Vade-, måse- og alkefuglar

Vade-, måse- og alkefuglar (Charadriiformes) er ein mangfaldig biologisk orden av små til mellomstore fugleartar. Gruppa inneheld meir enn 370 artar og har medlemmer i alle delar av verda. Dei er mest talrike i nærleiken av vatn og et virvellause dyr eller andre smådyr, men somme er pelagiske, andre lever i ørkenar og nokre få finst i tjukke skogen.

Oversyn av familiar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, 

 Springvaktelfamilien, Turnicidae
17 artar på varmt grasland i Asia, Afrika og Australia, dei er små, lite synlege fuglar som helst spring på bakken framfor å flyge. Afrika, Asia og Australia.
 Trielfamilien, Burhinidae
Ti artar er spreidd i den tempererte sona verda rundt, føretrekkjer tørre eller halvtørre område. Av desse er arten triel eurasisk og ein tilfeldig vitjar i Noreg.
 Slirenebbfamilien, Chionididae
To artar knytt til Antarktis: antarktisslirenebb på fastlandet og på øyar i subantarktisk del av Sør-Atlanteren, maskeslirenebb er ein subarktisk øyart med leveområde i sørlege del av Indiahavet.
 Gulpesnipefamilien, Pluvianellidae 
Gulpesnipa lever lengst sør i Sør-Amerika, liknar steinvendar i utsjånad og oppførsel. 
 Tjeldfamilien, Haematopodidae 
Samlar 11 artar langs alle kystar i verda med unntak av tropisk Afrika og Søraust-Asia. Den eurasiske tjeld er vanleg i Noreg.
 Ibisnebbfamilien, Ibidorhynchidae 
Ibisnebb er ein art som lever langs elvebredder på høglandet i Asia og i Himalaya.
 Avosettfamilien, Recurvirostridae 
Familien med ti artar av avosettar og stylteløparar finst spreidd på alle kontinent unntatt Antarktisk. Karakteristisk er lange bein. Stylteløpar er ein sjeldan gjest i Noreg, avosett var tidlegare tilveldig hekkefugl på Jæren.
 Lofamilien, Charadriidae 
67 artar av loar og viper lever verda rundt helst nær vatn. Av desse er vipe og sandlo vanlege i Noreg.
 Krokodillevaktar, Pluvianidae: Ein vadefugl med leveområde i tropisk Afrika sør for Sahara som hekkar på sandbankar av store elver. 
 Riksesnipefamilien, Rostratulidae 
Tre artar med habitat i våtmark: rikssnipe i Afrika, India og Søraust-asia, australrikssnipe er ein sjeldan, trua art i Australia, og dvergrikssnipe i Sør-Amerika.
 Bladhønsfamilien, Jacanidae 
Dei åtte artane er spreidd i temperert sone over heile verda. Dei har lange tær og kan gå på flytande vegetasjon.
 Slettevandrarfamilien, Pedionomidae 
Slettevandrar er endemisk for Australia som liknar på vaktel i utsjånad.
 Rypesnipefamilien, Thinocoridae 
Fire artar i to slekter i Sør-Amerika, liknar ryper, vaktlar og sandhøns, men har lengre venger.
 Snipefamilien, Scolopacidae 
Den mest talrike familien på artar i ordenen med over 90 artar spreidd verda rundt. 
 Krabbeetarfamilien, Dromadidae 
Krabbeetaren liknar loar, men har lange bein. Leveområdet er rundt Indiahavet, rundt Raudehavet og Persiabukta sør til og med Madagaskar.
 Brakksvalefamilien, Glareolidae 
9 artar ørkenløparar og 8 artar brakksvaler i tempererte område av Europa, 
 Måsefamilien, Laridae
 Måsar Ca. 50 artar spreidd verda rundt. Ni hekkefuglar i Noreg inklusive Svalbard, i tillegg er ca. 6–7 gjesteartar. 
 Terner og noddyar, 47 artar over heile verda, jaktar med stupdukk. 
 Saksenebb, tre artar i Afrika, Sør-Asia og Amerika som fiskar flygande med undernebbet i vassflata.
 Jofamilien, Stercorariidae 
Sju artar i arktiske og antarktiske strøk, fire av dei finst i Noreg eller ved kysten: storjo, polarjo, tjuvjo og fjelljo. Dei andre artane er kaneljo, sørjo, og sørhavsjo, alle tre hekkar på den sørlege halvkule. Dei er gode flygarar, og har ofte fleire fargevariantar, morfar. 
 Alkefamilien, Alcidae
24 artar av særs gode symjarar og dukkarar, lever i kjølige nordlege farvatn. Seks artar i Noreg.

Kjelder 

 Artikkelen Charadriiformes på engelsk Wikipedia med underartiklar om familiar
 Artikkel om Ismåse hos Norsk Polarinstitutt

Fuglar etter klassifisering