kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Båtsaum

Båtsaum eller klinkesaum vert brukt til å klinke saman båtborda på klinkbygde trebåtar. Han er å få kjøpt både i kopar og galvanisert jern. Før var det vanleg at båtbyggaren smidde saumen sjølv. Saumen vart då ofte oljebrend. Frå 1880-åra var det vanleg å kjøpe maskinprodusert saum. Dei første var svensk-produsert. På tidleg 1890-tal var galvanisert saum i handelen.

Til saumen høyrer ei lita skålforma skive av same metall; roa (fleirtal: rør). Kjøpte roer er runde. Heimesmidde er firkanta. Bordet som skal setjast på vert spent fast med klemmer. Så vert det bora hol for saumen gjennom båe borda. Saumen vert slegen inn frå utsida. Så vert ei ro tredd inn over tynnenden av saumen, og dreva inn ved hjelp av klinkejarnet, som har eit hol som saumen kan gå oppi, samstundes som det vert slege på saumhovudet. Tynnenden av saumen vert så avklipt (eller nykt). Til slutt vert han så klinka mot roa med ein pennhammar. Samstundes vert det  tunge klinkjarnet halde mot saumhovudet. Då vert òg dei samanfesta borda dregne godt og tett saman. Det er vanleg å nytte saum som er 1/2 tomme lenger enn den dobbelte bordtjukna. Ved langsgåande skøytar, skjervingar, vert saumlenda  1/2 tomme lenger enn bordtjukna.

Ein ser ofte at båtsaum vert kalla «båtnagle», eller liknande. Men ein nagle er rund og jamtjukk, medan båtsaumen er kvadratisk og vert tynnare mot spissen. Bruk av nagle eller saum heng saman med ulik dialektbruk.

Ein båtsaum er stivare og ikkje så slank som ein båtspikar. 

Den eldste båtsaumen er av jarn. Etter kvart vart han galvanisert. No er det ikkje uvanleg med koparsaum. Det er særleg i båtar der ein legg vekt på utsjånad det vert brukt kopar.

Koparsaum er dyrare enn jarn. Fordi kopar er mjukare og veikare må han stå tettae i båten. Det krev og meir tid å arbeide med koparsaum sidan han er mjukare og toler mindre.

Det kan by på problem å bruke jarn og kopar i same båt. Galvanisk spenning mellom metalla i sjøvatn før til at det minst edle metallet (jarnet), vert meir opptærd.

Stundom kan trenaglar som bind saman band og bord erstattast eller supplerast med ei lang saum, bandsaum. Då kan det brukast ei stor ankerforma ro, nebb-ro, som festar saumen godt til bandet, og hindrar at det klovnar. Då vert saumen gjerne kalla klo-saum.

Nemninga «saum» heng att frå den tid båtborda vart sydde saman, slik det er gjort på Halsnøybåten. Det er eit funn av båtrestar frå før 500, frå Halsnøy i Hordaland.

Kjelder

Gunnar Eldjarn og Jon Godal: Åfjordbåten og Nordlandsbåten  Bind 3.

Båtbygging
Jernvarer
Klinkbygging
Kainun institutti

Kainun institutti eller Kvensk institutt er eit senter for kvensk språk og kultur. Senteret ligg i Børselv i Porsanger kommune. Sentrale arbeidsoppgåver inkluderer utarbeiding av ordbøker og opplæringsmateriell for kvensk. Den første senterleiaren var Silja Skjelnes-Mattila, leiar frå våren 2010 er Hilde Skanke.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside

Kvensk språk
Emne knytte til kvener
Kultur i Porsanger
Byggverk i Porsanger
Elva Tsjepelare

Tsjepelare (bulgarsk Чепеларска река, Tsjepelarska reka, òg kalla Tsjaja, Чая og Asenitsa, Асеница) er ei 85 km lang elv i Bulgaria, og ei av sideelevane til Maritsa. Ho har utspring ved fjelltoppen Rozjen (rundt 1 500 meter over havet) i Rodopifjella. Det er bygd to vasskraftverk langs elva, som totalt produserer 2 400 kWh straum.

