kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Helge Fiskaa

Helge Fiskaa (, død 6. september 2023 i Trondheim) var ein norsk sivilarkitekt og planleggar. Han var frå 2012 professor emeritus ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU). 

Fiskaa blei uteksaminert ved NTH i 1966. Sidan var han tilsett ved Arkitektavdelinga på NTH, seinare Fakultet for arkitektur og biletkunst ved NTNU. I 2002 tok han doktorgrad i emnet fysisk-økonomisk planlegging, og han blei i 2006 utnemnd til professor ved Institutt for byforming og planlegging, der han òg var instituttleiar i fleire periodar fram til 2002. I si tid ved instituttet skreiv fleire lærebøker i fysisk planlegging og artiklar om planlegging. 

Det var Fiskaa som i 2003 tok initiativ til eit nytt to-årig masterstudium i fysisk planlegging. Programmet kom i gang i 2005, og han var programkoordinator fram til 2012. 

Fiskaa var politisk engasjert, både innan lokalpolitikken og i høve til sitt eige fag. Han var mellom anna leiar av Arkitektenes Fagforbund (AFAG) i åra 1989–1998. Interessa for planlegging og byutvikling førte til mange innlegg i avisene; til formidling av kunnskap om planlegging gjennom Wikipedia og til deltaking i byplankonkurransar. I 1986 fekk han, saman med kollega Sverre Nistov, 3. premie i ein idekonkurranse om planlegging av ein ny bydel i Steinkjer.

Bibliografi (utval)
1974 – Byfornying - Midler og metoder for fornying av byer og tettsteder. Forskningsrapport, (medforfattar)
1987 – Plan og resultat. Om endring og gjennomføring av reguleringsplaner. NIBR-rapport (med August Røsnes)
1993 – Stedsanalyse Lademoen, Trondheim kommune. (med Sverre Nistov)
1996 – «Ein by i vekst og omforming. Planlegging og utvikling i Trondheim etter krigen». I: Årbok for Trøndelag Folkemuseum	
2000 – Planlegging og bærekraftig utvikling (redaktør, med T. Skjeggedal) 
2002 – Med lov skal land byggast. Norsk fysisk-økonomisk planlegging dei fyrste åra med bygningslova av 1965 Dr. ing.avhandling. Les i fulltekst
2005 – «Past and Future for Public Participation in Norwegian Physical planning». I: European Planning Studies
2009 – «What can we learn from previous attempts at Master Planning in Norwegian Rural Municipalities?». I: European Journal of Spatial Development. Les i fulltekst  
2009 – «Traditions and Changes in Planning Systems in six Countries.» IV Nordic Symposium: Planning and Culture
2011 – Planleggings- og forvaltningssystem i seks land - Danmark, England, Finland, Nederland; Norge, Sverige
2011 – «If Norwegian Planning is Everything, Maybe it’s Nothing.» 5th Nordic Planning Research Symposium
2012 – «Norsk og svensk PBL - i ulike retninger?» I: Plan (svensk) 
2012 – «The high ambitions of Norwegian Planning». AESOP2012: Planning to Achieve/ Planning to Avoid

Bakgrunnsstoff
NTNU si informasjonsside om avhandlinga til Fiskaa. Vitja 13. januar 2013

Norske arkitektar
Professorar ved NTNU
Folk frå Bygland
Heinz Wosipiwo

Heinz Wosipiwo () er ein tysk, tidlegare skihoppar frå Sohl i delstaten Sachsen og som representerte Aust-Tyskland. Han vann i 1972 sølvmedaljen i den fyrste verdsmeisterskapen i skiflyging, to år seinare fekk han også ein sølvmedalje i normalbakkerennet under verdsmeisterskapen på ski i Falun.

Aktiv 
Wosipiwo byrja som hoppar med Harry Glaß som trenar. Han oppnådde i 1972 sine fyrste internasjonale topplasseringar i den tysk-austerrikske hoppveka, då han vart nummer seks i Innsbruck og enda på fjerdeplassen i samanlagt i hoppveka.

