kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Torpor

Torpor er nattleg og mellombels hypotermi med redusert fysiologisk aktivitet hos dyr, vanlegvis prega av redusert kroppstemperatur og metabolsk fart. Torpor medverkar til å spare energi og gjer det mogleg for dyr å overleve periodar med redusert tilgjenge av føde.

Omgrepet torpor kjem frå latin torpēre og tyder 'kjenslelaus', 'lamma', 'fråvære av energi', 'likesæle'.

Dyr som går gjennom dagleg torpor inkluderer fuglar, til og med små kolibriar, og nokre pattedyr, inkludert mange pungdyrartar, gnagarar som mus, og flaggermus. I løpet av den aktive delen av døgnet held slike dyr normal kroppstemperatur og aktivitetsnivå oppe, men den metabolske farten deira og kroppstemperatur fell i løpet av ein del av døgnet, vanlegvis natta, for å spare energi.

Nokon dyr går sesongmessig inn i lange periodar med inaktivitet, med redusert kroppstemperatur og metabolisme, som består av fleire torporanfall. Dette er kjent som dvalemodus viss det oppstår om vinteren eller aestivering viss det skjer om sommaren. Dagleg torpor, på den andre sida, er ikkje sesongavhengig og kan vere ein viktig del av energisparing når som helst på året.

Torpor er ein godt kontrollert termoreguleringprosess og ikkje, som tidlegare trudd, eit resultat av å slå av termoreguleringa.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Torpor» frå , den 29. mai 2023

Referansar

Dyrefysiologi
Etologi
Fugleslekta Antigone

Antigone er ei biologisk slekt av store fuglar i tranefamilien. Artane i denne slekta vart tidlegare plasserte i fugleslekta Grus.

Taksonomi 
Ein molekylær fylogenetisk studie publisert i 2010 fann at slekta Grus var polyfyletisk. I den følgjande omorganiseringa vart fire artar plasserte i den gjenoppretta slekta Antigone. Taksonet vart opphavleg reist i 1853 av den tyske naturforskaren Ludwig Reichenbach. Typearten er sarustranen (Antigone antigone).

Artslista 
Artane i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter Norske navn på verdens fugler. IUCN-kategori er etter HBW and BirdLife Taxonomic Checklist.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Antigone (bird)» frå , den 29. mai 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff 

tranefamilien
fugleslekter
Albert Peter Low

Albert Peter Low () var ein kanadisk geolog, utforskar og idrettsutøvar. Utforskingane hans i 1893–1895 var viktige for å heva kanadisk suverenitet over Arktis, og seinare til å fastsetja grensa mellom Quebec og Labrador.

Liv 
Albert Peter Low var fødd i Montreal i Quebec. Han studerte ved McGill University, som han gjekk ut frå i 1882. Han flytta til Ottawa i Ontario å jobbe som landmålar og oppdagar med Geological Survey of Canada. Low blei påskjønna av høgtståande embetsmenn for framifrå  arbeid, og utførte fleire vitskaplege oppdrag i nord. Low er kanskje best hugsa som leiar for ein Dominion-ekspedisjon i 1903-04 for å hevda kanadisk suverenitet over Arktis. Reisa resulterte i ei bestseljande bok, The Cruise of the Neptune. I 1906 blei han utnemnd til direktør for Geological Survey of Canada. I 1907 blei han den fyrste viseministeren for Department of Mines. Han pensjonerte seg i 1913 etter ein alvorleg sjukdom.

Low var også ein idrettsutøvar, og spelte ishockey for to kjente lag, McGill University Hockey Club, som er rekna som den fyrste organiserte hockeyklubben i verda, og Ottawa Hockey Club. I 1883 stod han i måldå McGill Hockey Club vann Montreal Winter Carnival. Denne meisterskapen er rekna som den fyrst kanadiske meisterskapen. Etter å ha flytta til Ottawa i 1883 var han med på å skipa Ottawa Hockey Club, som blei til nokre vekre etter tevlinga i 1883. I 1884 vende han tilbake til Montreal Winter Carnival-tevlinga som målvakt for Ottawa, og slapp ikkje inn nokon mål mot McGill. Han var medlem av Ottawa Hockey Club til 1889.

