kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Villrein

Villrein lever i Alaska, Canada, Grønland, Noreg med Svalbard, Finland, Russland og i Kina. Systematikk og levevis er omtalt i artikkelen reinsdyr.

Villreinen i Skandinavia 

Det er sju underarter av rein, men all rein tilhøyrer same art. I Skandinavia finst tre underartar: 
 tundraformen R. t. tarandus, som òg finst i Russland
 Svalbardrein (R. t. platyrhynchus), som berre finst på Svalbard.
 skogsrein (R. t. fennicus) i tre førekomstar i Finland .

Villreinen har vore i Noreg sidan innlandsisen trekte seg tilbake for ca. 10.000 år sidan. I mange tusen år var reinen livsgrunnlaget for fangstfolka som følgde reinen under trekket til dei ulike årstidsbeita.

Då tamreindrifta tok seg opp frå 1700-talet, fortrengde tamreinen villreinen frå store beiteareal. Når jakta ut på 1900-talet vart driven meir intensivt, førte det til at villreinen vart utkonkurrert og fordriven i heile Sverige, Finland og nesten hele Nord-Noreg. I Sør-Noreg var det rein igjen berre i nokre av fjellområda. I 1920-åra var villreinbestanden i Noreg neppe større enn 2.700 dyr. Frå 1930-åra vart jakta kvoteregulert, og reinbestanden auka på nytt og reinen spreidde seg til nye fjellområde. Forvilla tamrein bidrog i tillegg til å auke villreinbestandane.

Forvalting av villreinen 

Både opphavleg villrein, slik vi finn han i Rondane og på Dovre, og forvilla og utsett tamrein, slik vi finn han i Ottadalsområdet, vert i dag forvalta som villrein. I dag har vi i Noreg ein vinterbestand på om lag 30 000 villrein av varierande genetisk opphav, fordelt på 26 ulike villreinområde i Sør-Noreg.

Noreg er i dag det einaste landet i Europa som har rester av den opphavlege ville fjellreinen. Styresmaktene kjenner derfor eit ansvar for å ta vare på dette viltet, både ved å sikre livsgrunnlaget for fjellreinen, og for ved jakt å syte for at reinen ikkje et seg ut av matfatet.

Villreinområde i Noreg

Bakgrunnsstoff 

 Villrein-kartklient 
 villreinrådet
 Følg med posisjonane til elg, villrein og gauper på dyreposisjoner.no

Hjortedyr
Pattedyr i Noreg
Reindrift
Algrøyna

Algrøyna er ei øy i Øygarden kommune. Øya ligg vest av Sotra, og har saman med øyane Langøyna, Lokøyna og Syltøyna brusamband til Sotra. Fastlandssambandet kom i 1984. Før det gjekk ei ferje til Apalvågen.

Høgaste punkt på øya er Hillefjellet på 78 moh.

Folketalsutvikling:

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Øyar i Øygarden
Tonisitet

Tonisitet er ei måling for det effektive osmotiske trykket, målt langs ein gradient, mellom to løysingar som er delt av ein semipermeabel membran. Med andre ord er det den relative konsentrasjonen av løysingar som avgjer retninga og storleiken av diffusjon.

Hypertonisitet 
Hyperton eller hypertonisk visar til høgare konsentrasjon. I biologien er ei løysing hypertonisk når dei oppløyste stoffa utanfor cella har høgare konsentrasjon enn dei som er inni cella.

Hypotonisitet 
Hypoton eller hypotonisk visar til lågare konsentrasjon. I biologien er ei løysing hypotonisk når dei oppløyste stoffa utanfor cella har lågare konsentrasjon enn dei som er inni cella.

Isotonisitet 
Isoton eller isotonisk (frå gresk isos 'lik' og tonos 'spenning') nytta i samband med osmose viser til at to løysingar har likt osmotisk trykk. Omgrepet er nytta innanfor medisinen, der det  gjerne er forstått som med same osmotisk styrke som blodvæske. Til dømes kallar ein ei løysing på 9 mg/ml NaCl i vatn for ei isoton løysing.