Wosipiwo oppnådde ofte gode resultat i skiflyging. Under VM i skiflyging 1972 i Planica i mars månad tok han sølvmedaljen, gullmedaljen gjekk til Walter Steiner, medan Jiří Raška fekk bronse. 9. mars 1973 sette Wosipiwo ny verdsrekord i skiflyging med 169 meter i Heini-Klopfer-bakken i Oberstdorf. To år seinare, i 1975, vart han nummer seks i VM i skiflyging i Bad Mitterndorf.

Romjula 1973 vart Wosipiwo nummer to i opningsrennet i den tysk-austerrikske hoppveka, men var over tjue poeng bakom landsmannen Hans-Georg Aschenbach. Sju veker seinare fekk Wosipwo sølvmedaljen i normalbakkerennet under VM 1974 i Falun, landsmannen Hans-Georg Aschenbach var nok ein gong hans overmann.

Wosipiwo la bort hoppskia i 1975.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Heinz Wosipiwo» frå , den 13. januar 2013. 
 
 Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff 
 

Tyske skihopparar
Austtyske deltakarar under vinter-OL 1972
Skihopparar under vinter-OL 1972
Moldovsk

Moldovsk er namnet på det offisielle språket i Moldova. Lingvistisk sett er språket ein dialekt av rumensk, men den moldovske grunnlova av 1994 slår likevel fast at namnet på språket er moldovsk. I den moldovske sjølvstendeerklæringa frå august 1991, vart språket referert til som rumensk. I nyare tid har ein forsøkt å få språknamnet offisielt endra til rumensk fleire gonger, men så langt har ikkje dette ført fram.  

I 2004 rekna 60 % av innbyggjarane i Moldova at språket dei snakka, var moldovsk. Språket har fått tildelt eigne iso-kodar, men desse vart tekne bort att i 2002 og erstatta med dei rumenske kodane. Den dialekta som ein snakkar i dei nordaustlege delane av Romania blir også referert til som moldovsk. I tillegg er moldovsk eitt av tre offisielle språk som blir brukt i utbrytarrepublikken Transnistria, på lik linje med russisk og ukrainsk. 

Grammatisk sett er det få eller ingen skilnader mellom moldovsk og rumensk. Skilnadene mellom dei to språka ligg hovudsakleg i ordforrådet og i uttalen. Etter å ha lege under Russland og Sovjetunionen, har Moldova fleire russiske låneord enn rumensk har.

Historie 

Moldovarane har lenge referert til sitt eige språk som moldovsk trass i den store likskapen med rumensk. I 1938, under Stalin-tida vart Moldovsk SSR pålagt å bruka det kyrilliske alfabetet. Dette heldt dei fram med til 1989, då det latinske alfabetet vart offisielt innført. I Romania hadde det latinske alfabetet kome i bruk tidlegare, så det ortografiske skiftet gjorde det mogleg for moldovarane å lesa rumensk tekst utan større vanskar. I dag er det latinske alfabetet det offisielle og vanlege i Moldova, men framleis blir det kyrilliske brukt i Transnistria. 

I og med at det finst ein del leksikalske skilnader mellom dei to språka, vart det gjeve ut ei moldovsk-rumensk ordbok i 2003. Lingvistar ved det rumenske akademiet hevda at alle dei moldovske orda i grunnen var rumenske ord eller russiske lånord, og at ordboka var ein absurditet. Dette vart avfeidd frå forfattaren si side som rumensk kolonialisme.

Ei wikipediaside på moldovsk har òg vorte oppretta, og fekk litt over 400 artiklar. Artiklane vart skrivne på det utgåtte kyrilliske alfabetet. Prosjektet skapte meir harme og politisk debatt enn det faktisk opplyste, i og med at moldovske wikipediabrukarar helst var aktive på rumensk wikipedia, som vart skrive med det latinske alfabetet. Etter ei omgåande avstemning vart det vedteke å leggja ned moldovsk wikipedia i 2006.