Low døydde i Ottawa i 1942. Aplowitt, eit gjennomsynleg rosafarga koboltmineral, er kalla opp etter han. Han har også gjeve namn til A. P. Low Primary School i Labrador City.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Albert Peter Low» frå ,  den 29. mai 2023. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 
 

Kanadiske oppdagarar
Kanadiske geologar
Verdsmeisterskapen i orientering 2019

Verdsmeisterskapen i orientering 2019, den 36. i sitt slag, vart avvikla i Spydeberg og Varteig i Østfold dagane frå 13. til 17. august. På programmet stod fem individuelle tevlingar og to stafettar, likt fordelt menn og kvinner. Deltakarane kom frå 48 land. Det var fjerde gongen orienterings-VM fann stad i Noreg, sist i 2010.

Tevlingane på kortdistansane var fjerna frå det tradisjonelle VM-programmet .

Sveriges tropp fekk med seg heim 4 gullmedaljar og 2 sølvmedaljar. Deltakarane frå arrangørlandet Noreg kom deretter  på medaljetabellen med sine 2 gull-, 1 sølv- og 1 bronsemedalje. Olav Lundanes vann dei individuelle tevlingane for menn, med seg på sigerspallane fekk han sølvvinnar Kasper Fosser og bronsemedaljør Magne Dæhli.

Menn

Klassisk-distanse

Mellomdistanse

Stafett

Kvinner

Klassisk-distanse

Mellomdistanse

Stafett

Kjelder

Verdsmeisterskap i orientering
Sport i 2019
Idrettstilskipingar i Østfold
Friidrettslandskampen Noreg–Sverige–Aust-Tyskland 1975/Menn

Friidrettslandskampen Noreg–Sverige–Aust-Tyskland 1975 for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo tysdag 24. og onsdag 25. juni. Aust-Tyskland mannskap var fullstendig suverent og vann landskampen med 201 poeng, Sverige fekk 119 og Noreg 101. Kvart av landa fekk stille to utøvarar i dei individuelle øvingane.

Tysdagskvelden sigra Terje Thorslund i spydkast, medan Knut Børø sette norsk rekord på 10 000 meter. Dei stod for dei to einaste norske triumfane i landskampen. Høgdepunktet i stemnet kom om onsdagen, då svenske Anders Gärderud forbetra verdsrekorden på 3000 meter hinder med 3,6 sekund til 8.10,4. Same dag flytta Wilhelm Sorteberg sin eigen norske rekord i stavhopp til 4,90 meter.  Også Knut Hjeltnes sette norsk rekord med sitt 60,40 meter lange diskoskast.

Tysdag 24. juni

100 meter

400 m

1500 m

10 000 m

110 meter hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Spjutkast

4 × 100 meter stafett

Onsdag 25. juni

200 meter

800 m

5 000 m

400 meter hekk

3 000 m hinder

Stavhopp

Tresteghopp

Diskoskast

Sleggjekast

4 × 400 meter stafett

Kjelder
Sportsboken 75. Dreyerbok Stavanger. 1975.
Arbeiderbladet 25. juni 1975
Arbeiderbladet 26. juni 1975

Friidrett 1975
Friidrettslandskampar
Idrettstilskipingar i Oslo
Sport i Noreg i 1975
Tor O. Lundtveit

Tor Ovaldsson Lundtveit () var ein norsk arbeidsmann og politikar frå Drangedal. Han var stortingsmann for Arbeidarpartiet og ordførar i heimbygda.

Lundtveit var son til ein gardbrukar og landpostbod. Sjølv gjekk han Vestmar folkehøgskule, ein skule som kom i gang i 1909. Tor var glad i litteratur, særleg høgt sette han Aasmund Olavsson Vinje og Per Sivle. Han arbeidde på ymse anlegg, mellom anna med sprenging av fjell. Framom alt var han ein flink gråsteinsmurar. I seks år dreiv han eit småbruk. Stifta Krokens kooperative handelslag.

