kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Annichen Kringstad

Annichen Cecilie Kringstad () er ein svensk tidlegare orienteringsløpar fødd i Oslo. Ho vart verdsmeister tre gongar i rad åra 1981, 1983, 1985, både i den individuelle tevlinga og som ankerkvinne for Sveriges stafett-mannskap.

Karriere
Omframt dei suksessrike verdsmeisterskapane, sigra Kringstad perioden 1981 til 1986 i femdagars-tevlinga O-Ringen i fem av seks år. I nordiske meisterskap var ho i 1982 med på å sikre svensk stafettgull, to år seinare vart det sølvplass i same øvinga. Nasjonalt vart ho svensk meister i klassisk løype åra 1981, 1984 og 1985, på langdistanse tok ho SM-gull i 1984 og 1985.

Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap 
VM 1979: Nr 9 individuelt
VM 1981: Gull individuelt og i stafett
VM 1983: Gull individuelt og i stafett
VM 1985: Gull individuelt og i stafett

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Annichen Kringstad» frå ,  den 26. juni 2023.  

Svenske orienteringsløparar
Folk frå Oslo
Marita Skogum

Marita Skogum () er ein svensk tidlegare orienteringsløpar frå Berghem. Ho vart verdsmeister i 1989 og 1993, i tillegg var ho med å sikre Sverige stafett-gull i VM 1983, 1989, 1991 og 1993.

Karriere
Skogum kneip sølvmedaljen individuelt ved VM 1983, før ho tok seg av den andre etappen for det svenske gull-laget i stafett. Under verdsmeisterskapen 1989 sprang ho inn til siger i både den individuelle tevlinga og i stafett. To år seinare forsvarte ho Sveriges VM-tittel i stafett. Ved den nordiske meisterskapen 1992 på Rena vann Skogum gull i alle tre tevlingane: klassisk-distanse, kort-distanse og stafett. Same sesongen vann ho verdscupen i orientering. Året etter sanka ho to nye VM-gull og eitt VM-sølv før ho la opp.

I 1989 vart ho kåra til Årets idrettskvinne i Sverige.

Skogum var landslagstrenar for det svenske kvinnelaget, perioden 2006–2010 også svensk landslagssjef.

Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap 
VM 1983: Sølv individuelt og gull i stafett
VM 1987: Sølv i stafett, nr 10 individuelt
VM 1989: Gull individuelt og i stafett
VM 1991: Bronse i klassisk løype, gull i stafett
VM 1993: Gull i klassisk løype og stafett, sølv i kort løype

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Marita Skogum» frå ,  den 26. juni 2023.  

Svenske orienteringsløparar
Sville

Svill eller sville er ein vassrett bjelke eller planke som har ulike roller i bygningar og jernbaner.

Trebygg
I bindingsverk ligg svillen eller botnsvillen nedst i veggen og ber stenderar eller stolpar. Øvst i fyrste etasje ber stenderane ein toppsvill. I etasjeskiljet ligg bjelkane på toppsvillen, og bjelkane ber svillen for stenderane til neste etasje. Øvste svillen i veggen ber loftsbjelkar og ofte sperrer.  

I lafteverk blir botnsvillen ofte kalla syllstokk.

«Svill» kan også visa til ein dørstokk.

Jernbanesvillar

 
Jernbanesvillar er tverrgåande bjelkar som skjenane er feste i, og inngår derfor som ein del av overbygningen til jernbana. Svillane ligg oppå eot ballastlag av pukk. Dei overfører krefter frå skjenene til ballastlaget og underbygningen, held skjenene på høgkant og sikrar at sporvidda er rett.

Tradisjonelt har desse svillane vore i tre, men i moderne utbyggingar og oppgraderingar av jernbanenettet bruker ein gjerne betongsvillar. Der blir skjenene feste til svillene med innfestningsmekanismen Pandrol.

Tresvillane blir ofte impregnerte med kreosot for å auka livslengda.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sville» frå , og «Jernbanesville» frå  den 26. juni 2023.  

Byggteknikk
Trearkitektur
Jarnbane
Impregnering

Impregnering er ein behandlingsprosess for å gjera ulike materiale (til dømes trevirke og tekstilar) motstandsdyktige mot vatn og fukt. Det finst ulike metodar for å gjera dette.

Ein impregnerer treverk slik at dei ikkje skal trekka vatn, og dermed føra til rote.

