kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Pirkko Helenius

Pirkko Kaarina Helenius () er ein finsk tidlegare friidrettsutøvar frå Helsinki. Ho tevla både i lengdehopp, sprintløp og femkamp. I 1974 vann ho bronsemedaljen i lengde-tevlinga ved europameisterskapen i Roma.

Helenius vart finsk meister i lengdehopp i 1969, 1970, 1974 og 1977. Åra 1969 og 1970 vart ho i tillegg finsk meister i femkamp. Under EM i friidrett 1974 presterte ho livsbeste 6,59 meter i lengdefinalen og la dermed beslag på bronseplassen i øvinga.

Kjelder
World Athletics

Denne artikkelen bygger på «Pirkko Helenius» frå ,  den 2. september 2023.  

Finske lengdehopparar
Finske mangekjemparar
Rauli Pudas

Rauli Antero Pudas () er ein finsk tidlegare stavhoppar frå Alavieska. Han vann bronsemedaljen ved EM i friidrett 1978 i Praha.

Pudas vart i 1978 nasjonal meister i hallmeisterskapen og den finske hovudmeisterskapen. Den 26. juli sette han nordisk rekord då han i Nivala svinga seg over 5,56 meter. Fem veker seinare sikra han seg bronseplassen under europameisterskapen 1978 i Praha med eit hopp på 5,45 m, landsmannen Antti Kalliomäki tok sølvmedaljen. Sommaren 1980 hoppa Pudas livsbeste 5,60 m i Raahe og vart deretter finsk meister i øvinga, men enda som tolvtemann under Friidrett under Sommar-OL 1980 i Moskva. Vinteren 1982 vann han den finske hallmeisterskapen for andre gong.

Kjelder
World Athletics

Denne artikkelen bygger på «Rauli Pudas» frå ,  den 2. september 2023.
Neuenstadt am Kocher

Neuenstadt am Kocher er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, drygt 15 km nordaust for Heilbronn. Kommunen omfattar 41,2 km² og har eit folketal på kringom 10 400.

Salsselskapet Förch har hovudkontoret sitt i Neuenstadt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Neuenstadt am Kocher» frå ,  den 2. september 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Eppingen

Eppingen er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, 22 km vest for Heilbronn. Kommunen omfattar 88,6 km² og har eit folketal på 22 000.

Industriselskapet Dieffenbacher, stifta i 1873, har hovudkontoret sitt i Eppingen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eppingen» frå ,  den 2. september 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Brackenheim

Brackenheim er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, 15 km sørvest for Heilbronn. Kommunen omfattar 45,7 km² og har eit folketal på kringom 16 500.

Brackenheim er største dyrkar og produsent av vindruer i Baden-Württemberg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Brackenheim» frå ,  den 2. september 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Bad Rappenau

Bad Rappenau er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, om lag 15 km nordvest for Heilbronn. Kommunen omfattar 73,6 km² og har eit folketal på vel 22 000.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bad Rappenau» frå ,  den 2. september 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Bad Friedrichshall

Bad Friedrichshall er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, om lag 10 km nord for Heilbronn. Kommunen omfattar 24,7 km² og har eit folketal på kringom 20 000.

Byen ligg ved åmotet mellom Jagst og Kocher.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bad Friedrichshall» frå ,  den 2. september 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Storøyna

Storøyna er ei øy vest i Solund kommune i Vestland, nord for Ytre Sula, Lundøyna og Steinsøyna. Øya har ikkje vegsamband. Rutebåten frå Gåsværet til Hardbakke på Sula går innom Storøyna ved førehandstinging.

Storøyna vart busett i løpet av første halvdel av 1800-talet. Ved folketeljinga i 1900 budde det 35 personar her.

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Storøy

Storøy kan vere fleire stader:

 Storøya i Aure
 Storøya i Bergen
 Storøya i Eldlandet
 Storøya i Hole
 Storøya på Svalbard
 Storøyna i Solund
Cape Coast

Cape Coast (tidl. portugisisk namn Cabo Corso) er ein by i Ghana, ved Guineabukta. Han er hovudstad for Central Region. Byen ligg ca. 165 km vest for den ghanesiske hovudstaden Accra.

