kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Herman Melville

Herman Melville () var ein amerikansk forfattar som skreiv romanar, essay og poesi. Hovudverket til Melville, Moby Dick (1851), har ein særs viktig plass i amerikansk litteratur og er rekna som del av verdslitteraturen.

Herman Melville var fødd til velstand, men faren mista både forstanden og formuen, og Herman måtte tidleg ut i arbeidslivet. Som ung var han i fleire omgangar til sjøs, først som tener på eit passasjerskip frå New York til Liverpool i 1839, men mest skjelsetjande på kvalfangstskuta «Acushnet» i Stillehavet frå 1841. Røynslene frå den første sjøreisa finst mellom anna i romanen Redburn (1849). Han gifta seg i 1847 med Elizabeth Shaw; dei fekk fire born. Familien budde frå 1850 i Pittsfield i Massachusetts, og frå 1863 i New York.

Debuten med Typee i 1846 vart den første av seks bøker på seks år der han utnyttar røynslene frå tida ombord. 

I åra etter debuten las Melville mykje, og knytte kontakt med litterært skulerte forfattarar som Nathaniel Hawthorne – som han dediserte Moby Dick til; og han ønsket etter kvart å sameine den realistiske skildringa i sjøromanane med høgare litterære ambisjonar om å «skildra livsens grunnvilkår». Dette prøvde han først i Mardi (1849), som med sine abstraksjonar og allegoriar vart uvenleg mottatt i samtida. Med Moby Dick lukkast han derimot med å skape «ei fantastisk blanding av realistisk roman, naturvitskapleg reisejournal og prosalyriske visjonar» Verket vart likevel ikkje særleg god motteke ved utgjevinga, og fekk først sin noverande posisjon som klassikar då Melville vart oppdaga på ny i 1920-åra. Moby Dick vert til og med i nokre verk framstilt som eit «rejält fiasko», og då heller ikkje romanen Pierre (1852) gjorde lukke hos publikum med sin «lammande ambivalens overfor mennesket sjølv», mista Melville etter kvart trua på at han kunne livnære seg og familien som forfattar. 

I 1863 vart han tollinspektør i New York, og vart verande i dette yrket. I den seinare forfattarskapen kan ein nemne Bartleby (1853), ei surrealistisk kvardagshistorie frå kontormiljø, Benito Cereno (1855) om eit mytteri og den uferdige Billy Budd, som først utkom i 1924.

På norsk finst Tai-pi (1941, Typee), Billy Budd (1949), Redburn (1953) og Moby Dick. Novella «Bartleby» finst i antologien Amerika forteller. 1 (1973).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Herman Melville» frå ,  den 27. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
Tekstar av Melville på Project Gutenberg
Intervju: Bjørn Alex Herrman om å oversette Moby-Dick  ved litteraturklubben.no
 melville.org

USA-amerikanske forfattarar
USA-amerikanske forfattarar av reiseskildringar
USA-amerikanske novellistar
Folk frå New York City
Emomalii Rahmon

Emomalii Rahmon () er ein tadsjikisk politikar og tidlegare kommunist. Han var statssjef og formann i det tadsjikiske øvste sovjetet mellom 1992 og 1994. Han har vore president av Tadsjikistan sidan 1994, med attval i 1999, 2006, 2013 og 2020.

Som statsoverhovud har Rahmon bringa fred til landet, men han har også gått i ein meir autoritær retning. Blant anna har Rahmon undertrykt opposisjonen, endra grunnlova slik at han kan verta attvald potensielt livet ut, i tillegg har han gjeve borna sine lykelstillingar i det tadsjikisk politiske systemet.

Kjelder 

Referansar

Bakgrunnsstoff

Tadsjikiske presidentar
Tadsjikiske politikarar
Martinbreen

Martinbreen er ein isbre i Antarktis som er 5 km brei og 14 km lang. Han flyt vestover og så nordvest frå sørsida av Mount Lupa mot sørausthjørnet av Rymill Bay der denne møter Bertrand forlandsbre, på vestkysten av Graham Land. Martinbreen vart først kartlagd i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) under John Riddoch Rymill. Breen vart kartlagd på ny i 1948-1949 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) og kalla opp etter James H. Martin, medlem av British Australian and New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE) (1929-1931) under sir Douglas Mawson og førstestyrmann på «Penola» i løpet av British Graham Land Expedition (BGLE), 1934-1937.

