hariho izihisha mu mashyamba nk'insana n'ingambira, zikitendeka ku mashami y'ibiti.

Abantu Banga inzoka kuko zirumana, zimwe zikagira ubumara bwica. Nyamara zifite akamaro: zirya imbeba, ibivumvuri, kagungu, inzige, ibihore, n'ibindi. Inini bazikuraho impu zikorwamo inkweto, udukapu, udusakoshi n'imikandara. Mu bumara bw'inzoka abahanga mu buvuzi bakuramo imiti ivura abo zariye, ikingira abo zitararuma n'indi ivura izindi ndwara.

Kenshi inzoka irya umuntu ishaka kwirwanaho, n'iyo uyendereje ntiherako ikurya. Muzarebe nk'ibiryambeba, ntawe byakura, keretse ubirakaje bibona ko ushaka kubyica.
Igisingizo cy'imbarabara
Insanganyamatsiko: Imivugo

Imbarabara ya rubaga,
Ibagana umugabo umugazo,
Ni iya Nkomo,
Ya Misango,
Ya Kabiriza,
Ya Nyirabuganga,
Bugangahurwa n'ubuzi!
Utabuzi bukamuganga mu nda!
Ikaba yitwa Mushituzi,
Ikava inda imwe
Na ya Mpomo y'i Gahombo
Ya yindi yagiye impaka na Kajwiga
Hali Imfuha n'Imfundura:
Iti: Umugabo ni uwa nde?
Incira iti: Reka mbakize!
Ni uwa Sekigatura,
Rwabisiga, imfizi yo mu gisindu!
Gikeri na ntashya
Insanganyamatsiko: Imigani

Umunsi umwe Gikeri yasohotse mu mwobo yicara imbere yawo, yota akazuba ari nako atumagura agatabi. Ntashya na we akomeza imihamirizo ye mu kirere, ariko bombi bakajya barebana. Kera kabaye Ntashya aramanuka asanga Gikeri.

Bararamukanya, baraganira, bigeze aho Ntashya ati, "ariko ibikeri mumaze iki? Mugize umwanda, mugize kutiterura aho muri, ari ibiba mu myobo ari ibiba mu mazi mwese muri kimwe! Aho uzi ukuntu mupfa umusubizo, rero uko babica wagira ngo ni ukuborora! Ngaho intumbi mu mayira, ngaho intumbi mu mihanda! Ese iyo mudapfa mutyo ubundi mwari kuzakwirwa he ku isi? 
Rero ngo iyo mugaramye mu mihanda muba mushaka abacamanza! Bahe bokajya! Urubanza muba mwarwiciriye kuko mwirangaraho. Harya icyo mugenderaho ngo ntawe ubajugunya ngo mugwe mureba igicuri? Naho twebwe intashya turi intore, imihamirizo yacu inogeye amaso kandi urupfu rwacu ni urw'ikirago."

Gikeri ati, "tashya uyu si umwanda, umubiri wacu koko wuzuye imvuvu kuko kamere yacu ari ko ibishaka. Naho iby'urupfu rwacu si ukwirangaraho, impanuka ntaho zitaba. Kutiterura kwacu ngira ngo nta wadusiga!" Ntashya araseka cyaneee! Ati, "ntawabasiga? Ubwo se urashaka kuvuga iki ?" Gikeri ati, "tuzasiganwe, ari mu igenda ari no mu igaruka, nzakwereka igihandure!"
Ntashya aremera. Gikeri ati, "ngusabye icyumweru cyo kwitegura, umunsi wagera tukavuduka, kandi ugomba kumenya ko twebwe ibikeri iyo dusiganwa tugendera mu bishanga."

Icyumweru gishira Gikeri abwira bene wabo ko yateze na Ntashya mu byerekeye gusiganwa. Gikeri ati, "nabwiye Ntashya ko twebwe ibikeri iyo dusiganwa tugendera mu bishanga. Bikeri rero murabe maso kandi si ngombwa kuva aho muri. Dore uko bizagenda: ibikeri mwese muzatumanaho maze Ntashya nahamagara ngo, "Gikeri", muti "ndi hano!" Ibikeri byose byo mu bishanga bitumanaho, inama iruzura.

