kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Teak

Teak (uttalt /tik/)  er lauvtre i slekta Tectona, ei gruppe tropiske edeltre i jernurtfamilien (Verbenaceae). Dei er heimehøyrande i Sør- og Aust-Asia, og utgjer ofte ein komponent i monsunskog-vegetasjon. Teaktrea feller lauv i tørketida. Dei er store, og kan verte opp til 50 meter høge, med ei stamme på to-tre meter i tverrmål. Stamma er sylindrisk og heilt bein i nesten heile lengda. Greinene er kraftige og sit høgt. Dei store blada er motsette, elliptiske og heilranda, med grasgrøn overside og sølvgrå underside. Blomane er kvite og duftar godt, fruktene er runde og ligg i kapslar.

Yteveden i treet er grågul og vert ikkje nytta som trevyrke. Kjerneveden er gulbrunt gyllen med mørkare teikningar, ofte med grønlege tonar før han har «modna» i lys og luft og verte raudbrun. Teak er høgt skatta som trevyrke av di det er haldbart, lite brennbart, motstandsdyktig mot rote og syre, krympar særs lite, og har god styrke dersom breidda på årringane ikkje er mindre enn to millimeter. Densitet ved 15 % fukt i vyrket er om lag 0,69 g/cm3.

Det finst tre artar av teak:
 Vanleg teak (Tectona grandis) er den kommersielt viktigaste og er vidspreidd i India og Indokina.
 Dahat-teak (Tectona hamiltoniana) er ein lokal, endemisk art i Myanmar (Burma), der han er rekna som truga.
 Filippineteak eller filippinsk teak (Tectona philippinensis) er ein endemisk art frå Filippinane som òg er rekna som truga.

Kultivering og bruk 

Teak er lett å arbeide med og har naturlege oljer som gjer han godt eigna til bruk på vêrutsette stader. Teak frå gamle og seintvaksne tre frå naturlege skogar er hardare og meir haldbart. Teak frå unge, rasktveksande plantasjetre er mindre haldbart og har ein tendens til oppflising og vasskader.

Teak er særleg bruka som material til skipsdekk, utandørsmøblar, ytterdører og andre ting som treng å vera vêrbestandige og gjerne òg slitesterke. Til innandørs bruk er teak ein del bruka itregolv. Tradisjonelt har teak òg vore bruka til innandørsmøblar som salongbord, spisebord, radiokabinett og liknande.

Mykje av verdas teakvirke er eksportert frå Indonesia og Myanmar, Thailand og Java. «Burma-teak» frå Myanmar har til vanleg vore rekna som det beste. Men det er ikkje mogleg å avgjere med visse kva område materiala kjem i frå, ettersom arten er den same og variasjonane i vekstvilkåra ikkje er så typiske at dette gjev seg generelt utslag i vyrket. Det er sorteringa av vyrket og handsaminga av det som kan gje seg utslag i kvaliteten.

Bakgrunnsstoff 
 Snl:no: Teak
 PROSEA record: Tectona 

Tre
Nytteplantar
Jernurtfamilien
Г

Г er den fjerde bokstaven i det kyrilliske alfabetet. I det latinske alfabetet blir han representert anten med bokstaven G eller H, avhengig av språk.
Massachusetts Institute of Technology

Massachusetts Institute of Technology (MIT) er eit universitet i Cambridge i Massachusetts i USA med fokus på teknologi. I den seinare tid har biologiske fag fått ei større rolle. Det vart skipa av William Barton Rogers i 1862 og låg opphavleg på den andre sida av Charles river i Boston. 

MIT er verdsleiande innan teknologi og vitskap, i tillegg til mange andre felt, mellom anna administrasjon, økonomi, lingvistikk, statsvitskap og filosofi.

