kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap

Direktoratet for samfunnstryggkeik og beredskap (DSB) er eit statleg forvaltingsorgan som ligg under Justis- og beredskapsdepartementet. Det vart oppretta 1. september 2003. Direktoratet sitt føremål er å bidra til å hindra tap av liv og verna om helse, miljø, viktige samfunnsfunksjonar og materielle verdiar i samband med ulukker, katastrofar og andre uønskte hendingar i fred, krise og krig. Sivilforsvaret ligg under DSB.

Oppgåver
Direktoratet har oppgåver i samband med førebyggjande arbeid, krisehandtering, utgreiingar og analysar, sivilt-militært samarbeid, øvingar og evaluering og tilsyn.

Direktoratet er leia av ein direktør, for tida (2005) Jon A. Lea, som har åtte einingar/avdelingar under seg. Desse er:

 Utgreiing og nasjonal beredskap
 Brann, redning og sivilforsvar
 Førebygging og eltryggleik
 Næringsliv, produkt og farlege stoff
 Informasjon og samfunnskontakt
 HR/Personal
 Administrasjon
 Stab

Hovudkontoret til Direktoratet ligg i Tønsberg (frå januar 2005). Direktoratet rår over 20 sivilforsvarsdistrikt, fem sivilforsvarsleirar, fem skular og fem regionkontor for el-tilsyn. DSB har rundt 670 tilsette, av desse er om lag 240 ved hovudkontoret i Tønsberg.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Direktoratet for samfunnssikkerhet og beredskap» frå , den 15. april 2009.

Bakgrunnsstoff 

Norske statsetatar
Tryggleik i Noreg
Skipingar i 2003
Where Have All the Good Times Gone

«Where Have All the Good Times Gone» er ein song av det engelske rockebandet The Kinks skriven av Ray Davies. Han vart først gjeven ut som B-sida til singelen «Till the End of the Day» og så på albumet The Kink Kontroversy i 1965.

Musikalsk har songen element av engelsk folkrock, som snart skulle verte den dominerande stilen for bandet utover 60-talet. Ray Davies syng om ønske om å få tilbake dei gode gamle dagane med linjer som, «Well once we had an easy ride and always felt the same / Time was on our side and I had everything to gain / Let it be like yesterday / Please let me have happy days», medan han seinare skeptisk syng om den eldre generasjonen som alltid snakkar om kor mykje betre alt var før i tida, «Ma and Pa look back at all the things they used to do / Didn’t have no money and they always told the truth / Daddy didn’t have no toys / And mummy didn’t need no boys». På  dette punktet i songen har tydinga av refrenget snudd og høyrest meir ut som ein hån. I siste vers har nostalgien blåst over til ein harme over generasjonskløfta og Davies kjem med den hånlege kommentaren «Well, yesterday was such an easy game for you to play / But let’s face it things are so much easier today / Guess you need some bringing down / And get your feet back on the ground»

Andre versjonar
Songen har fått status som ein klassikar og er med på mange samleplater. Han har òg vorten spelt av David Bowie på albumet Pin Ups og av Van Halen på albumet Diver Down. Dette var den andre The Kinks-songen Van Halen spelte i lag med «You Really Got Me».

Etter Bowie si utgåve kom ut, gav Pye ut songen som singel i november 1973 med «Lola» som B-side, men gjekk ikkje inn på salslistene.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Where Have All the Good Times Gone» frå ,  den 16. april 2009.

Bakgrunnsstoff
 [ Songen på Allmusic]
 

The Kinks-songar
Singlar frå 1965
Songar frå 1965
Songar produserte av Shel Talmy
Songar produserte av Ken Scott
Songar skrivne av Ray Davies
Pye Records-singlar
David Bowie-songar
Van Halen-songar
Songar om nostalgi
Elvar i Slovenia

Dette er ei liste over elvar i Slovenia.
Idrijca

Idrijca er ei elv som renn gjennom Idrijaåsane og Cerknoåsane i Slovenia. Ho er 60 km lang. Elva spring ut nær Vojsko, renn nordvestover, og etter å ha passert Idrija snur ho nordvestover. Ho renn gjennom Spodnja Idrija og Cerkno før ho munnar ut i Soča i Most na Soči.