Historie 

Byen blei opphavleg grunnlagd av portugisarane på byrjinga av 1600-talet som ein handelsstasjon. Det blei først bygd eit handelsfort, og byen voks fram rundt dette fortet. Portugisarane handla opphavleg med ashantiar og andre folkegrupper om gull, jordbruksvarer og liknande. Seinare utvikla staden seg til ein av dei sentrale handelsstasjonane for slavehandel. Byen blei seinare tatt over av nederlendarane, som bygde ut fortet til eit slott i 1637. Dette blei vidare bygd ut av svenskane i 1652, og erobra av britane i 1664. Danmark-Noreg kontrollerte òg Cape Coast ei tid. Britane brukte Cape Coast som hovudsetet sitt for sine operasjonar på Gullkysten, før dei gjorde Accra til hovudstad for Gullkysten i 1877. Cape Coast Castle er framleis bevart i byen, og står no på UNESCO si liste over verdsarv. Eit anna fort frå 1820, Fort William, ligg på ei høgde over byen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cape Coast» frå ,  den 2. september 2023.  

Byar i Ghana
1°V
5°N
Anansi

Anansi er ein edderkoppfigur i vestafrikansk og karibisk folkeminne.

Anansi opptrer i mange folkeeventyr som ein såkalla «trickster», det vil seia ein lurande figur som gjerne speler menneske eit puss. I nordisk mytologi er Loke eit motsvar til denne figuren. 

I nokre soger blir han tillagt æra for å ha skapt verda. I andre skal han ha lurt den øvste guden til å la sjukdom koma inn i verda.

I nyare tid er Anansi ein figur i American Gods og Anansi boys av Neil Gaiman.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anansi» frå ,  den 2. september 2023.  

Edderkoppar
Oppdikta dyr
Afrikansk kultur
Karibisk kultur
Oddekalven

Oddekalven er ei øy vest i Solund kommune i Vestland. Øya er veglaus. Rutebåten frå Gåsværet til Hardbakke på Sula går innom Oddekalven ved førehandstinging.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Johan O. Hårstad

Johan O. Hårstad () var ein norsk båtbyggjar. Han var viktig i arbeidet med å dokumenter og vidareføre kunnskapen om bygging av Åfjordsbåt.

Johan Hårstad var viktigaste informanten om Åfjordbåten til Jon Godal og Gunnar Eldjarn under arbeidet med verket om Nordlandsbåten og Åfjordbåten, kring 1986.

Kjelder

Norske båtbyggjarar
Folk frå Åfjord
Klinkbygging
Marija Rjemjen

Marija Vitalijivna Rjemjen () er ein ukrainsk tidlegare friidrettsutøvar som i 2012 vart europameister på 200 meter.

Aktiv
Rjemjen vart i 2010 ukrainsk meister på 200 meter. Under EM i friidrett 2010 i Barcelona kom hop på femteplass på 100-metere, før ho så vann gull i 4 x 100 meter stafett saman med Olesja Povkh, Natalija Pohrebnjak og Jelizaveta Bryzjina. Rjemjen var også med på det ukrainske laget som la beslag på bronseplassen i den korte stafetten under VM i friidrett 2011 i Daegu.

Rjemjen tok gullmedaljen på 200 meter ved EM i friidrett 2012 i Helsinki. Ein dryg månad seinare sprang ho den tredje etappen då Ukraina tok bronse i 4 x 100 meter stafett under Sommar-OL 2012 i London. Tidlegare i leikane presterte ho livsbeste 22,58 sekund i forsøket på 200 m, før ho rauk ut i semifinalen. Vinteren 2013 sette ho personleg rekord med 7,10 sekund då ho sigra på 60 meter i hall-EM. Etter dopingdom kom ho tilbake på friidrettsbana i 2016, utan å vere i nærleiken av sitt tidlegare nivå.

Doping
Vinteren 2014 vart Rjemjen teken for bruk av methandrostenolon, og stengt ute frå idrett frå 10. januar 2014 til 2. mars 2016.

Kjelder

Mariya RYEMYEN | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Marija Rjemjen» frå ,  den 3. september 2023.  

Ukrainske sprintarar
Europameistrar i friidrett for Ukraina
Svaledryade

Svaledryade (Thalurania watertonii) er ein kolibriart. Som andre dryader er han ein del av stammen Trochilini, «smaragdar», innanfor underfamilien Trochilinae. 

Svaledryaden lever i fuktig skog i det nordaustlege Brasil, der arten er kjent frå delstatane Pernambuco, Alagoas, Sergipe og moglegvis i det nordlegaste Bahia. Arten blir trudd å finnast berre innanfor atlanterhavsskogen.  Bestanden er berekna til å vere rundt 1 000–2 500 individ, for tida i tilbakegang på grunn av avskoging og tap av habitat. Verdas naturvernunion, IUCN, har klassifisert arten som sterkt truga.