Tidlegare brukte ein CCA-impregnering på treverk i Noreg, men dette er no forbode. I eldre tid brukte ein tjøre til å impregnera mellom anna båtar. Kreosot blir mellom anna brukt til jernbanesviller og telefonstolpar.

Tekstilar 
Ein kan impregnera klede og sko, då ved å påføra kjemikalium som gjer dei vasstette. Det er også vanleg å impregnera telt og segl. I særs gammal tid brukte ein barking med garvesyre frå bork på segl og tauverk.

CCA-impregnering 
CCA-impregnering er ein type impregnering for treverk.

Impregneringa er forboden i Noreg, men blei tidlegare brukt i utstrekt grad til trykkimpregnering av treverk. Teknikken omfattar tildels store mengder giftige tungmetall, som kopar (Cu), krom (Cr) og arsen (As), som har gjeve namnet CCA. Tre som er CCA-impregnert eller impregnert med kreosot blir klassifisert som farleg avfall, og blir levert inn på eigne avfallsmottak.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Impregnering» frå ,  den 26. juni 2023.  

Trevirke
Teknologi
Vatn
Konservering
Rock and Roll Ain't Noise Pollution

«Rock and Roll Ain’t Noise Pollution» er ein song av det australske rockebandet AC/DC. Det er det tiande og siste sporet på albumet deira Back in Black frå 1980. Det er den fjerde og siste singelen som vart sleppt frå albumet. Låten nådde 15. plassen på UK Singles Chart, den høgaste plasseringa av ein låt på albumet.

Bakgrunn
Opprinnelig vart det berre skrive ni låtar til Back in Black, men Atlantic Records, og dessutan managementet deira, tilrådde dei å skriva éin låt til. Angus og Malcolm skreiv songen på rundt 15 minutt. Vokalist Brian Johnson fortel: «Eg kjem aldri til å gløyma starten på han. Eg gjekk inn i innspelingsbåsen, introen startar og eg høyrer: 'Brian, det er Mutt. Kan du sei noko over dette?» Han byrjar å gjenta teksten høgt, med hovudet lett bakoverlent: «All you middle men throw away your fancy clothes. For some reason middle men were in the news at the time, the top guys weren't getting the blame and the workforce weren't getting it either, it was the middle men who were this grey area. I must have picked up on it and it just went from there.» 

Malcolm forklarte opphavet til songen: «Me var i London på den tida, og det var mange problem med den gamle Marquee Club fordi han låg i eit tettbygt område, og det var ei heil greie med støyforureining i nyheitene, den miljø- og helsegreia med at du ikkje kunne ha stereoanlegget høgt på etter 23.00 om kvelden, alt kom av det.»

Utgiving 
Låten dukkar òg opp i videoar som No Bull (1996), Family Jewels (2005) og Plug Me In (2007), og dessutan i plateboksen Bonfire (1997).

Låten er med på hyllestalbumet til bandet frå 2003, Back in Baroque: The String Tribute to AC/DC, han vart òg covra i 2004 av death metal-bandet Six Feet Under på albumet Graveyard Classics 2. Alex Gibson spelte òg inn songen i 2008 frå albumet Rockabye Baby!: Lullaby Renditions of AC/DC". Songen var med i ein reklamefilm for Nike i 2006, og dessutan ein for Applebee's i 2016.

Innhald
«Rock and Roll Ain't Noise Pollution» – 4:12
«Hells Bells» – 5:10

Salslister

Vekesliste

Årslister

Medverkande
Brian Johnson – solovokal
Angus Young – sologitar
Malcolm Young – rytmegitar, korvokal
Cliff Williams – bassgitar, korvokal
Phil Rudd – trommer

Notes

Denne artikkelen bygger på «Rock and Roll Ain't Noise Pollution» frå ,  den 26. juni 2023. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Back in Black review (arkivert nettside)
 Rock N' Roll Ain't Noise Pollution in Songfacts
 [ Rock N' Roll Ain't Noise Pollution in Allmusic]

AC/DC-songar
Songar frå 1980
Singlar frå 1980
Songar produserte av Robert John «Mutt» Lange
Songar om rockemusikk
Songar skrivne av Brian Johnson
Songar skrivne av Angus Young
Songar skrivne av Malcolm Young
Protest-songar
Bluesrock-songar
Atlantic Records-singlar
Brian Johnson

Brian Johnson () er ein engelsk songar og låtskrivar. I 1980, etter Bon Scott døydde, vart han den tredje vokalisten i det australske rockebandet AC/DC. Han og resten av bandet vart innlemma i Rock and roll Hall of Fame i 2003. I mars 2016 trekte han seg mellombels frå bandet under Rock or Bust-turneen på grunn av høyrselsproblem. I september 2020 stadfesta AC/DC offisielt at Johnson saman med bandkollegaene Phil Rudd og Cliff Williams hadde slutta seg til bandet i august 2018 for å spela inn albumet Power Up frå 2020, med bandet .

