kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Teletubbies

Teletubbiene (originaltittel: Teletubbies) er ein britisk barne-tv-serie produsert for BBC av Ragdoll Productions. Hovudpersonane er «Teletubbiar», ei slags blanding av smårollingar og romvesen, som bur i eit graslandskap med blå himmel og ei sol med talande andlet over. Serien blei først send i Storbritannia påska 1997. Han er sidan blitt send i 120 land og omsett til 45 språk.

Personar 
«Teletubbiane» er fire godslege figurar med barneaktige fjes, einsfarga kroppar, antennar på hovuda og skjermar på magane: Tinky Winky (lilla), Dipsy (grøn), Laa-Laa (gul), og Po (raud).

Sola har ein sentral del i historiene, som ei slags kommentar til det som skjer ved at babyandletet i sola blir overraska, skvett, ler og så vidare. 

I tillegg til teletubbiane finst det kaninar, snakkande blomar og vindmøller og periskopaktige høgttalarar som stikk opp av bakken. Maskinar som støvsugaren Noo-noo er og del av miljøet.

Handling 
Ein typisk episode startar med at eit oversyn over Tubbieland, og at baby-sola står opp. Så kjem dei fire tubbiane opp av eit hòl i bakken og teljar etterkvart som dei kjem opp. Når den siste tubbien er oppe og har sagt «fire!», lauper dei mot tubbiehuset samstundes som høgttalarar kjem opp av bakken og kunngjer at det er «tid for teletubbiane». Etter ein aktivitet som hopping, dansing eller eting signaliserer vindmølla at det er tid for film. Då lauper alle fire opp til vindmølla og ser på mageskjermane sine der ein av dei har dagens film. Filmen er som regel eit besøk hos born som leiker, teiknar eller høyrer på ei forteljing. Etter dette gjer teletubbiane noko anna før dagen er over, sola går ned og tubbiane lauper for å gøyme seg. Før episoden er ferdig blir det sagt «hadet» fleire gonger, før dei ein og ein hoppar tilbake i hòlet dei kom opp frå.

Pedagogikk 
Serien om teletubbiane blei utvikla med tanke på småbarn. Den kognitive psykologen
Andrew Davenport hjelpte til med ei utforming av rekvisittar og episodar som ville appellera til småbarn.
Teletubbiane har mellom anna liknande kroppsform, åtferd og språk som dei. Serien har mykje repetisjon og tydeleg uttrykking av kjensler.

Serien blei svært populær blant barn, men fekk også kritikk. Mange meinte at det enkle barnespråket teletubbiane brukte ville gjera at barna som såg på dei ville læra seg liknande dårleg språk. Det blei også hevda, til dømes av den amerikanske tv-predikanten Jerry Falwell, at Tinky Winky var eit skjult symbol på homofili fordi han bar «homofile symbol» – han var lilla og hadde ein lilla trekant på hovudet. BBC avviste påstanden, og Ken Viselman frå Itsy-Bitsy Entertainment, distributørane av tv-serien i USA, sa: «Han er ikkje homofil. Han er ikkje heterofil. Han er berre ein figur i ein barneserie.»

Kjelder 
The Ragdoll Story  ved ragdoll.co.uk
Denne artikkelen bygger på «Teletubbies» frå , den 16. juni 2010.

Bakgrunnsstoff 
 

Barne-TV
Britiske fjernsynsseriar
Skipingar i 1997
Ragdoll Productions

Ragdoll Productions Ltd. er eit britisk produksjonsselskap av barne-tv-seriar. Selskapet vart grunnlagt av Anne Wood i 1984, og har sidan produsert ei rekkje tv-seriar for born. Den mest suksessrike serien, Teletubbies, er vist i 111 land og omsett til 41 språk.

Produksjonar 
Nokre av produksjonane til Ragdoll er: 

Pob's Programme, først send i 1985 i Storbritannia. Den første offisielle produksjonen til selskapet handla om Pob, ein slags trollunge med store øyre og ein ullgenser. Ragdoll laga seriar om Pob fram til 1988.