Elva har eit nedslagsfelt på om lag 598 km². Dei største sideelvane hennar er Belca, Zala, Cerknica og Bača frå høgre og Nikomlja, Kanošica og Trebušica frå venstre. Ei av sideelvane frå høgre er òg Jezernica, som kjem frå Divjesjøen. Ho er berre 55 meter lang og den kortaste elva i Slovenia. 

Elva har mykje fisk, mellom anna laks, regnbogeaure og harr. Tidlegare vart det drive tømmerfløyting ned Idrijca til Idrija, der tømmreret vart nytta som stivarar i kvikksølvgruva Idrija. Det vart laga spesielle sluer for dette frå 1600-talet og ut 1800-talet. 

Området i øvre Idrijca er ein del av Øvre Idrijca naturpark. Dette omfattar mange karstformasjonar. Under den andre verdskrigen stod eit sjukehus som høyrte til motstandsrørsla her.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Idrijca» frå , den 17. april 2009. 
  oppgav desse kjeldene:
 Kart over Idrijca . Geopedia.si
 Øvre Idrijca naturpark 

Elvar i Slovenia
Fylkesveg 66 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 66 (fleirtyding).

Fylkesveg 66 i Møre og Romsdal (Fv66) gjekk mellom Store-Standal og Lekneset i Ørsta kommune. Vegnummeret bestod hovudsakleg av eit ferjesamband. Sjølve vegen på Store-Standal var 41 meter lang.

2019 vart vegen lagd saman med Fv70, den nye vegen fekk namnet  fylkesveg 5912.

Kommunar og knutepunkt

 Store-Standal
 Ferje frå Store-Standal til  Lekneset
Sidestrekningar:
 Ferje frå Store-Standal til  Sæbø
 Ferje frå Store-Standal til Midt-Trandal

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 066
Vegar i Ørsta
Fridomsfolket

Fridomsfolket («Il Popolo della Libertà», PdL) er eit italiensk politisk parti som stilte som valallianse ved parlamentsvalet i 2008 og som formelt vart omdanna til eit parti den 27. mars 2009. Partia som inngår i PdL er Forza Italia, Alleanza Nazionale og fleire mindre parti som tidlegare har delteke i valalliansen Casa delle Libertà. Lega Nord har valt å halda fram som sjølvstendig parti.

Tilslutta grupperingar og parti 

 Forza Italia
 Alleanza Nazionale
 l'Associazione Nazionale Circoli della Libertà
 la Fondazione Il Circolo del Buon Governo 
 i Popolari Liberali
 Democrazia Cristiana per le Autonomie
 Partito Pensionati
 Riformatori Liberali
 Partito Repubblicano Italiano
 Nuovo Partito Socialista Italiano
 Liberaldemocratici
 Decidere!
 Italiani nel Mondo
 Azione Sociale
 Destra Liberale Italiana 
 Socialisti Riformisti

Kjelder 

Italienske politiske parti
Skipingar i 2009
Kunstgjødsel

Kunstgjødsel er kjemisk framstilt plantenæring.

Kunstgjødsel inneheld plantenæring i form av uorganiske sambindingar som nitrat (NO3-), ammonium (NH4+) og fosfat (PO43-). Sidan denne plantenæringa er i ei form som er lettløyseleg i vatn, kan plantane lett nyttiggjere seg næringsemna, men dei har samtidig lett for å bli utvaska med sigevatn eller for å fordunste til lufta. 

Fullgjødsel inneheld ei blanding av nitrogen (N), fosfor (P), og kalium (K) og vert kalla NPK-gjødsel; nemninga vert dessuten tilføyd ein talkombinasjon slik at NPK-fullgjødsel 21 - 4 - 10 er samansett av 21 % nitrogen, 4 % fosfor og 10 % kalium.