Sjå òg
 Isbrear i Antarktis

Kjelder

Isbrear i Graham Land
Fallières Coast
Stader i Antarktis kalla opp etter britar
Isbrear på Heardøya

Isbrear dekte 79 prosent av Heardøya i 1947, som var 288 km2. I 1988 hadde dette falle 11 prosent til 257 km2. Isbreane er underlagt Antartic Environmental Gradient, som dekkjer 30 breiddegrader og omfattar ei rekkje makroklimatiske soner frå kaldtempererte øyar til det iskalde og tørre Antarktis. Isbreane strekkjer seg frå 2745 moh. til havnivået, og isen er opp til 150 meter djup. Den geologiske rørsla til isbreane kan vere rask sidan fjellsidene er bratte og nedbørsmengdene store, og dei er særleg sensitive mot klimasvingingar. Målingar mellom 1947 og 1980 synte at isbreane trekte seg attende, særleg på austsida, og dette hang saman med endringar i vêrmønstera.

Brownbreen vart redusert med 29 % frå 1947 til 2003. Vulkanen Big Ben, som alle breane flyt frå, har ikkje hatt noko endring i kor mykje geotermisk varme han slepp ut, så dette har ikkje vore årsaka til smeltinga. Samstundes skjedde det ei oppvarming på 1 grad Celsius. 

Forskarar frå Australian Antarctic Division vitja vulkanøya i 2009 og observerte at breane hadde trekt seg attende 50 meter på tre år.

Isbrear

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Heard Island glaciers» frå ,  den 27. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene:
André Sehmisch

André Sehmisch () er ein tysk tidlegare skiskyttar som representerte DDR og seinare Tyskland. Han vart verdsmeister i stafett med DDR i 1987 og 1989. Individuelt vann han både sølv og bronse under VM i Oslo i 1986, i tillegg til ein bronse på 10 km i VM 1987. Sehmisch vann verdscupen i skiskyting 1986.

Karriere
Sehmisch vart juniorverdsmeister på 15 km skiskyting både i 1983 og 1984. I sin fyrste sesong som senior gjekk han startetappen for DDR sitt stafettlag som tok sølv i VM 1985. Dernest opplevde han sin største sesong, 1986-sesongen. Han vann verdscupen i skiskyting og tok medaljar i alle tre tevlingane under VM 1986 i Oslo. I alle øvingane vart han slått av Valerij Medvedtsev, det store namnet under meisterskapen, men fekk sølv på 20 km og i stafett, og tok bronsen på 20 km.

Under VM 1987 tok Sehmisch ein individuell bronsemedalje bak to landsmenn, og gjekk med dei same to, Frank-Peter Roetsch og Matthias Jacob, pluss Jürgen Wirth, inn til gull på stafetten. Også i VM 1989 vart Sehmisch verdsmeister i stafett for DDR, da saman med Roetsch, Frank Luck og Birk Anders. I 1990 sikra han seg si siste internasjonale medalje, VM-bronsen var den femte på stafett og den åttande totalt.

Han la opp som skiskyttar i 1993 og starta eigen skiskule.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
VM i skiskyting 1985 i Ruhpolding: Sølvmedalje i stafett, nr 11 på 20 km
VM i skiskyting 1986 i Oslo: Sølvmedalje på 20 km, bronsemedalje på 10 km og sølvmedalje i stafett
VM i skiskyting 1987 i Lake Placid: Bronsemedalje på 10 km, gullmedalje i stafett
Vinter-OL 1988 i Calgary: Nr 5 på 10 km
VM i skiskyting 1989 i Feistritz: Gullmedalje i stafett, nr 15 på 10 km
VM i skiskyting 1990 i Kontiolax: Bronsemedalje i stafett
VM i skiskyting 1991 i Lahtis: Nr 11 på 10 km

Kjelder 
 Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff 
 

Tyske skiskyttarar
Austtyske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Austtyske deltakarar under vinter-OL 1988
Skiskyttarar under vinter-OL 1988
Deltakarar under VM i skiskyting 1985
Deltakarar under VM i skiskyting 1986
Deltakarar under VM i skiskyting 1987
Deltakarar under VM i skiskyting 1989
Deltakarar under VM i skiskyting 1990
Deltakarar under VM i skiskyting 1991
Challengerbreen

Challengerbreen er ein isbre på nordsida av Heardøya i det sørlege Indiahavet. Han ligg kring 2 km aust for Baudissinbreen og er 1,5 km brei. Breen munnar ut på austsida av Corinthian Bay, like vest for Saddle Point. Aust for Challengerbreen ligg Downesbreen, som endar ' i Mechanics Bay, mellom Saddle Point og Cape Bidlingmaier. Vest for Challengerbreen ligg Baudissinbreen, som endar på vestsida av Corinthian Bay, nær Sealers Cove.

