kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Fyn

Fyn (fleire andre språk Funen) er den tredje største øya i Danmark etter Sjælland og Vendsyssel-Thy. Fyn ligg sentralt plassert i landet og har eit folketal på om lag 447 000 innbyggjarar (2006). Den største byen er Odense, som er forbunde med sjøen via ein kanal, sjølv om denne sjeldan er i bruk. Skipsverftet Odense stålskipsverk ligg utanfor sjølve byen. 

Fyn høyrer til det administrative området Region Syddanmark. Frå 1970 til 2006 var Fyn ein del av Fyn fylke, som òg inkluderte øyane Langeland, Ærø, Tåsinge og fleire mindre øyar. 

Fyn er forbunde med Sjælland via Storebæltbrua, som kan ta både bilar og tog. Storebæltbrua er eigentleg to bruer, ei låg bru som knyter Fyn til den mindre øya Sprogø midt i Storebælt, og ei lang hengebru resten av vegen til Sjælland. Hengebrua var den neste største i verda i sitt slag då den opna. Frå Fyn til Sprogø brukar toga ei bru som går parallelt til den låge brua, og er konstruert på liknande måte. Ein togtunnel knyter Sprogø i lag med Sjælland. 

To bruer knyter Fyn til det danske fastlandet, Jylland. Den første vart konstruert på 1930-talet, like før den andre verdskrigen for både bilar og tog. Den andre, ei hengebru, vart konstruert på 1970-talet og tar berre bilar. 

Bortsett frå Odense, ligg dei andre større byane langs kysten. Desse er Kerteminde (NØ), Nyborg (Ø), Svendborg (S), Fåborg (SV), Assens (V), Middelfart (NV) og Bogense (N).

Fyn er kjend for å vere fødestaden til Hans Christian Andersen og komponisten Carl Nielsen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Funen» frå ,  den 25. mars 2007.  

Øyar i Danmark
Hells Angels

Hells Angels er ein motorsykkelklubb som vart stifta i Fontana i California i 1948, og etter dette spreidde seg til resten av verda. Namnet er henta frå filmen Hell's Angels, regissert av Howard Hughes om det engelske Royal Flying Corps frå den fyrste verdskrigen. Hells Angels har seks charter i Noreg: Trondheim, Hamar, Oslo, Skien, Stavanger og Tromsø.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hells Angels» frå ,  den 18. august 2007.

Bakgrunnsstoff 

Skipingar i 1948
Motorsykkelklubbar
Andenes kyrkje

Andenes kyrkje ligg på Andenes i Andøy kommune i Nordland. Kyrkja er ei langkyrkje i tre med om lag 400 plassar. Ho vart bygd i 1876 og utbetra i 1966. Ho høyrer til Andenes sokn i Vesterålen prosti.

Mykje av utstyret frå mellomalderen er overført til Tromsø Museum.

Andre kyrkjer i Andøy kommune 
 Bjørnskinn kyrkje
 Dverberg kyrkje
 Fornes kyrkje

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Andenes kirke» frå ,  den 27. mars 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Om Andenes kyrkje på nettstaden vesteraalen.info
 

Kyrkjer i Andøy
Kyrkjer i Vesterålen prosti
Norske kyrkjer frå 1876
Kulturminne i Andøy
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Ares

Ares (gresk skrift Ἄρης) er den greske krigsguden. Han er son av Zevs og Hera. Ares var vakker, men veldig brutal og ganske upopulær blant både gudar og menneske. Til tross for sin ganske store rolle i mytologien så var Ares ganske lite dyrka av grekarane.

Romarane identifiserte han med krigsguden sin, Mars.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Greske gudar
Stridsgudar
Storebælt

Storebælt er eit sund mellom dei store danske øyane Sjælland og Fyn. Sidan 1997 har øyane vore forbunde via Storebæltbrua.

Storebælt er det største av dei tre sunda som knyter Kattegat til Austersjøen. Dei to andre er Lillebælt og Øresund. 

Storebælt er om lag 60 kilometer langt og mellom 15 og 30 km breitt. Midt i sundet ligg dei to øyane Sprogø i nord og Langeland i sør. Storebæltbrua går over Sprogø i to delar (ei til Sjælland og ei til Fyn). I tillegg går det det ein togtunnel under sundet mellom Sprogø og Sjælland.