Tsjepelare renn gjennom byane Tsjepelare, Batsjkovo kloster, og den nest største byen i provinsen Plovdiv, Asenovgrad, før ho renn ut i Maritsa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chepelare River» frå ,  den 6. mars 2007.  

Elvar i Bulgaria
Elva Mesta

Mesta (bulgarsk Места) eller Néstos (gresk Νέστος) er ei elv i Bulgaria og Hellas. Ho har sitt utspring i Rilafjella i Bulgaria og munnar ut i Egearhavet nær øya Thásos. Ho stupar gjennom bratte juv mot Egearhavet gjennom stort sett metamorfe formasjonar. I den nedre delen renn elva ut over kystsletta Khrysoúpoli og deler seg opp i eit deltasystem, kalla Néstosdeltaet, med fleire ferskvassinnsjøar og tjern. Mesta er 230 km lang, der 126 km i Bulgaria medan resten ligg i Hellas. Ho dannar fleire juv i Rila og Pirin. 

Den lengste sideelva til Mesta er Dospat. Breidda av elva er stort sett dekt av lauvtre som strekkjer seg halvvegs mellom Bulgaria og Hellas, og ho dannar grensa mellom Makedonia og Thráki, i tillegg til grensa mellom periferieiningane Kavála og Xánthi.

Middelvassføringa ved kjelda til Tsjerna Mesta er 1 462 m³/s. Ved Hadzjidimovo er middelvassføringa 29 285 m³/s.

Kjelder

Mesta
Mesta
Mesta
Mesta
Mesta
Nišava

Nišava eller Nisjava (bulgarsk og serbisk kyrillisk: Нишава) er ei elv i Bulgaria og Serbia, og ei av dei høgre sideelvane til Južna Morava med ei lengd på 218 km.

Nišava har utspring vest i Bulgaria i Balkanfjella nær landsbyen Gintsi. Kjelda ligg nær grensa til Serbia, og etter berre 67 km kryssar ho grensa. Sidan ho renn gjennom Gintsi vert den øvre delen av elva kalla Ginska. Ho kryssar grensa ved Kalotina, ein stor grenseovergong mellom Bulgaria og Serbia, før ho held fram vestover i Serbia. 
I Serbia renn elva gjennom Dimitrovgrad, Pirot, Bela Palanka, Niška Banja og Niš, den tredje største byen i Serbia. Elva munnar ut i Južna Morava 10 km nedanfor byen, men sidan Niš er i rask vekst har byen snart nådd munningen.

Etter at Serbia vart delt inn i distrikt i 1992 vart distriktet Nišava kalla opp etter elva.

Elva er ein del av tilsigsområdet til Svartehavet, og har eit nedslagsfelt som dekkjer 3 950 km² (1 237 km² i Bulgaria og 2 713 km² i Serbia). Nišava er ikkje framkommeleg. Ho har mange mindre sideelvar, som Temštica-Visočica og Jerma, Crvena og Kutinska.

Nišavadalen var i antikken ein del av ei større rute mellom Europa og Asia. Ruta følgde dalane til elvane Morava, Nišava og Maritsa, og vidare mot Istanbul. Både vegen og jarnbanen mellom Beograd, Sofia og Istanbul følgjer i dag den same ruta.

Sićevojuvet 

I den serbiske delen av elva dannar Nišava fleire bratte dalar og juv. Det mest markante er Sićevojuvet (Sićevačka klisura; kyrillisk: Сићевачка клисура) mellom Bela Palanka og Niška Banja. Elva er ganske strid i juvet, og det er bygd to kraftstasjonar her for å utnytte dette. Juvet er 17 km langt, 350-400 meter djupt, og i enkelte delar har det vorte utvikla canyon-liknande strukturar.

Kjelder 
 Mala Prosvetina Enciklopedija, Third edition (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Denne artikkelen bygger på «Nišava» frå ,  den 7. mars 2007.  

Nisava
Nisava
Arda i Tolkien-verda

Arda er alvisk og tyder jorda i J.R.R. Tolkien si diktarverd.