Frå 1914 til 1945 var Lundtveit medlem av heradsstyret, med unnatak for okkupasjonsåra. Han var ordførar frå 1932 til han i 1941 vart avsett av nazistyret. Perioden 1922-24 var han stortingsmann for Telemark og Arbeidarpartiet, medlem i Tollkomiteen. Han møtte tidvis også på Tinget i 1935 og -36, samt i 1945.

Lundtveit var «en uredd og sjølstendig mann og hadde sine meningers mot enda om det ofte var på tvers av sitt parti. Han førte en ypperlig penn og deltok med iver» i politiske debattar.  I 1946 melde han seg ut av Arbeidarpartiet, etter ha kome med beiske kommentarar mot stortingskandidat Olav Versto.

Kjelder
Porsgrunns Dagblad 21. mai 1948
Porsgrunns Dagblad 1. august 1959
Stortinget 1922-24

Stortingsrepresentantar 1922-1924
Folk frå Drangedal
Norske arbeidarar
Are You Sure?

«Are You Sure?» (er du sikker?) er ein britisk popsong fra 1961 som blei framført av duoen The Allisons. Songen var det britiske bidraget i Eurovision Song Contest 1961 og kom på andreplass. The Allisons, akkompagnert av Harry Robinson, spela inn songen. Han blei gjeven ut på singelen Fontana 267 139 TH A.294. Singlen selde i over ein million eksemplar, noko som kvalifiserte til ein gullplate. «Are You Sure?» er den fyrste Eurovision-songen som toppa norske VG-lista. Melodi og tekst er skriven av Bob og John Allison, medlemmar av duoen The Allisons. 

I Eurovision Song Contest 18. mars 1961 var «Are You Sure?» det femtande bidraget ut på scena. Då avrøystinga var over, hadde songen fått 24 poeng og hamna på ein andreplass, bak «Nous les amoureux» frå Luxembourg

Listeplasseringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Are You Sure?» frå ,  den 30. mai 2023.

Bakgrunnsstoff 
Eurovision Song Contest 1961

Britiske Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest 1961-songar
Engelskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Cubansk bolero

Bolero er ein songsjanger med opphav i Aust-Cuba seint på 1800-talet som del av trova-tradisjonen. Han oppstod uavhengig av den eldre spanske daseforma med same namn. Cubansk bolero er kjenneteikna av sofistikerte tekstar som tek for seg kjærleik. Han er blitt kalla den «typiske latinamerikanske romantiske songen frå 1900-talet» ("quintessential Latin American romantic song of the twentieth century").

Til skilnad frå canción, ei enklare form med fleire tema, utvikla ikkje bolero seg direkte frå ein europeisk lyrisk tradisjon, som omfatta italiensk opera og canzone, og var utbreidd i byområde som Havana på same tid. I staden oppstod han som ein tyoe romantisk folkedikting som blei utøvd av ein ny type trubadur frå Santiago de Cuba, kjende som trovadores. Pepe Sánchez er rekna som far til denne rørsla og forfattaren til den fyrste boleroen, «Tristezas», skriven i 1883. Ophphavleg blei boleroar sungne av einskilde trovadores som speltegitar til. Over tid blei det vanleg for trovadores å spela i grupper som dúos, tríos, cuartetos osb. Takka vera Trío Matamoros og seinare Trío Los Panchos blei bolero utbreidd og populær i Latin-Amerika, USA og Spania. Samstundes var Havana òg blitt ein frodig møtestad for boleroskaparar som kom saman for å komponera og improvisera nye songar; denne rørsla blei kalla filin, frå det engelske ordet feeling eller ‘kjensle’. Mange av dei meste variege stykkene frå sjangeren blei skrivne då og spreidde gjennom radio og kabaretframføringar av songarar som Olga Guillot og Elena Burke, akkompagnert av orkester og storband.