Biologi 
I Storebælt kan ein finne fleire populær fiskar, som flyndre, sjøaure, torsk og horngjel.

Internasjonal vassveg 
Storebælt har vore framkommeleg for havgåande skip gjennom heile historia, og trass i eit par kollisjonar og nestenulukker, er det framleis slik. Den danske marinen overvakar skipa som passerer gjennom sundet. 

Gjennom historia har den danske regjeringa kravd skattar av skipa som segla gjennom sundet, og truga dei med å søkkje dei om dei ikkje betalte. På 1800-talet var dette etter kvart så vanskeleg at regjeringa til slutt gav det opp. Københavnkonvensjonen i 1857 gjorde dei danske sunda til internasjonalt farvatn.

Sjå òg 
 Lillebælt
 Øresund

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Great Belt» frå ,  den 27. mars 2007.

Bakgrunnsstoff

Sund i Danmark
Ballangen kyrkje

Ballangen kyrkje er ei langkyrkje frå 1923 som ligg på Storhaugen i sentrum i Narvik kommune i Nordland fylke.

Kyrkja høyrer til Ballangen sokn i Ofoten prosti, og ho vart vigsla 6. juni 1923 av biskopen i Hålogaland, Johan Støren.

Ved kongeleg resolusjon 19.5.1923 vart det tillate å vigsle ei kyrkje oppført på garden Ballangen til bruk for oppsittarane på sørsida av Ofotfjorden i Evenes hovudsokn (gnr 32-72), og frå 1.1.1924 gjekk dette området over til eit eige Ballangen sokn.

Interiøret 

Altertavla og inventaret er teikna av Emanuel Vigeland. Sonen hans, Per Vigeland, var meister for glasmåleriet i koret, som er altertavle i kyrkja.

Døypefonten er av marmor frå Hekkelstrand og laga av Helge Heimstad.

Kyrkja vart restaurert i 1998, og ho vart då tilbakeført til sin opphavlege stil.

Kjelder 
 Ballangen kirke : 1923-1973, Red. av Wilhelm Agersborg.

Denne artikkelen bygger på «Ballangen kirke» frå ,  den 27. mars 2007.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Ballangen kyrkje iKirchen in Norwegen

Kyrkjer i Narvik
Kyrkjer i Ofoten prosti
Norske kyrkjer frå 1923
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Kulturminne i Narvik
Ballangen
Bardal kyrkje

Bardal kyrkje er ei langkyrkje frå 1887 i Leirfjord kommune i Nordland fylke. Kyrkja høyrer til Leirfjord sokn i Nord-Helgeland prosti.
Det er bygd i tre og er bygd med 250 plassar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bardal kapell» frå , den 21. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Leirfjord
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1887
Kulturminne i Leirfjord
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Aksi

Aksi (òg kalla Väike-Prangli eller Äksi) er øy i Finskebukta utanfor kysten av Estland med eit areal på 59 hektar. Ho dannar ei øygruppe i lag med dei nærliggande øyane Prangli og Keri. Aksi er ein del av kommunen Viimsi i Harju fylke.

Aksi er òg ein del av det verna naturlandskapet kalla Prangli. Øya har sandgrunn og er dekt med einer og bjørk.

Aksi var busett frå 1790 og fram til 1953. Då vart dei tvungen til å forlate øya av sovjetiske grensevakter. 

Familien som budde på øya heitte Aksberg. Det står eit fyr på øya som vart bygd i 1986.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aksi» frå ,  den 29. mars 2007.  

Øyar i Estland
Harju maakond
Thoriumkraftverk

Thoriumkraftverk er ein type kjernekraftverk der torium vert nytta som brensle i staden for uran. Bruk av torium i kjernekraftverk har vore prøvd ut sidan 50-talet, men har aldri vorte utvikla til kommersiell bruk. Nokre forskarar meiner at atomreaktorar som vert drivne av torium er vesentleg tryggare enn konvensjonelle kjernekraftverk som nyttar uran eller plutonium.

