kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Roselauk

Roselauk (Allium carinatum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er heimleg i Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og trekkplante for bier. Arten vart funnen forvilla i 1857, men deretter var det ingen funn før i 1993. No er han kjend frå Osloområdet. I Framandartslista 2018 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Bendellauk

Bendellauk (Allium scorodoprasum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa.

Det er uvisst om bendellauk er heimleg eller komen tidleg inn som matplante. Arten er sjeldan i kyststrøk frå Østfold til Agder, noko vanlegare i skjergarden. Finst elles spreidd nordover til Hordaland. På Raudlista 2021 har han status som nær truga (NT).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Kantlauk

Kantlauk (Allium lucitanicum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa.

Kantlauk er ein heimleg art som er svært sjeldan. Han er kjend frå Østfold og Vestfold, men er utgått i Oslo. På Raudlista 2021 har han status som sterkt truga (EN).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Sibirgraslauk

Sibirgraslauk (Allium schoenoprasum ssp. boreale) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien, ein underart av graslauk.

I motsetning til nominatunderarten matgraslauk er sibirgraslauk ei heimleg plante med arktisk sirkumpolar utbreiing. Arten er vanleg frå nordlege Nordland til Aust-Finnmark, mest i kyst- og fjordstrøk. Underarten har tidlegare vore rekna til arten A. sibiricum som har ei utbreiing austover i Russland, men som skil seg monaleg frå denne. På Raudlista 2021 har underarten status som livskraftig (LC).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Prydlauk

Prydlauk (Allium angulosum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå Mellom-Europa aust til Sibir.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante eller trekkplante for bier. Prydlauk er funnen forvilla i 1991 i Asker og er kanskje bufast. I Framandartslista 2018 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Blålauk

Blålauk (Allium caerulum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten har tidlegare òg vore kjend under det vitskaplege namnet A. azureum og har vore kalla asurlauk eller azurlauk på norsk. Han høyrer naturleg heime i Nord- og Sentral-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Prydlauk er forvilla i Botanisk hage i Oslo frå 1947 og i Frogn på 2000-talet. I Framandartslista 2018 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

Asurlauk blir vanlegvis rundt 50-60 cm høg, men stilken kan variera frå 25 til 85 cm. Planta har sterkt asurblå blomar. Ho har vore nytta som prydplante i lang tid, og er omtala i Flore des Serres et des Jardins de l'Europe av Charles Antoine Lemaire (1800-1871). Ho blir sjeldan eten av dyr.

Bilete

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Eskimomåke

Eskimomåke (Larus thayeri) er ein stor, nordamerikansk måkefugl som blir inkludert i slekta Larus, men det er ikkje avklart om eskimomåka er ein sjølvstendig art eller eit takson under grønlandsmåke (L. glaucoides).

Levesett 
Eskimomåken hekkar på det kanadiske polararkipelet og overvintrar normalt på stillehavskysten frå sørlege Alaska til Californiabukta. Det finst òg populasjonar som overvintrar ved Dei store sjøane og andre delar av Mississippi.

Måken blir 58–63 cm lang og har eit vengespenn på 130–140 cm.

Arten har namn etter den amerikanske ornitologen John Thayer (1862–1933).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Eskimomåke» frå ,  den 9. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Fuglar i Canada
Fuglar i USA
Måsefamilien
Dogglauk

Dogglauk (Allium flavum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå Middelhavslanda og aust til Iran.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som trekkplante for bier. Dogglauk er funnen forvilla i 1993 i Asker og er kanskje bufast. Arten er ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Gullauk

Gullauk (Allium moly) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå sørvestlege og sentrale Europa og nordvestlege Afrika.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Gullauk er funnen forvilla i 1993 i Eidsberg i Østfold. Arten er ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Luftlauk

Luftlauk (Allium ×proliferum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er ein hybrid mellom kepalauk og pipelauk (A. cepa × A. fistulosum).

I Noreg er arten ein framandart som er innført som matplante. Luftlauk er funnen forvilla i 2019 i Hvaler og Tvedestrand. Arten er ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Weimarklassisismen

Weimarklassisismen (tysk Weimarer Klassik) var ei litterær rørsle i Tyskland, nærare bestemt Weimar og Jena i overgangen mellom 1700- og 1800-talet. 

