kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Skogpingvin

Skogpingvin, Eudyptes pachyrhynchus er ein mellomstor, svart-kvit pingvin med gul fjørpryd på hovudet. Som hekkefugl er han endemisk for New Zealand, men kan òg treffast på streif i australske farvatn. 


Skildring 
Skogpingvinen blir ca. 60 cm høg og veg i gjennomsnitt 3,7 kilogram, varierande i området 2 til 6 kg. Han har mørk, blågrå overside med eit mørkare hovud, meir mørkgrått på kinn og strupe og kvit underside. Den kraftige, gule augebrynstripa strekkjer seg over auget og fell ned mot nakken. Dei fleste fuglane har 3-6 kvitaktige striper i ansiktet. Nebbet er middels kraftig og har oransje farge.

Dei hekkar små, lause koloniar som kan ha mindre enn 10 par. Hekkeplassane ligg i tjukk kystskog eller i hòler eller bergsprekker i steinete terreng nær havkanten i sørvestre New Zealand. Koloniar finst på Codfish Island ved Stewart Island/Rakiura, på sjølve Stewart Island, langs Fiordland og sørlege Westland District, dei fleste på øyar. 10 % av populasjonen lever i området ved Jackson Bay. Fuglar som ikkje hekkar kan spreie seg langt utanfor dette området til subantarktiske øyar. Fuglane spreier seg òg utanom hekkesesongen til t.d. Chathamøyane og til øyar ved sørlege Australia.

Hekkebiologien er sær ved at paret legg to egg, som oftast berre gjev ein unge, og ved at denne sjøfuglen finn reirplass under trerøter og trestammar, i tett buskkratt eller i bergsprekker eller hòler. Hoa legg først eit egg på 99 gram, ca. 4 dagar etter legg ho eit monaleg større egg, 117 gram, og ruginga startar. Begge foreldra rugar på skift, skiftlengda varierer opp til 14 dagar, totalt er rugetida 30-35 dagar. Nokre gonger blir det første egget fjerna, ofte klekker to egg, men det er sjeldan at minste ungen frå det første egget veks opp. Hannfuglen varmar og vaktar ungane i ca. tre veker, og ungane forlèt reirplassen ca. 10 til 11 veker gamle. Den totale hekkeperioden frå egglegging til ungane i kolonien er sjølvstendige er frå juli til tidleg desember.

Skogpingvinar beitar på byttedyr som er tilgjengelege, det inkluderer blekksprut-artar, kril og eit utval av småfisk.

Denne pingvinarten har ein estimert populasjon på totalt ca. 2500-3000 kjønnsmodne individ (1997), og er minkande. Populasjonen er splitta opp i ca. 12 grupperingar på 100-200 par kvar. Trugsmål er wekarikse, Gallirallus australis, som er indrodusert til mange øyar med hekkekoloniar av skogpingvinar og er blitt predatorar på skogpingvinegg og ungar. Andre predatorar er innførte pattedyr som hundar og kattar.

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Eudyptes pachyrhynchus . Henta frå http://www.birdlife.org den 16. juli 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av skogpingvinar hos Internet Bird Collection 
 Braswell, T. 2001. Eudyptes pachyrhynchus (On-line), Animal Diversity Web. Lest 16. juli 2012 frå http://animaldiversity.ummz.umich.edu

Pingvinar
Fuglar i den australske regionen
Thomas Wassberg

Thomas Lars Wassberg () frå Lennartsfors er ein svensk, tidlegare langrennsløpar. Mellom 1980 og 1988 vann han fire individuelle OL- og/eller VM-gull, samt tre gullmedaljar i stafett. I alt vann han elleve OL/VM-medaljar.

Wassberg vann verdscupen i 1977. Seinare vart han nummer to i same i fire sesongar. Han tevla som medlem av Åsarna IK.

