Jakov Milatović

Jakov Milatović () er ein montenegrinsk økonom og politikar som sidan 20. mai 2023 har vore president av Montenegro. Han var tidlegare, frå 2020 til 2022, statsråd for økonomisk utvikling i regjeringa til Zdravko Krivokapić og har også vore tilsett i European Bank for Reconstruction and Development. Han var ein av grunnleggjarane og er nestleiar i det liberale og pro-europeiske partiet PES (Europa no!) som er det største partiet i det montenegrinske parlamentet (per 2023).

I ein alder av 36 blei Milatović den tredje og førebels yngste presidenten i det sjølvstendige Montenegro, etter at landet fekk sjølvstende i 2006. Han har kunngjort at han vil arbeide for auka levestandard, tiltak mot korrupsjon og medlemskap i EU innan 2025 som sine hovudsatsingsområde.

Biografi 
Milatović blei fødd 7. desember 1986 i Titograd (noverande Podgorica, hovudstaden i Montenegro) i dåverande Jugoslavia. Far hans var ein montenegrinsk-serbisk unionist og var ein av grunnleggjarane av SNP (Det montenegrinske sosialistiske folkepartiet) i 1997. Han har økonomisk utdanning frå fleire universitet (University of Montenegro, Illinois State University, Vienna University of Economics and Business, Sapienza University of Rome og St John's College, Oxford).

Karriere som økonom 
Milatović har jobba i NLB Group (den leiande bank- og finansgruppa i Slovenia) i Podgorica og i Deutsche Bank i Frankfurt før han i 2014 blei tilsett i European Bank for Reconstruction and Development. Han har publisert fleire artiklar og er medforfattar av to bøker.

Politisk karriere 
Milatović var statsråd for økonomisk utvikling i regjeringa til Zdravko Krivokapić frå 4. desember 2020 til 28. april 2022. I denne perioden la han, saman med finansminister Milojko Spajić, fram eit kontroversielt økonomisk reformprogram med tittelen «Europa no!» Reformprogrammet tok sikte på å heve minsteløna, redusere skattane, tiltrekkje seg utanlandske investeringar og å påskunde landets integrasjon med EU. Programmet blei teke godt i mot hos befolkninga og auka populariteten til Milatović og Spajić. 

I 2022 skipa Milatović og Spajić partiet Pokret Evropa sad (PES) med Spajić som president og Milatović som visepresident. Partiet deltok i lokalvala i 2022 med Milatović som ordførarkandidat i Podgorica. Han vann over den sitjande ordføraren Milo Đukanović.

I mars 2023 stilte Milatović som presidentkandidat for PES. Han erstatta Spajić som opphavleg var kandidaten til partiet fordi valkommisjonen ikkje godkjente Spajić som kandidat på grunn av at han hadde dobbelt statsborgarskap, i både Montenegro og Serbia. Milatović blei vald til president etter å ha slege den sitjande presidenten Milo Đukanović med klår margin. Đukanović representerer partiet DPS, Det montenegrinske demokratiske sosialistiske partiet. I andre valomgang fekk Milatović 55,88 % av røystene mot Đukanović som fekk 41,12 %. Han ble tatt i eid som president 20. mai 2023.

Milatović si politiske plassering blir skildra av nokon som sentrumsorientert/sentristisk, mens andre skildrar han som populistisk.

Utanrikspolitisk er Milatović for at landet skal bli medlem av EU og han går inn for sterkare band mellom Montenegro og Serbia. Han støtter sanksjonane mot Russland etter at landet invaderte Ukraina. Han har avvist forslag om å revurdere anerkjenninga av Kosovo som urealistisk, og fastslår at Kosovo er eit internasjonalt anerkjent land.

Familie 
Milatović er gift med Milena Milatović. Paret har tre barn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jakov Milatović» frå ,  den 3. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Montenegrinske politikarar
Montenegrinske presidentar
Montenegrinske økonomar