Sjå òg 
 osmolaritet
 osmose

Kjelder 
 Audun Øyri: Norsk medisinsk ordbok. Oslo, 1988.

Cellebiologi
Osmose
Verdas meteorologiorganisasjon

Verdas meteorologiorganisasjon (WMO) er ein mellomstatleg organisasjon med 193 medlemsland. Han har sitt opphav i Den internasjonale meteorologiorganisasjonen (IMO), som vart grunnlagd i 1873, og Noreg har vore medlem heilt sidan den gong.

Historie
WMO vart grunnlagd i 1950, og vart ein organisasjon under Sameinte Nasjonar for meteorologi (vêr og klima, operasjonell hydrologi og tilknytte geovitskapar). Hovudsete er i Geneve i Sveits, og den noverande administrande direktør er David Grimes, medan Michel Jarraud er generalsekretær.

Føremål
Måla til organisasjonen er: 
 Å gjere det verdsomspennande samarbeidet enklare ved å etablere nettverk av observasjonsstasjonar, i tillegg til hydrologiske og andre geofysiske observasjonar knytte til meteorologi. 
 Å gjere det enklare og etablere og vedlikehalde system slik at ein raskt kan utveksle meteorologisk og tilknytt informasjon. 
 Å standardisere meteorologiske og tilknytte observasjonar, og sikre einsarta publisering av observasjonar og statistikk. 
 Å føre bruken av meteorologi vidare i luftfart, skipsfart, vassproblem, jordbruk og andre menneskelege aktivitetar. 
 Å føre aktivitar i operasjonell hydrologi vidare, og føre samarbeidet mellom meteorologiske og hydrologiske tenester nærare. 
 Å oppfordre til forsking og utdanning i meteorologi, og andre tilknytte felt, og assistere i å koordinere dei internasjonale aspekta av slik forsking og utdanning. 

Medlemslanda av WMO har møter annakvart år der ein diskuterer handlingar og gjer eventuelle endringar for å nå dei aktuelle måla nemnd over. Det siste møtet var i Geneve i Sveits. 

WMO var med på å starte Den mellomstatlege juryen for klimaendringar (Intergovermental Panel on Climate Change) (IPCC) og Global Atmosphere Watch (GAW)

Verdas meteorologidag 
 Verdas meteorologidag er 23. mars kvart år.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
 WMO-landkodar

Internasjonale organisasjonar
Meteorologiske institusjonar og stasjonar
Dei sameinte nasjonane
Skipingar i 1950
Knoppix

Knoppix er ein distribusjon av operativsystemet Linux som er utvikla av Klaus Knopper. Distribusjonen er i hovudsak meint for å starte opp rett ifrå en direkte cd utan installasjon på harddisken, sjølv om dette og er mogleg. 

Dei første utgåvene av Knoppix var basert på Linux distribusjonen Red Hat, men versjon 2 og nyare utgåver er istaden basert på Debian. Knoppix er kjend for å ha god maskinvarestøtte og folk som vurderer å konvertere til Linux nyttar gjerne Knoppix først. Professjonelle Linuxbrukarar nyttar gjerne Knoppix som reserveløysing til å redde ein harddiskinstallasjon som ikkje startar opp.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 http://www.knoppix.org/ 
 Offisiell nettstad ved knopper.net
 Intervju med utviklaren av Knoppix, Klaus Knopper

Fri programvare
Linuxdistribusjonar
Vasant pantsjami

Vasant pantsjami er ein hinduisk festdag til minne om Sarasvati, gudinna for kunnskap, musikk og kunst. Han blir feira kvart femte år i den indiske månaden magh (januar-februar), den første vårdagen. I løpet av feiringa lærar barn dei første orda sine, brahminane får mat, folk tilber forfedrane sine, og guden for kjærleik, Kamadeva. Dei fleste utdanningsinstitusjonane arrangerer spesielle bønnerituale for Sarasvati.

