kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Marit Nyberg Birknes

Marit Nyberg Birknes () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Oslo.
Perioden 1996-2002 vart ho fire gongar noregsmeister på 100 meter, åra 1996 og 1997 vann ho også NM-gull på 200 meter.

Nyberg var medlem i Stovnerkameratene før ho som 15-åring byrja tevle for IL i BUL. Som BUL-løpar var ho i åra frå 1992 til 2000 med på å vinne 1000 meter stafett sju gongar i den norske hovudmeisterskapen. Til sist var ho medlem i SK Vidar. Individuelt i tida 1994-2002 tok ho fire gull-, to sølv- og to bronsemedaljar på 100 meter i noregsmeisterskap, samt to gull- og ein sølvmedalje på 200 m.

Med tida 11,59 sekund sprang Birkenes sitt livs beste 100 meter på Lillehammer den 24. august 1996. Den 14. juni 1997 i Tønsberg gjorde ho på 23,92 sekund unna sin raskaste 200 meter.

Medaljar i noregsmeisterskap
1994 på Jessheim: Bronsemedalje på 100 m
1996 i Kristiansand: Gullmedalje på 100 m og 200 m
1997 i Overhalla: Gullmedalje på 100 m og 200 m
1998 i Askøy: Gullmedalje på 100 m, sølv på 200 m
1999 på Byrkjelo: Bronsemedalje på 100 m
2000 på Steinkjer: Sølvmedalje på 100 m
2001 i Drammen: Sølvmedalje på 100 m
2002 i Sandnes: Gullmedalje på 100 m

Kjelder
friidrett.no

Norske sprintarar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Oslo
Ann Helen Rinden

Ann Helen Rinden () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Åmdals Verk i Tokke kommune. Perioden 1998-2003 vart ho åtte gongar noregsmeister på sprintdistansar: to gongar på 100 meter, tre gongar på så vel 200 m som 400 m. Rinden var medlem i Åmdal Idrettslag.

Aktiv
Rinden sanka 8 gullmedaljar, 4 sølvmedaljar og 2 bronsemedaljar i noregsmeisterskap i åra frå 1997 til 2003. Ho sette personleg rekord på 400 meter med 53,75 sekund då ho sigra ved NM 1999 på Byrkjelo. Året etter presterte ho livsbeste på 100 meter med 11,72 sekund i nederlandske Woerden den 24. juni. I løpet av tre NM-dagar midt i august 2000 sprang ho inn til gullmedalje på 200 m, 100 m og 400 m. 8. juli 2001 i Drammen fekk ho notert si bestetid på 200 meter med 23,83 sekund.

I åra kring 2000 kappast Rinden med to år eldre Marit Nyberg Birknes om å vere den beste kvinne-sprintaren i Noreg. Sjølv var Rinden hakket sterkare på 200 m enn 100 m, for konkurrenten var det omvendt.

Ann Helen Rinden er gift med Gaute M. Gundersen.

Medaljar i noregsmeisterskap
1997 i Overhalla: Sølvmedalje på 100 m, bronse på 100 m
1998 i Askøy: Gullmedalje på 200 m og 400 m, sølv på 100 m 
1999 på Byrkjelo: Gullmedalje på 400 m, sølv på 100 m og 200 m
2000 på Steinkjer: Gullmedalje på 100 m, 200 m og 400 m
2001 i Drammen: Gullmedalje på 200 m, bronse på 100 m
2003 i Fredrikstad: Gullmedalje på 100 m

Kjelder

friidrett.no

Norske sprintarar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Tokke
Jacob Jenssøn Nordmand

Jacob Jenssøn Nordmand () var ein norsk kunstdreiar og rustmeister som i eit par tiår arbeidde ved hoffet i København. Han er mest kjend for sine framifrå skipsmodellar i elfenbein og for ein interessant sjølvbiografi.

Norskfødde Jacob Jenssøn, truleg fødd i Båhuslen, deltok i kong Kristian IV sitt sjøslag på Elben i 1630. Deretter gjekk han tre år i smedlære i Holland og var eitt år lanseberande fotsoldat i Flandern. Så verva han seg til geværsoldat for Det Vestindiske Kompani og var fem år i Brasil. Frå 1639 budde han i Christiania.