Isbreen vart truleg først kartlagt av Gauss-ekspedisjonen under Erich von Drygalski i 1901–03, som teikna han ned som ein enkelt stor isbre som flaut ut i Corinthian Bay. I 1948 fann Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) ut at det var meir enn ein isbre i Corinthian Bay og ANARE nytta namnet Challengerbreen om den austlegaste av desse breane til minne om den britiske Challenger-ekspedisjonen, 1873–76.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Challenger Glacier» frå ,  den 28. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Klikk her  for å sjå eit kart over Heard- og McDonaldøyane
Australian Antarctic Division
Australian Antarctic Gazetteer 
Composite Gazetteer of Antarctica
Australian Antarctic Names and Medals Committee (AANMC)
US Geological Survey, Geographic Names Information System (GNIS)
Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR) 
 

Isbrear på Heard- og McDonaldøyane
Frogner kyrkje i Lier

Frogner kyrkje er ei krosskyrkje frå 1694 i Lier kommune i Viken fylke.

Mellomalderkyrkja på Frogner brann etter eit lynnedslag i 1651, og det tok nokre tiår før ny kyrkje vart bygd. Frogner kyrkje har historisk vore hovudkyrkja i Lier.

På austre del av kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1912.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jubileumshefte 1994 
 Den kulturelle skolesekken: Frogner kirke 1694 
 Tunsberg bispedømme
 Buskerud historielag
 Lokalhistoriewiki
 
 

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Drammen prosti
Norske kyrkjer frå 1690-åra
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Lier
Valkyrkjer i 1814
Freda bygg i Viken
Tranby kyrkje

Tranby kyrkje er ei langkyrkje frå 1855 i Lier kommune i Viken fylke.

Det har vore kyrkje på Tranby sidan mellomalderen. Dagens kyrkje vart oppført få år etter at kommunen tok over gamlekyrkja i 1842. Kyrkja vart endra noko i 1949–50 etter planar av Ragnar Nilsen, og interiørfargane er frå 1950-åra.

Aust for kyrkja står eit gravkapell frå 1913 (restaurert 1967), og kyrkjegarden har enkelte gravminne tilbake til 1700-talet.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Jubileumshefte 2005 
 Tranby kirke i «Norges kirker»
 Lier kyrkjelige fellesråd 
 
 

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Drammen prosti
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Lier
1855 i Noreg
Sjåstad kyrkje

Sjåstad kyrkje er ei langkyrkje frå 1896 i Lier kommune i Viken fylke.
Kyrkja vart oppført på initiativ frå familien Hofgaard, som dreiv lokal industri og gav grunn til kyrkja. Dei har ein eigen familiegravstad på kyrkjegarden. På kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1916 (restaurert i 1995). Det vert i dag nytta som kyrkjestove.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jubileumshefte 1996 
 Sjåstad kirke i «Norges kirker»
 
 Lier kyrkjelege fellesråd 
 

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Drammen prosti
Norske kyrkjer frå 1896
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Lier
Henry Bucher
Mjøndalen kyrkje

Mjøndalen kyrkje er ei arbeidskyrkje i Drammen kommune i Viken fylke.

Mjøndalen kyrkjegard er eit godt stykke unna kyrkja, aust for sjølve Mjøndalen.
Fram til 2020 låg kyrkja i tidlegare Nedre Eiker kommune i Buskerud.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Mjøndalen kyrkjelyd 
 Lokalhistoriewiki
 

Kyrkjer i Drammen
Kyrkjer i Drammen prosti
Norske kyrkjer frå 1983
Arbeidskyrkjer
Nedre Eiker kyrkje

Nedre Eiker kyrkje er ei langkyrkje i Drammen kommune i Viken fylke. Kyrkja vart oppført i 1858–60, og interiøret vart endra i 1957. Kyrkja vart sett i stand til 150-årsjubileet i 2010.

På ein del av kyrkjegarden nord for den gamle riksvegen står eit gravkapell frå 1915/16 (ombygd i 1950-åra etter teikningar av Carsten Lien).

