kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Raudglente

Raudglente, tidlegare glente (Milvus milvus), er ein rovfugl i haukefamilien som har leveområdet sitt vesentleg i Europa.

Skildring 
Dette er ein mellomstor medlem av haukefamilien, ca. 60 til 72 centimeter i kroppslengd, vengespennet kan bli opp til 1,7 meter, kroppsmassen opp mot 1,6 kilogram. Hofuglar er litt større enn hannar, elles er kjønna like. Raudglentar er mest kjennelege på kileforma stjert, lange venger, bøygde i flukta og stort, lyst felt mot enden av vengene. Oversida av stjerten er raudbrun, hovudet er lyst, grått, elles er fjørdrakta i stor grad brun.

Leveområdet er frå Sør-Sverige og Storbritannia i nord, Polen i nordaust og sørvestover til Iberiahalvøya. Nokre har vinteropphald i Nordvest-Afrika. Avgensinga av området mot aust for denne arten er usikker.

Raudglente er ein sjeldan fugl i Noreg. I dei siste åra har det likevel vore observert fleire og fleire individ. Det er spesielt langs kysten frå Østfold til Rogaland at det ikkje er uvanleg å sjå raudglenten, og då oftast i april månad. Næraste hekkeområde er Sør-Sverige der han er trekkfugl.

Habitat er i låglandsskog, ved jordbruksland og heier, opptil 1600 moh. i Sveits. Dei kan søke føde nær opptil urbane område. Føda er helst åtsel, levende byttedyr kan vere fuglar, fugleungar, små pattedyr, reptilar og anna. Dei kan stjele føde frå andre rovfuglar.

Hekking
Hoa byggjer eit relativt lite reir i toppen av høge tre. Reiret består av pinnar, kvistar og gjerne papir og tøyrestar ho finn. Hoa tar gjerne over andre rovfuglreir. 
I slutten av april eller starten av mai legg hoa 2 til 4 egg. Egga blir klekte etter 30 dagar. Ungane blir i reiret til dei er 7 til 8 veker gamle. Først då er dei flygedyktige. Dei bur framleis i reiret i eit par veker til for å få føde. Hoa blir kjønnsmogen etter to år. Hannen blir som oftast kjønnsmogen når han er tre år.

Galleri

Kjelder 
 BirdLife International (2021) Species factsheet: Milvus milvus. Henta frå http://www.birdlife.org den 11. mai 2021
Referansar

Bakgrunnsstoff 

DOFs skildring av raud glente.

Haukefamilien
Streiffuglar i Noreg
Tigrinja

Tigrinja er eit semittisk språk som blir snakka av rundt 4,5 millionar menneske i Eritrea og Etiopia. Det er offisielt språk i Eritrea og i Tigray-regionen i Etiopia. Språket er også brukt av folk som har utvandra frå desse stadene, mellom anna av ein del etiopiske jødar i Israel.

Tigrinja og det nærskylde språket tigré stammar frå det gammaletiopiske språket geez. Dette språket, som framleis blir brukt som kyrkjespråk i den etiopiske kyrkja, var lenge skriftspråket i Etiopia. Tigrinja blir i dag skrive med geez-skrift, og har mange lånord frå geez. Det eldste skriftlege tigrinjamaterialet ein kjenner stammar frå 1200-talet, og var ein lovtekst som blei funnen i Logosarda i Debub-regionen av Eritrea.

Fonologi 
Tigrinja har eit nokså typisk fonemsystem for etiopiske semittiske språk. Det har det vanlege settet på sju vokalar og eit sett ejektivar blant konsonantane. Språket skil seg frå mange av dei nærskylde språka, som amharisk, gjennom at det har bevart faryngalar (lydar uttalt med tunga mot svelget) frå geez. Også tigré har desse lydane.

