Made in Japan

Made in Japan er eit dobbelt konsertalbum av det engelske rockebandet Deep Purple, spelt inn under den første turneen deira i Japan i august 1972. Det kom opphavleg ut i desember 1972, med ei amerikansk utgjeving i april 1973, og vart ein kommersiell og kritisk suksess. 

Bandet var kjend for det sterke sceneshowet sitt, og hadde spelt inn fleire konsertar privat, eller sendt dei på radio, men var lite begeistra for å spela inn eit livealbum før det japanske plateselskapet deira bestemde seg for at det ville vera bra for publisiteten. Dei insisterte på å overvaka liveproduksjonen, mellom anna ved å bruka Martin Birch, som tidlegare hadde samarbeidd med bandet, som lydteknikar, og var ikkje spesielt interessert i at albumet vart gitt ut, sjølv etter innspelinga. Turneen vart ein suksess, med stor medieinteresse og positiv respons frå fansen.

Albumet vart ein umiddelbar kommersiell suksess, spesielt i USA, der det vart akkompagnert av topp fem-hiten «Smoke on the Water», og selde jamt og trutt utover 1970-talet. Eit tre-CD-sett med dei fleste av opptredenane på turneen vart gitt ut i 1993, medan ein ommastra utgåve av albumet med ein CD med ekstra spor vart gitt ut i 1998. I 2014 vart det annonsert ein luksusutgåve med ytterlegare bonusmateriale. Albumet fekk god mottaking av kritikarane og haustar framleis lovord. Ei lesaravstemming i Rolling Stone i 2012 rangerte Made in Japan som det sjette beste livealbumet gjennom tidene.

Bakgrunn og piratkopiar 
Deep Purple «Mark II» vart danna i juli 1969 då grunnleggjarane, gitaristen Ritchie Blackmore, organisten Jon Lord og trommeslagaren Ian Paice rekrutterte songaren Ian Gillan og bassisten Roger Glover for å utvikla seg frå sitt tidlegare pop- og psykedelisk rock-sound mot hardrock. Dei byrja å turnera mykje, vart eit godt motteke liveband, og hadde spelt inn fleire konsertar anten for å kringkasta på radio eller lytta til privat. Dei hadde likevel forkasta ideen om å gi ut eit livealbum kommersielt, då dei meinte det ville vera umogleg å gjengi kvaliteten og opplevinga av sceneopptredenen deira på ein LP.

Derfor vart det etterspurnad etter bootleg-opptak av bandet. Den mest berykta av desse var ein LP med tittelen H Bomb, spelt inn i Aachen 11. juli 1970,, noko som førte til ei etterfølgjande rettssak då Virgin Records-sjefen Richard Branson vart tiltalt for å ha selt plata. Ein artikkel i Melody Maker som undersøkte bootleg-fenomenet hevda at H Bomb var den mest selde på den tida. Denne suksessen, saman med album frå andre artistar som The Who sitt Live at Leeds og Rolling Stones sitt Get Yer Ya-Ya's Out, overtydde bandet om at eit offisielt livealbum ville bli ein kommersiell suksess. På den tida sa Glover til magasinet Sounds at «det er så mange bootlegs av oss i omløp, at viss me gir ut vårt eige konsertalbum, vil det drepa marknaden deira.»

Turné og plateinnspeling 
I 1972 hadde Deep Purple oppnådd stort kommersiell suksess i Japan, mellom anna med fleire hitsinglar, og det var derfor naturleg å dra på turné dit. Tre datoar vart booka; Festival Hall i Osaka den 11. og 12. mai, og Budokan i Tokyo den 16. august, men desse vart seinare endra til høvesvis 15. og 16. august, og 17. august på grunn av ein tidlegare USA-turné som vart flytta. Datoane vart utselt nesten omgåande, og den japanske delen av plateselskapet til bandet, Warner Bros. Records, ønskte derfor å spela inn turneen til eit livealbum som skulle givast ut i landet. Bandet gjekk til slutt med på ideen, men insisterte på at viss det skulle givast ut, ville dei at det skulle gjerast ordentleg. Gillan hugsa: «Me sa at me måtte godkjenna utstyret, me ville bruka vår eigen lydteknikk, og me ville ha det siste ordet om banda vart gitt ut». Bandet engasjerte produsenten Martin Birch, som hadde jobba med tidlegare studioalbum, til å spela inn konsertane på ein 8-sporsopptakar, slik at dei seinare kunne miksast.