Umunsi ntarengwa uragera, Gikeri ahagarara ku nkengero y'igishanga, Ntashya araza amwicara iruhande. Gikeri ati, "Ntashya tugiye gusiganwa, ariko nkwibutse ko ibikeri tugendera mu bishanga; aho uzajya ugera uzajye uhamagara uti, "Gikeri ugeze he?" Nzasubiza nti, "ndi hano!" Ntashya ati, "tugende wintera igihe, niba kandi wanga gukorwa n'isoni ubivuge noye kwiruhiriza ubusa!"
Gikeri ati, "tugende." Ntashya ati, "wantindiye." Gikeri yibira mu gishanga, Ntashya araguruka. Gikeri abonye Ntashya yandurutse, aragaruka yiyicarira imbere y'umwobo we, yinywera agatabi ati, "Ntashya genda ndaguhaye!" Ntashya arazimiza, si ukuguruka. Ageze imbere arahamagara ati, "Gikeri ugeze he?" Gikeri ati, "ndi hano!" Ntashya afumyamo, hashize umwanya arongera arahamagara yumva Gikeri aritabira kureee!

Ntashya ati, "binshikiyeho, ngiye gusigwa na Gikeri!" Arongera arahamagara. Gikeri yitabira inyuma y'imisozi itanu. Ntashya ati, "nguye agacuho, ahasigaye dusubireyo, maze ndebe ubwo butwari bwawe!" Gikeri ati, "nakubwira iki!" Ntashya arakimirana asanga Gikeri yicaye umudendezo n'ibitwenge byinshi. Gikeri ati, "ubu se aho Ntashya ntiwiboneye! Ubwirasi bwawe buzakugeza kuki?"

Mu kinyarwanda baca umugani ngo, "Uguhiga ubutwali muratabarana."
Abana
Insanganyamatsiko: Imivugo, Abana

Abana ni abahanga
Bahanga Isi ikareka guhangayika, 
Bahangamura n'ibiyihungabanya,
Ikaruhuka igahumeka amahoro.

Bahanga n'indi itagira icyasha
Bahanga tugahimbarwa,
Bahanga ubushake mu bashidikanya,
Babereka ko kuba inyenyeri ku isi,
Bidasaba imyaka agahumburi.

Bigomba umugambi utagamburuzwa,
Abana ni imbuto z'amahoro,
Zitajya zihundura,
Ahoraho iteka,
Abana mukwiye impundu.

Abana muhorane impundu.
Ingoro y'umwogabyano 1
Insanganyamatsiko: Inka

Rutagwabiziminega,
Inkuba zesa mu Bihogo,
Rwa mugabo nyirigira,
Imbizi isanganizwa ingoma,
N'umugabe w'i Ruyumba,

Ikisesura imbibi,
Ikaba mu mariza y'impeta,
Igasa n'inyamibwa rwema
Ikitwa nyirazo rwose,
Akaba ari yo itegeka Ingeri,

Impinga zambariramo
Nta nyamusozi ihagera,
Ziba ziteretse inyamibwa
Bakubuye imanzi
Abahoranye amarere

Yo kurata Izamuje,
Za bene Rukaka,
Basanze zigaramye,
Baziguruka amahembe
Yabageza i Nyarubuye.

Na bo barorera guhora,
Naho batahije inkuku;
Inyambo baragiraga,
Ni bwo bazitanze,
Bagira ngo inkuba nyirazo
Ikunde ireke bature.

Si ay'ibiganiro,
Za nkuba z'i Murambi,
Ngaha zirahagurutse,
Ndumva umurishyo usuma.

Izitwa Ingeri z'i Mwima,
Umwami arazihamagaje,
Zirajya kwambara inkoba;
Ndebe amashyo y'i Rukara
Ko abona inzira akiriramo
Ingoro y'Umwogabyano.
Isengesho rya Saligoma
Insanganyamatsiko: Abakuru

Mana yanjye
Ndagusenga mbabaye cyane
Si ngusenga ndagusiganuza
Impamvu abantu bose
Banyita Saligoma
Nk'aho nanze gusa neza nk'abandi.