Produksjon 
Yara International er blant verdas største produsenter av kunstgjødsel, og har i Noreg produksjon på Herøya og i Glomfjord.

Produksjon av kunstgjødsel skjer gjennom Haber-Bosch-prosessen, som lager ammoniakk med elektrisitet gjennom reaksjon mellom hydrogen frå naturgass og nitrogen frå luft. Produksjonen skjer i to trinn, hydrogenseparasjon og ammoniakksyntese. Ammoniakken vert deretter nytta til å laga nitrat i lag med andre grunnstoff. Kunstgjødsel vert gjerne tilsett andre grunnstoff ut frå kva bruksområde han skal ha. Ulike plantesortar har ulike behov for mineralsk/uorganisk næring.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Kunstgjødsel» frå ,  den 23. april 2023.  

Gjødsel
Kongedømet Irland

Kongedømet Irland (irsk Ríocht na hÉireann) var namnet på den irske staten frå 1541 til 1800. Det erstatta herredømet Irland, som vart oppretta i 1171. Kong Henrik VIII av England vart dermed den første kongen av Irland sidan 1169. Kongedømet Irland enda då Irland i saman med Storbritannia danna Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland i 1801.

Irsk historie
Tidlegare kongedøme
Nedleggingar i 1801
Ljubljanica

Ljubljanica er ei elv i Slovenia. Ho er 51 km lang og 20 km av ho renn gjennom grotter, slik at elva har sju forskjellige namn. Elva renn gjennom hovudstaden i Slovenia, Ljubljana. Ljubljanica er ei av sideelvane til Sava og dei to renn saman om lag 10 km nedanfor Ljubljana.

Historie 

Ljubljanica har vorte ein populær stad for arkeologar og skattejegerar som dykkar etter tapte gjenstandar. Mellom Ljubljana og Vrhnika har ein funne spor frå steinalderen til renessansen og fleire forskjellige folkegrupper som gamle lokale kulturar til dei meir kjende romarane og keltarane.

Kvifor det vart kasta så mykje i Ljubljanica er omstridd, men dei fleste historikarar meiner at elva kan ha vore ein lokal heilag stad. Mykje av det som skattejegerane har funne er seld til private samlarar, noko som har ført til strid mellom dei internasjonale skattejegerane og dei lokale historikarane. I 2003 innførte derfor dei slovenske styresmaktene forbod om å dykke i elva utan særskild løyve.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ljubljanica» frå , den 19. april 2009. 
  oppgav desse kjeldene:
 Kaufmann, Carol (Jan 2007). «A River's Gifts». National Geographic. 150-157.

Bakgrunnsstoff 
 http://expo98.literal.si/eng/zakladi/vode-slovenije/ljubljanica.html 
 http://www7.nationalgeographic.com/ngm/0701/feature6/index.html 

Elvar i Slovenia
Sava
Ljubljana
Forza Italia

Forza Italia ('framåt, Italia!') var eit italiensk liberalkonservativt høgreparti som fanst mellom 1993 og 2009. 

Det vart grunnlagt i 1993 av Silvio Berlusconi, som var leiar for partiet frå det vart danna til det vart nedlagt. Saman med det populistiske separatistpartiet Lega Nord og det reformerte fascistpartiet Alleanza Nazionale utgjorde Forza Italia ved parlamentsvala i 2001 og 2006 valsambandet Casa delle Libertà. Partiet har vore i regjering i fleire periodar med Berlusconi som statsminister.

Kritikarar hevdar at partiet ikkje har noko sjølvstendig program, men meiner det som til ei kvar tid passar Berlusconi. I økonomiske spørsmål er partiet liberalistisk, i andre spørsmål konservativt eller høgrepopulistisk.

Ved parlamentsvalet i 2008 stilte Forza Italia som ein del av valalliansen Il Popolo della Libertà. Delar av denne alliansen vart den 27. mars 2009 omdanna til eit politisk parti. Forza Italia slutta då å eksistere som eige parti.