Under Hannibalfeiden 1644–45 steig Jacob i gradene til rustmeister på Akershus festning.
Etter at kong Fredrik III vart hylla i Christiania i 1648 tok kongen han med til Danmark. Her hadde han ulike stillingar ved Rosenborg slott og Frederiksborg slott. I 1657 vart han rustmeister ved Tøjhuset i København. Året etter gav kongen Niels Juel ordre om å la Jacob og ein annen få overta skipet «Højenhald». Seinare fekk han hus på Slottsholmen i København, og i 1662 ein gard i Smørum.

Jacob utmerkte seg særleg som kunstdreiar, og fekk i 1651 tildelt tre elefantstøyttenner. Etter to ås arbeid stod ein 85 cm høg og elegant modell av «Fregatten Norske Løve» i 1654 ferdig, med fulle segl og stor akter-kahytt. Han dreia også beger, kanner og andre små gjenstandar i tre, sølv, rav, perlemor og narkvalstenner til kongefamilien. Men han fekk ikkje det ærefulle oppdraget å lage tronstolen i narkvals-tann og elfenbein til den i 1662 eineveldige monarken.

Nordmand skreiv ein sjølvbiografi tileigna Frederik III som han gav kongen i nyttårsgåve i 1670. Kongen ville få biografien omsett til tysk så også dronninga kunne lesa han. Boka gjev elles eit godt bilete av tida og nokre av opplevingane til Nordmand.

Under Kristian V mangla Jakob kongens gunst. Han vart kalla Jacob Schæffer og enda opp i tronge kår.

Nordmand var gift to gonger, fyrste gong med ei kvinne ein ikkje kjenner namnet på som døydde i 1676 og andre gong i 1678 med Maren Pedersdatter Vallund (ca. 1653-1697). Både han og konene hans er gravlagde i Smørum.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Jacob Jensen Nordmand ved kongernessamling.dk

Norske kunsthandverkarar
Norske soldatar
Leigesoldatar
Nordmenn frå 1600-talet
Kantlavordenen

Kantlavordenen (Lecanorales) er ein biologisk orden av sopp som vanlegvis dannar lav. Han høyrer til klassen Lecanoromycetes i divisjonen Ascomycota. Denne ordene omfattar 26 familiar, 269 slekter og 5695 artar.

Familiar 
Underordenen Lecanorineae 
 

 Biatorellaceae M. Choisy ex Hafellner & Casares-Porcel, 1992
 Brigantiaeaceae Hafellner & Bellem., 1982
 Bruceomycetaceae  Rikkinen & A.R.Schmidt in Rikkinen et al.,
 Byssolomataceae Zahlbr. 1926
 Carbonicolaceae Bendiksby & Timdal (2013)
 Catillariaceae Hafellner, 1984
 Cetradoniaceae J.C. Wei & Ahti 2002
 Cladoniaceae Zenker, J.C. 1827–1829

 Dactylosporaceae Bellem. & Hafellner, 1982
 Gypsoplacaceae Timdal, E. 1990
 Haematommataceae Hafellner, 1984
 Lecanoraceae Fée, A.L.A. 1824
 Malmideaceae Kalb, K., Rivas Plata, E., Lücking, R. & Lumbsch, H.T. 2011

 Pachyascaceae Poelt ex P.M.Kirk, P.F.Cannon & J.C.David, 2001
 Parmeliaceae Berchtold, F.v. & Presl, J.S. 1820
 Pilocarpaceae Zahlbr., 1905
 Porpidiaceae Hertel & Hafellner (1984)
 Psilolechiaceae S. Stenroos, Miądl. & Lutzoni, 2014
 Psoraceae Zahlbr., 1898
 Ramalinaceae C. Agardh, 1821
 Ramboldiaceae S. Stenroos, Miądl. & Lutzoni, 2014
 Scoliciosporaceae Hafellner, 1984
 Sphaerophoraceae Fée, A.L.A. 1824