Språket skil mellom lange og korte konsonantar. Konsonantklynger med tre konsonantar, eller ein konsonant og ein lang konsonant, blir brotne opp av ein  svarabhaktivokal, ə. Der to konsonantar eller ein lang konsonant ville ha avslutta eit ord, blir vokalen i sett inn.

Tabellane under bruker ei vanleg framstilling av tigrinjalydar blant språkforskarar, med IPA-symbol i hakeparentesar der desse er ulike.

Ordbøker og grammatikkar 

Det er utarbeidd fleire ordlister mellom norsk og tigrinja. Norsk-tigrinja ordbok av Yacob Gebretensae Tsegay kom ut i 2008  på Sypress forlag, med ny utgåve i 2011. Boka er ei ordbok som også gjev innføringar i både norsk og tigrinja. Norsk-tigrinsk illustrert ordbok blei gjeve ut av Utdanningsdirektoratet i 2011.

Bakgrunnsstoff 
Tigrigna Online , engelsk kurs og ordbok.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tigrinja» frå ,  den 15. april 2012.  
Denne artikkelen bygger på «Tigrinya language» frå ,  den 15. april 2012.  

Søk i Bibsys
 

Semittiske språk
Språk i Eritrea
Språk i Etiopia
Språk i Israel
Einskildspråk
Akkad

Akkad var hovudstaden i Det akkadiske riket, det første semittiske riket i Mesopotamia, som tok over makta etter Sumer. På sumerisk blei byen kalla Agade.

Akkad låg nord i Sør-Mesopotamia, på ein stad som i dag er ukjend. Han låg truleg ved Eufrat og mellom Kish og Sippar. Eit utbreidd syn er at han låg nær dagens Bagdad. 

Ifølgje akkadiske skrifter blei byen bygd av erobraren Sargon av Akkad, som levde på 2300-talet f.Kr. Ei tidlegare innskrift frå sumerherskaren Enshakushanna nemner likevel Agade som ein by han erobra, noko som tyder på at byen er eldre. Akkad blei fullstendig øydelagd på 2100-talet f.Kr. og aldri gjenoppbygd. Ein sumerisk tekst, «Forbanninga av Agade», fortel at byen blei øydelagd som hemn frå gudane fordi kongen hadde plyndra templa til Enlil. Forbanningsteksten skildrar korleis «åkrar ikkje gav korn» og «flaum ikkje gav fisk». Medan ein lenge rekna med at Akkad var blitt hærteken av fiendtlege grupper, kan arkeologiske funn frå Tell Leilan tyda på at kraftige klimaendringar med redusert nedbør førte til at både byen og Akkaderiket forsvann.

Akkad er nemnd som ein del av Nimrod sitt kongedøme i Første Mosebok.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Akkad» frå , og «Akkadian Empire» frå  den 15. april 2012.  
 
Det akkadiske riket
Mesopotamia

zh:阿卡德帝国
Svartvengalbatross

Svartvengalbatross (Diomedea sanfordi) er ein albatrossart i slekta Diomedea som høyrer til ein populasjon med hekking på Chathamøyane aust for New Zealand.   BirdLife International  splitta D. sanfordi frå kongealbatross, D. epomophora med referanse til Robertson and Nunn (1998) og Brooke (2004). Somme autoritetar, som Clementslista ('eBird/Clements checklist') og SACC held framleis pr 2023 D. m. sanfordi som underart av kongealbatross, Diomedea melanophris, men SACC spør etter framlegg til splitt.