Boleroar er vanlegvis i 4/4-takt. Musikalsk kan komposisjonar og arrangement ha ei rekkje former. Denne fleksibiliteten har gjort at boleroar har vore del av repertoaret til kubanske son- og rumba-ensemble, i tillegg til spanske copla- og flamenco-songarar, sidan tidleg 1900-tal. Av og til har boleroar smelta saman med andre former til nye undersjangrar, som bolero-son, som var populær på 1930- og 1940-talet, og bolero-cha, som var populær på 1950-talet. I USA blei selskapsdansen rhumba utvikla som ei tilpassing av bolero-son på 1930-talet. Boleroar er også del av afrikansk rumba-repertoar utøvd av mange artistar frå Kinshasa til Dakar, etter at ei rekkje bolero-innspelingar blei distribuerte til radioar der som del av G.V. Series. Sjangeren blei også populær i Vietnam, der han blei utgangspunkt for ein songstil som var på moten i Sør-Vietnam før Saigon fall i 1975, og har halde på populariteten blant vietnamesarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bolero» frå ,  den 30. mai 2023.  

Musikk i 1880-åra
Musikksjangrar frå 1900-talet
Musikksjangrar frå 1800-talet
Latinske dansar
Automatisme

Automatisme er eit omgrep innan modernistisk poesi og kunst. Det inneber at ein let fornufta haldast tilbake under skapingsprosessen for å frigjera eit undermedvite bildespråk. Modernistisk automatisme blei delvis teken i bruk allereie av dadaistane på 1910-talet (sjå Jean Arp), men blir særleg assosiert med surrealismen, som definert av André Breton i Det surrealistiske manifestet (1924), der han mellom anna skreiv om ein «reindyrka psykisk automatisme». Surrealistane bytta ut det eldre overnaturlege innslaget med den psykoanalytiske teorien om det umedvitne. Automatismen blei seinare utvikla vidare innanfor den informelle kunsten og den abstrakte ekspresjonismen.

Den engelske kunstnaren Austin Osman Spare skreiv eit kapittel kalla «Automatic Drawing as a Means to Art» i The Book of Pleasure frå 1913. Andre kunstnarar som også dreiv med automatisk teikning var Hilma af Klint, André Masson, Joan Miró, Salvador Dalí, Jean Arp, André Breton og Freddy Flores Knistoff.

Transautomatisme var derimot ei nemning Friedensreich Hundertwasser nytta om sitt måleri på fyrste halvdelen av 1950-talet for å skilja sine eigne strevingar frå den europeiske informelle kunsten i etterkrigstida generelt, og særleg tachismen.

Sjå òg 

 Automatisk skrift

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Automatism» frå ,  den 30. mai 2023.  

Surrealisme
Kunstteknikkar
Modernisme
Katie Boyle

Caterina Irene Elena Maria Boyle, lady Saunders (fødd 29. mai 1926 i Firenze, død 20. mars 2018), best kjend som Katie Boyle, var ein britisk skodespelar og TV-personlegdom. Ho deltok i ei rekkje tv-program i Storbritannia frå slutten av 1950-åra, og ho leia fire utgåver av Eurovision Song Contest – meir enn nokon andre.

Bakgrunn 
Boyle blei fødd i Firenze i Italia, som dotter av ein italiensk marki og den engelske kona hans. Boyle drog til Storbritannia i 1946 og starta ein modellkarriere der ho blant anna gjorde oppdrag for Vogue. I 1950-åra spela ho også i filmar som Old Mother Riley, Headmistress (1950), I'll Never Forget You (1951), Not Wanted on Voyage (1957), Intent to Kill (1958) og The Diary of Major Thompson (1955), filma i Frankrike av Preston Sturges. 

Mot slutten av 1950-åra byrja Boyle som kanalvert i BBC Television Service, og ho fekk raskt ein stor karriere innan britisk fjernsyn. Ho dukka opp som paneldeltakar i ulike underhaldingsprogram på BBC utover i 1960-åra. 

Boyle er også kjend for å ha vore programleiar for Eurovision Song Contest. Til saman leia ho fire internasjonale finalar: 1960 i London, 1963 i London, 1968 i London og 1974 i Brighton. I 1974 skal ho ha stilla på scena uten undertøy under satengkjolen. Det sterke studioljoset gjorde nemleg undertøyet synleg under kjolen, og ho droppa undertøyet kort tid før sending. Boyle fekk kultstatus innan Eurovision-miljøet, og ho var æresgjest då BBC arrangerte Eurovision Song Contest 1998 i Birmingham.