Medaljar i internasjonale meisterskap
Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Gullmedalje på 15 km
Ski-VM 1982 i Oslo: Gullmedalje på 50 km
Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Gullmedalje på 50 km og på 4 x 10 km stafett
Ski-VM 1985 i Seefeld: Sølvmedalje på 15 km, bronse på 4 x 10 km stafett 
Ski-VM 1987 i Oberstdorf: Gull på både 30 km og i 4 x 10 km stafett, sølv på 15 km og på 50 km
Vinter-OL 1988 i Calgary: Gullmedalje på 4 x 10 km stafett

Gullmedaljar i svenske meisterskap
1979: 15 km og 30 km
1980: 15 km, 30 km og 50 km
1981: 30 km
1982: 15 km
1983: 15 km

Frå 1980 til 1988 vann Åsarna IK med Wassberg på laget sju av dei ni SM-stafettevlingane. Også Jan Ottosson var med på alle stafettlaga, medan Hans Persson (5 gongar) og Torgny Mogren (2) kompletterte dei resterande tremannslaga.

I 1980 vart Wassberg tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje for sitt OL-gull på 15 km, men nekta å ta imot prisen i protest mot at ein annan skiløpar, Sven-Åke Lundbäck, ikkje hadde fått medaljen då han stod for same prestasjonen under vinter-OL 1972. Tidlegare same året fekk han Holmenkollmedaljen.

Bakgrunnsstoff

Wassbergs profil på Sports-reference.com

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Thomas Wassberg» frå ,  den 16. juli 2012.  
 

Svenske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Sverige
Svenske deltakarar under vinter-OL 1976
Langrennsløparar under vinter-OL 1976
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Svenske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Svenske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Svenske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Nils Östensson

Nils Holger Östensson () var ein svensk langrennsløpar som vart olympiameister med Sverige i 4 x 10 km stafett og tok sølvmedaljen på 18 km under OL 1948 i St. Moritz. Östensson tevla for Sälens IF.

Under Vinter-OL 1948 i St. Moritz var dei svenske langrennarane overlegne konkurrentane. På den innleiande 18-kilometeren tok dei heim alle medaljane; Martin Lundström vart olympiameister 32 sekund føre Östensson, medan Gunnar Eriksson kapra bronsen. På 4 x 10 km stafett gjekk Östensson startetappen for Sverige og veksla nesten to minuttar føre Finlands mann på andreplass. Nils Täpp, Eriksson og Lundström berre auka forspranget på sine respektive etappar, så til sist skilde det 8.58 minuttar mellom Sverige og sølvkvartetten frå Finland.

Seinare i 1948 vann kom Östensson på tredjeplassen på 18 km i Holmenkollen, eitt sekund bak Täpp; Lundström sigra som i OL-tevlinga. I 1949-sesongen deltok Östensson i Holmenkollrenna på nytt og vann like godt både 18 km og 50 km.

Han omkom i ei motorsykkelulukke i 1949 på vegen mellom Lima og Torsby, 31 år gammal. Östensson var då på veg heim til Transtrand frå kraftverksarbeid i Värmland.

Bakgrunnsstoff
FIS-biografi 
Holmenkoll-vinnarar sidan 1892

Kjelder

P.Chr. Andersen: Den nye olympiaboken, 1957
Denne artikkelen bygger på «Nils Östensson» frå ,  den 16. juli 2012.  

Svenske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Sverige
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sverige
Medaljevinnarar under vinter-OL 1948
Svenske deltakarar under vinter-OL 1948
Langrennsløparar under vinter-OL 1948
Jörgen Brink

Jörgen Brink () er ein svensk langrennsløpar og skiskyttar frå Delsbo. Han bur i Sollefteå og tevlar for Hudiksvalls IF.

I VM 2003 i Val di Fiemme vann Brink tre bronsemedaljar, på duatlon (10 km klassisk + 10 km fri), på 50 km og på 4 x 10 km stafett. Han vert særleg hugsa for sin kollaps på stafetten. Han gjekk ut på siste etappe i ganske klar leiing, men gjekk tom etter ca. 8 km og vart forbigått straks før oppløpet av både Thomas Alsgaard og av Tysklands Axel Teichmann..

Brink har ein individuell siger i verdscupen i langrenn, på 30 km fellesstart i Otepää den 12. januar 2003. Han var også på det svenske verdscuplaget som vann 4 x 10 km stafett i Falun 23. mars 2003. Brink kom på tredjeplass i verdscupen for 2002/03-sesongen.

Etter 2006 byrja han for fullt med skiskyting. Her opnådde han som beste ein femteplass i eit sprintrenn i Vancouver i 2009.

Brink gjekk så over til langrenn att, og satsa på dei store maratonrenna. Han deltok i Vasaloppet fyrste gongen i 2007 og vart nummer tre. Sidan vann han Vasaloppet tre år på rad, 2010-12.

