kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Bregenzer Ache

Bregenzer Ache er ei elv i Vorarlberg i Austerrike, og ei av sideelvane til Rhinen via Bodensjøen med ei lengd på 80 km. Ho har sitt i Lechquellengebirge og er den største elva i Bregenzerwald. Elva renn gjennom Bregenz og munnar ut i Bodensjøen like aust for Rhinen og Dornbirner Ache.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bregenzer Ache» frå ,  den 11. juni 2007.  

Sideelvar til Rhinen
Elvar i Austerrike
Vorarlberg
Argen

Argen er ei elv i Baden-Württemberg og Bayern i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen via Bodensjøen med ei lengd på 78 km. Ho har sitt utspring der elvane Untere Argen (Nedre Argen) og Obere Argen (Øvre Argen) renn i hop. Untere Argen har kjelde aust for Missen-Wilhams og Obere Argen nordvest for Oberstaufen, begge i Allgäu. Ho renn igjennom byane Wangen og Isny, før ho munnar ut i Bodensjøen ved Langenargen.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Argen» frå ,  den 11. juni 2007.  
 

Sideelvar til Rhinen
Elvar i Tyskland
Baden-Württemberg
Bayern
Murg i Sør-Schwarzwald

Murg er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen med ei lengd på 21 km. Ho har utspring sør for Wehrhalden i Herrischried og munnar ut i Rhinen ved Murg.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Murg (Südschwarzwald)» frå ,  den 11. juni 2007.  
 

Sideelvar til Rhinen
Elvar i Tyskland
Baden-Württemberg
The Cumshots

The Cumshots er eit heavy metal band frå Noreg, stifta i 1999 av Kristopher Schau og Ole Petter Andreassen.
The Cumshots vann Spellemannprisen 2009 i klassen metal for plata A Life Less Necessary.

Album 
 Last Sons of Evil (2001, EMI)
 Norwegian Jesus (2003, Big Dipper)
 Just Quit Trying (2006, Big Dipper)
 A Life Less Necessary (2009), Rodeostar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside 

Norske heavy metal-band
Vinnarar av Spellemannprisen
Musikkgrupper skipa i 1999
Münstersche Aa

Münstersche Aa er ei elv i Münster-regionen i Nordrhein-Westfalen i Tyskland og ei av sideelvane til Ems frå venstre med ei lengd på 30 km. Ho har sitt utspring nær Havixbeck, og renn søraustover til Münster, og så nordover til Greven, der ho munnar ut i Ems.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Münstersche Aa» frå ,  den 12. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Nordrhein-Westfalen
Elva Bever

Bever er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland og ei av sideelvane til Ems frå høgre med ei lengd på 20 km. Ho har sitt utspring Teutoburgerskogen og renn gjennom den nordlege delen av Nordrhein-Westfalen og munnar ut i Ems nær Telgte (Westbevern). Ein annan by langs Bever er Ostbevern.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bever (Ems)» frå ,  den 12. juni 2007.  

Bever
Bever
Hera

Hêra (gresk Ἧρη (jonisk) eller Ἧρα (attisk)) er ei gudinne i gresk mytologi.

Hera var dotter av Kronos og Rhea, søster og make av Zevs og dronning i Olympen. Med Zevs hadde ho borna Ares, Eileithyia, Hefaistos og Hebe. I følgje ein annan versjon var Hefaistos sonen hennar utan far, fødd som eit svar på at Zevs «fødde» Athene. Ho var vernar av ekteskapet og barnefødslar, og var mest tilbeden av kvinner. 

Ho var sett på som ei hemnlysten og straffande gudinne mot dei som terga henne. Ho forfylgde stadig elskarinnene til sin utru make og barna han fekk med dei. Dette motivet var spesielt framtredande i mytane om Herakles som ho forfylgde frå før han vart fødd og heile hans jordiske liv. Myten om opphavet til Mjølkevegen seier at Zevs plasserte spedbarnet Herakles ved Heras bryst utan hennar vitande, då ho oppdaga det reiv ho vekk ungen, og brystmjølka hennar spruta ut over himmelen. 

Etter at Herakles var teken opp til himmelen, forsona Hera seg med han og gav han dottera Hebe til ekte.

Hera sin heilage fugl var gauken, seinare var også påfuglen forbunden med henne. Granateplet var hennar spesielle symbol.

