kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Erfurt

Erfurt er ein by sentralt i Tyskland og hovudstad i delstaten Thüringen med om lag 200 000 innbyggjarar. Byen ligg 100 km sørvest for Leipzig, 113 km søraust for Kassel og 180 km søraust for Hannover. Ein kan nå Erfurt lufthamn frå München, Köln, Düsseldorf og Hamburg.

Geografi 
Etter gjenforeininga av Tyskland har Erfurt vore den byen som ligg nærast det geografiske senteret i Tyskland. Han ligg i den vide dalen til elva Gera, ei sideelv til Unstrut. Sør for byen ligg det eit skogkledd og åslendt landskap kalla Steigerwald.

Historie 

Erfurt vart først nemnd i 742 med namnet Erphesfurt. Han var ein viktig handelsby i mellomalderen nær ein vadestad over elva Gera; endinga -furt i bynamnet tyder vadestad. I lag med dei fem andre byane i Thüringen; Gotha, Tennstedt, Arnstadt og Langensalza, var han eit senter for handel med vaid, ei plante som vart nytta i mellomalderen til å blåfarge ullgarn og ulltøy med. I 1392 vart Erfurt Universitet grunnlagd, som var kjend i si tid men som vart lagt ned i 1816. I 1803 vart Erfurt ein del av Preussen. Sjølv om området Thüringen låg rundt byen vart han verande prøyssisk fram til 1944. Etter den andre verdskrigen hamna byen i den sovjetiske okkupasjonssonen, som seinare vart Aust-Tyskland. Etter den tyske gjenforeininga vart Erfurt hovudstad i delstaten Thüringen som då vart gjennoppretta på nytt. 

I motsetnad til dei fleste andre store tyske byar vart ikkje Erfurt særleg hardt råka av bombetokta til dei allierte under krigen. 

26. april 2002 tok studenten Robert Steinhäuser livet av tretten lærarar, to studentar, ein politibetjent og seg sjølv ved gymnaset Gutenberg.

Attraksjonar 
 Augustinerklosteret, der Martin Luther levde som munk i 1505-11.
 Krämerbrücke, ei overbygd bru som kryssar elva Gera. Ho vart bygd i 1325 med ei kyrkje på kvar side. Den eine kyrkja står framleis i dag.

Ymse 
Erfurt var fødestad for ein av Johann Sebastian Bach sine søskenborn, Johann Bernhard Bach (1676-1749), og sosiologen Max Weber (1864-1920). Erfurt er heimbyen til Gunda Niemann-Stirnemann, ein av dei største skeiseløparane gjennom tidene. Den nye skeishallen i byen fekk i 2001 namnaet Gunda Niemann-Stirnemann Halle. Erfurt er ein av Tyskland sine tre store skøytesenter. Dei to andre er Inzell og Berlin.

Vennskapsbyar 
Erfurt er vennskapsby med Györ i Ungarn, Haifa i Israel, Kalisz i Polen, Lille i Frankrike, Lovetsj i Bulgaria, Mainz i Tyskland, San Miguel de Tucumán i Argentina, Shawnee i staten Kansas i USA, Vilnius i Litauen og Yan'an i Folkerepublikken Kina.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Erfurt» frå ,  den 18. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Thüringen
Delstatshovudstader i Tyskland
Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage

Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage er eit religiøst samfunn som vart danna av stordelen av dei som hadde vore tilslutta Joseph Smith, Jr. og dei fyrste av Siste dagars heilage i 1830. Dei er i dag det største av trudomssamfunna med bakgrunn i rørsla. Kyrkja har sitt hovudsete i byen Salt Lake City, hovudstaden i delstaten Utah i USA og ho er det fjerde største kristne kyrkjesamfunnet i det landet.

Det er i dag om lag 14 millionar medlemer av Dei siste dagars heilage, og over 60 000 misjonærar fordelt på 162 land og territorium. Til Noreg kom dei første misjonærane i 1851 og den første medlemen vart døypt i Risør same året. Det er 4500-5000 medlemer (2007) i Noreg, og kyrkjelydar finst i alle delar av landet.

Kristne samfunn
Religiøse rørsler frå USA
Siste Dagars Heilage
Saarbrücken

Saarbrücken er ein by i Tyskland og hovudstad i delstaten Saarland med om lag 180 000 innbyggjarar. Byen ligg i hjarte av eit storbyområde med 1,1 millionar menneske. 

