kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
World Organization of the Scout Movement

World Organization of the Scout Movement (Den verdsomspennande speidarorganisasjonen), oftast forkorta WOSM, er ein global organisasjon som støttar gutespeidarforbund i 153 land. Han har hovudkvarter i Genève i Sveits. WOSM arrangerer kvart fjerde år ein verdsjamboree. Motstykket for jentespeidarar heiter World Association of Girl Guides and Girl Scouts (WAGGGS).

Merket 
WOSM-medlemskapsmerket er eit lilla, sirkelforma merke med ein fransk lilje i midten, omringa av eit sirkelforma tau som er knytt saman med ein båtmannsknop nedst. Fleur-de-lis er eit gamalt symbol, tidlegare brukt av Baden-Powell i British Army og seinare også brukt i speiding. Pilspissen representerer pila mot nord på eit kompass, og skal vise speidarane vegen til teneste og eining. Dei tre punkta på fleur-de-lis-en representerer dei tre punkta i speidarløftet, tene Gud, hjelpe andre og leve etter speidarlova. Dei to femtagga stjernene står for sanning og kunne, og dei ti taggane representerer dei ti punkta i speidarlova. Tauet rundt merket symboliserer verdsomspennande venskap.

Bakgrunnsstoff 
 

Speiding
Internasjonale organisasjonar
Skipingar i 1920
Genève
Flatøy

Sjå òg Flatøy (omdirigering), Flatøya og Flatøyna
Flatøy (eller Flatøyni) er ei øy på 2 kvadratkilometer i Alver kommune i Vestland. Øya er no eit trafikk-knutepunkt med bruer over Hagelsundet (250 m) til Knarvik, Nordhordlandsbrua (1610 m) over Salhusfjorden til Bergen, og Krosnessundet bru (391 m) til Holsnøy. 

På øya driv Frank Mohn Flatøy AS sin olje- og gassdivisjon, med produksjon av pumper. Flatøy flystasjon vart oppretta i 1917 som base for militære sjøfly, og frå 1920 var den base for Det Norske Luftfartsrederi AS, som dreiv ruteflyging Bergen–Haugesund–Stavanger. Etter krigen brukte Thor Solbergs flyselskap basen i nokre år. På den nordvestlege delen av øya låg fortet Håøy. I 1937 vart Flatøy skule opna.

Folketalsutvikling:

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Kart på WikiMapia

Øyar i Alver
Respect - The Unity Coalition

Respect - The Unity Coalition er eit britisk sosialistisk parti skipa 25. januar 2004 i London. Namnet står for Respect, Equality, Socialism, Peace, Environmentalism, Community and Trade unionism ('Respekt, Likskap, Sosialisme, Fred, Miljøvern, Fellesskap og Fagforeiningsarbeid'). Det blir oftast berre kalla Respect eller Respect Party. 

Respect blir av somme sett på som berre eit parti mot krigen i Irak, men partiet hevdar sjølv at det er eit breitt alternativ til dei andre partia som står for «privatisering, krig og okkupasjon». Nokre av dei politiske standpunkta til partiet er renasjonalisering av jernbanen og andre (tidlegare) offentlege tenester, motstand mot privatisering av helsevesenet og skulesystemet, høgare minimumsløn, auka skatt for dei velståande og meir offentleg velferd, og avskaffing av dei fagforeiningsfiendtlege lovene dei konservative fekk vedtatt, og som Tony Blair og hans New Labour ikkje har fjerna. I grunnlagsdokumentet for partiet seier Respect at dei vil ha eit sosialt rettferdig og økologisk berekraftig samfunn, basert på felleseige og demokratisk kontroll. 

Respect tillèt medlemmene sine å vere medlemmer av andre politiske organisasjonar, berre dei ikkje stiller til val mot Respect eller motarbeider partiet. Viktige element i Respect er mellom anna parlamentsmedlem George Galloway, det trotskistiske Socialist Workers Party og leiande personlegdomar frå Muslim Association of Britain. Blant kjende personar som er med i Respect kan nemnast fagforbundsleiar Mark Serwotka, skodespelforfattar Harold Pinter og filmskapar Ken Loach. 