Romarane identifiserte henne med si gudinne Juno.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Greske gudinner
Ekteskapsgudar
Fødselsgudar
Modergudinner
Böhme

Böhme er ei elv i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Aller frå høgre med ei lengd på 68 km. Ho har sitt utspring i Lüneburger Heide nær Schneverdingen. Ho renn sørvestover gjennom Soltau, Bad Fallingbostel og Walsrode. Böhme munnar ut i Aller nær Rethem.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Böhme River» frå ,  den 12. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Niedersachsen
Ihme

Ihme er ei elv i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Leine frå venstre med ei lengd på 16 km. Elva har gjeve namn til staden Ihme Roloven. Ho har utspring ved landsbyen Evestorf. Etter om lag 6 km renn Ihme inn i byen Hannover, der ho munnar ut i Leine. For å hindre flaum i sentrum av Hannover er mykje av vatnet frå Leine via ei grøft leia om til Ihme. Ei bru over Ihme er kalla opp etter Benno Ohnesorg.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ihme» frå ,  den 12. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Niedersachsen
Fuhse

Fuhse er ei elv i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Aller frå venstre med ei lengd på 98 km. Namnet vart stava Fuse på kart frå 1800-talet og tidlegare, og ein meiner at det kjem frå det antikke namnet Fosa, etter den germanske stamma Fosi (eller omvendt).

Elva har utspring på vestsida av Oderwald, ved foten av Harz mellom Bad Harzburg og Wolfenbüttel. Kjelda ligg i kommunen Flöthe nær Schladen. Frå her renn Fuhse vestover mot Salzgitter. Ho snur nordover og renn gjennom Peine, Dollbergen og Uetze til Celle. I Celle munnar ho ut i Aller. 

Den viktigaste sideelva hennar er Erse, som munnar ut i Fuhse ved Uetze.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fuhse» frå ,  den 12. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Niedersachsen
Eder

Eder er ei elv i Nordrhein-Westfalen og Hessen i Tyskland og ei av sideelvane til Fulda frå venstre med ei lengd på 177 km. Ho vart først nemnd av den romerske historikaren Tacitus som Adrana i området Chatti.

Ho har sitt utspring frå fjellet Ederkopf vest i Nordrhein-Westfalen nær kjelda til elvene Lahn og Sieg. I motsetnad til Lahn og Sieg, som begge er sideelvar til Rhinen, renn Eder austover og nordover og munnar ut i Fulda ved Edermünde, sør for Kassel. Ved Hannoversch Münden renn Fulda i lag med Werra og dannar Weser som renn ut i Nordsjøen nord for Bremen. Byar langs Eder er mellom anna Battenberg, Frankenberg, Waldeck og Fritzlar.

I 1914 stod ei 47 meter høg demning ferdig nær den vesle byen Waldeck, og han danna reservoaret Edersee, som er 27 km lang og held opp til 200 millionar m³ vatn. Han vert nytta til vasskraftproduksjon og for å regulere vassnivået i Weser. 

Demninga vart øydelagd av britiske bombefly 17. mai 1943 (Operasjon Chastise). Bombeflya var utstyrt med den spesielle Barnes Wallis-bomba, som spratt bortover vatnet når ho vart slept i ein spesiell vinkel frå fly. Same natt vart demninga ved Möhnereservoaret òg bombardert, noko som skapte enorme øydeleggingar og tap av liv nedstraums (største delen av dei omkomne var ukrainske krigsfangar like nedanfor demninga). Filmen The Dam busters omhandlar denne hendinga. 

Demninga vart bygd opp at same året, og i dag er innsjøen eit område for rekreasjon.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Eder» frå ,  den 12. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Hessen
Nordrhein-Westfalen
Alster

Alster er ei elv i Schleswig-Holstein i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå høgre med ei lengd på 53 km. Ho har sitt utspring nær Henstedt-Ulzburg i landsbyen Kisdorferwohld, om lag 25 km nord for Hamburg. Alster renn sørover og munnar ut i Elbe i Hamburg, som vart grunnlagd ved breidda av elva. I sentrum av Hamburg har Alster vore demma opp sidan 1190, opphavleg i samband med ei vasskvern. I 1235 vart det bygd endå ei demning for ei anna vasskvern, som endra elva til ein innsjø. Alster dannar to kunstige innsjøar innanfor bygrensene til Hamburg kalla Außenalster (Ytre Alster) og den mindre Binnenalster (Indre Alster). I dag er desse innsjøane og dei omliggande parkane viktige rekreasjonsområde i hjartet av byen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Alster» frå ,  den 13. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Biletgalleri
 Kart over Alster 