Weimarklassisismen i vid forstand viser til den litterære produksjonen til «dei fire stjernene frå Weimar» Christoph Martin Wieland, Johann Wolfgang Goethe, Johann Gottfried Herder og Friedrich Schiller. Ofte blir omgrepet avgrensa til å gjelda Schiller og Goethe sitt samvirke frå 1794 til 1805. Weimarklassisismen varte omtrent til då Schiller døydde i 1805 

Innhaldsmessig dreidde weimarklassisismen seg om å etablera ein ny humanisme. Dette skulle skje på grunnlag av ideane frå romantikken, klassisismen og opplysingstida.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Weimarklassisismen» frå ,  den 9. mars 2023.  

Litteraturhistorie
Tysk litteratur
Weimar
Kulelauk

Kulelauk (Allium rotundum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå sørlege og sentrale Europa, nordvestlege Afrika og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn med korn og har etablert seg frå 1973 i Skien. I Framandartslista 2018 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Honninglauk

Honninglauk (Allium siculum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå Middelhavsområdet.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Formeirar seg med frø i Råde frå om lag 2005. I Framandartslista 2018 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Trekantlauk

Trekantlauk (Allium triquetrum) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå dei vestlege Middelhavslanda.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Trekantlauk er funnen forvilla i 2020 i Moss. Arten er ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Laukasfodill

Laukasfodill (Asphodelus fistulosus) er ei plante i asfodillslekta i aloefamilien. Arten kjem opphavleg frå Makaronesia, Middelhavsområdet og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn med korn og registrert ein gong ved ei mølle i Oslo i 1914. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Asfodillslekta
Brun daglilje

Brun daglilje (Hemerocallis fulva) er ei plante i dagliljeslekta i aloefamilien. Arten er opphavleg ei kulturplante frå Kina.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen i naturen i 1931. Arten var vanlegare i dyrking tidlegare. Han veks no eit par stader i innlandet austafjells og spreidd i kyststrøk frå Østfold til Vest-Agder. I Framandartslista 2018 er arten ført opp med låg risiko (LO).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Dagliljeslekta
Gul daglilje

Gul daglilje (Hemerocallis lilioasphodelus) er ei plante i dagliljeslekta i aloefamilien. Arten kjem opphavleg frå Aust-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen i naturen i 1960. Arten veks no spreidde stader i innlandet austafjells og i kyst- og dalstrøk til Rogaland, med sjeldne førekomstar vidare nord til Nordland. I Framandartslista 2018 er arten ført opp med låg risiko (LO).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Dagliljeslekta
Gullvêrhane

Gullvêrhane eller hybridvêrhane (Crocosmia ×crocosmiiflora) er ei plante i vêrhaneslekta i sverdliljefamilien. Arten er ein hagehybrid mellom dei to sørafrikanske artane valentinvêrhane og C. pottsii (C. aurea × C. pottsii).

I Noreg er hybridarten ein framandart som er komen inn som prydplante og vart funnen forvillla i 1995. Han har ikkje frøformeiring, men er bufast spreidde stader i kyststrøk frå Aust-Agder til Møre. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Vêrhaneslekta
Valentinvêrhane

Valentinvêrhane (Crocosmia aurea) er ei plante i vêrhaneslekta i sverdliljefamilien. Arten er kjend frå Aust- og Sør-Afrika.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante og er funnen ein gong forvillla i Rakkestad i Østfold i 1944. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Vêrhaneslekta
Astrid Lous

Astrid Lous () var ein norsk operasongar, skodespelar og songpedagog.

Familie 
Astrid Lous var dotter av hamnefuten Otto Henrik Mejlænder Lous og Johanne Marie Brunchorst. I 1906 gifta ho seg med direktør Martin Gehrke i Berlin. Ekteparet gjekk frå kvarandre i 1911. Systera hennar, Lulli Lous, var også songar.

