kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Ofotfjorden

Ofotfjorden er ein fjord i Norskehavet i Nordland og den tolvte lengste fjorden i Noreg med ei lengd på 78 km og den attande djupaste med eit djup på 553 meter på det djupaste.

Namnet kjem frå det norrøne Ófóti (eit stadnamn) og fótr ('fot'), som truleg skildrar forma på fjorden.

Geografi 

Dette er den lengste fjorden i Nordland og den fjerde lengste i Nord-Noreg. Landskapet Ofoten er kalla opp etter fjorden. Kommunane Tjeldsund og Evenes ligg på nordsida. På sørsida ligg Narvik i den inste delen og Ballangen lenger ute. Lødingen (og Lofoten lenger ute) og den store Vestfjorden ligg vest-sørvest for Ofotfjorden.

Fjordarmar 

Fleire mindre fjordar forgreinar seg frå hovudfjorden. Ramsundet er eit sund som går nordover til Tjeldsundet på austsida av Tjeldøya. Lenger inn finn ein den breie bukta Bogen på nordsida, og fjordarmen Ballangen rett over på andre sida. Skjomen er den lengste fjordarmen og ligg litt aust for Ballangen. Han vert kryssa av E6 via Skjombrua. Ved Narvik går Beisfjorden søraustover og vert kryssa av E6 via Beisfjordbrua. Nordaust for Narvik går Rombaken austover til Rombaksbotn. Også denne fjorden vert kryssa av E6 og Rombaksbrua. Den inste delen av Ofotfjorden, får Narvik og inn til Bjerkvik, vert kalla Herjangsfjorden.

Ved munningen av Ofotfjorden, på sørsida, ligg ein annan fjord, den smale Efjorden, som strekker seg søraustover. Denne fjorden vert kryssa av E6 via Efjordbruene.

Dyreliv 

Ofotfjorden har eit rikt dyreliv med store mengder sild i fjorden om vinteren. Dette har trekt til seg kval (spekkhoggarar). Dykkarar har stundom observert hummar i fjorden, noko som gjer han til den nordlegaste staden i verda der hummar er observert. Torsk er vanleg året rundt. Makrell er vanleg frå juli til midten av september. Havørn og oter er òg vanleg rundt fjorden.

Omgjevnadene 

Fjorden er omgjeve av fjell, nokre av dei 1500 meter høge, og i Skjomen opp mot 1700 meter over havet der isbreen Frostisen ligg. Det einaste større låglandet ligg på nordsida, rundt flyplassen Evenes, men det er mindre området nær fjorden i smale dalar (som på Narvikhalvøya der Narvik ligg). Fjella er dekte av skog opp til 500 meter og bjørk er den mest vanlege tresorten her.

Sjøslaget 
I slaget ved Narvik under den andre verdskrigen var Ofotfjorden åstad for fleire sjøslag og mange skip ligg i dag på botn av fjorden, særleg i nærleiken av hamna i Narvik. Desse er særs populære hos dykkarar, men er i dag erklært krigsgraver og er rettsverna. Den tyske jagaren «Georg Thiele» vart bora i senk og er framleis synleg i med jernbane mellom Straumsnes og Rombak.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Ofotfjord» frå , den 21. februar 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Ofotfjorden nær Narvik 
 Bilete av Tirpitz og admiarl Hipper i Bogen 
 Skipsvrak ved Narvik

Fjordar i Nordland
Fjordar i Narvik
Geografi i Evenes
Fjordar i Tjeldsund
Verlebukta

Verlebukta er ei bukt i Ytre Oslofjord som ligg mellom Jeløya og fastlandet på sørsida av kanalen som går gjennom Moss. Bukta har ei lengd på om lag 3 km og gjennom kanalen i Moss er ho tilslutta Mossesundet på nordsida av kanalen.

Geografi i Moss
Oslofjorden
Bukter i Noreg
Hellefjorden

Hellefjorden er namnet på fleire fjordar i Noreg: 

 Hellefjorden i Hammerfest kommune. 
 Hellefjorden i Kinn kommune. 
 Hellefjorden i Mandal kommune. 
 Hellefjorden i Kragerø kommune. 

