kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
The Audio Engineering Society

The Audio Engineering Society (AES) er ein profesjonell organisasjon som har som føremål å fremja utveksling av fagleg informasjon mellom dei som arbeider innan audioteknologi og relaterte fagfelt. Han vart grunnlagd i USA i 1948.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
 Heimesida til AES Norwegian Section

Audioteknologi
Profesjonelle organisasjonar
Standardiseringsorganisasjonar
Skipingar i 1948
Internasjonale organisasjonar
Mao Zedong

Máo Zédōng () var leiar av det kinesiske kommunistpartiet frå 1935 og leiar av Folkerepublikken Kina frå 1954 fram til han døydde i 1976. 

Leidd av Mao fekk partiet makta over størstedelen av Kina etter den kinesiske borgarkrigen. I Folkerepublikken Kina vert Mao gjeve æra for å ha skapt eit (nesten) sameint Kina utan utanlandsk innverknad for første gong sidan opiumskrigane. Samstundes er han kritisert for sin katastrofale økonomiske politikk, særleg under Det store spranget, for sitt brutale valdsstyre og den organiserte øydelegginga av kinesisk kultur under Kulturrevolusjonen.
Mao er nokre gonger referert til som dei fire store: store lærar, store leiar, store øvstkommanderande og store styrmann (伟大导师，伟大领袖，伟大统帅，伟大舵手) . Kallenamnet formann Mao var det som vart best kjend i Vesten. Den politiske ideologien til Mao vert kalla maoisme.

Verk 
Eit utval av Mao sine tankar, er attgjeve i Sitat frå Formann Mao Tse-Tung, kjend i Noreg som «Maos vesle raude».

Sjå òg
 Maoisme

Kjelder 
 Asia Source biography 
 Edgar Snow: Red Star Over China, 1937
 Li Zhisui: The Private Life of Chairman Mao, 1996.
 Jasper Becker: Hungry Ghosts: Mao's Secret Famine, 1998.
 Phillip Short: Mao: A Life, 1999.
 Jung Chang og Jon Halliday: Mao: The Unknown Story, 2005.

Bakgrunnsstoff 

 Mao sine verk på engelsk
 Tekster av Mao Zedong

Folk frå den kalde krigen
Kinesiske politikarar
Fødde i 1893
Døde i 1976
Kommunistiske politikarar
Atle Hansen

Atle Hansen () er ein norsk forfattar, trubadur, tonesetjar og journalist. 

Hansen vart fødd i Mosterhamn i Bømlo, og er busett på Stord. Han har studert litteraturvitskap, teatervitskap og sosiologi ved Universitetet i Bergen. Han har òg vore journalist i lokalavisa Sunnhordland frå 1987 til 2016. Han har vore medlem i Norske barne- og ungdomsboksforfattere sitt litterære råd og i Kulturrådet si ankenemnd for barne- og ungdomsbøker, og av Kulturrådet sitt Vurderingsutvalet for barne- og ungdomslitteratur.

Bibliografi

Barne- og ungdomsbøker 
 Sjørøvar-Jenny og Einauge-Bill (1997, Cappelen)
 Den nihala katten (1998, Cappelen)
 Pelle Parakitt (1999, Samlaget)
 Skatten (2000, Cappelen)
 Heksa (2001, Samlaget)
 Ulvestova (2004, Samlaget)
 Det kvite pulveret (2006, Samlaget)
 Skatten i Skutevika (2007, Samlaget)
 Lasse ensam hemma (2007, Söderströms) skriven saman med Anders Gustafsson, Tove Krebs Lange og Curt West.
 Fangar i natta (2008, Samlaget)
 Den svarte oksen (2009, Samlaget)
 Amanda sin medisin (NN) (2012, Leseløve, CappelenDamm)
 Amandas medisin (BM)(2012, Leseløve, CappelenDamm)
 Flukt (2013, Samlaget)
 Svartedalen (2015, Samlaget)
 Apetryne (2017, Samlaget)
 Klure (2018, Samlaget)
 Eg har venta på deg (2020, Samlaget)
 Alexander er forelska i Live (2021, Samlaget)

Vaksenbøker 
 Sargasso (2003, Samlaget)
 Som ein engel (2005, Samlaget)
 Definitivt Hjerter Ess (2009, Baskerville)
 Syng meg heim!(2012, Wigestrand)
 Maria Møy (2018, Wigestrand)
  Han som vart att (2021, Kapabel)
  Arvid, Anna og Aud (2022, Kapabel)
  - Eg er Valmond Komb (2023, Kapabel.

