kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Henrik Herse

Henrik Herse, eigentleg Friedrich Hahn () var ein tysk bonde, arbeidar, dramaturg og forfattar. I tillegg var han SS-Obersturmführer im Hauptamt og Obersturmführer i Waffen-SS.

Liv og virke 
Dei fleste av bøkene han skreiv vart gitt ut på Nordland Verlag, forlaget til SS; Somme bøker vart sette om til nederlandsk og norsk. Kjent er bøkene Die Schlacht der weißen Schiffe som vart distribuert til Hitlerjugend og Reiter für Deutsch-Südwest, som fram til i dag er kjent for Namibia-Interesserte. Den første boka kom i 1942 i norsk omsetting under tittelen Drømmen om de hvite skipene på Blix forlag.

Etter krigen vart skriftene Schambok, Die Schlacht der weißen Schiffe, Reiter für Deutsch-Südwest, Madrid og Wahr dich, Garde, der Bauer kommt sett på Liste der auszusondernden Literatur i den sovjetiske okkupasjonssona.

Nokre bøker kom ut som faksimileutgåver på 1990-talet på Husumer Kultur-Verlag. 

Arkivet etter han er i Schleswig-Holsteinischen Landesbibliothek.

Bøker 

 Das Fähnlein Rauk - Roman einer Familie. Vieweg-Verlag, Braunschweig 1935
 Schambok. Südafrikanische Erzählung. Vieweg-Verlag, Braunschweig 1936
 Reiter für Deutsch-Südwest! Schauspiel in 3 Akten. Drei Masken Verlag, Berlin 1939
 Volk am Oranje: Eine afrikanische Tragödie in 3 Akten. Verlag Die Wende, Berlin-Wilmersdorf 1939 (Neufassung von EA Reiter für Deutsch-Südwest)
 Reiter für Deutsch-Südwest. Nordland-Verlag, Berlin 1941 (Roman)
 Wahr dich, Garde, der Bauer kommt!. Nordland-Verlag, Berlin 1939 (Erzählung)
 Die Schlacht der weißen Schiffe - nach alten Mären. Nordland Verlag G.m.b.H. Berlin 1939 auch 1943 gedruckt bei H.Hännisen Kirjapaino Oy, Helsinki - Hansische Ballade. Balladen aus dem Thingspiel. Deutsche Hausbücherei, Hamburg 1938; Kulturhof-Genossenschaft, Kiel 1938; Nordland-Verlag, Berlin 1942
 Wir zwei, wir gehören zusammen! Geschichten um Tod und Liebe. A. Strauch Verlag, Leipzig 1939
 Die Hexe von Hemmingstedt. Schauspiel in 5 Akten. Drei Masken Verlag, Berlin 1939
 Madrid - Eine Erzählung aus den Tagen des spanischen Freiheitskampfes. (Jugend-Bücherei) Aufwärts-Verlag, Berlin 1940
 Es ruft der einsam Fliegende. Deutscher Volksverlag, München 1940
 Zur Raa fuhr auf ein roter Schild. Nordland-Verlag, Berlin 1940 (Roman)
 Fünf Wiegen und noch eine. Nordland-Verlag, Berlin 1942
 Des Reiches Brücke - Bilder aus dem Leben einer deutschen Stadt (Magdeburg). Nordland-Verlag, Berlin 1942
 Engelmar und Friederun. Nordland-Verlag, Berlin 1943

Litteratur 
 Der Dichter Henrik Herse. Vieweg-Verlag, Braunschweig 1937 (Broschüre)
 Ernst Klee: „Henrik Herse“. Eintrag Ernst Klee: Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945. S. Fischer, Frankfurt am Main 2007, ISBN 978-3-10-039326-5.
 Lawrence D. Stokes: Der Eutiner Dichterkreis und der Nationalsozialismus 1936–1945: Eine Dokumentation. Neumünster: Wachholtz, 2001. (Quellen und Forschungen zur Geschichte Schleswig-Holsteins; Bd. 111.) ISBN 3-529-02211-X

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Henrik Herse» frå ,  den 2. mai 2013.

