kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Holepiggsvin

Holepiggsvin (Hystricidae) er ein familie av gnagarar som stammar frå Afrika og Asia.
Familien omfattar tre slekter, som samanlagt inneheld elleve artar.

Nokre artar finst forvilla i Europa og Amerika.

Skadedyr 
I mange område der ein finn holepiggsvin blir dei rekna som skadedyr. Dei kan ta for seg i landruksområde og gjera stor skade på avlingar. Ein driv derfor ofte jakt på dyra i desse områda. Dei fleste artane wr likevel sjeldan truga. Ein meiner dette kjem at av dei primære naturlege fiendane til dyra (store rov- og kattedyr) er blitt utrydda eller pressa ut av habitata til holepiggsvina.

Artar 
Nolevande artar og fossile slekter:

 Familien Hystricidae
 korthalepiggsvin, Hystrix
 Underslekta Acanthion
 H. brachyura
 H. javanica
 Underslekta Hystrix
 H. africaeaustralis
 H. cristata
 H. indica
 Underslekta Thecurus
 H. crassispinis
 H. pumila
 H. sumatrae
 †Hystrix arayanensis 
 †Hystrix depereti 
 †Hystrix paukensis
 †Hystrix primigenia
 †Hystrix refossa
 †Miohystrix
 †Xenohystrix
 †Sivacanthion
 børstehalepiggsvin, Atherurus
 A. africanus
 A. macrourus
 langhalepiggsvin, Trichys
 langhalepiggsvin (T. fasciculata)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hulepindsvin» frå ,  den 18. mars 2023.  

Denne artikkelen bygger på «Old World porcupine» frå ,  den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Gnagarar
Verdscupen i skiskyting 2020

Verdscupen i skiskyting 2020 tok til 29. november 2019 og vart avslutta 15. mars 2020. Dei terminfesta tevlingane i Oslo 19.-22. mars vart avlyst grunna pandemi-tiltak. Turneringa omfatta 21 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad Östersund i Sverige, Hochfilzen i Austerrike, Le Grand-Bornand i Frankrike, Oberhof og Ruhpolding i Tyskland, Pokljuka i Slovenia, Antholz i Italia], Nové Město na Moravě i Tsjekkia og Kontiolahti i Finland. 

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, åtte stk 10-kilometer sprint, fem jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 7,5 km. Med sine 16 rennsigrar var Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann det største IBU-trofeet for andre året i rad, fattige 2 poeng framom Martin Fourcade frå Frankrike. Quentin Fillon Maillet, også Frankrike, kom som året før på tredjeplass.

Kvinnene tevla i tre 15 km normalprogram, åtte stk 7,5 km sprint-tevlingar, fem jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 6 km. Dorothea Wierer frå Italia sikra seg topplassen for andre året i rad, einast 7 poeng føre norske Tiril Eckhoff. Tysklands Denise Herrmann kneip tredjeplassen.

Menn

Individuelt

Kvinner

Individuelt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltcup 2019/20» frå ,  den 18. mars 2023.  

Skiskyting i 2020
2020
Kyrsten Sinema

Kyrsten Lea Sinema () er ein amerikansk politikar som har representert Arizona i det amerikanske senatet sidan 2019.  Ho representerte Demokratane frå 2004, og har sidan desember 2022 vore uavhengig.

Liv og virke

Bakgrunn 
Sinema vart fødd i Tucson i Arizona i 1976. Foreldra hennar skilde seg då ho var barn. Då stefaren hennar mista jobben sin, budde familien i tre år i ein forlaten bensinstasjon i Florida utan innlagt vatn eller elektrisitet. Sinema vart oppdregen som medlem av Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage.

Utdanning
Sinema vart uteksaminert som toppstudent da ho var 16 år og avla kandidateksamen frå Brigham Young University i 1995 då ho var 18 år. Ho forlet mormonkyrkja etter eksamen fra BYU. Sinema avla mastereksamen i sosialt arbeid ved Arizona State University i 1999. I 2004 vart ho Doctor juris og i 2012 tok ho filosofisk doktorgrad same staden.

Karriere
Sinema var sosialarbeidar frå 1995 til 2002. I 2000 jobba ho med presidentkampanjen til Ralph Nader. Ho var tilsett som assisterande professor ved Arizona Summit Law School. Sinema vart deretter forsvarsadvokat i 2005.