Mana yanjye
ko navutse nk'abandi
Impundu zikavuga
Bagahita banyita Byago
Irya batisimu rikaba Ntakirende
Irya Saligoma ryo ryaje rite?

Mana yanjye
bambwirire bose
ko kuva ubungubu
Nanze kwitwa Saligoma
Simbe rwose n'inkaritasi
Kuko Karitasi
Yayindi yita ku bibazo byacu
Yampaye indangamuntu.

Mana yanjye
Banteretere bose
Banzirikane rwose
Bandinde tujyane
Be kunsiga bansiganya
Kuri iyi si y'abagenzi
Bampugure, banyobore
Aho kumbona bagaseka
Sinywa lisansi mbishaka
Ni ugushaka icyatuma ntinyuka
Sindara mu mateme nishimye
Ni ugutinya gucakirana na Jandarume
Babyeyi munyitayeho
Nanjye naba umwana mwiza.
Inshyame ya Ndangamira
Insanganyamatsiko: Inka

Inka yabujije urugo kuhava,
Ntiyazindukira guhera
Zigeze mu ikumbagara!
Ibonye ziyaka umubiri,
Iragumya irazitaza,

Irakomeza irazitarika:
Ntiyasohoza imbavu hasi!
Imana irayisanganira,
Irongera iyirema umutima!
Nimuhumure umutuzo,

Yagwiriye imbiribiri:
Umenya n' imbyiro ari nkeya!
Arabahetse Rwabugiri,
Mu Gisaka cya Ndahiro!
Arabahetse Rutarindwa,

Nyiringoma y'insindashyaka!
Arabahetse Mibambwe:
Turi ku muzi wa Gihanga.
Arabahetse Inyarubuga,
Wa Mwami w'i Nyamagana.

Irabahetse Ingoma yacu,
Urabahetse umurwa Kigali,
Ubaho Umwami usa n'ikirezi.
Arabahetse Impashyabworo,
Ya Runigiramunduru:

Ntiruzamurundukana,
Ari uw'Inzovu y'imirindi!
Nimuhumure Rubanda,
Ntimube Intangaruhira,
Umenya n'amata yagarutse.

Nayarose ari ikivutu,
Agabye amatoko i Nduga yose:
Ku Mukingo ni inyanja.
Arambiriye ku Murenzi,
Aruta uruzi rwa Mwendo.

Aragumya kwica intaba:
Yasagutse u Buganza:
Nayasanze i Rwamagana,
Rwamutwe zirahasubiye.
Nimubwire Rwabugiri,

Ashikame agabe zagarutse!
Ndibabaje, ni yo ngano:
Uwancyura nk'imbonera,
Yantiza nk'uduhinzi!
Simenya gukama isuka rukoro,

Rugejeje urukamiro mu mavi!
Washingura, mu ntege ngo "konyo"!
Ku mutima ngo "guruguru"!
Icyatuma ngisindagira,
Nkita izi nka za Kigeli,

Ni inzukuru ya Rujugira
Yampa uruhero rw' imiti;
Ngakunda nkita Rudakenyuka
Rwa Semanywa ya Cyirima,
Inkuku ibyirutse ari ikinani;

Ntisibire gukingwa,
Igahoza umushumba mu kigwa!
Rudahitanwa n'abana,
Rutajyanwa n'abatema inka;
Bagahamagara Ndabaramiye,

Akayizanira imitagoka,
N'ibicuba nk'ibishoka :
Ikabigimbagura inshunzi,
Ikabitwikira inshyushyu:
Uyigabiye ashaka amata