Bakgrunnsstoff 
 

Tyske forfattarar
Roald Tangen

Roald Tangen () var ein norsk fysikar og rekna som å vere den som starta norsk kjernefysisk forsking på partikkelakseleratorar.

Etter examen artium 1931 vart han siv.ing. i sterkstraum ved NTH i 1936. Han vart ein av mange assistentar til Johan Peter Holtsmark og bygde på 30-talet ein Van de Graaff-generator/akselerator.  Han fekk dr.techn. frå NTH i 1948 på ei avhandling om korleis proton vert fanga av lette atomkjernar, og var professor i eksperimentell fysikk same stad 1948-52, etterfølgd av Njål Hole.  Tangen gjekk til Universitetet i Oslo i 1952 for å overta professoratet etter Lars Vegard, og fekk ta med seg akseleratoren som han heldt til 1979. Tangen oppdaga kjerneresonans inni akseleratorane som av og til laga 3 millionar volt.

Verv og utmerkingar
delegat ved SN-konferansen for fredeleg utnytting av kjerneenergi 1958
rådsmedlem i NAVF 1963–68
styremedlem ved Norsk Teknisk Museum
generalsekretær i A/S Norsk Varekrigsforsikrings Fond
innvald i Det Norske Videnskaps-Akademi
medlem i Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab 1950
med i Finska Vetenskapssocieteten i 1972
riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden 1983
Fridtjof Nansens belønning for fremragende forskning

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Roald Tangen» frå ,  den 29. april 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Norske fysikarar
Norske fysikkprofessorar
Professorar ved NTNU
Professorar ved Universitetet i Oslo
Norske sivilingeniørar
Folk frå Modum
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Medlemmar av Det finske vitskapsakademiet
Fysikarar på 1900-talet
Norske kjernefysikarar
Margunn Haugenes

Margunn Humlestøl Haugenes () er ein tidlegare fotballspelar og seinare -trenar. Ho vart olympiameister med Noreg under sommar-OL 2000. Som klubbspelar vann ho serietriumfar i fotball med Asker Skiklubb og cupgull med IL Sandviken. Haugenes er i 2013 trenar for fotballklubben Amazon i Grimstad.

Karriere

Aktiv
Humlestøl gjekk idrettsfag ved Firda vidaregåande skule på Sandane. Etter det fyrste skuleåret braut ho av og flytta til Kaupanger for å spele på det beste kvinnelege fotballaget i Sogn og Fjordane; Kaupanger Idrettslag. Ho debuterte på landslaget i 1990 mot Finland. Same året melde ho overgang frå Kaupanger til Asker.

I sitt andre år i Asker vann klubben seriegullet, og laget kopierte prestasjonen sesongen etter. Etter ein noko dårlegare sesong i 1993 skifta ho klubb midtvegs i 1994-sesongen. Humlestøl spela så for Sandviken i ein halv og heil sesong, og opplevde å verte cupmeister med Sandviken. I 1996 bytta ho til Bjørnar, ein klubb som då låg på nivå to i norsk fotball. Klubben rykte opp i 1997, men før den tid hadde ho gifta seg og bytta namn til Haugenes. Ho bidrog til å gjere Bjørnar til eit lag som som stabiliserte seg i toppserien.

Humlestøl meisterskapsdebuterte for Noreg med EM og seinare VM 1991, og vann sølv i begge meisterskapane. Hennar neste meisterskap var EM i 1997. I 1999-sesongen gjekk ho gravid og spela ikkje. Ho fekk så plass i OL-troppen 2000. Haugenes spela ikkje de to første kampane i olympiaden, men skåra det avgjerande målet i sin fyrste og Noregs tredje kamp i turneringa, då Noreg  møtte Kina i gruppespelet. Haugenes spela dei to siste kampane i meisterskapen og var på bana då Noreg vann OL-finalen mot USA. Ho vart dermed den fyrste frå Sogn og Fjordane som vart olympisk meister.