 Playbox, først send i 1988, undervisingsprogram for førskulen.

Rosie and Jim, først send i 1990. Barnekomedie om to rampete filledokker som bur i ein kanalbåt og magisk blir levande når eigaren deira er borte. 

Brum, først sendt i 1991. Handlar om ein liten bil som blir levande og reiser rundt i og rundt Birmingham. Serien vart ein suksess i Japan. 

Open a Door, først send i 1992. Eit internasjonalt prosjekt som produserte femminuttersfilmar om born frå ulike land i heimemiljøet deira.

Tots TV, først send i 1993. Serien handlar om dokkene Tilly, Tom og Tiny. Tilly snakka fransk, og introduserte dermed eit andrespråk for britiske born. Serien vann to BAFTA-prisar. 

Teletubbies, først send i 1997. Serien handlar om fire fargerike «teletubbies», Tinky Winky, Dipsy, Laa-Laa, og Po. Serien blei ein fenomenal suksess og blei seld til 120 land.

BadJelly the Witch, først send i 2000, ver ein teiknefilm basert på ei bok av Spike Milligan. Komikaren hadde tidlegare vore med i laginga av Pob.

Boohbah, først send i 2003. Eit trimprogram retta mot tre- til åtteåringar. 

Drømmehagen (In The Night Garden), først send i 2007. Eit barneprogram meint for born mellom to og fire år.

Kjelder
The Ragdoll Story  ved ragdoll.co.uk

Bakgrunnsstoff  
Nettstad for Ragdoll Productions 

Skipingar i 1984
Barne-TV
Britiske føretak
Medieføretak
Eggjasteinen

Eggjasteinen er ein runestein som vart funnen i 1917 på garden Eggja i Sogndal i Sogn. Han vart tidlegare også kalla «Eggjumsteinen». Steinen er 160 × 70 × 10 cm stor, og har vore takhelle over eit lite gravkammer på flat mark. Gravgodset var ein liten jarnkniv, eit eldstål og ei flintflekke. Grava har truleg aldri innehalde noko lik og kan vera eit minnesmerke over folk som har døydd ein annan stad.

Innskrifta er på rundt 200 runer og den lengste vi har i den eldre runerekkja. Språket er frå synkopetida. I tillegg til runene er det rista ein hestefigur på steinen. Grava er arkeologisk datert til andre halvdelen av 600-talet.

Tolking 
Steinen har vore gjenstand for ulike tolkingar gjennom tidene. I samsvar med Ottar Grønvik (1985) kan vi lesa han slik:

I klammer i innskrifta står gjettingar der delar av teksten er borte.

Dette gir i norrøn språkform:

Omsetjing:

Del A1 handlar om eit skipsforlis i uver. Masta vart svekka i holet gjennom mastetoppen (honbora), der vantet var festa. Ein mytisk skapnad *Vil får skulda for forliset. Det er kanskje havguden Æge.

Del A2, A3 og B handlar om den vidare skjebnen for dei omkomne. A2 spør: Korleis kom de til det hinsidige landet? A3 svarar: Det er ein sjeleførar i form av ein fisk som hjelper dei og fører dei til ei lykkeleg øy ute i havet. Del B er ei religiøs bøn om at dei omkomne skal få denne hjelpa.

Del C1 og C2 fortel korleis ein skal oppføra seg overfor grava og dei døde. C1 fortel at ein kan oppsøkja grava for å få dei døde i tale, men det skal ikkje skje i dagslys eller væpna. C2 er ei våbønn (forbanning) mot dei som prøver å vekkja opp dei døde med trolldom (for å tvinga dei døde til å tala og få kunnskap på den måten). Heller ikkje skal sinnsjuke koma til grava.