Ein kan nytte torium i tradisjonelle reaktorar, men det er ikkje attraktivt økonomisk. Av dei tradisjonelle reaktorarane som er best eigna til toriumbrensle er dei som er tungtvassmodererte. 
Elles er saltsmeltereaktoren sett på som ein god kandidat til å gå på torium.

Det har òg vore foreslått å bygge såkalla underkritiske reaktorar som blir kritiske ved å tilføre eksterne nøytronar som kjem frå ei såkalla spallasjonskjelde. For å få dette til nyttar ein ein aksellerator til å produsere protonar som bombarderer eit eigna metall. I denne prosessen blir det så frigjort nøytronar som gjer reaktoren kritisk. Bruk av partikkelakselerator skal eliminere risikoen for kritikalitetsulykker, men ikkje for nedsmeltingsulykker.
I lettvassmodererte og -kjølte reaktorar er det fysisk umogleg med kritikalitetsulykker.

Ein toriumreaktor skal òg produsera langt mindre langliva radioaktivt avfall samanlikna med ein tradisjonell reaktor.

Noreg har store førekomster av torium. Fleire har difor kome med framlegg om bygging av eit slikt kraftverk i Noreg. Men det norske toriumet er vanskeleg utvinnbart i høve til det ein finn i andre land og vil neppe danne grunnlaget for energiverk i dette hundreåret.

Det norske selskapet Bergen Energi søkte våren 2006 den norske regjeringa om konsesjon for bygging av eit toriumkraftverk i Noreg. Søknaden fekk avslag etter kort tid. 

I 2007 vart det nedsett eit utval av regjeringa som greidde ut bruken av torium til energiproduksjon.

Bakgrunnsstoff 
 «Norsk grunnstoff kan løse kraftkrisen» på www.apollon.uio.no
 «Utvalg skal se nærmere på bruk av thorium til energiproduksjon» på www.regjeringa.no
 «Thoriumkraft bedre enn CO2-rensing»  på www.tu.no

Kjernekraft
Thorium
Vinter-OL 2018

Vinter-OL 2018, dei 23. olympiske vinterleikane, vart avvikla i tida 9. til 25. februar 2018 med byen Pyeongchang i Sør-Korea som arrangør.

Moglege søkjarland

Noreg 
I Noreg var det tre arrangørar som konkurrerte om å bli den norske søkjarkandidaten. Desse var Trondheim, Tromsø og Oslo(/Lillehammer). 30. mars 2007 vedtok Idrettsstyret ved Norges idrettsforbund og olympiske og paralympiske komité at Tromsø skulle bli Noregs kandidat. 

Røystinga gjekk føre seg i 2 rundar. I første runde fekk Tromsø seks røyster, Oslo fem røyster og Trondheim ei røyst. I andre runde var Trondheim utelukka, og både Tromsø og Oslo/Lillehammer fekk seks røyster. Idrettspresident Odd-Roar Thorsen stemte for Tromsø («bruka dobbeltrøyst») og avgjorde dermed avstemminga til fordel for Tromsø.

Dermed blei det opp til Stortinget om Noreg skulle søke OL til Tromsø i 2018. 

I slutten av september 2008 blei det gjennomført ein kontrollrapport av Veritas. Rapporten viste at dei statlege utgiftene ville bli dobbelt så høge som arrangørane hadde budsjettert. Tromsø 2018 hadde sidan Brennpunkt-dokumentaren «Bak lukkede dører - spillet om et OL» den 19. februar 2008 slite med låg oppslutting i folket, og kultur- og kyrkjeminister Trond Giske sa at det var opp til idretten å bestemme skjebnen til OL. 6. oktober blei det vedteke at NIF skulle trekke søknaden om Tromsø som OL-kandidat. 9 av 12 representantar i idrettsstyret stemte for å trekke søknaden.

Europa 
I Polen er Zakopane med Kraków og Sanok med Ustrzyki Dolne og Zagórze kandidatar. Zakopane var ein av kandidatane til OL i 2006.
Nokon andre kandidatar: Vaduz (Liechtenstein); Østersund/Åre og Falun (Sverige); Gorenjska (Slovenia); Jaca (Spania); Alma Ata (Kasakhstan); Sofia (Bulgaria); Borjomi (Georgia); Stara Planina (Serbia).

