kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Alutiiq

Alutiiq, eller sugpiaq, er eit sørleg yupik-språk som blir snakka i området frå Alaska-halvøya til Prins Williams-sundet, og på Kodiak-øya. Det er ca. 3000 alutiiqar, ca. 400 av dei snakkar framleis alutiiq, og desse høyrer til mellomgenerasjonen og den eldre generasjonen. Alutiiq er med andre ord eit utryddingstruga språk.

Yupikfolket som talar språket kallar seg sjølv sugpiaq, av suk «person» og tilhengaren -piaq «verkeleg». Namnet alutiiq kjem frå ei russisk form av «aleutiske», russarane kalla alle som budde i området frå Attu til Kodial for aleutar.

Dialektar 

Alutiiq har to dialektar, koniag og chugach.

Forskingshistorie 

Det vart gjort ein del arbeid på alutiiq av russiske munkar før 1807, men dette arbeidet er ikkje bevart. Moderne arbeid om alutiiq er Irene Reed sitt arbeid frå byrjinga av 1960-talet og Jeff Leer sitt arbeid frå og med 1973.

Kjelder 

 Alaska Native Language Center om alutiiq

Bakgrunnsstoff 
 Alaskan Orthodox texts om alutiiq 

Alutiiq
Eskimoisk-aleutiske språk
Språk i USA
Einskildspråk
Bronkiektasi

Bronkiektasi er ein kronisk betennelsestilstand eller degenerativ tilstand i éin eller fleire bronkiar eller bronkiolar i lungene som blir kjenneteikna ved utviding av og tap av elastisitet i veggene. Dette fører til luftobstruksjon og svekka evne til å klare opp i sekresjon. Pasientar med bronkiektasi produserer store mengder sputum (slim). Bronkiektasi blir gjerne rekna med blant dei ulike medisinske tilstandane som blir definerte som kronisk obstruktiv lungesjukdom.

Historie 
Bronkiektasi vart først skildra av René Laënnec i 1819, og vart seinare skildra i meir detalj av Sir William Osler mot slutten av 1800-talet.

Diagnose 
Diagnosen bronkiektasi blir stilt på grunnlag av klinisk historie som inkluderer dagleg produksjon av sputum og karakteristiske CT-scan-funn.

Behandling 
Behandlinga av bronkiektasi har som mål å kontrollere infeksjonar og bronkial sekresjon, å redusere luftvegsobstruksjon og å unngå medisinske komplikasjonar. Dette inkluderer antibiotikabehandling av infeksjonar og reduksjon av væske gjennom lungedrenasje og bringefysioterapi.

Assosiasjonar 
Bronkiektasi er karakteristisk for mange ulike medisinske tilstandar — særleg primær ciliærdyskinesi (òg kalla Kartageners syndrom).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bronchiectasis» frå ,  den 20. desember 2005.

Bakgrunnsstoff 
 Merck Manual — Second Home Edition

Kronisk obstruktiv lungesjukdom
Rasjid Nurgalijev

Rasjid Gumarovitsj Nurgalijev () er ein russisk politikar og general-oberst. Han var innanriksminister i Russland frå 2004 til 2012.

Nurgalijev vart fødd i Zjetygare (kas. Джетыгара) i Kasakhstan og gjekk på skule i Karelia. I 1979 vart han uteksaminert frå universitetet i Petrozavodsk med ein høgare grad i økonomi. Etter å ha jobba som lærar gjekk han inn i KGB i Karelia i 1981. Karrieren hans i etterretningstenesta nådde eit høgdepunkt då han vart ein visedirektør for FSB i 2000. I 2002 vart han viseinnanriksminister, og 2. januar 2004 innanriksminister i den russiske føderasjonen. Han er gift og har to born.

Bakgrunnsstoff 

Russiske politikarar
Phoenix Foundation

Phoenix Foundation er ein amerikansk libertariansk organisasjon. 