Respect utfordra Labour frå venstre første gong ved vala til bystyret i London og EU-parlamentet i 2004, og fekk ein kvart million stemmer. Respect meiner denne suksessen skuldast krigsmotstanden og at mange tidlegare Labour-veljarar tykkjer Blair har ført Labour altfor langt til høgre. Det verkar vidare som Respect har klart å få ein god del støtte frå muslimske veljarar, blant anna på grunn av motstanden mot krigen i Irak. Respect vann sitt første val 29. juli 2004 i Tower Hamlets i London og fekk ein byrådsmedlem derfrå. I september same året kom dei på andreplass føre Labour i eit suppleringsval til parlamentet i Millwall. Så kom gjennombrotet ved det allmenne parlamentsvalet 2005, da Respect klarte å stille kandidatar i 26 valkrinsar, fekk valt inn George Galloway frå Bethnal Green and Bow i London og kom på andreplass tre andre plassar. Kandidaten deira Salma Yaqoob fekk heile 27 prosent av stemmene i ein valkrins i Birmingham. 

Respect stiller ikkje til val i Skottland. Der oppmodar dei folk om å støtte Scottish Socialist Party.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside

Sosialistiske parti
Venstresosialistar og reformkommunistar
Britiske politiske parti
Skipingar i 2004
Organisasjonen av oljeeksporterande land

Organisasjonen av oljeeksporterande land (engelsk Organization of the Petroleum Exporting Countries, forkorta OPEC) er ein internasjonal handelsorganisasjon som består av land som eksporterer petroleum. OPEC vart skipa 14. september 1960 i Bagdad i Irak. Frå 1965 har det internasjonale hovudkvarteret til organisasjonen vore i Wien i Austerrike. Føremålet til organisasjonen er å forhandla med oljeselskap om rettar knytt til petroleumsutvinng, prisar, og konsesjonsrettar. Landa som er med i OPEC har ei sams interesse i å halda oppe prisane på petroleumsprodukt, av di inntektene frå eksport av slike produkt utgjer ein stor del av nasjonaløkonomien. Landa som er med i OPEC kontrollerer etter offisielle tal kring 75 prosent av petroleumsressursane i verda. Kring 40 prosent av oljeforbruket i verda kjem frå OPEC-landa.

Medlemsland 

Tidlegare

Sjå òg 
 Energikrise
 Energikrisa i 1973
 Energikrisa i 1979
 Bensin
 Diesel
 Fornybar energi

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Internasjonale organisasjonar
Internasjonal handel
Petroleum
Petroleumsverksemd
Skipingar i 1960
Rudolf Diesel

Rudolf Christian Karl Diesel () var ein tysk ingeniør og oppfinnar. Diesel er kjend for oppfinninga av dieselmotoren. Drivstoffet diesel er oppkalla etter han.

Bakgrunn
Diesel vart fødd i Paris i Frankrike. Foreldra var tyske innvandrarar som stamma frå Bayern. Omstenda kring korleis han døydde er uklåre. Diesel forsvann frå postbåten «Dresden» under ei overfart frå Antwerpen til Harwich.

Diesel hadde si utdanning frå Königlich Bayerische Technische Hochschule München, den polytekniske høgskulen i München. Etter utdanninga byrja han å arbeida med kjøleskap, men fekk mest interesse for forbrenningsmotorar.

Oppfinninga
Diesel er kjend for dieselmotoren som han fekk to patent på i 1893, med forbrenningskammer i ein sylinder. Fram til vart motoren vidareutvikla og sett i produksjon. Før han fekk motoren produksjonsklar vart Diesel nesten drepen, då ein motor eksploderte.

Dieselmotoren skilde seg frå andre forbrenningsmotorar ved at kompresjonen, og difor temperaturen i brennkammret, var så høg at drivstoffet sjølvtente når det vart sprøyta inn. Det var difor ikkje bruk for tennplugg eller glødehovud. Namnet han sjølv brukte på denne motoren var oljemotor, og modellen han synte fram på verdsutstillinga i Paris i 1900 brukte peanøttolje som drivstoff.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Forbrenningsmotoroppfinnarar
Tyske ingeniørar
Tyske oppfinnarar
Skarnes

Skarnes er ein tettstad og administrasjonssenteret i Sør-Odal kommune i Innlandet. Tettstaden har  og ligg ved Glomma, på begge sidene av elva, ved munningen av den mindre elva Oppstadåa som renn ut i Glomma. Nord- og sørsida av Skarnes er knytt saman med Skarnes bru frå 1880-åra.

