kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Norske komponistar

Norske komponistar sortert etter fødselsår:

1700-talet 
 Johan Daniel Berlin (1714–1787)
 Waldemar Thrane (1790–1828)

1800-talet 
 Ole Bull (1810–1880)
 Ludvig Mathias Lindeman (1812–1887)
 Halfdan Kjerulf (1815–1868)
 Johan Svendsen (1840–1911)
 Rikard Nordraak (1842–1866)
 Edvard Hagerup Grieg (1843–1907)
 Johan Selmer (1844–1910)
 Agathe Backer-Grøndahl (1847–1907)
 Johannes Haarklou (1847–1925)
 Christian Sinding (1856–1941)
 Catharinus Elling (1858–1942)
 Hjalmar Borgstrøm (1864–1925)
 Johan Halvorsen (1864–1935)
 Sigurd Lie (1871–1904)
 Eyvind Alnæs (1872–1932)
 Fridthjov Anderssen (1876–1937)
 Alf Hurum (1882–1972)
 Fartein Valen (1887–1952)
 David Monrad Johansen (1888–1974)
 Sverre Jordan (1889–1972)
 Pauline Hall (1890–1969)
 Ludvig Irgens-Jensen (1894–1969) 
 Bjarne Brustad (1895–1978)
 Harald Sæverud (1897–1992)
 Arvid Kleven (1899–1929)

1900-talet 
 Eivind Groven (1901–1977)
 Sparre Olsen (1903–1984)
 Klaus Egge (1906–1979)
 Conrad Baden (1908–1989)
 Geirr Tveitt (1908–1982)
 Anne Marie Ørbeck (1911–1996)
 Gunnar Sønstevold (1912–1991)
 Knut Nystedt (f. 1915)
 Hallvard Johnsen (1916–2003)
 Maj Sønstevold (1917–1996)
 Johan Kvandahl (f. 1919–1999)
 Øistein Sommerfeldt (1919–1975)
 Antonio Bibalo (1922–2008)
 Edvard Hagerup Bull (1922–2012)
 Finn Mortensen (1922–1983)
 Edvard Fliflet Bræin (1924–1976)
 Egil Hovland (1924–2013)
 Oddvar S. Kvam (f. 1927)
 Arne Nordheim (1931–2010)
 Kåre Kolberg (f. 1936)
 Alfred Janson (f. 1937)
 Ketil Hvoslef (f. 1939)
 Trygve Madsen (. 1940)
 John Persen (f. 1941)
 Kjell Flem (f. 1943)
 Magne Hegdal (f. 1944)
 Ragnar Søderlind (f. 1945)
 Bjørn Howard Kruse (f. 1946)
 Olav Anton Thommesen (f. 1946)
 Ruth Bakke (f. 1947)
 Gunnar Germeten Jr. (f. 1947)
 Terje Rypdal (f. 1947)
 Olav Berg (f. 1949)
 Lasse Thoresen (f. 1949)
 Åse Hedstrøm (f. 1950)
 Synne Skouen (f. 1950)
 Halvor Haug (f. 1952)
 Kjell Samkopf (f. 1952)
 Magnar Åm (f. 1952)
 Cecilie Ore (f. 1954)
 Bjørn Hoemsnes (f. 1954)
 Morten Gåthaug (f. 1955)
 Frank Tveor Nordensten (f. 1955)
 Rolf Wallin (f. 1957)
 Nils Henrik Asheim (f. 1960)

 
Komponistar
Tiberius

Tiberius () var romersk keisar frå 19. august 14 til han døydde. Han var den andre keisaren av Romarriket. 

Tiberius var son av keisar Augustus si andre kone Livia, frå det fyrste ekteskapet hennar med Tiberius Nero. Mora gifta seg med Octavianus, den seinare Augustus, og Tiberius blei adoptivsonen hans.

Tiberius gjorde militærteneste i kampar mot germanarane, som hadde sigra over dei romerske styrkane i slaget ved Teutoburgerskogen i år 9. Tiberius tok del i fleire framgangsrike ekspedisjonar oppover i Germania. Då han kom heim til Roma vart sigrane feira.