Elvar i Tyskland
Schleswig-Holstein
Hamburg
Elva Bille

Bille er ei elv i Stormarn i Schleswig-Holstein i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå høgre med ei lengd på 65 km. Ho har sitt utspring nær Linau, nord for skogen Hahnheide. Ho renn så sør for Trittau, og fungerer som grensa mellom Stormarn og Lauenburg. Ho held fram sør for Reinbek og munnar ut i Elbe nær Billwerder. Fleire gamle bygningar og parkanlegg ligg langs elvebreidda. 

Bille er ein av tre elvar som renn gjennom Hamburg. Dei to andre er Elbe og Alster.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bille» frå ,  den 13. juni 2007.

Bakgrunnsstoff

Bille
Bille
Bille
Elva Ilmenau

Ilmenau  er ei elv i Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå venstre med ei lengd på 107 km. Ho har sitt utspring nær Lüneburger Heide, sør for Uelzen. Ho munnar ut i Elbe nær Winsen. Dei største byane langs Ilmenau er Uelzen og Lüneburg. Byen Ilmenau i Thüringen ligg ikkje langs elva.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ilmenau River» frå ,  den 13. juni 2007.  

Ilmenau
Ilmenau
Löcknitz

Löcknitz er ei elv nord i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå høgre med ei lengd på 66 km. Ho har sitt utspring sør for Parchim i Mecklenburg-Vorpommern, og renn gjennom Karstädt, Lenzen, og Dömitz i Brandenburg og Niedersachsen. Löcknitz munnar ut i Elbe i Wehningen, eit par kilometer etter Dömitz.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Löcknitz» frå ,  den 13. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Niedersachsen
Brandenburg
Mecklenburg-Vorpommern
Aland

Aland er ei elv i Sachsen-Anhalt og Niedersachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå venstre. Ho er ei forsetjing av elva Biese (etter Seehausen), som igjen er ei forsetjing av elva Milde. Aland er 27 km lang, medan heile Milde-Biese-Aland-systemet er 97 km langt. Aland munnar ut i Elbe i Schnackenburg.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Aland River» frå ,  den 13. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Niedersachsen
Sachsen-Anhalt
Mulde

Mulde er ei elv i Sachsen og Sachsen-Anhalt i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå venstre med ei lengd på 124 km. Ho har sitt utspring nær Colditz, der elvane Zwickauer Mulde (som kjem frå Zwickau) og Freiberger Mulde (med Freiberg langs breidda) renn i saman. Begge desse har sine utspring i Erzgebirge. Frå her renn elva nordover gjennom Sachsen (Grimma, Wurzen, Eilenburg, Bad Düben) og Sachsen-Anhalt (Jeßnitz og Dessau, den gamle hovudstaden i Anhalt). Mulde munnar ut i Elbe 3 km nord for Dessau.

I august 2002 førte ein flaum til store øydeleggingar, som truga verdsarvstaden «Dessau-Wörlitzer Gartenreich» og byen Dessau. Særleg byane Döbeln og Grimma vart hardt råka. 

Namnet kan kanskje kome frå det gamaltyske (mogelegens gotisk) «Mulda», som tyder «støv», og som er i slekt med det norske ordet mold. Meir sannsynleg kjem det frå det tyske ordet «mahlen», som tyder «å kverne». Derfor tyder Mulde sannsynlegvis «den kvernande elva» etter dei mange vasskvernene som låg langs elva i eldre tider. I dag ligg det vasskraftverk langs elva.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mulde» frå ,  den 13. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Tyskland
Sachsen-Anhalt
Sachsen
Elde

