kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Daman og Diu

Daman og Diu er eit tidlegare forbundsterritorium i India. Hovudstaden var Daman.
26. januar 2020 blei det slått saman med Dadra og Nagar Haveli til det nye forbundsterritoriet Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu.

Ved folketeljinga i 2011 hadde territoriet eit folketal på .

Historie

I over  var desse små kystområda ved Arabiahavet ein del av portugisisk India, saman med Goa og Dadra og Nagar Haveli. 19. desember 1961 blei Goa, Daman og Diu innlemma i India etter ein invasjon. Innlemminga blei først anerkjent av  Portugal i 1974.  Goa, Daman og Diu utgjorde eit enkelt unionsterritorium fram til 1987, då Goa ble ein eigen delstat. Daman og Diu blei då eit separat forbundsterritorium, der kvar av dei to enklavane utgjorde kvart av dei to distrikta i territoriet.

Hovudspråket i Diu er gujarati, medan innbyggjarane i Daman stort sett snakkar marathi.  Portugisisk er språket til rundt  av innbyggjarane. Minoritetsspråket er i tilbakegang, sidan det ikkje blir brukt i skuleverket. Det finst også kreolspråk basert på portugisisk, nemleg língua da casa ('heimespråket') i Daman, og língua dos velhos ('språket til dei gamle') i Diu.

Geografi
Diu er ei lita øy utanfor kysten av Saurashtra-halvøya i delstaten Gujarat. Øya utgjør , og er bunden saman med Gujarat av fleire bruer. Byen Diu ligg på austspissen av øya, som elles omfattar sandstrender ut mot Arabiahavet, jordbruksdistrikt inne på øya og sumpområdet inn mot Gujarat.

Daman er eit noko større landområde på . Det ligg på grensa mellom Gujarat og Maharashtra, nord for Mumbai. Byen Daman ligg ved munninga av elva Damanganga.

Både Daman og Diu er prega av den portugisiske fortida, og i begge byane finst det store portugisiske festningsverk, gammal byarkitektur og rikt utsmykka katolske kyrkjer. Ei liberal haldning til alkohol som også er ein arv frå kolonitida har gjort begge enklavane til populære reisemål for indarar frå område med meir restriktiv lovgjeving.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Daman og Diu» frå ,  den 16. februar 2015.

Bakgrunnsstoff

Indiske delstatar og territorium
Dag Terje Andersen

Dag Terje Andersen () er ein norsk politikar og stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet. Han hadde to postar i regjeringa Stoltenberg II, fyrst statsråd i Nærings- og handelsdepartementet frå 29. september 2006 til 20. juni 2008, då han vart statsråd i Arbeids- og inkluderingsdepartementet, noko han var fram til 2. oktober 2009. I tillegg var han ein kort periode i 2006–2007 fungerande statsråd i Fiskeri- og kystdepartementet. Dag Terje Andersen var stortingspresident frå 2009 til oktober 2013, då Olemic Thommessen overtok stillinga.

Dag Terje Andersen er busett i Lardal og vart fyrste gong medlem av kommunestyret der i 1983. Frå 1987 til 1992 var han ordførar i kommunen. Regjeringskarrieren sin byrja han alt i 1992, då han var politisk rådgjevar og statssekretær i høvesvis Utanriksdepartementet og Sosialdepartementet. Andersen var også statsråd i Landbruksdepartementet i regjeringa Jagland frå 1996 til 1997. I perioden mellom 1992 og 1996 var han partisekretær i Arbeidarpartiet, og vart medlem av sentralstyret i partiet i 2002.

Han vart vald inn på Stortinget frå Vestfold i 1997. I perioden som byrja i 2001 var han vararepresentant, før han på nytt vart vald inn i 2005. Det var Silvia K. Kosmo som var vararepresentant for han medan han sat i regjering i denne perioden. Andersen var også vararepresentant i periodane 1985–1989 og 1989–1993. Som stortingsrepresentant har Dag Terje Andersen hatt leiarverv i to ulike stortingskomitear; han leidde Finanskomiteen frå 2000 til 2001 og Kommunal- og forvaltningskomiteen frå 2005 til 2006.

