kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Wapusk nasjonalpark

Wapusk Nasjonal Park er ein nasjonalpark i Canada oppretta i 1996 som den 37. i landet. Han ligg 45 kilometer sør for byen Churchill i den nordaustlege delen av provinsen Manitoba, ved breidda av Hudsonbukta. Parken blei oppretta i 1996 og omfattar eit areal på 11475 kvadratkilometer. Han er særleg kjend for den rike førekomsten av isbjørnar, og wapusk tyder ‘kvit bjørn’ på cree. I parken finn ein eit av dei villaste og mest avsidesliggjande landskapa i Canada.

Det finst ei mengd fugleartar i Wapusk nasjonalpark, og han skal vera yngleområde for  kortnebbekkasinsnipe. Nasjonalparken er eit viktig oppfostringsområde for isbjørn (Ursus maritimus).

I ein rapport frå 2010 dokumenterte biologar frå American Museum of Natural History og City University of New York at grizzlybjørnar hadde vandra inn i territoriet til isbjørnane. Forskarane hadde gjort sju observasjonar av grizzlybjørnar i Wapusk nasjonalpark sør for  Churchill, mellom 2003 og 2008.

Historie 
Wapusk  nasjonalpark ligg i ein del av låglandet som omgjev Hudsonbukta. Dette er eit geologisk ungt landskap som er skapt gjennom landhevinga som har føregått og framleis føregår i området siden den seinaste innlandsisen smelta bort for cirka 9000 år sidan. Ein kan sjå spor etter eldre kystlinjer opptil 100 kilometer inne i landet. Dei tidlegaste bevisa for menneskeleg busetnad i området går tilbake til for rundt 3000 år sidan. Arkeologiske undersøkingar tyder på at fleirtalet av dei fyrste busetnadane låg i den nordlege enden av parken og var knytte til kystlinja. Busetnadane var sporadiske og sesonprega.

Dei fyrste europearane kom til Wapusk i 1610, etter at den oppdagingsreisande Henry Hudson gjekk i land i Hudsonbukta. Det budde då cree- og denefolk og inuitar i området. Kontaktane mellom den innfødde befolkninga og europearane var i fyrste omgang berre sporadiske, men kom seinare til å bli stadig meir varige. Historisk blei området forma etter at europearar kom dit av pelshandelen, særleg etter York Fort (seinare kalla York Factory) blei bygt i 1684. I 1717 etablerte òg Hudson's Bay Company ein handelsstasjon ved Churchill-elva.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Wapusk National Park» frå ,  den 11. juni 2023.

Bakgrunnsstoff

Skipingar i 1996
Manitoba
Nasjonalparkar i Canada
Polar Bear Provincial Park

Polar Bear Provincial Park er ein isolert villmarkspark heilt nord i Ontario i Canada. Han ligg på vestkysten av Jamesbukta der denne møter Hudsonbukta. Terrenget er del av Hudson Bay Lowlands og omfattar urørt lågtliggande tundra. Mykje av området er prega av permafrost, med mykje myr, sump og muskeg.

Parken dekkjer  og er den største parken i Ontario. Han er administrert av Ontario Parks, og ein treng spesielle løyve for å vitja han. Det finst ingen fasilitetar for vitjande, og ein kan berre nå han med luftfartøy. Hovduføremålet med parken er å verna om habitatet for artane her, særleg dei fleire hundre isbjørnane som migrerer gjennom området.

Polar Bear Provincial Park er blitt rekna som eit internasjonalt viktig våtmarksområde under Ramsar-konvensjonen sidan mai 1987.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Polar Bear Provincial Park» frå ,  den 11. juni 2023.

Bakgrunnsstoff

Verneområde oppretta i 1970
Verneområde i Ontario
Grunnvasspegel

Grunnvasspegel er den øvre grensa for nivået til grunnvatnet i berggrunn eller jordgrunn. Denne kan vera så djup at ein må bora eller grava ein brønn for å skaffa drikkevatn. Han er definert som «den flaten der grunnvannstrykket er lik atmosfæretrykket». Grunnvasspegelen dannar den øvre grensa av den freatiske sona.