Arda vart skipa som bustad for Ilúvatarborna, alvar og menneske. Opphavleg vart jorda tenkt symmetrisk, men Melkor vanæra Arda tidleg i første heimsæva, og mønsteret vart brote. Etter dette blir Arda ofte omtala som "Vansirde Arda".

Tolkien tenkte seg først at jordskiva var flat, med nattmurane ytst i randa av verda, og eit stort uthav, Ekkaia, som krinsa heile heimen. Lengst vest låg Aman, med Valinor, der Valane eller gudane budde, i midten Midgard eller Endor, og austpå landa der sola steig opp.

Etter at Númenor sokk i havet vart verda omskapt, og Arda vart den runde kloden vi bur på i dag, og dei sæle landa vestpå vart tekne bort frå den fysiske verda.

Sjå elles Ëa.

J.R.R. Tolkien
Den thrakiske sletta

Den thrakiske sletta (bulgarsk Горнотракийска низина, Gornotrakijska nizina) utgjer den nordlege delen av det historiske området Thrakia. Det ligg i dag i sørlege område av Bulgaria mellom fjellområda Sredna Gora i nord og vest; Rodopifjella, Sakar og Strandzja i sør; og Svartehavet i aust. Sletta er eit rikt jordbruksområde med eit areal på 6 032 km² og ei gjennomsnittleg høgd på 168 meter. 

Sletta er ein del av Nordlege Thrakia (Северна Тракия, Severna Trakija) (i motsetnad til Vest-Thrakia og Aust-Thrakia i sør), og ligg sør for Balkanfjella, aust for elva Mesta og Sredna Gora. Sletta er derimot ikkje heilt flat og inneheld fleire åsar og lågare fjell. 

Klimaet er kontinentalt. Varmerekorden for Bulgaria vart sett her. I 1916 målte Sadovo 45,2 °C. Den normale årsnedbøren er om lag 550 mm. Viktige elvar som renn over sletta er Maritsa, og sideelvane hennar Tundzja, Strjama, Topolnitsa, og Vatsja.

Av store byar finn ein Plovdiv, Burgas, Stara Zagora, Pazardzjik, Asenovgrad, Khaskovo, Jambol og Sliven.

Kjelder 
 Collective (2002). Balgarska entsiklopediya A-YA. Sofia: IK Trud. 

Denne artikkelen bygger på «Upper Thracian Plain» frå ,  den 9. mars 2007.  

Thrakiske
Sletter i Bulgaria
Kusymre

Kusymre (Primula vulgaris) er ein plante i nøkleblomfamilien. Slektsnamnet Primula tyder «den fyrste om våren», og viser til at dette er ein vårblomstrande plante. Han har einskildståande gulkvite blomar. 

Planten er vanleg i kyststrøk frå Aust-Agder til Sør-Trøndelag. Han veks i fuktig skyggefull skog og gressbakkar, og trivst òg i maritimt miljø nær sjøen.

Medisin
Kusymre er ikkje giftig, både blomar og blad kan etast, og skal ha ein blodreinsande effekt. Planten har vore nytta som  medisinsk urteplante som slimløysande, krampeløysande, svakt smertestillande og roande middel.

Kultur
Kusymre er kommuneblome for Bokn kommune og var fylkesblome for Hordaland fylke.

Lokalt på Vestlandet blir plantn kalla «kublom». Han har og andre lokale namn som «kusømra», «gulveis» og «liblom». Namnet kusymre kan kome av at han blomar på den tida då kyrne kunne sleppast på beite.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Fylkesblomst for Hordaland fylke
 

Nøkleblomfamilien
Plantar i Noreg
Arthur Honegger

Arthur Honegger () var ein sveitsisk komponist som var fødd i Frankrike og budde store delar av livet sitt i Paris.

Han var med på å skipa gruppen Les Nouveaux Jeunes med mellom anna Darius Milhaud og Erik Satie, kjend som Les Six frå 1920.