Andersen arbeidde i perioden 1977–1979 som smelteverksarbeidar, og frå 1979 til 1992 og i 2002 som skogsarbeidar. I 2002 studerte han også journalistikk ved Folkeuniversitetet. Etter dette, i perioden 2003–2005 var han innanlandssjef i Norsk Folkehjelp.

Kjelder 
 Knut Olav Åmås [red.]: «Andersen, Dag Terje» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)
 Biografi på Stortinget.no

Fotnotar 

Stortingspresidentar
Norske arbeidsministrar
Norske landbruksministrar
Statsrådar i Regjeringa Jagland
Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg II
Ap-statsrådar
Statssekretærar i Regjeringa Brundtland III
Statssekretærar frå Ap
Sekretærar i Arbeidarpartiet
Stortingsrepresentantar for Vestfold
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Ordførarar i Lardal
Ap-ordførarar i Vestfold
Folk tilknytte Norsk Folkehjelp
Folk frå Frogn
Folk frå Larvik
A.P. Møller-Mærsk

A.P. Møller-Mærsk A/S er eit internasjonalt danskeigd konsortium som driv innan ei rekkje område, i hovudsak transport. Internasjonalt er føretaket mest kjend som MAERSK, især shippingverksemda. Føretaket har røter attende til 1886, då kaptein Peter Mærsk-Møller kjøpte det første dampskipet sitt, S.S. Laura.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 A.P. Møller-Mærsk

Danske føretak
Skipingar i 1904
Dverghamster

Dverghamster er ei slekt av små gnagarar i hamsterfamilien. Det finst tre ulike typar dverghamster, russisk, sibirsk og kinesisk dverghamster. Alle liknar på den «vanlege» hamsteren, men er mykje mindre, 10-12 cm for den russiske og den sibirske dverghamsteren og berre 5-6 cm for den kinesiske. 

Den russiske og den sibirske varianten av dverghamster kan para seg og få avkom, men det er ikkje tilrådd, då avkommet vil få dårleg helsa. Desse to er vanlegast å ha som kjæledyr, då den kinesiske er svært liten.

Dverghamstrar er kresne, og et for det meste frø og nøtter.

Kjelder
Narvik Dyreklinikk 
Tropehagen Zoo

Bakgrunnsstoff 
 

hamsterfamilien
Hasselslekta

Hasselslekta (Corylus) er ei planteslekt i bjørkefamilien, tidlegare rekna som ein familie, som veks på den nordlege halvkula. Ho inneheld mellom anna den vanlege norske trearten hassel.

Hassel er kjend for nøtter som kan etast. Dei tynne seige kvistane frå trea kan brukast til flettverk og tønnebånd. Veden kan også brukast til trekol, som blir av svært god kvalitet.

Artar

 Corylus americana
 Corylus chinensis
 Corylus colurna
 Corylus cornuta
 Corylus ferox
 Corylus heterophylla
 Corylus jacquemontii
 Corylus maxima
 Corylus sieboldiana
 Corylus tibetica
 Hassel (Corylus avellana)

Bakgrunnsstoff 
 

Planteslekter
Ospeminermøll

Ospeminermøll eller ospeminermol er ein sommarfugl som er vanleg i det meste av Sør-Noreg og Trøndelag. Larvene til ospeminermøllen lever i ospeblad, der dei grev gangar. Desse tunnelane lagar luftfylte lommer i overhuda på blada, og dei blir då sølvgrå. Er trea hardt angripne, får dei ein karakteristisk utsjånad. Angrepa er ikkje farlege for trea, og dei fleste ospetrea er angripne i område der sommarfuglen finst.

Sommarfuglen er sølvgrå og svart med smale venger og eit vengespenn på 6-7 mm. Dei vaksne sommarfuglane overvintrar.

Kjelder 
 Skog og landskap

Bakgrunnsstoff 
 

Sommarfuglar
Insekt i Noreg
Olga I. Zajtseva

Olga Zajtseva () er ein russisk friidrettsutøvar som er spesialist på 400 og 200 m. banelaup. Saman med resten av det russiske laget sette ho verdsrekord på 400-meter stafett i Glasgow i 2006. I EM i friidrett i 2006 vann ho bronse på 400 m. individuelt, og gull med det russiske laget på stafetten. 