Skildring 
Dette er ein stor albatross, berre vandrealbatrossen overgår denne arten i maksimal og gjennomsnittleg storleik. Kropp, hovud og underside av vaksne individ er i kvitt, men med mørke vengespissar og ein smal mørk bakkant på undervengen. Nebbet og beina er i rosa. Oversida er vengen er mørk på vaksne fuglar, men ryggen kvit. Vaksne individ av svartvengalbatross kan skiljast frå kongealbatross, eller nominatforma, med langt mørkare overside av vengen. Oversida er mørk heilt mot framkanten der den sørlege populasjonen har kvit framkant på vengen. Ungfuglar kan vere vanskelege å identifisere, men om ein fugl har svart på hovudet eller i stjertfjører er han vanlegvis ein svartvengalbatross. Eit godt kjenneteikn på begge desse artane D. sanfordi og D. epomophora (begge tidlegare kongealbatross) som skil dei frå vandrealbatross-gruppa er ei mørk stripe langs nebbgapet der vandrealbatrossen er lys rosa. D. sanfordi veg i området 6,5 til 6,8 kg, har vengespenn på 3 - 3,5 meter og er ca. 115 cm lang.

Hekkeområdet for svartvengalbatrossen  er nesten utelukkande Chathamøyane (99 %), men nokre hekkar på Aucklandøyane og på Sørøya på New Zealand. Utanom hekkesesongen spreier desse albatrossane seg sirkumpolart, dei fleste mellom 30 og 52 °S.

IUCN klassifiserer denne arten som sterkt truga. Populasjonen er estimert til ca. 25 000-26 000 individ og populasjonen er trudd å vere minkande.

Kjelder

Kjelder gjeve av BirdLife International  

Albatrossfamilien
Amarnabreva

Amarnabreva er ei samling leirtavler frå Det nye riket i Egypt. Dei blei funne ved Amarna  i Egypt i 1887. Breva er skrivne med kileskrift, hovudsakleg på akkadisk, og inneheld den diplomatiske brevvekslinga mellom dei egyptiske faraoane Amenhotep III og Akhnaton på den eine sida og vasallkongane deira i Palestina og Syria i tillegg til med andre storkongar i Midtausten. Samlinga inneheld 382 forskjellige brev som er blitt datert til to tiår på midten av 1300-talet f.Kr.

Amarnabreva er ei særs viktig historisk kjelde til den politiske situasjonen i Palestina og Syria i samtida. Dei viser også korleis diplomatisk kontakte mellom ulike statar føregjekk, og korleis egyptarane administrerte vasallstatane sine.

Amarnabreva blei første gong omsett og fortolka av den norske assyriologen J.A. Knudtzon i 1907-15, til tysk. William L. Moran utgav ei komplett omsetjing på fransk i 1987 og på engelsk i 1992.

I dag er brevsamlinga spreidd til fleire steder i verda. Dei fleste er på Vorderasiatisches Museum i Berlin og på British Museum i London.

Bakgrunnsstoff 
 Moran, William L.: The Amarna Letters, Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1992. ISBN 0-8018-4251-4

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Amarnabreva» frå ,  den 15. april 2012.  

Mesopotamia
Egyptisk historie
British Museum
Vorderasiatisches Museum
Jomfrutårnet i Baku

Jomfrutårnet (aserbajdsjansk Qız Qalası) eller lokalt kalla Giz Galasi ligg i Gamlebyen i Baku i Aserbajdsjan er eit gammalt tårn som til forskjellige tider har vore tilknytt parsistar, sassanidane, arabar, persarar, sjirvansjahane, osmanarane og russarane. Tårnet vart bygd på 1100-talet, som ein del av bymuren kring Baku, og i lag med Sjirvansjahpalasset, som er datert til 1400-talet, er det skrive inn på verdsarvlista til UNESCO for historiske monument. Steintårnet vert rekna som eit av dei mest særprega nasjonalsymbola til Aserbajdsjan, og er avbilda på aserbajdsjanske pengesetlar. 

Jomfrutårnet husar eit museum som presenterer den historiske utviklinga til byen Baku. Her er òg ein suvenirbutikk. Frå toppen av tårnet har ein utsyn over dei smale gatene og minaretane i Gamlebyen, bulevarden i Baku, De Gaulle-huset og Bakubukta. I nyare år har fyrfatet på toppen vorte fyrt opp på kveldane under novruz-høgtida.