Andre tolkingar 
Magnus Olsen meinte i 1921 og 1924 at innskrifta byrja med C-delen. C1 fortalde at runeinnskrifta ikkje var laga i dagslys, og at det ikkje var brukt jernreiskapar. A-delen skildra ei rituell handling ved ei heiden gravferd.

Lis Jacobsen meinte i 1931 at A-delen skildra korleis ein høvding som var blitt drepen, vart ført i båt til Sogndal, og deretter med hestar til gravstaden.

Kjelder

 Litteratur 
 Ottar Grønvik: Runene på Eggjasteinen. Oslo 1985. ISBN 82-00-07426-9.
 Gerd Høst: Runer. Våre eldste norske runeinnskrifter. Oslo 1976. ISBN 82-03-08068-5 og ISBN 82-03-08069-3.
 Magnus Olsen: Norges Indskrifter med de ældre Runer. 1891-1924. – (Eggjasteinen er omtala i bind III s. 77-197 (1921) og 268-279 (1924)).
 Lis Jacobsen: Eggjumstenen. København 1931.

 Denne artikkelen bygger på «Eggjasteinen» frå , den 23. februar 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Arild Hauge sine runesider med alternative tolkingar

Sogndal kommune
Runesteinar i Noreg
TV4 Fakta

TV4 Fakta er ein fjernsynskanal som er eigd av svenske TV4 AB. Kanalen starta sendingane sine frå Finland i 2005. Ei finsk utgåve starta året etter i samarbeid med MTV3. I 2008 flytta kanalen til Sverige, etter at den svenske TV- og radiolova vart liberalisert.

TV4 Fakta vert tilgjengeleg for norske Canal Digital kundar, frå 22. mars 2010.

Bakgrunnsstoff

Fjernsynskanalar
Skipingar i 2005
Ceabhaigh

Ceabhaigh er ei lita øy i ein fjordarm av Loch Ròg på vestkysten av Lewis i Ytre Hebridane i Scotland. Ho har eit areal på kring 25 hektar. Det er ikkje kjend om øya nokon gong har vore permanent busett. 

Øya ligg i Loch Ròg nan Ear (Vest-Loch Roag) mellom landsbyen Breasclete og den større øya Great Bernera og like nord for Eilean Chearstaidh. Det vesle skjeret Sgeir nan Cleibh ligg like nord for øya.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ceabhaigh» frå ,  den 25. februar 2010.  

Øyar i Ytre Hebridane
Eilean Dòmhnuill

Eilean Dòmhnuill (skotsk-gælisk for «Donald-øya») er ei øy i Loch Olabhat ved North Uist i Skottland. Dette kan ha vore ein tidleg crannog. Ein har funne keramikk på øy som kan kome heilt tilbake frå 3200-2800 f.Kr. Ein har òg funne spor av torvdekte hus, som ser ut til å ha vorte rivne ned og bygde opp att fleire gonger.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Eilean Dòmhnuill» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
 Scotland's Hidden History - Ian Armit, Tempus (in association with Historic Scotland) 1998, ISBN 0-7486-6067-4

Crannógar
Øyar i Ytre Hebridane
Arkeologiske stader i Skottland
Benking

Benking er i geologi ein bergstruktur med oppsprekking i flatliggande og parallelle berglag, som benkar av stein. Dette er den minste litostratigrafiske inndelinga ein har, og vanlegvis er tjukkeleiken på laga frå nokre centimeter til fleire meter, og skil seg frå benkane både over og under. Benkane kan vere både av forskjellige bergartar eller mineral og partikkelstorleik. Uttrykket vert oftast nytta om sedimentære lag, men kan òg nyttast om vulkanske straumar eller oskelag.

Sandstein, kalkstein og granitt syner ofte benking. I steinindustrien er benking viktig for å kunne ta ut rektangulære steinblokker.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bed (geology)» frå ,  den 25. februar 2010.  