Ettersom Augustus sin tiltenkte tronfylgjar døydde ung, vart Tiberius vald i staden. Då Augustus døydde i år 14 vart Tiberius keisar. Regjeringstida vart kjenneteikna av ymse opprør i ulike delar av det vidstrakte riket. Tiberius vart trass i dette rekna som ein god administrator og lukkast å halda hæren i god stand. 

Etter kvart drog Tiberius seg attende frå det politiske livet i Roma, men vart tvungen til å gripa inn då kommandanten for pretorianargarden sjølv prøvde å gripa makta. 

Tiberius herska på den tida då Jesus Kristus verka i den romerske provinsen Judea. 

Då Tiberius døydde i år 37, vart han etterfylgd som keisar av Caligula. I testamentet sitt hadde Tiberius delt makta mellom Caligula og Tiberius Gemellus. Kort tid etter erklærte Caligula testamentet for ugyldig. Han lét deretter myrda Gemellus.

Romerske keisarar
Claudius I

Claudius (fødd Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus, 1. august 10 fvt., ) var den fjerde keisaren av Romarriket frå 24. januar 41, av den julisk-claudiske ætta. Claudius vart utropa til romersk keisar av pretorianargarden, nærast ved eit slumpehøve. Han etterfylgde Caligula av Romarriket. Han var den fyrste keisaren som ikkje vart fødd i Italia. Claudius vart fødd i Lugdunum i Gallia, som son av Drusus og Antonia Minor. Han var òg den fyrste keisaren som vart utnemnd av Pretorianargarden i motsetnad til det romerske senatet. Claudius synte seg å vera ein god keisar som lét byggja imponerande byggverk og tok nye provinsar opp i Romarriket. På Claudius si tid vart riket utvida mellom anna på dei britiske øyane. Kona Messalina har vorte skulda for mange illgjerningar. Claudius lét henne til slutt avretta. 
Claudius si andre kone, Agrippina d.y., forgifta han slik at han døydde i år 54. Ho ville sikra trona til sin son Nero av Romarriket. Ho hadde fått Nero i sitt fyrste ekteskap med Cnaeus Domitius Ahenobarbus.

Claudius vart ikkje rekna som noko keisaremne. Omdømet fortel at han leid av nokre vanskar med førleiken, og slekta hadde halde han utanfor alle offentlege embete til Caligula gjorde han til romersk konsul i 37. At han var noko vanfør, kan ha berga livet hans under utreinskingane i åra Tiberius og Caligula rådde. Det at han overlevde førte til at han vart utropa til keisar etter at Caligula vart snikmyrda i 41. Då var han den siste som var att på mannssida i heile slekta. Sjølv om han mangla politisk røynsle, synte han seg snart som ein dugande styrar. Medan han rådde voks imperiet, og romersk Britannia vart lagt under Roma. Han var personleg oppteken av lovverket, var til stades ved rettstingingar, gjerne så mange som tjue om dagen. Men han vart rekna som sårbar, særskild av adelen i Roma. Han var støtt tvungen til å rette opp stillinga si i høve til det romerske senatet, og avretta mange senatorar. I privatlivet leid han òg nederlag, og dette førte sistpå til at han vart forgifta. Desse hendingane skada omdømet hans hjå samtidshistorikarane, men nyare forsking har retta på dette.

Romerske keisarar
Leipzig

Leipzig (sorbisk Lipsk) er ein by i Tyskland og den største byen i delstaten Sachsen. Byen har eit innbyggjaratal på like over 510 000 , og ligg der elvane Pleiße, Weiße Elster og Parthe renn saman.

Lepizig er kjend for universitet og varemessa. Det første tyske arbeidarpartiet vart grunnlagd i byen.

Namnet Leipzig kjem frå det slaviske ordet Lipsk, som tyder 'busetnad ved lindetrea'.

Historie 

Den første historiske omtalen av byen er frå 1050, då me høyrer om ein slavisk busetnad som heitte Lipsk. På grunn av tysk ekspansjon austover blei byen etter kvart ein av deira handelsstader, og fekk byrettar i 1165 av markgreven av Meissen.