Fram til 2020 låg kyrkja i tidlegare Nedre Eiker kommune i Buskerud.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Sigrid Marie og Håkon Christie: Nedre Eiker kirke i «Norges kirker»
 Nedre Eiker kyrkjelyd
 Nedre Eiker kyrkjelege fellesråd om kyrkjehistoria
 Tunsberg bispedømme
 Kunsthistorie.com

Fotnotar

Kyrkjer i Drammen
Kyrkjer i Drammen prosti
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Drammen
1860 i Noreg
Geilo kulturkyrkje

Geilo kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 2010 i Hol kommune i Viken fylke. Kyrkja står på Bruhaugen, der ny kyrkjegard vart teken i bruk i 1975. Kulturkyrkja har teke over etter Geilo kyrkje som soknekyrkje for Geilo.

Kyrkja er utsmykka av Kjell Nupen og inneheld rom for forskjellige aktivitetar.

Bakgrunnsstoff 
 Hol kyrkjelege fellesråd om kulturkyrkja
 Hol kyrkjelege fellesråd om utsmykkinga
 Norske arkitekters landsforbund  om kulturkyrkja
 

Kyrkjer i Hol
Norske kyrkjer frå 2010
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kyrkjer i Hallingdal prosti
Arbeidskyrkjer
Joensuu

Joensuu er ein kommune og ein by i Finland, administrasjonssete for landskapet Norra Karelen. Kommunen, som i aust grensar til Russland, dekker eit areal på 2 751,1 km² og har over 72 000 innbyggarar (2013). Joensuu, som tyder elveosen på norsk, er eit finskspråkleg samfunn. Byen har universitet og polyteknisk høgskule. European Forest Institute er basert i Joensuu.

Byen Joensuu vart grunnlagt i 1848 på vestbreidda av innsjøen Pielisjärvi. Byen vart bygt etter regelbunden plan med breie, beine gater.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Joensuu» frå ,  den 1. januar 2014.

Bakgrunnsstoff

Byar i Finland
Kommunar i Finland
René Cattarinussi

René Cattarinussi () er ein italiensk tidlegare skiskyttar frå Tolmezzo i provinsen Udine. Han vann to VM-sølv og to VM-bronsar på 10 km i tida 1996-2001.

Aktiv
Cattarinussi fekk sitt gjennombrot då han overraskande tok bronsemedaljen på 10 km under VM 1996 i Ruhpolding. Året etter, under VM 1997 i Osrblie tok han sølv på same distansen, og bronse på stafetten. På 10-kilometeren syrgde han for italiensk dobbeltsiger, då landsmannen Wilfried Pallhuber tok ein suveren siger. Sidan tok Cattarinussi ein ny bronse- og ein ny sølvmedalje på sprintdistansen over 10 km, under høvesvis 2000 og 2001.

Cattarinussi, som var spesialist på 10-kilometeren, fekk åtte av sine elleve pallplasseringar i verdscupen i skiskyting på den distansen. To gongar vann han verdscuprenn; ein 10 km i Antholz i 1999 og ein 15 km fellesstart i Khanty-Mansijsk i mars 2000.

Han la opp som skiskyttar i 2003.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
VM i skiskyting 1996 i Ruhpolding: Bronsemedalje på 10 km
VM i skiskyting 1997 i Osrblie: Sølvmedalje på 10 km, bronsemedalje i stafett
VM i skiskyting 1999 i Oslo: Nr 8 på 20 km
VM i skiskyting 2000 i Oslo: Bronsemedalje på 10 km
VM i skiskyting 2001 i Pokljuka: Sølvmedalje på 10 km
VM i skiskyting 2003 i Khanty-Mansijsk: Nr 7 på 20 km

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff 
 

Italienske skiskyttarar
Italienske deltakarar under vinter-OL 1998
Skiskyttarar under vinter-OL 1998
Italienske deltakarar under vinter-OL 2002
Skiskyttarar under vinter-OL 2002
Deltakarar under VM i skiskyting 1995
Deltakarar under VM i skiskyting 1996
Deltakarar under VM i skiskyting 1997
Deltakarar under VM i skiskyting 1998
Deltakarar under VM i skiskyting 1999
Deltakarar under VM i skiskyting 2000
Deltakarar under VM i skiskyting 2001
Deltakarar under VM i skiskyting 2003
Folk frå Tolmezzo
Abbotisen

Abbot isbrem er ein isbrem som er 400 km lang og 65 km brei, på grensa til Eights Coast frå Cape Waite til Pfrogner Point i Antarktis. Thurston Island ligg langs nordkanten av den vestlege halvdelen av denne isbremmen. Andre store øyar (Sherman, Carpenter, Dustin, Johnson, McNamara, Farwell og Dendtler) ligg delvis eller heilt inne i denne isen. 