Toppolitikken
Sinema var medlem av det amerikanske representanthuset frå 2013 til 2019. Ho vann senatsvalet i Arizona i 2018 for å erstatte Jeff Flake. Ho er den fyrste kvinnelege senatoren frå Arizona, den fyrste opne biseksuelle personen vald til det amerikanske senatet og den andre opne LHBTQ-personen nokonsinne i senatet, etter Tammy Baldwin. Sinema er den fyrste demokraten som er vald til det amerikanske senatet frå Arizona sidan Dennis DeConcini i 1988.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kyrsten Sinema» frå , den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff

 Offisiell nettside
 Offisiell nettside
 Kyrsten Sinema i det biografiske kartoteket til den amerikanske kongressen
 Kyrsten Sinema hos Internet Movie Database

USA-amerikanske sosialarbeidarar
USA-amerikanske advokatar
Senatorar i USA
Politikarar i Det demokratiske partiet i USA
Senatorar for Det demokratiske partiet i USA
Uavhengige medlemmar av Representanthuset i USA
Uavhengige politikarar frå Arizona
USA-amerikanske politikarar frå 2000-talet
Folk frå Tuscon
Anne Haugstvedt

Anne Haugstvedt () er ein norsk tidlegare sjukepleiar som er tilsett som professor ved Institutt for helse- og omsorgsvitskap på Høgskulen på Vestlandet. Haugstvedt forskar blant anna på diabetes og psykososiale helseaspekt i ulike fasar av livet.

Haugstvedt er utdanna sjukepleiar frå Høgskolen i Bergen i 1986. I 1995 tok ho vidareutdanning som helsesjukepleiar (tidlegare helsesyster) ved Høgskolen i Akershus. I 2001 tok ho hovudfag i sosiologi ved Universitetet i Oslo, før ho til slutt fullførte doktorgraden sin frå Institutt for global helse og samfunnsmedisin ved Universitetet i Bergen i 2012.

Haugstvedt er medlem i det medisinske fagrådet til Diabetesforbundet.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anne Haugstvedt» frå , den 18. mars 2023.  

Norske professorar
Norske sjukepleiarar
Professorar ved Høgskulen på Vestlandet
Ingunn Lunde

Ingunn Lunde () er ein norsk lingvist som er professor i russisk ved Universitetet i Bergen (2002–) og tidlegare professor II ved Universitetet i Tromsø (2012–2019). I 2014–2015 var ho fellow ved Wissenschaftskolleg zu Berlin. Lunde har tidlegare vore formann i Nordisk slavistforbund (2010-2013).

Liv og virke
Lunde har utdanninga si frå Bergen (UiB), Moskva og Bonn med hovudfag i russisk og gresk og latin som lågaregradsfag frå 1994. Ho forsvarte dr.art.-graden i russisk i 1999 med avhandlinga Verbal Celebrations: Kirill of Turov's Homiletic Rhetoric and its Byzantine Sources. Ho leia dei internasjonale forskingsprosjekta Landslide of the Norm (2005–2008) og Future of Russian (2008–2012). 
Forskingsinteressene hennar omfattar mellomalderslavisk litteratur og kultur, russisk 1800- og 1900-talslitteratur, og russisk språk og litteratur etter perestrojka. 

Lunde er grunnleggjar og hovudredaktør av bokserien Slavica Bergensia og medredaktør av tidsskriftet Poljarnyj Vestnik og Scando-Slavica.

Bibliografi 
 2018: Language on Display: Writers, Fiction and Linguistic Culture in Post-Soviet Russia (Edinburgh University Press 2018)
 2019: Fragmenter av fortid: Historiens rolle i russisk samtidslitteratur (Dreyers forlag 2019).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ingunn Lunde» frå , den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Ingunn Lunde hos Universitetet i Bergen
 Publikasjonar av Ingunn Lunde i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin
 Publikasjonar av Ingunn Lunde i BIBSYS

Norske slavistar
Norske litteraturprofessorar
Professorar ved Universitetet i Bergen
Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet
Marian Hussein

Marian Abdi Hussein () er ein norsk politikar for Sosialistisk Venstreparti (SV) og stortingsrepresentant for Oslo sidan 2021. Sidan 18. mars 2023 har ho vore nestleiar i SV.

Liv og virke

Bakgrunn 
Hussein vart fødd i Somalia og kom til Noreg då ho var ti år gamal. Ho har arbeidd som vernepleiar, i NAV og barnevernstenesta.

