kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Frimureri

Frimureri er nemninga på det som går føre seg i regi av slike samanslutningar som kallar seg frimurarlosjar, der medlemane vert kalla frimurarar. Frimurarordenen er fellesnemninga for systemet av slike losjar, som alle er sjølvstendige einingar. Det er ikkje etablert noko internasjonalt leiarskap eller overoppsyn for frimureriet.

Føremål
Frimurarlosjane har som føremål å syte for etisk-religiøs oppseding av medlemane, mellom anna ved å fremje brorskapskjensle og forståing mellom menneska. Berre menn kan taksast opp som medlemar, og det vert kravd at kvar og ein vedkjenner seg trua på eksistensen av eit høgste vesen og trua på at mennesket si sjel ikkje kan døy. Seremoniar og symbol vert nytta i stor mon, ikkje minst i samband med opptak av nye medlemar i losjen, og deretter i samband med at medlemar vert tekne opp i dei ulike gradane som kvar og ein kan arbeide seg oppover i etter fastsette reglar. Medlemane har streng teieplikt om både seremoniane og symbolbruken.

Historie
Somme frimurarlosjar fanst allereie på 1500- og 1600-talet, men det var i London i 1717 at slike losjar vart samla i ein såkalla storlosje. I 1723 skreiv den engelske presten J. Anderson ei forfatning som kom til å danne grunnlaget for det moderne frimureriet, og med tida har frimureriet spreidd seg til dei fleste landa i verda kvar det er fridom til å skipe slike samanslutningar. Alle storlosjane skal vere sjølvstendige og uavhengige, utan overordna internasjonal styring, men somme av storlosjane har likevel høve til å opprette ei form for formalisert venskapleg samband med kvarandre. Losjane skal vere upolitiske, og det er difor forbode å propagandere for eller diskutere politiske, sosiale eller religiøse synspunkt og stridsspørsmål under losjesamankoma.

I Noreg vart den fyrste frimurarlosjen skipa i 1749 med opphav i ein dansk losje som var skipa i 1743. I Sverige vart den fyrste losjen skipa allereie i 1735. Den norske Frimurerorden, samanslutninga av alle frimurarlosjane i Noreg, vart  skipa i 1891. Alle dei nordiske frimurarlosjane har krav om at ein må vedkjenne seg si kristne tru for å kunne takast opp som medlem. Ein kan verte medlem ved å kontakte ein frimurar som kan målbere ynsket om medlemsskap overfor losjen.

Alder og opphav
Det er mogleg at frimureriet eigenleg har sine røter attende i nordisk heiden kult, for det kan sjå ut til å vere strukturelle og ideologiske likskapar mellom rituala i frimurerordenen og ritual som kan ha gått føre seg i jarnalderen og vikingtida ifølgje opplysningar i norrøne skifter og tolking av nordisk arkeologisk materiale.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Den Norske Frimurerorden
 Svenska Frimurareorden
 Den Danske Frimurerorden
 Den Islandske Frimurerorden
 United Grand Lodge of England 

Frimureri
Blåskrikje

Blåskrikje (Cyanocitta cristata) er ein sporvefugl i familien Corvidae som høyrer naturleg heime i Nord Amerika.

Bakgrunnsstoff

Kråkefamilien
Det internasjonale skiforbundet,

Det internasjonale skiforbundet (FIS: Fédération internationale de ski) er verdsorganisasjonen for i fremste rekke alpin skisport og nordisk skisport. Organisasjonen vart skipa 2. februar 1924 i Chamonix, 14 nasjonale skiforbund var med på skipinga. 

Det internasjonale skiforbundet har i 2011 i alt 111 medlemsland. Hovudkontoret ligg i Oberhofen am Thunersee i kantonen Bern i Sveits. Organisasjonen har tre offisielle språk; engelsk, fransk og tysk.