Skyting

18. april 2013 vart ein politimann skoten og drepen utanfor Stata-bygget.  
Studentane vart råda til å halde seg innandørs av di den mistenkte var på frifot.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 

Universitet i Massachusetts
Skipingar i 1862
Sitronmelisse

Sitronmelisse (Melissa officinalis) er ei fleirårig krydderurt i leppeblomfamilien. Planten har fått namn etter lukta, som minner om sitron, og tiltrekkinga dei kvite nektarfylte blomane har på bier – Melissa tyder 'honningbie'. Menneske bruker gjerne sitronmelisse til mat og drikke som dessertar og urtete, og til andre nyttige føremål, som å skremma vekk mygg og i aromaterapi.

Planten blir 70–150 cm. Han er ein framandart som finst forvilla i Noreg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Klassifiseringsinformasjon om Melissa officinalis ved NPGS/GRIN
 Den virtuella floran
 rolv.no

Krydder
Sitronmelisseslekta
Urter
Medisinplantar
Planteliv i Europa
Syrin

Syrin (Syringa vulgaris) er ein stor, lauvfellande busk eller eit lite tre, kjend for dei sterkt luktande blomstrane som også kan etast. Planten kjem opphavleg frå Balkanhalvøya, men er vorte ein vanleg hageplante som no også veks vilt over store delar av Europa og Nord-Amerika.

Skildring
Vekstforma  til syrin er opprett med grove greiner og ganske få sidegreiner. Borken er først glatt og grågrøn. Seinare vert han grå. Nye skot er rette med motsette eggforma knoppar. Endeknoppen manglar ofte slik at skotet sluttar med to knoppar. Blada er ovale til hjarteforma, litt læraktige og glatte. Oversida er friskt grøn, medan undersida er lysegrøn. Syrin blomstrar i mai og juni. Blomstrane er samla i store klasar. Dei er lilla eller kvite og har sterk lukt. Fruktene er brune, avlange kapslar. Frøa vert ikkje skikkeleg mogne i Noreg.

Rotnettet består av fleire djuptgåande hovudrøter med eit tett greina filter av siderøter og tæger. Syrin set rotskot. Planten toler vind og litt skugge, er nøysam og kan brukast sjølv på mager sandjord.

Vanleg syrin høyrer heime på Balkan der han dannar kratt på porøs, lett og kalkrik jord. Planten finst særleg i lyse eikeblandingsskogar. 	

Det er mange artar i slekta Syringa.

I Noreg
I Noreg har syrin truleg vore dyrka frå 1600-talet. Syrin er altså ein tradisjonell hageplante som tidlegare derfor ikkje har vore risikovurdert som framandart. Det syner seg at syrin truleg ikkje har etablert seg i norsk natur før på 1870-talet, og etter dei gjeldande reglane skal arten derfor risikovurderast som ein framandart. I den førebels utgåva av Framandartslista 2023 er syrin rekna til å ha svært høg risiko (SE), med den høgast moglege vurderinga både for invasjonspotensial og økologisk effekt. Syrin er derfor å rekne som ein av «verstingane» som framandart i norsk natur.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Buskar
Hageplantar
Syrinslekta
Stokkand

Stokkand (Anas platyrhynchos) er den største av grasendene i Noreg og er ogso den vanlegaste.

Kjenneteikn 
Ein vaksen andrik vert om lag 1,5 kg og er 50–65 cm lang med eit vengespenn på 81–98 cm. Hoa er litt mindre med sine 1,3 kg. Hoa har lysebrunt nebb med enkelte mørke sjatteringar, medan andriken har einsfarga grøngult nebb. Vengene til stokkanda har eit karakteristisk blått område med kvite band framfor og bak. Andriken skiftar utsende og frå november til mai har han praktdrakt med eit skinande grønt hovud.

Forvekslingsart 

Stokkanda kan forvekslast med fleire andre grasender, slik som skeiand, stjertand og brunnakke. Skeianda har eit kraftig nebb og eit blått felt fremst på vengen, denne er også betydeleg mindre enn stokkanda. Stjertanda er slankare og har ein lengre hals enn stokkanda. Brunnakken er betydeleg mindre og har eit kvitt felt på oversida av vengen.