Fjordar i Noreg
Vitskap i 1940

Vitskapsåret 1940 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1940.

Hendingar
 5. januar - FM-radio vart for første gong demonstrert for amerikanske Federal Communications Commission.
 2. februar -
 Dei første transposona vart påviste i mais av Barbara McClintock.
 Ein relébasert reknemaskin for komplekse tal (Complex Number Calculator) vart ferdigstilt ved Bell Labs i USA under leiing av George Stibitz.
 27. februar - Den radioaktive isotopen kol-14 vart oppdaga av Martin Kamen og Sam Ruben.
 November - Tyske forskarar samla seg i München og vart samde om at relativitetsteorien er ein naudsynt del av fysikken. Dette innebar slutten for Philipp Lenards «tyske fysikk» (Deutsche Physik, ).
 Grunnstoffet astat vart kunstig framstilt av Corson, MacKenzie og Segre.
 McMillan og Abelson framstilte grunnstoffet neptunium kunstig, som den første transuranen.
 John Randall og Harry Boot fann opp magnetronen.

Biokjemi
24. august - Howard Florey og eit forskarlag med Ernst Chain, Arthur Duncan Gardner, Norman Heatley, M. Jennings, J. Orr-Ewing og G. Sanders ved Sir William Dunn School of Pathology, University of Oxford, publiserte sine laboratorieresultat som viste penicillinet sin in vivo-effekt. Dei reinsa òg legemiddelet.

Prisvinnarar
Brinellmedaljen: Martin Wiberg
Copleymedaljen: Paul Langevin
Darwinmedaljen: James Peter Hill
Murchisonmedaljen: Arthur Holmes
Nobelprisen: Ingen prisar vart utdelt.
Penrosemedaljen: Nelson Horatio Darton
Polhemsprisen: Waloddi Weibull
Sylvestermedaljen: Godfrey Harold Hardy
Wollastonmedaljen: Henry Woods

Fødde
 27. november - Enrico Bombieri, italiensk matematikar

Døde
 20. april - Alfred Cort Haddon, britisk antropolog og etnolog (fødd )
 17. juni - Arthur Harden, britisk biokjemikar, nobelprisvinnar (fødd )

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Vitenskapsåret 1940» frå ,  den 16. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
Snadderand

Snadderand (Mareca strepera, tidlegare Anas strepera) er ein fugl i andefamilien som lever i Noreg. Fuglen er ført opp på norsk raudliste 2006, i kategorien sårbar (same kategori som oter og snøugle).

Skildring 
Snadderanda er med ei lengd på 46–56 cm, eit vengespenn på 78–90 cm og ei tyngd på 850–1000 gram, noko mindre enn stokkanda. Samanlikna med denne er snadderanda noko slankare og har smalare vengar. I alle drakter har fuglen ein kvitaktig buk. Ein artstypisk karakter er den kvite vengespegelen men den kan vere liten eller heilt fråverande på juvenile fuglar og syns best på adulte hannar. Hannen i praktdrakt er i hovudsak fint gråvatra, med matt gråbrunt hovud og vele, og markant svart over- og undergump. Dei lengste skulderfjørene er mørke med brei lyst gråbeige brem. Oversida på venger er grå med ein kvit og ein svart vengespegel, og med svarte og rustraude parti på armdekkfjørene. Nebben er gråsvart og beina klart gule. Hoa, og hannen i eklipsedrakt, liknar stokkand, men skil seg frå denne på den kvita vengespegelen, dei mørkgrå tertialane, den annleis farga nebben med ubroten mørk nebbrygg omgjeven av oransje kantar, og den lyse buken. Juvenile fuglar viser større kontrast mellom det gråtonte hovudet og den varmbrune kroppen, til skilnad frå den meir jamt lysbrune stokkanda i same drakt.