Under leiing av eigedomsmillionæren Michael Oliver, prøvde Phoenix Foundation i 1972 å gjennomføre ei statsdanning, Minerva, kring ei plattform på eit sandrev i Stillehavet. Forsøket mislukkast då Tonga annekterte plattforma. Målet til Phoenix Foundation var å skape eit skatteparadis, og dei freista seinare å danne statar på øyene Abaco i Bahamas (1973) og Espiritu Santo i Vanuatu (1980). Begge gongane vart organisasjonen stoppa av at naboland greip inn.

Annan bruk av namnet
Phoenix Foundation er også namnet på firmaet fjernsynshelten MacGyver jobber i.

Politiske organisasjonar
Liberalisme
Yding Skovhøj

Yding Skovhøj er eit av dei høgaste punkta i Danmark.

Høgda er 172,54 meter over havoverflata medrekna ein bronsealderhaug som ligg på toppen av høgda. Om ein ser bort frå menneskeskapte forandringar, er høgda 170,77 meter, noko som er 9 cm lågare enn det høgaste naturlege punktet i Danmark, Møllehøj med 170,86 meter, medan Ejer Bavnehøj er Danmark sitt tredje høgaste naturlege punkt med 170,35 meter.

Høgda ligg i Yding Skov (derav namnet) i den sørlege delen av Skanderborg kommune i Østjylland. Det er den midtre av tre gravhaugar. Dei to andre haugane er ei aning lågare: Den austlege gravhaugen er 171,73 m og den vestlege 171,41 m.

Høgder i Danmark
Petsjora

Petsjora (komi og russisk печора) er ei stor elv i det europeiske Russland, i Republikken Komi og i Nenetsia. Petsjora er 1809 km. lang, og har eit nedbørsfelt på . Det er stor skipsfart på Petsjora.

Petsjora har kjeldene sine i Uralfjella aust for Ust-Iljitsj, søraust i Komi, og renn nordover gjennom Jaksja, Ust-Ilytsj, Troitsko-Petsjorsk, Vuktyl, Petsjora og Narjan-Mar før ho ved Nosovaja renn ut i Petsjorahavet i Barentshavet. Kjeldene til Petsjora og sideelva Ilytsj er eit verna naturområde kalla Petsjora-Ilytsj naturresrvat.

På 1990-talet var det store oljeutslepp på oljeselskapet Komineft si røyrleidning, noko som førte til stor ureining av Petsjora. 

Dei største sideelvane hennar er Unja, Nordre Mylva, Lemju, Kozjva, Lyzja, Izjma, Pizjma, Vel, Tsilma og Sula frå venstre, samt Ilytsj, Sjtsjugor, Usa, Jorsa, Laja og Sjapkina frå høgre.

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Barentshavet
Elvar i Nenetsia
Inessiv

Inessiv er eit kasus som blir brukt til å merke visse adverbiale setningsledd. Grunntydinga til inessiv er i, inni. Termen inessiv blir brukt for finsk og dei andre austersjøfinske språka, og for tilsvarande kasus i lule- pite-, ume- og sørsamisk. 

Eit døme frå finsk er Kirja on laukussa «Boka er i veska» (laukku «veske»). Inessiv i dei samiske språka skil seg frå dei austersjøfinske ved at der inessiven i austersjøfinsk er eit indre  lokalkasus som kontrasterer med det ytre  lokalkasuset adessiv, har dei samiske språka ikkje denne skilnaden. Inessiv i dei samiske språka har eit større bruksområde, og tilsvarer både indre og ytre lokalkasus i dei austersjøfinske språka.

Termen inessiv

Termen inessiv er først brukt for finsk i Gustaf Renvall sin finske grammatikk frå, etter eit framlegg frå Rasmus Rask. Rask sett i den nordsamiske grammatikken sin først opp eit system for finsk, der han kallar ordformer danna med kasusendinga -ssa/-ssä for indiforholdet, latinsk inessivus, til skilnad frå -lla/llä, som han kallar vedforholdet, latin allativus. Deretter viser han til den nordsamiske forma vare ald’ ("på fjellet"), som han kallar vedforhold, og sanest ("i ordet") og girkost’ ("i Tempelet"), som han kallar indiforhold (s. 36). 

