Firetusenmeterstoppar i Alpane

Liste over firetusenmeterstoppar i Alpane inneheld alle 82 sjølvstendige fjell over 4 000 meter etter UIAA si offisielle liste. Alle ligg på fransk, italiensk eller sveitsisk territorium og med unntak av Piz Bernina er alle å finne i Vest-Alpane.

Klatreklubbane Club alpin français, Club Alpino Italiano og Schweizer Alpen-Club utarbeidde reglene for kva toppar som skal med på lista. Alle toppar med ein primærfaktor på meir enn 30 meter blei inkludert og dessutan einskilde som har ein viktig plass innan alpinklatringa og/eller utgjer interessante landskapsformer. Døme er Mont Blanc de Courmayeur som har ein låg primærfaktor, men som ligg 600 meter i luftlinje frå Mont Blanc og som er av både morfologisk og klatreteknisk interesse. Det same gjeld Grand Pilier d'Angle som strekkjer seg opp på skuldra til Mont Blanc de Courmayeur. Alle toppar over 4 000 på Aiguilles du Diable og Grandes Jorasses er tatt med av di dei er svært markante og dessutan har spelt ei stor rolle i alpinklatrehistoria. Alle dei fem toppane på Breithorn er tatt med, då primærfaktoren er stor nok og dei står tilstrekkeleg spreidde til at dei kan reknast som sjølvstendige.

26 av toppane på lista ligg i Frankrike, 35 i Italia og 48 i Sveits. 55 ligg heilt og fullt i eitt av landa, mens for dei resterande 27 går landegrenser over toppunktet.

Det høgste fjellet i Alpane er Mont Blanc med 4 810 moh, følgd av Mont Blanc de Courmayeur (4 748 moh) og Dufourspitze (4 634 m). Les Droites er eksakt 4 000 moh og er det lågaste fjellet på lista. Dei største primærfaktorane har Mont Blanc med 4 697 meter, Finsteraarhorn med 2 280 meter og Piz Bernina med 2 234 meter. Òg når det gjeld sekundærfaktor er Mont Blanc kongen, med 2 812 kilometer (mot Kjukjurtlju i Russland), og på dei neste plassane Piz Bernina med 138 kilometer og Barre des Écrins med 107 kilometer. Dei første toppane som blei klatra er Dôme du Goûter og Mont Blanc, begge i 1786.

Forklaring 
 Nr: Rangen toppen har blant dei oppførte toppane.
 Bilete: Bilete av fjellet
 Namn: Toppen sitt namn
 Høgd: Toppen si høgd over havet
 Fjellområde: Massiv/fjellgruppe toppen ligg i.
 Land: Landet toppen ligg i.
 Sf: Sekundærfaktor («dominans») viser den radiusen rundt toppen der alt terreng ligg lågare enn toppen. I km.
 Pf: Primærfaktor («skardhøgde») er høgdeskilnaden frå toppen ned til det høgastliggande skardet ein må gå ned til for å nå opp til ein høgareliggande topp. I meter. 
 Førsteklatring: Namna på førsteklatrarane med dato. Tomme felt tyder at dokumentasjonen ikkje er sikker.

Andre kjelder kan vise avvikande målingar, særskild for grensetoppar kan skilnaden vere opp mot nokre meter.

Liste over firetusenmeterstoppar 
Dei 82 firetusenmetrane er oppført etter UIAA si liste.

Klikk på symbolet i tabelloverskrifta for å sortere etter vald kolonne.

Utvida liste 
I tillegg til toppane på lista over finst det 46 toppar som ikkje møter kriteria og som blir klassifisert som bitoppar. UIAA fører dei opp i ei eiga utvida liste.

Litteratur 
 Die Viertausender der Alpen – Offizielles UIAA-Verzeichnis. I: UIAA-Bulletin. UIAA, nr. 145, mars 1994. (PDF; 633 kB)

Merknadar

Referansar

Kjelde 
Denne artikkelen er basert på «Liste der Viertausender in den Alpen» frå , den 31. desember 2011.

Bakgrunnsstoff 
 4000er.de
 Topografisk kart over Frankrike med tilgrensande område 
 Topografisk kart over Sveits med tilgrensande område

Fjell i Alpane
Utvalde artiklar 2012