Exile on Main St.

Exile on Main St. er eit album av det engelske rockebandet The Rolling Stones. Det vart gjeve ut som eit dobbeltalbum og er musikalsk ei blanding av rock & roll, blues, country og soul. Exile fekk i starten nokså lunken mottaking, men vert i dag rekna som eit av dei beste albuma til bandet og eit av dei største meisterverka i rockehistoria. I 2003 vart albumet rangert på 7. plass av musikkmagasinet Rolling Stone på lista deira over dei 500 største albuma gjennom tidene. Dette var den høgaste plasseringa til Stones på lista.

Innspeling 
Exile on Main St. er eit album av innspelingar gjort over ein periode på fire år frå 1968 til 1972. Om dei tidlegaste songane har Jagger sagt at etter dei kom ut av kontrakten dei hadde med Allen Klein, ønskte dei ikkje å gje han rettane til desse songane, slik dei var nøydde til å gjere med songane «Brown Sugar» og «Wild Horses» frå Sticky Fingers. Dei fleste songane var innspelte mellom 1969 og 1971 i Olympic Studios og landstaden til Richards i Stargroves i England under innspelinga til Sticky Fingers.

Våren 1971 forlet the Stones heimlandet England for å unngå dei høge skattane. The Stones måtte forlate landet innan 5. april for at dei britiske styresmaktene ikkje skulle ta midlane deira. Etter lange vurderingar valde dei å slå seg ned i Villefranche-sur-Mer, nær Nice, i Frankrike, der gitarist Keith Richards hadde leigd Nellcôte. Dette var i følgje Richards Gestapohovudkvarteret under den andre verdskrigen med hakekross på golvventilane. Det var her Stones gjekk i gang med innspelinga av det neste albumet sitt.

Nellcôte 
Innspelinga starta for fullt i midten av juni. Bassist Bill Wyman har fortalt at bandet arbeidde kvar kveld frå klokka åtte til klokka tre om natta resten av månaden. Han var frustrert fordi ikkje alle møtte opp kvar kveld, og at medan dei på dei to førre albuma hadde arbeidd godt og lytta til produsent Jimmy Miller, så var tilhøva annleis ved Nellcôte. På denne tida hadde Richards starta eit heroinmisbruk. Tusenvis av dollar med heroin passerte gjennom huset kvar veke med mange besøkande, som William S. Burroughs, Terry Southern, Gram Parsons og Marshall Chess (som styrte det nye selskapet til Stone). Mange har trudd at Parsons deltok på albumet, men han vart beden om å forlate Nellcôte tidleg i juli 1971, både på grunn av dårlege oppførselen sin og Richards sitt forsøk på å reinske huset for dopmisbrukarar etter press frå fransk politi.

Richards sitt narkotikamisbruk starta å påverke spelinga hans, og dette førte ofte til at bandet spelte inn songane utan at alle var til stades samstundes. Til dømes vart songen «Happy» spelt inn ein gong Richards kom tidleg til ei innspeling. Richards sa i 1982: «Der var Bobbey Keys og Jimmy Miller. Vi hadde ikkje noko å gjere på og eg tok gitaren og spelte dette riffet. Så vi spelte det inn og det hamna på albumet. Vi spelte inn originalsporet med ein barytonsaksofonist, ein gitar og Jimmy Miller på trommer. Resten er bygt opp over dette sporet.»

Bandet som hovudsakleg spelte i Nellcôte var Richards, Bobby Keys, Mick Taylor, Charlie Watts, Miller (på trommer medan Charlie Watts var borte på «Happy» og «Shine a Light»), og Jagger når han var tilgjengeleg. Wyman likte ikkje stemninga i villaen til Richards og let vere å delta på fleire innspelingsdagar. Wyamn er berre med på åtte songar på albumet, medan Taylor, Richards og Bill Plummer speler på resten. Wyman skreiv i biografien Stone Alone at det var ein tydeleg motsetnad mellom bandmedlemmene som nytta mykje dop (Richards, Miller, Keys, Taylor, lydteknikar Andy Johns) og dei som var meir tilbakehalden (Wyman, Watts og Jagger).

Los Angeles 
Fleire grunnspor vart spelt inn i Nellcôte og så teken til Sunset Sound Recorders i Los Angeles der det vart lagt på fleire spor (alt piano, all vokal, samt noko gitar og bass). Desse innspelingane varte frå desember 1971 til mai 1972. Nokre spor (som «Torn and Frayed» og «Loving Cup») vart spelt inn heilt frå starten av i Los Angeles. Sjølv om Jagger (som nyleg hadde gifta seg med Bianca Jagger) ofte ikkje var til stades i Nellcôte, tok han med ein gong føringa i Los Angeles, og fekk inn Billy Preston og Dr. John og fleire av dei best korsongarane i byen for legge på fleire lydspor.