Historie
FIS vart skipa under den internasjonale skisportsveka i Chamonix vinteren 1924, seinare anerkjent som dei 1. olympiske vinterleikane. Skipinga av FIS var ei vidareføring av den internasjonale skikommisjonen (CIS) som hadde kome saman i Kristania vinteren 1910 og som i 1911 vedtok regelverk for dei ulike tevlingane innan nordiske greiner. Alpine greiner kom med i Det internasjonale skiforbundet i 1930. Sidan 1965 har ein teke med fleire særgreiner, fyrst speedski, seinare freestyle-ski (1977), grasski, rulleski og snøbrett (begge 1994).

Presidentar
 1924–1934: Ivar Holmquist, Sverige
 1934–1951: Nikolai Ramm Østgaard, Noreg
 1951–1998: Marc Hodler, Sveits
 1998–2021: Gian-Franco Kasper, Sveits
 2021- : Johan Eliasch, Sverige

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fédération Internationale de Ski» frå ,  den 30. desember 2011.

Bakgrunnsstoff 

Ski
Skipingar i 1924
Sportsorganisasjonar
Internasjonale organisasjonar
Tretåbuttnebb

Trebuttnebb (Cholornis paradoxus) er ein medlem av  buttnebbfamilien, Paradoxornithidae. Han er endemisk for Kina.

Denne arten er særs lik brunbuttnebb både i storleik, fjørdrakt og i læte. Men trebuttnebb skil seg frå alle andre buttnebb og frå alle andre i heile Passeriformes ved at han har to samansmelta tær. Storleiken er 20–21 cm og dei veg frå 31,5 til 39 gram. Fjørdrakta er som brunbuttnebb, og liknar elles meir på storbuttnebb enn andre artar i Paradoxornis.

Songen liknar song frå storbuttnebb, med ganske høge, tydelege og relativt formulerte songar, vanlegvis av opptil fire tonar. Men ropa skil seg frå dei åt storbuttnebb, med gutturale og korte skingrande høgfrekvente lydar og harde sprakande tonar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av tretåbuttnebb hos Internet Bird Collection

Buttnebbfamilien
Koinsidens

Koninsidens eller samantreff er hendingar som kan opptre på same stad eller på same tid. 

Koinsidens i geometri, eller romleg koinsidens, vert nytta om to figurar som dekker kvarande. 

Koinsidens i fysikk vert vanlegvis nytta om hendingar som skjer samstundes, tids-koinsidens. Det vert særleg nytta i elementærpartikkelfysikk og kjernefysikk.

Tilknytte ord er koinsident, som tyder samanfallande eller overeinsstemmande, og koinsidere som tyder å falle saman eller samantreffe.

Kjelder 
 

Matematisk terminologi
Synkronisitet
Overtru
Kombinasjon i matematikk

Kombinasjon er eit omgrep i matematikk, særleg i samband med kombinatorikk.  

Om ein har n forskjellige lekamar eller element a1, a2, .. an og tar ut m av dei, så vert desse m elementa sagt å danne ein kombinasjon av m-te klasse eller eit m-utval. 

Mengda kombinasjonar av m-te klasse av n element er gjeven ved binomialkoeffisienten.

Kjelder

Kombinatorikk
Henry Amdal

Henry Eliot Amdal () var ein norsk skihoppar som tevla for Brumunddal Idrettslag. Han vart noregsmeister i 1947.

Amdahl vann gullmedaljen under noregsmeisterskapen 1947 i Tistedal, 0,7 poeng føre Thorleif Schjelderup med Birger Ruud på bronseplass. I den same sesongen kom han på andreplass både i Svenska skidspelen i Sundsvall og i Holmenkollrennet. Landsmennene Arne Hoel og Georg Thrane vann i høvesvis Sundsvall og i Holmenkollen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Henry Amdahl» frå ,  den 3. januar 2012.  