Liv og virke 
Astrid Lous var elev av fru Winterhjelm. 23. oktober 1893 hadde ho skodespelardebuten sin ved Den Nationale Scene i Bergen som Fanchon i En liden Hex, som var den gamle glansrolla til læraren. Ho gjorde tidleg lykke ved dette teateret, og etter framsyninga hennar som Signe i En Forlovelse desember same år var mottakinga strålande: «Her fik vi Syn for at hun virkelig ejer Evne, og at hun formaar at gi noget. Med megen Inderlighed og stor Sikkerhed havde Frk. Lous omfattet sin Rolle, og hun gav den med Liv og Sandhed […]»

Lous vart verande ved Den Nationale Scene til 1896. Deretter var ho tilsett ved Christiania Theater i perioden 1896–1899, der ho hadde si fyrste framsyning 8. mai 1896, i si gamle rolle som Svanhild i stykket En Forlovelse, og hennar framsyning vart kjenneteikna som «helt igjennom vellykket». I 1897 tok ho seg eit par månadar fri frå Christiania Theater for eit opphald i København.

Etter nedlegginga av Christiania Theater vart Astrid Lous, og som dei fleste blant staben der, med over til Nationaltheatret. Der var ho tilsett til år 1900. Hausten 1899 fekk ho permisjon frå teateret for å studere song i Paris.

Tidleg på 1900-talet spesialiserte Lous seg som operasongar, og hausten 1903 hadde ho sin danske debut i København då ho framførte Dødsarien frå Afrikanerinden av Giacomo Meyerbeer.

I perioden 1904–1913 opptredde Lous i operaane i Leipzig, Aachen, Elberfeld, Berlin, Kiel og Hamburg. I 1915 hadde ho gjesteframsyningar på Nationaltheatret, i operaane Vårnatt og Faust. Seinare busette ho seg igjen i Berlin, der ho fortsette å gje konsertar. Der var ho dessutan songpedagog ved Klindworth-Scharwenka-konservatoriet. I 1925 vende ho igjen tilbake til Noreg.

Utvalde roller 
Fanchon i En liden Hex av Charlotte Birch-Peiffers (Den Nationale Scene, 1893)
Svanhild i Kjærlighedens Komedie av Henrik Ibsen (Den Nationale Scene, 1893)
Signe i En Forlovelse av Edvard Brandes (Den Nationale Scene, 1893)
Fanny i Midsommer av Bernt Lie (Den nationale Scene, 1894)
Signe i En Forlovelse av Edvard Brandes (Christiania Theater, 1896)
Ingeborg i Dronning Margaretha av Oehlenschläger (Christiania Theater, 1898)
Astrid i Sigurd Jorsalfar av Bjørnstjerne Bjørnson (Nationaltheatret, 1899)
Valentine i operaen Hugenottene av Giacomo Meyerbeer (Berlin, 1904)
Amelia i operaen Maskeballet av Giuseppe Verdi (Berlin, 1905)
Sensia i operaen Den flygande Hollendaren av Richard Wagner (Stockholm, 1911)
Grevinnen i operaen Vårnatt av Gerhard Schjelderup (Nationaltheatret, 1915)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Astrid Lous» frå , den 10. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske skodespelarar
Norske operasongarar
Norske musikkpedagogar
Skodespelarar ved Den Nationale Scene
Skodespelarar ved Nationaltheatret
Folk frå Kristiansund
Anne Sewitsky

Anne Sewitsky () er ein norsk regissør, fødd i Oslo og oppvaksen i Stavern, med slektsrøter frå Farsund og USA.

Liv og virke 
Sewitsky er utdanna ved Den norske filmskolen i 2006. Kortfilmen hennar Oh My God! vann prisen for beste kortfilm i Generation Kplus under Filmfestivalen i Berlin.

Sewitsky regisserte fire episodar av NRK-serien Himmelblå i fyrste sesong, og var medregissør for NRK-serien Koselig med peis saman med regissørane og manusforfattarane Daniel Voldheim og Thomas Seeberg Torjussen.

I januar 2011 vann Sewitsky «World Cinema Grand Jury Prize, Dramatic» under Sundance filmfestival for komedien Sykt lykkelig (Happy Happy). Dette er den fyrste norske spelefilmen som har vunne ein Sundance-pris. Sykt lykkelig vart vald til norsk kandidat til Oscar-prisen den 1. september 2011.

I februar 2011 hadde Sewitsky sin spelefilm Jørgen + Anne = sant verdspremiere under Filmfestivalen i Berlin, som opningsfilm i Generation-programmet. Dette var fyste gongen at ein norsk spelefilm hadde fått æra av å opne Generation-programmet. For filmen vann ho prisen beste nyskapar under Kanonprisen 2011 og var også nominert i klassen beste regi både under Kanonprisen og Amandaprisen 2011.