Setlista til bandet vart lagt om i byrjinga av året, straks etter innspelinga av albumet Machine Head, og albumet utgjorde ein stor del nytt materiale. Sjølv om settlista heldt fram med å vere den same det meste av året, og opna med «Highway Star» og avslutta med «Lazy» og «Space Truckin'», gjorde den musikalske dugleiken til bandet og struktur at det var nok improvisasjon i låtane til å halda ting friskt. Den opphavlege intensjonen var at sceneshowet skulle brukast i omtrent eitt år før det vart droppa, men Gillan og Glover trekte seg begge frå bandet i juni 1973. Då denne besetninga vart reformert i 1984, utgjorde settlista frå 1972 ein stor del av materialet som vart framført på konsert.

Bandet kom til Japan 9. august, ei veke før turneen starta, og vart møtt med gåver og blomstrar. Birch var ikkje sikker på at innspelingskvaliteten ville bli tilfredsstillande, sidan utstyret som vart levert av Warner Bros. ikkje hadde nokon balansekontroll og at storleiken på opptakaren ikkje verka stor nok ved første augekast til å gjera eit kommersielt kvalitetsopptak. Bandet var uinteressert i resultatet og konsentrerte seg om å levera eit godt show. I ettertid har Lord notert at han følte at denne haldninga betydde at spontaniteten i opptredenane og samspelet mellom bandmedlemmene vart fanga opp på ein god måte.

Den andre konserten i Osaka vart rekna som den sterkaste av dei to, og denne konserten utgjorde då òg hovuddelen av den utgitte LP-en. Berre éin låt, «Smoke on the Water» frå konserten 15. august, vart brukt, og det kan rett og slett ha vore fordi det var den einaste konserten der Blackmore spelte opningsriffet til låten som på studioalbumet.

Bandet rekna konserten i Tokyo 17. august som den beste på turneen. Glover hugsa at «tolv eller tretten tusen japanske ungdommar song med på 'Child in Time'» og meinte at det var eit høgdepunkt i karrieren, til liks med Gillan. På spelestaden var det ei rekkje livvakter framfor scena. Då Blackmore knuste gitaren sitt under avslutninga av «Space Truckin'» og kasta han ut blant publikum, klatra fleire av dei forbi fansen for å prøva å henta han. Blackmore vart irriterte, men resten av bandet syntest hendinga var morosam. Konserten vart ikkje like godt innspelt som Osaka-konsertane, sjølv om «The Mule» og «Lazy» vart vurderte til å vera av tilstrekkeleg kvalitet til å komma med på den endelege utgivinga.

Det var ingen overdubbing på albumet. Lord hevda ein gong i eit magasinintervju at ei linje frå «Strange Kind of Woman» måtte repeterast frå eit anna show etter at Gillan hadde snubla over mikrofonkabelen sin, men det vart ikkje funne noko direkte bevis for dette då fleirsporbanda vart undersøkte. Ifølgje Lord var det totale budsjettet for innspelinga berre 3000 dollar.

Utgiving 
Bandet rekna ikkje albumet som viktig, og berre Glover og Paice møtte opp for å miksa det. Ifølgje Birch har Gillan og Blackmore aldri høyrt det ferdige albumet. Bandet ønskte ikkje at albumet skulle givast ut utanfor Japan og ville ha fulle rettar til banda, men det vart likevel gitt ut over heile verda.

Albumet vart gitt ut i Storbritannia i desember 1972 med ein tilbodspris på £3,25, det same som ein typisk singel-LP frå den perioden. Det nådde 16. plassen på hitlistene. Coveret var designa av Glover og hadde eit fargefoto av bandet på framsida og baksida, og svart-kvitt-bilete på innsida av omslaget. Utgivinga i USA vart forseinka til april 1973 fordi Warner Bros. ønskte å gi ut Who Do We Think We Are først. Dei vart motiverte til å gi det ut på grunn av ein jamn straum av britiske importvarer som vart kjøpte, og den vart ein umiddelbar kommersiell suksess og nådde sjetteplassen på hitlistene. Warner Brothers gav òg ut «Smoke on the Water» som singel, der liveinnspelinga på Made in Japan vart kombinert med studioversjonen på Machine Head, og han nådde fjerdeplassen på Billboard-listene. Eit opptak av «Black Night» frå Tokyokonserten, eit av ekstranummera som ikkje var med på albumet, vart gitt ut som B-side til singelen «Woman from Tokyo» i Europa, og som eigen singel i Japan.