Fylkesveg 24 går nordover frå Skarnes til Hamar. Det meste av busetnaden og industrien på Skarnes ligg ved stasjonen på Kongsvingerbanen, på sørsida av elva. Skarnes har mølle, kornsilo og noko trevareindustri, i tillegg til vidaregåande skole og Solbakken folkehøgskole. Det er friluftsmuseum på Odalstunet, med gardstun og husmannsplass.

Kjende skarnesingar 
 Øystein Sunde – visesongar og gitarist
 Magnus Gullerud – handballspelar

Referansar 

Geografi i Sør-Odal
Tettstader i Innlandet
Kommunesenter i Innlandet
Pennsylvania

Pennsylvania er ein delstat nordaust i USA. Hovudstaden er Harrisburg og den største byen er Philadelphia. Delstaten grenser til New Jersey i aust,  delstaten New York i nord, Ohio i vest og Delaware, Maryland og Vest-Virginia i sør.

Historie
Dagens Pennsylvania var opphavleg folkesett av lenapefolk, susquehannock, irokesarar, eriez, shawnee og andre urfolk. Begge breiddene av Delaware-elva blei gjort krav på som koloniland både av nederlandarar og englskmenn. Også Sverige gjorde krav på delar av området som Nya Sverige. I 1664 skjenkte kong Karl II av England store område til James, hertugen av York (seinare Jakob II). I løpet av året tok britane kontroll over Nye Nederland, sjølv om dei nederlandske innbyggjarane fortsette å ha stor innverknad på området.

28. februar 1681 gav Karl II eit charter på landet til kvekaren William Penn for å betals tilbake eit lån til far hans, admiral William Penn. Penn kjøpte også landområdet vest for Delaware-elva av hertugen av York. Kongen kalla området «Pennsylvania» ('Penn-skoglandet') til ære for Penn. William Penn, som først hadde kalla området New Wales og deretter Sylvania, ønskte ikkje oppkallinga, men kongen insisterte. Penn skipa eit styre med to nyskapingar som blei viktige for den nye verda: Lokalstyre (county commission) og religiøs fridom.

Frå 1754 til 1763 blei området råka av Den franske og indianske krigen og det påfølgjande Pontiacopprøret (Pontiac's War). 12. desember 1787 blei Pennsylvania den andre delstaten til å ratifisera den amerikanske grunnloven, fem dagar etter den første delstaten, Delaware.

Kjende personar frå Pennsylvania 

 John Barrymore, skodespelar
 Joe Biden, visepresident frå 2009
 James Buchanan, president av USA
 Rachel Carson, biolog
 Bill Cosby, skodespelar
 Charlie Crist, guvernør i Florida
 Jimmy Dorsey, orkesterleiar
 Tommy Dorsey, orkesterleiar
 Stephen Foster, komponist
 Robert Fulton, oppfinnar
 Alexander Haig, general og politikar
 Michael Keaton, skodespelar
 Gene Kelly, dansar og skodespelar
 Grace Kelly, skodespelar og fyrstinne av Monaco
 Mario Lanza, songar og skodespelar
 George C. Marshall, general, politikar og nobelprisvinnar
 P!nk, songar og låtskrivar
 Robert Peary, polarforskar
 Trent Reznor, musikar
 Wallis Simpson, hertuginne av Windsor
 Will Smith, skodespelar
 Sharon Stone, skodespelar
 Taylor Swift, songar
 John Updike, forfattar
 Andy Warhol, kunstnar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pennsylvania» frå , og «Pennsylvania» frå  den 25. april 2015.  
 

 
Delstatar i USA
Central Intelligence Agency

Central Intelligence Agency (CIA) er ein amerikansk føderal etterretningsetat som vart danna i 1947 av president Harry S. Truman. CIA har ansvar for innsamling og analyse av etterretning om utanlandske styresmakter, selskap og personar. Etaten har òg ein betydeleg paramilitær organisasjon.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 

Amerikanske føderale etatar
Spionasje
USA
Etterretningstenester
Swiss International Air Lines

Swiss International Air Lines er eit sveitsisk flyselskap. Selskapet brukar IATA-koden LX og ICAO-koden SWR.