Prisar og nominasjonar 
 «World Cinema Grand Jury Prize, Dramatic» under Sundance filmfestival 2011
 Nominert til Kanonprisen 2011 i klassen beste regi for Jørgen + Anne = sant
 Kanonprisen 2011 i klassen beste nyskapar for Jørgen + Anne = sant
 Nominert til Amandaprisen 2011 i klassen beste regi for Jørgen + Anne = sant
 Oslo bys kunstnerpris 2012
 Nominert til Kanonprisen 2015 i klassen beste manus for De nærmeste (saman med )
 Edith Carlmar-prisen for 2015

Filmografi 
 2006 –  (Kortfilm)
 2008 –  (Kortfilm)
 2008 – Himmelblå (TV-serie)
 2010 – Sykt lykkelig (Spelefilm)
 2011 – Koselig med peis (TV-serie)
 2011 – Jørgen + Anne = sant (Spillefilm)
 2012 – Helt perfekt (TV-serie)
 2015 – De nærmeste (Spelefilm)
 2018 – Sonja (Spelefilm)
 2019 – Black Mirror (TV-serie)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anne Sewitsky» frå , den 10. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 
 Anne Sewitsky hos Internet Movie Database
 Anne Sewitsky hos Filmdatabasen
 Anne Sewitsky hos The Movie Database

Norske filmregissørar
Vinnarar av Kanonprisen
Folk frå Oslo
Folk frå Larvik
VM i alpine greiner 2023

Den 47. verdsmeisterskapen i alpine greiner vart avvikla i tida 6. til 19. februar 2023 i Courchevel og Méribel i Frankrike. Det vart tevla i 13 øvingar; seks for menn og tilsvarande mange for kvinner. Dessutan vart arrangert ei utslagstevling i paralellslalåm, ei mannskapsøving med to menn og to kvinner på kvart av laga.

Menn

Slalåm 

Dato: 19. februar
Høgdeskilnad: 205 m

Storslalåm 

Dato: 17. februar
Høgdeskilnad: 450 m

Super-G 

Dato: 11. februar 
Løypelengd: 1857 m, høgdeskilnad: 590 m

Utfor 

Dato: 12. februar
Løypelengd: 3100 m, høgdeskilnad: 945 m

Kombinasjon 

Dato: 7. februar
Super-g: løypelengd: 1857 m, høgdeskilnad: 590 m
Slalåm: høgdeskilnad: 205 m

Parallellslalåm 

Dato: 14. februar
Høgdeskilnad: 123 m

Kvinner

Slalåm 

Dato: 18. februar
Høgdeskilnad: 198 m

Storslalåm 

Dato: 16. februar
Høgdeskilnad: 378 m

Super-G 

Dato: 8. februar
Løypelengd: 2204 m, høgdeskilnad: 600 m

Utfor 

Dato: 11. februar
Løypelengd: 2413 m, høgdeskilnad: 685 m

Kombinasjon 

Dato: 6. februar 
Super-g: løypelengd: 1818 m, høgdeskilnad: 500 m
Slalåm: løypelengd: 500 m, høgdeskilnad: 198 m

Parallellslalåm 

Dato: 14. februar
Høgdeskilnad: 123 m

Mannskapsrenn mixlag 
 
Dato: 14. februar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpine Skiweltmeisterschaften 2023» frå ,  den 11. mars 2023.  

Verdsmeisterskap i alpine greiner
Alpint i 2023
Internasjonale meisterskap i Frankrike
2023 i Frankrike
Karen Nilsen

Karen Louise Nilsen () var ein norsk lærar, forfattar og lyrikar som nådde stor popularitet i si samtid.

Liv og virke  
Karen Nilsen hadde ein beskjeden familiebakgrunn frå husmannsmiljøet i Nordmarka, og arbeidde som lærar ved folkeskulen i Kristiania. Til debutarbeidet sitt, diktsamlinga Til beslægtede sjæle, fekk ho kunsthistorikaren og forfattaren Lorentz Dietrichson til å skrive føreordet. Dimed var det trygt for Alb. Cammermeyers forlag å gje ut boka. Diktsamlinga vart populær, og kom ut i tre opplag. Temaet Til beslægtede sjæle går igjen i fleire av diktsamlingane hennar. Ho vart den mest produktive og bestseljande kvinnelege lyrikaren i si tid. Trass populariteten nådde ho ikkje noko større vørde i det litterære miljøet.