Fargen gul har ei viktig rolle i løpet av festen.

Bakgrunnsstoff 
 Vasant Panchami:The Festival of Saraswati Puja
 About.com-Birthday of the Goddess of Wisdom 
 EPrarthana.com-Special Pooja for Vasant Panchami

Hinduhøgtider
Freie Universität Berlin

Freie Universität Berlin (FU) er eit av fire universitet i Berlin i Tyskland. Det ligg i bydelen Dahlem i den vestlege delen av byen. 

Universitetet vart grunnlagd av politiske årsaker i 1948. Namnet har sin bakgrunn i den kalde krigen. Humboldt-universitetet hadde hamna i den sovjetokkuperte delen av byen, og ein trong derfor eit nytt universitet i det frie Vest-Berlin. Danninga av universitetet kom som direkte følgje av kommunistane si forfølgjing av studentar i Aust-Berlin. På 1980-talet utvikla det seg til eit masseuniversitet, og studenttalet var ved gjenforeininga over 60 000. Som følgje av reduserte studieplassar ved Freie Universität, og at Humboldt-universitetet igjen vart tilgjengeleg, er talet på studentar no redusert til 42 700 studentar.

Botanischer Garten Berlin høyrer til universitetet.

Bakgrunnsstoff 

 

Byggverk i Berlin
Universitet i Tyskland
Skipingar i 1948
Nordhordland prosti

Nordhordland	prosti er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Alver, Austrheim, Fedje, Gulen, Masfjorden, Modalen og Solund. Prosten har sete i Isdalstø (Alversund).

Gulen og Solund vart overført til prostiet då Ytre Sogn prosti vart lagt ned i 2013, medan Osterøy vart overført frå prostiet til Åsane prosti i 2014.		
						
Prostiet er inndelt i sokn. 
Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja.
Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. 
Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.
Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.

Sokn 
Det er 20 sokn i prostiet (2014). 

 Alversund sokn
 Austrheim sokn
 Brekke sokn
 Fedje sokn
 Frøyset sokn
 Gulen sokn
 Hundvin sokn
 Lindås sokn
 Lygra sokn
 Meland sokn
 Mjømna sokn
 Mo sokn i Nordhordland
 Myking sokn
 Ostereidet sokn
 Radøy sokn
 Sandnes sokn i Nordhordland
 Seim sokn
 Solheim sokn i Nordhordland
 Solund sokn
 Vike sokn i Nordhordland

Prestegjeld 
Prestetenesta var tidlegare organisert lokalt i prestegjeld. Ordninga vart fasa ut frå 2004. Før utfasinga hadde Nordhordland prosti desse prestegjelda:

 Alversund prestegjeld 			
 Alversund sokn
 Seim sokn 
 Lygra sokn				
			
 Osterfjorden prestegjeld
 Ostereidet sokn
 Vike sokn i Nordhordland

 Lindås prestegjeld 
 Lindås sokn
 Myking sokn
 Hundvin sokn

 Lindås prestegjeld
 Austrheim sokn

 Lindås prestegjeld
 Fedje sokn

 Osterfjorden prestegjeld
 Mo sokn i Nordhordland 

 Osterøy prestegjeld
 Haus sokn
 Bruvik sokn
 Hosanger sokn
 Gjerstad sokn i Hordaland
 Hamre sokn

 Masfjorden prestegjeld
 Frøyset sokn 
 Sandnes sokn i Nordhordland
 Solheim sokn i Nordhordland

 Meland prestegjeld
 Meland sokn

 Manger prestegjeld
 Sæbø sokn
 Hordabø sokn
 Manger sokn

Sjå òg		
 Kyrkjer i Noreg etter kommune

Referansar

Bakgrunnsstoff	
 Nettsida til Den norske kyrkja

Prosti i Noreg
Hordaland fylke
Bjørgvin bispedømme
Rocky Mountains

Rocky Mountains er ei brei fjellrekkje i dei vestelege områda av Nord-Amerika. Ho strekkjer seg meir enn 4800 km frå dei nordlegaste områda av British Columbia i Canada til New Mexico i USA. Den høgaste toppen er Mount Elbert i Colorado på 4 401 m. Mount Robson i British Columbia er med sine 3 954 m den høgaste toppen i den kanadiske delen av fjellrekkja.