Privatliv 
I 1947 gifta Boyle seg med earl Richard Bentinck Boyle. Ekteskapet blei løyst opp i 1955, men ho heldt på etternamnet. Same år gifta ho seg med løpshest-eigaren Greville Baylis, og dei var gift fram til han døydde i 1976. I 1976 gifta ho seg med teatermannen Peter Saunders som døydde i 2003.

I boka Queen Elizabeth II: A Woman Who Is Not Amused, hevda forfattar Nicholas Davies at Boyle hadde ein langvarig romanse med prins Philip i 1950-åra. Boyle avviste sjølv påstandane: «Det er latterleg, berre oppspinn. Når noko står på trykk, trur folk på det. Du kan heller ikkje gå rettens veg, for det er å helle bensin på bålet, så du må berre godta at folk fortel løgnar om deg», sa ho i eit intervju i 2004.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Katie Boyle» frå , den 30. mai 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Katie Boyle hos Internet Movie Database.
 Katie Boyle hos The Movie Database.
 Katie Boyle hos Rotten Tomatoes.

Britiske skodespelarar
Britiske programleiarar
Eurovision Song Contest-programleiarar
Folk frå Firenze
Friidrettslandskampen Noreg–Sverige–Aust-Tyskland 1975/Kvinner

Friidrettslandskampen Noreg–Sverige–Aust-Tyskland 1975 for kvinner vart avvikla på Bislett stadion i Oslo tysdag 24. og onsdag 25. juni. Dei austtyske kvinnene var suverent best og vann landskampen med 145 poeng, Sverige fekk 77 og Noreg 66 poeng. Kvart av landa fekk stille to utøvarar i dei individuelle øvingane.

Grete Andersen sette verdsrekord på 3 000 meter med tida 8.46,6 om tysdagen. Dagen etter forbetra Sissel Andersen den norske rekorden på 100 meter hekk til 14,3 sekund. Også Inger Holter stod for norsk rekordforbetring då ho støytte kula 14,77 meter.

Tysdag 24. juni

100 meter

400 m

800 m

3 000 meter

Lengdehopp

Spjutkast

4 × 100 meter stafett

Onsdag 25. juni

200 meter

1500 m

100 meter hekk

Høgdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

4 × 400 meter stafett

Kjelder
Sportsboken 75. Dreyerbok Stavanger. 1975.
Arbeiderbladet 25. juni 1975
Arbeiderbladet 26. juni 1975

Friidrett 1975
Friidrettslandskampar
Idrettstilskipingar i Oslo
Sport i Noreg i 1975
Verdsmeisterskapen i orientering 2021

Verdsmeisterskapen i orientering 2021, den 37. i sitt slag, vart avvikla i Doksy i Tsjekkia dagane frå 3. til 9. juli. På programmet stod seks individuelle tevlingar og tre stafettar: ein for menn, ein for kvinner og ein mix-stafett. Deltakarane kom frå 40 land. Det var fjerde gongen orienterings-VM fann stad i Tsjekkia, sist i 2008.

Sverige dominerte meisterskapen ved å vinne sju av ni gullmedaljar, pluss ein sølvmedalje. Noreg og Sveits tok sju medaljar kvar: Noreg (1–4–2) og Sveits (1–2–4).

Menn

Klassisk-distanse

Mellomdistanse

Kort-distanse

Stafett

Kvinner

Klassisk-distanse

Mellomdistanse

Kort-distanse

Stafett

Mix-stafett

Kjelder

Verdsmeisterskap i orientering
Sport i 2021
Idrettstilskipingar i Tsjekkia
Ola Persson Folkedal

Ola Persson Folkedal () var ein hardingfelespelar og gardbrukar i Granvin, opphavleg frå Ullensvang.

Ola var fødd og oppvaksen på garden Sekse. I 1847 kjøpte han eit av bruka i Nedre Folkedal i Granvin og flytte dit. Som felespelar er han best kjend for springaren «Folkedalen». Han møtte Ole Bull og spela til honom.