Kvinders sange frå 1895 er ei påkosta praktutgåve med illustrasjonar av den svenske biletkunstnaren og illustratøren Jenny Nyström.

Kvinneperspektivet står sentralt i lyrikken til Nilsen. Kvinner vert skildra i ulike livssituasjonar, og som offer for mannleg svik, last og dobbeltmoral. Om framandkjensla til sinnet brukar ho sjølv omgrepet «granens søster». Forfattarskapen hennar var konsentrert om perioden 1892–1902, med ein «attpåklatt» i form av diktsamlinga Mens dagene glider – nye digte – til beslægtede sjæle, som vart gjeven ut i 1909. Ifølgje meldaren i Morgenposten bar versa hennar «Bud om et fromt og prøvet Kristensind og en barnlig fortrøstningsfuld Tro».

Ved sida av bokutgjevingane fekk Nilsen publisert ei rekkje dikt i tidsskriftet Urd bortimot år 1900. Bidraga hennar vart også publisert i serien Lyngblomster.

Familie 
Karen Nilsen (Nilsdatter) var dotter av leiglendingen Nils Olsen og Andrine Hansdatter Sandungen. Ho gifta seg ikkje.

Bibliografi 
 1892: Til beslægtede sjæle, Cammermeyer, Kristiania, ny utgåve 1903.
 1894: Gransus – nye digte – til beslægtede sjæle, Cammermeyer, Kristiania.
 1895: Kvinders sange, med 16 tegninger av Jenny Nyström, Cammermeyer, Kristiania.
 1897: Kvinder – Margrete, Cammermeyer, Kristiania.
 1898: En sjæls historie, Cammermeyer, Kristiania.
 1902: Sigrid Bergne – fortælling, Cammermeyer, Kristiania.
 1909: Mens dagene glider – nye digte – til beslægtede sjæle, Cammermeyer, Kristiania.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Karen Nilsen» frå , den 10. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 
 
 

Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Folk frå Oslo
Ine Marie Wilmann

Ine Marie Wilmann () er ein norsk skodespelar.

Karriere
Wilmann gjekk ut av Teaterhøgskolen (KHiO) våren 2011, etter eit fireårig studium. Ho debuterte som skodespelar ved Teatret Vårt i Molde i rolla som Elis i stykket Blindpassasjer hausten 2011. Etter dette var ho med på Riksteatret sin turné med Anna Karenina våren 2012, i rolla som Kitty. Etter dette var ho med i Riksteatret si framsyning Fruen fra havet i rolla som Hilde. Vinteren 2013 var Wilmann å sjå i rolla som Aricia i stykket Fedra, basert på verket av Jean Racine. Hausten 2013 spela Wilmann rolla som Anne Frank i oppsetjinga Anne Franks dagbok på Den Nationale Scene i Bergen.

Wilmann hadde TV-debuten sin i NRK-serien Ansur. Ho har også spela rolla som Hege i Størst av alt, ein norsk dramaserie på seks episodar som gjekk på NRK1 vinteren 2007. I 2011 spela Wilmann rolla som Liv Tone i spelefilmen Jeg reiser alene, i trilogien om Jarle Klepp, basert på bøkene til Tore Renberg.

Prisar og utmerkingar
For rolla si i spelefilmen De nærmeste vann Wilmann Amandaprisen i 2015 i klassen beste kvinnelege skodespelar og Kanonprisen 2015 i klassen beste kvinnelege hovudrolle. Ho vann Gullruten 2016 i klassen beste kvinnelege skodespelar for Det tredje øyet og vart nominert til Amandaprisen 2019 og Kanonprisen 2018 i klassen beste kvinnelege skodespelar for Sonja.