Etter OL-gullet flytta Haugenes til England og var profesjonell fotballspelar for Fulham. Ektemaken Gaute Haugenes var trenar for laget, mesteparten av den tida ho var i Fulham. Klubben rykte opp i toppdivisjonen og vann den engelske cupen.

Frå 2003 spela Haugenes for Amazon Grimstad, klubben rykte opp til toppserien året etter. I 2006 tok ho over som spelande trenar, ei rolle ho hadde til dess ho la opp både som spelar og Amazon-trenar etter 2007-sesongen. Ho kom tilbake som trenar i 2009.

Merittar
Olympisk meister 2000 for Noreg
Seriemeister 1991 og 1992 med Asker Skikubb
Cupmeister 1995 med IL Sandviken

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Margunn Haugenes» frå ,  den 1. mai 2013.  
 

Norske landslagsspelarar i fotball
Norske fotballtrenarar
Olympiske meistrar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 2000
Norske deltakarar under sommar-OL 2000
Fotballspelarar under sommar-OL 2000
Folk frå Flora
Cappelen Damm

Cappelen Damm AS er eit norsk forlag skipa i 2007 ved at forlaga  J.W. Cappelens Forlag AS, skipa i 1829, og forlaget  N.W. Damm & Søn A/S, skipa i 1843, vart slege saman. Forlaget er eigd av det svenske konsernet Bonnier Books AB og det danske konsernet Egmont (det tidlegare Gutenberghus) med ein halvpart kvar. Bonnier Books AB  hadde kjøpt opp J.W. Cappelens Forlag i 1987, og Egmont (som er organisert som ei stifting) hadde kjøpt opp  N.W. Damm & Søn A/S  i 1984.

Bokhandelkjeda Tanum, som N.W. Damm & Søn A/S kjøpte sommaren 2006, vart etter samanslåinga eit heileigd dotterselskap av Cappelen Damm AS, og det same gjeld bokdistribueringverksemda Sentraldistribusjon ANS, som J.W. Cappelens Forlag AS åtte. Flamme Forlag er formelt underlagt Cappelen Damm AS, som dessutan eig 66 % av Larsforlaget til den norsk-samiske journalisten, forfattaren og villmarksfararen Lars Thorbjørn Monsen.

Forlaget og bokklubbavdelingane har tilhald i «Cappelen Damm-huset», som er dagsavisa Dagbladets tidlegare hus i Akersgata 47/49 i Oslo.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 
 Om soga til Cappelen Damm på internettsidene til forlaget

Norske forlag
Skipingar i 2007
Astraia

Astraia (gresk Аστραια, 'stjernemøy', latin Astraea) er ei ung jente frå gresk mytologi som blei til stjernebildet Jomfrua.

Astraia er anten dotter av Zevs og Themis eller av Astrios og Eos. I ulike tekstar blir det fortald at ho var den siste av dei udøydelege som forlet dei stadig dårlegare menneskja ved slutten av gullalderen, også kalla Astraia-alderen. I eit dikt av Vergil ser han fram til tida då «jomfrua», eller rettferda, skal venda tilbake. Dette stykket er teke med på tidlege utgåver av USA sitt rikssegl og eindollarsetlar.

Astraia er blitt identifisert med den greske gudinna for rettvise, Dike. Ho blir ofte avbilda med ei vektskål og ei stjernekrone. Også på stjernehimmelen ligg Jomfrua like ved Vekta.

Under renessansen blei Astraia eit symbol på den kulturelle fornyinga i samfunnet. I England blei dronning Elisabet likna med henne som leiar for ein gullalder. I Spania blei ho knytt til Filip IV sitt styre. Frå 1607 til 1610 gav den franske forfattaren Honoré d'Urfé ein populær romanserie med tittelen L'Astree (Astraia).