I og med at nordsamisk ikkje skil mellom "i-kasus" og "frå-kasus" har nordsamiske grammatikkar frå og med Friis kalla den nordsamiske kasusforma lokativ.

Fotnotar

Litteratur 

 Rasmus Rask 1832: Ræsonneret lappisk Sproglære efter den Sprogart, som bruges af Fjældlapperne i Porsangerfjorden i Finmarken. En Omarbejdelse af Prof. Knud Leems Lappiske Grammatica. 
 Renvall, Gustav 1826: Suomalainen Sana-Kirja - Lexicon linguae Finnicae

Kasus
Austersjøfinske språk
Samiske språk
Carl Hamilton

Carl Gustav Gilbert Hamilton er hovudperson i ei rekke bøker som Jan Guillou har skrive. Hamilton, med dekknamnet Coq Rouge, er ein greve, mordar og etteretningsagent i statens teneste, men med ei fortid som revolusjonær kommunist. Han blei utdanna i USA i lag med SEAL-styrkane. Nokre av forteljingane om Hamilton er òg blitt filmatiserte.

Bakgrunnsstoff
 Utførleg biografi (sett saman av fakta frå bøkene)

litterære figurar
oppdikta etterretningsagentar
Vytsjegda

Vytsjegda (på komi Ežva, på russisk Вычегда) er ei austleg sideelv til Nordre Dvina i den sørlege delen av Republikken Komi og den søraustre delen av Arkhangelsk oblast i den nordlege delen av europeisk Russland. Vytsjegda er 1 121 km lang, av dei er ca. 800 km farbar for skipstrafikk. Vytsjegdan sitt nedslagsfelt er 122 800 km².

Vytsjegda har kjeldene sine ved Timan-ryggen i Komi ca. 300 km vest for Uralfjella. Derifrå renn ho søraustover, sørover, sørvestover og vestover. Sørvest i Arkhangelsk oblast, ved Kotlas, renn ho ut i Nordre Dvina. Vytsjegda sine viktigaste sideelver er Visjera, Vym, Nordlege Keltma og Sysola.

Dei viktigaste hamnebyane langs Vytsjegda er Kotlas, Syktyvkar og Ust-Kulom. Langs breidda av elva bur det komiar. Vytsjegda er og ei viktig elv for tømmerfløyting. Via Katarinas kanal er det båtsamband til Kama, som er ei sideelv til Volga.

Elvar i Komi
Elvar i Russland
Elvar i Arkhangelsk oblast
Sideelvar til Volga
Kirov oblast

Kirov oblast (russisk Ки́ровская о́бласть) er eit oblast  i Russland. Kirov oblast er ei føderal eining i den russiske føderasjonen. Hovudstaden i oblastet er Kirov.

Folkesetnad
Den einaste større byen er hovudstaden Kirov, med 473 700 ibuarar.

Dei største etniske gruppene ved folketeljinga i 2010 var:
Russarar: 89,4 %
Tatarar: 2,7 %
Mariar: 2,2 %
Udmurtar: 1,0 %

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad for Kirov oblast  

Russiske føderasjonssubjekt
Actis

Actis er ein paraplyorganisasjon for norske ruspolitiske organisasjonar. Actis vart stifta 1. februar 2003, som eit forum der ulike ruspolitiske organisasjonar kunne møtast.

Actis har hovudkontor i Oslo, og er også representert i Brussel, som rapporterer om den ruspolitiske utviklinga i EU. Formålet med Actis er å gje kunnskap om ruspolitikk til fagmiljø, politikarar og ålmenta.

Leiar er Arne Johannessen (2011).