Den personlege rekorden hennar på 400 m. er 49,49 sekundar frå 2006.

Bakgrunnsstoff 
 Utøvarinformasjon frå EAA 

Russiske sprintarar
Troll A

Troll A er ei oljeplattform (gassplattform), sett opp for å utvinna naturgass frå Trollfeltet. Bygginga av Condeep-plattforma var eit av dei største ingeniøroppdraga gjennom historia. Statoil er operatør for feltet.
Gassen vert send inn til Kollsnes i Øygarden kommune, der gassen vert prosessert. 
Plattformunderstellet vart bygd av Norwegian Contractors for Norske Shell, som var operatør i utbyggingsfasen, medan plattformdekket vart bygd ved Aker Stord. 
Plattformaunderstellet er bygd av armert betong. Ho står på havbotnen 303 meter under havoverflata. 

Gass vert utvunne frå 40 gassbrønnar, og vert frakta gjennom ulike røyrleidningar. Understellet og dekket vart bygd kvar for seg (med byggestart i 1991-1992). Dekket vart sett på medan understellet var delvis søkt ned. Troll A vart taua over 200 km frå Vats, nord i Rogaland fylke, og ut til Trollfeltet 80 km nordvest for Bergen. Då plattforma vart taua ut i Nordsjøen i 1995, vart det sendt på fleire fjernsynskanalar. 
Tauinga tok sju dagar.

I oktober 2006 heldt Katie Melua ein konsert nedst i det eine betongbeinet til Troll A plattforma. Konserten sette ein ny Guiness verdsrekord for å vera den konserten som er halden djupast under havoverflata.

Nokre fakta 
 Sett på plass på feltet: 17. mai 1995
 Produksjonsstart 9. februar 1996
 Plattforma er det høgaste byggverket som er flytta av menneske. Plattforma er totalt 472 meter høg, av dette 369 meter under vatn.
 Plattformvekta er 656 000 tonn
 Trollfeltet er rekna totalt å innehalda kring 1300 milliardar kubikkmeter naturgass 
 Plattforma vart i 1999 kåra av lesarane av Teknisk Ukeblad til århundrets ingeniørbragd
 Pr. 31.12.2005 er det investert totalt 53,9 milliardar 2006-kroner i feltutbygginga av Troll Gass

Sjå òg 
 Troll B - flytande produksjonsplattform for utvinning av råolje frå Trollfeltet 
 Troll C - flytande produksjonsplattform for utvinning av råolje frå Trollfeltet
 Troll Pilot - prosessanlegg på havbotnen

Bakgrunnsstoff 
 Århundrets ingeniørbragd : Trollbinder hele verden  på http://www.tu.no (Teknisk Ukeblad)
 Structurae: Troll
 Offshore-Technology.com: Troll 
 Bilete av Troll A 

Norske oljeplattformer
Betongtavlen
Gransongar

Gransongaren (Phylloscopus collybita) er ein fugleart i slekta Phylloscopus, bladsongarar.

Skildring 

Fuglen er om lag 12 cm lang. Han er svært lik lauvsongaren, men det er lett å skilje dei på songen. Gransongaren syng eit enkelt «tjipp tjapp» medan lauvsongaren syng ei dalande tonerekkje. Begge fuglane har brungrøn overside, gråkvit eller gulaktig underside og gulkvit overaugestripe.

Utbreiing 
Arten sitt område strekker seg frå Frankrike, Storbritannia og Noreg i vest og vidare austover til dei sentrale delane av Russland. Mot sør går området til Middelhavet. I tillegg finst fuglen i høgareliggande skogar i Kaukasus og det nordlege Iran. På Pyrinê-halvøya og i Nord-Afrika vert arten erstatta av systerarten iberisk gransongar. Tidlegare rekna ein seks underartar. No er taksonet delt inn i fire artar, og gransongaren er oppdelt i underartane collybita, abietinus og tristis. I Europa reknar ein med at 30-60 millionar par hekkar. Denne bestanden har vore stabil siste tiåra.