Ikamumara ishavu mu nda.
Intare n'urukwavu
Insanganyamatsiko: Imigani, Abana

Kera intare yabwaguriye mu ishyamba, irangije ibyana ibisasira mu isenga, ikajya ibigaburirira aho. Muzi rero ko intare irya byinshi, ndetse n'ibyana byayo bivuka bizi kurya cyane. Ni yo mpamvu iyo ntare yagombaga kwica inyamaswa nyinshi, kugira ngo ibone ibiyihaza yo n'ibyana byayo. 
Umunsi umwe isigira ibyana byayo ibyo biri burye, ijya guhiga maze itinda kugaruka. Urukwavu rwihitiraga, ruza kubona ibyo byana by'intare maze rurabibwira ruti, "muraho bavandimwe? Bambwiye ko mwasigaye mwenyine kandi murwaye niyo mpamvu nje hano, kugira ngo mbakorere ibyo mwifuza."

Ibyana birarusubiza bitangara biti, "bishoboka bite ko waba uva inda imwe na twe?" Urukwavu ruti, "Yoo! Se ubwo ntimwari muzi ko ndi mukuru wanyu? Ariko ntibitangaje, muracyari bato cyane!" Rurakomeza ruti, "ibyo mbabwira ni ukuli, ndi mukuru wanyu rwose." 
Rumaze kuvuga ayo magambo, rutangira kubiguyaguya rugeza igihe ruza kubisanga muri ya senga byabagamo. Rumaze kugeramo, rurabibwira ruti, "ubu rero, ngiye kubashakira ibyo murya, mutaza kwicwa n'inzara." Nuko rugira inyama rushyira ku ziko, ruracanira.
Zimaze gushya, aho kwarura ngo ruhe bya byana, rwarura rwirira, ibyana byasamye gusa, ntirwagira icyo rusigaza. Intare iza kuza ivuye guhiga, maze ihamagara ibyana byayo, ngo irebe uko bimeze. Biyigeze imbere isanga byashonje cyane maze irabibaza iti, "ko nabasigiye ibiryo, none nkaba mbona mushonje cyane byagenze bite?" Ibyana bivugira icyarimwe biti, "ni urukwavu rwaje rurabyirira! 
Burya wamaze kugenda ruraza rutubwira ko ruva inda imwe na twe, turwereka ibyo rudutekera, bihiye ruririra. 

Intare ihindukirana agakwavu aha kari kabunze muri ya senga, maze ikabwirana umujinya mwinshi isa n'ikarora rwose (sinzi icyari cyayibwiye ko kihishe hafi aho mu muheno) iti, "niko wa kagome we, urabona ngo uranyamburira abana ibiryo, ukabyirira? Ntubona ko wabishije inzara? Sohoka muri uwo mwobo; nudasohoka kandi ndakwereka, Sohoka se bitaraba nabi."
Agakwavu rero aho kari gashya ubwoba kati, "nimumfashe aya macumu yanjye muyanshyirire hanze mbone uko nsohoka." (Naho amacumu yari amatwi y'agakwavu.) Intare yarayajugunye, kajyana na yo kabandagara hirya iyo gahaguruka kanduruka. Nuko intare ibonye ko urukwavu rutongeye gukoma kandi rukaba rutasohotse, ibaza ibyana byayo iti, "rwa rukwavu rurigitiye he?"
Ibyana biyisubiriza icyarimwe, biseka biti, "ntureba hiryaaa. . . ruragenda rutaruka." Intare irurabutswe, irarubwira iti, "genda shahu wampenze ubwenge kare! Nta n'ubwo nirirwa ngukurikirana, uri inyaryenge koko!"

Nuko urukwavu ruhikura rutyo.
Ibyivugo by'iningwa
Insanganyamatsiko: Imigani

Rutajabukwa n'imitima
ingamba zimisha imituku
rwa Nyilimbirima
ndi intwari inkotanyi yamenye.