Utbreiing og systematikk 

Snadderanda hekkar i Europa, Asia og det sentrale Nord-Amerika. Ein liten populasjon hekkar også i Marokko nordvest i Afrika. I Europa hekkar fuglen lokalt på den iberiske halvøya, i Storbritannia, på Island, i Skandinavia, Baltikum, det sentrale og austlege Europa og sørover til Midtausten. Frå det europeiske Russland og austover har arten eit meir samanhengande utbreiingsområde i eit belte over dei sentrale delane av Asia så langt aust som det nordaustre Kina og Primorje kraj, men også lokalt i austre Hokkaido på Japan og i Kamtsjatka. I Nord-Amerika strekker hekkeområdet seg frå Saint Lawrence-elva, over dei store sjøane, Alberta, Saskatchewan, Dakota, søre delane av Kansas, og vest til California, og utmed Canada sin stillehavskyst og dei søre kysttraktene i Alaska. Utbreiingsområdet mot det austre Nord-Amerika verkar å auke.

Storparten av dei nordlege populasjonane er utprega trekkfuglar og den palearktiske populasjonen flyttar sørover om vinteren og førekjem då i middelhavsområdet, i det nordlege og austre Afrika så langt sør som Etiopia og Eritrea, i India, det sørlege Japan og søraustre Asia. Den nordamerikanske populasjonen overvintrar frå kystområda i Alaska og sørover til Mellom-Amerika og austover til Idaho, Kansas, Ohio, Virginia, og vidare sørover til Mellom-Amerika og Bahamas i Vestindia. Hekkepopulasjonar i tempererte område, t.d. i Vest-Europa, er i hovudsak standfuglar og flyg berre vekk frå isen. Snadderanda førekjem året rundt utmed Nord-Amerikas sin vestkyst.

Snadderanda førekjem no berre med ein underart. Ein utdøydd underart er kjend, denne hekka på øya Teraina i Polynesia.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Snatterand» frå , den 12. mai 2012.

Bakgrunnsstoff

Andefamilien
Fuglar i Noreg
Bergand

Bergand (Aythya marila) er ein fugl i andefamilien som livnærer seg på å eta muslingar og sniglar. Bergand er ein av artane i norsk raudliste 2021, der han er lista som sterkt trua.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Fuglar i Noreg
Andefamilien
Brisling

Brisling (Sprattus sprattus) er ein liten sildefisk som lever i Atlanterhavet ved Europakysten. Arten er viktig som matfisk, særleg i hermetikk, og vert fiska i store mengder ved kysten av Noreg og Skottland.

Kjenneteikn 
Brislingen liknar særs mykje på sin noko større slektning silda, men er meir samantrykt frå sidene og har ein karakteristisk kjøl av vinkla skjel under buken. Bukfinnen er festa under framkanten av ryggfinnen og har normalt sju strålar. Som mange andre planktonetarar har brislingen underbitt og tett gjellegitter.

Kroppslengda er oftast mellom 8 og 12 centimeter, men individ på opp til 18 cm er òg kjende.

Levesett 
Brislingen er ein stimfisk som lever pelagisk i kystnære farvatn og fjordar. Dei finst frå overflata og ned til ei djupn på om lag 150 m, der dei beitar på dyreplankton som hoppekreps. Ungfisk et òg ein del diatomear.

Gytetida til brislingen er om våren, men varierer mellom ulike stammar. Dei kan gyta både inne med kysten og til havs. Kvar ho gyt frå 2000 til 14 000 egg, som flyt fritt i vatnet til dei vert klekte etter om lag ei veke. Nyklekte larvar måler om lag 3 millimeter, og veks til full storleik på eit år. Dei vert do ikkje kjønnsmogne før dei er to år gamle. Maksimal levealder er 7-8 år.

Fiske 
Det norske brislingfisket har gått føre seg i lang tid, og er fullt av tradisjonar. Frå særs gamalt av har folk fiska brisling med landnot i fjordane for å salta han i tønner. På 1700-talet tok ein til å setja til krydder i saltlaken og eksportera fisken som ansjos. Verkeleg fart i eksporten vart det likevel ikkje før dei tok til å preparera dei i olivenolje, slik som frå sardinfiskarane i Middelhavet. Lenge marknadsførte ein brislingen òg som sardinar, men dette er forbode no.