 Tephromelataceae Hafellner, 1984
 Vezdaeaceae Poelt & Vezda ex J.C. David & D. Hawksw., 1991

Usikker plassering (incertae sedis) 
Uplasserte familiar;

 Psilolechiaceae S. Stenroos, Miądl. & Lutzoni, 2014

Det finst fleire slekter i Lecanorales som ikkje er blitt plasserte heilt sikkert i ein familie. Desse er:

 Coronoplectrum  – 1 sp.
 Ivanpisutia  – 1 sp.
 Joergensenia  – 1 sp.
 Myochroidea  – 4 spp.
 Neopsoromopsis  – 1 sp.
 Notolecidea  – 1 sp.
 Psoromella  – 1 sp.
 Puttea  – 3 spp.
 Ramalea  – 4 spp.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lecanorales» frå ,  den 2. juni 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Sopp
Per Øivin Sola

Per Øivin Sola () er ein norsk gardbrukar og tidlegare friidrettsutøvar frå Sande i Vestfold. Perioden 1992-2000 vann han 3 NM-gull på 400 meter hekk og i alt 11 NM-medaljar på langhekken/korthekken. Fram til 1997 var han medlem i IF Sturla, frå 1998 representerte han SK Vidar.

Sola sin personlege rekord på 110 meter hekk er frå eit stemne på Lillehammer 3. juni 1997, då vart han klokka i mål på tida 14,28 sekund. Same året vart han norsk meister på 400 meter for fyrste gong, ein prestasjon han gjentok dei to neste åra. Den 12. august 1998 på Bislett stadion i Oslo presterte han sitt liv beste løp på langhekken, tida 51,11 var 0,35 sekund unna noregsrekorden til Petter Hesselberg.

Medaljar i noregsmeisterskap
1992 i Mosjøen: Bronse på 110 m hekk
1993 i Tønsberg: Bronse på 110 m hekk
1994 på Jessheim: Bronse på 400 m hekk
1995 på Lillehammer: Sølv på 400 m hekk, bronse på 110 m hekk
1996 i Kristiansand: Bronse på 110 m hekk
1997 i Overhalla: Gull på 400 m hekk
1998 i Askøy: Gull på 400 m hekk, bronse på 110 m hekk
1999 på Byrkjelo: Gull på 400 m hekk
2000 på Steinkjer: Sølv på 400 m hekk

Kjelder
friidrett.no

Norske friidrettsutøvarar
Norske hekkeløparar
Norske gardbrukarar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Sande i Vestfold
Atle McAdam

Atle McAdam () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Oslo. Åra frå 1995 til 2011 tok han ti NM-medaljar på 400 meter hekk, tre i gull. Han var norsk rekordhaldar i øvinga frå 2003 til 2013 og medlem i IK Tjalve.

Aktiv
McAdam vart norsk meister på 400 m hekk fyrste gongen i 2000. Sidan vann han NM-gull i 2002 og 2004. 31. mai 2003 sletta han Petter Hesselberg sin 19 år gamle noregsrekord i øvinga då han i Florø kom i mål på tida 50,67 sekund. Den nye noregsrekorden gjaldt i 10 år og 3 veker, til dess Øyvind Kjerpeset vart fyrste nordmann under 50 sekund på langhekken.

Medaljar i noregsmeisterskap
1995 på Lillehammer: Bronsemedalje 
1997 i Overhalla: Sølvmedalje 
1998 i Askøy: Sølvmedalje  
2000 på Steinkjer: Gullmedalje 
2002 i Sandnes: Gullmedalje
2003 i Fredrikstad: Sølvmedalje 
2004 i Florø: Gullmedalje 
2007 i Askim: Sølvmedalje 
2009 på Lillehammer: Sølvmedalje 
2011 på Byrkjelo: Bronsemedalje

Kjelder
friidrett.no
Dagsavisen 1. juni 2003

Norske friidrettsutøvarar
Norske hekkeløparar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Oslo
Otto K. Rømcke

Otto Knoph Rømcke () var ein norsk trelasthandlar, skogeigar og politikar frå Drammen, fødd i Nes i Hallingdal. Han var stortingsmann 1919-24 for partiet Høgre.