Tørke eller lågare nedbørsmengder vil føre til at grunnvasspegelen blir lågare, medan han i regntid kan stiga til bakkenivå.

Endringar i grunnvassnivået
Bygginga av Romeriksporten, jernbanetunnelen frå Oslo til Lillestrøm, førte til endringar i grunnvasspegelen i Østmarka i Oslo. Fjellet der tunnelen skulle gå var oppsprekt. Då tunnelen var ferdig, fungerte han som eit dreneringsrøyr for fleire tjern og småvann i Østmarka i Oslo. Nordre Puttjern blei nesten heilt tørrlagt.

I botnen av Engavatnet i Brønnøy i Nordland er det eit hull som er forbunde med eit grottesystem. Dette holet er vanlegvis tetta att av leire, men når grunnvasspegelen synk, kan denne «proppen» kollapsa, og vatnet forsvinn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Grunnvannsspeil» frå ,  den 11. juni 2023.  

Vatn
Tundravier

Tundravier (Salix arctica) er ein krypande markbusk i vierfamilien som blir opptil 10 centimeter høg. Han veks i Arktis, inklusive Island, Svalbard og Færøyane. Planten føretrekk fuktig jord, hei, grusbakkar, frodig tundra, grusryggar eller bekkekantar. Tundravier dannar neppe hybridar eller variantar.

Skildring 
Tundravier er ein krypande, svært låg busk, som elles er morfologisk ganske lik sølvvier, men manglar dei loddentjukke håra på årskvistane. Han har gråbrun til mørkebrun bork og ligg krypande langs bakken med blotta, knortete og krokete kvistar og bladoverplater. Blada er lansettforma, butta eller berre moderat spisse i begge endar, og 2–7 cm lange. Bladskivene er mørkegrøne oppå og litt glatte med noko hår, medan bladstilken er raud til liks med midtnerven til bladet. Øyreblada er små eller heilt fråverande. Blomstringa finn stad i juli-august. 

Raklane er inntil 8 cm lange og relativt snaue. Dei står på 1–5 cm lange, hårete skaft med 3-4 blad på. Raklane er brune og butta, kapslane er inntil 1 cm lange og av ulik farge, grøn-gråskjær med brunt eller raudt. Kapselen er tett hårete, og skafta kapselen står på er svært kort med raudt arr. Raklane er iaugefallande og gjer ein illusjon av raud-kvite, oppståande «blomstrar».

Utbreiing 
Tundravier veks på Grønland, Island, Færøyane og på sentral-sørlege Svalbard mellom anna rundt Isfjorden. Han veks òg i store delar av Canada, i Alaska og Washington i USA, i Russland og i Xinjiang i Kina.

Bruk 
Nordvest på Grønland har rotbork, blad og modne horaklar vore brukte som tilskot i kosten.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tundravier» frå ,  den 11. juni 2023. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Stenberg, Lennart & Bo Mossberg, Steinar Moen (norsk rei.), Gyldendals store nordiske flora, Gyldendal, Oslo 2007. ISBN 978-82-05-32563-0.

Bakgrunnsstoff 
 

Plantar i Noreg
Vierfamilien
Plantar i Canada
Plantar på Grønland
Plantar på Island
Plantar på Færøyane
Plantar i USA
Carchiprovinsen

Carchi (spansk uttale: [ˈkaɾtʃi]) er ein provins i Ecuador lengst nord i La Sierra-regionen, høglandet. Han grensar mot Sucumbíos i aust, Colombia i nord, mot Imbabura i sør, og mot Esmeraldas i vest. Hovudstaden er Tulcán. 

Carchi-elva har kjelda i skråningane av vulkanen Chiles og dannar grensa mellom Colombia og Ecuador nær byen Tulcan. Rumichaca-brua er den viktigaste landvegen mellom Colombia og Ecuador.

Provinsøkonomien er basert på industri- og landbruksproduksjon. Produkta inkluderer mellom anna potetar, mais, tobakk og meieriprodukt.