Norske fiskarar fiskar hovudsakleg på to brislingbestandar:brisling i Nordsjøen, Skagerrak og Kattegat og kystbrisling.
Frå slutten av 1960-åra har det vorte fiska brisling industrielt med ringnot i Nordsjøen. Dette fisket går først og fremst til hermetikk, frå 1970-talet òg til fiskemjøl og -olje.

I 1975 vart det fiska 600 000 tonn brisling i det norske nordsjøfisket. Etter at dette vart halvert ut mot slutten av tiåret har fisket vorte kvoteregulert. I 2007 vart det teke 13 000 tonn til ein total verdi på 31 millionar kroner. Norsk raudliste 2006 reknar med at bestanden er nært truga, at det er mogleg han kan bli truga innan ti år.

I 2023 vert bestanden rekna som livskraftig. Anbefalt kvote  for Brisling i Nordsjøen, Skagerrak og Kattegat for juli 2023-juni 2024 er 143 598 tonn. Kvoten vart auka med over 100 % frå året før. Dette hovudsakleg på grunn av auka rekruttering i  2022.

Kjelder 

 Hamre, Johannes & Gjøsæter, Harald: «Brisling» i Norges Dyr - Fiskene 2 Cappelen 1992
 FishBase
 Statistisk sentralbyrå om fiskeristatistikk  (per 24.februar 2008)
 Artsdatabanken om statusen til bestanden 

Fotnotar

Bakgrunnsstoff

 

Sildefisk
Matfisk
Industrifisk
Framvaren

Framvaren er ein terskelfjord i Farsund kommune med ei lengd på om lag 9 km. Han har innløp ved sundet Straumen frå Helvikfjorden, som ligg lenger sør. Straumen er berre 20-25 meter brei og over her går det ei vegbru. Får her strekker fjorden seg hovudsakleg nordover. 

Den ytste delen av fjorden, like nord for Straumen, heiter Suttevikpollen. Denne delen av fjorden er om lag 1,5 km lang og i nordenden av pollen vert fjorden mykje vidare, over 1 km på det breiaste. Her går Frestadbukta inn vest til grenda Frestad. Største djupne omlag 175 meter.

Framvaren er omgjeve av fjell med ei høgd på over 300 meter over havet på det høgaste, og sidene av fjorden er relativt bratte.

Fjordar i Farsund
Grisefjorden

Grisefjorden er ein del av Stolsfjorden i Flekkefjord kommune. Han er den delen av fjorden som ligg innom Flekkefjord by. Grisefjorden ligg nord for bysenteret innom sundet Elva som går gjennom byen. På sørsida av sundet heiter fjorden Lafjord. 

Frå sundet i sentrum av Flekkefjord og nordover til grenda Loga inst i fjorden er Grisefjorden om lag 2,5 km lang. I Grisefjorden går Austadvika søraustover mellom Uenes og Drangeid. På andre sida av Drangeid ligg vatnet Selura.

Namn 
Fjorden har namn etter holmen Grisen som ligg i fjorden.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Fotografi av Flekkefjord og Grisefjorden i 1902 teke av Anders Beer Wilse.
 

Fjordar i Flekkefjord
Sardin

Sardin er ein liten sildefisk som lever i store stimar ved europakysten nord til sørlege delar av Nordsjøen. Arten er særs viktig for fisket i Sør-Europa der det årleg vert fanga 300–400 000 tonn, hovudsakleg til hermetikk.

I norske farvatn finst sardinen sporadisk ved nordsjøkysten, men er ikkje vidare vanleg.

Kjenneteikn 
Sardinen liknar mykje på sild, men har 3–5 beinstriper nedst på gjellelokket. Skjela er dessutan større og sit lausare fest til huda. Ryggen er grønaktig i motsetnad til blå som hjå silda, og rett bak gjellelokka har dei oftast ein mørk flekk.

Sardinar er små fisk som sjeldan vert større enn 20 centimeter.

Levesett 
Sardinen er ein stimfisk som oftast er å finna høgt oppe i vassmassane. Dei trivst best på 25–55 meters djupn om dagen og noko grunnare om natta, men kan påtreffast heilt ned til 100 m. Som så mange andre sildefisk et ho hovudsakleg små planktonkreps, men òg fiskeegg og -larvar.