Saarbrücken var tidlegare eit industri- og transportsenter for kol, og fabrikkar her produserte jern og stål, sukker, øl, keramikk, optiske instrument, maskinar og byggematerialar. Dei siste tiåra har derimot industrien i Saarland vore i nedgang. 

Historiske landemerker i byen er mellom anna ein steinbru over elva Saar (1546), den gotiske kyrkja St Arnual, Saarbrücker Schloss frå 1700-talet og delar av gamlebyen St. Johanner Markt. I 1815 kom Saarbrücken inn under Preussen og i to periodar på 1900-talet (1919-1935 og 1945-1957) var Saarland under fransk styre. Av den årsak og sidan han ligg nær den franske grensa, har område vorte påverka av Frankrike. 

I moderne tysk kan namnet Saarbrücken sjå ut til å tyde Saar sine bruer (Brücken er tysk for bruer), men namnet oppstod minst 500 år før den første brua vart laga her. Det historiske namnet på byen er eigentleg Sarabrucca, som kjem av det gamalhøgtyske ordet Brucca, som vart Brocken på høgtysk (steinar eller rullesteinar).

Historie 
Saarland-området vart ein del av Romarriket i det 1. hundreåret, og kom seinare inn under frankarane. I 925 vart det ein del av Det tysk-romerske riket, men vart framleis sterkt påverka av Frankrike. 

Frå 1381 til 1793 var grevane av Nassau-Saarbrücken dei lokale herskarane. Området byta hender fleire gongar i samband med krigar, og området kom under fransk dominans på 1500-talet og vart ein del av Frankrike i 1680-åra. Frankrike vart tvunge til å gjev frå seg Saarland i 1697, men frå 1793 til 1815 var området igjen fransk. 

Etter 1815 vart store delar av området ein del av provinsen Rheinland i Preussen, og på 1800-talet vart kol- og jernressursane i området utvikla. Den franske hæren okkuperte derimot områda mellom 2. og 4. august 1870 i den fransk-prøyssiske krigen.

Etter Versaillestraktaten i 1919 vart Saarland igjen fransk eigedom i ein periode på 15 år som kompensasjon for tyskarane si øydelegging av franske gruver under den første verdskrigen. Traktaten sa òg at det skule haldast ein folkeavstemming på slutten av 15-årsperioden for å avgjere om Saarland skulle verte fransk eller tysk og i 1935 stemte meir enn 90% på ei gjenforeining med Tyskland. 

Området vart kraftig bomba under den andre verdskrigen og vart ein del av den franske okkupasjonssona i 1945, og i 1946 vart området ein separat sone. På slutten av 1940-åra og tidleg i 1950-åra prøvde franskmennene å gjere Saarland til ein eigen stat. I 1955 kravde området å verte ein del av Tyskland, og 1. januar 1957 vart det ein delstat i Vest-Tyskland.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Saarbrücken» frå ,  den 18. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Saarland
Delstatshovudstader i Tyskland
Javasjøen

Javasjøen er eit havområde mellom Java og Borneo sør i Stillehavet. Javasjøen breier seg over om lag 400 000 km².

Kjelder 

 
Hav i Indonesia
Randhav i Stillehavet
Det maritime Søraust-Asia
Dessau

Dessau er ein by i Tyskland og hovudstad i delstaten Sachsen-Anhalt med om lag 75 000 innbyggjarar. Byen ligg der elvane Mulde og Elbe renn saman.

Geografi 

Dessau ligg på ei stor elveslette der elvane Mulde og Elbe renn saman. Den verste flaumen i området fann stad i 2002, då bydelen Waldersee nesten vart heilt overfløymd. Sørlege delar av Dessau grensar til eit skogkledd område kalla Mosigkauer Heide. Det høgaste punktet er 110 meter og er ein tidlegare søppelhaug kalla Scherbelberg sørvest for Dessau. Dessau er omringa av mange parkar og palass som gjer Dessau til ein av dei grønaste i Tyskland.

Historie 
Dessau vart først nemnd i 1213. Han vart eit viktig senter i 1570 då fyrstedømet Anhalt vart grunnlagt. Dessau vart hovudstad i denne staten innanfor Det tysk-romerske riket. Anhalt vart oppløyst i 1603, men Dessau vart verande ein velståande by og vart hovudstad i miniputtstaten Anhalt-Dessau. Då Anhalt gjenforeint i 1863 vart Dessau igjen hovudstad fram til 1918. Dessau er kjend for arkitekturskulen Bauhaus. Han vart flytta her i 1925 etter at han måtte legga ned i Weimar. Mange kjende kunstnarar underviste i Dessau dei neste åra, som Walter Gropius, Paul Klee og Vasilij Kandinskij. Nazistane stengde Bauhaus i 1931 og han vart ikkje opna att før i 1986.

