kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Agaton Sax

Agaton Sax er ein litterær figur som er hovudperson i den svenske bokserien med same namn, skriven av Nils-Olof Franzén. Agaton Sax er privatdetektiv og redaktør for Byköpingsposten i Byköping (norsk Småköpingsposten og Småköping). Han løyser sakene sine samtidig som han driv avisa i byen.

Andre tilbakevendande karakterar i forteljingane om den intelligente og språkgeniale Agaton Sax er den tafatte Overdetektivinspektør Joshua H Lispington ved Scotland Yard, den lokale politimannen Antonsson, skurkane Julius Mosca, Octopus P. Scott, Herr Gustafsson og Helvassa Gullan, og dessutan Agaton si tante Tilda, dachsen Tickie og den unike datamaskinen hans Tenkende August.

Bøkene kom fyrst ut ved Bonniers forlag i serien Önskedeckarna, under Bonniers Juniorböcker. Illustrasjonane var laga av Åke Lewerth frå byrjinga.

Den siste boka, Agaton Sax och den mörklagda ljusmaskinen, blei skriven på førespurnad frå det engelske forlaget til Nils-Olof Franzén, som hadde hatt suksess med bøkene i omsetjing der. Bøkene blei då illustrert av Quentin Blake.

Utgitte bøker 

 Agaton Sax klipper till (1955)
 Agaton Sax och den ljudlösa sprängämnesligan (1956)
 Agaton Sax och vita möss-mysteriet (1957)
 Agaton Sax och de slipade diamanttjuvarna (1959)
 Agaton Sax och det gamla pipskägget (1961)
 Agaton Sax och Byköpings gästabud (1963)
 Agaton Sax och bröderna Max (1965)
 Agaton Sax och den bortkomne mr Lispington (1966)
 Agaton Sax och de okontanta miljardärerna (1967)
 Agaton Sax och den svällande rotmos-affären (1970)
 Agaton Sax och den mörklagda ljusmaskinen (1978)

Filmatiseringar 
Den fyrste boka som blei filmatisert var Agaton Sax och bröderna Max som i 1972 blei ein animert TV-serie med same namn. Serien bestod av fire avsnitt på 20-minutt, og var laga av animasjonsstudioet Team Film. 

Agaton Sax och Byköpings gästabud blei den fyrste heilt animerte langfilmen frå Sverige i 1976.

Samtidig som langfilmen blei vist på kino, sendte svensk TV ein animert TV-serie med same opphavsmann og skodespelarar. Agaton Sax-serien består av tre halvtimeslange avsnitt basert på bøkene Agaton Sax och den ljudlösa sprängämnesligan, Agaton Sax och det gamla pipskägget og Agaton Sax och den bortkomne mr Lispington (som i filmatisering fekk namnet Agaton Sax och kolossen på Rhodos).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Agaton Sax» frå ,  den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Nils-Olof Franzén og Agaton Sax på Hollin
 "Agaton Sax och Byköpings Gästabud" på Imdb
Litterære figurar
Etikett

Ein etikett, tagg eller merkelapp er eit papir- eller ein pergamentslapp festa til ei vare eller innpakninga hennar, med opplysningar om namnet og innhaldet i vara. Dei engelske orda label, tag og sticker svarar til dette omgrepet.

Etikett 
Ein etikett inneheld opplysningar til kunden om mellom anna varetype, innhald, mengde, kvalitet, haldbarheit, produsent (fabrikat) og pris. Etikettar kan vera enkle, handskrivne lappar, men kan også vera små, kunstferdig utførte reklameplakatar trykte på eigne etikett-trykkjeri til bruk på flasker, esker og hermetikk.

Iddis 
Iddis er eit dialektord for etikett, opphavleg frå Stavanger då hermetikkindustrien hadde høgkonjunkturen sin der, frå 1860 til 1960. Etikett vart uttala iddikett, og vart så forenkla til iddis, som moglegvis har samanheng med ordet siddis.

Døme

Norske øletikettar

Sjå òg 
 Label
 Klistremerke
 Strekkode
 Vaskelapp
 Emballasje

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Etikett» frå ,  den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 «IDDIS» – Norsk grafisk museum og Norsk hermetikkmuseum i Museum Stavanger.
 