Geografi 
Rocky Mountains er definert til å strekkje seg frå Liard River i British Columbia til Rio Grande i New Mexico. Andre fjellrekkjer strekkjer seg vidare frå desse to elvene, Selwyn Range i Yukon, Brooks Range i Alaska, og Sierra Madre i Mexico. Desse er ikkje ein del av Rocky Mountains, men er ein del av den amerikanske kordilleren. I USA vert derimot Cabinetfjella og Salishfjella i Idaho og Montana rekna som ein del av fjellkjeda, medan den kanadiske delen av desse fjella vert rekna som eit anna system i Canada. 

Alle formene av vatn har vore med på å forme det noverande landskapet i Rocky Mountains. Snøsmelting og smeltevatn frå isbrear gjev vatn til elvane og innsjøpane rundt fjellkjeda, som utgjer om lag ein fjerdel av alle vasskjeldene i USA. Elvene som strøymer ut frå Rocky Mountains renn til slutt ut i tre av verdshava: Atlanterhavet, Stillehavet og Nordishavet. Desse elvene er: 
 Arkansas River
 Athabasca River
 Clark Fork River
 Colorado-elva
 Columbiaelva
 Coeur d'Alene River
 Fraser River
 Kootenay River
 Missouri River
 North Saskatchewan River
 Peace River
 Platte River
 Elva Rio Grande
 South Saskatchewan River
 Snake River
 Yellowstone River

Det kontinentale vasskillet ligg i Rocky Mountains, og er ei linje der vatnet anten strøymer ut i Atlanterhavet eller Stillehavet. Triple Divide Peak (2 444 m) i Montana har fått dette namnet fordi nedbøren som fell på fjellet renn ut i både Atlanterhavet, Stillehavet og Nordishavet.

Galleri

Bakgrunnsstoff 

 Blue Planet Biomes - Rocky Mountains 

Fjellkjeder i Nord-Amerika
Bío-Bío-elva

Bío-Bío-elva (òg skriven Biobío og Bio Bio) er den nest største elva i Chile. Ho har kjelder i innsjøane Icalma og Gualletué i Araucanía-regionen i Andes og flyt ca. 380 kilometer mot nordvest gjennom Biobío-regionen før ho endar i Stillehavet ved Concepción. Frå midten av 1500-talet til 1880-talet var Bío-Bío grenselva mellom det spanskstyrte Chile og det sjølvstyrte mapucheterritoriet. Territoriet sør om elva vart ikkje tatt inn i Chile før etter felttoget mot mapuche, kalla pasifiseringa av Araucania. 

Tidleg på 1980-talet vart elva kjend på nytt som ei av verdas beste elver for rafting med høve til turar som varer i sju dagar gjennom nokre av dei chilenske villmarksområda. Delar av dette gjekk tapt med den kontroversielle konstruksjonen av Pangue-dammen som også førte til tvangsflytting av urfolket i området, picunche.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bío-Bío River» frå ,  den 28. januar 2007.  

Elvar i Chile
Christian Lous Lange

Christian Lous Lange () var ein norsk fredspolitikar.

Lange blei cand.mag. i 1893. I dei påfølgjande åra var han dels på lengre studiereiser for å lære seg språk, dels jobba han som lærar i Oslo. Mellom 1900 og 1910 var han sekretær ved Nobelinstituttet og Nobelkomiteen i Oslo og bibliotekaren og forretningsføraren til stiftinga. 