Johnson var ein av grunnleggjarane av rockebandet Geordie som vart danna i Newcastle upon Tyne i 1971. Etter nokre hitsinglar, mellom anna den britiske topp 10-singelen «All Because of You» (1973), vart bandet oppløyst i 1978. Etter Bon Scott døydde 19. februar 1980 vart Johnson bede om å prøvesyngje for AC/DC. AC/DC-gitaristane og grunnleggjarane Angus og Malcolm Young tok kontakt med Brian og hugsa at Bon hadde vorte imponert over han etter å ha sett han opptre med Geordie. Hans første album med AC/DC, Back in Black, vart det nest bestseljande albumet gjennom tidene, ifølgje dei fleste estimat. The Guardian rangerte den vellykka overgangen til Johnson som nr. 36 på lista si over 50 viktige hendingar i rockemusikkhistoria.

Johnson er kjend for den karakteristiske syngjande stemma si og sterke Geordie-dialekt. I juli 2014 vart han utnemnd til æresdoktor i musikk av Northumbria University i byen Newcastle som ei anerkjenning til dei store bidraga hans til musikkbransjen.

Diskografi
Med Geordie

Med AC/DC

Solo

Publikasjonar 

 Rockers and Rollers: An Automotive Autobiography. Simon & Schuster Australia. 2009. 
 The Lives of Brian: A Memoir. Dey Street Books. 2022.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Brian Johnson» frå ,  den 26. juni 2023. 
 oppgav desse kjeldene:

AC/DC-medlemmar
APRA Award-vinnarar
Britiske bilsamlarar
Britiske sjølvbiografiforfattarar
Engelske rockesongarar
Bluesrock-musikarar
Folk frå Gateshead
Musikarar frå Tyne and Wear
Tony Platt

Tony Platt er ein engelsk lydteknikar og plateprodusent, mest kjend for arbeidet sitt med artistar som AC/DC, Cheap Trick, Bob Marley, Iron Maiden, Shy, Buddy Guy, Foreigner, The Mighty Mighty Bosstones, Sparks, Jazz Jamaica All Stars, Lillian Axe, The Boomtown Rats, Motörhead og Testament.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tony Platt» frå ,  den 26. juni 2023. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Platinum Tones si nettside

Engelske plateprodusentar
Engelske lydteknikarar
Ted Jensen

Ted Jensen (datoar) er ein USA-amerikansk mastering-lydteknikar, kjend for å ha laga masterar av mange innspelingar, inkludert Eagles-albumet Hotel California, Green Day-albumet American Idiot og Norah Jones sitt Come Away with Me.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ted Jensen» frå ,  den 26. juni 2023.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske plateprodusentar
Grammy-vinnarar
USA-amerikanske lydteknikarar
Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1962

Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1962 for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo  24. og 25. juli. Landskampen enda med suveren siger til Sverige med 125 poeng mot 87. Begge landa deltok med to utøvarar i kvar av enkeltøvingane.

Bjørn Bang Andersen forbetra sin eigen norske rekord i kulestøyt til 17,41 meter, det same gjorde Sverre Strandli i sleggjekast med 63,55 meter.

Tysdag 24. juli

200 meter

1500 m

5 000 m

110 meter hekk

3 000 m hinder

Stavhopp

Tresteghopp

Diskoskast

Spjutkast

4 × 100 meter stafett

Onsdag 25. juli

100 meter

400 m

800 m

10 000 m

400 m hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Sleggjekast

4 × 400 m stafett

Kjelder
friidrett.no
Arbeiderbladet 27. juli 1962

Friidrettslandskampar
Idrettstilskipingar i Oslo
Sport i Noreg i 1962
Friidrett i Noreg
Thierry Gueorgiou

Thierry Gueorgiou () er ein fransk tidlegare orienteringsløpar frå Saint-Étienne. I tida 2003-17 vann han 13 individuelle VM-gull og eitt stafett-gull med Frankrike]]. Tre gongar vart han europameister.