Han er også representert i antologiane Gi gutten et horn (1998, Cappelen), Sentimental (2005, Eide), Passord: Spøkelse. Nordiske grøss (2006, Samlaget) og Godnattboka (2007, Skald forlag).

Diskografi 
 Trøysteslaus Hotell (EP, saman med Ragnar Hovland)(1984)
 Så susar vi rundt på ei stjerne (MC med tekstar av Rune Belsvik. For Redd Barna) (1989)
 Blå måne (1995)
 Mast utan skip (2006)
 Kamel til Samarkand (Jentene i Sunnhordland)/Gammal saman med deg (2010)
 Resonator (EP, 2017)
 Hansen Elektro (EP, 2020)

Prisar og utmerkingar 
 Hordaland Mållag sin målrockpris 1985 saman med Ragnar Hovland for Trøysteslaus hotell
 Vinjeprisen 1996
 Stord kommune sin nynorskpris 2021

Bakgrunnsstoff 
 Den offisielle vevsida til Atle Hansen
 Digitaliserte bøker av Atle Hansen hjå Nasjonalbiblioteket
 Atle Hansen si musikkside på Myspace
 Atle Hansen  på Cappelen Forlag
 Atle Hansen på NRK Forfatter
 Atle Hansen på Dagbladet Forfatter

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Forfattarar frå Hordaland
Norske musikarar
Norske journalistar
Folk frå Stord
Folk frå Bømlo
Tyssedal kraftanlegg

Tyssedal kraftanlegg (Tysso I) er eit freda kraftanlegg i Tyssedal i Ullensvang kommune. Anlegget vart teikna av arkitekt Thorvald Astrup og vidareført av Victor Nordan. Det vart reist mellom 1906 og 1918 og var det første større høgtrykks kraftanlegget i Skandinavia. 

Kraftstasjonen Tysso I starta produksjonen i 1908 og var ferdig utbygd i 1918 med 15 peltonturbinar på totalt 100 MW. Den gjennomsnittlege årsproduksjonen var på 700 GWh. I 1980 vart fem av røyrleidningane øydelagde, og bortsett frå to av turbinane som heldt fram med produksjonen til 1989, vart produksjonen då stoppa og teken over av Oksla kraftverk.

Tyssedal kraftanlegg er no ein del av Kraftmuseet, som fortel historia om vasskraft- og industrireising i Noreg.

Freding og status 
Kraftanlegget er eit av Noregs mest komplette industrielle kulturminne, og på bakgrunn av dette vart det freda av Riksantikvaren i 2000. Etter dette vart det gjennomført eit stort restaureringsarbeid.

Nokon arbeider for å få anlegget inn på UNESCO si verdsarvliste som kulturminne. 

Bygget er tusenårsstad i Odda kommune og vart Århundrets byggverk i Hordaland og Sogn og Fjordane.

Bakgrunnsstoff 
 Kraftanlegget i Tyssedal på nettstaden til Kraftmuseet.*

Tekniske og industrielle kulturminne i Noreg
Kraftverk i Ullensvang
Kulturminne i Ullensvang
Norsk industrihistorie
Freda bygg i Vestland
Tusenårsstader
Senter for samiske studier ved UiT

Senter for samiske studier ved UiT Noregs arktiske universitet er eitt av fleire senter som universitetet har oppretta for satsingsområda sine. Senteret vart oppretta av universitetsstyret i 1990. Målsetjinga var å bidra til at forskning og undervisning ved Universitetet i Tromsø som har relevans for det samiske samfunnet, betre kan prioriterast og samordnast. Universitetet har vedteke ein samisk strategiplan, ei oppgåve for Samisk senter er å følgje opp denne planen.

Samisk senter har åtte administrativt og fem vitskapleg tilsette. Administrativ leiar for senteret var fra starten av Else Grete Broderstad, Hildegunn Bruland var administrativ leiar i ein periode fram til 2013, no er Else Grete Broderstad attende som leiar for senteret.