Ein fabrikk i byen lagde utrusting til Luftwaffe, og av den grunn utførte dei allierte kraftige bombeåtak under den andre verdskrigen, som nesten jamna byen med jorda. Etter krigen vart byen bygd opp at med typiske DDR-bygningar av betongklossar, og han vart eit stort industrisenter i Aust-Tyskland. Etter gjenforeininga av Tyskland vart mange historiske bygningar bygd opp att. 

Komponisten Kurt Weill vart fødd i Dessau, og sidan 1993 har byen halde ein årleg Kurt Weill-festival. Dessau var òg fødestad for filosofen Moses Mendelssohn (i 1729) og Leopold I av Anhalt-Dessau (der alte Dessauer), ein lovprisa feltmarskalk for Preussen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dessau» frå ,  den 19. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Sachsen-Anhalt
Hestekastanje

Hestekastanje (Aesculus hippocastanum) er eit lauvfellande tre i hestekastanjefamilien - ein liten plantefamilie som no ofte blir rekna inn i såpebærfamilien, saman med lønn. Treet kan verte 25–30 meter høgt. Hestekastanjen kan bli gammal, 200 til 400 år. Namnet hestekastanje har det av at frøa er blitt brukte til dyrefor i uår. Blada er store, samansette av 5-7 småblad. Om våren er knoppane på treet klebrige. Hestekastanjen blomstrar i juni, med store kvite blomstrar med gule og raude flekkar.

Hestekastanjen har ein frukt som er rund med piggar på, og innom skalet ligg ei nøtt som minner om kastanjenøtta. Nøttene på hestekastanjen er giftige. Likevel har dei, som kastanjenøttene, vore malne til mjøl. Mjølet har vore bruka både som dyrefôr og menneskeføde i naudsår. Under 2. verdskrigen vart det blanda i brødmjølet og bruka som marsipan- og kokoserstatning i Danmark. Stivelsen inneheld giftig saponin, og uttrekk har vore bruka som vaskelut. Bark og blad har òg vore bruka til plantefarging. 

Treet høyrer naturleg heime i fjellområda på Balkan, men i Noreg har det har spreidd seg frå hagar og parkanlegg og i låglandet opp til Nordland. Delar av treet er nytta i naturmedisin.

Dei mest kjende hestekastanjane i Noreg står som ein allétre i Bygdøy allé i Oslo, udøydeleggjorte i Jens Book-Jensen si oslovise.

Kjelder 
 Frå Botanisk hage, Naturhistorisk museum
 Tilsvarande artikkel på bokmål, svensk og dansk wikipedia

Galleri

Bakgrunnsstoff
 

Såpebærfamilien
Lauvtre
Agnbøk

Agnbøk (Carpinus betulus) er eit lauvfellande tre i bjørkefamilien .

Blada liknar blada hos bøk, men dei er dobbelt sagtakka, som blada hos hengebjørk. Blada heng på treet lenge utover vinteren, også dette likt bøk. 

Treet vert i Noreg gjerne brukt i hekkar, men om det får vekse fritt, kan det bli meir enn 20 meter høgt. Frittveksande tre blomstrar hengande raklar samtidig med lauvsprett og får hengande klasar av nøttefrukter med dekorative vingar.

Agnbøk høyrer heime i Europa, Vesleasia og austover til Iran. Treet veks vilt i Sverige og Danmark, men i Noreg finst det ikkje naturleg. Likevel har det spreidd seg frå hagar og parkar slik at det veks naturalisert nokre få stader i Osloområdet

Veden er hard og har vore bruka til dørhandtak, treskruer, økseskaft og nav.

Bilde

Kjelder 
 Botanisk hage, naturhistorisk museum

Bakgrunnsstoff
 
Månedens plante: Agnbøk (Carpinus betulus) , Institutt for plante- og miljøvitenskap 

Bjørkefamilien
Lauvtre
Hekkplantar
Takson namngjevne av Carl von Linné
Offenbach am Main

Offenbach am Main er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 115 000 innbyggjarar. Byen er ein del av storbyområdet Frankfurt-Rhin-Main, som har eit folketal på 5,8 millionar innbyggjarar. 