Gueorgiou utmerkte seg særleg på den om lag 6 kilometer lange mellomdistansen. Han vann den distansen heile 8 gongar: 2003, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2011, 2017. I 2007 sigra han også på kort-distansen. Frå 2009 byrja han også å vinne medaljar i den klassiske orienteringsdistansen over om lag 15 km. Han vart klassisk verdsmeister i 2011, 2013, 2014 og 2015. Over dei femten åra frå 2003 til 2017 sanka han 14 gullmedaljar, 5 sølvmedaljar og like mange bronsemedaljar.

Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap 
VM 2003: Gull i mellom- og bronse i kort-distanse
VM 2004: Gull i mellomdistanse
VM 2005: Gull i mellomdistanse, sølv i stafett
VM 2006: Nr 4 i mellomdistanse
VM 2007: Gull i mellom- og kort-distanse
VM 2008: Gull i mellomdistanse
VM 2009: Gull i mellom- og sølv i klassisk-distanse
VM 2010: Bronse i klassisk- og mellomdistanse
VM 2011: Gull i klassisk- og mellomdistanse og i stafett
VM 2012: Bronse i mellomdistanse
VM 2013: Gull i klassisk- og sølv i mellomdistanse
VM 2014: Gull i klassisk-distanse og bronse i stafett
VM 2015: Gull i klassisk-distanse
VM 2016: Sølv i klassisk-distanse
VM 2017: Gull i mellomdistanse, sølv i stafett

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Thierry Gueorgiou» frå ,  den 27. juni 2023.  

Orienteringsløparar
Franske idrettsutøvarar
Folk frå Saint-Étienne
Ulla Lindkvist

Ulla Maria Lindkvist () var ein svensk orienteringsløpar. Ho vart verdsmeister i 1966 og 1968, og nordisk meister i 1967, 1969, 1971 og 1973.

Lindkvist vart europameister i 1962. I 1966 vart ho den fyrste verdsmeisteren i orientering, ein VM-tittel ho forsvarte i 1968. I mellomtida vart ho nordisk meister i 1967, ein meistertittel ho beheldt gjennom dei nordiske meisterskapane 1969, 1971 og 1973. Attåt dei individuelle triumfane, sprang ho Sverige inn til stafett-gull i Nordisk 1967, VM 1968, Nordisk 1969 og VM 1970.

Lindkvist sigra i femdagars-tevlinga O-Ringen alle åra frå 1967 til 1974.

Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap 
VM 1966: Gullmedalje
VM 1968: Gull individuelt og i stafett 
VM 1970: Sølv individuelt og gull i stafett
VM 1972: Sølv i stafett, nr 4 individuelt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ulla Lindkvist» frå ,  den 27. juni 2023.  

Svenske orienteringsløparar
Let's Get It Up

«Let's Get It Up» er ein song av det australske hardrockbandet AC/DC, først gjeve ut i 1981 på albumet deira For Those About to Rock We Salute You, og seinare som den første singelen frå albumet.

Vokalisten Brian Johnson samanfatta låten for Kerrang!-skribenten Sylvie Simmons som «Skitt, rein og skjer skitt. Me er eit skittent band.»

Konsertopptak av «Back in Black» og «T.N.T.», utgitt som B-sider på den britiske versjonen av singelen, vart begge spelt inn i Landover i Maryland i desember 1981. «T.N.T.» dukka berre opp på 12-tommer-utgåva.

Mottaking
Då Kurt Loder melde låten i samband med For Those About to Rock, skreiv han: «Det kan verka vanskeleg å ta ein sleveflekkete smårolling i skulegut-shorts på alvor som gitarist, men viss du lyttar nøye til den serpentinske soloen til Angus Young i 'Let's Get It Up', vil du høyra dei freidige bluesrøtene hans skina gjennom.»

Record World kalla songen ein «knallbra rockar med eit festleg refreng».

Salslister

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Let's Get It Up» frå ,  den 27. juni 2023. 
 oppgav desse kjeldene:

AC/DC-songar
Songar produserte av Robert John «Mutt» Lange
Songar skrivne av Angus Young
Songar skrivne av Brian Johnson
Songar skrivne av Malcolm Young
Bluesrock-songar
Songar frå 1981
Singlar frå 1982
Atlantic Records-singlar
Kronealvar

Kronealvar er ei biologisk slekt Heliothryx av kolibriar med to medlemmer som samla har eit leveområde i våt låglandskog i Mellom-Amerika og nordlege Sør-Amerika. Begge artar lever både i Ecuador og Colombia, separet av Andesfjella. Slekta er ein del av underfamilien Polytminae, «mangoar».