Actis sine medlemsorganisasjonar 

 Arbeidernes Edruskapsforbund
 Blå Kors
 Blå Kors Ungdom
 Den Norske Godtemplarorden
 Det Kvite Band
 Det Norske Totalavholdsselskap
 Det Norske Totalavholdsselskaps Barneforbund
 Fondet for Forskning og Folkeopplysning om Edruskap
 Forbundet Mot Rusgift
FFHR Foreningen for helhetlig ruspolitikk
 FORUT - Solidaritetsaksjon for utvikling
 IOGT Junior
 IOGT-Norge
 IPADAM- Norge
 Juvente
 Landslaget for Alkoholfrie Serverings- og Samlingssteder
 MA-Ungdom
 Motorførernes Avholdsforbund
 Norsk Helse- og Avholdsforbund
 Norsk Læreravholdslag
 Norsk Senter for Rusfri Miljøutvikling
 Norske Jernbaners Avantgard
 RUSfri - Kristenfolkets Edruskapsråd
 Ungdom Mot Narkotika

Bakgrunnsstoff 
 
 Meir om Actis sine medlemsorganisasjonar 

Norske organisasjonar
Rusgiftorganisasjonar
Skipingar i 2003
Paraplyorganisasjonar
Ukhta

Ukhta (russisk Ухта) er ein viktig industriby i Republikken Komi nordvest i Russland.

Byen ligg ved Ukhtaelva, der landsbyen Tsjibju vart bygd opp frå 1929. I 1939 vart namnet endra til Ukhta. Tettstaden fekk bystatus 1943, då han vart knytt til Petsjora-jarnvegen.

Ukhta ligg ved elva Petsjora. Området er viktig for utvinning av olje og naturgass. Noko av dette vert raffinert lokalt. Mestedelen vert frakta gjennom røyrleidningar til oljeraffineri mellom St. Petersburg og Moskva.

Byen auka i flatevidd og folketal i 1940-åra og 1950-åra, mykje på grunn av utkommanderte tvangsarbeidarar. Mange av desse var politiske fangar, sende der medan Josef Stalin styrde Sovjetunionen. I 2001 var folketalet i byen på kring 112 000.

Bakgrunnsstoff

Busetnader grunnlagde i 1929
Norwegian Wood

For songen av the Beatles sjå «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)»

Norwegian Wood er ein norsk musikkfestival som vert halden kvart år i 
Frognerbadet, nær Frognerparken i Oslo.

Festivalen er kalla opp etter songen «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)» av The Beatles.

Bakgrunnsstoff
 http://www.norwegianwood.no/ 

Musikkfestivalar i Noreg
Skipingar i 1992
Musikk i Oslo
Lokalavisa Dølen

Dølen er ei norsk lokalavis som kjem ut på Vinstra i Nord-Fron i Innlandet. Ho vart skipa i 1997.

Opplagstal

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Dølen
Dølen
Skipingar i 1997
Dei fem søylene i islam

Dei fem søylene i islam er namnet på dei mest grunnleggjande rituala i sunni-islam. Omgrepet vert ikkje nytta i sjia-islam, men rituala er å finna att i Usūl al-Dīn (religionen sine røter) og Furū al-Dīn (religionen sine greiner).

Dei fem søylene i islam 
 Trusvedkjenninga (Sjahada) - erklæringa av at ingen er verd å dyrka unnateke Gud og at Muhammed er Gud sin bodbringar. 
 Bøn (Salát) - dei fem daglege bønene
 Almissar (Zakat) - som generelt er 2.5 % av oppsparte midlar for den rike i handel og industri og 10% til 20 % av årleg produksjon for jordbrukarar. Desse pengane, eller produkta, vert distribuert blant fattige.
 Faste (Sawm) - å lata vera å eta, drikka og ha seksuell omgang mellom soloppgang og solnedgang i fastemånaden ramadan, den niande månaden i den islamske kalenderen. 
 Pilegrimferda til Mekka (Hadj) - pilegrimsferda vert gjort i månaden Zul Hijjah, og alle muslimar som er i stand til å utføra ho skal reisa i pilegrimsferd minst ein gong i løpet av livet.