Norske skihopparar
Folk frå Ringsaker
Arne Ellingsen

Arne Ellingsen () var ein norsk skihoppar som var medlem av Nordre Sande Idrettslag. 

Under noregsmeisterskapen i Trondheim i 1953 vart Ellingsen utropt til vinnar. Etter finrekning hamna han på andreplass, 0,1 poeng bak Arnfinn Bergmann som vart kåra til noregsmeister. Han deltok i 1953/54 i den tysk-austerrikske hoppveka. Her vart han nummer seks samanlagt, etter som best to fjerdeplassar i enkeltrenna.

Besteplasseringar i internasjonale renn 
 1951: Nr 9 i Holmenkollen (mest berre nasjonale deltakarar)
 1952: Nr 10 i Holmenkollen (mest berre nasjonale deltakarar)
 1953: Nr 5 i Holmenkollen
 1953/54: Nr 4 i Bischofshofen og Innsbruck

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap 
 1952: Nr 4 i Porsgrunn
 1953: Sølvmedalje i Trondheim
 1954: Nr 6 på Kongsvinger

Kjelder 
 Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff 
 

Norske skihopparar
Eirik Halvorsen

Eirik Halvorsen () er ein norsk tidlegare skihoppar som vann ein bronsemedalje under noregsmeisterskapen i 1996. Han representerte Konnerud Idrettslag. 

Halvorsen debuterte i verdenscupen med 18. plass i Vikersund 18. februar 1995. Beste plasseringa i verdscupen var ein andreplass i normalbakken i Sapporo 20. januar 1996, då einast Jens Weissflog var betre. Samanlagt i verdscupen 1995/96 vart han nummer 16. Under den tysk-austerrikske hoppveka 1995/96 kom han samanlagt på tolvte plass. I verdsmeisterskapen i skiflyging 1996 i Bad Mitterndorf (Kulm) vart han nummer åtte.

Halvorsen kom på bronseplassen under noregsmeisterskapen 1996 i stor bakke i Meldal, berre overgått av noregsmeisteren Espen Bredesen og Stein Henrik Tuff. Same sesongen var han på Buskeruds lag som vart noregsmeistrar i laghopping i Stryn.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
 

Norske skihopparar
Atlaskgartnar

Atlaskgartnar, Ptilonorhynchus violaceus, er ein fugl i gartnarfamilien, og er endemisk for Aust-Australia. Han er vanleg i regnskog og høg, våt sklerofyllskog i austlege Australia frå det sørlege Queensland til delstaten Victoria. Det finst òg ein isolert bestand i tropisk regnskog i nordre Queensland.

Skildring 

Eldre hannar av atlaskgartnaren har klåre blå auge og er jamt farga svart, men lysdiffraksjon i overflatestrukturen av fjørene gjev ein nesten metallisk glans med ein djup skinande blå utsjånad.

Hoene kan forvekslast med grønkattefugl eller svartørekattefugl med karakteristisk grøn til brun eller annan måte heilt brune overside og lysare underside med ein distinkte skjelforma eller nettmaska  mønster, og med svært slåande lillafarga auge.

Umodne hannar er farga og merkt som hoer og blir ofte forveksla med dei.

Atlaskgartnaren utmerkar seg ved å ha heile 14 armsvingfjører. Det mest vanlege blant sporvefuglar er 9 armsvengfjører.

Åtferd 
Som alle gartnarar viser atlaskgartnaren svært komplekse frieri-åtferd. Partnarval blant atlaskgartnar har vorte studert i detalj av ei gruppe forskarar ved University of Maryland. Hannar byggjer spesialiserte trepinnestrukturar, kalla hytter, som dei pyntar med blå, gule og skinande gjenstandar om desse er tilgjengelege, blant anna bær, blomar og til og med kulepennar, sugerøyrer og andre kasserte plastgjenstandar. Som hannane mognast vil dei bruke fleire blå objekt enn av andre farger. Hoene vitjar desse og vel kva for hannfuglar dei vil tillate å pare seg med. I tillegg til å byggje hytte, utfører hannar intense åtferdsmessige oppvisingar for å kurtisere hoer, men desse kan bli oppfatta som trugsmål av hoene. Hoene byggjer reiret og rugar åleine. Nyare forsking har vist at hoene vel ut partnaren i tre fasar:

Vitjing til hytte, før reiret har vorte bygd, medan hannane er fråverande
Vitjing til hytte, før reiret har vorte bygd, medan hannane er til stades og gjer oppvisingar
Vitjing til eit utval av hytter, etter reir har vorte bygd, som fører til paring, vanlegvis med ein einskild hann.

Eksperimentelle manipulasjonar av pynt rundt hyttene har vist at unge hoer, dei i sitt første eller andre hekkeår, hovudsakleg er påverka av utsjånaden på hytta, og dermed av den første fasen av denne prosessen. Eldre hoer, som er mindre påverka av det trugande aspektet av oppvisingar frå hannane, gjer vala sine meir på basis av den dansande oppvisinga frå hannfuglane.

Ein sjeldan naturleg hybrid mellom atlaskgartnar og regentgartnar er kjent som Rawnsley's Bowerbird i Australia.

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på «Satin Bowerbird» frå , den 5. januar 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av atlaskgartnar hos Internet Bird Collection

Gartnarfamilien
Fuglar i Australia
Afrodite

Afrodite (gresk Ἀφροδίτη, 'kome fram av skum'), er gudinna for kjærleiken, det fruktbare, gleda og venleiken  i den gamle greske mytologien.  Diktaren Homer sa at ho er dotter av Zevs og gudina Dione, og forfattaren Hesiod at ho var fødd av havet, som hadde vorte svanger med henne av di Uranos' penis fall i havet etter at han vart kastrert av sin eigen son, Kronos.
 
Afrodite vart gift med meistersmeden og guden for smier, eld og vulkanar, Hefaistos, men hadde fleire utanomekteskaplege eventyr, og fekk sonen Eros med krigsguden Ares.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Greske gudinner
Gudar for liv og lyst
Dvergsnipe

Dvergsnipe er ein fugleart i snipefamilien.

Utsjånad 

Dvergsnipa vert 14 cm lang, med eit vengespenn på 34-37 cm, og har ein mørk, tynn nebb og mørke føter. Raske rørsler skil arten frå andre vadarar, unnateke dei andre artane i slekta Calidris med mørke føter. Dei hekkende vaksne har eit oransjeaktig bryst, ein kvit hals og ein tydeleg kvit v på ryggen. I vinterdrakt er identifisering vanskelegare.

Utbreiing 
Arten hekkar ved kysten og innsjøar i arktiske område i Asia og Europa. Talet på fuglar avheng av populasjonen av lemen. I dårlege lemenår tek «rovfuglar» som jo og snøugle hekkande arktiske vadarar i staden.

Hekking 
Fuglane legg reiret med 3-5 egg på marka. Dvergsnipa er polygam, og hannen og hoa kan ha separate kull.

Føde 
Fuglane et små virvellause dyr som dei finn på mudderbankar.

Trekktilhøve 
Dvergsnipa er ein trekkfugl som flyg til Afrika og det sørlege Asia. Om vinteren og på trekket lever dvergsnipene i flokkar saman med andre artar i same slekta, spesielt myrsnipe.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dvergsnipe» frå ,  den 17. juni 2019.  

Fuglar i Noreg
Snipefamilien
Arthur Henderson

Arthur Henderson () var ein britisk politikar for det britiske arbeidarpartiet og vinnar av Nobels fredspris i 1934.