Namnet Heliothryx er frå gresk: hēlios «sol» samansett med trikhos «hår».

Skildring 
Kronealvar er to kolibriartar med rein kvitfarga underside, svart ansiktmaske og elles grønglitrande overside. Snøkvite halefjører blinkar når dei vert spreidde ut. Begge artar er rundt 9-10 centimeter i kroppslengd. Kronealvar har lenge vore kjente for åtferda med å stikke hol gjennom blomar utan å medverke til pollinering, kalla nektartjuveri.

Dette er fuglar som lever i lågland, grønkronealv er mest vanleg under 400 moh.

Galleri

Artslista 
Kronealvar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter Norske navn på verdens fugler. IUCN kategori er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist.
 Purpurkronealv, Heliothryx barroti, Purple-crowned fairy, (Bourcier, 1843), (LC)
Lever frå Guatemala langs karibiakysten til Costa Rica og Panama, over til stillehavskysten og langs vestsida av Andes i Colombia og Ecuador.

 Grønkronealv, Heliothryx auritus, Black-eared fairy, (Gmelin, JF, 1788), (LC)
Lever i Amazonas gjennom ni land. I tillegg finst ein isolert populasjon søraustre Brasil.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

kolibrifamilien
fugleslekter
Sylfar

Sylfar er ei biologisk slekt Aglaiocercus av kolibriar med tre medlemmer som samla har eit leveområde i ei smal stripe langs Andesfjella frå Venezuela til Bolivia, samt kystfjella i Turimiquire-massivet, nordaustre Venezuela. Slekta er ein del av stammen Lesbiini, «koketter», innanfor underfamilien Lesbiinae.

Namnet Aglaiocercus er frå gresk: aglaia «ven, prakt» samansett med kerkos, «hale».

Skildring 
Dette er tre artar som er lett kjennelege og skil seg frå alle andre kolibriar. Nebbet er rettpeikande og kort, hannfuglane har ein ekstremt fager, fargerik, særs lang og kløfta hale. Hoene er totalt annleise, har normal lengde på halen og kvit strupe flekka med grønt, men friske, kanelfarga til gulbrune farger på buken.

Reiret er vanlegvis festa til ein kvist eller grein, forma som ein overgygd moseklump, med ein sideinngang og ein hale av mose hengande under. Hannen til andessylfe deltek i ritualisert reirbygging. Hoa legg to kvite egg, hoa rugar aleine i rundt 15 til 17 dagar. Ungane forlèt reiret etter omtrent 21 til 30 dagar. (Andessylfe og celestsylfe)

IUCN har kategorisert breihalesylfe som sterkt truga (EN), dei andre to som livskraftige artar (LC).

Galleri

Artslista 
Sylfar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter Norske navn på verdens fugler. IUCN kategori er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist.
 Andessylfe, Aglaiocercus kingii, Long-tailed sylph, (Lesson, RP, 1832), (LC)
Austsida av Andes i Colombia nordover til kystfjella i Venezuela vest, og sørover langs austsida av Andes gjennom Ecuador, Peru til sentrale Bolivia (Cochabamba) i høgder på 900-3000 moh. Hoa ca. 10-11 cm, og hannen 16-19 cm.
 Celestsylfe, Aglaiocercus coelestis, Violet-tailed sylph, (Gould, 1861), (LC)
Vestsida av vestlge fjellkjeda av Andes i Colombia og Ecuador, rundt 1000 moh. Storleik ca. 9,5 cm og 18-21 cm.
 Breihalesylfe, Aglaiocercus berlepschi, Venezuelan sylph, (Hartert, EJO, 1898), (EN)
Turimiquire-massivet, nordaustre Venezuela. 1450-1800 moh. Storleik hoe og hann ca. 10 cm og 22 cm.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

kolibrifamilien
fugleslekter
Kilenebb

Kilenebb er ei biologisk slekt Schistes av kolibriar med to medlemmer som samla har eit leveområde langs Andesfjella frå Venezuela til Bolivia. Slekta er ein del av underfamilien Polytminae, «mangoar».

Namnet Schistes er frå gresk: skhizo, «kløyve, splitte».

Saman med slektene Doryfera og Colibri dannar Schistes ei klår monofyletisk gruppe.