Skildring 

Svaledryaden er kjønnsdimorf. Hannane har lengre venger og halar, kroppslengde er omtrent 11,8–13 centimeter lange, inkludert ein hale på 6 cm; medan hoene måler omtrent 10–11 cm i lengd, med ein hale på 3,6 cm. Kroppsvekta ligg på 3,7–5,2 gram for begge kjønn.

Hannane har ei iaugefallande iriserande fjørdrakt i blått, grønt og lilla. Krona og strupen er bronsegrøn, ryggen er iriserande fiolettblå, skinnande grasgrøn underside og fiolettblå kroppssider; den lange, djupt gaffelforma halen er blå. Fjørdrakta til hoa er mykje mindre fargerik, noko som lèt dei halde fram med å vere umerkelege medan dei byggjer reir og tar omsut for ungane. Hoene har gyllengrøn krone og nakke, elles grøn overside med blått mot halen, ho har einsfarga gråhvit underside, kortare hale, med kvite tuppar, eit blått subterminalt tverrband og blågrøne sentrale halefjører. Juvenile liknar på vaksne hoer.

Svaledryadar lever i kystnære låglandshabitat som kystregnskog, cerrado, plantasjar og parkar i heile det atlantiske skogområdet sitt, frå havnivå til 550 moh. Den søkjer føde i låg til middels høgd, vanlegvis i periferien av vegetasjonen.
Svaledryaden lever av nektaren frå blomstrande vinstokkar, kaktusar, epifyttar, tre og buskar, av og til fangar han virvellause dyr i lufta. Hannen etablerer territorium som han forsvarar aggressivt mot inntrengjarar av same art eller andre kolibriartar.

Hekking går føre seg mellom november og februar. Dryaden byggjer eit koppforma reir laga av fine rotfibrar og mose, tett bunde saman av edderkoppnett. Reiret er festa til ei horisontal grein i ein busk eller eit lite tre, vanlegvis verna av overhengande blad, 1,5–2,5 meter over bakken. Hoa legg typisk to egg, etter det rugar ho i 14–15 dagar.

Thalurania watertonii er oppført som sterkt trua (EN) i IUCNs raudliste, på grunn av den pågåande reduksjonen av populasjon, hovudsakleg på grunn av det omfattande og vedvarande tapet av habitat og utarminga av låglandsskogar i det nordaustlege Brasil. Utbreiingsarealet er for tida mindre enn 500 km². Bestanden er sterkt fragmentert, med den totale populasjonen anslått til å vere mindre enn 2500 individ, og kvar underpopulasjon inneheld mindre enn 250 av dei.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Long-tailed woodnymph» frå , den 3. september 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Kolibrifamilien
Fuglar endemiske for Brasil
Ari Mannio

Ari Pekka Mannio () er ein finsk tidlegare spydkastar frå Lehtimäki som vann bronsemedaljen ved EM i friidrett 2012 i Helsinki. Han har ein personleg rekord på 86,82 meter frå 2015.

I 2009-sesongen sette Mannio personleg rekord på 85,70 meter, og han sigra i den europeiske ungdomsmeisterskapen i Kaunas med eit kast på 84,57 m. Sommaren 2011 vart han i Turku finsk meister med eit kast på 85,12. I VM i friidrett 2011 i Daegu vart han slått ut i kvalifiseringa. Året etter sikra han seg bronsemedaljen ved europameisterskapen i Helsinki med eit kast på 82,63 meter, 1,09 meter kortare enn vinnarkastet til Vítězslav Veselý. Under dei olympiske leikane i London enda Mannio på 11. plass. 7. juni 2015 kasta han livsbeste 86,82 meter i Raasepori. Han deltok så i VM i friidrett 2015, EM i friidrett 2016 og Sommar-OL 2016, men kom ikkje vidare frå kvalifiseringa nokon av gongane. Etter å ha vore plaga av ein skulderskade la han opp i 2018.

Kjelder

World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Ari Mannio» frå ,  den 3. september 2023.  