Provinsen er delt inn i 6 kantonar, den mest folkerike kantonen er Tulcán i nordaust med over 100 000 innbyggjarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Carchi Province» frå , den 11. juni 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Provinsar i Ecuador
OGAE Second Chance Contest 2023

OGAE Second Chance Contest 2023 (OGAE SCC 2023) var den trettisjuande gongen OGAE Second Chance Contest vert arrangert. Tevlinga vart halden i Sverige, etter at Sverige vann tevlinga i 2022 med songen «» av Medina.

For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2023, må ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2022; men om eit bidrag har vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, får ein ikkje delta.

Tjuetre land deltok i OGAE Second Chance Contest 2023. Belgia og Moldova (for OGAE Rest of the World) returnerte til tevlinga. Australia, Frankrike, Israel, Nord-Makedonia, San Marino og Slovenia, som deltok i 2022, deltok ikkje i 2023-utgåva av OGAE Second Chance Contest.

Bidraga

Sjå òg 
 Eurovision Song Contest 2023
 Junior Eurovision Song Contest 2023

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «OGAE Second Chance Contest 2023» frå ,  den 11. juni 2023.  

OGAE Second Chance Contest etter år
Musikk i 2023
Einar Røberg

Einar Røberg () var ein norsk friidrettsutøvar frå Trysil som åra 1950-52 vart norsk meister i spydkast. I tida 1947 til 1958 vann han i tillegg fem NM-sølv og ein NM-bronse. Røberg var medlem i Søre Trysil IL.

Røberg forbetra den personlege rekorden i spydkast frå 62,63 meter i 1947 til 65,95 m i 1951. Det siste resultatet var årsbeste i Noreg, det var også hans 69,05 meter i 1952. Frå 1953 møtte han sin store overmann i Egil Danielsen. Sjølv fekk Røberg den 28. august 1957 opp sitt livs lengste kast. Heime på Plassen i Trysil landa spydet på 71,18 meter, hans einaste kast over 70 m.

Medaljar i noregsmeisterskap
1947 i Oslo: Sølvmedalje, bakom Odd Mæhlum
1948 i Trondheim: Sølvmedalje, bakom Odd Mæhlum
1949 i Oslo: Bronsemedalje
1950 i Oslo: Gullmedalje, framom Odd Mæhlum
1951 i Oslo: Gullmedalje, framom Odd Mæhlum
1952 i Oslo: Gullmedalje, framom Egil Danielsen
1953 i Trondheim: Sølvmedalje, bakom Egil Danielsen
1955 i Oslo: Sølvmedalje, bakom Egil Danielsen
1958  Trondheim: Sølvmedalje, bakom Willy Rasmussen

Kjelder
friidrett.no

Noregsmeistrar i friidrett
Norske spydkastarar
Folk frå Trysil
Eugene Olaussen

Ansgar Eugène Olaussen () var ein norsk pressemann og politikar, fødd i Horten og oppvaksen i Moss. Han var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet til 1923, sidan tingmann ut 1924 og medlem for Norges Kommunistiske Parti til 1927. Frå 1928 aktiv for Fedrelandslaget. Under 2. verdskrigen var han talsmann for nasjonalsosialismen, utan å vere medlem i Nasjonal Samling.

Liv og gjerning
Olaussen var utdanna typograf. Han tok initiativet til Norges Socialdemokratiske Ungdomsforbund, 
og redigerte talerøret Klassekampen frå 1911 til 1921. Olaussen var ein både talefør og skrivefør agitator for den radikale retninga innafor arbeidar-rørsla. Han var elles ein omstridd person i rørsla, nytta gjerne eit krast språk mot meiningsmotstandarar og førte ein kontroversiell stil. Ei tid var han fylkesleiar i Det norske Arbeidarparti og såleis sentralstyremedlem.

