kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Vincent Kompany

Vincent Jean Mpoy Kompany () er ein belgisk tidlegare fotballspelar frå Uccle. Han er særleg kjend for sine 11 sesongar som midtstoppar i Manchester City. Perioden 2004-19 spelte han 81 landskampar for Belgia, vann VM-bronse med landslaget i 2018.

Klubbspel
Kompany skreiv kontrakt med RSC Anderlecht som 17-åring og slo seg omgåande til fast plass i den belgiske toppklubben. Han fekk med seg to triumfar i serien, før han sommaren 2006 vart overført til tyske Hamburger SV mot 10 millionar euro. Opphaldet i Tyskland vart eit mellomspel. Den 22. august 2008 skreiv han kontrakt med engelske Manchester City. Gjennom elleve sesongar i England bidrog Kompany til at den rike fotballkubben sanka fire ligatitlar, sigra to gongar i FA-cupen og ved fire høve i den engelske ligacupen. Våren 2019 vart reina triumfferda då laget hans henta heim trofeet i så vel ligacupen, som FA-cupen og i ligaen. I mai 2019 spelte han sin siste klubbkamp.

Landslagsspel
Kompany fekk sin landslagsdebut 18. februar 2004. Eit halvt år seinare var han på plass då Noreg og Belgia spelt uavgjort 2–2 i ein venskapskamp på Ullevål stadion i Oslo. Han deltok i Sommar-OL 2008 i Beijing, men vart beordra tilbake til Hamburg etter dei innleiande kampane. I sin fyrste av 38 kampar som lagkaptein, heime mot Bulgaria 19. mai 2010, skåra Kompany sitt fyrste av 4 landslagsmål og vart matchvinnar då Belgia snudde til frå 0–1 til 2–1 i sluttminutta. Under VM i fotball 2014 spelte han fire av Belgias fem kampar. Ein lyskeskade gjorde at han vart uaktuell til Fotball-EM 2016. I VM 2018 kom han inn som innbytar i den siste gruppespelkampen. Sidan var han fast på laget til England vart slått 2–0 i bronsefinalen. I juni 2019 deltok han i to EM-kvalifiseringskampar før han la skoa på hylla.

Merittar
Bronsemedalje i VM i fotball 2018
Belgisk seriemeister: 2004 og 2006 for RSC Anderlecht
Engelsk ligameister: 2012, 2014, 2018 og 2019 for Manchester City
Vinnar av FA-cupen: 2011 og 2019 for Manchester City
Vinnar av den engelsk ligacupen: 2014, 2016, 2018 og 2019 for Manchester City

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vincent Kompany» frå ,  den 14. april 2022.  
 
eu-football

Belgiske fotballspelarar
Manchester City-spelarar
Anderlecht-spelarar
Hamburg-spelarar
Belgiske deltakarar under sommar-OL 2008
Fotballspelarar under sommar-OL 2008
Spelarar i Fotball-VM 2014
Spelarar i Fotball-VM 2018
Chaima Rahmouni

Chaima Rahmouni () er ein tunisisk vektløftar som har delteke under dei olympiske leikane i Tokyo i 2020. Rahmouni sin idrett er vektløfting, og ho representerte Tunisia. 

Rahmouni er ein vektløftar i lettvektarklassen, i følgje reglane til dei olympiske lekane. I 2020 OL fekk ho ikkje gyldig resultat i klassen '64 kilo'.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete&id=10583  
https://www.the-sports.org/t-spf126133.html

Tunisiske idrettsutøvarar
Tunisiske deltakarar under sommar-OL 2020
Vektlyftarar under sommar-OL 2020
F.C. Nassaji Mazandaran

F.C. Nassaji Mazandaran er ein iransk fotballklubb frå Qaem Shahr.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad
 PERSIANLEAGUE
 SOCCERWAY
 THE AFC

Iranske fotballag
Skipingar i 1959
Iqaluit

Iqaluit (inuktitut ᐃᖃᓗᐃᑦ, før 1987 kjend som Frobisher Bay) er hovudstaden og den største byen i territoriet Nunavut i Canada. Byen ligg på sørkysten av Baffinøya, ved Frobisher Bay. I 2016 hadde han 7 082 innbyggjarar. Byen vart fyrst busett i 1942, då han vart etablert som ein amerikansk flybase. Han har vore territoriehovudstad sidan Nunavut vart oppretta i 1999.