Finske spydkastarar
Dendropsophus branneri

Dendropsophus branneri er ein liten trefrosk i familien Hylidae som er endemisk for atlanterhavsskogbiomet i Brasil. Han lever hovudsakleg av leddyr og er sjølv byttedyr for ulike virvellause dyr, t.d. gigantiske vasslevande insekt, edderkoppar, og virveldyr, t.d. slangar og fuglar. Sjølv om Verdas naturvernunion for tida klassifiserer han som livskraftig, lid arten av raskt habitattap på grunn av bustadutvikling, landbruk, hogst og rydding for utvida beitemark. Hannen av D. branneri er kjent for sine kamplæte, som avvik mykje i frekvens, varigskap og pulsar samanlikna med hoene. Hannar er også kjende for sin vilje til å eskalere fysiske krangel mot andre hannar, som inkluderer spark, dytting og bryting av motstandaren til ikkje-dominerande posisjonar. I motsetning til dei fleste andre froskeartar, kan D. branneri formeire seg i både mellombelse og permanente basseng, noko som gjer at han kan leve i eit breitt spekter av habitat.

Skildring 
Hoer er ca. 21,5 mm i lengd, og hannar er ca. 18 mm. Snuten deira er kort og avrunda ovanfrå. Huda på strupen og brystet er glatt og hoer og litt roa hos hannar på grunn av dei større stemmesekkene deira. Huda på buken er grovkorna. Ryggfarga deira varierer frå mørk rosa til ei brunaktig farge. Dei har ein lysebrun tverrstang mellom auga og eit svart merke på ryggen som strekkjer seg til korsbeinet.

Begge kjønn viser ein sølvkvit flekk under kvart auge, som skil D. branneri frå ei rekkje nært nærståande og morfologisk like Dendrosophopus-artar. Likevel eksisterer det ein sjeldan polymorfisme der D. branneri-individ viser anten ingen flekker eller ein flekk berre under eitt auge.

Rumpetrollkroppane til D. branneri er fiolinforma; forlengt i ryggsyn ovanfrå og ned, nedtrykt i sidesyn. Kroppshøgda deira er omtrent ~50% av kroppslengda, og kroppslengda er omtrent ~25% av den totale lengda inkludert halen.

Habitat og utbreiing 
D. branneri er endemisk for fjellområde i den brasilianske atlanterhavsskogen, mellom Maranhão og Rio de Janeiro.

Dei finst vanlegvis i regionane mellom Rio Paraiba-dalen og High Muriaé-elva. Habitata deira inkluderer savannar, buskar, grassletter, restinga-skogar og myrer i høge høgder.  Dei har utvida reproduksjonsperiodar og sterke tilpassingsevner, slik at dei kan trivast i ulike økosystem. Tilpassinga deira til varmt, tørt klima har gjort det lettare å utvide utbreiinga. Likevel utgjer den avgrensa storleiken på habitata deira eit trugsmål  mot overleving og kan auke bekymringsnivået på IUCN si raudliste.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dendropsophus branneri» frå , den 3. september 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ekte froskar
Dyr i Brasil
Janne Holmén

Janne Sven-Åke Holmén () er ein finsk tidlegare langdistanseløpar. Han vart i 2002 europameister i maratonløping.

Aktiv
Holmén var finsk meister på 10 000 meter i 1999, 2000, 2001 og 2003. 11. august 2002 vann han maratonløpet i EM i friidrett 2002 i München på tida 2.12.14. To år seinare kom han på 22. plass i maraton under Sommar-OL 2004 i Aten. Ved EM i friidrett 2006 i Göteborg enda han som sjuandemann i maraton-tevlinga. Sidan vart han nummer 9 på distansen i VM i friidrett 2007 i Osaka og nummer 19 i Sommar-OL 2008 i Beijing.

Holmén si bestetid i maraton, 2.10.46, kom då han våren 2008 enda på niandeplassen i Rotterdam maraton. Hans personlege rekordar på 5 000 meter og 10 000 m, frå høvesvis 2001 og 2003, lyder 13.35,6 og 28.09,9

Nina Holmén, mor hans, vart europameister på 3 000 meter i 1974. Han er gift med ei syster av Khalid Skah og busett i Sverige.

Kjelder
World Athletics

Denne artikkelen bygger på «Janne Holmén» frå ,  den 3. september 2023.  

Finske langdistanseløparar
Europameistrar i friidrett for Finland
Jorma Härkönen

Jorma Kalevi Härkönen () er ein finsk tidlegare mellomdistanseløpar frå Saari. Han vann bronsemedaljen på 800 meter ved EM i friidrett 1982 i Athen.

Härkönen var finsk meister på 800 meter fem år i rad, 1980-84. I 1982 kvalifiserte han seg til finalen på distansen då europameisterskapen friidrett vart avvikla i Athen. Her overraska han stort då han oppløpssida klemde seg inn på tredjeplass og fekk bronse med tida 1.46,90. Året etter gjorde han sitt livs beste 800 meter i forsøket då han vart klokka inn på 1.46,39. I sin semifinale i enda han sist.