Politisk karriere 
I perioden mellom 2017 og 2021 var Hussein 3. vararepresentant for SV i Oslo til Stortinget. Før det, var ho medlem av bydelsutvalet i bydel Gamle Oslo frå 2015 til 2019. Ved Stortingsvalet 2021 var ho på 2. plass på lista til SV i Oslo, og fekk fast plass på Stortinget. Ho vart dimed den fyrste personen med bakgrunn frå Somalia som kom inn som fast representant i nasjonalforsamlinga, og samstundes den fyrste med afrikansk bakgrunn som oppnådde dette.

Den 18. mars 2023 vart ho vald inn som nestleiar i SV.

Stortingskomitéar 
 2021–2025: Medlem av Helse- og omsorgskomiteen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Marian Hussein» frå ,  den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 

Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar frå SV
Stortingsrepresentantar 2021-2025
SV-politikarar i Oslo
Nordmenn av somalisk opphav
Jorunn Drageset

Jorunn Drageset () er ein norsk professor og forskar. Ho er tilsett ved Institutt for helse- og omsorgsvitskap på Høgskulen på Vestlandet, og forskar hovudsakleg på eldre pasientar i omsorgssektoren.

Drageset er også professor i sjukepleiarvitskap ved Universitetet i Bergen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Jorunn Drageset» frå ,  den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Publikasjonar av Jorunn Drageset i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin

Norske professorar i sjukepleiarvitskap
Professorar ved Universitetet i Bergen
Professorar ved Høgskulen på Vestlandet
Karin Holter

Karin Magda Holter () er ein norsk litteraturforskar og professor ved Universitetet i Oslo.

Virke
Holter vart cand.philol. i 1966 med ei hovudoppgåve om Den fremmede av Camus. Frå 1968 var ho tilknytt franskseksjonen ved Klassisk og romansk institutt på Universitetet i Oslo. I 1981 bidrog ho med artikkelen Simon Citing Simon : A Few Examples of Limited Intertextuality i boka Orion Blinded : Essays on Claude Simon, utgjeven på Bucknell University Press. Ho vart dr.philos. på avhandlinga Tekst og virkelighet : åpninger i Claude Simons romaner frå 1988. I 1992 vart Holter professor i fransk litteratur. Ho var i ein periode gjesteforskar ved Université Paris-Nord.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Karin Holter» frå ,  den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Publikasjonar av Karin Holter i BIBSYS
 Publikasjonar av Karin Holter i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin
 Oversyn over omsetjingane til Holter på nettsida til Nasjonalbiblioteket
 Oversyn over omsetjingane til Holter på nettsida til Norsk oversetterforening

Norske litteraturprofessorar
Norske omsetjarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Marit Grøtta

Marit Grøtta () er ein norsk litteraturvitar og professor ved Universitetet i Oslo.

Ho vart førsteamanuensis i ålmenn litteraturvitskap ved Universitetet i Oslo i 2015, og professor i 2020.

Grøtta har gjeve ut to bøker, ei om litterære korttekster og ei om Charles Baudelaire, i tillegg til artiklar om Franz Kafka, Virginia Woolf, Marcel Proust og Giorgio Agamben. Sidan 2017 har ho vore med i redaksjonen i Norsk litteraturvitenskapelig tidsskrift.

Publikasjonar 
 Litterære bagateller. Introduksjon til litteraturens korttekster, Oslo 2009
 Baudelaire's Media Aesthetics, Bloomsbury 2015

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Marit Grøtta» frå ,  den 18. mars 2023.

Bakgrunnstoff 
 Publikasjonar av Marit Grøtta i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin

Norske litteraturprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Anne-Lisa Amadou

Anne-Lisa Amadou () var ein norsk litteraturforskar og litterær omsetjar frå Oslo. Ho var professor i fransk litteratur ved Universitetet i Oslo frå 1970 til 1982. Ho vart dr.philos. på avhandlinga Dikteren og hans verk. En studie i Marcel Prousts estetikk frå 1966.

Amadou gjorde eit viktig arbeid som omsetjar og kulturformidlar. Ho mottok ei rekkje prisar for si omsetjing av Proust sin romanserie På sporet av den tapte tid I-XII (1963–92), blant anna Bastianprisen, Fritt Ords pris og Norsk kulturråds omsetjarpris. Ho vart også tildelt den franske ordenen Palmes Académiques.