Byen blei stygt skada av bombeåtak frå dei allierte under den andre verdskrigen. Medan det budde over 750 000 menneske i byen like før den andre verdskrigen, hadde folketalet gått ned til 500 000 i 2002.

I 1989 byrja den fredelege revolusjonen mot DDR-styret i byen med såkalla Montagsdemonstrationen.

Kjende personar med samband til Leipzig 

Leipzig har i mange hundreår vore eit kultursentrum i Tyskland, noko ein merkar på menneska som har vore innom byen. Filosofen Gottfried Leibniz og fleire musikarar frå Bach-familien verka eller var fødde her, mellom anna Johann Sebastian Bach. Martin Luther preika i byen.

Fleire nordmenn har søkt seg til Leipzig. Ei rekke norske komponistar og musikarar, som Edvard Grieg, Johan Selmer, Ole Olsen, Johannes Haarklou, Christian Sinding, Eyvind Alnæs, Johan Halvorsen og Geirr Tveitt studerte her. Av norske vitskapsmenn var Sophus Lie professor i matematikk og Vilhelm Bjerknes professor i geofysikk ved Universitetet i Leipzig. Salmediktaren Elias Blix studerte teologi ved universitetet frå 1871 til 1872. Han hadde adresse Parkstrasse 2.

Verd å vitja i byen 

 Det gamle rådhuset, bygd av Hieronymus Lotter på 1500-talet 
 Det nye rådhuset
 Thomaskirche
 Nikolaikirche
 Völkerschlachtdenkmal (monument over folkeslaget)
 Universitetet i Leipzig
 Det tyske biblioteket
 Gohlisslottet

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
 Virtuell vitjing av Leipzig
 Bilete frå Leipzig 

Byar i Sachsen
Byar i Tyskland
Minsk

Minsk (belarusisk Менск, Мінск; russisk Минск) er hovudstad og største by i Belarus og Minsk voblast ved elvene Svislotsj og Niamiha. Byen har 2 millionar innbyggjarar (2022). 
Han ligg ved elva Svislotsj.

Minsk vart grunnlagt som del av eit vikingrike på 900-talet og vart seinare underlagt Polen-Litauen. Frå 1569 var han ein delstatshovudstad i Den polsk-litauiske realunionen. I 1655 vart Minsk erobra av russarane, men vart teken tilbake av Polen-Litauen. Byen vart igjen annektert av Russland ved Polens andre deling i 1793. Han blei hærteken av Napoleon sin hær i 1812.

1919–1991 var Minsk hovudstad i Kviterussiske SSR. Under andre verdskrigen vart Minsk bomba alt første dagen av det tyske åtaket på Sovjetunionen, 22. juni 1941. Fire dagar seinare vart byen teken. Nokre fabrikkar, museum og titusenvis av sivile hadde likevel alt vorte evakuerte austover. Tyskarane gjorde Minsk til administrasjonssenter for «Reichskomissariat Ostland», og behandla sivilfolket svært brutalt. Kommunistar vart fengsla eller avretta, og tusenvis av sivile vart tvinga inn i slavearbeid både lokalt og i Tyskland. Tusenvis svalt i hel då tyskarane rekvirerte det meste av maten i området og det mest ikkje var betalt arbeid å få. Minsk vart etter kvart eit senter for sovjetisk partisanverksemd. I ghettoen stua nazistane saman over 100 000 jødar. Dei fleste vart drepne. Minsk vart frigjord 3. juli 1944 under den store sovjetiske offensiven Operasjon Bagration. Men då var mesteparten av byen ein ruinhaug, og det meste måtte byggjast opp på ny. Før andre verdskrigen hadde Minsk 300 000 innbyggjarar. Ved frigjeringa i 1944 var det berre 50 000 att.

Minsk er det kulturelle og industrielle sentrumet i Belarus. Industrien omfattar produksjon av transportmiddek, næringsmiddel, kjemikaliar og ulike forbruksvarer. Byen er eit veg- og jernbaneknutepunkt med internasjonal lufthavn. Det finst også ein tunnelbane i byen.