Stratigrafi
Harris i Ytre Hebridane

Harris (skotsk gælisk Na Hearadh) er den sørlege delen av øya Lewis og Harris, som er den største øya i Hebridane på vestkysten av Skottland.

Harris er truleg øya Adru (som tyder den store eller sterke) på Klaudios Ptolemaois (90-168 e.Kr.) sitt kart over dei britiske øyane. På norrønt var hérað eit administrativt distrikt, og namnet kan komma frå dette (herad kjem av urnordisk *harja-raiðō - hær-område). Eit anna mogleg opphav er norrønt hárri, som tyder "høgare" - i motsetnad til det mykje flatare Lewis i nord. Dei fleste stadnamna på Harris er norrøne, gjort om til skotsk-gæliske former. Trass i at Harris ofte vert omtalt som Isle of Harris (øya Harris), er det altså ikkje ei eiga øy etter geografisk definisjon.

Harris omfattar vel ein fjerdedel (ca 400 km²) av Lewis og Harris, som er den tredje største av Dei britiske øyane etter Storbritannia og Irland. Den nordlege og største delen heiter Lewis. Grensa mellom Harris og Lewis går frå botn av fjorden Loch Reasort på vestkysten til fjorden Loch Shiphoirt på austkysten.

Harris vert òg delt i ein nordleg og sørleg del, ved det smale eidet ved Tarbert. Tarbert er òg den største landsbyen på Harris. Ved folketeljinga i 2001 hadde Harris 1 984 innbyggjarar. Andre større tettstader er Rodel og Leverburgh.

Harris, og då særleg den nordlege delen, består for det meste av fjellandskap, med 30 topper som er over 300 meter over havet. Det høgaste fjellet er Clisham som er 799 moh. Dette er òg det høgaste fjellet på dei ytre Hebridane.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Harris (Hebridene)» frå ,  den 26. februar 2010. 

Øyar i Ytre Hebridane
Lewis

Lewis (skotsk-gælisk Leòdhas), òg kalla Isle of Lewis, er den nordlege delen av øya Lewis og Harris, den største øya i Hebridane i Skottland. Ho har eit areal på 

Lewis er generelt den lågareliggande delen av Lewis og Harris, og den andre delen, Harris er meir fjellendt. Den einaste byen på øya, Stornoway, ligg på Lewis, og her bur tre fjerdedelar av alle innbyggjarane i Ytre Hebridane. 

Lewis har ein presbyteriansk tradisjon med ei rik historie. Ho var ein gong ein del av det norske Kongedømet Man og øyane. Livet er i dag ganske annleis andre stader av Skottland med sabbat, gælisk språk og torvkutting. Lewis har ei rik kulturarv med mange segner og myter, samt ein lokal litteratur- og musikktradisjon.

Historie 

Det har vore folk på Lewis i minst 8000 år, noko dei forskjellige steinane, og rester av svibruk som gjorde det mogeleg å innføre rein til øya syner. Arkeologiske utgravingar syner at dei eldste busetnadene er 5000 år gamle, og dei fleste av desse er steinhus i området rundt Carloway og strendene Dail Mòr.

Callanish/Calanais er vanlegvis skildra som Skottland sitt svar på Stonehenge, men ingen veit kva steinsirklane vart nytta til, men det er mellom anna vurdert som retningslinjer for ulike sol- og månerelaterte hendingar. 

Etter det skotske opprøret i 1745 vart det forbode med gæliske tradisjonar og kultur. Det var mellom anna ikkje lov å ha på kilt, synge waulking-songar, men språket døydde likevel ikkje ut. Dette førte mellom anna til at mange skottar emigrerte til Nova Scotia i Canada. Nova Scotia tyder Ny-Skottland.

Plante- og dyreliv 
Dyrelivet på Isle of Lewis er ofte sett på som unikt og bortsett frå havørn, hjort og fleire selartar, finn ein òg sjeldan flora på øya, samt den eldste bergarten i Europa, Lewissian gneis.