Reklame
Grafisk design
Visuell kommunikasjon
Ann Linde

Ann Christin Linde () er ein svensk politikar for Socialdemokraterna. Ho var utanriksminister frå 2019 til 2022.

Liv og virke

Linde studerte statsvitskap, sosiologi og nasjonaløkonomi ved Stockholms universitet. I 1994 avla ho kandidateksamen i statsvitskap.

Ho var statssekretær for innanriksminister Anders Ygeman i justsdepartementet. Frå 25. mai 2016 til 21. januar 2019 var ho EU- og handelsminister i den fyrste regjeringa til Stefan Löfven.  Ho var svensk utanriksminister frå 10. september 2019 til 18. oktober 2022.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ann Linde» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff

Svenske politikarar
Svenske statssekretærar
Svenske utanriksministrar
Alumni frå Stockholms universitet
Folk frå Helsingborg
Hanna Rydh

Hanna Albertina Rydh (), seinare Rydh-Munck af Rosenschöld, var ein svensk liberal politikar, kvinnesaksforkjempar og arkeolog. Ho var medlem av Sveriges riksdag for Folkpartiet liberalerna frå 1943 til 1944, leiar for Fredrika Bremer-förbundet 1937–1949 og president for International Alliance of Women (IAW) frå 1946 til 1952. Ho markerte seg som ein viktig kvinnesaksforkjempar internasjonalt. Ho og IAW stod i ein liberal internasjonalistisk tradisjon, og vektla arbeid gjennom SN og samarbeid med utviklingsland, særleg i Midtausten. Dette var under den kalde krigen også motivert av eit ønske om å demme opp for kommunismen.

Rydh var gift med arkeologen Bror Schnittger og etter hans død med Mortimer Munck af Rosenschöld, som var landshovding i Jämtlands län.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hanna Rydh» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff

Svenske politikarar
Svenske arkeologar
Svenske riksdagsrepresentantar
Folk frå Stockholm
Selda Ekiz

Selda Ekiz () er ein norsk fysikar og programleiar i NRK.

Liv og virke

Bakgrunn 
Ekiz er oppvaksen i Sande i Vestfold. Foreldra hennar innvandra frå Tyrkia i 1970-åra.
Ho er oppkalla etter den tyrkiske songaren Selda Bağcan. 

Selda Ekiz flytta heimanfrå for å ta vidaregåande på Skagerak International School. I 2011 tok ho mastergrad i fysikk frå Universitetet i Bergen, og var der med på å starte opp vitskapsformidlingsgruppa «Fysikkshow Bergen». Saman med Bjørn H. Samset la ho i 2015–2016 ut forskingspodcasten Vitendate.

Karriere
Ekiz har vore tilknytt NRK Trøndelag. Frå 2011 til 2013 var ho programleiar for det populærvitskapelege ungdomsprogrammet Newton. For programmet vann ho Gullruten 2013 som beste kvinnelege programleiar, og vart nominert i same klasse under Gullruten 2012, i tillegg til publikumsprisen i 2013. Hausten 2013 og hausten 2014 var ho programleiar for NRK Super-serien Barn ingen adgang. Sidan 2013 har ho vore programleiar i kunnskapstevlinga Klassequizen på NRK TV. Frå 2015 til 2017 var ho programleiar i den populærhistoriske realityserien Anno, som dramatiserte daglegliv for 250 år sidan, og sidan 2018 har ho saman med Ole Rolfsrud vore programleiar for TV-tevlinga Alle mot 1. I 2019 mottok ho Mensa Norges pris for evna si til å senke terskelen for barns interesse for intellektuelle konsept, og å inspirere barn til å la nyfikenheit, vitskap og forsking vere ein del av kvardagen deira. 

I 2020 debuterte Ekiz som skodespelar i NRK sin dramaserie Norsk-ish, der ho spela gynekologen Helin og hadde ein stor del av dialogen på tyrkisk. For Norsk-ish og Alle mot 1 vart ho nominert til publikumsprisen under Gullruten 2021.