Andre verdsdelar 
I Tyrkia er Bursa ein kandidat; i Chile er Santiago ein kandidat; i Libanon er Bsharri ein kandidat.

Bakgrunnsstoff 
  Annecy 2018
  München 2018 
  Pyeongchang 2018

 
2018 i Sør-Korea
Kimitoøya

Kimitoøya er ei øy i Skjergardshavet i Finland. Ho ligg i Egentliga Finland og er ei av dei største øyane utanfor kysten av Finland med ein areal på om lag 790 km². 

Det ligg fire kommunar på øya: Kemiö, Dragsfjärd og Västanfjärd, samt ein del av Halikko kommune. Øya har svenskspråkleg majoritet.

Bakgrunnsstoff

Øyar i Finland
Liberalerna

Liberalerna (L, fram til 1990 berre Folkpartiet), er eit politisk parti i Sverige. Det vart grunnlagt i si noverande form i 1934, med røter i Frisinnade landsföreningen som vart grunnlagd i 1902. Partiet definerer liberalismen, og særleg sosialliberalismen som sin ideologi. Det er soleis eit systerparti av Venstre i Noreg, og medlem av Den liberale internasjonale. Partileiar er Nyamko Sabuni. Ved parlamentsvalet i 2022 gjekk Liberalerna inn i regjering saman med Moderata samlingspartiet og Kristdemokraterna, og Sverigedemokraterna som støtteparti.

Historie 
Den siste statsministeren frå Folkpartiet var Ola Ullsten (1978–1979). 

Ved parlamentsvalet i 2010, vart Folkpartiet det fjerde største partiet i Sverige, med 7,1 % av røystene og 24 representantar (av 349) i Riksdagen. Folkpartiet har sidan 2006 vore med i den svenske borgarlege koalisjonsregjeringa, saman med Moderata samlingspartiet, Centerpartiet og Kristdemokraterna.

Valresultat ved riksdagsvala fram til 2010

Partileiarar 
 (Felix Hamrin og Ola Jeppsson 1934–1935)
 Gustaf Andersson, 1935–1944
 Bertil Ohlin, 1944–1967
 Sven Wedén, 1967–1969
 Gunnar Helén, 1969–1975
 Per Ahlmark, 1975–1978
 Ola Ullsten, 1978–1983
 Bengt Westerberg, 1983–1995
 Maria Leissner, 1995–1997
 Lars Leijonborg, 1997–2007
 Jan Björklund, 2007–2019
 Nyamko Sabuni, 2019-

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Svenske politiske parti
Liberale parti
Sentrumsparti
Skipingar i 1934
Finnmarksvidda

Finnmarksvidda er den største vidda eller platået i Noreg med eit areal på 22 000 km². Ho ligg 300-500 meter over havet. Finnmarksvidda dekkjer om lag 36 % av Finnmark fylke. Frå Alta i vest til Varangerhalvøya i aust er lengda over 400 km, og frå nord til sør er ho minst like lang, og platået held fram innover i Finland. 

Vidda inneheld store bjørkeskogar, furumoar, myrer og innsjøar danna av isbrear. Finnmarksvidda ligg nord for polarsirkelen og er mest kjend som samane og reinsdyrflokkane deira sitt landområde. Samane brukte å leve som nomadar og midt på denne tundraen finn ein tilfluktsstader som framleis vert nytta om vinteren av samane som ser ett er reinsdyrflokkane sine. 

Anarjóhka nasjonalpark ligg på Finnmarksvidda. Parken opna i 1976 og har eit areal på 1409 km².