Offenbach var eit senter for lêrindustri, som har tapt seg dei siste tiåra. I dag ligg Deutsches Leder Museum (Tysk lêrmuseum) i byen, som òg har ei internasjonal lêrmesse. Her ligg òg Deutscher Wetterdienst (Tyskland sitt svar på Meteorologisk Institutt).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Offenbach am Main» frå ,  den 21. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Fulda

Fulda er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Fulda

Historie 
Eit benediktinarkloster vart grunnlagd her i 744 av St. Sturm, ein dissippel av St. Boniface, mellom anna som ein base for Karl den store sin hær i hans politiske og militære felttog for å øydeleggje Sachsen. Klosteret fekk mykje støtte frå rike familiar i Frankrike. 

Etter at St. Boniface vart martyrdrepen av frisarane vart leivningane hans ført tilbake til Fulda, og donasjonane auka som følgje av dette slik at Fulda kunne opprette underhus lenger borte, som i Hameln. 

Mellom 790 og 819 vart klosterkyrkja bygd om for å huse leivningane. Dei baserte den nye basilikaen på Gamle St. Peters Basilika i Roma. Krypten til den opphavlege klosterkyrkja inneheld framleis leivningane, men kyrkja vart seinare renovert i barokkstil. Den store lærde Rabanus Maurus var abbed frå 822 til 842.

Med grunnlag i klosteret vart Fulda og det omliggande området gjort til fyrstedøme underlagt den tyske keisaren. Fulda vart eit bispedøme i 1752 og fyrsteabbeden fekk tittelen fyrstebiskop. Fyrsteabbedane, og seinare fyrstebiskopane, styrte Fulda og det omliggande området fram til bispedømet vart oppløyst med tvang av Napoleon I sine styrkar i 1802. 

Byen vart ombygd i ein barokk stil på 1700-talet. Frå 1764 til 1789 hadde Fulda ein porselensfabrikk. På grunn av kvaliteten og at det vart laga få eksemplar er produkta svært ettertrakta av samlarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fulda» frå ,  den 21. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Virtuell rundtur i sentrum av Fulda 
 Vonderau Museum Fulda

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Emden

Emden er ein hamneby i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 50 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Ems. Byen er den største i området Ostfriesland.

Historie 
Ein veit ikkje eksakt kortid Emden vart grunnlagd, men han har i vert fall eksistert sidan 700-talet. Eldre namn på Emden er Amuthon, Embda, Emda, Embden. Emden fekk byrettar av keisar Maximilian I i 1495.

Emden vart ein svært rik by på 1600-talet på grunn av mange nederlandske emigrantar. Han vart eit senter for protestantisme på denne tida og produserte dei første biblane på nederlandsk. Under napoleontida vart Emden og Ostfriesland ein del av det kortvarige Kongedømet Holland.

Industrialiseringa starta rundt 1870 med ein papirfabrikk og eit noko større skipsverft. Mot slutten av 1800-talet vart ein stor kanal, Dortmund-Ems-kanalen, konstruert, som knytte Emden til Ruhr-området. Dette gjorde Emden til «hamna i Ruhr-området», ei rolle han hadde fram til 1970-åra. Kol frå sør vart transportert til hamna ved Nordsjøen og importert jernmalm vart ført via kanalen til Rhinen og Ruhr. Det siste skipet med jernmalm til Ruhr gjekk ut i 1986.

I 1903 vart det bygd eit stort skipsvert (Nordseewerke) som framleis er i drift.

Byen vart nesten utsletta under den andre verdskrigen og nesten alle dei historiske bygningane forsvann. Det mest alvorlege bombeåtaket fann stad 6. september 1944, då om lag 70 % av alle husa i sentrum av øydelagd. Verdt å merke seg er at skipsverftet nesten var uskada og at britane hadde dei sivile områda som mål. Ein trur at dette var hemn for nazistane si bombing av ein engelsk by. Den rekonstruerte byen vart opna 6. september 1962, nøyaktig 18 år etter bombinga.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Emden» frå ,  den 22. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Hamnebyar i Tyskland
Langenhagen

Langenhagen er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 50 000 innbyggjarar. Byen ligg i landkreisen Region Hannover.

Historie 
Frå 1866 til 1868 arbeidde Robert Koch i Langenhagen. 18. juni 1972 vart terroristen Ulrike Meinhof frå Rote Armee Fraktion arrestert i her. 17. august 1982 vart den første masseproduserte kompaktplata i verda produsert i Langenhagen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Langenhagen» frå ,  den 22. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Det polske sosialistpartiet PPS

Det polske sosialistpartiet (Polska Partia Socjalistyczna, PPS) var eit dei viktigaste venstrepartia i Polen frå skipinga i 1892 til den kommunistiske maktovertakinga i 1948. 