Notar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jörgen Brink» frå ,  den 16. juli 2012.

Bakgrunnsstoff 
 

Svenske langrennsløparar
Svenske skiskyttarar
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Langrennsløparar under vinter-OL 2002
Svenske deltakarar under vinter-OL 2006
Langrennsløparar under vinter-OL 2006
Gunde Svan

Anders Gunde Svan () er ein svensk, tidlegare langrennsløpar frå Järna församling i Vansbro kommun i Dalarna. Han vann fire gullmedaljar, ein sølvmedalje og ein bronsemedalje i to vinter-OL, samt sju gull, tre sølv og ein bronse i fire ulike verdsmeisterskap på ski. 

Svan vann i løpet av 1980-åra verdscupen fem gongar. Han gjekk til topp i 30 enkeltrenn. Mellom 1984 og 1991 vart han 16 gongar svensk meister, fire av SM-gulla kom i stafett for Dala-Järna, alle fire saman med Svenn-Erik Danielsson, medan Erik Östlund og Lars Håland begge var med på to triumfar.
 
Svan vart tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje i 1984, året etter fekk han Holmenkollmedaljen.

Frå 2007 til 2009 var Gunde Svan sjef for det svenske landslaget i langrenn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gunde Svan» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Sverige
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sverige
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sverige
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Svenske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Svenske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Lars Håland

Lars Håland () er ein svensk, tidlegare langrennsløpar, fødd i Stockholm. Han vann to medaljar under VM 1989 i Lahti. Fyrst tok han bronsemedaljen på 15 km fristil bak landsmennene Gunde Svan og Torgny Mogren, sidan gjekk han tredjeetappen  på Sveriges lag som vart verdsmeistrar på 4x10 km stafett. Til sist i verdsmeisterskapen vart han nummer fire på femtikilometeren.

Tre veker etter han fekk bronse under Lahti-VM, tok han sine einaste siger i eit renn i verdscupen. 13. mars 1989 sigra han med stor margin på 30 km i Falun, føre Torgny Mogren og norske Vegard Ulvang på dei neste plassane. Hans tredje og siste pallplass i verdscupen kom då han i 1990 vart nummer tre på 30 km i Lahti, bak nordmennene Bjørn Dæhlie og Ulvang.

Håland gjekk i 1989 og 1990 andreetappane på Dala-Järnas stafettlag som begge åra vart svensk meister. Svenn-Erik Danielsson og Gunde Svan var dei andre på laget. Hålands einaste individuelle SM-gull kom då han som medlem av Svenska Skidspelens SK sigra på SM-femmila i 1997.

Håland la opp som langrennar i 1999.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lars Håland» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Niklas Jonsson

Niklas Jonsson () frå Piteå er ein svensk tidlegare langrennsløpar. Han tok sølvmedaljen på 50 km under OL 1998 i Nagano, etter sekundstrid med olympiameisteren, Bjørn Dæhlie frå Noreg.

Jonssons beste VM-resultat var fjerdeplassen på femmila under VM 1999. Han gjekk aldri til topp i noko renn verdenscupen, men tok fire tredjeplassar i sesongane frå 1993 til 1999.

Jonsson vart svensk meister ved to høve, fyrst i 1993 då han vann 15 km og den siste i 1996 då han sigra på femmila. Han tevla for Pietå SGIF.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Niklas Jonsson» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sverige
Svenske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Svenske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Medaljevinnarar under vinter-OL 1998
Svenske deltakarar under vinter-OL 1998
Langrennsløparar under vinter-OL 1998
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Langrennsløparar under vinter-OL 2002
Per Elofsson

Per Eilert Elofsson () frå Röbäck i Umeå kommune er ein svensk, tidlegare langrennsløpar. Han vann verdscupen både i 2001 og 2002, og tre verdsmeisterskap. Elofsson tevla for IFK Umeå.

Under Ski-VM 2001 i Lahti vann Elofsson både 15 km og sidan 20 km duatlon. To år seinare vann han 20 km duatlon under Ski-VM 2003 i Val di Fiemme då han spurstlo ei rekke andre langrennarar, med norske Tore Ruud Hofstad på sølvplass og sin eigen landsmann Jörgen Brink på bronseplass.