Verk

Orkesterverk
Pastorale d’été (cirka 1920)
Movements symphoniques:
 Pacific 231 (1923)
 Rugby (1928)

Symfoniar
 Symfoni nr 1 (1930)
 Symfoni nr 2 for strykeorkester og trompet (1941)
 Symfoni nr 3 Liturgique (1945–46)
 Symfoni nr 4 Deliciae Basilienses (1946)
 Symfoni nr 5 Di tre re (1950)

Konsertar
 Konsert for piano og orkester (1924)
 Kammarkonsert for fløyte, engelsk horn og strykeorkester (1929)
 Konsert for cello (1948)

Operor
 Judith (libretto René Morax, 1926)
 Antigone (libretto Jean Cocteau etter Sofokles, 1927)
 L'Aiglon (samarbeid med Jacques Ibert, 1937)

Operetter
 Kung Pausoles eventyr (1934), libretto Albert Willermetz, etter Pierre Louÿs sin roman Les Aventures du roi Pausole (1901)
 Les petites Cardinals (samarbeid med Jacques Ibert, 1938)

Oratorier
 Le roi David, ('Kong David', 1921)
 Le cris du monde (1931)
 Jeanne d'Arc au bûcher, ('Jeanne d'Arc på bålet'), mysteriespel, (libretto Paul Claudel) (konsertversion 1938; operaversion 1942)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Franske komponistar
Sveitsiske komponistar
Moderne komponistar
Komponistar frå 1900-talet
Folk frå Le Havre
Tyrifjord videregående skole

Tyrifjord Videregående skole er ein vidaregåande skule skule som ligg i Hole kommune i Viken. Skulen høyrer til adventistsamfunnet, og kristentru er difor ein viktig del av skulemiljøet.

På TVS kan ein velje mellom treårig studiespesialiserande og toårig yrkesfagleg opplæring. På studiespesialiserande opplæring har ein retningane realfag, samfunnsfag og økonomi og språkfag. På yrkesfagleg opplæring har in toårig helse- og sosialfag-linje med retning helsefagarbeidar. Skulen har også allmennfagleg påbygging etter gammal reform. Allmennfagleg påbygging gjev studiekompetanse på lik linje med studiespesialiserende opplæring, og kan takast på eitt år.

På skulen kan ein bu på internat eller vere dagelev.

Rektor ved skulen er Styrkår Dramstad.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Vidaregåande skular i Viken
Hole kommune
Skipingar i 1958
Raudt

Raudt (R) er eit norsk sosialistisk parti. Partiet var stifta i 2007, etter at Arbeidaranes Kommunistparti (AKP) og Raud Valallianse (RV) var avvikla for å samle kreftene på ytste venstrefløy i Noreg i eit nytt politisk parti. Raud Ungdom heldt fram som ungdomsorganisasjonen til partiet Raudt.

Marie Sneve Martinussen er konstituerande partileiar frå 2023. Charlotte Therkelsen er nestleiar. Reidar Strisland er partisekretær. Leiaren i Raud Ungdom er Liv Müller Smith-Sivertsen.

Ved stortingsvalet i 2017 vart leiaren i partiet, Bjørnar Moxnes, vald inn frå Oslo. Raudt fekk 2,4 prosent av stemmene på landsplan, mot 1,3 prosent i 2013. I Oslo fekk partiet 6,3 prosent, mot 3,2 prosent i 2013.

Politisk plattform 
Raudt har kamp mot forskjells-Noreg som si hovudsak. Partiet er ei samanslåing av Raud Valallianse (RV) og Arbeidernes Kommunistparti (AKP). Raudt er eit revolusjonært, sosialistisk parti. Målet til partiet er å skapa eit samfunn utan utbytting og undertrykking, og som byggjer på rettferd og solidaritet.

Raudt har sin historiske ideologiske bakgrunn i marxismen og maoismen. Partiet kallar seg ikkje kommunistisk, slik forløparen AKP gjorde. Mange medlemar kjem òg frå andre politiske miljø og tradisjonar, mellom anna har den trotskistiske organisasjonen Internasjonale Sosialistar slutta seg til partiet.