Den japanske utgivinga fekk tittelen Live in Japan og hadde eit unikt omslagsdesign med eit overheadbilete av bandet, eit utval fotografiar frå ein konsert på Rainbow Theatre i London og eit innstikk med songtekstar og ei handskriven melding frå kvar bandmedlem. Den første pressinga kom med eit 35 mm filmnegativ med bilete av bandet som kjøparane kunne framkalla til eigne kopiar. I omslagsnotata vart det hevda at innspelinga berre inneheldt Tokyo-opptredenen, sjølv om han musikalsk sett var identisk med versjonen som vart gitt ut i resten av verda. Phil Collen, som seinare skulle spela i Def Leppard, var blant publikum på Rainbow-konserten som er gjengitt på coveret.

I Uruguay vart albumet gitt ut i 1974 som ein enkelt LP (med berre dei to første sidene) på Odeon Records. Albumet hadde eit forenkla omslagsdesign som var ulikt alle andre utgivingar, med ei stigande sol på coveret.

Mottaking

Bandet hadde blanda kjensler om albumet. Gillan var kritisk til si eiga framferd, men var likevel imponert over kvaliteten på innspelinga, medan Lord lista det som sitt favoritt Deep Purple-album og sa: «Bandet var på høgda av sine krefter. Det albumet var sjølve symbolet på det me stod for på den tida.» «Det er framleis truleg det beste live-albumet som nokosinne er laga», erklærte Paice, som meinte at konsertane var nokre av dei beste til gruppa. «Og det er å setja alt Led Zeppelin har gjort, alt Black Sabbath har gjort, Bad Company, Free... Som ein «tour de force» av innovasjon og nyskapning, med eit fantastisk spel og ein fantastisk lyd, er det ingenting som kjem i nærleiken.»

Responsen frå kritikarane var positiv. Rolling Stone-skribenten Jon Tiven skreiv at «Made in Japan er det definitive metallmonsteret til Purple, ei gnistrande gjennomføring .... Deep Purple kan framleis gjera det skarpt på konsert». I ei lesaravstemming i bladet i 2012 vart albumet kåra til det sjette beste livealbumet gjennom tidene, og bandet la til at dei har spelt «tallause konsertar sidan i tallause variantar, men dei har aldri høyrdest så perfekte ut.»

Nyare meldingar har vore like positive. Allmusic-skribenten William Ruhlmann meinte at albumet var «ei definitiv handsaming av katalogen til bandet og det mest imponerande albumet deira». Rockeforfattaren Daniel Bukszpan hevda at albumet er «allment anerkjent som eit av dei beste livealbuma gjennom tidene». Goldmine sa at albumet «definerte Deep Purple samtidig som det omdefinerte konseptet livealbum.» Deep Purple-forfattaren Dave Thompson skreiv at «statusen til det første (og beste) livealbumet til Deep Purple har knapt vorte mindre i det kvara hundreåret som har gått sidan utgivinga».

Nyutgivingar
Den originale LP-en var ein stabil seljar gjennom heile 1970-talet og vart verande i opplag. Den første nyutgivinga på CD kom i 1988 og inneheldt heile dobbelt-LP-en på éin enkelt CD.

8-sporsbanda frå dei tre konsertane vart omhyggjeleg lagra av Warner Bros. Japan for framtidig bruk. I samband med 21-årsjubileet til albumet i 1993 bestemde Deep Purple-forfattar og arkivar Simon Robinson seg for å forhøyra seg med managementet til bandet om kassettane kunne lokaliserast. Han oppdaga at heile konserten hadde vorte teken opp, inkludert alle ekstranummera. I juli remiksa Robinson og Darron Goodwin banda i Abbey Road Studios for ei utvida utgåve, som deretter vart mastra av Peter Mew i september. For å finna eit kompromiss mellom å inkludera så mykje som mogleg av konsertane og setja ein realistisk pris som dei fleste fans ville akseptera, bestemde dei seg for å gi ut ein 3-CD-boks med tittelen Live in Japan. Denne inkluderte alle dei tre hovudkonsertane med unntak av to spor som allereie var tilgjengelege på originalalbumet. I staden vart det gitt ut to tidlegare upubliserte ekstranummer.

Robinson sørgde deretter for ei nyutgiving av originalalbumet på CD i 1998, som òg vart ommastra av Mew. Denne versjonen inneheldt ein ekstra CD med tre spor som ikkje var med på 1993-utgivinga. Fargeskjemaet på coveret var snudd og viste gulltekst på svart bakgrunn. Den ommastra Made in Japan er ytterlegare redigert for å skapa ein samanhengande opptreden, noko som gjer ho kortare enn originalutgivinga. Samtidig vart det gitt ut eit avgrensa opplag på 4000 dobbelt-LP-ar på lilla vinyl, medan EMI i Spania la til studioversjonane av spora som utgjorde det opphavlege albumet på den andre CD-en..