Utbreiing 
Stokkanda er vanleg i heile Noreg. Ho er veldig tilpassingsdyktig og held til frå skjergarden og heilt opp til vierregionen. Arten er jaktbar og årleg vert det felt om lag 50 000 stokkender.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Fuglar i Noreg
Andefamilien
Langøya

Langøya eller Langøyene er eit stadnamn fleire stader i Noreg.

 Langøya i Aure ligg på Nordmøre i Møre og Romsdal fylke
 Langøya i Ellingsøyfjorden ligg i Ålesund i Møre og Romsdal
 Langøya ved Holmestrand ligg i Vestfold fylke
 Langøya i Trondheimsfjorden ligg i Levanger komune
 Langøya i Vesterålen ligg i Nordland fylke
 Langøyene i Bunnefjorden ligg i Akershus fylke
 Litle Langøya og Store Langøya i Kinn i Vestland fylke

Sjå òg 
 Langøy

Stadnamn
Eton College

Eton College er ein privatskule (engelsk public school) i Eton, England. Den eksklusive skulen er for gutar i alderen 13–18 år. 

Det går om lag 1200 elevar på skulen. Dei betaler ei årleg avgift på om lag 23 000 pund, og får i byte svært gode bu- og læringstilhøve. Som på dei fleste public schools er gjennomsnittskarakterane svært gode. 

Skulen er kjend for dei tidlegare elevane sine, dei såkalla Old Etonians, og for dei gammaldagse tradisjonane ein held i hevd der. Dette inkluderer ei uniform som er sett saman av kjole og kvitt og smalstripa bukser. Uniforma vart fyrst nytta under sørgjeperioden etter Georg III, og vert no nytta i skuletida. Det finst òg ei rekkje slanguttrykk som stammar frå Eton, og som vert nytta i dei øvre samfunnslaga. 

Eton College er populær i kongefamilien, og nitten britiske statsministrar har vore elevar der. Det er òg mange Old Etonians i det britiske militæret.

Historie 
King's College of Our Lady of Eton vart skipa av Henrik VI i 1440. Målet var å gje gratis utdanning til 70 fattige studentar, som seinare skulle studera vidare ved King's College, Cambridge, som vart skipa av den same kongen året etter. Om lag helvta av den fyrste staben, og dessutan den fyrste rektoren, kom frå Winchester College. Denne skulen var modell for Eton. 

Nicholas Udall, rektor frå 1534 til 1541, er kjend som den fyrste personen som vart fengsla for brot på Buggery Act av 1533, ei lov mot homoseksuell omgang.

På 1600-talet var han ikkje lenger ein skule berre for utvalde studentar, og det vart populært bland rike familiar å senda søner dit. 

Det er hevda at hertugen av Wellington ein gong sa at «slaget ved Waterloo vart vunne på speleplassane til Eton». Mange tvilar på om han verkeleg sa dette, for skulen hadde ingen speleplassar eller organiserte idrettsaktivitetar då han gjekk der på slutten av 1700-talet. Han likte seg heller ikkje særleg godt som elev der, men vitja seinare i livet skulen fleire gonger, og var særs populær bland elevane og bland staben.

Bakgrunnsstoff 

 

 
Skipingar i 1440 i England
Internatskular i Berkshire
Guteskular i Berkshire
Velgjerdsorganisasjonar i Berkshire
Sjølvstendige skular underlagt Den engelske kyrkja i Oxford bispedøme
Utdanningsinstitusjonar skipa på 1400-talet
Sjølvstendige skular i Windsor and Maidenhead
Medlemsskular av Headmasters' and Headmistresses' Conference
Eton i Berkshire
Apartheid

Apartheid er eit ord som kjem frå afrikaans og tyder «åtskiljing». Det vert fyrst og fremst nytta om den politikken som vart ført av det kvite mindretalsstyret i Sør-Afrika frå 1948 til 1990, men ordet vert òg nytta om liknande system av lovregulert rasesegregering. Ordet vart fyrst nytta i denne tydinga i 1917 i ei tale som vart heldt av Jan Smuts, som seinare vart statsminister i Sør-Afrika i 1919.