Frå 1909 var han generalsekretær ved Den interparlamentariske unionen, fyrst i Bern, deretter i Brussel og til slutt i Genève. Dette embetet heldt han heilt til 1933, og det var dette embetet som gjorde at han blei tildelt Nobels fredspris i 1921. Han er spesiell som mottakar av Nobels fredspris av di at heile virket hans i mange år dreidde seg nettopp om fred, og vilkår for fredelege løysingar. Lange var attpåtil den fyrste nordmannen som blei tildelt fredsprisen.

I 1919 blei han kreert til dr.philos. ved Universitetet i Oslo på grunnlag av verket Histoire de l'internationalisme.

Han var far til utanriksminister Halvard Lange og stortingsrepresentant Carl Viggo Lange; og etterkommar av Christian Christoph Andreas Lange, riksarkivar og ein viktig person for tilgang til norsk mellomalderlitteratur.

Bibliografi 
 Lærebok i verdenshistorie fra oldtidens slutning til vore dage (med H. Schjøth)
 Histoire de l'internationalisme (1919) (Fyrste del av eit stort anlagt verk)
 Lærebok i verdenshistorie (1931) (med N. Østbye)

Bakgrunnsstoff 
 Biografi på www.aktive-fredsreiser.no
 Biografi på nobelprize.org

Norske diplomatar
Norske nobelprisvinnarar
Folk frå Stavanger
Vinnarar av Nobels fredspris
Medlemmar og varamedlemmar i Nobelkomiteen
Astana

Astana (kasakhstansk og russisk Астана; tidlegare kalla Akmola, Tselinograd, Aqmola og Nur-Sultan) er den nest største byen og hovudstaden (frå 1997) i Kasakhstan. Etter folketeljinga i 2007 hadde byen om lag 600 000 innbyggjarar. Han ligg nord i sentrale område av Kasakhstan innanfor Akmola oblast, men er administrativt ikkje ein del av oblastet, som har sin eigen hovudstad.

Historie 
Sibirske kosakkar frå Omsk grunnla ei stor festning i dei øvre områda av elva Isjim i 1824, som seinare utvikla seg til byen Akmolinsk. Tidleg på 1900-talet vart byen eit stort jernbaneknutepunkt, noko som førte til kraftig økonomisk vekst fram til den russiske revolusjonen.

Gulagane låg ein gong tjukt ut over den kasakhstanske steppa, og elleve av dei husa hundretusenvis av fangar med familiane deira. Utanfor Astana låg ALZHIR-leiren, ei russisk forkorting for «Akmolinskij-leiren for konene til forrædarane av moderlandet», ein av dei mest frykta av gulagane. Leiren var nytta for konene til mennene Josef Stalin såg på som «fiendar av folket».

I 1961 fekk byen namnet Tselinograd og vart hovudstad i Det sovjetiske jomfrulandområdet (Tselinnij Kraj). Byen vart senteret i Jomfrulandplanen til Nikita Khrusjtsjov i 1950-åra for å gjere regionen om til eit nytt kornproduserande området for Sovjetunionen. Den store etniske blandinga ein har i området i dag kan stort sett sporast tilbake til denne tida då mange flytta til området for å arbeide her, i tillegg til mange russiske tyskarar som vart flytta hit etter å ha vorte deportert av Josef Stalin under den andre verdskrigen då Nazi-Tyskland invaderte Sovjetunionen. 

Etter at Kasakhstan fekk sjølvstende sitt i 1991 vart byen og regionen kalla Akmola. Dette namnet vert ofte omsett til «kvit gravstein», men tyder eigentleg «Heilag plass». 