I Moskva i 1921 deltok Olaussen på Kominterns 3. kongress. Han vart vald inn på Stortinget 1922-24. Etter partisplittinga hausten 1923 fylgde han NKP. I 1924 vart han dømd til fengsel i 75 dagar, i januar 1926 måtte han sone 120 dagar i fengsel

Frå 1928 sokna Olaussen politisk til Fedrelandslaget, etter å ha fjerna seg frå NKP-linja. 1930-åra vart ei vanskeleg tid for han. Han var utan fast jobb og hadde vanskar med å forsørgje familien, drakk mykje alkohol. Under den andre verdskrigen var han «en aktiv og troende nasjonalsosialist», men medlem i Nasjonal Samling fekk han ikkje verte. I samband med landsvik-oppgjeret vart han dømt til 2,5 år i fengsel.

Kjelder
Øystein Sørensen: Fra Marx til Quisling. 1983

Stortingsrepresentantar 1922-1924
Norske redaktørar
Birger Søyland

Birger Søyland (), opphavleg Birger Søyland Nielsen, er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Kristiansand som i åra 1983, 1985, 1987 og 1989 vart noregsmeister i tresteghopp. Han var medlem i IK Våg til 1985, sidan representerte han IL i BUL, Romedal IL og FIK Orion.

Søyland kjempa i landstoppen i tresteghopp det meste av 1980-talet. Han sette personleg rekord med 15,41 meter i 1982, ein rekord han året etter flytta til 15,67 m. Den 17. juni 1984 presterte han 16,01 meter og livsbeste i Malmö, eit resultat som også var norsk årsbeste i øvinga. Under NM i friidrett 1985 landa han på 16,28 m og fekk sølv, men grunna for sterk medvind fekk korkje han eller vinnaren Torstein Dahle godkjent sine livs lengste tresteghopp som personlege rekordar.

Medaljar i noregsmeisterskap
1981 i Haugesund: Bronsemedalje i tresteghopp
1982 i Porsgrunn: Bronsemedalje i tresteghopp
1983 i Trondheim: Gullmedalje i tresteghopp
1984 i Øvre Årdal: Gullmedalje i tresteghopp, bronse i lengdehopp
1985 i Bærum: Sølvmedalje i tresteghopp
1987 i Nesbyen: Gullmedalje i tresteghopp
1988 på Byrkjelo: Bronsemedalje i tresteghopp
1989 i Stjørdal: Gullmedalje i tresteghopp
1994 på Jessheim: Bronsemedalje i tresteghopp

Søyland kom på tredjeplass i tikamp-NM i 1995, 1997 og 1998.

Personlege rekordar
Lengdehopp: 7,35 m (1984)
Tresteghopp: 16,01 m (1984)
Tikamp: 6 427 poeng (1997)

Kjelder
friidrett.no

Noregsmeistrar i friidrett
Norske lengdehopparar
Norske tresteghopparar
Norske mangekjemparar
Folk frå Kristiansand
Stein Are Agledal

Stein Are Agledal () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Sandefjord som åra 1976 og 1978-80 vart noregsmeister på 400 meter. Han var medlem av Sandefjord TIF til 1978, representerte sidan IK Tjalve.

Agledal var norsk bestemann på 400 meter i perioden 1976 til 1980. Alle desse fem sesongane presterte han norsk årsbeste på distansen. Frå 47,7 sekund i 1976, via 47,6 året etter, til 47,6 (manuell tid) og 47,83 (elektronisk tid) i 1978. Deretter kom han i 1979 inn på ny bestetid 47,63, før han 1. juli 1980 sette endeleg personleg rekord med eit løp på 47,39 sekund på Bislett stadion i Oslo. 

Agledal var også ein dyktig 200-meterløpar, med 21,7 sekund (manuelt) frå 1979, og 21,94 (elektronisk) frå 1980 som sine fremste prestasjonar.

Medaljar i noregsmeisterskap
1976 i Askim: Gullmedalje på 400 m
1977 i Lillehammer: Sølvmedalje på 400 m
1978 i Steinkjer: Gullmedalje på 400 m
1979 i Larvik: Gullmedalje på 400 m og på 1000 m stafett
1980 i Bodø: Gullmedalje på 400 m og på 1000 m stafett, bronsemedalje på 200 m
1981 i Haugesund: Sølvmedalje på 400 m, bronse i 1000 m stafett

Agledal var med på å vinne NM-gull i 4x400 meter stafett for Tjalve i 1976, 1979 og 1981, samt i 4x100 m stafett i 1979.