Yanshinze urugamba rukora amaraso,
ati, "Rwampingane!"
nti, "Mukaragandekwe bangana n'ababisha iyo duhuye ndarakara!"
(KAMPAYANA ka Nyantaba)

Mugabo utera ababisha ubwoba wa Rutajoma
ndi umushakamba rwose:
abatwara inyamusozi narabagumiye

Rugarama rwa Gikore
nabaye igisibya cy'umutsindo;
ruhamanya akomeretse ndamwomora mwima Abarihira n'Abinika;
n'ihururu uturutse kwa Nyakamwe.

bari baje ari abaziro
ndabahakanira ko ntamuharishwa n'ibyuma
kandi turabyirukanye
ndamusezerera arisindagiza
abaje kutuvuna

basanze umuheto w'inkaka
wigenza mu nzira
nk'ubukombe bw'intare
aho abashakamba twaremye intambara neza
Imihigo ya Kavumenti na Leta 2
Insanganyamatsiko: Imivugo

Na Mburamatare,
Na we nguyu aje guhiga.
Ati: "We Kavumenti,
Wijajaba, witaragurika:
Nkurusha ibintu,
Bigeretseho ibindi:
Induru ni ndende.
Nkurusha Abatutsi,
Batura mu Rwanda;
Batorwamo intore,
Zigatahira Umwami:
Abo ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha n'inyambo,
Zitahira Umwami,
Zigatura i Buganza:
Nazo niMburamatare:
Induru ni ndende.
Nkurusha ifaranga,
Imbere y'amarumiya;
Nkurusha amakuta,
Imbere y'amasenge:
Nayo ni Mburamatare,
Induru ni ndende.
Nkurusha n'Abasoda
Baturuka i Kongo;
Batwara izo mbunda;
Bakarwana mu mavita:
Nabo ni Mburamatare:
Induru ni ndende.
Nkurusha Gossensi,
Intebe ya SOMUKI,
Atuye i Rutongo.
Acukura ubutare,
Bucurwamo tanki,
Zikanesha Abadage:
Na we ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha na Sovanye,
Utegeka Mini,
Iza Rwinkwavu;
Zivamo imizinga,
Ikanesha Abadage:
Na we ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha na Minete,
Ituye Rugarama,
Ikaba n'i Ntsinda;
Icukura ibyuma,
Bicurwamo indege,
Zikanesha Abadage:
Na yo ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha na Nyungwe,
Yo na Kaburantwa;
Hacukurwa zahabu,
N'iya Kilomini.
Itanisha Abazungu,
Ikabavana iyo gihera:
Na yo ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha n'inturusu,
Iza hegitari;
Zabaye amashyamba,
Mu bihugu ntwara;
Zikazana imali,
Ziguzwe na Mini:
Nazo ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha n'Andreya,
Andreya Kalinda,
Utegeka u Buzi.
Kandi na Ndeze,
Utwara ubwo Bwishya:
Nabo ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha na Kabare,
Ak'i Bunyabungo;
Kandi na Mwambutsa
Umwami w'i Burundi:
Nabo ni Mburamatare.
Induru ni ndende.
Nkurusha na Mutara,
Umwami w'u Rwanda;
Akaruta Abami,
Batanu mu bawe:
Na we ni Mburamatare,
Induru ni ndende.
Igishwi
Insanganyamatsiko: Imivugo

Igishwi cy'ikibinda
Kibinze ikirizo
Cyamanutse i Kibingo
Kirinze ko bwira
Ngo cyihe uko cyenda.

Gitera imibyare ine ku rutoki
Hera ibiri huma ibiri!

Kiratara kiratoba,
Gikorera umugaragu
Gikenyera ikirondo
Gikika ikirenge
Kimena ikibanga.

Kiragenda no kwa Nyamutera kiti:

Yemwe batindi
Bo kwa Nyamutera
Batetse ibishyimbo
Batonora ibitoki
Ibitoto bitanu
Bitonze umutemeri
Biturwa umutware
Umutware Gicyeberi.