Demografi og kultur 

Mesteparten av folkesetnaden på Lewis er presbyterianarar. Søndagen er framleis kviledag, og alle butikkar og restaurantar er derfor stengde, med få unntak i Stornoway der nokre restaurantar er opne. Det gæliske språket står sterkt på Lewis, og er morsmålet i mange tilfelle. Landsbyen Nis nord på øya har den største delen skotsk-gælisk-talande i verda.

Attraksjonar 

 Callanish Standing Stones; ståande steinar. Består av fleire små steinsirklar. 
 Dùn Charlabhagh Broch, eit vakttårn frå jernalderen
 Jernalderhus på Bostadh
 Garenin Blackhouse Village
 St. Columba's Church i Aignish
 Team Pulls Mholuaidh i Nis
 Clach en Truiseil - ein av dei mange bautaene på øya
 Clach Na Thursa i Carlabhagh
 Bonnie Prince Charlie-monumentet i Arnish
 Lews Castle
 Klippene på Butt of Lewis
 Strendene i Uig
 Tràigh Tolsta
 Tràigh Dail Mòr
 Nis
 Hamna i Stornoway, samt sjølve byen

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Lewis» frå ,  den 26. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Reiseguide for Lewis
 Panoramabilete av øya  (krev QuickTime) 

Øyar i Ytre Hebridane
Lilo & Stitch

Lilo & Stitch, kalla Lilo og Stitch, på norsk, er ein amerikansk teiknefilm frå 2002 produsert av The Walt Disney Company. Tema i filmen er venskap og familie. Det er laga fire ulike filmar i Lilo og Stitch-serien pluss ein teiknefilmserie kalla Lilo & Stitch: The Series som blir synt på Disney Channel og Toon Disney. Oppfylgjaren Lilo & Stitch 2: Stitch Has a Glitch kom i 2005.

Handling 
Lilo er ei lita jente som bur på Hawaii saman med storesøsteren Nani. Lilo elskar huladans og Elvis Presley, men ho har ingen ordentlege vener og kjenner seg einsam. Så Nani vil skaffe ein ven til Lilo. Samtidig lagar romvesenet Jumba eksperiment 626. Jumba blir tiltalt for å ha laga eit monster og blir send i fengsel. 626 rømer så med eit romskip til Jorda. Lilo og Nani adopterer 626 då dei trur at han er ein hund. 626 må òg late som han er ein hund fordi Jumba har fått løyve til å reise til jorda å fange han. Lilo gjev 626 namnet Stitch. Stitch gjer kvardagen mykje vanskelegare for dei, men Lilo lærer Stitch å bli ein flink hund.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Animasjonsfilmar frå Disney
Disney-filmar
Eventyrfilmar
Familiefilmar
Filmkomediar
Filmar frå 2002
Filmar frå USA
Lilo & Stitch
Teiknefilmar
Øvre Stabu-innskrifta

Øvre Stabu-innskrifta eller Reynir er ei runeinnskrift på ein spydodd som vart funnen på garden Øvre Stabu på Østre Toten i Oppland. Spydodden vart funnen i ei mannsgrav saman med andre våpen og våpendeler, meir eller mindre skadde av brann og rust. Innskrifta på åtte teikn er tidfest til perioden mellom år 160 og 250/260 e.Kr. og er dermed kanskje den eldste på urnordisk.

Innskrifta lyder: raunijaR

På norrønt språk blir dette reynir, som på moderne norsk kan omsetjast til ‘røynaren’, altså ein som prøver seg, blir prøvd eller gjer ei erfaring. Jamfør nynorskordet å røyna = å måtta tola eller gjennomgå, prøva, få vita gjennom eiga oppleving, merka.

raunijaR har truleg vore namnet på spydet.

Med dette kan ein seia at det eldste ordet vi kjenner er eit ord som går utover det reint deskriptive, det er eit poetisk bilete, ein forløpar for den bilettypen som blir kalla heiti i norrøn diktekunst, og som ein i dag ville kalla metafor.