Den langvarige innspelinga og det aukande avstanden mellom Jagger og Richards kom delvis av dei forskjellige måtane dei levde på. Under innspelinga gifta Jagger seg og fekk eit barn, Jade, i oktober 1971. Richards hadde slått seg ned med Anita Pallenberg, men begge var avhengige av heroin, noko Richards skulle vere resten av tiåret. Albumet vert likevel ofte skildra som noko av det beste Richards har gjort. Jagger uttrykte at han var lei av rock and roll i fleire intervju på denne tida. Med Richards bunden til heroinmisbruket, tok Jagger over føringa utover 70-åra. Bandet eksperimenterte i aukande grad med forskjellige musikksjangrar, og flytta seg bort frå den roots-baserte stilen på Exile On Main St.

Utgjeving 
Albumet kom i mai 1972, like etter singelen «Tumbling Dice». Albumet vart raskt ein stort hit og gjekk rett til topps på salslistene verda over. Bandet la òg ut på turne, den første i USA på tre år. «Happy», sungen av Richards, vart ein hit i USA seinare på sommaren.

Kritikarane omtalte Exile on Main St. som ujamt då det kom ut, men albumet har sidan fått stadig betre rykte.

Ettermæle 
I 1998 stemte lesarane av musikkmagasinet Q Exile on Main St. fram som det 42. beste albumet gjennom tidene, medan det same magasinet i 2000 plasserte det på 3. plass på lista deira over dei 100 beste britiske albuma nokon gong. I 1987 plasserte musikkmagasinet Rolling Stone albumet på tredjeplass på lista deira over dei 100 største albuma i perioden 1967-1987. I 2003 rangerte Pitchfork Media abumet på 11. plass på ei liste over dei 100 beste albuma frå 1970-åra. I 2001 hamna albumet på 22. plass på fjernsynskanalen VH1 si liste over dei beste albuma i verda. Albumet vart rangert på 19. plass i oktober 2006 av Guitar World på lista deira over dei 100 største gitaralbuma gjennom tidene.

Innhald

Medverkande
The Rolling Stones
Mick Jagger – solovokal , korvokal , munnspel , elektrisk gitar , tamburin , perkusjon 
Keith Richards – elektrisk gitar , korvokal , akustisk gitar , bassgitar , elektrisk piano , solovokal 
Bill Wyman – bassgitar 
Charlie Watts – trommer , perkusjon 
Mick Taylor – elektrisk gitar , akustisk gitar , bassgitar , korvokal 

Andre medverkande

Nicky Hopkins – piano , elektrisk piano 
Bobby Keys – tenorsaksofon , maracas 
Jim Price – trompet , orgel 
Ian Stewart – piano 
Jimmy Miller –  perkusjon , trommer 
Bill Plummer – kontrabass 
Billy Preston – piano , orgel 
Al Perkins – pedalsteelgitar 
Richard Washington – marimba 
Clydie King, Venetta Fields – korvokal 
Joe Green – korvokal 
Gram Parsons – korvokal 
Chris Shepard – tamburin 
Jerry Kirkland – korvokal 
Mac Rebennack, Shirley Goodman, Tami Lynn – korvokal 
Kathi McDonald – korvokal 

Teknisk
Glyn Johns – lydteknikar
Andy Johns – lydteknikar
Joe Zaganno – lydteknikar
Jeremy Gee – lydteknikar
 Doug Sax – mastering
 Robert Frank – plateomslag og konsept
 John Van Hamersveld – design
Norman Seeff – design

Salslister

Vekeslister

Original release

2010-utgåva

Årslister

Salstrofé

Bakgrunnsstoff 
 Exile on Main St. på RollingStones.com
 Rolling Stone si opphavlege melding av albumet i 1972

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Exile on Main St.» frå , den 4. mars 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Rolling Stones-album
Musikkalbum frå 1972
Dobbeltalbum
Album på toppen av VG-lista
 007
 014
Album produserte av Jimmy Miller
Atlantic Records-album
Rolling Stones Records-album
Virgin Records-album
Countryrock-album
Britiske folkemusikkalbum
Britiske rhythm and blues-album
Britiske soul-album
Plateomslag av John Van Hamersveld
Album spelte inn i Sunset Sound Recorders
Nummer-ein-album i Canada
Nummer-ein-album i Nederland
Nummer-ein-album i Spania
Nummer-ein-album i Storbritannia
Nummer-ein-album i USA
Nummer-ein-album i Sverige