Sist i 1870-åra selde Ola garden og budde så både i Skjold i Ryfylke og i Ulvik. I Skjold likte dei ikkje felespelinga hans, så han flytta tilbake til Hardanger. I 1896 reiste han til ein son i Førdesfjorden sokn og døydde der.

Kjelder
Halldor O. Opedal: Folk or gamal tid : folkeminne ifrå Hardanger. 4
Ættarbok frå Granvin s. 151

Norske felespelarar
Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Folk frå Granvin
Folk frå Ullensvang
Hyrkania

Hyrkania (gresk Ὑρκανία, Hyrkania, gammelpersisk 𐎺𐎼𐎣𐎠𐎴, Varkâna, middelpersisk 𐭢𐭥𐭫𐭢𐭠𐭭, Gurgān, akkadisk Urqananu) er ein historisk region av land søraust for Kaspihavet (som derfor ein gong blei kalla Det hyrkanske havet) i dagens Iran, avgrensa i sør av Elburzfjella og i aust av fjellkjeda Kopet Dag. Dei iranske provinsane som dekker delar av dette området er Mazandaran, Gilan og Golestan.

Historie 
Landet blei skildra som skogdekt og rikt på ville dyr, og berre fruktbart ved kysten. I dei tidlegaste tidene var det folkesett av tapurane, amardane, gelarane og kadusiarane. Tapl, Zodrakarta og Hyrkania blei omtalt som byar. Kring 800 f.Kr. blei Hyrkania erobra av assyrarane.

Seinare i antikken var landet underlagt oldtidsriket Media med ein satrap (guvernør), sidan var det ein underprovins av det persiske Akamenideriket, og deretter var det ein provins i etterfølgjarane til riket: Selevkideriket, Partia og Sasanideriket. Hyrkania grensa mot Partia i aust (seinare kjent som Abarshahr), Dihistan i nord, Media i sør og Mardia i vest. Etter at Sasanideriket fall i år 651 var Hyrkania kjent som Tabaristan.

Sjå òg#
Hyrkansk skog

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hyrkania» frå ,  den 31. mai 2023. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Lendering, Jona (1996): «Hyrcania», Livius
 Sherwin-White, Susan M.; Kuhrt, Amélie (1993): From Samarkhand to Sardis: A New Approach to the Seleucid Empire, University of California Press
 Woodhouse, S. C. (1910): English-Greek Dictionary: A Vocabulary of the Attic Language  24. februar 2021 hos ., University of Chicago Library

Turkmenistan
Persarriket
Verdsmeisterskapen i orientering 2022

Verdsmeisterskapen i orientering 2022, den 38. i sitt slag, vart avvikla ved Kolding, Fredericia og Vejle i Danmark dagane frå 26. til 30. juni. På programmet stod ein kort-distanse og ein utslagssprint (ny av året) for begge kjønn. Samt ein mix-stafett som opna meisterskapen.

Meisterskapen var historisk ettersom den tradisjonelle normaldistansen for fyrste gong ikkje stod på meisterskapsprogrammet.

Sverige vann 2 gull-, 2 sølv- og 1 bronsemedalje, medan Storbritannia tok gull-, 2 sølv- og 1 bronsemedalje. Noreg fekk ein gullmedalje ved Kasper Fosser og ein bronsemedalje i mix-stafetten.

Menn

Kort-distanse

Utslags-sprint

Kvinner

Kort-distanse

Utslags-sprint

Mix-stafett

Kjelder
Program- og resultatside

Verdsmeisterskap i orientering
Sport i 2022
Idrettstilskipingar i Danmark
Jan Sagedal

Jan Sagedal () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar, styrkeløftar og vektløftar frå Froland i Aust-Agder. Han vart noregsmeister i kulestøyt i 1998. I tida frå 1982 til 2003 sanka han i tillegg fire sølvmedaljar og sju bronsemedaljar i øvinga under noregsmeisterskap i friidrett. Sagedal var etter tur medlem i Froland IL, Sørild FIK og IK Tjalve. Kåre Sagedal var tvillingbror hans.