Verk 
 1965: Dikteren og hans verk - en studie i Marcel Prousts estetikk om Marcel Proust 
 1970: Tartuffes ansikt og andre essays om Molière 
 1978: Elleve franske romanstudier om Marcel Proust 
 1994: Å gi kjærligheten et språk om Sigrid Undset

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anne-Lisa Amadou» frå , den 18. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Anne-Lisa Amadou hos Norsk biografisk leksikon (snl.no)
Anne-Lisa Amadou hos Norsk Oversetterleksikon

Professorar ved Universitetet i Oslo
Norske litteraturprofessorar
Norske omsetjarar
Ordre des Palmes Académiques
Folk frå Oslo
Rebecca Latimer Felton

Rebecca Ann Latimer Felton () var ein amerikansk forfattar, lærar, sosialreformerar og politikar som vart den første kvinna som tenestegjorde som senator i det amerikanske senatet. Ho er den mest prominente kvinna historia til den amerikanske delstaten Georgia historie i den progressive perioden, og vart heidra med ei utnemning til senatet. 

Felton vart teken i eid den 21. november 1922 og tenestegjorde berre i 24 timar. I ein alder av 87 år, ni månadar og 22 dagar var ho den eldste ferske senatoren som kom inn i senatet. Ho er så langt den einaste kvinna som har vore Senator frå Georgia. Ektefellen hennar William Harrell Felton var medlem av Representanthuset og representanthuset i Georgia, og ho dreiv valkampane hans. Ho var ei leiande sosietetskvinne, ein talsperson for fengselsreformer, røysterett for kvinner og pedagogisk modernisering.

Ho var også den siste tidlegare slaveeigaren i Kongressen, og ei av få framståande kvinner som talte i favør for lynsjing.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Rebecca Latimer Felton» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Rebecca Latimer Felton i det biografiske kartoteket til den amerikanske kongressen
 Rebecca Latimer Felton hos American National Biography

USA-amerikanske forfattarar
USA-amerikanske politikarar
Senatorar i USA
Folk frå Georgia
Verdscupen i skiskyting 2021

Verdscupen i skiskyting 2021 tok til 27. november 2020 og vart avslutta 21. mars 2021. Turneringa omfatta 26 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Kontiolahti i Finland, Hochfilzen i Austerrike, Oberhof i Tyskland, Antholz i Italia, Pokljuka i Slovenia, Nové Město na Moravě i Tsjekkia og Östersund i Sverige.

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, ti stk 10-kilometer sprint, åtte jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 7,5 km. Med sine 16 rennsigrar var Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann det største IBU-trofeet for tredje året i rad, landsmannen Sturla Lægreid kom på andreplassen. Quentin Fillon Maillet frå Frankrike kom på tredjeplass for tredje gong i rad, medan nordmennene Tarjei Bø og Johannes Dale vart nummer 4 og 5.

Kvinnene tevla i tre 15 km normalprogram, ti stk 7,5 km sprint-tevlingar, åtte jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 6 km. Tiril Eckhoff vann turneringa framom landskvinna Marte Olsbu Røiseland. Tysklands Franziska Preuß sikra seg tredjeplassen.

Menn

Individuelt

Kvinner

Individuelt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltcup 2020/21» frå ,  den 19. mars 2023.  

Skiskyting i 2021
2021
Koketter

Koketter (Lophornis) er ei biologisk slekt i underfamilien Lesbiinae av elleve kolibriartar. Dei lever i Mellom-Amerika og nordlege Sør-Amerika. Tre artar er endemiske for Brasil, den kritisk truga øyredobbkokette, Lophornis brachylophus, er endemisk for eit lite område i sørvestlege Mexico, og ein annan har utbreiing som strekker seg sørvest til vestlege Santa Cruz i Bolivia. Alle held til i relativt lågtliggande habitat under 2000 moh.

Alle artane i slekta er rangert blant dei minste kolibriane. Ingen artar overstig 9 cm og dei fleste er under 7,5 cm  i total lengd og veg 3 gram eller mindre. Koketthannar er kjente for sine merkelege, fargerike, ornamentale fjørtoppar og markeringar, hoene er meir dempa. Alle artane har eit kvitt eller lyst band ovafor overgumpen.

Galleri

Taksonomi og artsliste 

Slekta Lophornis vart introdusert av den franske naturforskaren René Lesson i 1829. Typearten vart seinare utpeika som ornatkokette (Lophornis ornatus). Det generiske namnet kombinerer det antikke greske lophos som betyr «kammen» eller «tuft» med ornis som betyr «fugl».