Historie 
I samband med skipinga av det nye partiet vart Raud Valallianse og Arbeidernes Kommunistparti lagde ned. Raud Ungdom held fram som ungdomsorganisasjonen til partiet. Det var 260 delegater til stades under skipingsmøtet på Håndverkeren i Oslo. Namnet «Raudt» vart valt med 128 stemmer mot 71. Andre framlegg til namn var Raudt Val og Solidaritet. Fram til oktober 2007 brukte partiet formelt namnet Raud Valallianse, på grunn av retningslinene i vallova.

Ved fylkestingsvalet i 2007 fekk RV/ Raudt 2,1 % av røystene, og gjorde sitt beste lokalval nokon gong sidan RV vart skipa. RV/ Raudt fekk i 2007 sin første ordførar i Risør kommune, der Knut Henning Thygesen vart vald i direkteval. Partiet har likevel ikkje slått gjennom på landsbasis i så stor grad som ein hadde håpa, trass i stor entusiasme rundt sjølve partidanninga og mange nye medlemar og sympatisørar. Det har vorte trekt fram fleire moglege årsaker til dette, mellom anna intern strid i partiet og den aukande blokkdanninga i rikspolitikken som følgja av det raudgrøne regjeringssamarbeidet. Ved stortingsvalet i 2009 oppnådde Raudt 1,3% av røystene. Dette var ein framgang frå dei siste vala, men stod likevel ikkje i stil med forventningane i partiet. Heller ikkje i Raudt sine satsingsfylke, Oslo og Hordaland, vart resultatet godt nok, og partiet fekk inkje stortingsmandat.

Partiet er frå 2017 for første gong representert på Stortinget, då  partileiar Bjørnar Moxnes vart vald inn for Oslo. Dei har representantar i fleire fylkesting og kommunestyre. Partiet har ingen ordførarar, men fire varaordførarar.

Valhistorikk

Leiing

Partileiarar 
 2007–2010 Torstein Dahle
 2010–2012 Turid Thomassen
 2012–2023 Bjørnar Moxnes
 2023– Marie Sneve Martinussen (konstituert)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

 
Norske politiske parti
Sosialistiske parti
Skipingar i 2007
Saxe Bjørkedal

Saxe Bjørkedal () var ein viktig norsk tradisjonsberar for trebåtar og båtbygging.

Han vart fødd i Bjørkedalen i Volda kommune, og lærte båtbygging i tradisjonen der.
Han dreiv aktivt granskingsarbeid på gamle trebåtar og rekonstruert fleire.

Dei viktigaste rekonstruksjonsarbeida:
 Bygde oppatt eit fjørefar av gamal båtmaterial som vart funne på sjøbud i Nupen, Hallebygda, Sande. Noko nytt material vart sett inn.
 Bygde oppatt sunnmørottring av gamal båtmaterial som vart funnen på naustvegg på Viddal, Ørsta. Ferdig 1991. Noko ny material vart sett inn
 Rekonstruerte og laga modell av sunnmørsjekt (som vart bygd i full storleik i 2000, Anna Olava) ut frå sjøbudmaterialar funne på Håkonsholmen, Ulstein
Rekonstruerte og laga modell av Myklebustskipet som vart bygd på Nordfjordeid 2016-19.

I 2002 fekk Saxe Bjørkedal Kongens Fortenestemedalje i gull for det store og viktige arbeidet han hadde gjort for norsk kystkultur. 
Han bygde mange båtmodellar. Nokre av dei er brukte til kyrkjeskip. Likeeins bygga han feler, og var spelemann.

Han var bror til Sigurd Bjørkedal.

Saxe Bjørkedal var busett i Flora kommune

Bakgrunnsstoff 
 Kongens gull til Saxe Bjørkedal 

Folk frå Flora
Folk frå Volda
Kongens fortenestmedalje i gull
Norske båtbyggjarar
Klinkbygging
Karv

Karv er ein type vikingskip som blei brukte til reiser langs kysten og kanskje også til lengre enkeltferder. Døme på arkeologiske funn av karvar er Tuneskipet, Gokstadskipet og Osebergskipet. Langskipa ver krigsskip som kan reknast som større utgåver av karvane.