Isbremmen vart oppdaga av medlemmar av U.S. Antarctic Service (USAS) på flyturar frå skipet «Bear» i februar 1940, og den vestlege delen vart skissert frå flyfoto tekne av U.S. Navy (USN) Operasjon Highjump i 1946–47. Heile isbremmen vart kartlagt av USGS frå USN sine flyfoto i 1966. Han vart namngjeven av US-ACAN etter kontreadmiral J. Lloyd Abbot jr., som var befalshavande for U.S. Naval Support Force i Antarktis, februar 1967 til juni 1969.

Sjå òg
 Isbremmar i Antarktis

Kjelder

Isbremmar i Antarktis
Geografi i Ellsworth Land
Stader i Antarktis kalla opp etter USA-amerikanarar
Prince Gustav-isen

Prince Gustav-isen var ein isbrem som strekte seg meir enn 28 km langs den sørlege delen of Prince Gustav Channel, inkludert Rohss Bay på James Ross Island. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1990 i samband med kanalen. Isbremmen har sidan trekt seg attende og kollapsa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Prince Gustav Ice Shelf» frå ,  den 4. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Isbremmar i Antarktis
Geografi i Graham Land
Geografi på James Ross Island
Stader i Antarktis kalla opp etter svenskar
Venableisen

Venableisen er ein isbrem, som er 60 km lang og 24 km brei, mellom Fletcher og Allison Peninsula i Ellsworth Land. Han vart kartlagt av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961-66. Isen vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter J.D. Venable i US Navy, som var skipsoperasjonsoffiser i U.S. Naval Support Force i Antarktis, 1967 og 1968.

Kjelder

Isbremmar i Antarktis
Geografi i Ellsworth Land
Stader i Antarktis kalla opp etter USA-amerikanarar
Alyabievbreen

Alyabievbreen er ein isbre i Antarktis, som flyt sør frå Gluck Peak og ut i Boccherinifjorden og ligg kring 4,5 km vest for Arenskybreen på Beethoven Peninsula på Aleksanderøya. Han vart namngjeven av Det sovjetiske vitskapsakademiet i 1987, etter Aleksander Aljabijev, ein russisk komponist.

Sjå òg
 Isbrear i Antarktis

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alyabiev Glacier» frå ,  den 4. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

 

Isbrear på Aleksanderøya
Stader i Antarktis kalla opp etter russarar
Balakirevbreen

Balakirevbreen er ein isbre i Antarktis som flyt nordaust og ut i Schubertfjorden frå sørsida av Walton Mountains på Aleksanderøya. Han vart namngjeven av Det sovjetiske vitskapsakademiet i 1987, etter Milij Balakirev, ein russisk komponist.

Sjå òg
 Isbrear i Antarktis
 Alyabievbreen
 Asafievbreen
 Wubboldbreen

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Balakirev Glacier» frå ,  den 4. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene
 

Isbrear på Aleksanderøya
Stader i Antarktis kalla opp etter russarar
Innsirkling

Innsirkling er ein serie romanar av den norske forfattaren Carl Frode Tiller. Målformen til bøkene er nynorsk, og dei er gjevne ut på Aschehoug forlag, den første i 2007. Den første boka vart tildelt Brageprisen, og vart òg nominert til Nordisk råds litteraturpris. 28. september 2009 fekk Tiller som første nordmann EUs litteraturpris for romanen.

I 2010 gav Tiller ut ein frittståande oppfølgjar til Innsirkling, med tittelen Innsirkling 2. Tredje og siste roman i serien kom i 2014.

Samandrag 
Hovudpersonen i boka, David, har mista hukommelsen. Gjennom ein avisannonse med fotografi, vert dei som kjenner han oppfordra til å ta kontakt via brev for å fortelja han kven han var (slik at han skal kunna finna ut kven han er). I første boka svarar to vener frå ungdomstida, i tillegg til Davids stefar, på annonsen. I andre boka er det ein ven frå barndommen og ein frå tidleg ungdom, i tillegg til ei veninne av mora, som svarar. Tredje boka skal i følgje forfattaren handla om studietida til David. David sjølv er ein fråverande hovedperson gjennom heile romanane; han opptrer og vert framstilt utelukkande via breva og forteljingane frå dei andre. Fortida og episodane spelar seg ut i Namsos-traktene på 1980-talet.