Kjelder 
 Store Norske Leksikon om Moldova - språk

Denne artikkelen bygger på «Moldovan language» frå ,  den 14. januar 2013.  

Språk i Moldova
Språk i Romania
Nay Pyi Taw

Nay Pyi Taw (burmesisk utt. , òg skrive Naypyidaw) er ein ny by som blei hovudstaden i Burma (Myanmar) i 2005. Nay Pyi Taw ligg sentralt i landet, i Kyatpyae-området, 3 km vest for byen Pyinmana og rundt 32 mil nord for den tidlegare hovudstaden Yangon. Namnet «Nay Pyi Taw» kan bety 'kongepalass', 'kongeby' eller 'kongssete'.

Historie
Flyttinga av hovudstaden til det nyleg rydda jungelområdet blei overraskande annonsert i 2005, og dei administrative funksjonane blei offisielt flytta 6. november det året. Bygginga av byen hadde allereie gått føre seg i løynd i fleire år.

På dagen til dei væpna styrkane den 27. mars 2006 marsjerte over 12 000 soldatar i ein militærparade under det første offisielle arrangementet i den nye hovudstaden. Det var også då namnet Nay Pyi Taw blei offisielt annonsert.

Pyinmana like ved Nay Pyi Taw var hovudbase for frigjeringshæren i Burma. Det var i Pyinmana at hæren trente soldatar og offiserar.

Geografi og bygningar
Nay Pyi Taw dekkjer 7000 km² og er delt inn i ulike soner for administrasjon, marknad, hotell og restaurantar. Han har fleire nye, prangande bygningar med god plass mellom seg, mellom anna det burmesiske parlamentet, presidentpalasset og Uppatasanti-pagoden, ein modell av Shwedagon-pagoden i Yangon. Det finst også fleire museum og ein dyrehage her.

Byen har lufthamn og vegsamband til Yangon.

Kjelder

Akash Banerjee, Myanmar's capital Naypyidaw a ghost town, India Today (29. mai 2012)
Kaori Enjoji, The Road to Naypyidaw, CNBC (20. juni 2012)
David Pilling, Naypyidaw: a general’s fantasy becomes real, Financial Times (27. november 2012)
Damien McElroy, Burma: welcome to Naypyidaw - the home of kings - and the world's weirdest capital city, The Daily Telegraph (18 Nov 2011)
Surrounded by Poverty, a Lifeless Capital Stands Aloof, New York Times (13. desember 2011)

Bakgrunnsstoff

Byar i Myanmar
Hovudstader i Asia
Planlagde hovudstader
Skipingar i 2005
Primož Ulaga

Primož Ulaga () er ein slovensk tidlegare skihoppar frå Ljubljana, som representerte Jugoslavia. Han vann i 1988 sølvmedaljen i VM i skiflyging og ein olympisk sølvmedalje for Jugoslavia sitt firemannslag i laghoppinga. Same sesongen kom han på tredjeplassen i verdscupen i skihopping.

Aktiv
Ulaga slo gjennom då han vart nummer tre og fire i dei to renna som avslutta den fyrste verdscupen i skihopping. Renna fann stad i Planica i slutten av mars månad 1980. 21. februar 1981 gjekk han heilt til topps i eit verdscuprenn i Thunder Bay, framom Johan Sætre frå Noreg. Dei neste to sesongane var Ulaga oftast å finne langt ned på resultatlistene, men på tampen av 1983-sesongen nærma han seg verdseliten og på heimegrunn i Planica avslutta han sesongen med ein andreplass og ein siger.

Frå OL-sesongen 1984 til og med den neste OL-sesongen høyrde Ulaga med til den ypparste verdseliten mellom skihopparane. Unnataket var 1985-sesongen, då han opna med ein femteplass, ein prestasjon han måtte vente til neste sesong for å overgå. Både i 1984 og 1986 vart han nummer seks i verdscupen samanlagt, i 1987 nummer sju, medan han i 1988 kom på tredjeplass, bakom vinnaren Matti Nykänen frå Finland og Pavel Ploc som representerte Tsjekkoslovakia. Mellom mars 1980 og mars 1990 vann Ulaga ni verdscuprenn og steig på pallen 25 gongar.