Kjelder
friidrett.no

Noregsmeistrar i friidrett
Norske sprintarar
Folk frå Sandefjord
Theatre Royal Haymarket

Theatre Royal Haymarket eller Haymarket Theatre (har òg blitt kalla Little Theatre for å skilja det frå Her Majesty's Theatre, som òg har gått under nemninga Haymarket Theatre), er eit teater ved Haymarket i bydelen West End i London.

Teateret blei fyrst oppført i 1720. Den noverande bygningen blei innvigd i 1821 og gjekk gjennom ei kraftig ombygging i 1880. Teateret hadde sin fyrste glansperiode på 1700-talet med samfunnskritiske skodespel av Henry Fielding, som The Welsh Opera (1731). På den andre halvdelen av 1800-talet var Theatre Royal det fremste teateret i London.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Theatre Royal Haymarket» frå , den 13. juni 2023.  
 oppgav desse kjeldene:
 Nationalencyklopedin, multimedia pluss, 2000.

West End
Teater i London
St James's
City of Westminster
Skipingar i 1720
John Nash
Drury Lane

Drury Lane er ei gate i den delen av sentrale London som blir kalla Covent Garden. Drury Lane går frå Aldwych opp til High Holborn. Den sørlege delen ligg i bydelen Westminster og den nordlege i Camden.

Gateløpet går tilbake til mellomalderen, men namnet fekk gata etter ein sir William Drury, som i 1590 sette opp sitt Drury House ved den sørlege enden av gata. Eit av dei verste utbrota under pesta som kravde 100 000 liv i London i 1665 fann stad i Drury Lane. Kronikøren Samuel Pepys fortel at mange hus var merka med eit raudt kors og påskrifta «Lord have mercy upon us» på døra. Væpna soldatar blei utplasserte for å hindra at folk forlét området, men til liten nytte.

På 1500- og 1600-talet var Drury Lane ei respektabel adresse, men området forfall og blei utover på 1700-talet invadert av horehus, billege skjenkestader og slumbustader. Mot slutten av 1800-talet blei ein del av slummen sanert. Etter kvart som folk flytta vekk frå området, fekk Drury Lane meir karakter av forretningsgate. Sainsbury's opna det første utsalet sitt i Drury Lane nr. 173 i 1869.

Drury Lane er elles kjent som ei av teatergatene i Covent Garden, og «Drury Lane» blir ofte brukt synonymt med det store teateret Theatre Royal Drury Lane, som sidan 1812 har halde til her. På hjørnet av Parker Street har New London Theatre hatt tilhald sidan 1973.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Drury Lane» frå ,  den 13. juni 2023.  

Gater i London
City of Westminster
0°W
51°N
Roar Berthelsen

Roar Berthelsen () var ein lengdehoppar frå Mandal i Vest-Agder. Han vann gullmedaljen i lengdehopp under Friidretts-NM åra 1954, 1956, 1957 og 1959. Berthelsen var norsk rekordhaldar i øvinga frå 1959 til 1968. Han var medlem i Mandal og Halse IL til 1954, sidan representerte han IK Tjalve.

Berthelsen var landets beste lengdehoppar i 1954. Midt i august vart han noregsmeister på svake 6,99 m, to veker seinare deltok han EM i friidrett 1954 og vart nummer 11 med 7,16 meter. I september månad forbetra han sin personbeste med to cm til 7,29 m i Oslo, før han den 14.9.1954 la på til 7,32 meter då han i Aten vann øvinga under ein landskamp mot Hellas. Sommaren 1956 flytta han den personlege rekorden to gongar, sist til 7,46 m i Stockholm. Den 25. august 1959 fekk Berthelsen fullklaff ved eit stemne på Bislett stadion i Oslo. Med eit hopp på 7,62 meter sletta han den 20 år gamle noregsrekorden på 7,54 m. Han fekk vere med til Sommar-OL 1960 i Roma, der han med 7,09 m i kvalifiseringa enda på ein 29. plass.