Universitetet i Minsk er frå 1921. Byen har også fleire høgskolar og institutt.

Domkyrkja i byen er frå 1622.

Kjelder 

Byar i Belarus
Hovudstader i Europa
Jeløya

Jeløya er ei øy i Moss kommune i Østfold. Byen Moss ligg delvis på sørenden av denne øya. Ho er òg ein tidlegare kommune og vart innlemma i Moss kommune 1. juli 1943. Jeløya hadde ved samanslåinga 4 243 innbyggjarar. 

Jeløy Folkehøyskole‎ ligg på øya.

Historie
Jeløya hadde frå 1837 administrativt nemninga Moss landsokn. Ein del av soknet med 340 innbyggjarar vart allereie i 1840 overført til Moss.

Den 1. januar 1876 vart ein ny del med 631 bebuarar overført frå Jeløy (Moss landdistrikt) til Moss. 1. juli 1925 hende den siste grensereguleringa før samanslåinga, då ein del med 30 innbyggjarar vart overført til Moss.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Jeløya» frå ,  den 10. juli 2005.

Bakgrunnsstoff

Geografi i Moss
Øyar i Oslofjorden
Historie i Moss
Tidlegare kommunar i Østfold
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1943
Friedrich Nietzsche

Friedrich Wilhelm Nietzsche () var ein tysk filosof. 

Nietzche var fødd i Röcken ved Lützen ikkje langt frå Leipzig.

Han utvikla mellom anna omgrepet nihilisme, og kom til å verte viktig for europeisk filosofi og litteratur kring hundreårsskiftet 1900. Komponisten Richard Wagner og filosofen Arthur Schopenhauer påverka tidleg Nietzsche, men han frigjorde seg seinare frå deira tenking og utvikla han vidare.

Dei mest kjende bøkene hans er Also sprach Zarathustra (slik tala Zaratustra) og Jenseits von Gut und Böse (Hinsides det gode og det vonde) 
Programmatisk for nihilismen er setninga Gott ist tot (Gud er død).

Frå 1889, etter ei stor krise i Torino, vart Nietzsche sinnsjuk og vart teken hand om
av syster si. Han døydde i Weimar, og systera, som var tiltrekt av nasjonalsosialismen, redigerte og forfalska ein stor del av det han skreiv. Nasjonalsosialistane misbrukte og fordreia Nietzsche si tenking og nytta han som eit ideologisk førebilete.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Nietzsches initiale krise (på dansk)
 Nietzschewiki  (på fransk)

Nietzsche, Friedrich
Nietzsche, Friedrich
Nietzsche, Friedrich
Balder

Balder (norrønt Baldr) er i norrøn gudetru son av Odin og Frigg. Han budde i Breidablikk, var gift med Nanna og hadde saman med henne sonen Forseti. Balder var gud for rettferd, og den venaste av alle æsene. Ein kenning for Balder var den vene, ein annan den myrda guden.

Drapet på Balder 

Den best kjende soga om Balder er korleis han blei drepen. Ho blir fortald mest utførleg i den yngre Edda, og der er detaljane slik:

Balder eller mor hans hadde ein draum om korleis han blei drepen. Ettersom draumar blei sett på som profetiske, blei Frigg straks redd for at noko skulle skje sonen, og gjekk rundt og fekk alle ting til å lova at dei ikkje skulle skada Balder. Den einaste ho oversåg var mistelteinen.

Sidan Balder var blitt usårleg, mora æsene seg med å skyta på han med pil og boge. Einast Hod var ikkje med på moroa, for han var blind. Den slu halvguden Loke lokka Hod til å skyta med ei pil laga av misteltein, og slik blei Balder drepen likevel.

Det blei stor sorg då den vene guden døydde, og Frigg bad gjennom Hermod dødsgudinna Hel om å sleppa han ut frå dødsriket. Ho gjekk til slutt med på dette, men berre dersom heile verda sørgde over Balder. Dette gjorde alle, med eitt unntak: Jotunkvinna Thokk, som eigentleg var den forkledde Loke. Så måtte Balder likevel fara til Hel. Kroppen hans ble lagt i skipet hans, og han blei brend i det saman med kona, som hadde døydd av sorg. Hesten hans i full utrusting vart òg med på likbålet.