Andre søyler? 
Hjå khawaridjittane, ei tidleg muslimsk sekt, samt hjå enkelte moderne djihadistar, vert djihad (bokstaveleg tala strev, men gjerne tolka som heilag strid) rekna for å vera ei sjette søyle i islam. Ismailiane, ei retning av sjia-islam har sju søyler: 

 walaiah, kjærleik til Gud, profetane, imamen og dai-en.
 tahara, reinleik
 salah, bøna
 zakah, almissar
 sawm, faste
 hadj, pilegrimferda
 djihad, strev for Guds sak.

Drusarane, ei omstridd muslimsk gruppe har også sju søyler, dei fem vanlege, i tillegg til truskap mot imamen og strev for Gud sak.

Søylene i islam
Muslimsk teologi
World Wide Web Consortium

World Wide Web Consortium (W3C) er ein organisasjon som blei danna i oktober 1994. Han har som siktemål å utvikle protokollar og standardar for verdsveven. W3C arbeider også med utdanning og utvikling av programvare, og med validering av nettsider. Organisasjonen er leia av Tim Berners-Lee, som var den som danna verdsveven.

Sjå òg 
 Stilark, CSS
 DOM
 Device Independence
 RDF
 SMIL
 SVG
 WAI
 XHTML
 XML
 XML Information Set
 XPath

Bakgrunnsstoff 

 
 About the World Wide Web Consortium
 W3C HTML homepage
 W3C Technical Reports and Publications
 W3C Process Document
 W3C Quality Assurance Specifications Guidelines
 The Web Standards Project

Internettstandardar
Internasjonale organisasjonar
Skipingar i 1994
Statens kartverk

Statens kartverk eller Kartverket er ei norsk forvaltingsbedrift. Frå mars 2012 blir kortforma Kartverket nytta i det meste av den eksterne kommunikasjonen. Hovudkontoret ligg på Hvervenmoen ved Hønefoss i Ringerike kommune. Forvaltingsmessig er Kartverket lagt under Kommunal- og distriktsdepartementet.

Kartverket si oppgåve er å ivareta behovet i Noreg for kartinformasjon, som kartseriar og eigedomsinformasjon. Dette gjeld både fastlandet, havområda og kystområda rundt Noreg, Svalbard og Jan Mayen.

Sjå òg 
 Forsvarets militærgeografiske tjeneste

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kartverket
 Geonorge
 Norgeskart - Søk på adresser og stadnamn
 Norge i bilder - ortofoto i Norge
 Visveg - Nasjonal vegdatabank

Dei andre nordiske kartverka 
 Lantmäteriet, Sverige.
 Geodatastyrelsen, Danmark.
 Maanmittauslaitos, Finland.
 Landmælingar Íslands, Island.

Norske statsetatar
Kartografi
Topografi

Topografi er detaljert skildring av ein stad, som terrengforhold, til dømes høgd, vegetasjon, hav, innsjøar, elvar og menneskeskapte forhold, som bygningar, vegar, stadnamn og administrative grenser. Termen topografi kjem av gresk τόπος (topos), «stad» og γραφή (grafi), «skrift»/«skildring». 

Eit topografisk kart gjev informasjon om topografien i området kartet dekker. Skildring av tilsvarende tilhøve under vatn vert kalla batymetri.

Sjå òg
Landmåling

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kartografi
Greske ord og uttrykk
300-talet fvt.

< 300-talet f.Kr. > markerte eit høgdepunkt for klassisk gresk sivilisasjon, både i utstrekking og kultur. Medan ei rekkje sjølvstendige greske koloniar hadde spreidd seg i dei austre middelhavslanda, utførte Aleksander den store store erobringar som spreidde gresk kultur langt austover. Etter Aleksander blei riket delt mellom generalane hans, som grunnla kongerike utan det demokratiet ein hadde funne i mange tidlegare greske statar. Denne tida blir kalla hellenismen.