Medaljar i noregsmeisterskap
1954 i Sarpsborg:Gullmedalje
1955 i Oslo: Sølvmedalje
1956 i Stavanger: Gullmedalje
1957 i Bergen: Gullmedalje
1959 på Hamar: Gullmedalje
1961 i Bergen: Sølvmedalje

Roar Berthelsen var gift med Berit Berthelsen.

Kjelder
friidrett.no
friidrett.no
Arbeiderbladet 26. august 1959

Noregsmeistrar i friidrett
Norske lengdehopparar
Norske deltakarar under sommar-OL 1960
Folk frå Mandal
Hedysarum alpinum

Hedysarum alpinum er ein blomstrande planteart i erteblomfamilien. På engelsk er han kjend som alpine sweetvetch, på iñupiaq er han kjend som masu. Arten har sirkumpolar utbreiing, og finst på nordlege breiddegrader på heile den nordlege halvkula. I Nord-Amerika er han utbreidd i Canada og i nordlege delar av USA, medrekna Alaska.

Skildring 

Planten er ein staude som dannar fleire opprette stilkar frå rota. Han når ei høgd på . Pålerota er tjukk og vedaktig, og har jordstenglar som kan produsera nye stilkar. Blada er delte opp i fleire mindre delar som kan vera opptil  lange. Blomestanden er ein tett klase av blomar. Desse er rosa eller lyselilla av farge, og opptil  lange. Dei blir pollinerte av insekt som humler og honningbier. Frukta er ei flat belgfrukt som smalnar mellom frøa, og kan ha opptil 9 segment.

Utbreiing og habitat 
Planten veks typisk i subarktisk og nordlege tempererte klima. Han finst i tundra- og taiga-habitattypar, på elvesletter, grassletter og tørre skogar. Planten er godt tilpassa jordsmonn som inneheld mykje kalsiumkarbonat. Han er vanlegvis ikkje ein dominerande art, men er reknande som dominerande i fleire elvedelta og sletter i Alaska. Han er ein pionerart på elvesletter som nyleg er blitt skylte av vatn og is. Planten veks i lag med vier og bjørk lang vassfar og i skogar dominerte av gran. Han veks på grassletter i lag med grasartar som Schizachyrium scoparium, Poa compressa og Leymus mollis.

Økologi 
Planten er ei viktig matkjelde for mange dyreslag, som svartbjørn, grizzlybjørn, amerikansk bison, elg, tynnhornsau og karibu (rein). Bjørnar er flinke til å grava opp dei næringsrike røtene. Desse røtene er hovudnæringskjelda til grizzlybjørnar i nokre områe, som Banff nasjonalpark. I delar av Alaska er planten hovudnæringskjelde for tynnhornsau og karibu. Mange små pattedyr som smågnagarar og røyskattar et han, og ei rekkje fuglar hekkar i alpint habitat der planten veks.

Bruk 
Urfolk i Alaska har brukt og bruker framleis planten til mat, særleg dei tjukke røtene. Desse skal smaka som unge gulrøter. Inupiatfolk kallar planten vill potet, og får kostfiber frå røtene. Etter villfrukt er planten den viktigaste matkjelda for dena'inafolk . Ein har også trent opp hundar til å finna rotlager som er blitt samla av myser. Ein kan eta røtene rå eller tillaga på ulike måtar, som kokte, omnsteikte eller steikte i feitt. Ein kan lagra dei i smult eller olje og eta dei når ein går tom for annan mat. Frøa bør ikkje etast råe, eller i store mengder, sidan dei inneheld L-canavanin. Dette er lagt fram som ein mogleg årsak til dødsfallet til villmarksbuaren Christopher McCandless.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hedysarum alpinum» frå ,  den 13. juni 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Takson namngjevne av Carl von Linné
Erteblomfamilien
Plantar i Canada
Plantar i USA
Setermjelt

Setermjelt (Astragalus alpinus) er ein plante i mjeltslekta i erteblomfamilien (Fabaceae). Han er 10-25 cm høg, med liggande stengel og smale, små parstilte blad utan klengetrådar. Dei bleik-lilla eller blå-lilla blomane blømer i juni-juli.