Snorre fortel at Loke fekk den endelege straffa si etter dette, at han blei bunden fast i ei fjellhole og lagt under ein giftslange. Tidlegare versjonar av myta om Balder nemner ikkje eingong Loke som involvert i historia.

Enden og byrjinga 
Drapet på Balder skal vera byrjinga på Ragnarok, men etter at verda er gått under vil det koma ei ny verd der Balder skal bli gjenfødd og forsona med drapsmannen sin, Hod. Denne delen kan vera inspirert av dei nye forteljingane om Jesus som tok til å spreia seg i den norrøne verda.

Sjå òg 
 Balderbrå, ein blome oppkalla etter dei vene augebryna til Balder
 Balderfeltet, eit oljefelt oppkalla etter Balder

Æser
Lærdalstunnelen

Lærdalstunnelen er ein vegtunnel mellom Aurland og Lærdal i Vestland fylke. Med sine 24 510 meter er tunnelen den lengste vegtunnelen i verda. Bygginga av tunnelen tok til den 15. mars 1995. Den 3. september 1999 var det gjennomslag, og den 27. november 2000 vart tunnelen erklært klar for vanleg trafikk. Tunnelen ligg på strekninga Oslo – Bergen. Tunnelen gjer det mogleg med eit vintersikkert samband mellom dei to største byane i Noreg. Ein må ikkje betala bompengar for å køyra gjennom tunnelen, slik som ein må gjennom mange andre tunnelar. Tunnelen er ein del av Europaveg 16.

Tunnelen er formgjeven med tanke på å letta konsentrasjonen til dei køyrande. Slik er tunnelen delt inn i fire seksjonar, med tre store fjellholer mellom. Fjellholene er lyssette og skal kunna gje dei køyrande ei avveksling. Om nokon skulle få problem under køyringa er det mogleg å stoppa og ta ein pause.  

Det er dekning for mobiltelefonnettet GSM og radiosignal for P1 og P4 gjennom heile tunnelen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Statens Vegvesen om Lærdalstunnelen
 Kristin Ese: «Lærdalstunnelen - verdas lengste vegtunnel» på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 Om Lærdalstunnelen på nettstaden World's longest tunnel page 

Samferdsle i Lærdal
Samferdsle i Aurland
Europaveg 16
Tunnelar i Vestland
Turistmål i Vestland
Sjtokmanfeltet

Sjtokmanfeltet (russisk Штокмановское месторождение, Sjtokmanovskoje mestorozjdenije) ofte òg feilstava Shtokman eller Shtockman, er eit av dei største naturgassfelta i verda. Feltet ligg i Russland sin del av Barentshavet aust for Murmansk, kring 600 km nord for Kolahalvøya, og rett vest for Novaja Semlja. Det er rekna at feltet inneheld kring 3,2 milliardar m³ naturgass. Havet er 350 meter djupt i området. Feltet har namn etter den sovjetiske geofysikaren Vladimir Sjtokman.

Naturgassressursane var oppdaga i 1988, men ein byrja ikkje utvinning på grunn av vanskar med arktisk klima og det djupe havet. I 2004 var det i gang samtalar om å få norske oljeselskap med på ei mogleg utbygging. Statoil har røynsle med utbygging av Snøhvitfeltet, medan Norsk Hydro har røynsle frå Ormen Lange-feltet i Norskehavet.

To russiske selskap har fått løyve til å byggja ut feltet, Sevmorneftegaz (eit underselskap av Rosneft) og Gazprom. 

Den 16. september 2005 heldt Gazprom ein pressekonferanse i Moskva. Det vart då offentleggjort at selskapa Norsk Hydro, Statoil, Total, Chevron og ConocoPhillips fekk høve til å konkurrera om eigardelar i feltet. Hausten 2006
vart det klart at Gazprom ynskte å byggja ut feltet sjølv, utan å gje utanlandske selskap eigardelar. 