Kiti nze? Bati nde?
Kiti jye! Bati oya!
Kiti awa! Bati ashwi!
Indakarira kuvusha
Insanganyamatsiko: Ibyivugo

Indakalira kuvusha ya ruhalirwashema
Umuheto ukura amahanga ku ijabo,
Waramvuwe mu ijuli rya Rutete
Aho waturutse ni mu rikomeye
Ruteranyangabo, inkaka zawukojejeho urwano
Rwema rw'umuronko ababaji bawugize inyamibwa
Mu kuwuntura ari inkare, babonye ko udakwiye ab'amakenga
Bati: nimuwushyire Inkotanyi cyane, we uzagira icyo awumaza.
Nywuhangajemo uruge uhinduka isarabwe
Ingabo nzigenda ku isonga, ni usanzwe ndi isibo
Tugisakirana n'urugamba, nibasira ufite impenzi
Ayitambitsemo amacumu abili, ndayikongeza n'umuvarugamba
Aho bayishingiye icondo mpaca icyuho,
Icyuma cyigerera ku mubili w'umukinzi, ari ugukura mu gitugu
Mbona umusakura umukungamo inkangwe,
Inkwaya irangira amaze kugwa.
Maze gutagaranya iby'i Bushagire, ntabaruka nambaye icyuma
Gitera abagabo ishema, bakinshakajemo cyane mvuga icyo namaze,
Nti: Rutinduka namwicishije umugereka, mu kuwukabura nkura mu gitugu
Usohoka yawukwijemo ibitenga, na we mukeba agitera umugeli,
Na Rwantabo ni uko namugize.
Umugaba muteye ubwuzu,
Ati: Murangamirangango, urampimbaje ngwino umbwire ibigwi.
Nti: Kuli Rugeyo nahagalitse umuhinza,
Nivugana umuheto wahiliwe n'ishya ubwo nambitse ingoma yacu.
Ati: Rwizihirangabo ubwo muteye kuli Ndago,
Ko induru yavuze ukitangiza guhurura, ni wowe wafatiliye Abahima?
Nti: Urabaze Nyilingango,
Ingundu nayigabizaga nyirayo agaragurika mu nkoro y'inka!
Ati: Ese Ndengabagahizi ko bawugwijeho amashinjo,
Uwambaliye ku cyenda gisa?
Nti: uwo kwa Murengezi yasagaga icumu,
N'uwo nacuze inkumbi mu Busarasi;
N'uwo nasigiranye mu misibo y'intere,
N'ubwo duhomboye inteko nalishe.
Ati: Ndengabaganizi, uwambaliye ukuli,
Ni umulimo w'intwali abatigeze mu ntambara nibegame uwivugane.
Nywiregeye mu byano nizihira abagabe b'Inyarubuga,
Abashakamba bandangamira nywusumisha
Bampitira mu ngororano, mvuga n'aho nabaye ingenzi
Ntawe ukingisha impaka,
Bazi ko Impangazamihigo yanterekeye gutsinda amahanga.
Inkatazakurekera
Insanganyamatsiko: Ibyivugo

Inkatazakurekera ya Rugombangogo
Ndi intwali yabyirukiye gutsinda, nsinganirwa nshaka kurwana
Ubwo duteye Abahunde, nywuhimbajemo intanage
Intambara nyirema igihugu cy'umuhinza nakivogeye
Umukinzi ampingutse imbere n'isuli,
Umurego wera nywuforana ishema
Nywushyizemo ukuboko ntiwananira,
Nongeye kurega inkokora nkanga umulindi hasi, ndarekera.
Inkuba zesereza hejuru y'icondo, ikibatsi kiyicana mu rubega
Intoki zifashe igifunga zirashya
Imisakura imucamo inkera, inkongi iravuga mu Gihengeri
Mu gihumbi cye inkurazo zihacana inkekwe
Inkuku yali afite ihinduka umuyonga agera hasi yakongotse
Umubili we uhinduka amakara n'aho aguye arakobana
Nk'ukubiswe n'iyo hejuru, abaho batinya kumukora,
Bati: Ubwo yanyagiwe n'Inkotanyi cyane,
Nimumureke mwe kumukurura ibisiga bimukembere aho.
Na byo bimurara inkera, bimaze gusinda inkaba,
Byilirwa bisingiza uwantanagiye.
Imbungiramihigo sinahagararwa hagati nk'abatagira ishyaka,
Ishyamba ry'umwimirizi ndiremamo inkora.