På mange måtar var apartheid ei utviding av dei segregeringslovene som alt var innførte av dei kvite mindretalsregjeringane, som Landlova (Land Act) av 1913, og raseskiljet som fanst på mange arbeidsplassar. Desse lovene skulle retta seg etter fredsavtala som var signert mellom Boerrepublikkane og britane etter den andre Boarkrigen. Likevel hadde ein mot slutten av den andre verdskrigen lempa ein del på handhevinga av desse lovene, og det var særleg Sambandspartiet (United Party) og regjeringa til Jan Smuts som stod for dette. Høgdepunktet kom i 1948, då rapporten frå Fagan-utvalet kom. Dette utvalet var sett ned for å granska systemet, og rapporten rådde regjeringa til å oppheva segregeringa i byane, og med det oppheva systemet som gjorde at svarte sørafrikanarar måtte bu i eigne «reservat». Statsministeren støtta råda til Fagan-utvalet, og sa at: «Ideen om at ein skal fjerna dei innfødde og sperra dei inne i eigne kraalar er etter det eg meiner, det største tøvet eg nokon gong har høyrd.»

Som svar på tilrådinga frå Fagan-utvalet, skipa Nasjonalpartiet (National Party) sitt eige utval, kalla Sauger-utvalet. Innstillingane til dette utvalet var så å seia dei motsette av innstillingane frå Fagan-utvalet. Sauger-utvalet rådde regjeringa til ikkje berre å halda fram med segregeringspolitikken, men også å gjera han strengare. Utvalet gjekk inn for ein politikk dei kalla «Apartheid», der rasane skulle skiljast åt så mykje som mogleg.

Nasjonalpartiet vann riksvala i 1948, då dei så vidt slo Sambandspartiet til Smuts (sjølv om dei fekk færre røyster). Dei svarte hadde sjølvsagt ikkje røysterett. Partiet sette med det same det tok over i gang ein strengare rasesegregeringspolitikk, som dei skulle halda ved lag i 42 år, fram til han vart avvikla i 1990 av Frederik Willem de Klerk, etter tiår med omfattande protestar både innanlands (særleg frå ANC) og utanlands.

Sjå òg 
 Diskriminering
 Rasisme
 Rasesegregering
 Nelson Mandela
 Desmond Tutu
 Steve Biko

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Desmond Tutu talar om israelsk apartheid
 "The History of Apartheid in South Africa" - ein artikkel skriven av ein student ved Stanford-univeristetet
 Bearer of an Ideal  - eit offentleg utgjeve dokument frå Afrikanerbond (tidlegare Afrikaner Broederbond), ein tenketank som påverka åtskiljingspolitikken i Sør-Afrika
 FN-dokument som fordømmer apartheid
 Sør-Afrika ti år etter frå National Public Radio

Sørafrikansk historie
Rasisme
Skipingar i 1948
Nedleggingar i 1990
Tadsjikistan

Tadsjikistan er ein sjølvstendig stat i Sentral-Asia. Det grensar til Kirgisistan i nord, Kina i aust, Afghanistan i sør og Usbekistan i vest. Landet var tidlegare del av Sovjetunionen, og vart sjølvstendig då Sovjetunionen vart oppløyst i 1991. Etter sjølvstendet vart landet på 1990-talet herja av borgarkrig, fram til ein fredsavtale vart underskriven i 1997.

Klima 
Tadsjikistan har eit utprega kontinentalt klima, men med store høgdevariasjonar. Om lag halvparten av landet ligg over 3000 meter over havet, og desse områda er tørre. Sidan Himalaya og Tibetplatået hindrar den indiske monsunen i å strøyme inn over landet, får desse fjellområda det meste av snøen sin frå svake lågtrykk som kjem frå vest. I Pamirfjella kan snøgrensa stige til 5000 m om sommaren. Årsnedbøren er 150-250 mm, men enkelte stader i fjella 800-1500 mm, som stort sett fell som snø.