Historie 

Området i og rundt Iqaluit har i fleire tusen år vorte brukt som ein fiskestad av inuittane i området, og namnet Iqaluit betyr 'Staden med mykje fisk'.

Andre verdskrigen førte til ein stor auke av canadisk og amerikansk verksemd i området. I 1942 bygde amerikanarane ein flybase i området, som førte til at dei fyrste permanente innbyggjarane slo seg ned. Staden fekk også namnet «Frobisher Bay» av dei amerikanske og canadiske myndigheitene.

Etter 2. verdskrigen steig innbyggjartalet raskt som følgje av tydinga området hadde i NORAD-prosjektet under den kalde krigen. I 1957 hadde Iqaluit 1 200 innbyggjarar, og i 1959 hadde staden eit eige legekontor, skule og sosiale tenester. Innbyggjartalet heldt fram med å vekse utover 1960-talet, dette var for det meste på grunn av inuittar som vart oppfordra til å busetje seg permanent av dei canadiske styresmakter. 

1. januar 1987 bytta byen namn frå Frobisher Bay til Iqaluit, og i 1995 vart han vald som hovudstad for det nye territoriet Nunavut. Iqaluit fekk bystatus den 19. april 2001.

Klima 
Iqaluit har tundraklima, sjølv om byen ligg eit stykke sør for polarsirkelen. Byen har lange, kalde vintrar og korte somrar som fører til at det ikkje veks tre i Iqaluit. Sjølv om Iqaluit ligg omtrent på same breiddegrad som Trondheim, har han ein gjennomsnittstemperatur som er 16°C kaldare. Den store temperaturskilnaden kjem som følgje av at Trondheim vert varma opp av Golfstraumen mens Iqaluit vert nedkjølt av Baffinstraumen.

Infrastruktur

Transport 
Iqaluit er den minst folkesette regionhovudstaden i Canada, og den einaste som ikkje har vegsamband til ein annan busetnad. Sidan Iqaluit ligg på ei øy langt frå det canadiske vegsystemet, må alt fraktast inn i byen med anten fly eller båt. På grunn av det kalde klimaet er ikkje byen tilgjengeleg med båt i vintermånadane. Iqaluit har ikkje djupvasshamn og dimed er det ikkje mogleg for større båtar å leggje til kai.

Vatn og avløp 
På grunn av folkeveksten og mangel på midlar, slit Iqaluit med å halde vatn- og avløpssystemet i god stand. Sjølv om byen har eit reinseanlegg, vert framleis ein stor del av kloakken frå han send urensa ut i Frobisher Bay.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Iqaluit» frå ,  den 5. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Busetnader i Nunavut
Byar i Canada
Stiftelsen

Stiftelsen var ei norsk visegruppe som var verksam i tidsromma 1972–75 og 1979–82. Gruppa gjekk først under namnet Loelvens Stiftelse. Mellom dei første medlemmene av gruppa var den seinare leksikonredaktøren Petter Henriksen, og i andre fasen til gruppa var Kari Bremnes medlem. Andre medlemmer var Hans M. Borchrevink, Magnus Freberg og Hanne Kristensen.

Stiftelsen gav ut to plater: Kva hjelp det å syngje (Spellemannprisen 1974 i klassa Årets gruppe) og Stiftelsens fristelser (1981). Gruppa deltok i norsk Melodi Grand Prix 1982. I 1972 deltok gruppa på Lørdagskveld med Erik Bye på NRK.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stiftelsen» frå ,  den 7. november 2021.

Bakgrunnsstoff
 mic.no omtale fra Norsk pop- og rockleksikon

Norske visegrupper
Vinnarar av Spellemannprisen
Kva hjelp det å syngje

Kva hjelp det å syngje er eit musikkalbum med Stiftelsen, utgitt i 1974. Dette var bandets første plate. Plata fekk Spellemannsprisen i kategorien Årets gruppe. Tittelen er tatt frå diktet Ordet av Tor Jonsson.