Finnmarksvidda har kontinentalklima og har hatt dei lågaste målte temperaturane i Noreg. Det kaldaste som er målt er -51,4 °C i Karasjok januar 1886. Døgnmiddeltemperaturen for januar og juli i Karasjok er -17,1 °C og 13,1 °C, medan årsmiddelet er -2,4 °C. Den normale årsnedbøren er berre 366 mm. Karasjok har målt temperaturar opp i 32,4 °C i juli, noko som gjev eit mogeleg temperatursprang på 84 °C, noko som er sjeldan å sjå i Europa. Sihčajavri i Kautokeino på Finnmarksvidda har ein årsmiddeltemperatur på -3 °C. Dette er den lågaste middeltemperaturen for fastlandsnoreg (om ein ser bort frå enkelte høge fjellområde), og er sjølv kaldare enn Jan Mayen og Bjørnøya.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Finnmarksvidda» frå , den 6. mai 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Troms og Finnmark
Halti

Halti er det høgaste punktet i Finland med ei høgd på 1 324 moh. Fjellet ligg på grensa mellom Finland og Troms i Noreg, og den høgaste toppen av fjellet, kalla Ráisduattarháldi i Noreg, ligg på den norske sida av grensa, og er 1 365 moh. Halti vert òg kalla Haltitunturi, Haltia og Haltiatunturi, og på nordsamisk Háldi). Den finske delen av fjellet ligg i kommunen Enontekis i Lapplands län. Det høgaste punktet på den finske sida av fjellet vert kalla Háldičohkka. 

Den høgaste fjelltoppen som ligg aleine i Finland er Ridničohkka på 1 316m.

Kjelder

Fjell i Finland
Fjell i Troms og Finnmark
Høgaste punkt
Den norsk-finske riksgrensa
Aura å

Aura å (finsk Aurajoki) er ei elv i sørvestlege delar av Finland. Ho har sitt utspring ved tettstaden Oripää, og renn gjennom Pöytis, Aura og Lundo før ho munnar ut i Skjergardshavet ved byen Åbo (Turku). Den totale lengda til elva er 70 km, og ho inneheld elleve fossar. Den største fossen er 
Nautelafossen ved Lundo. Drikkevatnet til Åbo vert henta frå Aura å, og vassverket i byen ligg ved Hallis foss. 

Ordet «Aura» kjem frå eit gamalt svensk ord for elv, men vert no omsett som «stryk». Elva ligg i eit jordbruksområde og er gjørmete på grunn av overflatevatn som renn frå gardar i nærleiken med eutrofiering som den største trugselen. Forholda i elva har betra seg sidan 1970-åra, og Aure å er no rein nok til at det finst laks i elva. 

Elvebreidda har vore busett sidan minst 6000 år sidan. Erkebispedøme i Finland har halde til nær elva sidan 1200-talet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Aura River» frå ,  den 2. april 2007.  

Elvar i Finland
Tettstader i Møre og Romsdal

Det er  89 tettstader i Møre og Romsdal fylke. Av dei kallar desse  seg by: Fosnavåg, Kristiansund, Molde, Ulsteinvik, Ålesund og Åndalsnes.

68,8% av dei som bur i Møre og Romsdal bur i tettstadene, medan landsgjennomsnittet er 78,9% . I Smøla er det ingen stader som oppfyller SSB sine krav til tettstad.

Kort gjengjeve er SSB sin definisjon på tettstad ein stad med over 200 busette, der avstanden mellom husa ikkje er meir enn 50 meter. Sjå artikkelen tettstad for nærare informasjon om tettstadsomgrepet.

Tettstadene i Møre og Romsdal etter folketal

Tettstadene i Møre og Romsdal etter kommune 
{| class="wikitable"
|-
|valign="top"|   

 Aukra
 Aukra 
 Hollingen

 Aure
 Aure 

 Averøy
 Bremsnes 
 Kårvåg 
 Langøy 

 Eide
 Eide 

 Fræna
 Bud 
 Elnesvågen 
 Malme 
 Nerland 
 Sylte 
 Tornes 

 Giske
 Giske 
 Leitebakk 
 Nordstrand
 Roald 

 Gjemnes
 Batnfjordsøra 
 Torvikbukt 

 Haram
 Austnes 
 Brattvåg 
 Søvik 
 Vatne 

 Hareid
 Brandal 
 Hareid 

 Herøy
 Fosnavåg/Leinstrand 
 Kvalsund 
 Kvalsvik 
 Moltustranda 
 Remøy 
 Tjørvåg 

 Kristiansund
 Kristiansund 
 Kvalvåg 
 Rensvik 
 Solsletta 
 Storbakken 

 Midsund
 Midsund 

 Molde
 Hjelset 
 Hovdenakken 
 Kleive 
 Molde 
 Nesjestranda 
 Torhaug 

 Nesset
 Eidsvåg 
 Rausand 

 Norddal
 Sylte 

| width="50%" valign="top"|

 Rauma
 Brønnsletten 
 Innfjorden 
 Isfjorden 
 Voll 
 Åndalsnes 

 Sande
 Larsnes 

 Sandøy
 Steinshamn 

 Skodje
 Skodje 
 Valle 

 Smøla
Det er ingen stader i Smøla kommune som kjem  
inn under SSB sin definisjon av tettstad.