Sardinar ved kysten av Nord-Europa gyter to gonger i året, om våren og hausten. Hoene produserer 50 000–60 000 egg som dei slepp ut i dei frie vassmassane. Dei 4 millimeter lange larvane vert klekte etter om lag tre døger, og veks fort dei første par åra. Når fisken vert kjønnsmogen er han vanlegvis opp mot 20 centimeter. 

Bestanden i Middelhavet kan gyta heile året.

Kjelder 

 Hamre, Johannes & Gjøsæter, Harald: «Sardin» i Norges dyr - fiskene 2 (Cappelen 1992)
 Sardina pilchardus i FishBase.

Bakgrunnsstoff

Sildefisk
Fisk i Noreg
Fisk i Nordsjøen
Fisk i Middelhavet
Fisk i Atlanterhavet
Hengjebjørk

Hengjebjørk, hengebjørk, vortebjørk eller låglandsbjørk (Betula pendula) er eit tre i bjørkeslekta. 

Ein skil treet frå dunbjørka ved at hengjebjørka har dobbelt sagtakka blad, harpiksvorter på årsskota og oppsprukken skorpebark på gamle stammar. Skota kan ofte hengje, noko som har gjeve namn til treet. 

Hengjebjørka har kromosomtalet 2n=28, medan dunbjørka har 2n=56; trea vil likevel kunne danne hybrid med 2n=42.

I Noreg veks hengebjørka på tørre marker i låglandet nord til Trøndelag, elles i Saltdal, Sørfold og Sør-Varanger.

Bruk 

Av bjørkeartane som veks i Noreg, er det hengjebjørk som har produserer trevirke av best kvalitet. Spesielt ettertrakta er masurbjørka som har ved med flammespel. 

Hengjebjørka er ofte planta i hagar og parkar. Det finst mange kultivarar til hagebruk, blant dei er orrnäsbjørk eller var. dalecarlica, som har særs djupe bladfliker.

Kjelder 
 Johannes Lid, Norsk og svensk flora. Det Norske Samlaget 1974. ISBN 82-521-0297-2
Referansar

Bakgrunnsstoff

Bjørkeslekta
Lauvtre
Hageplantar
Subarktisk flora
Sunnmørsalpane

Sunnmørsalpane er eit namn på ei samling fjell på Sunnmøre. Grensa for Sunnmørsalpane er ikkje klår. Ein reknar normalt at Romsdalstindane og Tafjordfjella er eigne fjellområde.

Omgrepet blei truleg brukt første gong i Turistforeningens Aarbog i 1882 av E. Mohn om fjella på  «den store halvø som omsluttes av Voldenfjorden, Vartdalsfjorden og Storfjorden». 
Fjella på både sider av Hjørundfjorden inngår i Sunnmørsalpane, heilt sør til Hornindalsrokken. Likeeins er Kyrkjefjellet eit grensefjell og den uklåre grensa går vidare langs Voldsfjorden ut til Vartdalsfjorden. Vartdalsfjorden og Storfjorden er den nordlege grensa for Sunnmørsalpane. Jamvel om grensa kan diskuterast, er det stor semje om at kommunane Stranda, Sykkylven, Ørsta og Volda er kjerneområdet for Sunnmørsalpane.

Grunnfjellet i Sunnmørsalpane er for det meste granittgneis. Ein finn og område med ein del gabbro og olivin. Fjella er særmerkte alpine med piggar og tindar, bratte skrentar og stup. Utforminga er hovudsakleg ei følgje av iserosjon. Fjella ligg ofte kloss i ein fjord. Mange stader er svært snøskredutsette.

Toppar i Sunnmørsalpane

Volda kommune/Stranda kommune 

 Kvitegga 1717 moh.
 Hornindalsrokken 1529 moh.

Stranda kommune

 Austre Smørskredtinden 1606 moh.
 Leirvasshornet 1531 moh.

Stranda kommune/Ørsta kommune 

 Skruven 1584 moh. Lissje Skruven 1548 moh.
 Åkernesnibba 1296 moh.