På plata deltar Petter Henriksen, Hans M. Borchrevink, Magnus Freberg, Hanne Kristensen, Leif Jensen (trommer), Steinar Ofsdal (cello) og Lorentz Reitan (fløyte).

Sporliste
Side A:
 «Fredmanns epistel nr. 2»
 «Lange dager»
 «Rolandskvadet»
 «Slipsteinsvæilsen»
 «Gjenta (Ho visste ho var ven)»
 «Gjenta gjekk seg opp på ei hø»
 «Ei naki grein»
 «Gjendines bådnlåt»
Side B:
 «Den skyldige»
 «Fredmanns epistel nr. 9»
 «Stolt signill»
 «Pær' foill»
 «På Karlsøy i Troms»
 «Ridum ridum»
 «Ordet»
 «Theodora»

Kjelder

Musikkalbum frå 1974
Norske musikkalbum
Charlotte Frogner

Charlotte Frogner () er ein norsk skodespelar, utdanna ved Teaterhøyskolen. Ho har vore tilsett ved Det Norske Teatret sidan 2004. Under Komiprisen 2009 vann ho klassen årets gjennombrot for rolla si i Evig ung. Under Seoul International Drama Awards 2009 vann ho prisen for beste kvinnelege skodespelar (Best Actress) for rolla si i Hvaler. Ho er best kjend for rolla si som Celine Kopperud i Side om side.

Roller

Film/fjernsyn 

 KuToppen (2018) – Grisen Pauline (stemme)
 Hotell Transylvania 3: Monsterferie  (2018) – Ericka van Helsing (stemme)
 Daud snø 2 (2014) – Hanna Delon
 Side om side (2013–) – Celine Kopperud
 Modig (2012) – Merida (stemme)
 Død snø (2009) – Hanna Delon
 Hvaler (2008) – Maria Blix
 5 løgner (2007) – Kristin
 Noen ganger gjør det vondt (2006) – Anette
 Ekko av Ibsen: Nora (2006)
 Jul i Tøyengata (2006) – Barnehagetante

Teater 
 Snøkvit (2017) – Snøkvit 
 Sweeney Todd (2015) – Mrs Lovett
 Spelet om Heilag Olav (2015) – Gudrun
 Tjue tusen sider (2014)
 Bikubesong (2013) – Hildegun
 Stort og stygt (2013) – Maria
 Jungelboka (2012) – Kaa/Gribb 
 Dei seksuelle nevrosane til foreldra våre (2012) – Dora
 Norge - Brasil (2012) – Hun som stikker
 Det gode mennesket fra Sezuan (2012) – Tredje Gud
 Heilagbrotet (2011) – Ragna Asolfsdatter
 Peer Gynt ved Gålåvatnet (2010) – Ingrid, den Grønnkledde, Anitra
 Next to Normal (2010/2011) – Natalie
 Den stygge (2010) – Fanny
 Evig ung (2009/2010) – Charlotte Frogner 
 Jesus Christ Superstar (2009) – Maria Magdalena
 Eit lykkeleg sjølvmord (2009) – Masja
 Få meg på, for faen (2007) – Alma
 Lærde damer (2007) – Armande
 Richard III (2007) – Lady Anne
 Helten på den grøne øya (2006)
 Danse samba med meg (2006)
 Det folk vil ha (2005)
 Richard II (2005) – Dronning Isabel
 Frank (2005) – Ute
 Piaf (2004) – Marlene

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Charlotte Frogner» frå ,  den 9. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 

Norske skodespelarar
Skodespelarar ved Det norske teatret
Lillian Almaas

Lillian Almaas () er ein norsk skodespelar og programleiar i NRKs ungdomsavdeling, kjend først frå Midt i smørøyet og seinare i barne- og ungdomsprogrammet Nettopp. Almaas starta i Midt i Smørøyet hausten 1989 som 14-åring og var med heilt til våren 1990. Ho var fast programleiar for Nettopp, eit aktualitetsmagasin for barn og ungdom.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lillian Almaas» frå ,  den 9. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Folk frå Bergen
Norske skodespelarar
Norske programleiarar
Solveig Kloppen

Solveig Kloppen () er ein norsk skodespelar og programleiar.