Ulaga vart nummer seks i storbakken under verdsmeisterskapen i Seefeld i 1985. Under OL 1988 i Calgary deltok han på det jugoslaviske laget som tok sølvmedaljane i laghoppinga, men lukkast slett ikkje i dei individuelle øvingane. Derimot fekk han same sesongen sølvmedaljen i VM i skiflyging i Oberstdorf, berre slått av Ole Gunnar Fidjestøl.

Ulaga la opp som aktiv skihoppar i 1992.

Verdcupsigrar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Primož Ulaga» frå ,  den 15. januar 2013.

Bakgrunnsstoff 
 

Slovenske skihopparar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Jugoslavia
Jugoslaviske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Jugoslaviske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Nordiske greiner under vinter-OL 1952

Nordiske greiner på ski under vinter-OL 1952 i Oslo bestod av seks øvingar. Langrenn for kvinner vart arrangert for fyrste gong. Elles var det tre øvingar i langrenn for menn, samt kombinert og spesielt hopprenn, begge for menn. Alle øvingane vart arrangerte i skianlegget i Holmenkollen med langrennsløypene innover i marka.

Medaljestatistikk

Kombinert

Menn

Normalbakke & 18 km

Dato: 18. februar

Langrenn

Kvinner

10 km 

Dato: Laurdag 23. februar

Menn

18 km 

Dato: Måndag 18. februar

50 km 

Dato: Onsdag 20. februar

4 x 10 km stafett 

Dato: Laurdag 23. februar

Skihopping

Menn

Normalbakke 

Holmenkollbakken
Dato: Torsdag 14. februar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nordiske greiner under Vinter-OL 1952» frå ,  den 16. januar 2013.  
 

Øvingar under vinter-OL 1952
Nordiske greiner under vinter-OL
Ottar Gjermundshaug

Ottar Gjermundshaug () var ein norsk kombinertrennar og langrennar frå Alvdal. Han vann VM-sølv i kombinert i 1950. Mellom 1946 og 1950 vann han tre norske meisterskap på ski, to i kombinertrenn (1946 og 1950) og eitt i 18 kilometer langrenn (1949).

Aktiv 
Ottar Gjermundshaug vann den fyrste norske meisterskapen i kombinert etter den andre verdskrigen, der den eldre broren Magne tok bronsemedaljen. To år seinare vart Ottar nummer to i noregsmeisterskapen i kombinert og fekk same plassering i øvinga i Holmenkollen, men var ikkje med til vinter-OL i St. Moritz.

Både i 1949 og 1950 fekk Gjermundshaug NM-medaljar i kombinert, så vel som 18 km langrenn. Begge åra vart han noregsmeister; i 1949 i langrenn og i 1950 i kombinert. Sistnemnde vinteren reiste han med den norske troppen til VM på ski i Lake Placid i USA, og vart beste nordmann i kombinert i meisterskapen. Han deltok under vinter-OL i 1952 i Oslo og kom på sjetteplass i kombinert og på 17. plass på 18-kilometeren.

Han la konkurranseskia på hylla i 1952.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn 
 1948: Nr 2 i Holmenkollen
 1949: Nr 3 i Holmenkollen
 1950: Sølvmedalje i kombinert i ski-VM i Lake Placid
 1951: Nr 3 i Svenska skidspelen i Sundsvall
 1952: Nr 6 i kombinert i vinter-OL i Oslo

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap 
Ski-NM 1946: Gullmedalje i kombinert
Ski-NM 1947: Nr 4 i kombinert
Ski-NM 1948: Sølvmedalje i kombinert
Ski-NM 1949: Gullmedalje på 18 km langrenn, bronsemedalje i kombinert	
Ski-NM 1950: Gullmedalje i kombinert og sølvmedalje på 18 km langrenn
Ski-NM 1951: Nr 5 i kombinert
Ski-NM 1952: Sølvmedalje i kombinert og nr 4 på 30 km langrenn

Bakgrunnsstoff 
 Profil på FIS-Ski.com

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ottar Gjermundshaug» frå , den 16. januar 2013. 
 