Elofsson vart i ettertid tildelt bronsemedaljen i 20 km duatlon frå OL 2002 i Salt Lake City, etter at Johann Mühlegg vart diskvalifisert for dopingmisbruk. 

Under Lahti-VM 2001 gjekk Elofsson Sverige inn til sølvmedalajar på 4x10 km stafett, etter at Finland vart diska frå VM-tittelen. To år seinare, under stafettevlinga i Val di Fiemme, gjekk Elofsson på tredje etappen Sverige i leiing med om lag 25 sekundar. Ankermannen Brink heldt på leiinga til han gjekk tom to km føre mål, dermed for Thomas Alsgaard og Axel Teichmann snøgt forbi, og Sverige og Elofsson måtte nøye seg med bronsemedaljar.

Gullmedaljar i svenske meisterskap
1999: 15 km og 30 km
2000: 50 km
2001: 15 km og 25 km duatlon
2002: 25 duatlon
2003: 15 km

Elofsson vart tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje for 2001.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Per Elofsson» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sverige
Svenske deltakarar under vinter-OL 1998
Langrennsløparar under vinter-OL 1998
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Langrennsløparar under vinter-OL 2002
Sven-Åke Lundbäck

Sven-Åke Lundbäck () er ein svensk tidlegare langrennsløpar frå Töre i Norrbotten, og seinare idrettslærar i Luleå. Han vart olympiameister på 15 km i 1972 og verdsmeister på 50 km i 1978, siste gongen gjekk han også på det svenske stafettlaget som vart verdsmeistrar.

Lundbäck vann verdscupen i langrenn 1978 og vart sesongen etter nummer tre i same. Han tevla for Bergnäsets AIK og vart svensk meister ti gongar mellom 1971 og 1978.

Karriere

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
Vinter-OL 1972 i Sapporo: Gullmedalje på 15 km
Ski-VM 1974 i Falun: Nr 4 på 50 km og nr 7 på 15 km
Vinter-OL 1976 i Innsbruck: Nr 16 på 50 km
Ski-VM 1978 i Lahti: Gullmedalje både på 50 km og 4x10 km stafett, samt fjerdeplassar på 15 km og 30 km 
Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Nr 8 på 50 km

Gullmedaljar i svenske meisterskap
1971: 30 km
1975: 30 km
1976: 15 km, 30 km og 50 km
1977: 30 km og 50 km
1978: 15 km, 30 km og 50 km

Lundbäck sigra i Vasaloppet i 1981.

Kjelder

Sportsboken, aktuelle årgangar

Denne artikkelen bygger på «Sven-Åke Lundbäck» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Sverige
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Svenske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Svenske deltakarar under vinter-OL 1976
Langrennsløparar under vinter-OL 1976
Svenske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980
Thomas Magnuson

Bernt Thomas Magnuson () er ein svensk tidlegare langrennsløpar og seinare gardbrukar. Han vart verdsmeister på 30 km under ski-VM 1974 i Falun, og gjekk ankeretappen for Sveriges lag som vann 4x10 km stafett under ski-VM 1978 i Lahti. Magnuson var fødd i Motala og tevla for Delsbo IF. Han bur i Långby i Forså socken i Hudiksvalls kommun i Hälsingland.

Aktiv
Magnuson debuterte for Sverige i store, internasjonale meisterskap med å gå startettappen på 4x10 km stafett under vinter-OL 1972 i Sapporo, laget vart nummer 4.

Dei fire sesongane 1972-75 var Magnuson den klart beste langrennaren i Sverige. Han vann ti av dei tolv individuelle svenske meisterskapa som vart arrangert i perioden, berre tremilsmeistrane Lars-Arne Bölling i 1973 og Sven-Åke Lundbäck i 1975 hindra storeslem for Magnuson.

På opningsdistansen under ski-VM 1974 på svensk heimebane i Falun, vann Magnuson ein overlegen siger med 53,4 sekundars margin til sølvvinnaren Juha Mieto frå Finland. Seinare i meisterskapen gjekk han inn til bronse på femmila, slått av verdsmeisteren Gerhard Grimmer frå DDR og Stanislav Henych frå Tsjekkoslovakia.

Magnuson deltok ikkje i vinter-OL 1976, då far hans døydde straks føre olympiaden. Året etter vann han femmila i Holmenkollen med ein sigersmargin på godt over fem minuttar til toaren, Ivar Formo.