Filmografi

Film
 Kalde føtter (2006)
 Reprise (2006)
 Jeg reiser alene (2011)
 Flink pike (2014)
 De nærmeste (2015)
 Erica (2016)
 Ingenting tar noensinne slutt (2016)
 Sonja (2018)
 Blodtur (2020–)
 Dianas bryllup (2020)
 Krigsseileren (2022)
 Troll (2022)

Seriar
 Størst av alt (2007)
 Det tredje øyet (2014–2016)
 ZombieLars (2017–)
 Exit (2019–2023)
 Furia (2021)

Litteratur 
 Sonja Henie, Gyldendal (2019) ISBN 978-82-05-52279-4

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ine Marie Wilmann» frå , den 10. mars 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Ine Marie Wilmann hos Nationaltheatret
 Ine Marie Wilmann hos Trøndelag Teater
 Ine Marie Wilmann hos Gyldendal Forlag
 Ine Marie Willmann på Internet Movie Database
 Ine Marie Willmann på The Movie Database

Norske skodespelarar
Skodespelarar ved Riksteatret
Skodespelarar ved Den Nationale Scene
Skodespelarar ved Trøndelag Teater
Vinnarar av Amandaprisen
Vinnarar av Gullruten
Vinnarar av Kanonprisen
Begerkrokus

Begerkrokus (Crocus chrysanthus) er ei plante i krokusslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Balkan og Tyrkia.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante og første gong funnen i naturen i 2005. Han er registert i Askim, Stavanger og Trondheim. I Framandartslista 2018 er arten registrert som ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Krokusslekta
Gulkrokus

Gulkrokus (Crocus ×luteus, tidlegare òg kalla Crocus ×stellaris) er ei plante i krokusslekta i sverdliljefamilien. Arten er ein kulturhybrid med foreldreartane C. angustifolius frå Krimhalvøya og C. flavus frå Balkan og Tyrkia (C. angustifolius × C. flavus).

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante og første gong funnen i naturen i 1890. Han veks spreidde stader frå Oslo til Hitra. Mange funn har tidlegare vore registrerte som C. flavus, men det er uvisst om den arten i det heile har vore dyrka i Noreg. I Framandartslista 2018 er arten registrert med låg risiko (LO).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Krokusslekta
Snøkrokus

Snøkrokus (Crocus tommasinianus) er ei plante i krokusslekta i sverdliljefamilien. Arten er kjend frå sørlege Ungarn til Bulgaria.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante og første gong funnen i naturen i 1986. Han veks spreidde stader frå Akershus til Møre og er truleg bufast somme stader. I Framandartslista 2018 er arten registrert med låg risiko (LO).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Krokusslekta
Vårkrokus

Vårkrokus (Crocus vernus) er ei plante i krokusslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem frå Mellom- og Sør-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante og første gong funnen i naturen i 1848. Han er bufast og er ganske vanleg sør på Austlandet og i kyststrøk til Nord-Trøndelag, derfrå meir spreidd til Finnmark. I Framandartslista 2018 er arten registrert med potensielt høg risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Krokusslekta
Safrankrokus

Safrankrokus (Crocus sativus) er ei plante i krokusslekta i sverdliljefamilien. Arten er ei kulturplante som opphavleg kjem frå Hellas. Arten blømer om hausten og har stundom blitt kalla «haustkrokus», men dette er no det normerte namnet på arten Crocus speciosus.

Safrankrokus blir dyrka i subtropiske strøk for å utvinne krydderet safran frå arret og griffelen på planta.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Krokusslekta
Russegladiolus

Russegladiolus (Gladiolus imbricatus) er ei plante i gladiolusslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem frå Mellom- og Aust-Europa og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn på ukjend vis. Han er bufast på Tjøme i Vestfold frå 2013. I Framandartslista 2018 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Gladiolusslekta
Sumpgladiolus

Sumpgladiolus (Gladiolus palustris) er ei plante i gladiolusslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem frå Mellom-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn på ukjend vis. Han er registrert på Askøy i Hordaland i 1917. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Gladiolusslekta
Hagegladiolus

Hagegladiolus (Gladiolus ×hortulanus) er ei plante i gladiolusslekta i sverdliljefamilien. Arten er eit kompleks av hagehybridar med opphav i Sør-Afrika.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante og er registrert i Skedsmo i Akershus i 1917. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Gladiolusslekta
Sivlilje

Sivlilje (Sisyrinchium montanum) er ei plante i sivliljeslekta i sverdliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Nord-Amerika.

I Noreg er arten ein framandart som er komen inn som prydplante eller komen inn med grasfrø og ballastjord. Arten er første gong funnen i naturen i 1900 og er bufast nokre stader. Han er registert nokre få spreidde stader frå Østfold til Hordaland, men er utgått somme av stadene. I Framandartslista 2018 er arten registrert som ingen kjend risiko (NK).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Sivliljeslekta