Skildring 
Kilenebb har ei særeigen form på tuppen av nebbet, som er kileforma mot ein syltynn spiss. Nebbet er elles kort, kvitstrupekilenebb har marginalt lengre nebb enn grønglitterkilenebb. Dette er relativt små kolibriar, ca. 8-9 cm i kroppslengd og har generelt grønleg fjørdrakt. Dei har eit kvitt område på sidene av øvre bryst, over det ein blå til mangenta-fiolett flekk på kvar side av halsen. Hos kvitstrupekilenebb er det kvite området smelta saman over brystet.  Hannar har glitande grøn strupeflekk, kvitstrupekilenebb har òg grøn panneflekk. Den avrunda halen er mest bronsefarga. Hoer manglar den grøne strupeflekken.

Begge artar har habitat i tett tåkeskog, 800-2300 moh. langs Andesfjella, grønglitterkilenebb marginalt høgast. I Colombia og Ecuador er artane separerte, grønglitterkilenebb lever mot aust og kvitstrupekilenebb på vestsida av vestleg Andes.

Dette taksonet var tidlegare ein art. I EBird/Clements Checklist kom ein splitt til to artar i revisjonen av august 2018.

Artslista 
Kilenebb i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter Norske navn på verdens fugler. IUCN kategori er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist.
 Kvitstrupekilenebb, Schistes albogularis, White-throated daggerbill, Gould, 1852, (LC)
begge skråningene av dei vestlige Andesfjellene og vestsiden av de sentrale Andesfjellene i Colombia og vestsiden av Andesfjellene i det vestlige Ecuador.

 Grønglitterkilenebb, Schistes geoffroyi, Geoffroy's daggerbill, (Bourcier, 1843), (LC)
Austsida av Andes i Colombia nordover til Venezuela og sørover Peru, òg langs austsida av Andes i sentrale Bolivia (Cochabamba).

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

kolibrifamilien
fugleslekter
Lansenebb

Lansenebb er ei biologisk slekt Doryfera av kolibriar med to medlemmer som samla har eit leveområde langs austsida av Andesfjella, i Costa Rica, Panama, og Tepui-området. Slekta er ein del av underfamilien Polytminae, «mangoar».

Namnet Doryfera er frå gresk: Dory «spyd», fera «bere».

Saman med slektene Schistes og Colibri dannar Doryfera ei klår monofyletisk gruppe.

Skildring 
Eit uvanleg langt og tynnt, rettpeikande eller svakt oppbøygd nebb er det mest slåande trekket ved utsjånaden for lansenebb. Dei har ein tendens til å halde nebbet oppreist. Fjørdrakta er gjennomgåande mørk, halen er relativt kort og avrunda. Dei lever i skråninga av fjellkjeder og i lågare subtropisk skog, gjerne nær rennande vatn. Kroppsstorleikar ligg mellom 9 og 13 centimeter inkludert 25-34 mm langt nebb. Grønpannelansenebb er marginalt større enn blåpannelansenebb. Begge artane har dels overlappande leveområde langs Andes der begge kan treffast i same habitat. I Ecuador finst grønpannelansenebb i høgste høgder og kan treffast lengre vest enn blåpannelansenebb.

Reiret til desse artane er hengt opp inne i grotter, eller under fjelloverheng, festa til røter eller liknande. Grønpannelansenebb kan konstruere reiret under bruer eller tak der dei finn feste i til dømes hengande kablar. Som hos andre kolibriartar er det hoa aleine som gjer byggearbeidet, rugar og syter for ungane.

IUCN har kategorisert begge artar som livskraftige artar (LC).

Artslista 
Lansenebb i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter Norske navn på verdens fugler. IUCN kategori er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist.
 Grønpannelansenebb, Doryfera ludovicae, Green-fronted lancebill, (Bourcier & Mulsant, 1847), (LC)
Lever hovudsakleg i høgder frå 1000 til 2500 moh. med variasjonar både under og over i delar av utbreiingsområdet som er Costa Rica og Panama, samt frå vestlegaste Venezuela, nær samanhengande langs Andesfjella til nordvestre Bolivia.

 Blåpannelansenebb, Doryfera johannae, Blue-fronted lancebill, (Bourcier, 1847), (LC)
Ein underart i Tepui-området i sørlege Venezuela og litt inn i Brasil og Guiana, (280-2000 moh.) nominatforma lever langs austsida av austlege Andesfjella frå sentrale Colombia sørover til Madre de Dios-regionen i Peru (400-1600 moh.)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

kolibrifamilien
fugleslekter