Frå 2008 har Ekiz også opptredd som stand-up komikar og var ein av tre som vann «Urørt og Uhørt» under Den store Norske Humorfestivalen i 2008.

Privatliv 
Ekiz er sambuar og fekk sitt første barn våren 2021. Ho var kjærast og sambuar med komikaren Gustav Nilsen frå 2010 til 2018.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Selda Ekiz» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 
 
 Selda Ekiz hos The Movie Database

Norske fysikarar
Norske programleiarar
Norske skodespelarar
Programleiarar for NRK
Vinnarar av Gullruten for beste programleiar
Studentar ved Universitetet i Bergen
Nordmenn av tyrkisk opphav
Folk frå Sande i Vestfold
Sophora

Sophora er ei planteslekt av kring 45 artar små tre og buskar i ertefamilien. Artane har ei pantropisk utbreiing. Namnet på slekta er avleidd frå sophera, eit arabisk namn på eit tre med erteblomar.

På New Zealand er artar frå Sophora kjende som kowhai.

Frøa til artar som Sophora affinis og Sophora chrysophylla er rapportert å vera giftige.

Artar 
Sophora omfattar følgjande artar:
 

 Sophora albescens 
 Sophora albo-petiolulata 
 Sophora alopecuroides —sophora root
 Sophora bakeri 
 Sophora benthamii 
 Sophora brachygyna 
 Sophora cassioides —Pelú (Chile)
 Sophora chathamica —coastal kowhai (New Zealand)
 Sophora chrysophylla —Māmane (Hawaii)
 Sophora davidii 
 Sophora denudata 
 Sophora dunnii 
 Sophora exigua 
 Sophora fernandeziana  (Juan Fernández-øyane)
 var. fernandeziana 
 var. reedeana 
 Sophora flavescens —ku shen (Aust-Asia)
 var. flavescens 
 var. galegoides 
 var. kronei 
 Sophora franchetiana 
 Sophora fraseri 
 Sophora fulvida —Waitakere kowhai (New Zealand)
 Sophora godleyi—Godley kowhai, papa kowhai (New Zealand)
 Sophora howinsula —lignum vitae, Lord Howe kowhai
 Sophora inhambanensis 
 Sophora interrupta 
 Sophora jaubertii 
 Sophora koreensis  – Korean necklace pod
 Sophora lanaiensis 
 Sophora leachiana 
 Sophora linearifolia 
 Sophora longicarinata —limestone kowhai (New Zealand)
 Sophora longipes 
 Sophora macrocarpa —mayo or mayú (Chile)
 Sophora mangarevaensis  (Fransk Polynesia)
 Sophora masafuerana  (Juan Fernández-øyane)
 Sophora microcarpa 
 Sophora microphylla —small-leaved kowhai (New Zealand)
 Sophora molloyi—Cook Strait Kowhai (New Zealand)
 Sophora mollis 
 subsp. griffithii 
 subsp. mollis 
 Sophora moorcroftiana 
 Sophora nuttalliana 
 Sophora pachycarpa 
 Sophora polyphylla 
 Sophora praetorulosa 
 Sophora prazeri 
 var. mairei 
 var. prazeri 
 Sophora prostrata —dwarf kowhai, prostrate kowhai (New Zealand)
 Sophora raivavaeensis  (Fransk Polynesia)
 Sophora rapaensis  (Fransk Polynesia)
 Sophora rhynchocarpa 
 Sophora saxicola  (Jamaica)
 Sophora secundiflora, ein populær parkplante, omklassifisert til Dermatophyllum secundiflorum.
 Sophora stenophylla 
 Sophora tetraptera —large-leaved kowhai, Taupo kowhai (New Zealand)
 Sophora tomentosa —necklace pod (pantropisk ved kystar)
 subsp. littoralis 
 subsp. occidentalis 
 subsp. tomentosa 
 Sophora tonkinensis 
 Sophora toromiro —toromiro (Påskeøya)
 Sophora unifoliata 
 Sophora velutina 
 subsp. cavaleriei 
 subsp. velutina 
 subsp. zimbabweensis 
 Sophora violacea 
 Sophora wightii  (India)
 Sophora xanthoantha 
 Sophora yunnanensis 
 Sophora zeylanica

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sophora» frå ,  den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

 Sophora macrocarpa-bilde frå Chilebosque

Erteblomfamilien
Planteslekter
Ringo Starr & His All-Starr Band

Ringo Starr & His All-Starr Band er ei supergruppe som framfører konsertar og frå tid til anna har gjeve ut konsertalbum. Ho er leia av Ringo Starr, som er den einaste faste medlemmen frå starten i 1989 og  i dei 12 (per 2017) forskjellige samansetjingane av gruppa.