Bakgrunnsstoff 
 Samisk senter si heimeside
 Samisk strategiplan for Universitetet i Tromsø 

UiT Noregs arktiske universitet
Samiske institusjonar
Skipingar i 1990
Kråke

Kråke (Corvus cornix) er ein grå og svart fugl i kråkefamilien. Ho har tilhald i Noreg heile året, men ein finn henne sjeldan over tregrensa.

Skildring 

Kråka er om lag 50 cm. Ho er typisk grå og svart i karakteristisk mønster. Kråka er ein god del mindre enn ramnen og i motsetning til ramnen har kråka tverrskoren stjert. Når kråka er i flukt, har ho rolege vengeslag og er sjeldan i seglflukt. Kråkelyden er eit håst «kraa». Fuglen har ein varierande klang og styrke i røysta si.

Levevis 
Kråka er ein standfugl, men kan òg trekkja. Ho finst over heile Noreg. Mange av kråkene overvintrar langs kysten fordi det er lettare å finne mat der. Mange kråker trekkjer i oktober til Danmark, Tyskland, Nederland, Belgia, og Storbritannia. Dei vender attende i mars-april.

Mange har sett kråka på søppelplassar, men du finn henne i alle landskapstypar, oftast i kulturmark. Ho finst på fjellet opp til 1000 meter over havet. Etter Norsk Ringmerking-Atlas kan kråka bli over 16 år og 3 månader

Mat 
Kråka et det meste ho kjem over. Ho et insekt, muslingar, frosk, smågnagarar, fuglar, fugleegg, åtsel, bær, korn og liknande.

Hekking 
Kråka har same make heile livet. Paret byggjer reiret sitt saman. Reiret byggjer dei i tre, buskar eller i ein fjellvegg, og dei held gjerne til på den same staden heile livet. Dei byggjer reiret av kvistar, jord og leire. Til å fòra reiret bruker dei fjør, dun, hår, tøystumpar, papirbitar eller liknande. Av og til blir reira brukte om igjen. Viss ein framand fugl legg egg i kråka sitt reir, behandlar kråka det som sitt eige i staden for å eta det.

Kråka legg 3–6 egg i april–juni. Hoa ruger på egga i 18–20 døgn. Egga er som oftast blågrøne med tettstilte grå og brune flekkar. Dei blir klekte etter om lag 31 døgn. Når fugleungane er klekte, hjelper både hoa og hannen med å mate dei. Dei blir som oftast mata med oppgulp.

Bakgrunnsstoff 

Kråkefamilien
Fuglar i Noreg
Om

Om (russisk Омь) er ei elv i sør i Det vestsibirske låglandet i Russland og ei av sideelvane til Irtysj frå høgre. Elva er 1091 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 814 m³/s. 

Om har utspring i Vasjuganmyrene på 145 moh, i grenseområda mellom Novosibirsk og Omsk oblast. Ho renn frå her hovudsakleg vestover gjennom dei nordlege delane av Barabasteppene. Frå midten av elva byrjar ho å meandere kraftig og munnar ved byen Omsk i elva Irtysj, på 69 moh.

Nær munningen har ho ei vassføring på 50 m³/s (minimum i mars med 4,9 m³/s, maksimum i juni med 156 m³/s). I den nedre delen er elva 120 m brei og 2 m djup med ein straum på 0,3 m/s. Dei viktigaste sideelvane er Itsja, Kama og Tartas.

Om frys til i månadsskiftet oktober / november og er isdekt til vårløysinga i april / mai. Elva er farbar til Kujbysjev ved høg vasstand, men er ikkje ein offisiell vassveg.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Om (elv)» frå , den 31. oktober 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Store sovjetiske leksikon
 R-ArcticNET - Eit regionalt, elektronisk, hydrografisk datanettverk for den arktiske regionen
 Liste over vassvegane i den russiske føderasjon (Regjeringsforordning av 19. desember 2002)  (russisk)

Elvar i Russland
Elvar i Novosibirsk oblast
Elvar i Omsk oblast
Tobokstavsord
Bybrua i Stavanger

Bybrua i Stavanger er ei bru i Stavanger kommune, frå Storhaug til Hundvåg. Brua var den første skråstagbrua i Noreg, opna i 1978. 