I 1948 vart PPS ramma av kløyving, da kommunistane bruka «salamitaktikk» mot all opposisjon. Ein fraksjon ønskte å gå i lag med Det polske bondepartiet og lage ein front mot kommunistane, men ein annan fraksjon meinte dei burde gå i lag med kommunistane for å skipe ei sosialistisk samfunnsordning, samtidig som dei motarbeidde eittpartistaten. 

Leiaren av Bondepartiet ville uansett ikkje ha nokon front saman med sosialistane, og kommunistane kunne utnytte situasjonen og kløyve PPS. I 1948 vart Det sameinte polske arbeidarpartiet (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza; PZPR) skipa av kommunistane og eine fraksjonen av PPS. Dette vart det leiande partiet i Folkerepublikken Polen, medan den andre fraksjonen av PPS heldt fram blant emigrantar og i eksilregjeringa.

Eit nytt parti med same namnet, eit parti som ønskjer å halde fram tradisjonane til det opphavlege PPS, vart etablert av venstreorienterte opposisjonelle i 1987. Men det nye partiet spelar berre ei marginal rolle i polsk politikk i dag.

Josef Pilsudski, som grunnla den polske staten etter første verdskrigen, var medlem i og leiar for PPS ei tid.

Kjelder 

Polsk historie
Polske politiske parti
Politiske parti skipa i 1892
Politiske parti nedlagde i 1948
Politiske parti i Det russiske imperiet
Skipingar i 1892
Esslingen am Neckar

Esslingen am Neckar er ein by i Tyskland i delstaten Baden-Württemberg med om lag 88 000 innbyggjarar. Byen er òg sete for landkreisen Esslingen. Esslingen ligg ved elva Neckar, 10 km frå sentrum av Stuttgart.

Historie 

Byen vart først nemnd i 777 som Ezelinga i testamentet til abbed Fulrad frå Saint-Denis (nær Paris), prest for Pippin og Karl den store. Han førte òg leivningane av St. Vitalis til Esslingen, noko som gjorde staden til eit mål for pilegrimar og som førte til at byen voks. 

Rundt år 800 vart Esslingen ein kjøpstad og i 866 fekk han markedsrettar. Esslingen fekk byrettar i 1229 og vart i 1298 ein fri keisarby. Protestantismen vart innført i 1526. I 1803 mista Esslingen statusen sin som fri keisarby og vart ein del av hertugdømet Württemberg. 

Esslingen slapp unna dei kraftige bombeåtaka under den andre verdskrigen og i 1945 vart han okkupert av amerikanske soldatar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Esslingen am Neckar» frå ,  den 25. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Baden-Württemberg
Datamus

Datamus, også berre kalla mus, er i datavitskapen ein peikereiskap som vert nytta saman med ei datamaskin. Datamusa er utstyrt med ei anten ei kule, optisk lys eller ein laser som registrerer todimensjonal rørsle, opp og ned og til venstre og høgre.

Historie 
Opphavsmannen til datamusa er Douglas Engelbart frå Stanford Research Institute. Han fann henne opp i 1963 då han jobba med eit system kalla oN-Line. Ideen var at brukaren skulle kunne styre eller påverke systemet, både maskinvare og dataprogram, med sin eigen kropp. Den første datamus var ein treklosse som hadde to hjul som registrerte rørsle i kvar si retning. Engelberg prøvde òg peikereiskap kopla til hovudet, men handmusa var mest praktisk.

I løpet av 1970-talet forbetra Bill English musa med å skifte ut hjula med ei kule som kunne rulle i alle retningar. Små hjul inne i musa registrerte når musa flytta seg. Denne typen datamus vart populær då Apple lanserte Macintosh-maskina i 1982, men det var arbeidstasjonen 8010 Star Information System frå Xerox som var den første datamaskina som kom med datamus. Eigarar av datamaskiner frå IBM og kompatible datamaskiner måtte lenge klare seg utan mus, eller kjøpe det som ekstrautstyr.