Den fyrste utgåva av All-Starr Band bestod av Rick Danko og Levon Helm frå The Band, Nils Lofgren og Clarence Clemons frå The E Street Band, Dr. John, Billy Preston, Joe Walsh og Jim Keltner. Songane som blir framførte er typisk ei blanding frå Starr sin solokarriere, songane hans frå The Beatles og hittane til dei enkelte medlemmene. Gruppa har ikkje gitt ut ny musikk på album.

Utvalet har variert sidan, men det er eit minimumskrav at ein har gitt ut tre hitsongar, og at ein kan spela songane til dei andre i gruppa.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ringo Starr & His All-Starr Band» frå ,  den 19. mars 2023.  

Supergrupper
Ringo Starr
Musikkgrupper skipa i 1989
Kaja Isaachsen

Karen Johanne Isaachsen (), betre kjend som Kaja Isaachsen, var ein norsk forfattar og kvinnesakskvinne med eit sterkt engasjement for kvinneleg valdeltaking og representasjon.

Familie 
Kaja Isaachsen var dotter av presten Johan Storjohann (1832–1914, grunnleggjaren av den norske sjømannsmisjonen) og sedskapsforkjemparen Nanna Holmboe (Nanna Storjohann, 1838–1898), og syster av læraren og barnebokforfattaren Marie Michelet (1866–1951). 7. september 1897 gifta ho seg i Ås med veterinæren og rektor ved Noregs landbrukshøgskule Haakon Isaachsen (1867–1936) av slekta Willoch, ein bror av forfattaren Hanna Isaachsen (1861–1929).

Liv og virke 
Isaachsen arbeidde som lærar i Kristiania fram til familien flytta til Ås då faren var blitt sokneprest der i 1894. Då var ho i ein kort periode lærar ved middelskulen i Ås. I 1907 blei ho vald til domsmann. I 1909 stifta ho Aas Kvindesagsforening, og blei den fyrste leiaren i foreininga. Ved kommunevalet i 1919 stilte ho til val for Aas Kvindesagsforening, som stilte med ei rein kvinneliste.

Aas Kvindesagsforening sleit med oppslutnaden, og i 1920 endra foreininga namn til Aas Husmoderforening. Under leiing av Isaachsen opplevde foreininga ei sterk auking i tilslutnaden. Ho arbeidde for kvinner si deltaking i politikken, og for å gje dei tradisjonelle kvinneyrkene høgare status.

Issachsen skreiv noveller, artiklar og prologar, som blei publiserte i samtidas dameblad. I 1914 gav ho ut sin første roman, Amor kommer. To år seinare kom ho med romanen Guldkuren og fortsetjinga til romanen Floken.

Frå 1918 organiserte Isaachsen filmframsyningar på Landbrukshøgskulen. Ho var kinostyrar ved skulen i mange år.

Bibliografi 
 1914: Amor kommer, Helge Erichsens forlag, Kristiania
 1916: Guldkuren, With, Kristiania
 1916: Floken (fortsetjing av Guldkuren), With, Kristiania

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kaja Isaachsen» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Lokalhistoriewiki.no: slekten Storjohann, besøkt 28/3 2020.

Norske forfattarar
Norske kvinnesaksfolk
Folk frå Oslo
Hanna Isaachsen

Hanna Isaachsen () var ein norsk barnepsykolog, forfattar, redaktør og kvinnesaksaktivist. Ho var ein periode styremedlem i Norsk Kvinnesaksforening og leiar av Kvindernes Vælgerforening. Ho var også den fyrste norske kvinna til å vere ordførar for Lagretten ved eit lagmannsting.