Kjelder

Tidlegare italienske politiske parti
Skipingar i 1993
Nedleggingar i 2009
Nasjonalalliansen i Italia

Nasjonalalliansen («Alleanza Nazionale», AN) var eit italiensk politisk parti med røter i det nyfascistiske Movimento Sociale Italiano. Partiet vart grunnlagt i 1994 etter MSI sitt allmøte i Fiuggi. Nasjonallalliansen inkluderer også konservative delar av det tidlegare Democrazia Cristiana. Partileiar er Gianfranco Fini. Den politiske ideologien vert i dag ofte karakterisert som nasjonalkonservativ. Partiet har vore ein nær samarbeidspartnar av Silvio Berlusconis Forza Italia sidan skipinga. 

Eit tidlegare partimedlem er Alessandra Mussolini, som braut med partiet då Gianfranco Fini tok avstand frå bestefar hennar, Benito Mussolini. 

Ved parlamentsvalet i 2008 stilte Alleanza Nazionale som ein del av valalliansen Il Popolo della Libertà. Denne alliansen vart omdanna til eit politisk parti i 2009 og Alleanza Nazionale opphøyrde då å eksistere.

Kjelder 

Tidlegare italienske politiske parti
Høgreparti
Konservative parti
Nasjonalistiske parti
Skipingar i 1994
Nedleggingar i 2009
Kristian Halse

Kristian Halse () i Stangvik, Møre og Romsdal, var ein norsk diktar og pensjonert lærar, busett i Vefsn.

Kristian Halse budde i Vefsn sidan han fekk arbeid som lærar ved Vefsn folkehøgskole i 1951. Her arbeidde han til han i 1960 vart tilsett ved Mosjøen vidaregående skole, som var arbeidsplassen hans til 1991.

Han var vararepresentant frå Nordland til Stortinget 1969-73 for partiet Venstre. Frå oktober 1972 møtte han eitt år som fast representant og medlem i landbrukskomiteen.

Bibliografi 
Kristian Halse har skrive jubileumsbøker for
 Vefsn Venstre (1983)
 Mosjøen Idrettslag (1992)
 Mosjøen mannskor (1993)
 Vefsn folkehøgskole (1999)
 Mosjøen orkesterforening (2001)
 Olderskog skole (2004)

Nokre av dikta hans er publiserte i bøkene
 Levande tid (utg. ved Vefsn Museum 2001) ISBN 82-90775-50-4
 Min løynde blom (Snøfugl forlag 2009)

Bakgrunnsstoff 
 

Norske lyrikarar
Norske pedagogar
Nordnorske målfolk
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar for Nordland
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Folk frå Vefsn
Nynorsk i Nord-Noreg
Super Mario

Super Mario er ein serie plattformspel skapt av Nintendo, med maskoten Mario i hovudrolla. Det er den sentrale serien av den større Mario-serien. Han er alternativt kjend som Super Mario Bros.-serien eller berre Mario-serien. Det er blitt gjeve ut minst eit Super Mario-spel for alle dei store Nintendo-spelkonsollane.

Liste over spel 
 Super Mario Bros. (1985)
 Super Mario Bros.: The Lost Levels (1986)
 Super Mario Bros. 2 (1988)
 Super Mario Bros. 3 (1988)
 Super Mario Land (1989)
 Super Mario World (1990)
 Super Mario Land 2: 6 Golden Coins (1992)
 Super Mario World 2: Yoshi's Island (1995)
 Super Mario 64 (1996)
 Super Mario Sunshine (2002)
 New Super Mario Bros. (2006)
 Super Mario Galaxy (2007)
 New Super Mario Bros. Wii (2009)
 Super Mario Galaxy 2 (2010)
 Super Mario 3D Land (2011)
 New Super Mario Bros. 2 (2012)
 New Super Mario Bros. U (2012)
 Super Mario 3D World (2013)
 Super Mario Maker (2015)
 Super Mario Run (2016)
 Super Mario Odyssey (2017)
 Super Mario Maker 2 (2019)
 Super Mario Bros. Wonder (2023)

KjelderDenne artikkelen bygger på «Super Mario» frå ,  den 1. oktober 2020.''  
 