Biotop og utbreiing i Noreg 
Gransongaren finst i all slags skog, sjølv om blandingsskog med opne område viser seg å vere dei beste plassane for arten. Fuglen hekkar ujamnt i heile Sør-Noreg, og er mest talrik i Møre og Romsdal og i Trøndelag. Utbreiinga i Nord-Noreg går nord til og med Troms. Ein reknar med at 100-500 tusen par hekkar i Noreg. Det har kanskje vore ein auke i talet. I Noreg hekkar underarten abietinus i Midt-Noreg, og Stjørdal er typelokaliteten for denne underarten. Lengre sør finn ein truleg ei blanding av collybita og abietinus. Slike blandingar er også kjende frå andre kontaktsonar, mellom anna i Polen.

Næring 
Gransongaren lever mest av insekt, om hausten gjerne noko bær.

Hekking 
Fuglen byggjer reiret sitt på eller rett over bakken av strå og visna lauv, og fôrar med fjør. Gransongaren legg 5-8 kvite egg med mørkebrune/svarte prikkar i mai-juni. Hoa rugar på egga i 13-15 dagar.

Trekkvanar 
Gransongaren dreg til Sør-Europa og Nord-Afrika i september-oktober og kjem att i april. Hausttrekket startar i august, men dei fleste flyg ut av landet i september-oktober. Fuglar frå dei midtre og nordlege delane av landet trekker sørover via Sør-Sverige, medan fuglane frå det sørlege Noreg flyg direkte over Nordsjøen. Fuglane frå Noreg overvintrar kring den vestlege delen av Middelhavet, dei fleste på sørsida av dette, og dei kryssar havet i ein brei korridor frå Spania i vest til Italia i aust. Algerie er det landet der flest norske fuglar overvintrar. Overvintrarar i Noreg er sjeldsynte, men arten er observert i Farsund-området om vinteren. Gransongarane byrjar flyge frå vinterkvartera i februar, og hovudtrekket går i mars-april. Trekket nordover går langs same ruta som trekket mot sør. Til Noreg kjem fuglane i april, sjeldan allereie i slutten av mars. Høgste oppnådde alder etter ringmerking i Noreg er 3 år 5 mnd.

Kjelder 

 Norsk RingmerkingsAtlas, 2006.

Bakgrunnsstoff

Bladsongarar
Fuglar i Noreg
Bjørn Kjos

Bjørn Kjos () er ein norsk jurist, flygar og næringslivsleiar frå Sokna i Ringerike. Han var med å etablere flyselskapet Norwegian i 1993, og er ein av dei største aksjonærane i selskapet. Han var administrerande direktør frå 2002 til 2019.

Kjos debuterte som forfattar i 2006 med spionromanen Murmanskaffæren.

Arbeidserfaring 
 Jagarflygar i Forsvaret (F 104)
 Domarfullmektig
 Forretningsadvokat og partner i advokatfirmaet Vogt & Co. DA (Vogt & Wiig AS)
 Administrerande direktør i Norwegian Air Shuttle

Bibliografi 
 Murmanskaffæren (2006, Tiden)
 Høyt spill : Norwegians vei til himmels : kampene, sjansene og suksessen, ved Jacob Trumpy (2012)
 Høyt og lavt (2015)

Norske forretningsfolk
Folk frå Ringerike
Norske forfattarar
Skeiand

Skeiand (Spatula clypeata, tidlegare Anas clypeata) er ein fugleart i andefamilien som hekkar i Holarktis frå Island til Sakhalin og i Nord-Amerika. Arten er ein trekkfugl.

Skildring 
Hannfuglar er om lag 50 cm lang, hofuglar om lag 5 cm kortare. Hofuglen er brunspraglete, medan hannen har krittkvitt bryst, mørkegrønt hovud og raudbrun buk. Begge fuglane verkar framtunge i vatnet og nebbet peikar ofte nedover. Skeianda et små virvellause dyr inkludert krepsdyr og blautdyr. Dessutan vegatabilsk føde som frø og planterestar.