Norske kombinertløparar
Norske langrennsløparar
Noregsmeistrar i kombinert
Noregsmeistrar i langrenn
Norske deltakarar under vinter-OL 1952
Kombinertløparar under vinter-OL 1952
Langrennsløparar under vinter-OL 1952
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Folk frå Alvdal
Bountyskarv

Bountyskarv (Phalacrocorax ranfurlyi) er ein kystbunden sjøfugl og ein mellomstor skarv. Han er endemisk til Bountyøyane på New Zealand.

Skildring 

Bountyskarvar er ca. 71 centimeter med kroppssvekt på 2,5 kilogram. Fjørdrakta er i svart, med kvit underside frå strupen til undergumpen. Kvite flekker på vengfjørene utgjer eit kvitt band på vengen når fuglen sit. Beina er lyseraude og auga har blå augering. Strupe og andlet får ein raud hudpose i hekketida. 

Denne arten finst berre rundt øygruppa Bountyøyane, dei er trudd å beite opp til 24 kilometer ut frå land av øygruppa.

Bountyskarvar hekkar i koloniar i øygruppa, inkludert øya Lion Island. Reira er bygd av tang, fjører og småstein. Dei legg 2, nokre gonger 3 egg i oktober til november. 

Dei kan samle seg i flokkar på opptil 300 fuglar når dei søkjer føde, og i føda kan det inngå kråkebollar, sniglar, isopodar, småfisk og blekksprutar.

Arten har status som sterkt trua, og bestanden er estimert til 410 kjønnsmodne individ (2005), og er rekna som stabil.

Kjelder 

Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Phalacrocorax ranfurlyi . Henta frå http://www.birdlife.org den 17. januar 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

skarvfamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Campbellskarv

Campbellskarv (Phalacrocorax campbelli) er ein kystbunden sjøfugl og ein mellomstor skarv. Han er endemisk for Campbelløyane på New Zealand.

Skildring 
Campbellskarvar er ca. 63 centimeter med kroppssvekt på 2 kilogram. Fjørdrakta er i svart, med kvit underside frå brystet til undergumpen. Halsen er svart, men de har eit kvitt område i strupen. Kvite flekker på vengfjørene utgjer eit kvitt band på vengen når fuglen sit. Beina er lyseraude og auga har blå augering. Strupe og andlet får ein raud hudpose i hekketida.

Denne arten finst berre rundt øygruppa Campbelløyane, dei kan beite opp til 10 kilometer ut frå land.

Campbellskarvar hekkar i koloniar på opp til 150 par på hovudøya og småøyar omkring. Reirplassane ligg på fjellhyller og i hòler i fjellsider der dei bygg reir av kvister og gras. Dei legg to lyseblå egg i november til februar.

Beitinga kan gå føre seg i flokkar av 30-100 individ som jakter koordinert, men ein flokk på opp til 2000 fuglar har vore observert. Føda er små marine blautdyr og stimfisk.

Arten har status som sterkt trua, og bestanden er estimert til ca. 8 000 individ (1975), og er trudd å vere stabil.

Kjelder 
Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Phalacrocorax campbelli . Henta frå http://www.birdlife.org den 17. januar 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 ARKive Images of life on earth Species factsheet: Campbell Island shag (Phalacrocorax campbelli) . Henta frå http://www.arkive.org/  den 17. januar 2013.

Skarvfamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Chathamskarv

Chathamskarv (Phalacrocorax onslowi) er ein kystbunden sjøfugl og ein mellomstor skarv. Han er endemisk for Chathamøyane på New Zealand.