I 2014 kunngjorde Universal Music at albumet ville bli gitt ut på nytt i ei rekkje format i mai. Luksus-alternativet er eit sett med fire CD-ar eller 9 LP-ar som inneheld ein ny remiks av dei tre konsertane i sin heilskap, ein DVD med tidlegare usett videomateriale, ei innbunden bok og andre memorabilia. Den originale LP-en vart gjenutgitt i 180g vinyl i samsvar med den opphavlege utgivinga med den originale miksen frå 1972, med lyden tilgjengeleg for digital nedlasting gjennom populære leverandørar.

Coverversjon 
Den 13. januar 2006 spelte det progressive metal-bandet Dream Theater originalalbumet i sin heilskap på Kokusai Forum i Tokyo, og òg den 15. januar på NHK Hall i Osaka. Begge framsyningane vart spelt inn og miksa av Glover. Den siste av dei to konsertane er gitt ut på plateselskapet til bandet YtseJam Records.

Innhald
Alle songane skrivne av Ritchie Blackmore, Ian Gillan, Roger Glover, Jon Lord og Ian Paice utanom der andre er nemnde.

Original vinylutgåve (2 LP)

Enkel CD-utgåve

Live in Japan 3CD 
1993 Remix av Darron Godwin, assistert av Simon Robinson. Ommastring av Peter Mew.Spora som alt kom ut på Made in Japan er merkte i utheva skrift.

Plate 1  Good Morning
Spelt inn i Osaka 15. august 1972

 «Smoke on the Water» frå den 15. er ikkje inkludert her, men er tilgjengeleg på originalalbumet. 
 Ekstranummeret «Speed King» frå den 15. er ikkje inkludert her på CD1, men er tilgjengeleg på CD3.

Plate 2 Next week, we're turning professional
Innspelt i Osaka 16. august 1972

 Dei to ekstranummera «Black Night» og «Lucille» frå den 16. er ikkje inkludert her, men «Black Night» er gitt ut på samleplater og «Lucille» er tilgjengeleg på 1998-utgåva av Made in Japan på CD 2.

Plate 3  Can we have everything louder than everything else?
Innspelt i Tokyo 17. august 1972

 «The Mule» frå den 17. er ikkje inkludert her, men er tilgjengeleg på hovudalbumet
 Dei to ekstranummera «Black Night» og «Speed King» frå den 17. er ikkje inkludert her, men er tilgjengelege på CD2 frå 1998.
 «Speed King» på CD3 er frå det 15. albumet.

25-årsjubileumsutgåve (2CD) 
Plate ein Made in Japan

Plate to The Encores

Plateboksutgåve frå 2014  
2014 Martin Pullan remix & remaster
Plate 1 «Good Morning» Osaka 15. august 1972

Plate 2 «Next Week We're Turning Professional» Osaka 16. august 1972

Plate 3 «Can We Have Everything Louder Than Everything Else?» Tokyo 17. august 1972

Plate 4 «Good Night» Encores

Plate 5 Made in Japan-dokumentar på DVD

Plate 6 Japanese 7" Promo

Dobbel-CD utgåve frå 2014
Plate 1 2013 Kevin Shirley Remix

Plate 2 The Encores: 2014 Martin Pullan Remix (frå plateboksen)

Medverkande

Deep Purple
 Ritchie Blackmore – sologitar
 Ian Gillan – vokal, munnspel (ikkje oppført), perkusjon (ikkje oppført)
 Roger Glover – bassgitar 
 Jon Lord – organ, piano
 Ian Paice – trommer

Teknisk
 Koordinering – Warner Pioneer
 Lydteknikk – Martin Birch
 Utstyr – Ian Hansford, Rob Cooksey, Colin Hart, Ron Quinton
 Marshall-teknikar – K Flegg
 Promoter – Universal Orient Promotions
 Produsert av Deep Purple
 Miksa av Roger Glover, Ian Paice
 Design – Roger Glover
 Fotografi – Fin Costello
 Ommastra av Peter Mew

Salslister

Vekeslister

Årslister

Salstrofé og salstal

Utmerkingar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Made in Japan (Deep Purple album)» frå ,  den 10. juli 2023. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 
 
 
 
 

Konsertalbum frå 1972
Deep Purple-album
Harvest Records-album
Purple Records-album
Warner Bros. Records-album
Album spelte inn i Nippon Budokan