Biografi 

Arthur Henderson vart fødd i Glasgow i Skottland, og voks opp der fram til faren døydde då Arthur var ti år gamal. Familien flytte så til Newcastle, der Arthur Henderson begynte å jobba ved ein lokomotivfabrikk allereie frå tolvårsalderen. Året han fylte 16, konverterte han til metodismen og vart snart lekpreikar. Då han miste jobben ved fabrikken i 1884, konsentrerte han seg om å vera forkynnar og om å studera ymse emne på eiga hand.

I 1892, nær tretti år gamal, tok Henderson til å verta involvert i fagforeiningar, der han snart fekk viktige posisjonar. Henderson var likevel imot streikar, fordi han meinte dei gjorde meir skade enn nytte. Han var med på skipingsmøtet av Labour Representation Committee eller LRC, forløparen til det britiske arbeidarpartiet. Henderson vart vald til kasserar for LRC i 1903, og han vart medlem i Underhuset same året. 

Frå 1908 - 1910 var Henderson leiar for det britiske arbeidarpartiet, som no hadde skift namn til Labour Party. Etter utbrotet av fyrste verdskrigen i 1914, trekte den dåverande partileiaren Ramsay MacDonald seg, og Henderson tok over. Året etter vart han utnemnd til utdanningsminister, og vart med det den fyrste britiske sosialdemokratiske politikaren som vart statsråd. Etter eit skifte av statsminister i 1916, fekk Henderson eit anna verv som statsråd. I 1917 føreslo Henderson å skipa ein internasjonal konferanse for å få slutt på krigen, men då dette vart nedstemt i kabinetter, trekte han seg frå som statsråd og gjekk også av som partileiar kort tid etter. Etter det omstridde valet etter freden i 1918, miste Henderson parlamentsstillinga si.

Etter nokre år der Henderson vart vald inn og ut av parlamentet, vart han utnemnd til innanriksminister i Ramsay MacDonald si kortvarige sosialdemokratiske regjering frå januar til november 1924. MacDonald danna ny regjering i 1929, og utnemnde denne gongen Henderson til utanriksminister. I denne stillinga freista Henderson å løysa opp i usemja som hadde bygt seg opp i Europa sidan fyrste verdskrigen. Storbritannia erklærte full stønad til Folkeforbundet, og oppretta diplomatiske band til Sovjetunionen. Regjeringa MacDonald fekk gjennomslag for mykje av politikken sin, men måtte gå av i 1931 som fylgje av den økonomiske krisa i Europa.

Ei stund etter dette var Henderson partileiar att, men trekte seg i 1932. Dei siste åra av livet sitt arbeidde Henderson for å motverka ein mogleg ny storkrig, m.a. ved å vera formann for nedrustingskonferansen i Genève. For dette nedrustingsarbeidet mottok han Nobels fredspris i 1934. Året etter døydde han, 72 år gamal. To av sønene hans, William og Arthur, vart sjølve politikarar for Labour.

Kjelder 

Denne artikkelen byggjer på «Arthur Henderson» frå ,  den 7. januar 2012.  
 

Vinnarar av Nobels fredspris
Britiske utanriksministrar
Britiske innanriksministrar
Folk frå Glasgow
Folk frå Newcastle upon Tyne
Britiske arbeidarpartipolitikarar
Britiske nobelprisvinnarar
Adonis

Adonis var ein venleiksgud som vart elska av Afrodite i gresk mytologi.

Den mest kjende segna om Adonis fortel at far hans var Theias, kongen i Assyria, og at mora, Smyrna, var dotter til Theias. Kjærleiksgudinna Afrodite vart vreid over denne incesten, og forvandla Smyrna til eit myrratre. Då ni månader var gått, sprakk borken i treet og Adonis vart fødd. 

Både Afrodite og gudinna i underverda, Persefone, ville eiga Adonis. Zevs avgjorde då at Adonis skulle vera hjå Afrodite ein tredel av året, hjå Persefone ein annan tredel, og resten av tida skulle han styra seg sjølv.