 Stranda
 Hellesylt 
 Helsem 
 Stranda 

 Stordal
Stordal 

 Sunndal
 Grøa 
 Hoelsand 
 Sunndalsøra 

 Sula
 Ålesund Størstedelen av tettstaden ligg i Ålesund kommune.

 Surnadal
 Glærem
 Skei/Surnadalsøra 

 Sykkylven
 Ikornnes 
 Straumgjerde 
 Sykkylven 

 Tingvoll
 Tingvollvågen 

 Ulstein
 Haddal 
 Ulsteinvik 

 Vanylven
 Fiskåbygd 
 Myklebost 

 Vestnes
 Fiksdal
 Tomra 
 Tresfjord 
 Vestnes 

 Volda
 Volda 

 Ørskog
 Sjøholt 

 Ørsta
 Sætre 
 Ørsta 

 Ålesund
 Hoffland 
 Myklebost  
 Ålesund Ein del av tettstaden ligg i Sula kommune.
 Årset 

</td></tr></table>

Tidlegare tettstader 
Desse stadene har tidlegare vore definerte som tettstader av SSB, men er det ikkje lenger no.

 Røbekk i Molde kommune
 Alnes i Giske kommune
 Haugsbygda i Sande kommune
 Longva i Haram kommune
 Ålvsund i Sunndal kommune
 Dyrnesvågen i Smøla kommune
 Veiholmen i Smøla kommune
 Langevåg i Sula kommune
 Eidsvik i Haram kommune
 Varhaugvika i Aukra kommune 
 Mek i Molde kommune
 Gursken i Sande kommune
 Nedre Bjørnsund i Fræna kommune
 Veblungsnes i Rauma kommune
 Godøy i Giske kommune
 Ona i Sandøy kommune
 Skei i Surnadal kommune
 Engjan i Halsa kommune
 Spjelkavik i Ålesund kommune
 Fosnavåg i Herøy kommune
 Leinstrand i Herøy kommune
 Hjørungavåg i Hareid kommune
 Skjong i Giske kommune
 Valderhaugstrand i Giske kommune

 Tettstadnamnet Uksvika i Stranda kommune  er endra til Helsem
 Tettstadnamnet Kjerkevåg i Averøy kommune er endra til Bremsnes

Referansar

Bakgrunnsstoff 
Kart: «Tettsteder og sentrumssoner 1. januar 2005 Møre og Romsdal»
Dvergmus

Dvergmusa er eit pattedyr som høyrer til musefamilien. Ho er knøttlita; vekta på vaksne dyr er mellom tre og elleve gram, oftast seks til åtte gram (eit vakse lemen kan til samanlikning vege over det tidoble). Ho minner om skogmusene med den relativt lange halen sin, men skil seg frå dei med mellom anna forhaldsvis mindre øyrer. Pelsfargen på ryggsida er hjå vaksne dyr om somaren varmt gulbrun, ungar og dyr i vinterpels er meir gråbrune.

Arten lever for ein stor del av frø og annan plantekost. Dvergmusa tek også insekt, særleg om vinteren. Om sommaren finn ho mykje av føda oppe i vegetasjonen. Ho klatrar godt, og brukar halen som eit ekstra gripeorgan. Om vinteren lever ho for det meste nede på bakken. Ho kan då kome inn i høyløer og kornlager, men i Danmark, der ho er vanleg, vert ho ikkje rekna som eit skadedyr.