Hovudspennet er på 185 m, medan samla lengd er 1067 m. 

Erik Ruuds mek. verksted hadde stålentreprisen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Vegbruer i Rogaland
Skråstagbruer
Vegar i Stavanger
Bruer opna i 1977
1977 i Noreg
Kronobergs län

Kronobergs län er eit len sør i Sverige. Det grensar til lena Skåne län, Hallands län, Jönköpings län, Kalmar län og Blekinge län.

Landskap 

Geografisk er Kronobergs län sjølve hjartet i landskapet Småland. Kronobergs län fekk den noverande forma si då Jönköpings län vart skilt ut som eit eige len i 1687.

Administrasjon 
Hovudoppgåvene for lensadministrasjonen er å utføre dei oppgåvene gjeven av Riksdagen og den svenske regjeringa, å koordinere og oppmuntre til økonomisk vekst i länet og ivareta rettstryggleiken.

Byar i Kronobergs län 

Ljungby
Växjö

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kronobergs län» frå ,  den 24. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Statistiska centralbyrån 31 mars 2009

 
Len i Sverige
Stockholms län

Stockholms län er eit len i Sverige. Det ligg aust i Svealand og grensar til Uppsala län og Södermanlands län. I dette lenet bur rundt ein femtedel av innbyggjarane i landet, og det er det tettst folkesette i Sverige.

Administrasjonsstaden for lenet er den svenske hovudstaden Stockholm. Før 1968 var Stockholm by styrt som eiga administrativ eining.

Byar og tettstader 
Tettstadene i Stockholms län går i mange høve ut over kommunegrensene. I 2005 var dei ti største tettstadene:

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Stockholms län» frå ,  den 26. desember 2010.

Bakgrunnsstoff

Len i Sverige
Len i Sverige
Stockholms län
Kjøtt

Kjøt eller kjøtt (norr. kjǫt) 	er hovudsakleg vev frå døde dyr som blir brukt som mat, til dømes musklar og feitt.Det kan òg visa til dette vevet på dyr eller menneske som framleis er i live. I overført tyding kan kjøt òg vera den etande delen av andre ting, som fisk og frukt.

Sjå og 
 Jakt
 Slakting

Bakgrunnsstoff 

Kostråd om kjøt og kjøtprodukt ved helsenorge.no
Hvorfor velge norsk kjøtt? ved nortura.no
Derfor spiser vi mye kjøtt ved nibio.no

 
Matvarer
Ord frå norrønt
Sandnes Ulf

Sandnes Ulf er ein fotballklubb heimehøyrande i Sandnes i Rogaland, stifta 3. mai 1911 med namnet Ulf. Sidan 2015 har fyrstelaget delteke på nivå 2 i norsk seriefotball.

Soge
I 2004 fusjonerte klubben med dåverande Sandnes FK og fekk då sitt nåverande namn. Etter samanslåinga er Sandnes Ulf den største fotballklubben i kommunen. Sandnes Ulf spelar sine heimekampar på Sandnes Idrettspark. 

Sandnes Ulf spelte i 2006 i 2. divisjon avdeling 3. Klubben enda på 2. plass etter å ha kjempa om den eine opprykksplassen i store delar av sesongen. Men ei ustabil avslutning på sesongen gjorde at dei enda heile 11 poeng bak opprykkslaget Mandalskameratene. 2. plassen gav likevel Sandnes Ulf ein sponsa fotballtur til La Manga i sesongoppkjøringa til 2007-sesongen. 

Også 2005-sesongen var ein klar framgang for Sandnes Ulf. Då hausten fekk sitt inntog på fotball-Noreg i 2005, melde Sandnes Ulf seg på i opprykkskampen i 2. divisjon avdeling 3. Men det tok likevel ikkje lang tid før klubben blei hekta av. Til slutt enda dei opp på 4. plass.

Åra 2012, 2013 og 2014 spelte Sandnes Ulf i eliteserien. Laget enda på 14. plass i 2012 og på 13. plass sesongen etter. I 2014 enda laget på 16. og sisteplass.

Profilar 
Laget sin største spelarprofil er Asle Andersen som signerte for klubben mars 2006. Andersen var i 2006 spelande assistenttrenar, Johan Selvig var hovudtrenar.