I 1994 vart byen vald ut som den framtidige hovudstaden i det nyleg sjølvstendige landet og fekk så namnet Astana etter hovudstaden offisielt vart flytta frå Almaty i 1997. Trass i den isolerte plasseringa til den nye hovudstaden midt på Den kasakhstanske steppa og det særs kalde klimaet om vinteren, trong rett og slett Kasakhstan ein meir sentralt plassert hovudstad enn Almaty, som ligg heilt søraust i landet ved grensa til Kirgisistan.

Geografi 
Byen ligg sentralt til i Kasakhstan ved elva Isjim på ei svært flat, halvørkenliknande steppe. Astana ligg 347 meter over havet.

Klima 
Klimatisk er Astana den nest kaldaste hovudstaden i verda etter Ulan Bator i Mongolia, og temperaturar rundt 35-45 kuldegrader seint på hausten er ikkje uvanleg. Nursultan er òg kjend for å ha frost regelmessig rundt seks månader av året. Astana har generelt kontinentalklima med særs kalde vintrar og moderat varme somrar, i tillegg til at han får lite nedbør. 

Den årlege middeltemperaturen i Astana er 1 °C. Januar er den kaldaste månaden med ein middeltemperatur på -16 °C, medan juli er den varmaste med ein middeltemperatur på 20 °C.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Karaganda» frå , den 18. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Astana internasjonale flypass 
 Astana - ny by 
 Reiseguide

Byar i Kasakhstan
Hovudstader i Asia
Arthur Berg

Arthur Bjarne Berg () var ein profilert avisredaktør i den kristne avisa Dagen, abortmotstandar, EU-motstandar og nynorskmann.

Barndom og ungdom 
Arthur Berg vart fødd i Brunlanes i Vestfold, som son til Ole og Camilla Berg, som var gardbrukarar på garden Berg – like ved Berg gamle kyrkje. Her voks han også opp. Berg tok middelskuleeksamen som privatist etter eitt års skulegonge, og fullførte deretter artium på like stutt tid, i 1934. Faren døydde dette året, og Arthur Berg vart ein aktiv ateist - men bad til Gud om frelse for faren. Han vart ikkje verande ateist så lenge: han vart kristen att under eit møte med vekkingspredikanten Ernst Hallen i Kristiansand.

Byrjande karriere 
Deretter studerte Arthur Berg teologi ved Menighetsfakultetet i Oslo, men avslutta studia på grunn av det rådande pasifistiske synet ved skulen. Han tok difor militærutdanning, og vart den 8. april 1940, dagen før Noreg vart invadert av Nazi-Tyskland uteksaminert frå befalsskulen som sersjant, og deltok så i kampane i 1940. Han tok deretter fatt på teologistudia att, samtidig med at han vart med i illegalt arbeid. I 1940 samarbeidde han med to andre teologistudentar, Per Faye-Hansen og Hans Chr. Mamen, og berga 25 norske jødar over svenskegrensa. I 1941 fullførte han teologistudiet. Arthur Berg måtte sjølv rømme til Sverige, og vart i 1944 ordinert til feltprest for dei norske styrkane der. Men han deltok også som stridande offiser under frigjeringa av Finnmark i 1944-45. Etter krigen var han fyrst feltprest og seinare forkynnar og redaktør i Norges Samemisjon før han i 1955 vart redaktør i avisa Dagen i Bergen.

Redaktør 
I Dagen skulle han verta sitjande som redaktør i 30 år, til han gjekk av som pensjonist i 1985. Dagen vart under Arthur Berg prega av ein sterk kampprofil, til forsvar av kristendomen i landet og til forsvar for bibelsk kristentru. Innsatsen omfatta både den offisielle kyrkja og lekmannsrørsla. Ein av Arthur Berg sine kjernetankar var at ateismen ikkje på noko vis kunne stå seg mot bibeltru kristendom.