Liv og virke

Bakgrunn
Solveig Kloppen er oppvaksen i Vik i Sogn og på Jessheim på Øvre Romerike. Som russ ved Jessheim vidaregåande skule i 1991 var ho både revysjef, instruktør og artist. Ho har utdanning frå universiteta i Bergen og Oslo, frå Journalisthøgskulen og dessutan frå Fysioterapihøgskulen i Oslo.

Karriere
Solveig Kloppen har tidlegare vore standup-komikar. Ho spelte resepsjonisten Tina i komiserien Bot og bedring på TV 2 frå 1996 til 1998 og leidde prateprogrammet Mandagsklubben på TVNorge i 2000 og ungdomsprogrammet Trigger på NRK saman med Thomas Numme. Sommaren 2003 leidde ho Petres sommermorgen på radiokanalen NRK P3 saman med Annette Walther. Same haust laga ho skjult-kamera-innslag til NRK1 sitt laurdagsunderhaldningsprogram LørDan. Ho spelte lesbiske Marte i den romantiske filmkomedien Kvinnen i mitt liv som vart lansert i 2003 og rollen som Mortimers mor i eventyrfilmen Dragevokterens jul frå 2020.

Solveig Kloppen var programleiar i Idol på TV 2 saman med Ingrid Gjessing i 2004-sesongen og med Kåre Magnus Bergh i 2005 og 2006. For innsatsen i Idol vann ho publikumsprisen under Gullruten 2005. Ho var òg nominert til Gullruten 2008 for innsatsen som programleiar for Hjelpekorpset saman med Helén Vikstvedt. Våren 2011 var ho medprogramleiar i TV 2-serien Svendsen om Hansen og Jensen der ho og Truls Svendsen freista å avkrefta eller stadfesta mytar nordmenn har om kvarandre. Serien vart kåra til beste magasin- eller livsstilsprogram under Gullruten 2011. Seinare var ho programleiar i Ønskedrømmen på TV 2 saman med Øyvind Mund og Carsten Skjelbreid og frå januar 2015 TV2-programmet En kveld hos Kloppen. For programmet vann ho Gullruten 2017 i klassa beste kvinnelege programleiar og var nominert til publikumsprisen under Gullruten 2018. Føre Gullruten 2018 vart ho nominert i klassa beste programleiar for Det jeg ikke fikk sagt og til publikumsprisen.

Ho har òg leidd Spellemannprisen to gonger saman med Ivar Christian Johansen (2009 og 2010) og Amandaprisen 2013.

Sidan 2012 har ho vore programleiar for talentkonkurransen Norske Talenter. Den første sesongen ho var programleiar leidd ho sendingane saman med Stian Blipp, men har sidan 2014 vore programleiar åleine. 

Kloppen er gift med Dagbladet-journalisten Kjartan Brügger Bjånesøy. Saman har dei to barn.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Solveig Kloppen» frå ,  den 9. november 2021.

Bakgrunnsstoff

Folk frå Ullensaker
Folk frå Vik
Norske komikarar
Programleiarar for TV2
Programleiarar for NRK
Sigrid Bonde Tusvik

Sigrid Bonde Tusvik () er ein norsk komikar og forfattar.

Familie 
Ho er oppvaksen på Nordstrand som dotter av lærebokforfattaren Elin Bonde og Sverre Tusvik, som var redaktør i Samlaget. Tusvik er gift med Martin Jøndahl.

Jobb 
Etter å ha studert til tekstforfattar ved Westerdals School of Communication har ho vore skribent for både Stella og Dagsavisen.

Tusvik har sidan 2003 jobba med stand up-komikk. Ho  var med i undergrunnshowet Blymandag der òg Else Kåss Furuseth, Henrik Thodesen, Odd-Magnus Williamson, Martin Beyer-Olsen og Morten Ramm var med. Dette har vore sett på som forløparen til TV-programmet Torsdag kveld fra Nydalen.

Ho har vore reporter for Rikets Røst og var i 2010 programleiar i SMS-rulett, ein konkurranse mellom kjendisar på VGTV. Same år sende NRK serien Sigrid søker kjæreste der ho traff den komande ektemannen sin Martin Jøndahl. I 2011 var ho vikar for Henriette Steenstrup i Torsdag kveld fra Nydalen før ho i 2012 vart fast i programmet etter at Morten Ramm slutta.