Elde er ei elv i Mecklenburg-Vorpommern og Brandenburg nord i Tyskland og ei av sideelvane til Löcknitz frå høgre med ei lengd på 220 km. Ho har sitt utspring nær Altenhof, sør for Malchow. Ho renn først søraustover mot den sørlege enden av innsjøen Müritz, som ho renn uti ved Vipperow. Ho renn ut av Müritz i nord, nær Waren. Elva snur så vestover og renn gjennom ei rekkje vatn og gjennom byen Malchow fram til Plauer See. Ho renn ut av Plauer See ved Plau am See og held fram vest- og sørvestover gjennom Lübz, Parchim, Neustadt-Glewe og Grabow. Elde munnar ut i Löcknitz (som igjen er ei sideelv til Elbe) i Eldenburg, ein del av Lenzen. Det meste av lengda hennar (180 km) er framkommeleg.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Elde» frå ,  den 13. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Mecklenburg-Vorpommern
Brandenburg
Dosse

Dosse er ei elv i Brandenburg i Tyskland og ei av sideelvane til Havel frå høgre med ei lengd på 94 km. Ho har utspring ved grensa mellom Mecklenburg-Vorpommern og Brandenburg frå tre små elvar som renn saman etter 4 km. Ho renn hovudsakleg sørover, gjennom Wittstock, Wusterhausen og Neustadt an der Dosse, før ho munnar ut i Havel nær Havelberg. Det totale nedslagsfeltet er 1 268 km². 

Med byen Wittstock langs breidda var Dosse åstad for slaget ved Wittstock i 1636 mellom Sverige og ein allianse mellom Sachsen og Det tysk-romerske riket under trettiårskrigen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dosse» frå ,  den 13. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Brandenburg
Bode

Bode er ei elv i Sachsen-Anhalt i Tyskland og ei av sideelvane til Saale frå venstre med ei lengd på 140 km. Ho har sitt utspring i fjella Harz og renn gjennom byane Quedlinburg, Oschersleben, Egeln og Staßfurt, før ho munnar ut i Saale nær Bernburg.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bode River» frå ,  den 12. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Sachsen-Anhalt
Wipper ved Saale

Wipper er ei elv i Sachsen-Anhalt i Tyskland og ei av sideelvane til Saale frå venstre med ei lengd på 85 km. Ho har sitt utspring sørvest i fjella Harz, nær Harzgerode. Wipper munnar ut i Saale i Bernburg. Byar langs Wipper er Hettstedt, Aschersleben og Güsten.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Wipper (Saale)» frå ,  den 13. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Sachsen-Anhalt
Ilm

Ilm er ei elv i Thüringen i Tyskland og ei av sideelvane til Saale frå venstre med ei lengd på 129 km. Ho har sitt utspring i Thüringer Wald og renn gjennom byane Ilmenau, Langewiesen, Stadtilm, Kranichfeld, Bad Berka, Weimar, Apolda og Bad Sulza, før ho munnar ut Saale i Großheringen nær Bad Kösen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ilm (Thuringia)» frå ,  den 13. juni 2007.  

Elvar i Tyskland
Thüringen
Elva Chemnitz

Chemnitz er ei elv i Sachsen i Tyskland og ei av sideelvane til Zwickauer Mulde frå høgre med ei lengd på 75 km. Ho har sitt utspring sør for byen Chemnitz, som ho har gjeve namn til, der dei to mindre elvane Zwönitz og Würschnitz renn saman. Elva renn gjennom Chemnitz og munnar ut i Zwickauer Mulde nær Wechselburg, sør for Rochlitz.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Chemnitz (river)» frå ,  den 13. juni 2007.  

Chemnitz
Chemnitz
Byen Bremen

Bremen (offisielt namn Stadtgemeinde Bremen) er ein hansaby nordvest i Tyskland. Han er ein hamneby ved elva Weser, om lag 60 km sør for munningen hennar i Nordsjøen. Bremen er ein av to byar i delstaten Bremen, som har det offisielle namnet Freie Hansestadt Bremen, som referer til Hansaen. Byen har eit folketal på om lag 550 000 innbyggjarar. Storbyområdet (Bremen-Oldenburg) har om lag 2,4 millionar innbyggjarar.

Historie 

På 700-talet avanserte troppane til Karl den store fram til Weser for å kristne stammene som var busett her. Den svenske vikingen Rurik, som hadde fått land i Friesland, plyndra byen i 859, og som følgje av dette og andre ugjerningar vart han utvist av Ludvig II. Bremen, som kan ha vore ein eldre busetnad, vart eit bispedøme på denne tida. Eit dokument hevda at byen vart grunnlagd i 788, men det viste seg at dette berre var ein forfalsking, så det nøyaktige årstalet er ukjend. Dei følgjande hundreåra var biskopane i Bremen drivkrafta bak kristninga av Skandinavia. 