Ja til Livet 
Då abortsaka kom opp på 1970-talet, vart Arthur Berg ein ivrig forkjempar for det ufødde livet, og ein sterk motstandar av kvinna sin rett til å velje. Han støtta biskop Per Lønning som i 1975 gjekk av som biskop i protest mot innføringa av fri abort. Seinare støtta han også sokneprest Børre Knudsen og Strandebarm Prosti under leiing av sokneprest Per Kørner. Ludvig Nessa vart og ein sentral figur i denne kampen.

Nei til EU 
Då spørsmålet om norsk medlemskap i EU kom opp før folkeavstemminga i 1972 engasjerte Arthur Berg seg sterkt i kampen mot norsk medlemskap. Han var ein dei som stod bak skipinga av Folkerørsla mot EEC.

Israel 
Berg var, som sin medteolog Per Faye-Hansen, ein ihuga sionist og Israelsven. Han forsvarte alltid staten Israel og folket i mange av leiarartiklane sine.

Litteratur 
 Vi er alle prestar, 1953.
 I stridens hete 1969.
 Norsk Bibel 1988 (saman med Carl Fredrik Wisløff og Thoralf Gilbrant)

Kjelder 
 Store Norske Leksikon
 Minneord ved Odd Sverre Hove, redaktør i Dagen

Målfolk
Norske journalistar
Folk frå Larvik
Norske abortmotstandarar
Karneval

Karneval er ein fest som vert arrangert før inngangen til fastetida. Karnevalsperioden vert avslutta på feitetysdag, med oskeonsdag som den fyrste dagen etter karnevalet. Karnevalet er ein folkeleg fest som ikkje har nokon plass i liturgiske kalendrar.

Karneval er ein romersk-katolsk tradisjon. Karnevalet vert òg feira i ein del ortodokse område, medan karnevalet i tradisjonell tyding ikkje vert feira i protestantiske eller ikkje-kristne område. 
Karneval i tydinga maskeball eller ein annan fest der deltakarane kler seg ut, er kjend over heile den vestlege verda.

Etymologi 
Opphavet til ordet karneval er uklart:

 Det kan stamme frå italiensk carne- eller carnovale, frå latin carnem (kjøtt) + levare (lette eller løfte), som tyder «å fjerne kjøttet». 
 Det kan stamme frå latin caro (kjøtt) og vale (farvel), med andre ord «farvel til kjøttet». 
 Det kan stamme frå det latinske carrus navalis, ei vogn som vart brukt i samband med feiringa av den greske guden Apollon.

Karneval
Shkodërsjøen

Shkodërsjøen (albansk Liqeni i Shkodrës, serbisk Скадарско језеро, skadarsko jezero) er ein innsjø på grensa mellom Montenegro og Albania, og den største innsjøen på Balkan. Innsjøen er kalla opp etter byen Shkodër (Skadar, Scutari, İşkodra) nord i Albania. 

Overflata ligg seks meter over havnivå, og kan variere mellom 370 og 530 kvadratkilometer. Innsjøen får det meste av vatnet frå elva Morača og renn ut i Adriahavet via den 41 km lange elva Buna (Bojana på serbisk), som dannar grensa mellom Albania og Montenegro den siste halvdelen før ho når havet.

Den montenegrinske delen av innsjøen og området rundt vart utnemnd til nasjonalpark i 1983. Dette er ein av dei største fuglereservoara i Europa med 270 fugleartar, mellom anna nokre av dei siste pelikanane i Europa. Innsjøen inneheld òg mykje måse og hegre, i tillegg til store mengder fisk, som karpe, laue og ål.

I 1996 vart området ein del av Ramasarkonvensjonen si liste over våtmarksområde av internasjonal tyding.

Bakgrunnsstoff 
 Discover-Montenegro.com  
 Photo-Montenegro.com
 Destination-Montenegro.com
 Skadarsko jezero  (på serbisk, med mange bilete)
 Offisiell side for Shkodërinnsjøen Nasjonalpark 

Nasjonalparkar i Montenegro
Innsjøar i Albania
Innsjøar i Montenegro