Hekkeområdet er vidt i Palearktis og vestlege Nord-Amerika, omtrent i området 40–60° nord.  Dei overvintrar sør for hekkeområdet og nord for ekvator i Amerika, Europa inkludert Storbritannia, Afrika og sørlege Asia.

Reiret vert gøymt i vegetasjonen nær vatn og er bygt av gras og dun. Skeianda legg 8–10 gulkvite egg i april-juni. Hoa rugar i 23–25 dagar og ungane er flygedyktige etter 40–45 dagar.

Utbreiing i Noreg
I Sør-Noreg er det få eksemplar av desse fuglane, og dei opptrer sporadisk i Nord-Noreg. Talet på observasjonar aukar. Skeiendene hekkar få om gongen ved grunne innsjøar med rik vegetasjon rundt Oslofjorden og frå Møre til Helgeland. Skeiendene er trekkfuglar som kjem i april og reiser att i september-oktober. Hekkefuglar frå Noreg overvintrar truleg i Europa og Nord-Afrika.

Arten er lista i norsk raudliste i kategorien sårbar, (VU).

Kjelder 
 Øystein R. Størkensen, 1994, Artsomtale: Anas clypeata – skjeand, S. 84 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu. Henta 11. desember 2021
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Andefamilien
Fuglar i Noreg
Anfield

Anfield (òg kalla Anfield Road) er ein fotballbane i Liverpool i England. Liverpool F.C. spelar heimekampane sine der.

Banen vart bygd i 1892 og Everton F.C. brukte han til 1892, då Liverpool F.C. tok over banen etter ein krangel om leiga. Anfield har ein kapasitet på 53 394 tilskodarar.

The Kop er ei vidgjeten tribune på Anfield, der dei mest aktive Liverpool- tilhengjarane står.

Bakgrunnsstoff

Liverpool FC
Fotballstadion i England
Liverpool
Bjørkeris

Eit bjørkeris er ein bunt kvistar frå eit bjørketre. Det har tradisjonelt vore brukt som pynt og til å slå med, gjerne som straff. Det har og vorte nytta til dekking av gulv, t.d. i samiske gammer.

Rising og dasking 
Bjørkeriset vart gjerne brukt til avstraffing av ungar ved at ein slo bjørkeriset hardt mot den berre baken til ungane. Rising med mellom anna bjørkeris fann også stad mot vaksne fram til midten av 1900-talet. «Ris på rumpa» påfører smerte og skam, ved at bakenden blir blotta. Som anna fysisk avstraffing er det no forbode over store delar av Europa. 

I land med badstue-tradisjon, som Finland, Skandinavia, Baltikum og Russland, er det vanleg å daska kroppen med bjørkeris/bjørkelima dyppa i vatn for å auka blodsirkulasjonen og opna porene i kroppen. Sidan bjørkerisa har blada på og gjerne er mjukna gjennom å ha lege i vatn, gjer det ikkje vondt.

Pynting
Riset er òg ein del av den tradisjonelle norske fastelavnsfeiringa og syttande mai-feiringa. Tidlegare var det vanleg å risa både jord, tre, dyr og kvinner for å få god grøde det året. I nyare tid er det vanleg å pynta bjørkeris med farga fjører eller papirbitar og setta dei i vatn innomhus. Lauvet sprett når dei kjem inn i varmen.

Kjelder 
 Rising av gåetie (gamma); tronderskbyggeskikk.no

straffereiskapar
pynteting
treting
Zerkalo

Zerkalo (russisk Зеркало), kalla Speil på norsk, er ein russisk film frå 1975 av Andrej Tarkovskij. Filmen presenterer eit utval scener frå familiehistoria til Tarkovskij. Difor vert filmen ofte rekna som sjølvbiografisk, trass i at han manglar ei tydeleg handling.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 Intervju med Tarkovskij 

Russiske filmar
Filmar frå 1975
Otsji tsjornyje

Otsji tsjornyje (russisk Очи чёрные), kalla Svarte øyne på norsk, er ein italiensk og russisk film frå 1986. Den ytre handlinga er sett til 1900-talet og sentrerer seg om ein gift italienar som vert forelska i ei gift russisk kvinne. Hovudrollene vert spela av Marcello Mastroianni, Oleg Tabakov, Jelena Safonova, Pina Cei og Vsevolod Larionov.