Familie 
Hanna Isaachsen var dotter av kommandør Isak Tobias Isaachsen (1834–1893) av slekta Willoch og Fredrikke Andrea Rude. Ho blei gift 7. desember 1882 i Kristiansand med broren til faren, jarnbaneingeniøren Einar Isaachsen Willoch (1841–1921), som også var bror av målaren Olaf Isaachsen. Dei var foreldre til blant andre marineoffiseren Odd Isaachsen Willoch (1885–1940), og besteforeldre til politikareb og statsministeren Kåre Isaachsen Willoch, høgsterettsadvokat og luftfartsdirektøren Erik Isaachsen Willoch (1922–1991) og ingeniøren Jan Isaachsen Willoch (1924–2001).

Liv og virke 
I oktobernummeret av tidsskriftet Husmoderens i 1898 blei lesarane oppfordra til å skrive om sine erfaringar med oppsedinga av gutar. Isaachsen skreiv fleire artiklar om emnet, og i 1900 samla ho desse i utgjevinga Vore gutter – om opdragelse, som vart gjeven ut på Aschehoug.

Isaachsen var ein aktiv kvinnesaksforkjempar, med styreverv i Norsk Kvinnesaksforening og leiarverv i Kvindernes Vælgerforening og i Norske Kvinners Nasjonalråd. Ho stilte som delegat for foreininga ved fredskongressen i Haag i 1919. Ho var involvert i Norges fredsforening, og redaktør for foreininga sitt magasin Folkefred. Isaachsen var medlem i Oslo Kvinneparti, og involvert i Kvinderness læseværelse i Drammen.

I 1906 var Isaachsen den fyrste norske kvinna som var ordførar for Lagretten ved eit lagmannsting. I 1915 var ho medlem av den norske delegasjonen til kongressen Internasjonal kvinneliga for fred og fridom.

I 1920 gav Isaachsen ut romanen Blodets baand.

Bibliografi 
 1900: Vore gutter – om opdragelse, Aschehoug, Kristiania
 1920: Blodets baand, Steen, Kristiania/København

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hanna Isaachsen» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 
 Lokalhistoriewiki.no: slekten Willoch, besøkt 27/3 2020.

Norske forfattarar
Norske psykologar
Norske redaktørar
Norske kvinnesaksfolk
Folk frå Horten
Anne Lise Ryel

Anne Lise Ryel () er ein norsk jurist, politikar og tidlegare  likestillingsombod og generalsekretær i Kreftforeningen.

Liv og virke
Av utdanning er Ryel cand. jur. frå Universitetet i Oslo i 1987. I perioden 1984–1985 var ho vitskapeleg assistent ved Det juridiske fakultetet, deretter fyrstekonsulent ved Det kriminalitetsforebyggende råd i perioden 1986–1987. Deretter var ho advokatfullmektig fram til ho i 1992 blei konsernadvokat i Statnett SF. Ho fekk advokatbevilling i 1990.

I 1994 blei Ryel i statsråd utnemnd som likestillingsombod, ein jobb ho hadde fram til 2000 då ho blei statssekretær i Justisdepartementet. Før Ryel blei generalsekretær i Kreftforeningen i 2002, jobba ho eit år som divisjonsdirektør i Sosial- og Helsedirektoratet, no kalla Helsedirektoratet.

Ho blei tilsett i stillinga som generalsekretær i Kreftforeningen i 2002 og gjekk av i 2019.

Styreverv 
Ryel har hatt og har også ei rekkje helserelaterte styreverv, blant anna i Nasjonalt råd for tobakksforebygging, Nordic Cancer Union og Center for Advanced Study ved Vitenskapsakademiet. Vidare har ho vore medlem av råd for Senter for pasientmedverknad og sjukepleieforsking på Rikshospitalet og WHO Cancer Technical Group. Ho har også vore medlem av hovudstyret og sentralstyret i HSH, nestleiar i Oslo Arbeiderparti og medlem av representantskapet til Oslo Arbeidarparti. I tillegg har ho vore medlem av styret for Universitetet i Bergen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anne Lise Ryel» frå , den 19. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Anne Lise Ryel hos Stortinget
 Anne Lise Ryel hos Internet Movie Database

Norske juristar
Norske politikarar
Arbeidarpartipolitikarar
Folk frå Tromsø
Stemd velar frikativ

Stemd velar frikativ er ein konsonantlyd som finst i ei rekkje språk. Han er kjenneteikna av stemd uttale, med tungeryggen pressa mot ganeseglet (velar) og gjennom friksjon av utstrøymande luft (frikativ).