Han lukkast ikkje i dei individuelle renna under ski-VM 1978 i Lahti, men vart likevel teken ut til å gå siste etappen på stafetten. Saman med lagkameratane Sven-Åke Lundbäck, Christer Johansson og Tommy Limby vann han og Sverige VM-gullet etter at Magnuson sjølv gjekk frå Finlands ankermann, Matti Pitkänen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
Ski-VM 1974 i Falun: Gullmedalje på 30 km og bronsemedalje på 50 km
Ski-VM 1978 i Lahti: Gullmedalje på 4 x 10 km stafett, nr 18 på 30 km

Gullmedaljar i svenske meisterskap
1972: 15 km, 30 km og 50 km
1973: 15 km og 50 km
1974: 15 km, 30 km og 50 km
1975: 15 km og 50 km

Magnuson la opp i 1978, då han av helsemessige årsaker ikkje kunne trene så mykje at han kunne henge med i langrennstoppen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Thomas Magnuson» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Svenske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Maorirustand

Maorirustand (Tadorna variegata) er ei stor, gåseliknande rustand som er endemisk for New Zealand. På maori er ho kjent som pūtangitangi, ho er ein ettertrakta jaktfugl.

Skildring 

Kjønna er mykje ulike og begge har slåande fjørdrakt: hannen har eit svart hovud med grønt skin, og kroppen er mørk grå og fint, svart spraglet, hofuglen har kvitt hovud med ein oransje til kastanjebrun kropp. Hannfuglar er litt større enn hoer, ca. 1,7 kg mot ca. 1,4 kg, begge ca. 63 centimeter i kroppslengd.

Maorirustender lever vanlegvis parvis, beitar på gras og ugras, og vil raide avlingar, spesielt under myteperioden.

Maorirustand dannar langsiktige parforhold, som ofte varer ut livet, og dei forsvarer territorium. Hekkesesongen startar med egglegging i august, september og ungane er sjølvstendige i desember. Dei når kjønnsmoden alder etter to år, hofuglar ofte etter tre år. Dei byggjer reir som er fôra med gras og fjører, skjult i høgt gras, inne i hòle tre, eller under rotnande tømmerstokkar. Typisk storleik på kullet er 9 egg. Ungane er flygedyktige etter åtte veker.

Før europearane busette seg på New Zealand, jakta maoriar på maorirustender i favoriserte område. Jakt skjedde utanfor hekkesesongen når mytinga blant fuglane gjekk føre seg, og dei ikkje kunne flyge. I hekkesesongen var jakt forbode. Dette systemet for vern og selektiv jakt sikra gode forsyningar av mat.

Maorirustand var ikkje ein vanleg art før europeiske busetjing, men avskoging til fordel for meir beitemark, anlegg av fleire dammar, og sterk kontroll på jakt, har ført til ein stor auke i bestanden av desse endene. Populasjonen har vore estimert til 120 000 individ per 1981. Forventa levealder er over 2 år, det eldste kjente individet vart over 23 år gamalt.

Kjelder 
 Denne artikkelen byggjer på «Paradise Shelduck» frå , den 17. juli 2012
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Videoar, bilete og lydopptak av maorirustender hos Internet Bird Collection 
 Paradise shelducks – pūtangitangi Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand

Andefamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Maoridukkar

Maoridukkar (Poliocephalus rufopectus) er ein liten medlem i  dukkarfamilien, endemisk for New Zealand.

Maoridukkarar er 29 centimeter i lengd og veg om lag 250 gram. Kroppen verkar mørk, kort og butt, nebbet er rett og relativt kort. I hekkedrakt er dei mørk, gråbrune på overida med eit glansa, svart hovud med tynne sølvfarga striper. Framsida av halsen og brystet er rustfarga. Auga er gule, og halen er kvit og dunaktig.

Ikkje-hekkedrakta er generelt bleikare og meir diffus. Ungfuglar får same drakta etter nokre månader.

På Nordøya han er funne på vestkysten av kystnære innsjøar frå North Cape til Pukekohe og frå sørlege Taranaki til Paraparaumu, på innsjøar og dammar i det sentrale platået, Gisborne, Hawke's Bay og Wairarapa.

Denne arten var tidlegare til stades på innsjøar i låglandet på Sørøya, men fekk ei rask nedgang der av ukjende grunnar på 1800-talet, og den siste registrerte hekkinga på Sørøya er frå 1941.