I/O-einingar
Cervus

Cervus er ei biologisk slekt innan hjortefamilien (Cervidae) som inneheld desse artane:

 Tibetansk hjort (Cervus albirostris)
 Cervus alfredi
 Wapiti (Cervus canadensis)
 Barasingahjort (Cervus duvaucelii)
 Hjort (Cervus elaphus)
Thaminhjort (Cervus eldii, også kjend som elds hjort og asiahjort
 Cervus mariannus
 Sikahjort (Cervus nippon) 
 Cervus schomburgki (døydde ut 1938)
Rusahjort  (Cervus timorensis), også kjend som javahjort
Sambar (Cervus unicolor)

Bakgrunnsstoff

hjortedyr
Takson namngjevne av Carl von Linné
Ekte hjortedyr

Ekte hjortedyr (Cervinae) er ei biologisk gruppe innan hjortedyra (Cervidae) som består av 14 artar fordelt på fire slekter.

Artar

Dåhjortar (Dama)
Dåhjort eller dådyr (Dama dama)
Svinehjortar (Axis)
Aksishjort (Axis axis)
Svinehjort (Axis porcinus)
Kuhls hjort/baweansk svinehjort (Axis kuhlii)
Filippinsk svinehjort (Axis calamianensis)
Ekte hjortar (Cervus)
Tibetansk hjort (Cervus albirostris)
Barasingahjort (Cervus duvaucelii)
Hjort (Cervus elaphus)
Wapiti (Cervus canadensis)
Elds hjort/Asiahjort (Cervus eldii)
Sikahjort (Cervus nippon)
Javahjort/Rusahjort (Cervus timorensis)
Sambar (Cervus unicolor)
Davidshjort (Elaphurus)
Davidshjort (Elaphurus davidianus)

Bakgrunnsstoff

Hjortedyr
Geir Moen

Geir Anders Moen () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Moss. 

Dei beste prestasjonane hans kom under europameisterskapen i friidrett i 1994, då han vann 200 meter og tok sølv på 100 meter. For desse prestasjonane fekk han Aftenpostens Gullmedalje. I 1995 blei han verdensmeister på 200 meter innandørs. 

Geir Moen dominerte norsk sprint i ei årrekke. I løpet av karrieren tok han 18 individuelle NM-titlar utandørs, den første i 1988 på 200 meter. 14 år seinare, i 2002, vann han både 100 og 200 meter.

Moen sine personlege rekordar er 10,08 sekundar på 100 meter og 20,17 sekundar på 200 meter. 10,08 på 100 meter var norsk rekord i elleve år fram til 7. august 2007, då den vart slått av norsk-gambiske Jaysuma Saidy Ndure med tida 10,07. 200 meter-tida var også norsk rekord, fram til Ndure den 23. september 2007 sette ny norsk rekord med 19,89 under verdscupfinalen i friidrett i Stuttgart, også den rekorden stod i 11 år.

Kjelder

Norske sprintarar
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Europameistrar i friidrett for Noreg
Norske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Norske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Vinnarar av Bislett-medaljen
Folk frå Moss
Fylkesveg 7862

Fylkesveg 7862 går mellom Grunnfarnes i Torsken kommune og Svanelvmo i Tranøy kommune. Vegen er 35,4 km lang.

Frem til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 232 i Troms.

Kommunar og knutepunkt 

Endepunkt Ytre Grunnfarnes
 Grunnfarnestunnelen (570 m)
Kommunal veg frå Elvejorda til Kaldfarnes (2,1 km)
Medby
 Sifjordura tunnel (1517 m)
Sifjord
 frå Sifjordbotn til Flakstadvåg (19,4 km)
 Kaperskartunnelen (630 m)

Kaperdalen
 Svanelvmo

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 232
Vegar i Senja
Tårnelv

Tårnelv er ei bygd i Senja kommune i Troms og Finnmark. Ho ligg på austsida av Rossfjordvatnet. Tårnelv ligg langs Fylkesveg 261, 6 km sørom Rossfjordstraumen og 9 km nordom Finnfjordeidet. Det går også privat veg opp til Tårnvatnet. Tårnelv har postadresse 9302 Rossfjordstraumen og høyrer til Rossfjord skulekrins.

Grunnkrins
Tårnelv er også ein grunnkrins i Rossfjordområdet, som i sør grensar mot Fagernes, i nord mot Rossfjordstraumen og i aust mot Sultindvik og Målselv kommune. I vest, tvers over Rossfjordvatnet, ligg Langnes.

Innbyggjarar:

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på «Tårnelv» henta frå Wikipedia på bokmål 28. juni 2007.

Busetnader i Senja
Bygder i Troms og Finnmark