Dvergmusa byggjer bol oppe i vegetasjonen, og det er gjerne desse som er det fyrste teiknet på at arten finst i eit område. Bolet er kulerundt med ein diameter på seks til ti cm. Det vert fletta inn i vegetasjonen frå ein halv til ein meter over bakken. Fordi graset som utgjer den ytre delen av bolet ikkje vert gnagd av, held det grønfargen heilt til på hausten og syter for god kamuflasje. Oppe i bolet er dvermusa nokså trygg for somme rovdyr nede på bakken, til dømes røyskatt. Plasseringa gjev også vern mot flaum. 

Ungane vert fødde i bolet. Ei ho kan få opptil sju kull i løpet av eitt år. Kvart kull er til vanleg på to til seks ungar, men det kan kome opptil ti ungar i kullet.

Dvergmusa vart oppdaga i Noreg så seint som i 2001. Det skjedde i Eidskog, sør for Kongsvinger i Hedmark. Det er ukjend kor lenge artem har vore i Noreg, men i Sverige vart ho oppdaga fyrste gong i 1985. Der er ho no funnen i eit avgrensa område i Dalsland og Värmland. Ein trur at førekomsten i Noreg kan vere innvandra frå Sverige.

Kjelder 

 Pattedyratlas (Norsk Zoologisk Forening) 
Denne artikkelen byggjer på «Dvergmus» henta frå Wikipedia på bokmål 4. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 

Musefamilien
Pattedyr i Noreg
Venstre i Danmark

Venstre er eit politisk parti i Danmark. Partiet kallar seg òg Danmarks Liberale Parti. Det er eitt av to danske parti som er medlemer i Den liberale internasjonale. Det andre er Radikale Venstre, som oppstod som eit utbrytarparti frå Venstre i 1905. Det norske Venstre reknar Radikale Venstre som sitt danske systerparti, medan det danske Venstre ofte vert samanlikna med Høgre i Noreg.

Partiet si ungdomsrørsle heiter Venstres Ungdom.

Historie 
Venstre vart stifta i 1870 ved ei samling av forskjellige grupper som i samtida vart sedde som venstreorienterte, under namnet «Det forenede Venstre». Det første partiprogrammet kom i 1870. På den tida var Venstre i opposisjon til godseigarane og De Nationalliberale. Venstre sine motstandarar, som støtta kongemakta, vart seinare til Højre (avløyst av Det Konservative Folkeparti).

I 1905 braut Det Radikale Venstre ut av Venstre etter indre stridar. Venstre har etter dette vorte rekna som eit borgarleg parti grunna sin økonomiske politikk og det liberalistiske prinsipprogrammet. Det har bore namnet «Venstre» sidan 1910.

Venstre vart det største partiet i Danmark ved folketingsvalet i 2011, med 26,7 % av røystene, og 47 av 179 mandat i Folketinget.

Statsministrar frå Venstre 

Venstre har hatt 11 statsministrar.

 1901–1905: Johan Henrik Deuntzer, (Reformvenstre)
 1905–1908: J. C. Christensen, (Reformvenstre)
 1908–1909, 1920–1924: Niels Neergaard, (Moderat)
 1909: Ludvig Holstein-Ledreborg
 1910–1913: Klaus Berntsen, (Moderat)
 1926–1929: Thomas Madsen-Mygdal
 1945–1947: Knud Kristensen
 1950–1953: Erik Eriksen
 1973–1975: Poul Hartling
 2001–2009: Anders Fogh Rasmussen
 2009–2011, 2015–2019: Lars Løkke Rasmussen

Partileiarar 
 1929–1941: Thomas Madsen-Mygdal
 1941–1949: Knud Kristensen
 1949–1950: Edvard Sørensen
 1950–1965: Erik Eriksen
 1965–1977: Poul Hartling
 1977–1984: Henning Christophersen
 1984–1998: Uffe Ellemann-Jensen
 1998–2009: Anders Fogh Rasmussen
 2009–2019: Lars Løkke Rasmussen
 2019–2023: Jakob Ellemann-Jensen
 2023– : Stephanie Lose (konstituert)

Valresultat for Venstre 
{|
|-
|Val til Folketinget 1960–2011

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Venstre» frå ,  den 3. april 2007.

Bakgrunnsstoff 

 

Danske politiske parti
Liberale parti
Skipingar i 1870