Kjelder

World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Jorma Härkönen» frå ,  den 3. september 2023.  

Finske mellomdistanseløparar
Indrøyna

Indrøyna er ei øy vest i Solund kommune i Vestland. Øya er veglaus. Rutebåten frå Gåsværet til Hardbakke på Sula går innom Indrøyna ved førehandstinging.

På austsida av øya var det ein gamal handelsstad. Då delar av Bryggen i Bergen vart riven, vart eit hus derfrå flytta hit i 1902.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Litle Færøyna

Litle Færøyna er ei øy i Solund kommune i Vestland. Det er to øyar i Solund som heiter Færøyna. Eit smalt sund skli Litle Færøyna frå ei ubygd øy som heiter Færøyna, medan den busette øya Færøyna ligg lenger nord i kommunen. Litle Færøyna er veglaus. Rutebåten frå Gåsværet til Hardbakke på Sula går innom øya ved førehandstinging.

Øya vart busett som husmannsplass tidleg på 1800-talet. Ved folketeljinga i 1900 budde det åtte personar her.

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Nårøyna

Nårøyna er ei øy vest i Solund kommune i Vestland. Det smale Nåresundet skil øya frå Ytre Sula. Ein bilveg kryssar sundet og knyter øya til Ytre Sula. I 1974 opna eit bilferjesamband mellom Nårøyna og Daløyna, altså mellom ytre og indre Sula. I 2006 vart ferjeleite på ytresida flytta til Halldorsneset lenger nord.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Indrevær

Indrevær er ei øygruppe i havgapet vest for Ytre Sula i Solund kommune i Vestland. Øyane er veglause. Det har vore busetjingar her iallfall sidan 1500-talet. Dei fleste husa på øyane står på øya som òg berre heiter Indrevær, eller Indreværet. Denne er knytt med gangvegar til dei to mindre øyane Hellersøyna og Grisøyna.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Nautøyna

Nautøyna er ei øy i havgapet vest for Ytre Sula i Solund kommune i Vestland. I nordaust ligg halvøya Klubben og i nordvest øya Kvaløyna, som er knytt til Nautøyna med ei fylling. Øya er veglaus. 

Nautøyna har vore busett iallfall sidan 1500-talet.
 
Folketalsutvikling for Nautøyna og Kvaløyna:

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Nautøy

Nautøy kan vere fleire stader:

 Nautøya i Austevoll
 Nautøya i Kinn
 Nautøyna i Solund
Husøyna i Solund

Husøyna er ei øy i havgapet vest for Ytre Sula i Solund kommune i Vestland. I sør heng ho saman med den mindre Kirøyna ved ein molo. Øyane er veglause. 
 
Frå tidleg på 1700-talet til 1896 låg kyrkja for ytre Solund på Kirøyna. 

Folketalsutvikling for Husøyna og Kirøyna:

Kjelder

 Alf Steinsøy, Solund - Gards- og ættesoge til 1982, bd. I (Solund Sogenemnd, 1982)

Øyar i Solund
Herøy i Bergen

Herøy er ein holme i Ytrebygda i Bergen kommune. Det smale Herøysundet skil holmen frå fastlandet på Milde. På 1790-talet vart det oppretta ein husmannsplass her. 

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Jacob T. Larsen, Fana bygdebok 4 (Fana bygdeboknemnd, 2001)

Øyar i Vestland
geografi i Ytrebygda
Flatøyna i Fana

Flatøyna er ei øy i Lysefjorden i Fana i Bergen kommune. Øya er veglaus og utan fast busetjing. Rundt 1820 vart det oppretta ein husmannsplass her, under garden Krokeide. Ved folketeljinga i 1900 budde det tre personar her.

Kjelder

 Jacob T. Larsen, Fana bygdebok 4 (Fana bygdeboknemnd, 2001)

Øyar i Vestland
geografi i Fana
Dagsvermar

Dagsvermar (Macroglossum stellatarum) er ein sommarfugl i familien tussmørkesvermarar (Sphingidae), men han er mest aktiv på dagtid i solskin. Av utsjånad og levevis liknar han ein kolibri, og blir av og til kalla kolibrisvermar. Han opptrer årleg sør i Noreg.

Utsjånad og levesett 
Kroppen er einsfarga lys grå og høvesvis stor. Bakkroppen har kvite og svarte teikningar. Forvengene er gråbrune og betydeleg større enn bakvengene, som er oransjegule. Han har eit vengespenn på 4–6 cm.