Podcast 
11. oktober 2012 starta ho saman med komikarvenninna Lisa Tønne podcastprogrammet Tusvik & Tønne som dei skildrar slik: «Sigrid og Lisa er to altfor frittalende komikere. Ett sted må de få lov til å tømme seg, det er blitt til Tusvik & Tønnes podcast»

Podcasten har fått kritikk for å hengja ut einskildmenneske, utan å måtta forhalda seg til Vær Varsom-plakaten, som redaktørstyrte medium følgjer.

Mamma 
Hausten 2013 viste TV 2 Sigrid blir mamma, ein dokumentar i fire delar om Tusviks tid som gravid og spebarnsmor.

Ho fekk to prisar under Komiprisen 2015: prisen for årets kvinnelege scenekomiker for Mot i brøsta og publikumsprisen for årets morosamaste saman med Lisa Tønne. Ho var òg nominert i klassene årets kvinnelege TV-komiker og årets stand-up komiker.

I 2015 hadde Tusvik og Tønne både eit eige talkshow på TV 2 og show på Latter i Oslo kalla Tusvik og Tønne skammer seg. 2017 og 2018 opptredde ho med Tusvik & Tønne - På oppdragelsesreise.

Bibliografi 

 2008: Noe med media: en bok om hva du kan bli ISBN 9788248908340
 2009: Glitterfitter: helt sanne historier om å være ung kvinne ISBN 9788248908944
 2020: Kan alle sjekka kalenderen? (med Else Kåss Furuseth, Siri Kristiansen og Benedicte Wessel-Holst). ISBN 9788248926078

TV-opptredenar

 2015: Tusvik & Tønne talkshow (TV 2)
 2015: Tørnquistklubben (TV 2)
 2014: Klippkompaniet (TV 2)
 2013: Sigrid blir mamma (TV 2)
 2011-2014: Torsdag kveld fra Nydalen (TV 2)
 2010: Sigrid søker kjæreste (NRK)
 2006: Rikets Røst (TV 2)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sigrid Bonde Tusvik» frå ,  den 9. november 2021.

Bakgrunnsstoff

Folk frå Oslo
Norske sakprosaforfattarar
Norske komikarar
Dropeugle

Dropeugle (Otus gurneyi) er ein ugleart i den biologiske familien Strigidae. Ho er endemisk for Filippinane. I storleik og struktur synest ho som noko mellom ein typisk medlem av den biologiske slekta Otus og medlem av ugleslekta hubroar. Det naturlege habitatet er tropiske fuktige låglandsskogar. Arten er trua av habitattap.

Dropeugla vart opphavleg skildra som Pseudoptynx gurneyi. Den spesifikke delen av det vitskaplege namnet, gurneyi, er etter den britiske amatørornitologen John Henry Gurney Sr.

Skildring 

Dette er ei middels stor ugle med ei lengde på omtrent 30 centimeter og er med det den klart største Otus-ugle. Ho har ei raudbrun ansiktsskive med ein smal svart kant, lyse eller kvite striper over auga og framtredande øyretoppar. Bakhovudet og oversida av kroppen er raudbrune dristig markert med kvitaktige striper og med ei linje av lyse striper på skulderblada. Undersida er kvitaktig med spor av kanelfarge og dristige svarte markeringar. Lætet er harde, bjeffande eller kråkeaktige skrik ofte fleire med lange mellomrom. Ho har dessutan høglydde, men milde plystrande «viioou» med atten til tjue sekunds intervall.

Dropeugla er berre kjent frå øyane Mindanao, Dinagat og Siargao i søraustre del av Filippinane. Ho har habitat i både primærskog og gjenreiste skogar, for det meste i høgder på under 1500 moh., sjølv om ho har vore set opp til 3000 meter. Nokre gongar besøker ho delvis nedhoggen skog av Dipterocarpaceae-artar.

Ein trur at dropeugla jaktar større insekt og små pattedyr og småfuglar.