Dette endra seg seinare og den 25. oktober i 2007 vart det klart at StatoilHydro fekk ein eigedel på 24 prosent i utbygginga av feltet. Gazprom skulle eige 51 prosent og Total 25 prosent.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Putin forsvarer Shtokman-beslutning
 www.offshore-technology.com om Shtokmanfeltet
 Hydro og Statoil i Shtokman-samarbeid? på http://www.offshore.no

Naturgassfelt
Olje- og gassfelt i Barentshavet
Trondheim Økonomiske Høgskole

Trondheim Økonomiske Høgskole (ofte forkorta «TØH») er Høgskolen i Sør-Trøndelag si avdeling for økonomi og administrasjon. TØH held til på Moholt i Trondheim og har over 1200 studentar. Det engelske namnet på TØH er «Trondheim Business School» (TBS).

Historie 
TØH vart etablert i 1967 og er med det den eldste norske regionale høgskolen med tilbod innan økonomi og administrasjon. I 1994 vart TØH ein del av Høgskolen i Sør-Trøndelag (HiST).

HiST-AØA eller TØH? 
Etter at TØH vart ein del av HiST, skifta namnet til HiST avdeling for Økonomi og administrasjon (HiST-AØA). Namneendringa fall mange av studentane og dei tilsette på TØH tungt for hjartet. Det store fleirtalet av dei heldt fram med å bruke TØH-namnet, sjølv om det no offisielt ikkje eksisterte lenger. Studentutvala heldt på dei gamle namna, som for eksempel «TØHNNA» (bodegaen), «TØHSA» (studentavisa), «TØH-IL» (idrettslaget) og «TØH-Invest» (aksjesparelaget). Nye studentar vart òg raskt innprenta med TØH-namnet, allereie i løpet av dagar etter at dei hadde starta på utdanninga.

Den felles høgskoleleiinga argumenterte for at HiST burde samle seg under ein felles ytre profil, og at namnet derfor burde vera HiST-AØA. Blant argumenta som vart bruka for TØH-namnet, var at økonomiutdanninga på høgskolen var spesiell, i og med at ho konkurrerte med spesialiserte statlege skolar som Noregs Handelshøgskole og private skolar som BI om studentane. Dessutan var TØH-namnet frå før godt kjent i Trøndelag.

Hausten 2003 gav høgskolestyret opp kampen mot TØH-namnet, og avdelinga skifta namn til «HiST avdeling Trondheim Økonomiske Høgskole» i samband med ei større endring i avdelingsstrukturen til HiST. Ein av føresetnadene for at avdelinga skulle få tilbake TØH-namnet, var at HiST-logoen vart bruka saman med TØH-logoen i profileringsarbeidet.

Studietilbod 
TØH var først ute i Noreg med å leggje om økonomiutdanninga til bachelor- og mastergrad (slik det er etter Kvalitetsreforma), sidan skolen var med på eit prøveprosjekt. Det første studentkullet på bachelorutdanninga i økonomi og administrasjon starta hausten 1999. Bachelorutdanninga har fleire spesialiseringsretningar. Sidan hausten 2002 har TØH tilbode 2-årige masterpåbygningar. Masterpåbygninga i bedriftsøkonomisk analyse har vist seg som den mest populære, og har ofte vore vanskelegare å koma inn på enn masterpåbygninga på Noregs Handelshøgskole.

Skolen har mange samarbeidspartnarar i inn- og utland, og det går føre seg utveksling begge vegar. Faga for innkomande studentar til TØH går føre seg på engelsk. Det er òg samarbeid med Handelshøjskolen i København og Høgskolen i Nord-Trøndelag om masterprogram i offentleg administrasjon, og med NTNU om master i finansiell økonomi.

Bakgrunnsstoff 

Høgskular i Noreg
Økonomi
Høgskolen i Sør-Trøndelag
Skipingar i 1967
Geirangerfjorden

Geirangerfjorden er ein fjord i Stranda kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal. Han er 15 kilometer lang og er ein arm av Sunnylvsfjorden og Storfjorden. Geirangerfjorden er den armen av Storfjorden som strekkjer seg lengst inn i fjordlandskapet. Største djupna i Geirangerfjorden er 233 m, tett vest for den fråflytta garden Syltavik. Ved fjordbotnen ligg bygda Geiranger.