På 1100-talet vart makta til erkebiskopane utfordra av Henrik Løve. Hertugen vann fram og vart herskar i byen. Desse hendingane førte til eit borgarleg styre av byen, medan kyrkja mista makta si. Bremen vart ein kjøpstad, og skipa frå byen dominerte den sørlege delen av Nordsjøen. Denne dominansen enda då Hansaen vart oppretta, opphavleg ein handelsallianse i Austersjøen, som vart utvida til Nordsjøen. Tidleg på 1300-talet gjekk sjørøvarskip frå Bremen til åtak på handelsskipa til Hansaen. For å unngå open krig reiste rådmenn frå Bremen til det hanseatiske styret i Lübeck og vart einige om å verte medlemmar av handelsorganisasjonen (1358). 

Bremen vart verande eit motvillig medlem av Hansaen. Byen kravde støtte i krigane mot høvdingane i Friesland, som styrte området rundt munningen av Weser, men var sjølv sjeldan med i felttog i Austersjøen. I 1425 eskalerte konflikten då innbyggjarane brende hanseatiske dokument på markedsplassen. Bremen vart for ei tid kasta ut av organisasjonen i 1427. Konsekvensane følgde raskt etter, og dette makttapet førte snart til at nabostatane gjorde krav på område i Bremen (t.d. Oldenburg) , og byen mista store område. 

Tyskland si første menneskeskapte hamn vart bygd i Vegesack i 1620. 

6. mars 1901 vart det utført eit drapsforsøk på Vilhelm II av Tyskland i Bremen.

Etter den andre verdskrigen vart Bremen ein del av den amerikanske okkupasjonssonen, sidan USA ville ha ein hamneby i sonen sin. Dette gjorde at Bremen ikkje vart ein del av den nye delstaten Niedersachsen som vart oppretta i den britiske sonen, og dermed vart Bremen ein sjølvstendig delstat i det nye Vest-Tyskland.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bremen» frå ,  den 15. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell turistside
 Panoramabilete av Bremen
 Fotografi frå Bremen 
 Bilete av Bremen

Byar i Bremen
Byar i Tyskland
Delstatshovudstader i Tyskland
Hansaen
Hamnebyar i Tyskland
Mjelthaugen

Mjelthaugen er eit gravminne frå bronsealderen som ligg på øya Giske. Det er funne to graver i haugen, og utgravingar vart gjort i høvesvis 1847, 1867 og 1878. Den eldste grava er datert til å vere frå bronsealderen. Den andre grava var ei kvinnegrav, der vart det funne bronsespenner. Denne grava vart datert til 200 år e.Kr.

I dag er Mjelthaugen eit freda kulturminne.

Bakgrunnsstoff 
 - Lokalhistorie for øyane i Giske 

Arkeologiske stader i Noreg
Kulturminne i Giske
Augsburg

Augsburg er ein by sør i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 276 000 innbyggjarar (2013). Byen er hovudstad i regionen Schwaben og ligg der elvane Wertach og Lech renn saman.

Historie 
Byen vart grunnlagd i år 15 fvt. under regjeringstida til den romerske keisar Augustus som ein garnison kalla Augusta Vindelicorum. Han vart jamna med jorda av hunarane på 400-talet, av Karl den store på 700-talet og av Welf av Bayern på 1000-talet, men kvar gong voks han til større velstand. 

Han vart ein fri keisarby 9. mars 1276. Med ei strategisk plassering langs handelsruta til Italia vart Augsburg eit handelssentrum. Her vart det produsert store mengder med vovne varer, stoff og tekstilar, og var basen til bankvesenet Fugger. Fuggerei, ein del av byen som var via til trengande innbyggjarar i Augsburg, vart grunnlagd i 1516 og er framleis i drift i dag. 