Liste over viktige spelarar:
Asle Andersen
Eivind Ellingsen
Tom Erik Maldal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Sandnes Ulf sin nettstad

 
Fotballag i Sandnes
Fotballag skipa i 1911
1911 i Noreg
Maskingevær

Maskingevær er eit heilautomatisk skytevåpen som kan fyre av skot i rask rekkjefølgje utan at skyttaren treng å ta ladegrep eller trykke inn avtrekkaren på nytt for kvart skot. Maskingevær kan vere montert på køyretøy og operatøren kan skyte derifrå, eller fotsoldaten kan bere geværet under flytting og setje det på ein to-fot i stillinga. Eit fastmontert eller mykje tungt maskingevær vert kalla mitraljøse.

Har maskingeværet kaliber 20 mm eller større, er det ein maskinkanon. Det vil seie at det er umogeleg eller upraktisk å bruke geværet i handa.

Maskingevær kan ha eitt eller fleire løp. Har maskingeværet fleire løp som roterer kallar ein maskingeværet for ein «gatling». Ein føremon med denne konstruksjonen er at det er fleire røyr som skiftar på å fyre av skot og kvart løp kan dermed verte kjølt ned mellom kvart skot. Alternativt kan skyttaren auka skottakten.

Sjå òg 
 Halvautomatisk skytevåpen
 Heilautomatisk skytevåpen
 Gevær

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Maskingevær» frå ,  den 27. mars 2006.

Bakgrunnsstoff

Skytevåpen
Regionar i Peru

Den politiske inndelinga av Peru i regionar har endra seg frå tid til anna etter at nasjonen fekk sjølvstende frå Spania i 1821. Grunngjeving for endringar har vore desentralisering av administrasjon og auke i folkesetningar, særleg i Lima.

Noverande inndeling
Frå november 2002  finst det 25 regionar (regiones; singular: región). Dei er vidare delt inn i 194 provinsar som igjen er delt inn i 1821 distrikt i Peru.

Limaprovinsen ligg sentralt på kysten av landet er unik på det viset at han ikkje høyrer til ein av dei 25 regionane. Lima metropol, nasjonshovudstaden, ligg i denne provinsen. 

Hamnebyen Callao derimot er både ein region og ein provins (Den konstitusjonelle provinsen Callao) i Peru.

 Tumbes (Tumbes)
 Piura (Piura)
 Lambayeque (Chiclayo)
 La Libertad (Trujillo)
 Ancash (Huaraz)
 Lima (Huacho)
 Callao (Callao)
 Ica (Ica)
 Arequipa (Arequipa)
 Moquegua (Moquegua)
 Tacna (Tacna)
 Cajamarca (Cajamarca)
 Huánuco (Huánuco)
 Pasco (Cerro de Pasco)
 Junín (Huancayo)
 Huancavelica (Huancavelica)
 Ayacucho (Ayacucho)
 Apurímac (Abancay)
 Cuzco (Cuzco)
 Puno (Puno)
 Amazonas (Chachapoyas)
 San Martín (Moyobamba)
 Ucayali (Pucallpa)
 Madre de Dios (Puerto Maldonado)
 Loreto (Iquitos)    *     Limaprovinsen (Lima)

Bakgrunnsstoff
 Instituto Nacional de Estadística e Informática 
 Peru Info: Information by regions 
 

da:Peru#Regioner
pl:Peru#Podział administracyjny
Ytre Nordmøre

Ytre Nordmøre er eit geografisk omgrep som oftast omfattar kommunane Eide, Averøy, Kristiansund, Halsa, Aure og Smøla på Nordmøre. Kommunane Gjemnes, Tingvoll og Halsa, såvel som dei nordvestlegaste delane av Surnadal kommune, dannar kulturelt sett eit overgangsområde til Indre Nordmøre.

Før kommunesamanslutningane på 60-talet vart følgjande kommunar rekna til Ytre Nordmøre (noverande kommune): Eide (Eide), Kornstad, Kvernes og Bremsnes (Averøy), Frei, Kristiansund og Grip (Kristiansund), Halsa og Valsøyfjord (Halsa), Tustna, Aure og Stemshaug (Aure), Edøy, Brattvær og Hopen (Smøla). Dette er berre hovuddraga i samanslutningane, då fleire kommunar gav delar til andre kommunar enn dei oppgjevne. Mellom anna vart Bremsnes delt i tre delar, dei to andre tillagde Kristiansund og Frei. Tustna var eigen kommune til 2006, Frei til 2008.