Filmen vart produsert av Aleksandr Adabashyan, Suso Cecchi D’Amico og Nikita Mikhalkov, «inspirert av» noveller av Anton Tsjekhov. Filmen vart regissert av Mikhalkov.

Mastroianni fekk prisen som beste skodespelar på filmfestivalen i Cannes og vart nominert til Oscar for beste skodespelar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Italienske filmar
Russiske filmar
Filmar frå 1986
Skipskanal

Ein skipskanal er ein kunstig vassveg over land som er konstruert for å late havgåande fartøy ta seg fram for eiga maskinkraft. Han kan vere ei kanalisert elv, eller han kan vere konstruert spesielt for skipstrafikk. Vasstanden vert halden konstant med hjelp av sluser. 

Ein kanal må vere minimum 5 meter djup for å reknast som skipskanal, grunnare kanalar er kanalar for lekterar og lasteprammar. 

Føremåla med kanalar kan vere: 
 Å korte ned lengda på ei transportrute, eller å gjere ruta tryggare.
 Å opprette ein vassveg mellom to innsjøar eller hav som elles er innelukka. 
 Å gje byar i innlandet direkte tilgang til havet.
 Å opprette ein økonomisk attraktiv alternativ transportveg.

Nokre viktige skipskanalar i verda:
 Kvitehavskanalen i Russland, 227 km lang, opna i 1933, er dels ei kanalisert elv, dels ein kunstig kanal og dels naturlege innsjøar.
 Suezkanalen i Egypt, 160 km lang, opna i 1869, forbind Middelhavet med Raudehavet.
 Volga-Donkanalen i Russland, 100 km lang, opna i 1952, bind saman Svartehavet, Azovsjøen, og Kaspihavet.
 Kielkanalen i Tyskland, 98 km lang, opna i 1895. Forkortar ruta mellom Nordsjøen og Det baltiske havet.
 Houston skipskanal i USA, 91 km lang, bind saman Houston, Texas til Mexicogolfen.
 Alphonse XIII-kanalen i Spania, 85 km lang, opna i 1926, mest ei kanalisert elv. Forbind Sevilla til Cadizgolfen.
 Panamakanalen i Panama, 82 km lang, opna i 1914. Forbind the Det karibiske havet med Stillehavet, opprettar ein snarveg.
 Manchester skipskanal i England, 57 km lang, opna i 1894. Forbind Manchester med Irskesjøen.
 Wellandkanalen i Canada, 45 km lang, opna i 1931. Forbind Lake Erie med Lake Ontario er ein del av Saint Lawrence-kanalen.
 Saint Lawrence-kanalen i Canada og i USA. Forbind Montreal med Lake Superior.
 Rhein-Main-Donau-kanalen

Sjå òg 
 Skipsrenne
 Kanal

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ship canal» frå ,  den 8. oktober 2006.  

Vatn
Kanalar
Julius

Julius er eit romersk slektsnamn som seinare er kome i bruk som mannsnamn.

Det kan ha opphav i latinske iovilius, 'vigd til Jove', det vil seia guden Jupiter, eller stamma frå gresk ioulos (ιουλος), 'dun-skjegga'.

Kortformer av namnet er Jul, Julie og Lius. Jules, Julian og Julio er variantar, medan Julia og Juliane er kvinnelege former.

Julius har svensk namnedag den 16. februar og norsk den 12. april.

Bruk
Namnet Julius var brukt av ein tidleg pave og helgen, men var lite vanleg i mellomalderen. Det blei teke opp att som namn under renessansen i Italia og Frankrike, og spreidde seg så til resten av Europa.

Julius var utbreidd som døypenamn for norske gutar på midten av 1800-talet.