Lophornis-kolibriar  i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
 Ornatkokette, Lophornis ornatus, Tufted Coquette, (Boddaert, 1783), (LC)
 Arguskokette, Lophornis gouldii, Dot-eared Coquette, (Lesson, R, 1832), (NT)
 Viftekokette, Lophornis magnificus, Frilled Coquette, (Vieillot, 1817), (LC)
 Øyredobbkokette, Lophornis brachylophus, Short-crested Coquette, Moore, RT, 1949, (CR)
 Siratkokette, Lophornis delattrei, Rufous-crested Coquette, (Lesson, R, 1839), (LC)
 Paljettkokette, Lophornis stictolophus, Spangled Coquette, Salvin & Elliot, DG, 1873, (LC)
 Strålekokette, Lophornis chalybeus, Festive Coquette, (Temminck, 1821), (NT)
 Sommarfuglkokette, Lophornis verreauxii, Butterfly Coquette, Bourcier, 1853, (LC)
 Påfuglkokette, Lophornis pavoninus, Peacock Coquette, Salvin & Godman, 1882, (LC)
 Svarttoppkokette, Lophornis helenae, Black-crested Coquette, (Delattre, 1843), (LC)
 Kvittoppkokette, Lophornis adorabilis, White-crested Coquette, Salvin, 1870, (LC)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lophornis» frå , den 19. mars 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Kolibrifamilien
Fugleslekter
Thomas Høeg

Thomas Arbo Høeg () var ein norsk skipsreiar og politikar frå Drammen. Han representerte valkrinsen Holmestrand, Horten, Tønsberg, Sandefjord, Larvik og partiet Høgre på Stortinget perioden 1922–1924. Botanikaren Ove Arbo Høeg var son hans.

Thomas Høeg var frå 1876 fullmektig i reiarlaget Knutsen & Herlofson i Larvik. Etter reiarlaget gjekk konkurs i 1886 vidareførte han drifta under namnet Ths. Høeg & Co A/S. Firmaet dreiv både reiarlag, skipsmeklar- og kolforretning, dampskipsekspedisjon, is- og tømmertransport. Høeg styrte fleire av desse forretningane heilt til han døydde.

Høeg var medlem av bystyret i Larvik frå 1893 til 1925. Han var ordførar 1905–07 og varaordførar 1914–19. Ved stortingsvalet 1921 stod han på tredjeplass på Høgre-lista for byane i Vestfold, og vart innvald med god margin. På Tinget var han nestformann i Protokollkomiteen.

Kjelder

Stortingsrepresentantar 1922-1924
Folk frå Drammen
Folk frå Larvik
Ordførarar i Larvik
Laudal

Laudal er ei grend i Lindesnes kommune i Agder. Laudal er eige sokn og var eigen kommune frå 1899 til 1964. Soknet tilsvarar den tidlegare kommunen.

Samfunn 
I Laudal sentrum ligg Laudal barnehage. Ved sida av barnehagen ligg Laudal skule. Skulen er ein fådelt barneskule. Det betyr at klassane er fortrinnsvis kvar for seg i basisfaga; rekning, norsk og engelsk. I dei andre faga er klassane saman på tvers av klassetrinn. Skulen har òg SFO.

Laudal kommune 
Kommunen blei oppretta i 1899 då han blei skilt ut frå Øyslebø og Laudal kommune; den tidlegare kommunen var 250 km² og hadde 1827 innbyggarar då han blei delt.

I 1964 blei Laudal slått saman med Øyslebø, bortsett frå Brunvatne; Bjelland, bortsett frå Ågedal/Midtbø; den nye kommunen fekk namnet Marnardal. Ved samanslåinga var Laudal kommune 93 km² og hadde 560 innbyggarar.

Laudal kyrkje 
Laudal kyrkje er ei krosskyrkje i tre som blei bygga i 1826. Kyrkja har 300 sitteplassar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Laudal» frå ,  den 19. mars 2023.

Litteratur 

 Johs Sætherskar: Det Norske næringsliv. 15 : Vest-Agder fylkesleksikon, Bergen 1953
 Vigleik Leira: Ordlaging og ordelement i norsk, Oslo 1992.
 Alf Henry Rasmussen (1993). «Laudal kirke». Våre kirker. Norsk kirkeleksikon. Kirkenær: Vanebo forlag. s. 464. ISBN 82-75-27022-7.