Fjorden er eit av Noreg sine mest vitja turistmål, og vert halde for å vere særs vakker. 14. juli 2005 kom han med på UNESCO si verdsarvliste i lag med Nærøyfjorden i Sogn. 

Det er venta at busetnaden ved Geirangerfjorden vil verte mykje skadd når bergsida over Åkerneset i Sunnylvsfjorden, ein gong i ei ukjent framtid, rasar ut i Sunnylvsfjorden. Raset vil føre til ein tsunami som vil treffe fleire bygder langs fjorden, som Geiranger og Hellesylt, på mindre enn ti minutt.

Langs fjordsidene ligg fleire fråflytta gardar. Stiftinga «Storfjordens venner» har, over ei periode på vel tretti år, sørgd for at mange av desse har vorte (dels eller heilt) restaurerte. Dei oftast vitja av desse er Skageflå og Blomberg på sørsida av fjorden, og Knivsflå på nordsida. Skageflå kan ein nå til fots frå Geiranger, medan ein til dei to andre nyttar båt. Andre fråflytta gardar er Horvadrag, Megardsplassen og Matvika. Det er òg fleire flotte fossefall i fjorden, dei mest kjende er Dei sju systrene og Brudesløret. 

Ei bilferje driven av Fjord1 går langs heile fjorden mellom Geiranger og Hellesylt.

Fossar 

Dei to mest kjende fossane i Geirangerfjorden er Knivsflåfossane, betre kjent som Dei sju systrene og Friaren. Dei to fossane ligg på kvar si side av fjorden, og det vert sagt at Friaren gjer kur til Dei sju systrene på andre sida. 

Brudesløret er ein annan foss i fjorden.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Geiranger turistinfo 
 Geirangerfjorden - Trollstigen 
 Webkamera

Verdsarv i Noreg
Fjordar på Sunnmøre
Geografi i Stranda
Turistmål i Møre og Romsdal
Duarte Lobo

Duarte Lobo () var ein portugisisk komponist i seinrenessansen og den tidlege barokken. Han var den mest vidkjende portugisiske komponisten i si tid. Saman med Felipe de Megalhães, Manuel Cardoso og kong João IV av Portugal er han rekna som ein representant for «gullalderen» i portugisisk polyfoni.

Liv 
Lite er kjent om livet åt Duarte Lobo. Han vart fødd i Alcáçovas kring 1565 og det er kjent at han studerte med Manuel Mendes i Évora. Den første stillinga hans var som maestro de capilla i domkyrkja i Évora. I 1594 var han maestro de capilla i domkyrkja i Lisboa. Han underviste òg i musikk ved Colégio da Claustra da Sé i Lisboa, og i eldre år var var han rektor for eit seminarium i same byen.

Verk 
Sjølv om Lobo kronologisk sett levde langt inn i barokken, var han som komponist tydeleg forankra i seinrenessansens palestrinastil gjennom heile livet sitt — som ventande i eit musikalsk konservativt område som var isolert frå dei progressive musikkrørslene i land som Italia og Tyskland. Han gav ut seks bøker med katolsk kyrkjemusikk, inkludert messer, responsorium, antifonar, magnificatar og motettar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Duarte Lobo» frå ,  den 17. juli 2005.  

Renessansekomponistar
Portugisiske komponistar
Komponistar frå 1500-talet
Komponistar frå 1600-talet
World Association of Girl Guides and Girl Scouts

World Association of Girl Guides and Girl Scouts (oftast forkorta WAGGGS) er ein global organisasjon som støttar jentespeidarforbund i 144 land. Han vart stifta i 1928 og har hovudkvarter i London i England, og er motstykket til World Organization of the Scout Movement (WOSM).

Bakgrunnsstoff 
 
 Olave Baden-Powell Society

Speiding
Internasjonale organisasjonar
Skipingar i 1928