Den kjende Adonisfesten, Adonia vart feira i Hellas om våren, andre stader på føresommaren. Festen symboliserte gangen i naturen fordi Adonis om våren kom opp i ljoset og sameinte seg med Afrodite, medan han om hausten fór ned att i underverda til Persefone.
Kvinnene i Hellas kunne også planta Adonis-hagar. Då planta dei kortliva blomar i krukker for å symbolisera livet og døden.

Kjelder 

, henta inn 9. januar 2012.
, henta inn 9. januar 2012.

Bakgrunnsstoff

Greske gudar
Bøylepingvin

Bøylepingvin, tidlegare eselpingvin, er ein pingvin kjenneteikna av ei brei kvit stripe på toppen av hovudet og eit sterkt oransjefarga nebb. 
Bøylepingvinen er den raskaste undervassymjaren blant pingvinane, og kan kan nå djupner på 170 meter. Han er den tredje største pingvinarten, etter keisar- og kongepingvin. Saman med adeliepingvin og ringpingvin utgjer bøylepingvinen slekta Pygoscelis.

Skildring 
Hannar kan ha ei toppvekt på rundt 8,5 kg like før myting og heilt ned til 4,9 kg like før paringstida. Hoene kan ha ei toppvekt på 8,2 og nå heilt ned til 4,5 medan dei passar reira. Nordlege populasjonar er gjerne høgare og tyngre enn dei som lever lengre sør.

Bøylepingvinar har nokså lang stjert, den tydelegaste blant pingvinar. Dei er elles svart- og kvitfarga som andre pingvinar. Baksida og hovudet er svarte, men dei har kvite merke over kvart auge som hjå mange kan rekka over heile hovudet. Symjeføtene er lyserosa medan nebbet er oransje.

Utbreiing 
Pingvinane held til rundt Antarktis og hekkar rundt 65. breiddegrad sør. Dei største koloniane finst på Falklandsøyane, Sør-Georgia og Kerguelen medan det finst mindre populasjonar på melom anna Prince Edwardøyane, Macquarieøya, Heardøyane, Sør-Orknøyane, Sør-Shetlandsøyane og Antarktishalvøya. Eit estimat frå 1993 rekna med at det fanst rundt 314 000 hekkande par. Arten er rekna som nær truga fordi fleire viktige populasjonar har hatt ein langvarig fallande tendens.

Levesett 
Bøylepingvinane hekkar i koloniar. Dei lagar rundlege reir av småstein og gras. Reira kan vera opptil 20 cm høge og ha ein diameter på 25 cm. Steinane er høgt verdsette eigedelar som kan føra til høglytte kranglar eller gjentenester, om ei ho får ein særleg god stien av ein hann.

I reira legg pingvinane legg to egg. Begge foreldra ruger egga i 34-36 dagar, til dei klekker. Ungane blir verande i reira i rundt 30 dagar, og blir deretter passa på i grupper. Når dei er rundt 80-100 dagar gamle, er dei klare til å symja i sjøen.

Bøylepingvin er den raskaste undervassymjaren av alle pingvinar, og kan nå ein fart på 36 km/t. Når dei dykker kan dei nå djupner på 170 meter.
Pingvinane lever på småfisk og kril.

Rovdyr som sjøløve, leopardsel og spekkhoggar kan ta bøylepingvinar i sjøen. Vaksne pingvinar har ingen trugsmål på land, men egg og ungar kan bli stolne av større fuglar som joar.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Gentoo Penguin» frå , og «Åsnepingvin» frå  den 11. januar 2012. 
Bologna, Gianfranco, Peter Johan Schei, and Gerd Moss. Fuglenes verden. Oslo: Schibsted, 1978.  
 

Pygoscelis papua ved iucnredlist.org
Spør en ornitolog ved miljolare.no

Pingvinar
Dyr i Antarktis
Lady and the Tramp

Lady and the Tramp (norsk tittel: Lady og Landstrykeren) er ein amerikansk teiknefilm frå 1955, produsert av Walt Disney og utgjeven av Buena Vista Distribution. Han blei først vist på kino 22. juni 1955 i USA, og hadde premiere i Noreg 26. desember 1955. Filmen er den 15. animerte langfilmen til Disney.