Rømcke utdanna seg ved handelsgymnas i hovudstaden, arbeidde deretter fleire år i England, Tyskland og Frankrike. I mange år dreiv han Landfall Brug og til 1916 Ramfos Træsliberi. I «tidsrummet fra før den første verdenskrig og til tidsrummet 1925 var Otto K. Rømcke ubestridt den fremste leder innenfor Drammens og distriktets næringsliv og var den krumtappen det meste dreiet seg om».

Frå 1914 til 1919 var Rømcke ordførar i Drammen. Hausten 1918 vart han vald inn på [[Stortinget]9 frå einmannskrinsen Bragernes, tre år seinare lukkast han verte attvald frå valkrinsen Hønefoss, Drammen, Kongsberg. Begge tingbolkane representerte han partiet Høgre. Heile stortingstida sat han i Skog- og vassdragskomiteen, nestformann frå 1922.

Kjelder
Fremtiden 8.4.1954
Stortinget : 1922-24, s. 33

Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Folk frå Drammen
Norske næringslivsleiarar
Komponisten William Marshall

William Marshall () var ein skotsk felespelar og komponist som er rekna som ein av dei største komponistane for skotsk felemusikk.

Marshall var fødd i Fochabers nordaust i Skottland. Han gjekk i teneste for hertugen av Gordon, og fekk etterkvart stillinga som factor (agent eller forretningsmann) ved Gordon Estate. I The Fiddle Music of Scotland av James Hunter er Marshall tillagd 257 tonar. Mange av desse verka har namn som ærer gjestane til hertugen. Robert Burns kalla han «den fremste strathspey-komponisten av si tid.» Han var også ein urmakar som laga ei vassklokke og ei astronomisk klokke som framleis eksisterer. Marshall døydde i Dandaleith i 1833 og blei gravlagd i Bellie Parish kyrkjegard i nærleiken av Fochabers.

Nokre av dei best kjende verka til Marshall er strathspey-dansane The Marchioness of Huntly, The Marquis of Huntly's Farewell, Craigellachie Brig (med namn etter Craigellachie Bridge) og Lady Madelina Sinclair; airen The Nameless Lassie og reelen Easter Elchies. Marshall gav ut to samlingar av verka sine, A Collection of Strathspey Reels with a Bass for the Violoncello or Harpsichord i 1781 og Marshall's Scottish Airs, Melodies, Strathspeys, Reels, &c. for the Piano Forte, Harp, Violin & Violoncello in 1822. Ei tredje samling, Volume 2nd of a Collection of Scottish Melodies Reels Strathspeys Jigs Slow Airs &c. for the Piano Forte, Violin and Violoncello, blei gjeven ut posthumt i 1845. I nyare tid er verka hans blitt gjevne ut i William Marshall's Scottish Melodies av Fiddlecase Books.

Merknadar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «William Marshall (Scottish composer)» frå ,  den 3. juni 2023.
 oppgav desse kjeldene:
 Alburger, Mary Anne (1983), Scottish Fiddlers And Their Music, Victor Gollancz Ltd., .
 Emmerson, George S. (1971), Rantin' Pipe And Tremblin' String, McGill-Queen's University Press, .

Bakgrunnsstoff 

 University of Edinburgh William Marshall page
 Fiddles and Fiddlers

Skotske komponistar
Skotske felespelarar
Betula glandulosa

Betula glandulosa er ein art frå bjørkeslekta som stammar frå Nord-Amerika. Han er kjend på engelsk som American dwarf birch, resin birch og shrub birch. 

Treet veks som ein busk med fleire stammar. Det når typisk høgder på 1–3 meter, og dannar ofte tette kratt. Stammane er slanke, sjeldan over 5–10 cm i diameter, med glatt, mørkebrun bork. Lauvet er nesten sirkelrundt eller ovalt, 0,5–3 cm langt og 1-2,5 cm breitt, med taggete kantar. Fruktene er opprette, 1-2,5 cm lange og 5–12 mm breie.