Flåte 
Swiss International Air Lines sin flåte består av fylgjande fly:

 7 Airbus A319-100
 14 Airbus A320-200
 4 Airbus A321-100
 9 Airbus A330-200
 9 Airbus A340-300
 12 Embraer ERJ-145
 15 BAe Avro RJ100ER
 4 BAe Avro RJ85ER
 8 Saab 2000

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Swiss International Air Lines
 Swiss International Air Lines Fleet Detail 
 Swiss Virtual Air Lines 
 Swiss International Air Lines Passenger Opinions

Skipingar i 2002
Sveitsiske flyselskap
Friedrich Fröbel

Friedrich Willhelm August Fröbel () var ein tyskar, som i 1840 fyrst brukte ordet kindergarten (barnehage) om leik- og aktivitetsinstituttet for unge barn han grunnlagde i Bad Blankenburg i 1837.

Han oppfann også fleire leikar, mellom anna dei såkalla Fröbel Gaben, eller fröbelgåver. Fröbelgåvene var samansette av diverse geometriske figurar som kunne setjast saman til større figurar. Den kjende amerikanske arkitekten Frank Lloyd Wright har sjølv sagd at han vart påverka i stor grad av å leike med fröbelgåver.

Fröbel si store innsikt var kor viktig det er med aktivitet i eit barn si oppvekst. I den fyrste barnehagen hadde ein leikar som song, dans, hagearbeid og leik med fröbelgåver.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Pedagogikk
Tyske pedagogar
Torstein Dahle

Torstein Dahle () i Oslo) er ein norsk politikar som var leiar for Raudt frå partiet blei skipa i 2007 til 2010.

Karriere
Frå 2003 til 2007 var han leiar for Raud Valallianse, som han vart medlem av ved skipinga i 1973. Han var tidlegare også medlem av AKP. Han er utdanna siviløkonom ved Norges Handelshøyskole og arbeider på Høgskulen i Bergen som høgskulelektor. Han har tidlegare arbeidd ved Skatteetatskolen og vore timelærar ved BI og Norges Handeshøyskole. Han har også vore engasjert som utgreiar og forfattar av fleire rapportar for forskingsstiftinga De Facto.

Sidan 1987 har Dahle sete i bystyret i Bergen, der han er vorten ein populær politikar. Han har i mange år vore den fremste talsmannen for partiet i Bergen. Ved fylkestingsvalet i 2003 vart han vald inn i Fylkestinget i Hordaland, etter at veljarane hadde flytta han opp frå den nedste plassen på lista. På grunn av det store talet på kumuleringar og slengjarar han fekk ved kommunevalet i Bergen i 2007, rykte han opp frå fjerde til fyrste plass i bystyret etter valoppgjeret.

I 2001 melde Dahle pastor Enevald Flåten til politiet for brot på rasismeparagrafen (§135a i straffelova), etter at Flåten uttalte at griser veit betre enn homofile. Saka vart lagd bort.

Kjelder

 «Han er mest populær» i bt.no 12. septmeber 2007.

Bakgrunnsstoff

Meldinga av Enevald Flåten

Lokalpolitikarar frå RV
Norske økonomar
Lokalpolitikarar frå Raudt
Politikarar frå Oslo
Leiarar for Raudt
Langskip

Langskip er ei samlenemning på skip som i hovudsak vert rodd, og som er mykje lengre enn dei er breie. 
Langskip har vore nytta av fleire ulike folkeslag.

Nokre typar langskip 
 Vikingskip - nytta av vikingane i Skandinavia
 Greske langskip - skipstypen bireme vart utvikla på grunnlag av desse
 Romerske langskip - galeiar, som til dømes bireme trireme, quadrireme, quinquereme og dromone
 Saksiske langskip - ein type skip nytta av saksarane, mykje lik vikingskipa

Norrøne langskip 
Dei norrøne langskipa var under vikingtida store opne båtar med klinkbygd skrog, som regel av eik, kraftig grunn kjøl, ofte høge stamnar (særleg forut), mange årepar, sideror i bakstamnen, mast midtskips, rektangulært segl og faste tofter over dekk. Dette var typiske skip som gjekk lett i sjøen og hadde lange smekre linjer.
 Busse, krigsskip med stor lasteemne og med mange mann om bord. Det var to mann på åra eller meir. Ormen Lange, skipet til Olav Trygvason var eit slikt skip.
 Skeide, krigsskip med mindre fribord enn busser, men mykje slankare og raskare og med 1 til 2 mann på åra. 
 Snekke, krigsskip brukt i strid og på reiser, truleg ein båttype mellom busse og skeid. Tranen til Olav Trygvason var ei snekke.
 Karv, helst nytta som private farkostar i kystnære farvatn, men også på elvar, innlandsfjordar og opne hav. Osebergskipet og Gogstadskipet er døme på slike skip.
 Drake var langskip som hadde dyreliknande hovud i stamnen, gjerne drakeliknande hovud.