Språk 
Språkleg sett skil Ytre Nordmøre seg ut frå Indre Nordmøre m.a. ved samanfall av skj og sj i framlyd (og ofte òg innlyd), ved mykje bruk av tjukk l heller enn r for historisk rð og ved meir vekt på aspirasjon enn på stemtheit som skilje mellom stemte og ustemte konsonantar i framlyd. Ytre Nordmøre har meir tiljamning enn utjamning i jamvektsord.

Musikk 

Artistane Øyvind «Elg» Elgenes, Frode Alnæs, Lynni Treekrem og Ove Borøchstein kjem frå Ytre Nordmøre, og syng på lokal dialekt.

Nordmøre
Sauropod

Sauropodar (Sauropoda) er ein utdøydd underorden av dinosaurar som levde for 188-208 millionar år sidan. Gruppa omfatta dei største landdyra som nokonsinne har levd; Supersaurus er rekna til å ha kome opp i ei lengd på heile 40 meter. Alle medlemmane av gruppa var planteetarar med lang hale og hals.

Sauropodane sin stordomstida var i juratida, men titanosaurane overlevde heilt ut i slutten av krittida.

Nokre kjende sauropode-artar:
 Apatosaurus
 Brachiosaurus
 Diplodocus

Bakgrunnsstoff 
 

 
Dinosaurar
Akropolis

Akropolis (frå gammalgresk ἡ ἀκρόπολις: ἄκρος - ákros («høgast, øvst») og ἡ πόλις (gammalgr. fleirtal -εως) - ʰē pólis («bystat, stad»)), er eit ord som tyder «den øvre staden” eller «byen på toppen», og kjem av at greske bønder i løpet av dei mørke hundreåra bygde små forsvarsverk på høgder i landskapen for å kunne rømme dit når framande hærar marsjerte over jorda deira.

Den nye greske sivilisasjonen var ikkje sentralstyrt, som den gamle høgkulturen, men delt inn i mange små, sjølvstyrte samfunn som voks opp kring det lokale forsvarsverket (borga), akropolis. 

Akropolis vart, etterkvart som den greske kulturen hevda seg igjen, ein viktig samlingsstad i polisstaten. Rett nedanfor akropolisen oppretta dei ofte små handelsstader eller marknader, agora, der varer vart bytta mellom bøndene og kanskje til og med med framandlandske handelsmenn. Byen vart med andre ord det militære og økonomiske maktsenteret i staten, trass i at det greske samfunnet framleis var eit jordbrukssamfunn, og at makta hovudsakleg låg i henda på menn med store landeigedomar.

I heile det greske området reknar ein med at det fanst om lag 600 skilde polisstatar som ofte låg i konflikt med kvarandre om kvar grensene burde gå.

Bakgrunnsstoff

Sjå òg 
 Bygdeborg

Kjelder 
 no.wikibooks.org/wiki/Eldre_verdshistorie:Kapittel_3 

Byggverk i den greske antikken
Gresk arkitektur
Gresk kultur
Arkeologiske stader i Hellas
Festningar i Hellas
Lyse Energi

Lyse AS er eit norsk energiselskap med hovudverksemd i Rogaland fylke. Namnet Lyse kjem truleg av Lyseelva i Lysebotn. 
Den 17. juni 1998 fusjonerte energiselskapa i Sør- Rogaland til Lyse Energi AS. Energiselskapa som fusjonerte var Stavanger Energi, Lyse Kraft, Ryfylke Energi, Sola Energi, Sandnes Energi, Time Energi og Maudal Kraftlag DA. I tillegg kom sal av kraft for Klepp Energi og kraftproduksjon og sal for Jæren Everk (Hå kommune).
Etter kvart har Lyse Energi utvikla verksemd innan mellom anna vasskraft, naturgass, telefoni og breiband.