I Kina var heile hundreåret prega av dei krigande statane, der sju ulike statar kriga med kvarandre.

Viktige hendingar 

 393 fvt:
 Muthis blei konge av Egypt etter far sin, men blei avsett av Psammuthis.
 Amyntas III blei konge av Makedonia 
 342 fvt: Den bulgarske byen Plovdiv, som då heitte Eumolpia vart erobra av Filip II av Makedonia og omdøypt til Filippopolis.
 356 fvt: Aleksander den store blei fødd. 
 332 fvt.:
 Makedonarkongen Aleksander den store avslo forslag om fred og vennskap frå Darius III av Persarriket, og gjekk inn i Mesopotamia.
 Aleksander den store okkuperte Damaskus og erobra Tyr etter ei beleiring på sju månader. Den motstridige byen blei jamna med jorda og kvinner og barn derfrå selde som slavar.
 Den makedonske generalen Parmenion blei igjen i Syria medan Aleksander marsjerte sørover. I Gaza møtte han sterk motstand og fekk ein alvorleg skulderskade.
 Aleksander den store erobra Egypt frå persarane utan problem, og framstod som ein ny farao. Han grunnla byen Alexandria ved kysten av Middelhavet.
 Aten blei utestengd frå dei olympiske leikane etter at ein atlet, Callippos, blei funnen skyldig i juks. Då atleten ikkje kunne og byen ikkje ville betala boten for dette, blei Aten utestengd.
 Makedonarane, leia av Aleksander den store, overvann Persarriket.
 326 f.Kr: Aleksander den store nådde Bjas-elva i Panjab og grunnla indo-gresk kultur.
 316 f.Kr: Den kinesiske Qin-staten erobra Shu-staten i dagens Sichuan, mykje takka vere strategien til Zhang Yi.
 312 f.Kr: Seleucus I Nicator etablerte seleucidedynastiet i Babylon.
 Keltarar kom til Irland
 Gallarane vann slaget ved Allia og plyndra deretter Roma
 Romarane erobra Abruzzi og nedgangen for etruskarane tok til.

Kultur 

 Romarane bygde sin første akvedukt.
 Kinesarane tok i bruk blåsebelgar.
 Tollundmanden blei drepen og senka i ei myr i Danmark.

Viktige personar 
 Platon, gresk tenkjar (ca.427–347 f.Kr.)
 Aristoteles, gresk tenkjar og vitskapsmann (384–322 f. Kr.)
 Filip II av Makedonia (382–336 f.Kr.)
 Darius III av Persarriket (-380–330 f.Kr.)
 Mencius, kinesisk tenkjar og vismann (371–289 f.Kr.)
 Ptolemaios I Soter, grunnleggjaren av ptolemeardynastiet (ca.367–283).
 Shang Yang, statsminister og reformator for Qin (verka 361–338).
 Seleucus I Nicator, grunnla seleucidedynastiet (ca.358–281 f.Kr.).
 Aleksander den store, konge av Makedonia, erobra store delar av Asia fram til India (356–323 f. Kr. ).

Fødde 
 384 fvt: Aristoteles
 372 fvt: Mencius

Døde 
 399 fvt: Sokrates (drakk gift)
 393 fvt: Nepherites I av Egypt
 322 fvt: Aristoteles
Jabloko

Jabloko eller Det russiske demokratiske partiet «Jabloko» (russisk Росси́йская Демократи́ческая Па́ртия «Я́блоко», Rossijskaja demokratitsjeskaja partija “Jabloko”) er eit politisk parti i Russland. Jabloko er eit liberalt parti og medlem av Den liberale internasjonale, og er soleis å rekna som eit søsterparti av Venstre i Noreg. Det reknar seg som del av den demokratiske opposisjonen til president Vladimir Putin. Namnet kjem opphavleg frå forbokstavane til dei tre grunnleggjarane, Grigorij Javlinskij, Jurij Boldyrjov og Vladimir Lukin, ordet jabloko tyder òg ‘eple’. Leiar sidan starten er Grigorij Javlinskij.