I 1530 vart Confessio Augustana presentert for Det tysk-romerske riket ved Riksdagen i Augsburg. Etter freden i Augsburg i 1555, då religiøse minoritetar i keisarbyane vart verna, styrte eit byråd med både katolikkar og protestantar byen. Fram til trettiårskrigen var det stort sett religiøs fred i byen, sjølv om det var visse gnissingar. I 1629 gav keisar Ferdinand II ut Restitusjonsediktet som sett inn ei heilt katolsk byråd, som innskrenka rettane til dei lokale protestantane. Dette varte fram til april 1632 då den svenske hæren til Gustav II Adolf tok byen utan motstand. Berre to år seinare vart den svenske hæren driven til Nördlingen i nærleiken, og i oktober 1634 hadde katolske troppar gjenerobra Augsburg. Den svenske garnisonen nekta å overgje seg og ei katastrofal omleirig varte gjennom vinteren 1634-35, der tusenvis av innbyggjarane mista livet av svolt og sjukdom. 

Desse hendingane, i tillegg til oppdaginga av Amerika og den nye ruta til India rundt Sør-Afrika, var med på å øydeleggje velstanden til byen. I 1806, då Det tysk-romerske riket vart oppløyst mista Augsburg sjølvstende sitt og vart ein del av kongeriket Bayern. Med den industrielle revolusjonen på 1800-talet vart byen viktigare igjen, og hadde store bomulls- og ullfabrikkar og produserte acetylengass, papir, kjemikaliar, smykke og lêr. 

Under den andre verdskrigen låg fleire underleirar frå Dachau konsentrasjonsleir i byen, som gav byen slavearbeidarar til den lokale industrien. 

I 1941 tok Rudolf Hess av frå den lokale flyplassen og fauk til Skottland for å møte hertugen av Hamilton i eit forsøk på å danne ein felles europeisk front mot det komande russiske felttoget. 

I 1945 okkuperte den amerikanske hæren den nesten heilt ruinerte byen. Dei siste amerikanske styrkane drog bort frå området i 1998.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Augsburg» frå ,  den 16. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Turistside
 Fotosafari i Augsburg 

Byar i Tyskland
Byar i Bayern
Frie riksbyar
Chemnitz

Chemnitz (sorbisk Kamjenica, tsjekkisk Saská Kamenice) er ein by i Tyskland i delstaten Sachsen med om lag 245 000 innbyggjarar. Byen ligg ved foten av Erzgebirge, og er kalla opp etter elva Chemnitz, ei lita sideelv til Zwickauer Mulde. Ordet Chemnitz kjem frå sorbisk og tyder «steinete elv»

Historie 

Ein tidleg slavisk busetnad nær Chemnitz var kalla Kamienica. I 1143 var det eit benediktinarkloster der byen er i dag. Ein busetnad voks fram rundt klosteret og rundt 1170 vart byen gjort til fri keisarby av Fredrik I av Det tysk-romerske riket. I 1307 kom byen inn under markgrevskapet Meissen (som var ein føregangar til staten Sachsen). I mellomalderen vart Chemnitz eit senter for tekstilproduksjon og handel. Meir enn ein tredjedel av folkesetnaden arbeidde i tekstilindustrien, og slik var det fram til den industrielle revolusjonen. Fabrikkar vart bygd og tidleg på 1800-talet hadde Chemnitz vorte eit industrisenter (stundom kalla «Sachsen sitt svar på Manchester»). I 1913 hadde Chemnitz eit folketal på 320 000 innbyggjarar, og er ein av få byar som var større på den tida enn i dag. 1938 hadde Chemnitz 360000 innbyggjarar.

Under den andre verdskrigen låg det ein underleir av Flossenburg konsentrasjonsleir her. Dei 500 kvinnelege fangane var slavearbeidderar for Astra-Werke AG. Under krigen produserte fabrikkane i Chemnitz hovudsakleg varer for militæret, og vart av den grunn kraftig bombardert og nesten heilt jamna med jorda.

Den austtyske regjeringa valde å gjere Chemnitz til ein sosialistisk mønsterby. Bydelar fulle med betongbygningar vart reist rundt sentrum av byen, og få av bygningane før krigen vart gjenreist. I 1953 vart Chemnitz gjeve namnet Karl-Marx-Stadt («Karl Marx By»). Han fekk tilbake det gamle namnet sitt 21. juni 1990.

Chemnitz har visstnok den lågaste fødselsraten i verda.

Bakgrunnsstoff 

 Stadtplan Chemnitz

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Sachsen