B. glandulosa er nært i slekt med dvergbjørk (Betula nana), og blir av og til rekna som ein underart av denne, som B. nana subsp. glandulosa. Planten skil seg frå typiske B. nana gjennom kjertelvorter på skota og lengre bladstilkar. Han kan danna hybridar med fleire andre bjørkeartar.

Utbreiing og habitat 

Planten veks i arktiske og kjølige tempererte område frå Alaska austover til Newfoundland og sørlege Grønland, i høgtliggande område i Nord-California, Colorado og Black Hills i Sør-Dakota i vest, og spreidd sør til nordlege New York stat i aust. I Arktis finst han ned til havnivå, medan han sør i utbreiingsområdet veks så høgt som  over havet.

Planten trivst i fuktige område som myr, muskeg og andre vætehaldige og næringsfattige jordsmonn. Ein kan også finna han på ei rekkje andre vekststader, frå steinete subarktiske område til boreale skogar med djupe jordsmonn med mykje organisk innhald. Treet er den vanlegaste buskveksten i det indre Alaska, der det dannar ei nær uavbroten sone mellom trelinja og den alpine tundraen.

Økologi 
Det finst mange artar som nyttar denne arten som næringskjelde, særleg hovdyr som hjort, rein og elg. Bruke av han som matkjelde varierer avhengig av den spesifikke populasjonen. Elg i Alberta er til dømes kjend for å beita mykje på han, medan elg i Alaska er observert å eta han i lågare grad. Bjørnar, små pattedyr, fuglar og insekt nyttar også busken som matkjelde.

Dvergbjørka gjev skjul for ryper, og grizzlybjørn bruker ho mykje til å byggja hia sine.

Arten kan også vera viktig for å kontrollera erosjon, og er blitt brukt til å stabilisera breiddene til vassfar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Betula glandulosa» frå ,  den 3. juni 2023. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Flora of North America: Betula glandulosa, RangeMap
 Hunt, D. (1993). Betula. Proceedings of the IDS Betula Symposium 2–4 October 1992. International Dendrology Society.

Bakgrunnsstoff 
 USDA Plants Profile for Betula glandulosa (resin birch)
 Calflora Database: Betula glandulosa (Resin birch)
 

Bjørkeslekta
Plantar i Canada
Plantar i USA
Plantar på Grønland
Kenaihalvøya

Kenaihalvøya (dena'ina Yaghenen) er ei stor halvøy som stikk ut frå kysten av sørsentrale Alaska. Namnet «Kenai »(, KEE-ny) er avleidd frå «Kenaitze», eit namn på urfolksstammen kahtnuht’ana dena’ina (‘folk langs Kahtnu (Kenaielva)’), dei historiske innbyggjarane i området. Dei kalla Kenaihalvøya Yaghanen (‘det  gode landet’).

Geografi 

Halvøya strekkjer seg rundt  sørvestover frå Chugachfjella, sør for Anchorage. Ho er skild frå fastlandret av Cook Inlet i vest og av Prince William Sound i aust. Mykje av halvøya ligg i Kenai Peninsula Borough. Athabaskatalande og alutiiq-grupper budde på halvøya i tusenvis av år før russaren Gerasim Izmailov blei den fyrste europearen til å utforska og kartleggja området i 1789.

Dei bredekte Kenaifjella, som når , går søraust langs halvøua ved kysten av Alaskabukta. Mykje av fjellkjeda ligg i Kenai Fjords nasjonalpark. Den nordvestlege kysten langs Cook Inlet er flatare og myrlendt, med fleire små vatn. Fleire større innsjøar strekkjer seg gjennom det indre av halvøya, mellom anna Skilaksjøen og Tustumenasjøen. Elvar på halvøya er mellom anna Kenai-elva, som er kjend for laksebestanden sin, og sideelva hennar Russian, Kasilofelva og Anchor-elva. Kachemakbukta, ei lita bukt i den større Cook Inlet, går inn i den sørvestlege enden av halvøya, som i stor grad er del av Kachemak Bay State Park.

Kenaihalvøya har mange isbrear i dei austlege og sørlege delane. Her ligg dei store isfelta Sargent Icefield og Harding Icefields, og talrike isbrear som spring ut frå dei.