Nokre kraftverk 
I tillegg til vasskraftverka under har Lyse eigardelar i Sira-Kvina kraftselskap og Ulla-Førreverka.
 Oltedal kraftverk, i drift frå 1909
 Oltesvik kraftverk, i drift frå 1917
 Sviland kraftverk
 Hauskje kraftverk i Hjelmeland
 Hjelmeland kraftverk i Hjelmeland
 Maudal kraftverk i Maudal, i drift frå 1930
 Lysebotn kraftverk, i drift frå 1953
 Flørli kraftverk i Flørli, moderne kraftstasjon i drift frå 1999. Gamal kraftstasjon frå 1918.
 Tjodan kraftverk

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Historikk om Lyse Energi  www.lysekonsern.no

 Litteratur 
 Gjerde, Kristin Øye, Nerheim, Gunnar: Energiske linjer : Stavanger Energi gjennom 100 år : 1898-1998, Stavanger 1998.
 Gjerde, Kristin Øye, Nerheim, Gunnar og Ramskjær, Liv: «Ingen skal fryse med kraft ifra Lyse» : historien om Lyse Kraft 1947 - 1997. Sandnes 1997.
 Lorentzen, R. A. (red): Lysekraft i 25 år, Sandnes 1978.

Norske energiselskap
Norske telekommunikasjonsselskap
Flyktning

Ein flyktning er ein person som er på flukt.

I Flyktningkonvensjonen av 1951 frå dei sameinte nasjonane er flyktningar definerte som nokon som har velgrunna frykt for forfølging med årsak i rase, religion, nasjonalitet, politisk oppfatting eller høyre til til ei bestemt sosial gruppe. Ein person som ikkje har kryssa ei internasjonal grense blir kalla ein internflyktning, og blir ikkje alltid teken med i flyktningeomgrepet.

Andre dokument gjev andre og tydelegare definisjonar, som OAU-konvensjonen av 1969 og Cartagena-erklæringa av 1984. Særleg er det tatt med at frykt for valdsbruk i krigssituasjonar gjev flyktningestatus. Det er òg venta at den nye norske utlendingsloven vil gje ein noko anna definisjon.

Sjå òg
Flyktningleir

Bakgrunnsstoff 
 Lov om utlendingers adgang til riket og deres opphold her (utlendingsloven frå 1991)
 UNHCR - Dei sameinte nasjonanes høgkommisjonær for flyktningar
 African Commission on Human & Peoples' Rights - Om flyktningar 

Rettsvitskap
Tvangsflytting
Filmen V for Vendetta

V for Vendetta er ein film frå 2006. Den er ei filmatisering av den grafiske romanen V for Vendetta av Alan Moore og David Lloyd. Filmen vart regissert av James McTeigue og produsert av Joel Silver og Wachowski-brørne, som òg skreiv manuset til filmen. Natalie Portman, Hugo Weaving, Stephen Rea og John Hurt har hovudrollene. V for Vendetta er den siste filmen der Adrian Biddle, som døydde av eit hjarteattakk 7. desember 2005, var sjeffotograf.

Filmen fylgjer hovudpersonen V, ein fridomsforkjempar som søkjer politiske endringar i den futuristiske facistregjeringa.

Kjelder

V for Vendetta
V for Vendetta
V for Vendetta
Engelskspråklege filmar
Filmar frå 2005
Filmar av Warner Bros.
Tyrann

Ein tyrann (frå gresk τύραννος týrannos) rår eineveldig i ein stat. Ei slik styreform blir kalla tyranni. 

I den opphavlege tydinga låg det inga moralsk haldning i ordet.

Kjelder

Styresett
Greske ord og uttrykk
Steinar Strømnes

Steinar Strømnes () er ein tidlegare norsk fotballspelar. Han var kaptein på Hamarkameratene då han la opp etter sesongen 2021.

Han har spelt på Kongsvinger, i forsvar og på midtbanen. Han blei tatt opp frå juniorgruppa i Vålerenga til A-laget til sesongen 2006. Etter lite speletid i 2006, og utleige til Hamarkameratene på våren og Kongsvinger IL Toppfotball hausten 2007, forlenga ikkje Strømnes kontrakten då denne gjekk ut 1.12.2007.

Kjelder

Norske fotballspelarar
Kongsvinger-spelarar
Vålerenga-spelarar
Ham-Kam-spelarar