Stemde velare frikativar finst ikkje på norsk. Døme på lyden i andre språk er:

På nokre språk utgjer stemd velar frikativ og stemd uvular frikativ to allofonar innanfor same fonem, avhengig av m.a. målføre og/eller posisjonen til lyden i høve til andre lydar i same ord.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stemt velar frikativ» frå ,  den 20. mars 2023.  

Konsonantar
Leila Shahid

Leila Shahid () er ein palestinsk diplomat. Ho var den fyrste kvinnelege ambassadøren for Palestina.

Liv og virke

Bakgrunn
Leila Shahid er dotter av Munib Shahid og Serene Husseini Shahid og dimed del av al-Husayni-klanen. Foreldra hennar var høvesvis frå Akko og Jerusalem, men ho vaks opp med dei to systrene sine i landflyktigheit i Libanon. Der fekk ho skulegangen si og tok vidaregåande skule på Collège protestant français i Beirut. 

Shahid er ikkje sjølv bahai, men er tippoldebarn til baha'i-profeten Baha'u'llah gjennom far sin, som var eit barnebarn av Abdu'l-Baha. Faren hennar blei ekskommunisert frå bahai-fellesskapet på grunn av motstanden sin mot Shoghi Effendi.

Engasjement for palestinarane
Etter å ha studert antropologi og psykologi ved Det amerikanske universitet i Beirut, arbeida Shahide i palestinske flyktningleirar til 1974 då ho byrja på doktorgraden i antropologi i Paris. I Paris møtte ho forfattaren Jean Genet. 

I 1976 blei Shahid vald til president av foreininga Union générale des étudiants palestiniens.

I september 1982 drog Shahid og Genet til Beirut. Dei kom til under massakrane i Sabra og Shatila, som blei gjennomførte av styrkar knytte til det libanesiske falangistpartiet. Genet sine skildringar om dette blei publisert i La revue d'études palestiniennes, i ein artikkel med tittelen «Quatre heures à Chatila» ('Fire timar i Shatila'). Filmen Dancing Among the Dead av Catherine Biscovitch var basert på denne artikkelen av Genet.

Shahid var mangeårig redaktør for La revue d'études palestiniennes, og blei etterpå medlem av styret for bladet.

Representant for PLO, ambassadør for Den palestinske sjølvstyresmakta 
Shahid representerte PLO i Irland i 1989, i Nederland i 1990, og var deretter ambassadør for den palestinske sjølvstyresmakta i Frankrike der ho tiltredde i Paris i 1993. Frå 2006 til 2014 var ho den palestinske generaldelegaten til EU, Belgia og Luxembourg.

I 2004 var Shahid saman med den palestinske leiaren Yasser Arafat under dei siste dagane hans på sjukehus utanfor Paris.

Russell Tribunal on Palestine vart oppretta som svar på ei oppfordring frå Shahid og Ken Coates (leiar av Bertrand Russell Peace Foundation), Nurit Peled (israelar, som mottok Sakharovprisen for ytringsfridom i 2001).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Leila Shahid» frå , den 20. mars 2023.  

Redaktørar
Palestinske ambassadørar
Ambassadørar til Irland
Ambassadørar til Nederland
Ambassadørar til Frankrike
Ambassadørar til EU
Ambassadørar til Belgia
Ambassadørar til Luxembourg
Folk frå Beirut
Verdscupen i skiskyting 2023

Verdscupen i skiskyting 2023 tok til 27. november 2022 og vart avslutta 19. mars 2023. Turneringa omfatta 21 individuelle tevlingar for menn og 20 for kvinner, samt ei rekke stafettar. Renna fann stad i Kontiolahti i Finland, Hochfilzen i Austerrike, Le Grand-Bornand i Frankrike, Pokljuka i Slovenia, Ruhpolding i Tyskland, Antholz i Italia, Nové Město na Moravě i Tsjekkia, Östersund i Sverige og Oslo i Noreg.