Lady and the Tramp var den første animerte filmen filma i cinemascope widescreen. Historia handlar om ein amerikansk cocker spaniel kalla Lady som lever eit behageleg liv med ein øvre middelklassefamilie, og ein heimlaus blandingshund kalla Tramp («Landstrykeren» på norsk). Ein oppfølgjar laga for video, Lady and the Tramp II: Scamp's Adventure, kom ut i 2001.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Animasjonsfilmar frå Disney
Eventyrfilmar
Familiefilmar
Filmkomediar
Filmar frå 1955
Filmar frå USA
Erika Hess

Erika Hess () er ein sveitsisk, tidlegare skirennar frå Engelberg i kantonen Obwalden. Ho vann seks VM-gull i tida 1982-87 og verdscupen i alpint både i 1982 og 1984. Totalt vann ho 31 verdscuprenn.

Hess si einaste olympiske medalje kom i Vinter-OL 1980 i Lake Placid, der ho fekk bronse i slalåm, bak Hanni Wenzel og Christa Kinshofer.

Under VM i alpint 1982 i Schladming vann Hess tre gullmedaljar, både i slalåm, storslalåm og i kombinasjonen slalåm/utfor. Også i VM i alpint 1985 i Bormio vann ho kombinasjonen. I sitt siste VM, i Crans-Montana i 1987, vann ho kombinasjonen for tredje gong og vart på ny vinnar av slalåmrennet.

I tillegg til dei to sigrane i totalverdscupen, 1982 og 1984, kom Hess på andreplass i 1981 og 1986, og på tredjeplass. Dessutan kom ho på fjerdeplass i 1985 og 1987, slik at ho i sesongar på rad alltid var mellom dei fire beste kvinnelege alpinistane i verda. Hess vann verdscupen i greina slalåm i 1981, 1982, 1983 og 1985, medan ho i 1984 vann storslalåm- og kombinasjonscupen.

Hess er gift med den tidlegare trenaren sin og bur i Saint-Légier-La Chiésaz i kantonen Vaud.

Også det to år yngre syskenbarnet hennar, Monika Hess, hevda seg i den alpine verdscupen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Erika Hess» frå ,  den 13. januar 2012.

Bakgrunnsstoff
 
 Erika Hess Open
 Erikaskicamp 

Sveitsiske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sveits
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1980
Alpinistar under vinter-OL 1980
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1984
Alpinistar under vinter-OL 1984
Sonja Nef

Sonja Nef () frå Heiden i kantonen Appenzell Ausserrhoden i Sveits er ein sveitsisk tidlegare skirennar. Ho vart verdsmeister i storslalåm i 2001.

Nef hadde sine beste sesongar i tida 2000-2002. Ho vart då høvesvis nr 6, nr 4 og nr 3 i verdscupen i alpint for kvinner. I storslalåmcupen gjekk ho til topps både i 2001- og 2002-sesongen. Hennar største enkeltprestasjon var sigeren i storslalåm under VM i alpint 2001 i St. Anton, over sekundet føre Karen Putzer frå Italia. Året etter vann ho bronsemedaljen i same øvinga under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City, bak Janica Kostelić og Anja Pärson. Nef vann 15 verdscuprenn, det første i 1996, det siste i 2003.

Sonja Nef la opp i 2006.

Verdscupsigrar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sonja Nef» frå ,  den 13. januar 2012.  
Denne artikkelen bygger på «Sonja Nef» frå ,  den 13. januar 2012.

Bakgrunnsstoff
 
 Fanside for Sonja Nef

Sveitsiske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sveits
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1998
Alpinistar under vinter-OL 1998
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 2002
Alpinistar under vinter-OL 2002