Ein kan få opp til 20 cm snø enkelte stader i fjella om vinteren, og temperaturen kan av og til bli farleg låg. Temperaturane er derimot litt høgare i låglandet både om vinteren og sommaren. Juli har middeltemperaturar kring 27-30 °C, i januar -1 til -2 °C i dalføra og -20 °C i fjellområda. Av og til kan temperaturen bli så høg som 47 °C i låglandet på grunn av ein lokal austleg vind kalla harmsil.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Land i Asia
Sentral-Asia
Tidlegare sovjetrepublikkar
Kystlause land
Det sørafrikanske kommunistpartiet

Det sør-afrikanske kommunistpartiet SACP blei danna i 1921, med namnet Communist Party of South Africa. SACP er ein partner i den trepartsalliansen som elles består av ANC og fagrørsla COSATU. 

I førstninga var partiet heilkvitt, men frå 1924 begynte partiet også å organisere svarte arbeidarar. Strategien til partiet blei formulert slik: «Den mest direkte linja for å nå fram til sosialismen går gjennom massekamp for fleirtalsstyre.»

I 1950 blei partiet erklært ulovleg. Det gjekk over til å arbeide illegalt, og relanserte seg sjølv i 1953 med sitt noverande namn, South African Communist Party SACP. Partiet blei ikkje lovleg att før i 1990. 

Blant prominente leiarar i SACP kan nemnast Joe Slovo, Chris Hani og Braam Fischer.

Bakgrunnsstoff 

Sørafrikanske politiske parti
Afrikansk historie
Sosialistiske parti
Venstresosialistar og reformkommunistar
Skipingar i 1921
Flåvær

Flåvær er ei lita gruppe med holmar på Herøyfjorden i Møre og Romsdal i Herøy kommune på Sunnmøre, og omfattar holmen Flåvær, Husholmen, Torvholmen og Varholmen.

I dag er Flåvær fråflytta, men det ein kan ha ferie og konferansar på Torvholmen.

I 1981 var totalt 14 innbyggjarar på dei fire holmane. Tidlegare var det stor aktivitet på Flåvær grunna den sentrale posisjonen i Herøyfjorden. Flåvær fungerte som fiskevær og kjøpmannsstad. Frå 1873 til 1976 var der postkontor, og frå 1929 til 1961 og frå 1981 til 1984, skule. Her finn ein òg Flåvær fyr som vart oppført i 1870.

Flåvær postkontor 
Postkontoret heldt til i ei sjøbu på holmen Flåvær. Det opna i 1873 og vart lagt ned i juli 1976. Postnummeret og namnet på postkontoret var 6078 Flåvær.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Turistverksemd 
 «6078 FLAAVÆR» i Poststedsdatabasen til Postmuseet 

Matrikkelgardar i Herøy i Møre og Romsdal
Geografi i Herøy i Møre og Romsdal
Øyar på Sunnmøre
Anders Porsanger

Anders Porsanger () var ein samisk språkforskar og prest frå Olderfjorden i Porsanger.

Anders Porsanger gjekk på Katedralskolen i Trondheim og var også lærar der. Han tok teologisk eksamen i København i 1761. Det året vart han også tilsett som misjonær i Varanger. I 1764 vart han hospitalsprest i Trondheim, og i 1771 vart han prest i Varanger. Anders Porsanger var den første og til no (2008) einaste presten i Noreg med nordsamisk som morsmål. Han gjorde ein stor innsats i arbeidet med utvikling av samisk skriftspråk, og omsette fleire religiøse skrifter til samisk, men desse vart ikkje prenta. Han er kjend for å ha samarbeidd med János Sajnovics for å fastslå at samisk og ungarsk var skylde språk. Dei møttest då Sajnovics var i Vardø i samband med Venuspassasje-ekspedisjonen i 1769. I 1780 omkom han i lag med heile familien sin da dei var på veg med båt til København.