Dropeugla er rangert som sårbar, VU, av IUCN i raudlista over trua artar. Dette er fordi populasjonen søkk grunna øydelegging av skoghabitatet hennar, og avskoging og utvinning av kromitt. Denne ugla var aldri ein vanleg art, og det blir antatt at det i 1999 var mellom 3 500 og 15 000 individ igjen beståande av 2 500 til 9 999 modne individ som òg er estimatet per 2021. Av dei tre øyane ho er funnen på, har Dinagat vorte nesten fullstendig blotta for skog, medan på øyane Samar og Mindanao er nesten all den attverande skogen leigd ut til gruve- eller hogstselskap.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Giant scops owl» frå ,  den 10. november 2021.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Uglefamilien
Rudolf Blodstrupmoen

Rudolf Blodstrupmoen er ein oppdikta person skapa av Kjell Aukrust og høyrer slik til den vide Flåklypa-verda. Kjell Aukrust introduserte fyrst «Disponent Blodstrupmoen» (disponent er leiar i ei forretningsverksemd) i Mannskapsavisas avisspalte Våre Duster og overførte han seinare til den fiktive avisa Flåklypa Tidende. 

Disponent Blodstrupmoen vart barnefødd i Flåklypa og arbeidde som lærling i verkstaden til Reodor Felgen. Med tida flytte han til byen der det var han vart disponent i «Christiania Mark og Soppkontroll» og ein framifrå racerbilførar. Han har i tillegg til Flåklypa Grand Prix og Flåklypa Tidende mellom anna vore med i Solan, Ludvig og Gurin med reverumpa frå 1998 og Flåklypa Julehefte.

Rudolf Blodstrupmoen toler ikkje å tapa og skyr ingen middel for å vinne. I filmen Flåklypa Grand Prix spela Blodstrupmoen «skurken» og var fyrsteførar i GT Boomerang Rapido (bygd på grunnlag av McLaren M8B-karosseri oppgradert til 12-sylindra motor og bygd «Spitfire»-prinsippet). Andreføraren var den synske Mysil Bergsprekken som med den føresjåande gjevnaden sin var ein mønstergod hjelpar. 

Rudolf Blodstrupmoen vart stanga av ein husbukk i Gol i Hallingdal etter at han stakk peikefingeren sin i eit kvisthol. Han gjenoppretta då «Christiania Mark- og Soppkontrolk», han sprøyter utan førevarsel. Skodespelaren Helge Reiss er røysta til Blodstrupmoen både i Flåklypa Grand Prix og Solan, Ludvig og Gurin med Reverompa. Helge Reiss var mellom anna kjend som Professor Drøvel i Brødrene Dal og professor Drøvels hemmelighet og Baronen i Olsenbanden for full Musikk som får Egon Olsen mura inne i katakombane under villaen sin etter at Egon Olsen lovar å gjeva honom ei dyr Ming-vase, men i staden får ein kopi 'Made in Hong Kong'. 

Me møter fyrst Rudolf Blodstrupmoen i Flåklypa Grand Prix der han i eit intervju uttalar «Je e villi tell når som helst, hvor som helst, å møte åkken som helst». Dette etter at han kry har synt fram racerbilen sin, GT Boomerang Rapido, som mellom anna er oppgradert med ein supermeterfordelar, ei oppfinning han stal frå læremeisteren sin Reodor Felgen. Reodor Felgen innser so at Blodstrupmoen har stole supermeterfordelaren medan han var læregut hjå han og at det var difor Blodstrupmoen stakk av skjott som var. I tillegg er heile teikninga til GT Boomerang Rapido stola frå verkstaden til Reodor Felgen. Han set seg difor føre, etter mykje overtaling av den ivrige Solan Gundersen, å setja i stend og byggje den planlagde racerbilen sin, som til då berre var understellet på betongklossar. 

Sitat

«Je e villi tell når som helst, hvor som helst, å møte åkken som helst»

«Time vill sjåv» (Time will show).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rudolf Blodstrupmoen» frå ,  den 11. november 2021.  
 

Kjell Aukrust
Oppdikta nordmenn
Halle Berry

Halle Maria Berry () er ein amerikansk skodespelar og tidlegare fotomodell. Ho vann ein oscarpris for rolla som Leticia Musgrove i filmen Monster's Ball.

Liv og virke

Bakgrunn 
Berry var med i fleire venleikskonkurransar på 1980-talet. Ho vann Miss Teen All American i 1985 og Miss Ohio USA i 1986. Berry var den første afroamerikanske deltakaren i Miss World i 1986, der ho hamna på sjetteplass.