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, sju stk 10-kilometer sprint og like mange jaktstartar à 12,5 km, samt fire 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 7,5 km. Med sine 16 rennsigrar var Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann verdscupen for fjerde gong, medan landsmennene Sturla Lægreid og Vetle Sjåstad Christiansen kom på andre- og tredjeplass. 

Kvinnene tevla i tre 15 km normalprogram, sju stk 7,5 km sprint-tevlingar, seks jaktstartar à 10 km og fire fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 6 km. Frankrikes Julia Simon sikra seg det største IBU-trofeet, med god margin til italienarane Dorothea Wierer og Lisa Vittozzi som vart nummer 2 og 3 i turneringa.

Menn

Individuelt

Kvinner

Individuelt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltcup 2022/23» frå ,  den 20. mars 2023.  

Skiskyting i 2023
2023
Hulda Holtvedt

Hulda Holtvedt () er ein norsk politikar for Miljøpartiet Dei Grøne (MDG). Ho var talsperson for Grøn Ungdom frå 2017 til 2021, ungdomsorganisasjonen til MDG.

Holtvedt er oppvaksen i Oslo og har skulegang frå Oslo katedralskole. Ho har tidlegare vore fylkesleiar i Oslo Grøn Ungdom. 

Holtvedt var vararepresentant nr. 3 for Oslo til Stortinget for perioden 2017–2021. I 2019 vart ho vald inn i Oslo bystyre, der ho sit i helse- og sosialutvalet.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hulda Holtvedt» frå , den 20. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Holtvedt hos Miljøpartiet Dei Grøne
 Holtvedt hos Oslo Kommune
 Hulda Holtvedt hos Stortinget.

Norske politikarar
MDG-politikarar
Vararepresentantar til Stortinget
Folk frå Oslo
Ingeborg Breines

Ingeborg Breines () er ein norsk fredspedagog. Ho er seniorrådgjevar for World Summit of Nobel Peace Laureates. Ho var direktør for Women and a Culture of Peace i UNESCO, og frå 2009 til 2016 var ho president i Det internasjonale fredsbyrået.

Utdanning 
Breines er cand.philol frå Universitetet i Oslo. Ho har utdanning i filosofi, fransk litteratur,   idéhistorie og kunsthistorie ved Universitetet i Oslo og Université de Nantes.

Den internasjonale mannsdagen 
Breines var ein av pådrivarane for etableringa av Den internasjonale mannsdagen mens ho tenestegjorde i UNESCO.

Utvalde publikasjonar 
 1999: Towards a women's agenda for a culture of peace.
 2006: 60 women contributing to the 60 years of UNESCO : constructing the foundations of peace.
 2012: Virkeligheten sett gjennom kunstnerøyne 
 2018: Contributions to Conflict Management, Peace Economics and Development.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ingeborg Breines» frå , den 20. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Ingeborg Breines hos Orkana forlag

Norske aktivistar
Folk frå Sortland
Otilia Rein

Otilia Rein () var ein norsk omsetjar. På byrjinga av 1900-talet bidrog ho til at norske lesarar kunne lese dåtidas russiske samtidslitteratur på sitt eige morsmål.

I 1914 gav Helge Erichsens forlag ut Otilia Rein si omsetjing av romanen Konowalow av Maksim Gorkij. Boka inneheldt også forteljinga Seksogtyve og én av same forfattar. I 1915 vart hennar omsetjing av romanen Vesjnije vody (russisk Вешние воды) av Ivan Turgenev gjeven ut. Romanen fekk den norske tittelen Vaarbølger.

Familie 
Rein var dotter av Carl Lauritz Marius Rein (1837–1888) og komponisten Otilia Hermana Rein f. Finckenhagen (1843–1912).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Otilia Rein» frå , den 21. mars 2023.  

Norske omsetjarar
Folk frå Hammerfest