Busetnader 
Halvøya omfattar fleire av dei folkerikaste byane i sør-sentrale Alaska, mellom anna Seward ved kysten av Alaskabukta, Soldotna, Kenai, Sterling og Cooper Landing ved Cook Inlet og Kenaielva, og Homer ved Kachemakbukta, i tillegg til fleire mindre landsbyar og andre busetnader.

Homer er kjend som endepunktet for det asfalterte highway-systemet i Nord- Amerika, og er eit populært endemål for reisande som har køyrt til Alaska frå det samanhengjande USA. Seward er det sørlege endepunktet for jernbanen Alaska Railroad. Det finst lufthamner med ruteavgangar i Kenai og Homer, i tillegg til mindre lufthamner i Soldotna og Seward. Seward Highway knyter Seward til Anchorage, medan Sterling Highway er hovudvegen på Kenai Peninsula som bind saman dei større busetnadane med Anchorage.

Klima 
Klimaet på halvøya er relativt mildt, med rikeleg nedbør. Staden er eit av få område i Alaska der ein kan driva jordbruk, med ein vekstsesong som er lang nok til å dyrka høy og fleire andre avlingar.

Halvøya har førekomstar av naturgass, petroleum og kol, i tillegg til rikt fiske for kommersielle og personlege føremål. Turisme er ei viktig næring, i tillegg til utstyring og guiding for jegerar og fiskarar. Kenaihalvøya er blitt kalla «Alaska's Playground». Kenai National Wildlife Refuge dekkjer nær to millionar acre på halvøya.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kenai Peninsula» frå ,  den 4. juni 2023.  

Halvøyar i Alaska
Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1969

Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1969 for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo onsdag 25. og torsdag 26. juni. Sverige vann landskampen med 124 poeng mot Noregs 88. Begge landa deltok med tre utøvarar i kvar av enkeltøvingane, berre dei to beste frå landa talde med i poengstriden.

Norske Ole Bernt Skarstein vann både 100 meter og 200 meter. Også landsmennene Arne Risa, Terje Haugland og Martin Jensen gjekk til topps i tevlingane dei deltok i. Hekkeløparane Kjellfred Weum og Håkon Fimland stod for den einaste norske dobbeltsigeren.

Tysdag 25. juni

100 meter

400 m

1500 m

10 000 m

110 meter hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

4 × 100 m stafett

Onsdag 26. juni

200 meter

800 m

5 000 m

400 m hekk

3 000 m hinder

Stavhopp

Tresteghopp

Sleggjekast

Spjutkast

4 × 400 m stafett

Kjelder
Arbeiderbladet 26. juni 1969
Arbeiderbladet 27. juni 1969

Friidrett 1969
Friidrettslandskampar
Idrettstilskipingar i Oslo
Sport i Noreg i 1969
Kenneth Halhjem

Kenneth Halhjem () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Bergen. Han vart norsk meister på 110 meter hekk i 2001 og 2002, etter tidlegare å ha vunne tre sølvmedaljar i øvinga. Halhjem var medlem i TIL Hovding til 1994, sidan representerte han Gular.

24. juni 2001 sette Halhjem personleg rekord på korthekken med 13,90 sekund, då han vart fjerdemann i øvinga under ein europacup-landskamp i friidrett i finske Vaasa. Pr 2023 er det berre tre norske utøvarar som har fått registrert betre elektronisk tid i øvinga.

Medaljar i noregsmeisterskap
1997 i Overhalla: Sølvmedalje 
1998 i Askøy: Sølvmedalje  
1999 på Byrkjelo: Sølvmedalje  
2001 i Drammen: Gullmedalje 
2002 i Sandnes: Gullmedalje

Kjelder
friidrett.no

Norske hekkeløparar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Bergen
Strathspey

Strathspey (skotsk-gælisk Srath Spè, engelsk Speyside) er eit område rundt dalføret som følgjer elva Spey i området Highland i Skottland. Det anglifiserte namnet er «Speyside». Hovudbyen i området er Grantown-on-Spey. Dette er òg eit betydeleg område for produksjon av skotsk whisky med høg konsentrasjon av destilleri, mellom anna Glenfiddich og Balvenie. 