Kjelder

«Astraea», 1911 Encyclopædia Britannica, Volume 2
T.W.C. Edwards Bucolicon liber by  Publius Maro Vergilius
Delar av denne artikkelen bygger på «Astraea (mythology)» frå ,  den 1. mai 2013.

Bakgrunnsstoff

Astraea of Greek Mythology ved gods-and-monsters.com
Astraia ved theoi.com

Greske gudinner
Flamme Forlag

Flamme Forlag (F°) er eit norsk forlag skipa 1. april 2008 i Oslo med skribentane Nils-Øivind Haagensen og Bendik Wold som forlagssjefar og redaktørar, og  formelt underlagt storforlaget Cappelen Damm AS. 

Forlaget ser det som si oppgåve å utfordre den etablerte forlagsverda i Noreg ved å gje ut ikkje berre vanlege bøker, men  alternative publikasjonar som pamflettar, stutte romanar, essays og det som vert kalla «boksinglar», som skal vere små bøker prenta i små opplag, utgjeve i eit sabla tempo. Mellom anna har forlaget publisert «singlane» Hemmelige Tjenester av den norske forfattaren, fotografen og Cappelen Damm-forleggjaren John Erik Riley, og JFK jr., som er åtte dikt om John F. Kennedy jr., jentefut og ektefødt son av USAs 35. president, skrive av den amerikanske 'queercore-forfattaren' Dennis Cooper og omdikta i norsk språkform av Bendik Wold. Fleire av bøkene frå forlaget har utmerka seg på ulikt vis i den norske og nordiske bokverda og ved å gjere seg gjeldande i det offentlege ordskiftet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Norske forlag
Skipingar i 2008
Titandioksid

Titandioksid er eit naturleg førekommande oksid av titan. Den kjemiske formelen er TiO2. Eit eldre namn er titansyre.

Titandioksid blir mest nytta som eit pigment, då det er eit av dei beste kvite fargepigmenta ein kjenner. Det har ein særs høg brytingsindeks som tillèt høg refleksjon av reint lys. Om lag 46 millionar tonn TiO2 blir nytta kvart år som fargestoff i varer som maling, lakk, papir, plastprodukt, blekk, mat, medisin (piller) og i dei fleste tannkremar. Populariteten er grunna stoffet sin høge grad av opasitet (ugjennomsiktig), som mellom anna i maling gjer at det har blitt kalla «det perfekte kvitt.» 

I tillegg blir stoffet nytta i kosmetikkindustrien, mellom anna i tatoveringar, sminkeprodukt og i solkrem. I så godt som all solkrem finn ein titandioksid på grunn av den høge brytingsindeksen, noko som gjer at det absorberer mesteparten av dei skadelege UV-strålane, og omdannar dei til energi i form av varme. UV-absorberingseigenskapane har ført til at det òg blir nytta i plastprodukt, der absorbsjonen i titandioksid gjer at plasten tar mindre skade av UV-strålane.

Titandioksid har òg eigenskapen til å hydrolysere vatn, det vil seie omdanne H2O til oksygen og hydrogen. Dette gjer at det ein har tenkt at titandioksid kan nyttast som katalysator i samband med produksjon av hydrogen til direkte bruk i brenselcelle-bilar.

Titandioksid har E-nummer E171.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Titandioksid» frå ,  den 1. mai 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Material Safety Data Sheet Mallinckrodt Baker
  
  
 UiO 

Titansamband
Oksid
Sørtoppen

Sørtoppen er ein nunatak kring 1900 meter over havet, og kring 11,1 km sørvest for Mount Breckinridge i Enderby Land. Han vart kartlagd frå flyfotografi teken av Lars Christensen-ekspedisjonen (1936–37).

I nærleiken av fjellet ligg Mount Elkins, 30 km mot vest.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sørtoppen» frå ,  den 1. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Nunatakar i Enderby Land
Abrit Nunatak

Abrit Nunatak er ein klipperik ås med ei høgd opp mot over 400 m aust for Laclavère Plateau på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis. Det ligg oppom Mott snømark i nord og Retizhe Cove mot søraust.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Abrit nordaust i Bulgaria.