Då vassnivået i Kaspihavet fall, oppstod det ei landstripe som vart utbygd mellom 800- og 1400-talet, tida då bymurane i gamlebyen, palasset, inkludert den store bastionen med Jomfrutårnet vart bygd.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Maiden Tower (Baku)» frå ,  den 15. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Secrets of the Maiden Tower. Azerbaijan International (Autumn 2006)
Baku's Maiden Tower frå Azerbaijan International
 Maiden Tower a Hindu Temple for the Fire God Agni? 
 3D-modell 

Byggverk i Baku
Tårn i Aserbajdsjan
Kulturminne i Aserbajdsjan
Verdsarv i Aserbajdsjan
Turistmål i Aserbajdsjan
Monument og minnesmerke i Aserbajdsjan
Arkeologiske stader i Aserbajdsjan
Purre

Purre eller purrelauk (Allium ampeloprasum var. porrum syn. Allium porrum) er ei toårig laukplante i laukslekta frå traktene kring Middelhavet. Han er herdig mot kulde og frost, noko som gjer at ein finn han vill så langt nord som Tyskland. Dyrka kan han jamvel tola tele. I motsetnad til dei fleste andre arter i slekta, så dannar den ikkje nokre eigentlege laukar, i staden dannar laukblada ein lang sylinder.

Purre er ein viktig grønsak som kan nyttast rå, gratinert eller stuva. Anten for seg sjølv eller i gryterettar, supper og gratengar. Purre er hovudingrediensen i vichyssoise og cock-a-leekie. Den sistnemnde retten ligg skottane varmt om hjarta og er ofte forrett til Burns Suppers, middagar som hyllar den skotske poeten Robert Burns sitt liv og poesi. Ved dyrking dekkjer ein ofte delar av purrelauken for at han skal halda seg kvit og mjuk.

Namnet purre kjem frå latin porrum som opphavleg tydde graslauk.

Purrelauken er heraldisk symbol for Wales og vernehelgenen deira, David av Menevia, som var vegetarianar. På dødsdagen til vernehelgenen, 1. mars, ber mange i Wales eit lite purrelauksymbol på jakkekragen, inklusive prins Charles, ettersom han er prins av Wales. Purrelauken er regimentsvåpen for det britiske infanteriregimentet Welsh Guards.

Purre har vore dyrka i Norden frå mellomalderen. Det har vore registrert ein del einskildfunn av forvilla purre i norsk natur ulike stader.

Sortar
 Prelina
 Chalton F1
 Columbus
 Jolant
 Pandora
 Andera
 Siegfried Frost

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Purjolök» frå ,  den 15. april 2012.

Bakgrunnsstoff 

 Carl von Linnés digitala växtbibliotek
 Agropub purre 
 Finili 
 Norgro

Laukslekta
Grønsaker
Vill-lauk

Vill-lauk eller villauk (Allium oleraceum) er ei fleirårig laukplante i laukslekta i påskeliljefamilien med opprette skot og kvite, grønlege eller raude blomstrar. Planta er knytt til kalkrik jord på beitemark eller i skog og kratt.

Skildring
Vill-lauk er ei fleirårig, urteaktig plante med ein opprett vekst og eit underjordisk opplagringsorgan, som består av næringsfylte blad, ein lauk. Stengelen er rund, og tilsynelatande er bladbærande. Dei grunnstilte blada dannar nemleg så lange bladhylstre, at det kan sjå ut som om bladplata spring ut frå stengelen. Blada er halvrunde i tverrsnitt, men flate mot spissen. Dei er linjeforma og heilranda med tydelege ribber på undersida. Begge bladsidene er grågrøne og oftast dekt av ei tynn hinne. Blada visner tidleg bort og blir papiraktige. Blomstringa skjer i juli-august. Blomstrane er samla i hovudaktige, endestilte blomsterstandar. Standane er omgitt av to høgblad, og dei består forutan av blomstrar òg av eit større eller mindre tal ynglelaukar. Dei einskilte blomstrane er opprette og seinare nikkande, regelmessige og 3-talige med grønlege, kvite eller raude kronblad. Fruktene er kapslar med nokre få frø.
Den underjordiske lauken er danna av ein skiveforma stengel og tett pakka, tjukke og næringsrike blad. Under sjølve lauken er det talrike, grove trevlerøter.
 