Omgrepet «Strathspey» viser vanlegvis til den øvre delen av dalføret (strath) frå kjelda til elva Spey og ned til hovudbyen Grantown-on-Spey, medan den anglifiserte forma, Speyside, viser til området frå Grantown-on-Spey til munningen av elva ved bukta Spey Bay. Det har vore ein del kontroversar om forsøk på å anglifisera namnet til Spey Valley. Turistområdet frå sør startar ved Dalwhinnie og fortset nordover langs vegen A9 mot Newtonmore, Kingussie, Aviemore og vidare mot Grantown-on-Spey. Den kanadiske kjøpmannen Robert Simpson, grunnleggaren av Simpsons varehus, var fødd i Speymouth i Strathspey i 1834.

Speyside er eit av fremste sentera i den skotske whiskyindustrien, med ein høg konsentrasjon av single malt-destilleri i regionen, inkludert Glenfiddich og Balvenie.

Skotske Malt Whisky Trail er eit turismeinitiativ med sju fungerande Speyside-destilleri, eit historisk destilleri og Speyside Cooperage. Konseptet blei oppretta på byrjinga av 1980-talet. Regionen er naturleg for whiskydestillatørar på grunn av tre fordelar: han er nær byggardar, omfattar elva Spey og er nær hamna i Garmouth. Regionen husar òg Spirit of Speyside Whisky Festival.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Strathspey» frå ,  den 4. juni 2023.  

Highland
3°V
57°N
Lodnemyrklegg

Lodnemyrklegg (Pedicularis hirsuta) er ein fleirårig urt i snylterotfamilien. Planten er nokså låg, og blir opptil 20 cm høg. Han er lett kjenneleg på kombinasjonen av nordleg utbreiing, karakteristiske blomster og sagtakka, spisse bladkantar.

Stilken har kvite hår og blada er smale. Lodnemyrklegg blomstrar tidleg, ofte i juni, og dei rosa blomane sit i eit aks på toppen av stilken. Veksestadene er fuktige og kalkhaldige, og planten finst på steinrik tundra, havstrender og elvebreidder. Han er ein halvparasitt som syg næring frå røtene til andre plantar, ofte Salix-artar.

Utbreiinga er sirkumpolar i dei isfrie landområda i Arktis, men med eit gap rundt Beringsundet. Arten finst i det nordaustre Canada, på Grønland, Svalbard, Novaja Semlja, og i nordlege delar av Fennoskandia, europeisk Russland og Sibir. Arten er sjeldan i Alaska.

I Dei skandinaviske fjella opptrer lodnemyrklegg som ein nordleg unisentrisk art, og ein finn planten i fjellet frå polarsirkelen til Vest-Finnmark, inkludert delar av det nordlegaste Sverige og Finland.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lodnemyrklegg» frå ,  den 4. juni 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Snylterotfamilien
Plantar i Noreg
Plantar i Canada
Plantar i Russland
Plantar på Grønland
Plantar i USA
Kristian Holst

Kristian Fredrik Holst () var ein norsk forretningsmann og politikar i Harstad. Holst var ordførar i Trondenes og stortingsmann 1922-24.

Etter mellomskule-eksamen i 1901 drog han til sjøs. 1904 tok han styrmannseksamen i Kristiania. Sidan arbeidde han i forretning til faren, dreiv sjølv handel frå 1907. Omframt fiskehandel dreiv han handel med både salt og kol. Han var styremedlem/-leiar i Senjens privatbank og i forsikringsselskap, dampskipsselskap, sildeoljefabrikk, med meir.

Valperioden 1922-24 representerte Holst partiet Frisinna Venstre og Troms fylke på Stortinget. Han var då medlem i Post- og telegrafkomiteen. Frå 1919 til 1938 var han medlem av heradsstyret i Trondenes, ordførar i kommunen frå 1926 til 1931.

Kjelder
lokalhistoriewiki.no
Stortinget : 1922-24
Harstad Tidende 30. oktober 1950

Stortingsrepresentantar 1922-1924
Norske næringslivsleiarar
Folk frå Harstad