Abrit Nunatak ligg 4,47 km nordaust for Theodolite Hill, 2,49 km sør for Urguri Nunatak, 8,2 km aust for Fidase Peak og 4,83 km sørvest for Camel Nunataks.

Kjelder

 SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

Nunatakar på Trinityhalvøya
Stader i Antarktis kalla opp etter bulgarske stader
Mika Halvari

Mika Kristian Halvari () er ein finsk tidlegare friidrettsutøvar frå Kemi, som tevla i kulestøyt. Han vann sølvmedaljen under VM 1995 i Göteborg og tok gullet i innandørsmeisterskapen tidlegare same året. Tre gongar vart han finsk meister i kulestøyt, og han har den nordiske rekorden i kulestøyt med 21,50 meter; innandørs har han elles nådd 22,09 meter.

Aktiv
Halvari slo seg inn i den finske toppen i kulestøyting i 1990, då han tok sølvmedaljen i den nasjonale meisterskapen. Her nådde han 18,38 m i finalen, nøyaktig same resultatet fekk han året etter då han tok eit nytt FM-sølv. Tidleg i august 1993 persa han med 20,08 m, hans fyrste resultat over 20 meter. I 1994 vann han i Tuusula den fyrste av tre gullmedaljar i øvinga i finske meisterskap etter eit bestestøyt på 19,79 m. Same sesongen vart europameisterskapen i friidrett avvikla i heimlandet, der han nådde 19,52 m og hamna på fjerdeplass.

Året 1995 nådde Halvari toppen som kulestøytar. 10. mars 1995 vart han verdsmeister innandørs med 20,74 m, meisterskapen gjekk av stabelen i Barcelona. 9. juli støytte han kula heile 21,50 m i Hämenkyro, og knapt to veker seinare vart han finsk meister i Lapua med 21,10 m,. Den 9. august tok han VM-sølvet i øvinga med 20,93 m, men vart slått med vel halvmeteren av John Godina frå USA.

Etter eit svakare år i 1996 kom Halvari tilbake med femteplass i VM 1997, og eit årsbeste på 21,11 m. Han vann sitt tredje og siste nasjonale meisterskapsgull, med 20,46 m i Villmanstrand. Sesongen etter la han på åtte centimeter i den finske meisterskapen, men vart då vist til sølvplassen. Under EM 1998 måtte han også ein plass ned på resultatlista samanlikna med VM året før, endå om han la på lengda med 20 cm. Både i 1999- og 2000-sesongen nådde Halvari 21-meteren utandørs, høvesvis 21,00 og 21,04 m. Sjølv om han vinteren 2000 støytte kula heile 22,09 m, var han ikkje lenger i stand til å tevle med dei aller beste om medaljane.

Mika Halvari la opp i 2004.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1993 i Stuttgart: Utslått i kvalifiseringa (18,19 m)
EM 1994 i Helsingfors: Nr 4 - 19,52 m 
VM 1995 i Göteborg: Sølvmedalje - 20.93 m, bakom John Godina (21,47 m)
OL 1996 i Atlanta: Nr 14 – 19,37 m
VM 1997 i Aten: Nr 5 – 20,13 m
EM 1998 i Budapest: Nr 6 – 20,33 m
VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (nr 15 – 19,61 m)

Kjelder
Tilastopaja OY 
Denne artikkelen bygger på «Mika Halvari» frå ,  den 2. mai 2013.

Bakgrunnsstoff
Fakta hos IAAF

Finske kulestøytarar
Finske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Neokhóri i Magnisía

Neokhóri (gresk Νεοχώρι) er ein landsby i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Neokhóri var hovudsete i den tidlegare kommunen Afétes, som no er ei kommunaleining i kommunen Sør-Pílio.