 
Nintendo-seriar
William von Wirén

William von Wirén () var ein estisk seglar som var med i dei olympiske leikane i 1928 i Amsterdam.

Karriere
Von Wirén vann ein olympisk bronsemedalje i segling under sommar-OL 1928 i Amsterdam. Han var med på den estiske båten «Tutti V» som kom på tredje plass i 6 meter-klassen, bak den norske båten «Norna» og «Hi-Hi» frå Danmark. Mannskapet på «Tutti V» var Nikolai Vekšin, William von Wirén, Eberhard Vogdt og brørne Georg og Andreas Faehlmann. Seglasane vart gjennomførte på Zuiderzee i perioden 2. august til 9. august 1928.

OL-medaljar 
 1928  Amsterdam –  Bronse i segling, 6 meter-klassen (Estland)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «William von Wirén» frå ,  den 21. april 2009.

Bakgrunnsstoff
William von Wirén i olympedia.org

Estiske seglarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Estland
Medaljevinnarar under sommar-OL 1928
Estiske deltakarar under sommar-OL 1928
Seglarar under sommar-OL 1928
Folk frå Hiiu maakond
Sveta Gera

Sveta Gera (kroatisk) eller Trdinov vrh (slovensk) eller (tysk Sichelberg eller St. Geraberg eller Gorianc) er eit fjell på 1181 meter over havet langs grensa mellom Slovenia og Kroatia. Fjellet er det høgaste i Žumberak/Gorjanci-fjella.

Fjelltoppen vart opphavleg kalla Sveta Gera på kroatisk og Sveta Jera på slovensk etter 1400-talskyrkja St. Gjertrud som låg nokre hundre meter frå toppen. I 1923 føreslo leiaren i Novo Mesto fjellklatrarklubb, Ferdinand Seidl, å kalla fjellet opp etter Janez Trdina. 15. august 1923 vart fjelltoppen omdøypt i ein seremoni.

Fjelltoppen, som både Slovenia og Kroatia gjer krav på, og som står i den kroatiske matrikkelen, ligg ei brakke som høyrte til den jugoslaviske folkearmeen, og som i dag vert nytta av det slovenske forsvaret. Kontroll over militæranlegget er òg omstridd mellom dei to statane.

I mars 1999 karakteriserte Milan Kučan, dåverande president i Slovenia, bruken av anlegget som militær utpost av som kontroversiell og i det minste usivilisert. I 2004 hevda han for kroatisk TV at det ville vore bedte å opne ei fjellhytte her i staden.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Sveta Gera» frå , den 22. april 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Fjell i Kroatia
Fjell i Slovenia
Omstridde område i Kroatia
Omstridde område i Slovenia
Den kroatisk-slovenske grensa
Internasjonale fjell i Europa
Bledvatnet

Bled (slovensk Blejsko jezero; tysk Veldeser See) er ein innsjø i Dei juliske Alpane nordvest i Slovenia. Byen Bled ligg ved innsjøen. Området er eit populært turistområde. 

Innsjøen er 2,1 km lang og nesten 1,4 km brei med ei største djupne på 30,6 meter. Han ligg i eit naturskjønt område omgjeve av skogar og fjell. Ei mellomalderborg står på nordsida av innsjøen. Midt i innsjøen ligg Bledøya, den einaste naturlege øya i Slovenia. Øya har fleire bygningar, mellom anna ei Pilegrimskyrje (slovensk Cerkev Marijinega vnebovzetja) frå 1400-talet, det det ofte vert halde bryllaup. Kyrkja har eit 52 meter høgt spir.

Innsjøen er òg kjend for roing, sidan det ofte er gode tilhøve for sporten her. Det har vorte halde verdsmeisterskap i roing her i 1966, 1979 og 1989, og skal igjen vere vertskap i 2011. 

Innsjøen ligg 55 km frå hovudstaden Ljubljana.