Skildring

Setermjelt har smale, små blad som sit parvis og er mørkegrøne på oversida og lyst grågrøne og hårete under. Øyreblada (der stilken blir delt eller bladstilkene er festa) er relativt breie, og 3-5 mm lange. 

Belgane er brungrøne og hårete med svarte hår. Dei er litt klumpete og kan ha ein bøygd, kort brodd ytst.

Arten skil seg frå ei rekkje vikker ved at setermjelt har ei mengd blomar i ein klase – 12-25 blomar i alt. Han skil seg frå blåmjelt ved at sistnemnde har atskilleg større blad og øyreblad, og dessutan endå fleire blå blomar.

Utbreiing 
Setermjelt veks på tørr grunn med sand, grus eller i humusjord. Han trivst på blomeenger i fjellet, langs vegkantar og elvebreidder og i sandbakkar og skrentar.

Han er utbreidd i fjellet og i innlandet i Sør-Noreg, men i Nord-Noreg nord for Trøndelag går han òg ut til kysten.

I Norden lever han spreidd i Sverige frå Dalarne og nordover, og i Finland både i søraust og i nord. Arten veks òg i høglandsstrøk i Alpane og i Karpatene.

Setermjelt har fire populasjonar (variantar):

 Setermjelt (Astragalus alpinus var alpinus) – Sørlege Norden
 Nordleg setermjelt (Astragalus alpinus var arcticus) – Nordkalotten og Russland
 Alpemjelt (Astragalus alpinus var L.) – Alpane
 Astragalus alpinus – Karpatane

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Setermjelt» frå ,  den 13. juni 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Erteblomfamilien
Plantar i Noreg
Plantar i Sverige
Plantar i Finland
Loch Spey

Loch Spey er ein liten loch, eller innsjø, sentralt i Highlands i Skottland. Han har tyding som utspringet til den mektige elva Spey. Innsjøen er liten, berre  lang og  brei, og er grunn, med mange vekstar i. Han ligg   vest for Newtonmore og  unna Melgarve. Loch Spey ligg rundt  oppstraums frå Spey Dam og  unna Nordsjøen.

Det finst lokale fiskar i lochen, som aure og øyrekyte.

Kjelder 

 Spey Fishery Board

Denne artikkelen bygger på «Loch Spey» frå ,  den 13. juni 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Loch Spey Weather
 Geograph
Innsjøar i Highland
Reserva ecológica El Ángel

Reserva ecológica El Ángel (REEA) er eit verna naturområde som ligg i Carchiprovinsen i Nord-Ecuador. Området blei etablert 5. august 1992 med eit areal på 165,41 km². Området har vore eit ramsarområde sidan 2012. Naturområdet har også vorte klassifisert som eit viktig fugleområde av BirdLife International saman med det nærliggjande Bosque Protector Golondrinas Forest Reserve.

Reserva Ecológica El Ángel ligg ikkje langt frå den colombianske grensa i provinsen Carchi, 20 km vest-sørvest for provinshovudstaden Tulcán. Det verna området er i Cordillera Occidental. Kontinentalskillet går gjennom det verna området. I reservatet ligg vulkanen Chile (4218 moh), Cerro Payurco og Cerro El Crespo. E182 Tulcán til Maldonado Highway går nord for reservatet.

Dei viktigaste førekomstane av planteartar i Espeletia i landet ligg i dette området. Pattedyr i reservatet inkluderer pumaen (Puma concolor), raudspisshjort (Mazama americana), tofingerdovendyret Choloepus hoffmanni, kapusinarapa Cebus albifrons, andesrev (Lycalopex culpaeus), navlesvinarten Pecari tajacu og vaskebjørnarten Nasua narica. Iaugefallande fugleartar i området inkluderer purpurtanagar (Iridosornis porphyrocephalus),  omnfuglen stjernestammeløpar (Margarornis stellatus) og kolibriarten svartbuksedunfot (Eriocnemis derbyi).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Reserva Ecológica El Ángel» frå , den 13. juni 2023

Referansar

Ramsarstader i Ecuador