Vikingskip
Klinkbygde skip
Sestrunj

Sestrunj er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho ligg i øygruppa Zadar mellom Ugljan, Rivanj og Dugi Otok. Øya har eit areal på 11,1 km² og eit folketal på 48 (2001). Den einaste busetnaden på øya, som òg heiter Sestrunj, ligg i indre område av øya. Øya er dekt av maquis-kratt og låg skog. Hovudnæringane på øya er jordbruk og fiske.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Om Sestrunj 

Øyar i Kroatia
Šolta

Šolta er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho ligg vest for Brač (på andre sida av Splitsundet), sør for Split og aust for Drvenik. Ho har eit areal på 58,98 km², og eit folketal på 1 479 (2001). Den høgaste toppen på Šolta er Vela Straža, som er 238 meter høg. På nordaustsida av øya ligg dei store vikene Rogač og Nečujam. I vestlege delar av det indre Šolta ligg det ei jordbruksslette som er om lag 6 km lang og 2 km brei.

Hovudnæringa på øya er basert på vindyrking, oliven, frukt, fiske og turisme. Fleire landsbyar ligg borte frå kysten (Grohote, Gornje Selo, Srednje Selo, Donje Selo), medan Maslinica er den største fiskelandsbyen, som berre er utsett for nordvestleg vind, og dermed ei god hamn for mindre båtar.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 solta.hr 

Kommunar i Kroatia
Øyar i Kroatia
Kunsteventyr

Kunsteventyr er eventyr som til skilnad frå folkeeventyra har kjend opphavsmann. Slike eventyr er ofte inspirert av folkeeventyr, men ber gjerne preg av at dei ikkje har ei forhistorie i munnleg form. 

Kunsteventyr er særleg knytte til romantikken.
Dei kan parodiera eventyr eller samfunn, 

Marie-Catherine d’Aulnoy gav ut eventyrsamlingar på 1690-talet der ho kombinerte tradisjonelle soger med litterære uttrykksmåtar. Gjennom dette er ho rekna som ein opphavsperson til kunsteventyret. 

H.C. Andersen er ein kjend forfattar av kunsteventyr som verka på 1800-talet. I Noreg er blant anna Regine Normann og Jonas Lie kjende for å ha gjeve ut samlinga Trold i 1891-92.

Nokre forfattarar av kunsteventyr

 Bettina von Arnim: «Der Königssohn» (ca. 1808), «Erzählung vom Heckebeutel» (1848). 
 Gisela von Arnim: Livet til høygrevinne Gritta von Rotterhjemmehososs (1840), Månekongens datter (1849)
 H.C. Andersen:  M.a. Prinsessen på ærten, Den lille Havfrue, Keiserens nye Klæder, Sneedronningen og Tommelise
 Béla Balázs
 Paul Baret: Foka, eller metamorfosene (1777)
 Hjalmar Bergman
 Elsa Beskow: Resan till landet Längesen (1923), Sagan om den lilla hinden (1924)
 Clemens Brentano
 Tor Åge Bringsværd: Jørgen Moes vei nr. 13 (1973)
 Lewis Carroll: Alice’s Adventures in Wonderland
 Carlo Collodi: Pinocchios eventyr (1883)   
 Charles Dickens: A Christmas Carol (1843)
 Roald Dahl
 Johan Falkberget: Nord i haugene: Eventyr (1910) 
 Antoine Hamilton
 Wilhelm Hauff: Storken Kalif
 Lennart Hellsing
 Hermann Hesse: «Dvergen» (1904) 
 E.T.A. Hoffmann: «Nøtteknekker og musekonge» (1816)
 Tove Jansson
 Gottfried Keller: «Klædi skaper mannen» («Kleider machen Leute»), «Spiegel, das Kätzchen»
 Gösta Knutsson
 Selma Lagerlöf
 Astrid Lindgren
 A.A. Milne
 Friedrich de la Motte-Fouqué
 Eduard Mörike
 Regine Normann: Eventyr (1925) 
 Helena Nyblom
 Vladimir Oravsky
 Aleksandr Pusjkin: Eventyret om tsar Saltan (1831)
 Anna Maria Roos
 Jean-Jacques Rousseau: Den fantastiske dronningen (1758) 
 Karl Wilhelm Salice-Contessa
 Paul Scheerbart: Oppgangen til solen (Der Aufgang zur Sonne, 1903).
 Ludwig Tieck: «Den blonde Eckbert» (1797)
 William Makepeace Thackeray: The Rose and the Ring (1854)
 J.R.R. Tolkien: Leaf By Niggle (1945), Smith of Wootton Major (1967)
 Zacharias Topelius
 Torvald Tu: Mormor-kista (1928) 
 Anna Wahlenberg
 Oscar Wilde: The Happy Prince and Other Stories (1888)
 Evgenij Zamjatin