Bakgrunnsstoff 

 Laudal på norgeskart.no
 Om Laudal på Store norske leksikon
 Om Laudal skule på minskole.no. 
 Om laudal barnehage på minskole.no 
Historie i Lindesnes
Marnardal
Marnardal kommune
Kommunar nedlagde i 1964
Norske kommunar skipa i 1899
Busetnader i Lindesnes
Tidlegare kommunar i Vest-Agder
7°E
58°N
Kamfertre

Kamfertre (Cinnamomum camphora) er ein lauvtreart i kaneltreslekta som har ei rekkje bruksområde. Trevirket blir brukt i produksjon av skrin og møblar, og kamfer er blitt brukt som medisinsk middel, i parfyme, som krydder og som naturleg insektmiddel. Kamfertreet veks opphavleg i Taiwan og Japan, søraustlege Kina og Indokina. Det har òg spreidd seg i søraustre Australia etter introduksjon i hagar og parkar sidan 1822. Dyrkinga for tømmer- og farmasøytisk produksjon har hatt stor tyding både på Taiwan og i Indokina.

Kamfertreet blir frå 15 til 30 meter høgt, blada er breitt lansettforma, tjukke og voksaktig mørkegrønne. Når blada blir knuste, luktar dei kamfer. Om våren dannar treet ei mengde små, gulkvite blomar, medan bæra kan minna om solbær eller blåbær.

Bruk 
Den kvite, krystallinske substansen kamfer blir vunnen ut frå treet. Produksjonen inneber tradisjonelt at stykke av treet blir hogde opp, røykte i ein lukka røykbehaldar, og tørka via utlufting der det kvite, krystallinske pulveret blir skrapa av treet. 

Bruksområda for kamfer har omfatta:

 Sukkertøy
 Krydder
 Legemiddel
 Hostemedisin
 Parfyme og røykjelse
 Insektmiddel
 Celluloid-produksjon
 Røyksvakt krut
 Kister og boksar
 Møblar

Ein kjenner bruk av kamfer i sukkertøy og til duftformål frå oldtida. I Tang-dynastiet (618-907) blei det brukt i produksjon av eit næringsmiddel som minna om iskrem. Ei kokebok frå Andalucía frå 1200-talet nemner ein kjøttrett med kamfer. I Europa fall kamfer ut av bruk i matlaginga på 1500-talet, men i India nyttar ein framleis pachha karpooram i dessertar. Under bønn (podsja) bruker hinduar kamfer som ein slags rituell røykjelse. I Sichuan bruker ein blada av kamfertreet til å laga retten Zhangcha-and.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kamfertre» frå ,  den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Krydder
Laurbærfamilien
Carol Moseley Braun

Carol Elizabeth Moseley Braun (), nokre gongar skriven Moseley-Braun, er ein amerikansk politikar og advokat som representerte Illinois i det amerikanske senatet frå 1993 til 1999. Ho var den fyrste kvinnelege senatoren av afrikansk herkomst som vart vald inn i Senatet, og så langt den einaste, den fyrste afrikansk-amerikanske senatoren for Det demokratiske partiet, den fyrste kvinna som vann over ein sitjande senator i eit val og den fyrste og einaste kvinnelege senatoren frå Illinois.
 
Frå 1999 til 2001 var Braun USAs ambassadør til New Zealand.  

Braun var ein av kandidatane til Demokratanes nominasjon under Presidentvalet i USA 2004. Etter offentleggjeringa frå Richard M. Daley at han ikkje ville søkje attval i november 2010, byrja Braun sin kampanje for å verte borgarmeister i Chicago ved valet i 2011. Braun enda på fjerdeplass av seks kandidatar og tapte valet 22. februar 2012 til Rahm Emanuel.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Carol Moseley Braun» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Carol Moseley Braun i det biografiske kartoteket til den amerikanske kongressen

USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske advokatar
Senatorar i USA
Folk frå Chicago
M. Seppola Simonsen

M. Seppola Simonsen () er ein kvensk forfattar og kunstnar frå Senja. Seppola Simonsen har ein bachelor i engelsk litteratur og spansk frå University College Dublin i Irland. Forfattaren vann Tarjei Vesaas' debutantpris 2022 for lyrikkboka Hjerteskog – Syđänmettä.

Seppola Simonsen er også ein del av den kvenske kunstnargruppa Jokiroikka, som fekk tildelt Heidi Nilima Monsens minnestipend i 2022.

Bibliografi
 Nord – boksingel, Flamme forlag (2020)
 Hjerteskog – Syđänmettä – poesi, Flamme forlag (2022)
 Den tredje – poesi, Flamme forlag (2023)

Kjelder

Kvenske forfattarar
Norske forfattarar