Stranda kommune/Sykkylven kommune 

 Dalmannshornet 1476 moh.

Sykkylven kommune 

 Brunstadhornet 1524 moh.
 Blåbretinden 1476 moh.
 Skopphornet 1226 moh.

Sykkylven kommune/Ørsta kommune 

 Råna 1586 moh.
 Brekketindane 1559 moh.
 Midtre Regndalstinden 1540 moh.
 Urkedalstinden 1534 moh.
 Vellesæterhornet 1510 moh.

Ørsta kommune 

 Austsida av Hjørundfjorden
 Vestre Smørkredtinden 1630 moh.
 Storhornet ved Bjørke 1599 moh.
 Jakta 1588 moh.
 Slogen 1564 moh.
 Risenosa 1573 moh.
 Rokkekjerringa 1543 moh.
 Trandalstinden 1543 moh.
 Staven 1517 moh.
 Saksa 1073 moh.

 Vestsida av Hjørundfjorden

 Skårasalen 1543 moh.
 Kolåstinden 1432 moh.
 Ramoen 1419 moh.
 Grøtdalstindane 1330 moh. 
 Otolhornet 1312 moh.
 Sølvkallen 1310 moh.
 Saudehornet 1303 moh.
 Romedalstinden 1295 moh.
 Blåtindane 1288 moh.
 Vassdalstinden 1277 moh.
 Nøvedalstinden‎ 1244 moh.
 Åvasstinden 1233 moh.
 Longenestinden 1206 moh.
 Ytstenestinden 1180 moh.

Volda kommune 

 Kyrkjefjellet 1482 moh.
 Matøskja 1332 moh.

Kjelder 

 Leiv Arne Grimstad og Gunnar Wangen: SunnmørsAlpane Tindelandet. ISBN 82-992177-6-8

Bakgrunnsstoff 
 Leif Roar Strand si nettside med rundskue frå ei rekkje fjell i Sunnmørsalpane, vitja 31. januar 2010
 Helikopterfilm over Sunnmørsalpane filma av Fuglefjellet

Fjell på Sunnmøre
Fjellkjeder i Noreg
Sunnmøre
Dunbjørk

Dunbjørk eller berre bjørk   (Betula pubescens Ehrh., tidl. òg B. odorata Bechst.) er eit tre i bjørkeslekta.  

Ein skil treet frå hengjebjørka ved at dunbjørka har enkelt sagtakka blad, små dunhår på årsskota  og glatt never, òg på etter måten gamle stammar.

Dunbjørka har kromosomtalet 2n=56; medan hengjebjørka har 2n=28; trea vil likevel kunne danne hybridar med 2n=42.

Dunbjørka veks på fuktig mark og i lier over nesten heile Skandinavia.

Kjelder 
 Johannes Lid: Norsk og svensk flora. Det Norske Samlaget, 1974. ISBN 82-521-0297-2

Bakgrunnsstoff

Bjørkeslekta
Lauvtre
Dvergbjørk

Dvergbjørk eller (fjell)rape (Betula nana) er ein busk i bjørkeslekta. 

Dvergbjørka har lodne kvister og runde centimeterbreie blad. Busken vert halvmeterhøg, og veks i fjellet opp til 1570 moh. i Jotunheimen. Dvergbjørka er vanleg i fjellet, men ho finst òg i låglandet. Dvergbjørka veks heilt nord til Isfjorden på Svalbard.

Ho har same kromosomtal som hengjebjørk, 2n=28, og dannar hybrid både med denne og med dunbjørk.

Kjelder 

 Johannes Lid Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
 Olaf I. Rønning: Svalbards flora ISBN 82-90307-04-7

Bakgrunnsstoff

Bjørkeslekta
Arktisk flora
Songsvane

Songsvane (Cygnus cygnus) er ein trekkfugl i andefamilien som hekkar i Noreg. Svana er heilt kvit i fjørdrakta, og har eit gult nebb med ein svart tupp. Fuglen kan bli 160 cm lang.