Referansar 

Neokhori
Akaogiitt

Akaogiitt er ein monoklinisk krystall og er eit mineral av titandioksid. Den er ein av fire naturleg forekommande polymorfismar (mineral med same samansetting, men med ulik struktur) av titandioksid, TiO2, som er godkjent av International Mineralogical Association (IMA).  Dei andre er anatas (tetragonal), brookitt (ortorombisk) og rutil (tetragonal). 

Akaogiitt er gitt namn etter Masaki Akaogi frå Gakushuin universitet i Tokyo. Mineralet vart godkjent av IMA i mars 2008.

Kjelder

 American Mineralogist

Titanmineral
Oksydmineral
Tetragonale mineral
1. divisjon fotball for menn 1966

1. divisjon 1966 starta 22. april og slutta 22. oktober.

Det vart spelt 18 rundar, og det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.  vann sitt til no einaste seriemeisterskap, medan dei to nedste laga ( og ) rykte ned.

1. divisjon vart på 60-talet gjerne kalla «trikkeserien» på grunn av dominansen frå Oslo-laga , ,  og . Spesielt tydeleg var dette i 1966 då dei fire laga alle enda blant dei fem første på tabellen.

Endeleg tabell

Toppskårarar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1. divisjon fotball for menn 1966» frå ,  den 5. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
rsssf.no – alle resultat

1. divisjon fotball for herrar (nivå 1)
Fotball i Noreg i 1966
Djurgårdens IF

Djurgårdens IF er eit svensk fotballag med heimebane i den svenke hovudstaden Stockholm.
Laget vart stifta 12. mars 1891 med namnet Djurgårdens idrottsförening.

Svenske fotballag
Sport i Stockholm
Skipingar i 1891
Angrepsspelar i fotball

Angrepsspelar, angripar eller spiss er dei spelarane i fotball som ligg fremst på banen, føre forsvararar og midtbanespelarar, og nærast målburet til motstandarlaget. Den fremste oppgåva til angriparane er å skåre mål. 

Angriparane har fleire namn etter posisjonen deira, og dei vanlegaste er spiss, høgre eller venstre angripar og ving.

Spiss
Spissen eller den sentrale angriparen, (på engelsk centre forward eller striker) er den angriparen som spelar nærast målet til motstandarane. Hovudoppgåva er å skåre mål, men spelaren kan òg ha i oppgåve å halde på balle, ein såkalla «target spiss» for å la dei andre spelarane i laget flytte seg fram i banen. I moderne fotball spelar mange lag med ein såkalla «falsk niar» (nummer ni var tradisjonelt draktnummeret til spissen). Rolla inneber at atin spelar utan tradisjonelle spisseigenskapar har denne rolla, men i staden for å tradisjonelt spela nær midtstopparane til motstandarane, flyttar dei seg fritt i angrepet og kjem òg djupt ned i banen for å hente ballen og skape eit overtal på midtbanen.

Angripar
Høgre- eller venstreangripar er ein offensiv spelar med utgangspunkt sentralt i angrepslinja ved sida av spissen. Det har òg vorte nytta venstre og høgre indreløpar om desse angrepsspelarane og oppgåva deira er tradisjonelt å skape målsjansar og gjere mål.

Hengande spissar
Ein hengande spiss (på engelsk second striker) er ein spelar som ofte har ei meir fri rolle enn spissen og fleire av dei mest hylla spelarane i verda har spelt i denne rolla, ofte med nummer ti på ryggen. På italienske lag vert rolla ofte kalla trequartista og indikerer at spelaren opererer i den tredje «fjerdedelen» eller «kvarten», mellom den andre på midtbanen og den fjerde i angrepet. Rolla til den hengande spissen er å kombinere midtbanen og angrepet og gjennom teknikk og kreativitet skape målsjansar både for seg sjølv og for lagkameratane sine. Posisjonen mellom midtbanen og angrepet gjer spelaren vanskeleg å markere for motstandarane.