Skildring 
Chathamskarvar er ca. 63 centimeter med kroppssvekt på 2,25 kilogram. Fjørdrakta er i svart, med kvit underside frå strupen til undergumpen. Kvite flekker på vengfjørene utgjer eit kvitt band på vengen når fuglen sit. Beina er lyseraude i hekkesesongen og auga har blå augering. Strupe og andlet får ein raud hudpose i hekketida. Ein oransje, naken hudflekk over nebbrota er framtredande, i utsjånad er dei elles mykje like vorteskarvar.

Denne arten finst berre rundt øygruppa Chathamøyane, dei kan beite opp til 24 kilometer ut frå land av øygruppa.

Chathamskarvar hekkar i små koloniar i øygruppa, det inkluderer hovudøya Chatham Island, Rabbit Island ved Pitt Island og Star Key. Reira er bygd av plantar, tang og kvister. Dei legg 1-4, mest vanleg 2 eller 3 lyseblå egg i august til desember.

Dei søkjer vanlegvis føde aleine og føda er småfisk iblanda ulike artar av blekksprutar når dei er tilgjengelege.

Arten har status som kritisk trua, og bestanden er estimert til 1070 individ (2011), og er minkande.

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
 BirdLife International (2013) Species factsheet: Phalacrocorax onslowi . Henta frå http://www.birdlife.org den 17. januar 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 ARKive Images of life on earth Species factsheet: Chatham Island shag (Phalacrocorax onslowi) . Henta frå http://www.arkive.org/  den 17. januar 2013.

Skarvfamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Nordiske greiner under vinter-OL 1980

Nordiske greiner på ski under Vinter-OL 1980 i Lake Placid bestod av ti øvingar. Tre av øvingane var for kvinner, alle i langrenn, medan resten var for menn. Mennene tevla i både i langrenn, kombinert og skihopping.

Medaljeoversyn

Kombinert

Menn

Skihopp (K90) & 15 km 

Dato: Måndag 18. februar 1980

Langrenn

Kvinner

5 km

10 km

4 x 5 km stafett

Menn

15 km 

Dato: Søndag 17. februar 1980

30 km 

Dato: Torsdag 14. februar 1980

50 km 

Dato: Laurdag 23. februar 1980

4x10 km stafett 

Dato: Onsdag 20. februar 1980

Skihopping

Menn

Normalbakken (K90) 

Dato: Søndag 17. februar 1980

.

Storbakken (K120) 

Dato: Laurdag 23. februar 1980

Øvingar under vinter-OL 1980
1980

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nordiske greiner under vinter-OL 1980» frå ,  den 18. januar 2013.  
 
Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1980/Ski Nordisch» frå ,  den 18. januar 2013.
Rustbuklo

Rustbuklo (Charadrius obscurus) er ein vadefugl som er endemisk for New Zealand og kan treffast fåtalig langs avgrensa delar av kysten på begge hovudøyane og på Stewart Island/Rakiura. Rustbuklo er ei relativt stor lo, ca. 25 centimeter med kroppssvekt på 160 gram, er dermed den største arten i den biologiske slekta Charadrius som òg femnar om den arktiske boltiten. Ho har relativt stort hovud, svart, kraftig nebb som er ein aning oppbøygd og litt korte, olivengrå bein.

Skildring 

Denne arten har fleire fjørdrakter, avhengig av sesong, underart, kjønn og alder. Generelt er underarten på Sørøya litt tyngre enn underarten på Nordøya. På Sørøya har rustbukloa òg kraftigare raudbrune farger i hekkedrakt. Hannar i hekkedrakt kan vere litt mørkare enn hofuglar.

Hekkedrakta har brun overside der fjørene er markerte med lysare, kvitaktige kantar. Undersida varierer frå bleik oransje med brungult til kraftig raudbrun. 
I vinterdrakta er oversida meir utprega bleik, gråbrun, men framleis med lysare fjørkantar. Undersida er kvit med eit utydleleg brystband i gråbrunt, ofte avgrensa til berre skuldrene. Juvenile fuglar har mindre iaugefallande fjørdrakt, med mørkebrune flekker på brystet og på kroppssidene.