Bakgrunnsstoff 
 Martinussen, Bente 1992: Anders Porsanger - teolog og språkforsker fra 1770-tallets Finnmark. Nordlyd 1992:18
 Solbakk, Aage 2000: Dološ sámi giellameašttariid barggut (Arbeidet til dei gamle språkmeistrane)
 NBL-artikkel om Porsanger, skriven av Rolf Grankvist.

Samiske språkforskarar
Norske språkforskarar
Nordsamar
Folk frå Porsanger
Samisk misjonshistorie
Personar innafor samisk språkforsking
-11

År 11 f.Kr. var i Romarriket kjent som året då Tubero og Maximus var konsular, eller 743 ab urbe condita.

Hendingar 
Romarriket:
 Drusus trengde lengre inn i Germania og sigra over sugambristammen. På veg tilbake frå felttoget blei dei romerske styrkane angripne ved Arbalo, men stod imot åtaket.
 Tiberius slo ned opprør i Pannonia og Dalmatia.
 Julia dotter av keisar Augustus og enkje etter Marcus Vipsanius Agrippa, gifta seg etter ordre frå faren med Tiberius, som var blitt tvinga til å skilja seg frå Vipsania Agrippina.

Døde 
 Octavia den yngre, syster til keisar Augustus.
-14

14 f.Kr. var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då  Crassus og Lentulus var konsular (eller sjeldnare, år 740 ab urbe condita).

Hendingar 
 Den tyske byen Augsburg blei grunnlagd som Augusta Vindelicorum av keisar Augustus
 Nordlege Iberia blei erobra av romarane

Fødde 
 Agrippina den eldre, dotter av Marcus Vipsanius Agrippa og Julia Caesaris (uviss dato)
 Claudia Pulchra, romersk patrisiarkvinne
 Drusus Julius Caesar, son av keisar Tiberius
 Ma Yuan, general og politikar frå Han-dynastiet

Døde 
 Lucius Varius Rufus, romersk diktar
 Sulpicia, kona til Lentulus Cruscellio
-57



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-58



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-60

År 60 f.Kr./fvt. var eit år i den før-julianske romerske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Metellus Celer og Afranius var konsular (eller sjeldnare, år 694 ab urbe condita).

Hendingar 
 Julius Cæsar slo ned eit opprør og erobra heile Lusitania for Romarriket.
 Det første triumviratet, ein uoffisiell politisk allianse mellom Julius Cæsar, Marcus Licinius Crassus og Gnaeus Pompeius Magnus, blei skapt.

 Han-dyanstiet grunnla Protektoratet av dei vestre regionane, ei militær stilling for å halda kontroll over dei vestre regionane (stort sett tilsvarande dagens Xinjiang bortsett frå Dzungaria).

Fødde 
 Ptolemaios XIV av Egypt (eller 59 f.Kr.)

Døde 
 Su Wu, kinesisk diplomat og politikar i Vestre Han
-99

99 f.Kr. var eit år i Den romerske kalenderen, før innføringa av den julianske kalenderen, som i samtida var kjent som året då Antonius og Albinus var konsular (eller sjeldnare som år 655 ab urbe condita). I Kina under Han-dynastiet var det kjent som det andre året av Tianhan.

Hendingar 
Kina
 Krigen mellom Han-riket og xiongnufolket heldt fram.

Roma
 Romerske konsular: Aulus Postumius Albinus og Marcus Antonius.
-81



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-84



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-85



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-88



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-89



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-90

90 f.Kr. var eit år i den før-julianske romersk kalenderen. I Romarriket i samtida var det kjent som året då Caesar og Lupus var konsular, eller sjeldnare, år 664 ab urbe condita. I Kina under Han-dynastiet var det kjent som det tredje året av zhenghe.

Hendingar 
 Etruskarane blei gjevne privilegium som romerske borgarar.
 Forbundsfellekrigen heldt fram i Romarriket. Lex Julia gav alle som ikkje hadde løfta våpen mot romarane borgarskap.
 Eit opprør mot romarane oppstod i Corfinium.