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Kunsteventyr ved Bibliotekarstudentens nettleksikon om litteratur og medier (pdf-fil)

Litteratursjangrar
Eventyr
Tele2

Tele2 er eit pan-europeisk selskap oppretta i 1993, og tilbyr mobiltelefoni, telefoni og internett-tilgang til fleire land i Europa. Hovudkontoret ligg i Sverige.

Tele2 AB har rundt rekna 30 millionar kundar i 22 europeiske land, med ei total omsetjing på 50 milliardar SEK. Selskapet er eigd av Kinnevik-konsernet, der familien Stenbeck er største aksjonær.

Tele2 Norge AS er eit norsk dotterselskap av Tele2 AB, og har meir enn 600 000 kundar. I Noreg tilbyr Tele2 mobilabonnement, fasttelefonabonnement og breiband-/internett-tilgang.

Internasjonalt 
 Fasttelefon – i 22 land
 Internett-tilgang – i 19 land
 Mobiltelefon – i 14 land
 Kabel-TV & IP-TV – i Sverige, Litauen, Nederland og Luxemburg
 Telekort – i 10 land
 IP-telefoni/VoIP – i 8 land

Kjelder

 Tele2.no: Om Tele2 

Denne artikkelen bygger på «Tele2» frå ,  den 14. mars 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Tele2 Norge 
 Den internasjonale heimesida til Tele2

Teleselskap
Telefon
Inger Helene Nybråten

Inger Helene Nybråten () er ein tidlegare norsk skiløpar. Ho er vaksen opp og busett i bygda Skrautvål, og ho representerte Skrautvål IL. Nybråten starta karrieren sin med VM-gull på stafetten i Oslo 1982. I OL 1984 gjentok ho stafettgullet. I 1989 tok ho VM-bronse på stafetten, det gjorde ho også i 1991 og 1993. Det vart OL-sylv på stafetten i 1992 og 1994. I 1995 tok ho VM-bronse på 15 km. Ho vart også Noregsmeister 6 gonger.

Medaljeoversikt

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap 
Ski-NM 1978: Nr 10 på 5 km på Konnerud
Ski-NM 1979: 
Ski-NM 1980: Sølvmedalje på 20 km i Asker
Ski-NM 1981: Nr 4 på 5 km på Eidsvoll
Ski-NM 1982: Bronsemedalje på 5 km, 10 km og 20 km på Raufoss
Ski-NM 1983: Sølvmedalje på 5 km på Lillehammer
Ski-NM 1984: Sølvmedalje på 5 km i Hof
Ski-NM 1985: 
Ski-NM 1986: Nr 4 på 10 km på Vang
Ski-NM 1987: Nr 6 på 5 km i Steinkjer
Ski-NM 1988: Gullmedalje både på 5 km og 10 km på Vang
Ski-NM 1989: Gullmedalje på 10 km på Geilo
Ski-NM 1990: Gullmedalje på 5 km på Gjøvik
Ski-NM 1991: Bronsemedalje både på 5 km og 20 km i Bodø
Ski-NM 1992: Gull på 20 km, sølv både 5 km og i jaktstart i Trondheim
Ski-NM 1993: Nr 6 på 20 km på Dombås
Ski-NM 1994: Sølvmedalje på 20 km på Koppang, bronse i jaktstart i Vegårshei
Ski-NM 1995: Gullmedalje på 5 km og bronsemedalje på 15 km i Oslo

Bakgrunnsstoff 
 

Norske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Norske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Norske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Norske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Norske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Folk frå Nord-Aurdal