Utbreiing og økologi 
Songsvane hekka tidlegare spreitt i vegetasjonsrike tjern og innsjøar, ofte i dei mest utilgjengelege myrområda i nordlege delar av Noreg. I dei seinare år har arten likevel ekspandert sørover. Føda består i hekketida av akvatiske plantar samt gras. Fuglar som hekkar i Noreg overvintrar truleg hovudsakleg langs norskekysten, men vinterbestanden er mykje større enn hekkebestanden og det blir derfor at antatt også svenske, finske og kanskje russiske songsvaner overvintrar i Noreg. Arten er avhengig av ope vatn og flyttar seg om hausten og vinteren etter isforholda.

Bestand og bestandsutvikling 
Den norske hekkebestanden vart i 2015 vurdert å vera i intervallet 700 til 1200 individ, og han vart då vurdert som aukande.

Vurderingsperioden for songsvane er 30 år (grunna generasjonslengda på arten på 10 år.

Bestanden har sidan 1990-talet vore i sterk vekst med ekspansjon sørover i Noreg, og arten hekkar no i alle fylke i Noreg. Bestanden i Nord-Noreg har òg auka.

Arten etablerte seg til dømes som hekkefugl i Østfold (1998), Oslo & Akershus (1999), Vestfold (2005), Møre og Romsdal (2006, men mangelfulle data herfrå), Vest-Agder (2007), Aust-Agder (2008,  (2014). Songsvanehekking i Aust-Agder 2013 og 2014. Fugler i Aust-Agder 43 (2): 80-83.), Buskerud (2009), Hordaland (2011), Rogaland (2013), Telemark (2014, 2015) og Oslo (2015).

På bakgrunn av auke i utbreiing og bestand antar vi at bestanden no er i intervallet 1000–2000 individ, noko som betyr raudlistekategori nær trua NT etter kriteriet D1. Bestanden i Sverige er på ca. 12 000 individ, og er kraftig aukande.

I Finland er bestanden, som vart anslått til 10 000–14 000 individ i 2011 (2011), aukande (2019).

I Danmark er arten under etablering.

Raudlistevurdering 
I følgje BirdLife International (2017) er både hekke- og vinterbestanden i Europa aukande. Songsvane blir vurdert til raudlistekategori nær trua NT, på bakgrunn av observasjonar og basert på kriteriet D1 (1000–2000 reproduserande individ).

Arten blir nedgradert til livskraftig LC° grunna solide og aukande bestandar i nabolanda våre. Dette gir moglegheit for reetablering dersom arten i periodar skulle forsvinna frå Noreg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Andefamilien
Fuglar i Noreg
Vestrefjorden

Vestrefjorden er ein fjordarm av Midfjorden og Romsdalsfjorden i Haram kommune på Sunnmøre. Fjorden strekkjer seg 3,5 km sørover til garden Vestre. Bygda Vestrefjord ligg i denne fjorden.

Fjorden har innløp mellom Båtsteinen i vest og Eikeneset i aust. På austsida av fjorden ligg mellom anna gardane Eik og Byrkjevoll. På vestsida ligg garden Langset. Fylkesveg 661 går langs heile fjorden. Fjorden er i kring 400 m brei og største djupna er 26 m.

Langs fjorden kan ein sjå tydelege spor etter den siste istida. 40 de Geer-morener ligg på rekkje og rad attmed heile fjorden.

Avgrensa av eit smalt sund, er den innerste delen fjorden ein poll med brakkvatn. Her er store område tørrlagt ved fjøre sjø. Vidare utover fjorden har ein fleire fjordtersklar.

På våren er det vanleg at store mengde med sild kjem inn i Vestrefjorden under gytetida.

Kjelder 

Fjordar i Ålesund
Fjordar på Sunnmøre
Reiskapen bor

Bor er ein reiskap brukt til å lage hol i eit materiale med ved hjelp av ein roterande stav. Boret har ofte ein spiral eller ein annan mekanisme som tek borespona vekk frå holet. Det finst handhaldne bor og elektriske typar, og dei er tilpassa mange føremål i storleik og materiale.

Galleri

Sjå òg 
 Navar
 Isbor
 Jordbor
 Fjellbor

Bakgrunnsstoff

 
Snikkarreiskapar