Bakgrunnsstoff 
 Salten museum

Båttypar
Vikingskip
Klinkbygde skip
Sinn Féin

Sinn Féin, som på irsk betyr Vi sjølve, er eit all-irsk politisk parti. Det vert ofte beskrive som den politiske fløyen av den irske republikanske arméen (IRA).

Partiet vart skipa i førstninga av 1900-talet, og arbeider for eit sameint Irland, det vil seie at Nord-Irland skal bli ein del av den irske republikken. 

Sinn Féin er det største nasjonalistpartiet i Nord-Irland sidan valet i 2001, da det overtok denne posisjonen frå Social Democratic and Labour Party (SDLP). Sinn Féin har for tida fire representantar i det britiske parlamentet, men møter ikkje, fordi dei da måtte sverje truskap til den britiske monarken. 

Sinn Féin har òg 14 medlemmer av den irske nasjonalforsamlinga i Dublin, og to representantar i EU-parlamentet, ein frå Nord-Irland og ein frå republikken Irland. 

Den første leiaren i Sinn Féin var Arthur Griffith, men først da Eamon de Valera tok over leiarskapen i 1917 etter Påskeopprøret tok partiet til å spele rolla som viktig kraft i den nasjonale frigjeringskampen. Noverande partileiar er Gerry Adams (sidan 1983).

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Politiske parti med røter frå Sinn Féin 1916-21
 Sinn Féin
 Fine Gael
 Fianna Fáil
 Workers' Party
 Republican Sinn Féin Poblachtach

Irsk historie
Britisk historie
Irske politiske parti
Britiske politiske parti
Nordirske politiske parti
Nasjonalistiske parti
Sosialistiske parti
Skipingar i 1905
Martti Ahtisaari

Martti Oiva Kalevi Ahtisaari () var ein finsk politikar som var den 10. presidenten av Finland frå 1994 til 2000.

Ahtisaari vart tildelt Nobels fredspris 10. oktober 2008 for å ha medverka til å løyse internasjonale konfliktar på fleire kontinent i over tretti år. Han vart òg tildelt storkrossen av St. Olavs orden i 1994.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Finske presidentar
Finske politikarar
Vinnarar av Nobels fredspris
St. Olavs Orden
Finske nobelprisvinnarar
Serafimerordenen
Den kvite ørn-ordenen
Galba

Galba, Servius Sulpicius Galba (24. desember år 3 fvt-15. januar år 69) var romersk keisar frå juni i år 68 til han vart myrda året etter. Han var den første av dei fire
revolusjonskeisarane i den kortvarige borgarkrigen Romarriket gjekk gjennom då.

Galba kom frå ein adelsfamilie nær Tarragona og hadde rikdom, men var ikkje i slekt med nokre av dei seks første keisarane, verken av fødsel eller gjennom adopsjon.

Otho, Marcus Salvius Otho, etterfylgde Galba som keisar.

Romerske keisarar
Grini fangeleir

Grini var opphavleg eit kvinnefengsel i Bærum kommune som vart teke i bruk som ein krigsfangeleir av okkupasjonsmakta i Noreg under andre verdskrigen.

Historie
Dette vart den største fangeleiren i Noreg. Allereie den 24. april 1940 vart Grini teken i bruk som fangeleir for ca. 700 fangar. I første krigsåret var føremålet med leiren kortvarige interneringar. Frå 1941 vart leiren hovudsakleg bruka for oppbevaring av politiske fangar henta inn frå heile landet. Frå same året av og fram til fredsslutninga vart totalt 19 788 fangar registrerte i leiren, av desse vart 3 402 deporterte til fengsel og konsentrasjonsleirar i Tyskland og dei tyskokkuperte områda. På det meste var det sett inn 5 400 fangar på Grini.

Innsette
Det kom inn fangar frå mange lag av folket til Grini, her er døme på ein Nobelprisvinner, professorar, vitskapsfolk, kulturarbeidarar, idrettsfolk, politikarar, kunstnarar og losar som var involverte i å hjelpe flyktningar til Sverige og Storbritannia. Nokre av dei mest kjende fangane er: 

Det er kjent at 8 fangar vart avretta på Grini i 1944, av dei 3 kvinner.