Friidrett
Sagedal forbetra den personlege rekorden i kulestøyt frå 18,29 meter i 1984, via 19,66 m i 1985 til 20,76 meter i 1986, den siste var ny norsk rekord og kom under eit stemne i Bodø den 4. juni. Same året sette han elles personleg rekord i diskoskast med 58,56 meter. Hausten 1987 vart Sagedal dopingdømd og utestengt frå friidretten i 2 år. Han kom tilbake i 1989 og støytte kula opp mot 20 meter i så vel 1989 som 1990. I 1992 vart han dopingdømd for andre gong og då stengt ut i 4 år. Han byrja tevle att i 1996. Fram til 2003 plukka han årleg ein NM-medalje i kulestøyt, og vart i 1998 noregsmeister i øvinga. 

Sagedal var påmeld til Friidretts-EM 1986, VM 1987, EM 1990 og VM 1991. Han kvalifiserte seg til finalen i 1986-EM, men rauk ut etter tre døde støyt i finalen.

Doping
I april 1987 testa Sagedal og fire andre i det norske kastmiljøet positivt på det vassdrivande middelet probenecide før eit stemne i USA, middelet vart nytta for å skjule bruk av dopingmidlar. Sagedal fekk ein dom på 24 månader. I 1992 leverte han ei ny positiv prøve. Denne viste bruk av methandrostenolon, eit anabolt steroid. Han vart etter dom stengt ute frå idrett i fire år.

Medaljar i norske meisterskap 
 Kulestøyt:
 Gull: 1998
 Sølv: 1982, 1999, 2000, 2002
 Bronse: 1983, 1985, 1991, 1996, 1997, 2001, 2003

Personlege rekordar og årsbeste i kulestøyt

Kjelder
friidrett.no

Norske diskoskastarar
Norske kulestøytarar
Noregsmeistrar i friidrett
Dopingsaker i friidrett
Norske tvillingar
Folk frå Froland
Erling Alvsson

Erling Alvsson () var ein norsk lendmann og frå 1277 baron. Han var av den mektige Tanberg-slekta frå Ringerike.

Han var son til lendmannen Alv Erlingsson (den eldre) og Ingeborg Bårdsdotter, systera til Skule Bårdsson. Far hans var ein av Skule sine næraste i oppreisten mot Håkon Håkonsson. 

Erling vart lendmann i 1261. Han deltok i Magnus Lagabøte sitt bryllaup med Ingeborg Plovpenningsdatter, og den etterfylgjande kroningsseremonien i Bergen 1261. To år seinare var han ein av dei fremste lendmennene som var med Håkon Håkonsson på ferda til Skottland. Han kjempa i slaget ved Largs og var ved kong Håkon si side då kongen døydde på Orknøyane same vinteren. Saman med lendmannen Andres Plytt førte Erling skipet med kongsliket tilbake til Bergen våren 1264. Men det er under Magnus Lagabøte han framstår som særleg mektig. Han opptrer ved kongen si side i fleire dokument og garanterte sættargjerda i Tunsberg i 1277.

År 1275  fekk Erling den lukrative posisjonen som syslemann i Borgarsyssel og heldt seg mykje i Sarpsborg resten av levetida. Då svenskekongen Valdemar Birgersson flykta frå riket sitt i 1276, tok han seg over til Sarpsborg og fekk vern av Erling. Seinare deltok Erling og sonen Alv Erlingsson (yngre) i forhandlingane mellom Valdemar og broren Magnus Ladulås.

Etter kong Magnus Lagabøte døydde i 1280 var Erling ein av baronane som utøvde den antikyrkjelege politikken som gjorde at Eirik Magnusson fekk tilnamnet Prestehatar.

Erling må ha hatt ei sterk og sjølvstendig stilling som syslemann. Då han døydde i 1283 arva sonen Alv stillinga hans, eit brot mot lovverket i riket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Erling Alvsson» frå ,  den 1. juni 2023.  

Norske lendmenn
Folk frå mellomalderen