Denne dukkararten er sky og vil dukke og skjule seg når kan blir uroa. Føda består hovudsakleg av akvatiske insekt og larvane deira, og dessutan små blautdyr som sniglar. Nokre gonger tar dei byttedyr som fisk og ferskvasskreps.

Storleiken på populasjonen av maoridukkarar er estimert til 1700 individ (2005) og er minkande.

Kjelder 
Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (rev. utg.), Viking, 2005

Referansar

Bakgrunnsstoff 

BirdLife International (2012) Species factsheet: Poliocephalus rufopectus. Henta frå http://www.birdlife.org den 17. juli 2012
 Videoar, bilete og lydopptak av maoridukkarar hos Internet Bird Collection

Dukkarfamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Vistehola

Vistehola eller Svarthola er ein buplass frå steinalderen som ligg på Viste i Randaberg kommune i Rogaland fylke, 10 kilometer nordvest for Stavanger. Vist i namnet på hola kjem av norrønt for «bustad».

Vistehola var den fyrste holebuplassen i Noreg som vart undersøkt av fagfolk. Funnmaterialet er særdeles godt bevart, og gjev viktige opplysningar om korleis forgjengarane til nordmenn levde i eldre steinalder, for mellom 6 000 og 8 000 år sidan. Hola rommar eit busett areal på om lag 100 kvadratmeter, og ligg om lag 250 meter frå den notidige strandlinja. I brukstida stod vatnet vesentleg høgre. Avfallsdynga som dekte store delar av holegolvet, var 1,6 meter djup på sitt tjukkaste. Her var ikkje berre mengder med bein, skjel og reiskapsavfall, men også spor etter gravferder. Hunden er det einaste tamdyret det er funne spor av, sett bort frå nokre få bein frå ku og hest i det øvste laget, som skriv seg frå folkevandringstida. Ville dyr er derimot representert med kring sytti artar, blant desse 37 slag fugl og elleve slag fisk. Vistehola er ikkje graven ut med moderne metodar, og mykje av det interessante beinmaterialet er med det vorte kasta. Så langt har berre Sævarhelleren inneheldt like gamle beinrestar.

Ved austveggen i hola vart det funne eit skjelett av ein 15 år gamal gut som levde for kring 7500 år sidan. Det er eitt av dei eldste funna av menneskelege leivningar i Noreg.

Hola vart studert av arkeologar i 1907, 1910, 1939 og 1941.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Vistehola» frå ,  den 17. juli 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 

Arkeologiske stader i Noreg
Hellerar i Noreg
Kulturminne i Randaberg
Turistmål i Rogaland
Karl-Erik Åström

Karl-Erik Åström () var ein svensk langrennsløpar. Han tok to VM-gull i 1950. Åstrøm tevla for Alfredshems IK, eit idrettslag som sidan 1963 heitte MoDo AIK. Han gjekk på Limex-ski, eit svensk skimerke som mange svenske landslagsløparar i langrenn nytta frå Vinter-OL 1948 og til sist i 1960-åra.

Åström deltok i berre eit stort, internasjonalt meisterskap; VM på ski i nordiske greiner i Lake Placid i delstaten New York i USA i 1950. Her gjorde han det til gjengjeld svært godt og vann 18 km med tida 1.06.16, tolv sekundar føre landsmannen Enar Josefsson. Dei to løparane vann sidan 4 x 10 km stafett for Sverige, saman med Nils Täpp og Martin Lundström.

Sidan klarte ikkje Åström å fylgje opp. Ein tolvteplass på 18 km i Svenska skidspelen i Sundsvall, var han beste resultat i sterk internasjonal tevling sesongen etter han vart verdsmeister.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Karl-Erik Åström» frå ,  den 17. juli 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Svenske langrennsløparar
Det levende slottet

Det levende slottet er ein japansk animasjonsfilm frå 2004. Filmen er regissert av anime-meisteren Hayao Miyazaki og produsert av Studio Ghibli. Det levende slottet er basert på Howl's Moving Castle, ein ungdomsroman av den britiske forfattaren Diana Wynne Jones. Filmen hadde norsk premiere 5. oktober 2005.

Kjelder

Japanske filmar
Filmar frå 2004
Anime
Anime-filmar