Bruk etter andre verdskrigen
Frå 1945 til 1949 vart fengselet bruka til soning for landssvikdømde, sjå det norske landssvikoppgjeret.

Fengselet har frå år 2000 det offisielle namnet «Ila fengsel, forvarings- og sikringsanstalt».

Sjå òg
Fangeleirane til okkupasjonsmakta i Noreg under andre verdskrigen

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Grinimuseet ved Ila landsfengsel
 Ei øyevitneskildring
 Ila fengsel- historikk 
 Lofoten krigsmuseum om Grini fangeleir 
 

Byggverk i Bærum
Fangeleirar i Noreg under andre verdskrigen
Kulturminne i Noreg frå andre verdskrigen
Fengsel i Noreg
Kulturminne i Bærum
Freda bygg i Viken
Ulster Unionist Party

Ulster Unionist Party (UUP) er det minste av dei to store unionistiske partia i Nord-Irland. Partiet vert nokre gonger kalla Official Unionist Party (OUP). Fram til 2003 var UUP det største unionistiske partiet i Nord-Irland, men ved valet i Nord-Irland i 2003 fekk Democratic Unionist Party fleire røyster og mandat.

UUP vart skipa den 3. mars 1905 i Ulster Hall i Belfast, under namnet Irish Unionist Party. Partiet sitt fremste føremål var å motverka innføringa av home rule, heimestyre for Irland. Partiet hadde frå byrjinga og heilt fram til 2005 formelle band med Oransjeordenen. I og med delinga av Irland på byringa 1920-talet vart òg den irske unionismen delt og eit eige Ulster-parti vart oppretta. Partiet vart det største i Nord-Irland og var i åra 1921-1972 regjeringsparti i den sjølvstyrande regeringa i Nord-Irland.

Partileiar frå 1995-2005 var David Trimble, som gjekk av etter det som for partiet var eit katastrofalt parlamentsval til parlamentet i Storbritannia. Fem av UUP sine seks representantar vann ikkje att setet sitt i parlamentet. Mellom desse var Trimble sjølv. Den 24. juni 2005 vart sir Reg Empey vald til ny partileiar.

Partileiarar

Valresultat

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Nordirske politiske parti
Konservative parti
Nordirsk historie
Skipingar i 1905
 
Ulster-unionisme
Månaden mars

Mars er den tredje månaden i det gregorianske året, ein av dei sju som har 31 dagar. Han er kalla opp etter den romerske guden Mars. Romarane kalla månaden martius, og ettersom Mars var krigsguden, meinte dei dette var ei god tid å starta krigar på. 

Opphavleg var mars den første månaden i året. Vårjamdøgn, som markerer byrjinga av våren på den nordlege halvkula, kjem rundt 21. mars. Dette blei sett på som ei naturleg tid for eit nytt år å ta til, og nyttårsfeiringa var lenge feira på denne tida. Nokre samfunn feirar framleis nyttår rundt vårjamdøgn.

Då Julius Cæsar laga den julianske kalenderen i å 45 f. Kr., flytta han årsskiftet til byrjinga av januar, men mange land heldt lenge på den gamle tradisjonen med nyttårsfeiring i mars. I Frankrike blei mars den tredje månaden i 1564, medan Storbritannia og det britiske imperiet venta heilt til 1752.

Andre namn på mars 
Dei fleste europeiske språk har i dag eit namn på mars som minner om det latinske martius, til dømes maart på nederlandsk, mars på fransk eller marzo på spansk.

I tidlegare tider kalla ein gjerne mars for vårmånad i Sverige, tordmåned (avleia av Tor) i Danmark, og bjørkmånad på dei fleste slaviske språka.

 Gammalgresk: Anthesterion. 
 Japansk: Sangatsu (tredje månad), yayoi (tradisjonelt namn) 
 Finsk: Maaliskuu
 Kroatisk: Oujak

Anna 
 Dei som blir fødde tidleg i mars har stjernebiletet fiskane, og dei som blir fødde seinare har vêren .
 Mars byrjar på same dag som november kvart år, og på same dag som februar så lenge det ikkje er skotår.

Årlege hendingar i mars 
 Mange land feirar morsdag
 Vasaloppet blir arrangert den første sundagen i mars
 St. Patrick's Day den 17. mars for irar i heimlandet og andre stader
 Verdas søvndag fell på den andre fredagen i månaden

Kjelder