Vill-lauk eller villauk er utbreidd i Kaukasus og det meste av Europa. Arten er knytt til lysopne eller lett skygga voksestader på kalkrik, men næringsfattig, veldrenert jord. Derfor finst den ofte på beitemark og i skog og kratt. 

I Noreg er arten heimleg og trivst best på baserik grunn. Han er mest vanleg på Austlandet, men veks òg i låglandet og dalføra nordover til Troms. I Valdres går han opp til 880 meter. I Raudlista 2021 er han rekna til å vere livskraftig (LC).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Kalkplanter
Kurratlauk

Kurratlauk eller kurrat (Allium ampeloprasum var. kurrat) er ei laukplante i laukslekta i påskeliljefamilien som er dyrka som matplante i Midt-Austen. Han er i nær slekt med elefantkvitlauk og purre, og dei er sett på som å vere av den same arten, sjølv om kurrat nokre gonger er lista som Allium kurrat. Kurrat er litt mindre enn purre. 

Det er hovudsakleg blada av kurratlauk ein bruker. Desse kan ein hausta fleire gonger kvar sesong, og dei kan etast råe eller tilreidde. Også resten av planten kan etast som purre. Safta av planten kan brukast til å skremma vekk møll.

Kjelder

 
 

Denne artikkelen bygger på «Kurrat» frå ,  den 15. april 2012.

Bakgrunnsstoff 
 

Laukslekta
Grønsaker
Böyük Zirə

Böyük Zirə, òg kjend som Nargin, er ei folketom øy utanfor Bakubukta i Aserbajdsjan.

Nargin er ein del av Bakuøyane, som elles består av øyane Dasj Zira, Kitsjik Zira (Qum eller Sandøya), Zenbil, Sangi-Mugan, Tsjikil, Qara Su, Khara Zira, Gil, Ignat Dasj og nokre mindre øyar.

Nargin er den største øya som skil Bakubukta frå havet sør for Absjeronhalvøya. Øya er 3,1 km lang og opp mot 900 meter brei. Nordvestsida av øya er vertikal og bratt. Det er lite vegetasjon på øya.

Kaspisk sel, stør, og fleire typar fugl som krikkand, gråmåse og lappdykkar.

Historia
Eit fyr med roterande lys vart bygd på øya i 1814. Øya var tidlegare nytta som sovjetisk militærbase og mange marinefartøy ligg søkkte på nordsida av øya.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Boyuk Zira» frå ,  den 16. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
Generell informasjon
Caspian Sea Biodiversity Project
Reise
Satellittbilete
Absjeronøyane

Bakgrunnsstoff

Øyar i Aserbajdsjan
Øyar i Kaspihavet
Geografi i Baku
Azeri–Chirag–Guneshli

Azeri–Chirag–Guneshli (ACG, aserbajdsjansk Azəri-Çıraq-Günəşli) er eit stort oljefelt i Kaspihavet, om lag 120 km utanfor kysten av Aserbajdsjan. Det er estimert at feltet dekkjer 432,4 km². Operatør på feltet er eit konsortium leia av BP. ACG-felta er estimert til å ha 5 til 6 milliardar fat petroleum. Mot slutten av 2005 var produksjonen frå åtte oljebrunnar ved plattforma om lag 240 000 oljefat per dag. Den totale produksjonen nådde meir enn 800 000 fat per dag i 2007 og kring 1 million fat per dag i 2009.