Galleri

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lake Bled» frå , den 22. april 2009. 
  oppgav desse kjeldene:
 The Columbia Gazetteer of the World, red. Saul B. Cohen. Columbia University Press, New York. 1998
 Fodor's Eastern og Central Europe, 19th edition. ed. Bonnie Bills. Fodors, New York. 2001

Bakgrunnsstoff 
 Bledøya (slovensk)
 Bilete av Bled 

Innsjøar i Slovenia
Bohinjsjøen

Bohinj (slovensk Bohinjsko jezero) er den største permanente innsjøen i Slovenia. Bohinj ligg i Bohinj kommune nordvest i landet i Triglav nasjonalpark.

Bohinj er 4,2 km lang og 1 km på det breiaste. Bohinjsjøen har opphav som ein bresjø og er demd opp av ei morene.

Den størse elva som renn ut i innsjøen er Sava Bohinjka.

Utsig frå innsjøen er Jezernica som renn saman med Mostnica og dannar Sava Bohinjka (som igjen dannar Sava i lag med Sava Dolinka).

Området er knytt til ei segn om ein skatt på toppen av Triglav og den legendariske bukken Zlatorog, ein kvit gemse med gylne horn. Ein statue av bukken står ved innsjøen.

Bakgrunnsstoff 

 Bahinj webkamera

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Lake Bohinj» frå , den 22. april 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Fotnotar 

Innsjøar i Slovenia
Søndagsposten

Søndagsposten var eit radioprogram som gjekk på NRK frå 1957 til 1979. Redaktør var visediktaren, songaren og NRK-medarbeidaren Otto Nielsen. Alf Prøysen, Erik Bye og Johan Borgen var lenge sentrale medarbeidarar. 
Mange visesongarar fekk sin debut hos Otto Nielsen i Søndagsposten, til dømes Stein Ove Berg.

Bakgrunnsstoff 
NRK om Søndagsposten

Radioprogram i NRK
Rundebrua

Rundebrua er ei fritt frambygg-bru som kryssar Rundasundet mellom Remøya og Runde i Herøy kommune i Møre og Romsdal. Brua er 428 meter lang. Ho blei opna 3. mars 1982 og er ein del av Fv18.

Sjå òg 
 Bruer i Noreg

Bakgrunnsstoff 

Vegbruer i Møre og Romsdal
Vegar i Herøy i Møre og Romsdal
Fritt frambygg-bruer
Betongbruer
Bruer opna i 1982
1982 i Noreg
Remøybrua

Remøybrua er ei bru som kryssar Nørdre Vaulen mellom Leinøya og Remøya i Herøy kommune i Møre og Romsdal. Brua er 340 meter lang. Den blei opna i 1967 og er ein del av fylkesveg 18 i Møre og Romsdal.

Sjå òg 
 Bruer i Noreg

Bakgrunnsstoff 

Vegbruer i Møre og Romsdal
Betongbruer
Vegar i Herøy i Møre og Romsdal
Bruer opna i 1967
1967 i Noreg
Alba (fleirtyding)

Alba kan vera:

 Alba, kvit messekjortel
 namnet Alba, eit kvinnenamn og slektsnamn
 Eit gælisk namn på Skottland
 Den skotske fjernsynskanalen BBC Alba
 Alba fylke, eit fylke (județ) i regionen Transilvania i Romania
 Alba Iulia, hovudstaden i Alba fylke
 Alba i Italia, ein by i Italia
 Alternativa Bolivariana para las Américas, ein politisk, økonomisk, sosial og kulturell samarbeidsavtale i Latin-Amerika
Tongariro

Tongariro (maori IPA: ) er ein kompleks vulkan på Nordøya på New Zealand. Han ligg 20 km sørvest for Lake Taupo, og er den nordlegaste av dei tre aktive vulkanane som dominerer landskapet sentralt på Nordøya.