Nokre tematiske aspekt 
Breva er eit forsøk på å konstruera skikkelsen «David». Det å byggja identitet, og funksjonen til forteljinga når identitet vert konstruert, vert dermed eit framtredande aspekt ved Innsirkling. På den måten vert òg «det å fortelja» eit tema – boka har med andre ord eit tydeleg metafiktivt nivå. Eit anna tema som kan seiast å dominera i romanen, er fraværet av farsskikkelsar. Omtrent alle karakterane som opptrer i romanen har mista faren sin, og dei som ikkje har mista faren har til gjengjeld eit heller problematisk tilhøve til han.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 TV-intervju med Tiller, frå NRK Trøndelag
 Tiller mottek Trondheim arbeidsstipendet til kommune, frå nettsidene til Adresseavisa 
 Tiller tildelt Brageprisen 2007 for Innsirkling, frå nettsidene til Dagsavisen
 Tiller tildelt Brageprisen 2007 for Innsirkling, frå nettsidene til Vårt land
 Tiller tildelast Brageprisen 2007 for Innsirkling, frå nettsidene til Adresseavisa 
 Innsirkling vert nominert til Litteraturprisen til nordisk råd, frå nettsidene til Dagsavisen
 Innsirkling vert nominert til Litteraturprisen til nordisk råd, frå nettsidene til Dagbladet

Omtaler 
 Omtale på NRKs nettsider, publisert 8. oktober 2007
 Omtale på Dagsavisens nettsider, publisert 20. november 2007
 Omtale på Dag og Tids nettsider, publisert 16. november 2007
 Omtale på Bergens Tidendes nettsider, publisert 5. november 2007
 Omtale på Aftenpostens nettsider, publisert 30. september 2007
 Omtale på Dagbladets nettsider, publisert 8. oktober 2007

Norske romanar
Bøker frå 2007
Bøker frå 2010
Opphavleg omsett med Apertium
Simen Østensen

Simen Håkon Østensen () er ein norsk langrennsløpar som vart nordgsmeister på 50 km i 2010. Hans beste internasjonale resultat er tredjeplassen i ski-turneringa Tour de Ski 2006/07. Østensen er medlem av Fossum IF.

Karriere
Østensen debuterte i verdscupen med å bryte femmila i Holmenkollen i 2005. Han fekk sitt gjennombrot under Tour de Ski 2006/07, der han leia samanlagt etter dei to første av i alt seks renn. Han enda til slutt på tredjeplass, hans fremste individuelle prestasjon i verdscupen. 17. februar 2008 gjekk han inn til verdscupsiger i lagsprint i tsjekkiske Liberec, saman med Martin Sundby. Østensen gjekk sisteetappen og slo finske Ville Nousiainen i spurten med fire tidels sekund.

Østensen tok sølv på sprinten under noregsmeisterskapen i Granåsen i Trondheim i februar 2008 og gull på 50 km under NM på ski 2010 i Tolga, ei tevling som gjekk i klassisk stil. Tre år seinare på Løten fekk han sølvmedaljen på NM-femmila, utan sjanse til å hamle opp med vinnaren Martin Sundby.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 2005: Bronse i 2 x 10 km stafett med Fossum IF
Ski-NM 2007:
Ski-NM 2008: Sølvmedalje i sprint i Trondheim
Ski-NM 2009:
Ski-NM 2010: Gullmedalje på 50 km på Tolga
Ski-NM 2011: Nr 5 på 30 km på Steinkjer
Ski-NM 2012: 
Ski-NM 2013: Sølvmedalje på 50 km på Løten
Ski-NM 2014: Gullmedalje på 15 km i Molde
Ski-NM 2015: Nr 10 på 30 km på Røros

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff

Norske langrennsløparar
Valle Central i Chile

Valle Central er eit senking mellom Cordillera de la Costa (dei chilenske kystfjella) og Andesfjella. Den sentrale dalen må ikkje forvekslast med Sentral-Chile som dekkjer delar av dalen. I den vidaste definisjonen, den geologiske, dekkjer Valle Central området frå Pampa del Tamarugal ved 20 °S til Ofqui-eidet ved 46 °S. Vinområdet Valle Central strekkjer seg frå Santiago og sørover til Biobío-regionen.

Stundom vert Puerto Montt rekna til den sørlege enden av Valle Central, fordi dalen sør for her ligg under havnivå og dukkar opp sporadisk som øyar ned til Ofqui-eidet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Chilean Central Valley» frå ,  den 8. januar 2014.

Bakgrunnsstoff
  Google-bilete av Valle Central. Argentina ligg aust for Andes

Dalar i Chile