BP rapporter at råolje frå ACG vert eksportert gjennom Baku–Tbilisi–Ceyhan-røyrleidninga til Middelhavet og Baku-Supsa-røyrleidninga til Supsa i Georgia, og gjennom Baku-Novorossijsk-røyrleidninga til Novorossijsk i Russland. Ein trur òg at det finst store gassførekomstar under ACG-oljefelta, som kan nyttast for den planlagde Nabucco-røyrleidninga. Rapportar frå media indikerer at i følgje American Consulting Association IHS CERA (Cambridge Energy Research Associates), er Azeri–Chirag–Guneshli-feltet det tredje største feltet ut av 20 oppførte i verda. Den totale investeringa er estimert til 20 milliardar US-dollar. I 2008 utgjorde olja frå ACG-feltet nesten 80 % av den totale oljeproduksjonen i Aserbajdsjan.

Eigarskap
Rettshavarar i Azeri-Chirag-Gunashli-feltet er BP med 34,1367 %, ChevronTexaco - 10,2814 %, SOCAR - 10 %, INPEX - 10 %, Statoil - 8,5633 %, ExxonMobil - 8,006 %, TPAO - 6,75 %, Devon Energy - 5,6262 %, Itochu - 3,9205 % og Amerada Hess - 2,7213 %. Russiske Lukoil trekte seg ut av prosjektet i 2003 og selde alle rettane sine til INPEX. Avtalen var på 1,354 milliardar dollar. Produksjonsdelingsavtalen vart signert av partane den 20. september 1994 for utvikling av feltet dei neste 30 åra.  Dagen signeringa vart utført vert feira som «Oljearbeidardagen» i Aserbajdsjan. BP er operatør og leiar konsortiet AIOC.

Utviklingssteg
Utviklinga av Azeri–Chirag–Guneshli-feltet vart delt i tre fasar og var ferdig i 2008: 
1. fase - utvklinga av Chirag-feltet stod ferdig og vart operasjonelt i 1997. 
2. fase bestod av tre fasar:
Fase I - utviklinga av Central Azeri-plattforma – i drift sidan februar 2005.
Fase II - utviklinga av West Azeri-feltet – i drift sidan desember 2005.
Fase III - utviklinga East Azeri-feltet – i drift sidan november 2006
3. fase - konstruksjon av djupvassplattforma Gunasjli (Deep Water Gunashli, DWG) – i drift frå april 2008

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Azeri–Chirag–Guneshli» frå ,  den 17. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Olje- og gassfelt i Aserbajdsjan
Olje- og gassfelt i Kaspihavet
BP
George Byng, 1. vicomte Torrington

Flåteadmiral George Byng, 1. vicomte Torrington, KB PC () var ein britisk marineoffiser og statsmann seint på 1600- og tidleg på 1700-talet. I karrieren sin tente han mellom anna som marineminster under regjeringstida til kong Georg II. Han var far til Pattee Byng, 2. Viscount Torrington, George Byng, 3. vicomte Torrington og admiral John Byng.

Karriere 
Byng kom i ein alder av 15 i marineteneste, men først etter 1688, då han var medverkande til å vinne flåten for Vilhelm III, byrja han å spele ei viktig rolle, og gjorde ved fleire høve teneste som stabssjef. I 1703 vart han kontreadmiral, 1705 viseadmiral og 1708 admiral. Byng deltok aktivt i kampane under den spanske arvefølgjekrigen. I 1708 dreiv han attende den franske flåten som skulle overføre tronpretendenten til Skottland, og 1715-1716 medverka den godt utførte blokaden av kysten til at pretendenten mislukkast i forsøket sitt på å ta over trona. 