Skodespelar 
I 1992 spelte Berry ei karrierekvinne som fell for Eddie Murphy sin rollefigur i den romantiske komedien Boomerang. Året etter fekk ho stor merksemd med miniserien Alex Haley's Queen, basert på ei bok av Alex Haley. Berry spelte ein tidlegare brukar av crack-kokain som sleit med å gjenvinna foreldreretten til sonen sin i filmen Losing Isaiah frå 1995. Ho vann fleire prisar for rolletolkinga si, mellom dei ein Emmy og ein Golden Globe. Berry portretterte den muterte superhelten Storm i filmatiseringen av teikneserien X-Men (2000) og oppfølgjaranen X-Men 2 (2003) og X-Men: The Last Stand (2006).

I 2001 dukka Berry opp i filmen Swordfish, med sin første topplausscene. Først nekta ho å filmast topplaus, men ho ombestemte då seg Warner Bros heva løna hennes vesentleg. Ho skal ha fått betalt 500 000 dollar for det korte glimtet av brysta hennar. I 2001 dukka Berry opp som Leticia Musgrove, kona til ein avretta mordar, i filmen Monster's Ball. Ho vann Oscar for beste kvinnelege hovudrolle for rolletolkinga si, og vart òg løna med National Board of Review Award og Screen Actors Guild Award som beste kvinnelege skodespelar.

Privatliv 
Berry gifta seg med tidlegare baseballspelaren David Justice 1. januar 1993. Paret separerte seg i 1996, og skilsmissa vart fullført i 1997. Berry gifta seg med Eric Benét 24. januar 2001. Medan ho var gift med Benet, adopterte dei dottera India. Dei skilde også lag, og skilsmissa vart fullført i januar 2005. Berry har hatt eit forhold med den franske skodespelaren Olivier Martinez sidan 2010. Dei gifta seg i 2013

Filmografi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Halle Berry» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Afroamerikanarar
Hollywood Walk of Fame
Emmy-vinnarar
USA-amerikanske skodespelarar
Sokotraugle

Sokotraugle (Otus socotranus) er ei lita ugle i den biologiske slekta Otus. Ho er endemisk for øya Socotra utanfor Afrikas horn.

Skildring 

Dette er ei særs lita Otus-ugle som er kraftig stripa og tverrstripa på den bleike, sandgrå oversida, lysare underside med mørkare markeringar. Den einsfarga ansiktsskiva har vage marginar og skulderstripa er ikkje så iaugefallande som hos andre Otus-ugler og er sandfarga. Øyretafsane er særs små og auga er gule. Kroppslengda er 15–16 cm og vekta 64-85 gram.

Songen til sokotraugle er ein gjentatt, lågtone serie «woop woop da-pwoorp».

Sokotraugle er endemisk for øya Socotra i Indiahavet utanfor Afrikas horn, som er innanfor territoriet til Jemen. På Socotra finst ho på over 45 % av øya, mest talrike i område der det er større tre. Det føretrekte habitat til arten er halvørken med steingrunn som har spreidde tre, særleg palmar.

Svært lite er kjent om åtferda til sokotraugle, ho lever sannsynlegvis hovudsakleg av insekt og små virveldyr; mageinnhaldet i eit enkelt eksemplar inneheldt ei grashoppe, eit tusenbein og to øgler.  Det finst lite informasjon om hekkeåtferda, ho brukar sannsynlegvis naturlege holrom til hekking og får eit kull på 1-4 ungar i februar.

Denne Otus-ugla på Socotra var tidlegare trudd å vere same arten som akasieugle, Otus senegalensis, på fastlandet, men ulikskap i fjørdrakt og vokalisering har ført til at sokotraugle vart klassifisert som sin eigen art. Molekylære prov indikerer at den næraste slektningen er mahéugle, Otus insularis, lætet til orientugle, Otus sunia liknar lætet til sokotraugle utan å vere identisk.

Storleiken på populasjonen er rekna å vere stabil og ligge på rundt 3000 individ inkludert ungfuglar. Arten er rangert som livskraftig, LC, av IUCN.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Socotra scops owl» frå ,  den 11. november 2021.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Uglefamilien