Namneberarar

Julius Cæsar (100–44 f.Kr.), romersk keisar
Pave Julius I pave 337–352, katolsk helgen
Pave Julius II (1443–1513)
Pave Julius III (1487–1555) 

Julius Hammer (1798–1877), norsk stortingsmann
Julius Olsen (1832–1908), norsk stortingsmann
Julius Richard Petri (1852–1921), tysk medisinar, fann opp petriskåla
Julius Martov (1873–1923), russisk politikar
Julius Braathe (1877–1914), norsk skyttar
Julius Cæsar Hartmann (1885–1969), norsk kunstnar

Julius Hougen (1906–1993) journalist og mediemann
Julius Kambarage Nyerere (1922–1999), tanzaniansk frigjeringsleiar og den første presidenten i landet
Julius Paltiel (1924–2008), norsk jøde som overlevde Holocaust
Julius Erving (f. 1950), USA-amerikansk basketballspelar
Julius Jones (f. 1981), amerikansk fotball-utøvar frå USA

Annan bruk
Sjimpansen Julius, kjend sjimpanse fødd i Kristiansand Dyrepark i 1979

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Julius» frå ,  den 11. april 2009.  
 

behindthename.com

Mannsnamn
førenamn av latinsk opphav
romerske slektsnamn
Elvedelfinar

Elvedelfinar eller  ferskvassdelfinar (Platanistoidea) er ei gruppe tannkvalar som heilt eller hovudsakleg lever i ferskvatn i elvar. Gruppa omfattar fire nolevande familiar: Platanistidae (indus- og gangesdelfin), Iniidae (amazonasdelfinar) og Pontoporiidae (laplatadelfin). Tre av dei lever i elvar med ferskvatn, og den siste lever i estuar (elvegap) og i havet.

Ferskvassdelfinane er primitive kvalar, og dei har ganske liten hjerne. Dei har lange kjevar og spisst nebb. Delfinane kan bøye halsen, og dei har åtte par ribbein. Dei brukar ekkolodd for å lokalisere føda. Synet til dei asiatiske artane er nedsett. Desse artane er av dei mest truga kvalartane i verda.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

 
Delfinar
Kvalar
Tannkvalar
Fjæreplytt

Fjæreplytt eller fjøreplytt (Calidris maritima) er ein fugl i snipefamilien som held til i kystområde på den nordlege halvkula, i Europa, Asia og Russland.

Skildring 
Hannfuglen og hoa er like store, omtrent 22 cm. Han er mellom myrsnipa og polarsnipa i storleik. Fuglen er tettbygd og kortbeint. Vinter- og sommardrakta er omtrent like. Han er mørkegrå og brun over heile kroppen, bortsett frå buken, som er kvit. Føtene er gule. Fjæreplytten har eit langt, litt bøygd nebb som er mørkebrunt, men gult ved rota. Fuglen har ein mørk flekk ved auget, og ein tilsvarande større flekk ved øyret. Han kan skiljast frå myrsnipa ved at han ikkje har ein svart bukflekk.

Fjæreplytten er også svært lite sky. Han er mest talrik i Nord-Noreg. Fuglen liker seg i vegetasjonsfattige område i låglandet, helst ved vatn.

Formeiring 

Fjæreplytt hekkar på tundra, på ulike stader i Canada, Nordvest-Europa og på Grønland. Fuglen lager reiret i ei grop fylt med tørre blad og liknande. Hoa legg 3 eller 4 grøne eller lysebrune egg med brune flekkar i juni, og både hannfuglen og hofuglen rugar i til saman ca. 21 dagar. Ungane kan fly 3 veker gamle.

Levevis 

Fjæreplytt et insekt og smådyr, men òg vegetabilsk føde. Fuglane lever som regel i små flokkar, gjerne i lag med steinvendarar.

Om vinteren trekker mange fuglar sørover frå hekkestadene til isfrie område langs atlanterhavskysten. Dei dreg sjeldan lengre sør enn North Carolina i USA eller Nord-Portugal i Europa. Dei fleste fuglane i Noreg overvintrar, men nokre trekker sørover til andre nordsjøkystar.

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Norsk ornitologisk forening

Snipefamilien
Fuglar i Noreg