I 1717 fekk Byng kommandoen over den britiske flåten, som etter Karl XII sine samband med Jakob Edward Stuart vart send til Austersjøen med klårt svenskfiendtlege instruksjonar. Det kom derimot aldri til open strid. I 1718 vart Byng, som no var storadmiral og øvstkommanderande for den britiske flåten som vart send til Middelhavet for å øydeleggje den spirande nye spanske sjømakta og tvinge Filip V til å vedta vilkåra til kvadrupelalliansen. Han vann ein lett siger over den neste like store spanske flåten i slaget ved Kapp Passaro og deltok seinare i fredsforhandlingane. Som løn for dette vart Byng medlem av Privy Council i 1721 og vart utnemnd til baron og viscount. Frå 1727 til han døydde var Byng marineminister.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «George Byng, 1:e viscount Torrington» frå ,  den 18. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Folk frå Wrotham
Britiske admiralar
Britiske marineministrar
Britiske vicomtar
Britar i den spanske arvefølgjekrigen
Cellamare-konspirasjonen

Cellamare-konspirasjonen av 1718 (fransk Conspiration de Cellamare) var ein konspirasjon mot den då verande regenten i Frankrike, Philippe d'Orléans (1674–1723). Antonio del Giudice, prinsen av Cellamare, tenkte ut konspirasjonen i Spania.

Bakgrunn og plott 

Antonio del Giudice var spansk ambassadør i det franske hoffet i 1715 under regjeringstida til Ludvig XIV av Frankrike. Ludvig døydde i september dette året og etterfølgjaren hans, Ludvig XV av Frankrike, var berre fem år, og vart teken vare på av hertugen av Orléans, som var nevø (og svigerson) til Ludvig XIV. Antonio del Giudice reiste til Frankrike under regentskapen til Philippe d'Orléans. 

Etter ønske og press frå Guillaume Dubois, statssekretæren for utanrikssaker, danna Frankrike kvadrupelalliansen i lag med Storbritannia, Nederland og Det tysk-romerske riket for å kunne kjempe mot ein mogeleg personalunion mellom Frankrike og Spania, om den fem år gamle Ludvig XV skulle døy. Spania var då styrt av onkelen til Ludvig XV, Filip V, som hadde vore konge av Spania etter Karl II døydde i 1700. Den spanske arvefølgjekrigen hadde ført til freden i Utrecht i april 1713, og denne sa at verken Filip eller etterkomarane hans kunne arve den franske trona. 

Prinsen av Cellamare og ambassaden hans prøvde å avsetje Philippe d'Orléans frå makta og gjere Filip V regent for nevøen sin. Planen hadde stor støtte hos nokre av dei mest notoriske fiendane til Philippe d'Orléans, nemleg hertugen og hertuginna av Maine, Louis Auguste de Bourbon og kona Louise Bénédicte de Bourbon, som hadde innleia samtalar med den spanske statsministeren Giulio Alberoni - ein favoritt hos dronning Elisabeth Farnese. 

Hertugen av Richelieu var mellom andre ein del av komplottet. Han hadde på denne tida eit romantisk forhold til dottera til regenten, Charlotte Aglaé d'Orléans. Korrespondansen vart fanga opp av politiet og så rapportert til regenten, som handla raskt. Den 9. desember vart prinsen av Cellamare arrestert og send attende til Spania. Alberoni vart arrestert den 5. desember 1718 i Poitiers; hertuginna vart send i eksil til Dijon medan ektemannen hennar vart sett i fengsel i festninga Doullens i Picardie. Hertugen av Richelieu vart sett i Bastille der han seinare vart vitja av kjærasten Charlotte Aglaé d'Orléans i forkledning. 

Trass i dette vart alle dei skuldige medlemmane i komplottet benåda i 1720 og fekk reise heim att. 

Den 9. januar 1719 erklærte Frankrike krig mot Spania, etter at Storbritannia hadde gjort det same nokre veker tidlegare, den 27. desember 1718. 

To år seinare vart måla til Cellamare-konspirasjonen fornya med Pontcallec-konspirasjonen, der dei fire komplottleiarane vart avretta.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Cellamare Conspiracy» frå ,  den 19. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
Den franske versjonen av artikkelen.

Konspirasjon
Den spanske arvefølgjekrigen
Huset Bourbon i Frankrike
Huset Bourbon i Spania
Huset Orléans
Ancien Régime