Fødde 
 Aulus Hirtius, romersk politikar og historikar

Døde 
 Dionysios Trax, gresk grammatikar
-92



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-93



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-94



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-95



Hendingar

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-96

96 f.Kr. var eit år i den før-julianske romerske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Ahenobarbus og Longinus  var konsular (eller sjeldnare, år 658 ab urbe condita. I det kinesiske Han-dynastiet var det kjent som det fyrste året i Taishi-æraen.

Hendingar 
 Ein åtte år lang borgarkrig tok til i Judea under lauvhyttefesten, då farisearar gjekk til åtak kongen og øvstepresten Alexander Jannaeus, som svarte med å massakrera 6000 i Tempelet.

 Taishi-perioden av Han-dynastiet tok til.

 Den greske kolonien Kyrenaika blei gjeven til Romarriket av herskaren Ptolemaios Apion, som døydde utan arvingar.

Fødde 
 Galeria Copiola, romersk dansar

Døde 
 Ptolemaios Apion, konge av Kyrenaika
 Antiokos VIII Grypus, konge i Selevkidriket
 Antiokos IX Cyzicenus, konge i Selevkidriket
-97

97 f.Kr. var eit år i den før-julianske romerske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Lentulus og Crassus var konsular (eller sjeldnare, år 657 ab urbe condita. I det kinesiske Han-dynastiet var det kjent som det fjerde året i Tianhan-æraen.

Hendingar 
 Det romerske senatet forbaud menneskeofring.

 Han-generalane Li Guangli, Gongsun Ao, Han Yue og Lu Bode leia hærar inn i Xiongnu-territoriet. Dei oppnådde lite, og Gongsun Ao leid eit nederlag. Keisar Wu av Han dømte han til døden, men han kom unna ved å lata som om han var død. Han blei seinare funnen og avretta under hekseforfølgingane i 91 f.Kr.

Fødde 
 Appius Claudius Pulcher, romersk konsul

Kjelder
-98

98 f.Kr. var eit år i den før-julianske romerske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Nepos og Didius var konsular, eller sjeldnare år 656 ab urbe condita. I Han-dynastiet i Kina var det det tredje året i tianhan-æraen.

Hendingar 
 Keisar Wu av Han sendte general Gongsun Ao på oppdrag for å redda general Li Ling frå Xiongnu-fangenskap. Gongsun oppnådde lite, men tok imot feilaktig informasjon om at Li hadde lært opp Xiongnu-soldatar. I sinne utrydda keisaren klanen til Li.

Fødde 
 Terentia, den fyrste kona til Cicero
 Lucretius (uviss dato)

Døde 
 Keisar Kaika av Japan (tradisjonell dato)

Kjelder
Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Færøyane

Dette er ei oversikt over Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Færøyane.

Sidan 1962 har Nordisk råd årleg delt ut Nordisk råds litteraturpris for eit skjønnlitterært verk skrive på språket i eit av dei nordiske landa. Frå starten i 1962 vart det nominert opp til to bøker kvar frå Danmark, Finland, Island, Noreg og Sverige. Frå 1985 kan det også nominerast ei bok kvar frå Færøyane, Grønland og det samiske språkområdet når det er høvelege kandidatar. 

Rói Patursson vart tildelt prisen i 1986 for diktsamlinga Líkasum. Sidan har ingen frå Færøyane fått prisen.
William Heinesen frå Færøyane vann prisen allereie i 1965, men han var då nominert frå Danmark, og han skreiv også på dansk. Alle dei nominerte verka i åra frå 1985 har vore skrivne på færøysk.

Nominasjonane til Nordisk råds litteraturpris frå Færøyane 

Vinnarar utheva med feit skrift.

Kjelder 
 Nordisk Råd 
 Rithøvundafelag Føroya 
 Katalogen til dei svenske biblioteka 

 Referansar 

Færøysk litteratur
Nordisk råds litteraturpris