Jabloko oppstod som ein valallianse før det russiske parlamentsvalet i 1993. Alliansen fekk 7,9 % av røystene ved dette valet, men har ved seinare val ikkje klard å auka stemmetalet sitt. I januar 1995 vart det organisert som eit politisk parti. Jabloko støtta marknadsreformer, men ikkje til ein kvar pris og på alle område, som til dømes helse, utdanning, kultur eller miljøvern. Jabloko kallar seg difor eit sosialliberalt parti. Jabloko har vore svært kritiske til krigen i Tsjetsjenia. 

Etter at Vladimir Putin kom til makta har partiet åtvara mot innskrenkingar i demokratiske rettar i Russland. Ved parlamentsvalet i 2003 hamna partiet under sperregrensa på 5 % og fekk berre valt inn fire representantar i enkeltmannskrinsar. Javlinskij skulda Putin for valfusk for å hindra at Jabloko og eit anna demokratisk parti, Unionen av høgrekrefter, skulle koma inn i parlamentet. Ved presidentvalet i 2004 stilte Jabloko difor ingen kandidat. Det var mykje snakk om samling av demokratiske parti og rørsler før parlamentsvalet i 2007 og presidentvalet i 2008. Som eit første steg i denne retninga stilte Jabloko og Unionen av høgrekrefter felles liste til valet til byparlament i Moskva i 2005. Denne lista fekk 11,1 % av røystene. Men etter dette vart det ikkje meir av planane om samanslåing.

Leiaren Grigorij Javlinskij har heile tida vore den heilt dominerande personen i partiet. Han stilte som presidentkandidat i 1996 og 2000.

Valresultat for Jabloko

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisielle heimesider

Russiske politiske parti
Liberale parti
Skipingar i 1993
Tatarar

Sjå òg taterar.

Tatarar (tatarisk tatarlar/татарлар) er ei tyrkisk folkegruppe med tatarisk som morsmål. Dei fleste tatarar bur i Russland, der dei er den nest største folkegruppa. Ved folketeljinga i Russland i 2010 var det 5 311 000 menneske som registrerte seg som tatarar, noko som utgjorde 3,7 % av befolkninga i Russland. Den største konsentrasjonen finn ein i republikken Tatarstan der tatarar utgjer eit knapt fleirtal, 53 % av befolkninga, og i naborepublikken Basjkortostan der dei utgjer 25 %, men det bur tatarar over heile Russland. Dei fleste tatarar er sunni-muslimar.

Det finst fleire undergrupper av tatarar, som av og til vert rekna som eigne folkeslag. Desse omfattar mellom anna krimtatarar på Krimhalvøya i Ukraina og sibirtatarar. Ein kompliserande faktor er at det i Russland i tsar-tida var vanleg å kalla tyrkiske folkeslag frå aserbajdsjanarar til sibirske folkeslag for tatarar.

I Europa i mellomalderen vart nemninga «tatarar» brukt om mongolane. I omtale av russisk mellomalder vert òg uttrykka «tatarar» og «mongolar» brukt om ein annan i Russland i dag. Truleg er dagens tatarar resultat av ei assimilering av mongolane, som invaderte store delar av Asia og Aust-Europa på 1200-talet, med nokre av folkeslaga dei hadde erobra, særskilt volga-bulgarane. På 1400-talet fanst det fleire mongolsk-tatarske statsdanningar eller khanat: Kazan-khanatet, Astrakhan-khanatet, Krim-khanatet og Sibir-khanatet. Kazan vart erobra av russarane i 1552, Astrakhan i 1556 og Sibir-khanatet i 1582. Krim-khanatet overlevde, til dels som ein vasallstat av Det osmanske riket fram til 1783.

Kjelder 

Folkegrupper i Russland
Tyrkiske folk