Vulkanmassivet er 1,978 meter høgt. Det første utbrotet var for om lag 260 000 år sidan. Vulkanen består av i det minste tolv kjegler. Ngauruhoe, som ofte vert sett på som eit separat fjell, er geologisk ein ventil i Tongariro. Det er også det mest aktive, og har hatt meir enn 70 utbrot sidan 1839. Det siste utbrotet fann stad i 1974-1975. Det har også vore påvist vulkansk aktivitet ved andre ventilar. Red Crater (det raude krateret) hadde det siste utbrotet av vulkansk oske i 1926 og inneheld aktive fumarolar. Der er mange eksplosjonskrater på massivet, og somme av dei er fylte med vatn som har danna sjøane Blue Lake («Blåsjøen») og Emerald Lakes («Smaragdsjøane»).

Mount Tongariro ligg i nasjonalparken Tongariro National Park, den første nasjonalparken på New Zealand, og ein av dei første i verda. Han vart gjeven til nasjonen i 1887 av Te Heuheu Tukino IV (Horonuku), overhøvding i Ngati Tuwharetoa iwi, for at den naturlege venleiken til området skulle verta teken vare på. Nasjonalparken omfattar også fjella Ngauruhoe og Ruapehu, som båe ligg sørvest for Tongariro. Nasjonalparken er dobbel verdsarv på grunn av dei framståande naturmessige og rike kulturelle verdiane ein finn her.

Den populære fotturruta Tongariro Alpine Crossing går mellom Tongariro og Ngauruhoe.

Tongariro og områda omkring er ein av fleire stader som Peter Jackson valde ut for scener i dei tre filmane om Ringdrotten.

Sjå òg 
 Vulkanar på New Zealand
 Fjell på New Zealand
 Vulkanisme på New Zealand

Referansar 

 
 Hill, H. (1893) The Volcanic Outburst at Te Mari, Tongariro, in November, 1892., Transactions of the New Zealand Institute, 26, 388-391.

 Denne artikkelen bygger på «Mount Tongariro» frå , den 26. april 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside til Tongariro National Park
 Foto av Mount Tongariro
 Online topografiske kart over New Zealand 
 Tongariro Crossing Trek 
 Lord of The Rings Tours
 Informasjon om Tongariro National Park
 Landbaserte aktivitetar på Tangariro

Stratovulkanar
Fjell på New Zealand
Vulkanar på New Zealand
Aktive vulkanar
Verdsarv på New Zealand
Komplekse vulkanar
Kratersjøar
Stolt-Nielsen

Stolt-Nielsen () er eit norsk-luxemburgsk konsern som i hovudsak driv med sjøtransport av flytande kjemikaliar og andre flytande substansar som bulklast over store delar av verda. Ein nyttar om lag 150 havgåande farkostar, der om lag halvparten er eigd eller drifta/bemanna av Stolt-Nielsen. Stolt-Nielsen er i dag eit av verdas største shippingselskap. Stolt-Nielsen driv i tillegg tankterminalar i USA, Europa, Sør-Amerika og Asia. Andre delar av konsernet er Stolt Tank Containers, samt Stolt Sea Farm som driv med oppdrett og foredling av fisk.

Selskapet vart grunnlagt i 1959 av Jacob Stolt-Nielsen, som rekna seg sjølv som oppfinnaren av parceltankskipa, ein type fartøy som skil seg frå andre tankskip ved at kvar tank har si eiga pumpe og røyrsystem.
¨

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Stolt-Nielsen Transportation Group 
 Stolt Sea Farms

Norske reiarlag
Skipingar i 1959
Fedje-Sævrøy

Fedje-Sævrøy er eit ferjesamband på riksveg 568 til Fedje kommune i Vestland fylke.  Ruta går mellom Fedje og Sævrøy i Austrheim. Strekninga vert betjent av Fjord1  med ferja MF «Fedjebjørn», som har 8–12 avgangar dagleg, om lag kvar 1 1/2 time. Overfarten tar om lag 30 minuttar.

Fram til 1989 gjekk ferjesambandet Fedje-Rossnes-Hoplandsjøen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Ferjeruter på nettstaden til Tide 

Ferjesamband i Vestland
Samferdsle i Fedje
Samferdsle i Austrheim
Fylkesveg 568