Ving
Ein ving eller kantspelar (på engelsk winger, wing-half eller outside midfielder) er ein offensiv spelar med utgangspunkt på kanten. Ein ving kan, etter kor høgt opp i banen han starta, reknast som både angripar og midtbanespelar. Rolla til vingen var tradisjonelt å gjennom fart og teknikk ta seg forbi sidebackane til motstandarane for å så innlegg mot midten. I moderne fotball har mange lag valt å nytte seg av vingar som i staden går innover i banen for å kome på skothald. Denne posisjonen vert på engelsk kalla inverted winger.

Sjå òg 
Forsvarsspelar i fotball
Midtbanespelar
Posisjonar i lagsport
Spelsystem i fotball

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Anfallare (fotboll)» frå ,  den 7. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene:
 

 
Fotballposisjonar
Podiceps

Podiceps er ei biologisk slekt av vassfuglar og medlem av dukkarfamilien, Podicipedidae.
Dette er dukkarslekta med fleste medlemmer og med dei største dukkarane i «den gamle verda». Representantar hekkar i Europa, Asia, Nord-Amerika og Sør-Amerika. Dei fleste artar på den nordlege halvkula trekker til kysten eller til varmare klima om vinteren.

Som alle dukkarar hekkar dei ved vasskanten, fordi dei ikkje er i stand til å gå godt på land med beina som er festa heilt bakpå kroppen. Vanlegvis legg dei to egg i kullet, og dei stripa ungane blir ofte frakta på ryggen av ein av foreldra.

Alle i slekta er gode symjarar og dukkarar, og forfølgjer fisk under vatn. 

Vaksne har ei iaugefallande fjørdrakt, og kjønna er like. Om vinteren er fjørdrakta meir fargelaus i grått og kvitt.

Artslista
Nolevande artar i Podiceps i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V12.1, 2022, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
 Spydnebbdukkar, Podiceps major, Great Grebe, (Boddaert, 1783), (LC)
 Gråstrupedukkar, Podiceps grisegena, Red-necked Grebe, (Boddaert, 1783), (LC)
 Toppdukkar, Podiceps cristatus, Great Crested Grebe, (Linnaeus, 1758), (LC)
 Horndukkar, Podiceps auritus, Horned Grebe, (Linnaeus, 1758), (VU)
 Svarthalsdukkar, Podiceps nigricollis, Black-necked Grebe, Brehm, CL, 1831, (LC)
 Sølvdukkar, Podiceps occipitalis, Silvery Grebe, Garnot, 1826, (LC)
 Junindukkar, Podiceps taczanowskii, Junin Grebe, Berlepsch & Stolzmann, 1894, (EN)
 Tiaradukkar, Podiceps gallardoi, Hooded Grebe, Rumboll, 1974, (CR)

Utrydda artar
 Colombiadukkar, Podiceps andinus (Meyer de Schauensee, 1959), utrydda per 1977, levde i våtmarksområde nær Bogotá.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Podiceps» frå ,  den 8. mai 2013.   
Referansar

Bakgrunnsstoff 

 

dukkarfamilien
Fugleslekter
Knute

Knut eller knute (norrønt knútr) er ei lengd av noko som er bunde om seg sjølv.
Ein kan laga knutar av tau, tråd eller liknande, men også av mindre fleksible materiale som smijern og anna metall.

Knutar kan brukast til å festa noko, til dømes skolisser på ein sko, samanspleisa tau eller trådar i handarbeid. Dei kan brukast til å laga nett, til dømes til fiskegarn, eller til pynt i teknikkar som makramé eller nupereller. Knutar kan også brukast til å markera avstand; dette er utgangspunktet for måleininga knop.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Knute» frå ,  den 9. mai 2013.

Bakgrunnsstoff
Knuter og stikk til båt – Animasjoner
Nyttige speiderknuter 
Speiderknuter 
Knuter og knop i fisking 
Flere fiskeknuter 
Knuter for fluefiske
Knuter for båt og seiling 
Slipsknuter 
Tau og knuter 
Søkbar digitalkopi av Knop og stikk av Des Pawson, utgitt av Teknologisk forlag 1998

 
Teknologi
Handverk
Tauverk
Ord frå norrønt