Det har òg vore gjort andre tolkingar av runeinnskrifta, t.d. raunija, som tyder eg røyner. Men grunntydinga av dei alternative tolkingane er om lag den same.

Spydodden vart funnen i ein låg, vid gravhaug som vart undersøkt i starten av 1890-åra. Det vart avdekt i alt fire graver. Sentralt i haugen låg to mannsgraver med rikt våpenutstyr. I utkanten av haugen vart det funne to kvinnegraver. Brannskadene på utstyret syner at lika har vore brende i tråd med den tids gravskikk. Det rike krigarutstyret tyder på at dei gravlagde var av høvdingklassen. Spydspissen med runeinskripsjonen er 28 cm lang og av jarn. Han er av ein søraust-europeisk type og høyrer i dag til Universitetets Oldsaksamling i Oslo.

Tilvisingar 

Runer
Arkeologiske funn i Noreg
Østre Toten kommune
Arkeologiske funn frå norrøn tid
The Fox and the Hound 2

The Fox and the Hound 2 (norsk tittel: To gode venner 2) er ein amerikansk animert direkte-til-video-film frå 2006, produsert av DisneyToon Studios. Han er oppfølgjaren til The Fox and the Hound frå 1981 og vart regissert av Jim Kammerud. Filmen vart utgjeven den 12. desember 2006 i USA og 26. februar 2007 i Europa. Han handlar om Todd og Copper medan dei er unge. Venskapane deira blir sette på prøve då Copper blir med ein flokk andre hundar som interesserer seg for song. Dei originale stemmene i filmen har mellom andre Reba McEntire og Patrick Swayze.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Animasjonsfilmar frå Disney
Eventyrfilmar
Familiefilmar
Filmkomediar
Filmar frå 2006
Filmar frå USA
Istid 3: Dinosaurene kommer

Istid 3: Dinosaurene kommer (opphavleg Ice Age: Dawn of the Dinosaurs''') er ein dataanimert film frå 2009 laga av Blue Sky Studios og utgjeven av 20th Century Fox. Han er regissert av Carlos Saldanha. Handlinga finn stad når istida er over. Heltane Sid, Manny, Diego, Ellie, Scrat og Scratine får ei ny bekymring: Overlevande dinosaurar og ein galen dinosaurjegar, «Buck».Ice Age: Dawn of the Dinosaurs er ein oppfølger til filmane Ice Age (2002) og Ice Age: The Meltdown (2006). Regissøren Carlos Saldanha var òg medregissør på dei to andre Istid-filmane. Filmen vart nemnt i kommentatorsporet på DVD-en til Ice Age 2. Den første traileren for filmen vart vist i samband med premieren av filmen Horton Hears A Who!'' (14. mars 2008). Filmen hadde premiere 1. juli i fleire land, som Noreg og USA.

Medverkande

Kjelder

«Istid 3: Dinosaurene kommer», filmweb.no

Animasjonsfilmar
Eventyrfilmar
Filmkomediar
Familiefilmar
Filmar frå 2009
Filmar frå USA
Den karolingiske renessansen

Den karolingiske renessansen er den vanlege nemninga på eit viktig kulturpolitisk straumdrag som voks fram i styringstida til Karl den store og sonen hans, Ludvig den fromme. Sentrale i denne rørsla var mellom andre Alcuin av York og Paulus Diaconus, som var historikar for Karl. Rørsla vann fram i ein periode med relativ fred og gode utanrikspolitiske kontaktar, mellom anna med Bysants. I denne tida voks Organum-stilen fram, det vart skrivne lærebøker i musikk og andre vitskapar, og dei første universiteta kom til. Ved hoffet til Karl vart det utvikla ein ny type skrift, karolingisk minuskel, som er opphavet til moderne små bokstavar. Mellomalderlatin vart og utvikla på grunnlag av den klassiske latinen, til bruk ved nye lærestader. 