Ein kan finne rustbukloa langs dei nordlege kystane av Nordøya, på Farewell Spit lengst nord på Sørøya, kystar av Southland og på Stewart Island/Rakiura. Habitata er estuar og elvemunningar. Det finst to hekkelokalitetar, over tregrensa på Stewart Island og på strender på nordlege Nordøya inkludert småøyar utanfor kysten. På Stewart Island gjer rustbukloer vertikale trekk ved at dei hekkar oppe på fjelltoppar og trekker ned til kysten, dels trekker dei òg nord til Farewell Spit og Southland etter hekking. Mange av dei som hekkar lengst nord er standfuglar, andre i nord trekker kort for å flokke seg ved estuar. Hekketida er frå august til februar.

I nord er reira enkle, grunne skraper i sand, i sør ligg reira over tregrensa, og er ei senking i særs låg vegetasjon eller steingrunn. I sør er reira fora med tørr vegetasjon. Kullet er vanlegvis på 3 egg. Klekkinga skjer etter ein månad og ungane kan flyge etter 6-7 veker. Dei er i det andre eller tredje leveåret når dei blir hekkefuglar, og det eldste kjente individet av rustbuklo blei over 31 år.

Dietten består av både marine og landbaserte virvellause dyr. Når dei beitar på sandstrender og mudderflater kan dei òg ta krabbar og småfisk. Fuglar som hekkar i høgtliggjande område på Stewart Island kan ete insekt, edderkoppar og makk.

Trugsmåla mot arten har vore innførte predatorar som villkattar på Stewart Island. På Nordøya inkluderer trugsmåla menneskeleg aktivitet. Stormar, høgt tidevatn og somme stader taremåse er trugsmål mot reir, egg og ungar. Arten har status som sterkt trua, og bestanden er estimert til ca. 2 000 individ (2008), og er trudd å vere aukande.

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
 BirdLife International (2013) Species factsheet: Charadrius obscurus . Henta frå http://www.birdlife.org den 19. januar 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Lofamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Sara Skjoldnes

Sara Skjoldnes er ein norsk modell, tidlegare noregsmeister i nanbudo og vinnar av Frøken Norge.

Melodi Grand Prix 2013
16. januar 2013 annonserte Norsk rikskringkasting (NRK) at Skjoldnes var ein av låtskrivarane i den fyrste semifinalen i Melodi Grand Prix 2013. Saman med Ben Adams og Julie Bergan skreiv ho songen «Give A Little Something Back». Bergan framførte songen i tevlinga, men gjekk ikkje vidare til finalen.

Privatliv
Skjoldnes er gift med den britiske songaren Ben Adams.

Fotnotar

Norske modellar
Frøken Norge-deltakarar
Frøken Norge-vinnarar
Melodi Grand Prix 2013-låtskrivarar
Protevs

Protevs (gresk Πρωτεύς) er ein tidleg havgud i gresk mytologi. Han kunne føreseia framtida. 

Ifølgje Odysseen av Homer budde Protevs på Faros utanfor Egypt og vakta selane til Amfitrite. På heimvegen frå Troja tvinga Menelaos han til å fortelja om framtida, men Protevs prøvde lenge å unngå dette ved å ta ulike skikkelsar (løve, slange, vatn osb.). Dette har gjeve opphav til ord som «protevsaktig», engelsk protean, om noko som er vanskeleg å få tak på.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Greske gudar
Havgudar
Proteus

Proteus er ei slekt av gramnegative bakteria som høyrer til tarmbakteriane, Enterobacteriaceae. Dei kan opptre som forråtningsbakteriar i kjøt og anna proteinhaldig materiale, og kan også fremkalla sjukdom, særleg ved infeksjonar i urinvegane.

Artar
 P. hauseri
 P. mirabilis
 P. myxofaciens
 P. penneri
 P. vulgaris

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Bakterieslekter