Dagsvermer er tilpassa til å leva av nektar frå blomar der denne ligg djup nedi blomen, og når nektaren med ein ekstra lang sugesnabel. Han landar ikkje på blomen, men kan slå med vengene slik at han står stille i lufta og stikk snabelen ned i blomsteren, på same måte som ein kolibri med det lange nebbet sitt. Fordi heile slekta til dagsvermarar og kolibriar har så lik økologisk nisje er dei ganske like kvarandre både av storleik og måten dei rører seg på. Dette er eit særs spesielt døme på konvergent evolusjon, der dei ulike gruppene har svært ulikt utgangspunkt som høvesvis leddyr og virveldyr, men likevel endar opp som like nok til at det mogleg å ta feil av dei.

Dagsvermaren legg egg to, nokre gongar tre gongar i året. Larvane er grøne med lyse rygg- og sidelinjer, men seine larvestadium er meir grå-rosa. Dei vaksne dyra overvintrar i sprekkar i tre, stein og bygningar.

Utbreiing 
Dagsvermar er vanlegast i nordlege Afrika, sørlege Europa og i sentrale og sørlege delar av Asia. Han kan nå Noreg når han trekker nordover om sommaren. Vinterstid trekker han lengre sørover i Afrika og Asia. Eksemplar ein møter tidleg på sommaren i Noreg har floge inn sørfrå, medan dyr ein møter på slutten av sommaren gjerne er klekka og har vokse opp som larvar lokalt. Larven lever på maureartar. Nokre år kjem det invasjonar av arten som strekker opp i store delar av Sør-Noreg. Dei siste invasjonane var i 2006, 2010/11, 2014/15 og under den særs varme sommaren i 2018.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dagsvermer» frå ,  den 3. september 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Insekt i Noreg
Sommarfuglar
Flatøyna i Ytrebygda

Flatøyna er ei øy i Raunefjorden i Fana i Bergen kommune. Øya er veglaus og utan fast busetjing. I 1891 vart Raunane fyrstasjon oppretta på øya. Ved folketeljinga i 1900 budde det tre personar her. Fyret vart avbemanna og erstatta av ei fyrlykt i 1958. Bygningane vart fjerna frå øya.

Kjelder

 Norsk fyrforening - Raunane fyrstasjon

Øyar i Vestland
geografi i Ytrebygda
fyr i Vestland
Flatøyna

Flatøyna kan vere fleire stader:

 Flatøyna i Fana
 Flatøyna i Ytrebygda
Storøya

Storøy kan vere fleire stader:

 Storøya i Aure
 Storøya i Bergen
 Storøya i Eldlandet
 Storøya i Hole
 Storøya på Svalbard
Storøya i Bergen

Storøya er ei øy i Eidsvågen i Åsane i Bergen kommune. Øya er veglaus og utan fast busetjing. Øya vart skilt ut frå Åstveit som eigen gard i 1816. Ved folketeljinga i 1900 budde det 11 personar her. I 1920 vart øya selt til Bergens Seilforening, som bygde foreningshus og fasilitetar for båtliv her. Etter overfallet på Noreg i 1940 sette det tyske militæret opp kanonstillingar og brakkar på øya, og desse vart bomba av engelske fly i mai 1940, men utan at nokon menneske kom til skade. I 1956 kjøpte Bergen kommune øya. Dei siste fastbuande flytta herfrå i 1969.

Kjelder

 Frode Fyllingsnes, Åsane - i fortid og nåtid (Bodoni forlag, 2007)

Øyar i Vestland
geografi i Åsane
Dalsøyna

Dalsøyna er ei øy i Dalsfjorden i Fjaler i Vestland fylke. Øya er 2,3 kilometer lang frå aust til vest og 0,8 kilometer brei på det breiaste. Ho er veglaus.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Ragnvald Fagerheim og Magne Fagerheim, Fjaler - Gards- og ættesoge, bd. II (Fjaler sogelag, 1976)

Øyar i Fjaler
Øyaholmen

Øyaholmen er ein holme i Dalsfjorden i Fjaler i Vestland fylke, rett aust for Dalsøyna. Holmen er veglaus.

Rundt 1830 vart det oppretta ein husmannsplass her. Ved folketeljinga i 1900 var folketalet fire personar.

Kjelder

 Ragnvald Fagerheim og Magne Fagerheim, Fjaler - Gards- og ættesoge, bd. II (Fjaler sogelag, 1976)

Øyar i Fjaler