Tida er kalla «renessanse» av di mange freista å vekkje oppatt ånda frå romarriket, sidan Karl var krona til keisar i 800. I denne tida freista Karl å gje ein felles europeisk grunnkultur, særleg gjennom arbeidet med standardreportoaret til gregoriansk song. Soleis kan vestleg musikk (eller klassisk musikk), rekne den karolingiske renessansen som opphavspunktet for si seinare utvikling. Den karolingiske renessansen er høgdepunktet for den frankiske hoffkulturen i mellomalderen.

Sjå òg 

Den ottonske renessansen
Musica enchiriadis

 mellomalderen
Fransk historie
Tysk historie
Pipin den yngre

Pipin den yngre () var konge av frankarane frå 751. Han var far til Karl den store, og første konge av karolingarætta.

Bakgrunn
Karolingarane hadde alt sete med major domus-stillinga ei tid då Pipin kom til makta i 741. Den første av dei var farfaren Pipin av Heristal. Pipin og bror hans, Karloman, fekk råderett i kvar sin lut av frankarriket: Karloman i Austrasia, og Pippin i Neustria under Childeric III. I 747 gjekk Karloman i kloster, og Pipin fekk råderett som major domus over heile det frankiske riket.  

På denne tida sat major domus med den reelle makta, medan kongen, Childeric, berre var konge i namnet som ein konstitusjonell monark. Dette vart snart til ein vits mellom vanlege folk. Pipin sende bod til pave Sacharias, med ønske om formalisering av kongetittelen: Kven var kongen? Han med namnet, eller han med råderetten? Paven støtta Pipins krav, og Pipin sytte for å setja kong Childeric i kloster, etter å ha klipt han snau.  

Det endelege skiftet kong gjennom avgjerd på det frankiske tinget, der Pipin vart hylla som konge av dei førande hovdingane i riket. Han vart salva av Bonifatius biskop i Mainz. Halvbroren Grifo stødde ikkje Pipin, men vart drepen i 753.

Styre

I Pipins kongetid auka frankarriket i omfang, og med støtte frå paven, Stefan II, fekk Pppin råderett over Italia. Dette tydde at han laut kue langobardarane og kongen deira, Desiderius. Langobardarriket vart lagt under Franken i 757. Som takk for stønad gav Pipin store landområde til paven i 759, ei landstripe som vart grunnlaget for Pavestaten. 

Pipin sytte og for at sonen hans, Karl (seinare den store) vart salva som arving, slik at arverekkjefølgja var klår. Han døydde under felttog i 768, og sønene hans, Karl og Karloman fekk kongeriket saman. 

Pipin la grunnlaget for det seinare tysk-romerske riket, og sytte for å gje frankarane ein framståande posisjon i Europa.

Familie
Han vart gift med Bertrada av Laon i 741. Saman hadde dei følgjande born:

 Karl den store
 Karloman
 Gisela
 Pipin (daud liten)
 Chrotais (daud ung)
 Adelais (daud ung)
 to døtrer som døydde tidleg

Tilnamn

Det er usemje om Pipin i røynda var «stutt» eller liten. Tilnamnet skriv seg frå hundreåra etter han, og han er ofte og kalla «Pipin den minste» eller «den yngre». «Le bref» kan tyde både 'liten' og 'ung'. Det er og hevda at han fekk dette tilnamnet av di han var «mindre» enn sonen, Karl «den store». Han er og kalla «den tredje», for å skilja han frå farfaren, Pipin av Heristal, og tippoldefaren Pipin av Landen. Namnet Pipin (Pèpin) er avstutting av «peregrin» ('pilegrim'). Pipin av Heristal var ofte kalla «Pipin den mellomste», sidan han var «den andre» på lina. Den tredje var då naturleg nok «den yngste».

Kjelder
Engelsk Wikipedia, tysk wikipedia, begge vitja 1. mars 2010.

Frankiske kongar