Japan

Japan (japansk nihon, 日 (sol) 本 (opphav), «soloppgangslandet») er eit øyrike heilt aust i Asia. Det ligg ved Stillehavet, aust for det japanske havet som skil det frå Kina, og den koreanske halvøya, som har kort veg til Japan over Koreasundet. Det har rundt 120 millionar innbyggarar.

Japan er sett saman av nokre store og fleire små øyar. Dei store øyane, frå nord til sør, er Hokkaido, Honshu (den største), Shikoku og Kyushu. Landet ligg svært isolert til, og har utvikla sin særeigne kultur, med noko påverknad frå Kina. Etter Den andre verdskrigen har den sterkaste påverkinga kome frå USA.

Geografi

Klima 

Dei 4000 øyane i Japan går frå tropane i sør til nordlege midlare breidder i nord, så ein har store klimatiske kontrastar frå nord til sør. Hovudtrekka er derimot at vinteren er kald og somrane er varme og våte. Om vinteren, når den kalde nordaustlege vinden i samband med den asiatiske monsunen tar med seg fukt frå Japanhavet fører dette til ein av dei største klimakontrastane i verda. Vestsida av fjella som deler Honshu på tvers, særleg dei sentrale områda, får store mengder snø, som fell nesten dagleg gjennom vinteren. Ibukifjellet har verdsrekorden for største snødjupne med 11,82 m frå 1927. I låglandet kjem det ofte opp mot 150 cm i løpet av vinteren, men mengda varierer ein god del frå år til år. Sjølv dei sørlege områda på Kyushu kan få nokre dagar med snø kvart år. Kysten av Stillehavet og området rundt innsjøen Seto Naikai har derimot eit ganske anna klima med klårt og kjølig vêr. Fleire område her har meir sol om vinteren enn om sommaren. Seint på vinteren eller tidleg på våren kan små lågtrykk kome opp frå Taiwan og gje litt regn eller snø i dei sørlege eller austlege byane.

Ustadige varmeperiodar i mars trengjer seg nordover og fører til bløminga av kirsebærtrea på Honshu i april. Midten av våren er vanlegvis ei fin tid i Japan med unntak av enkelte episodar med sandstormar frå Mongolia som fargar himmelen gul. Ein kan få litt regn av og til, og innimellom kraftige hagl- og torebyer. Etter kvart strekkjer den kinesiske monsunfronten Mei-yu seg inn over Japan, her kalla Bei-u. Dette kan føre til kraftig regn i heile Japan i vekesvis, med unntak av Hokkaido, vanlegvis frå midten av juni til tidleg i juli. Når fronten har regna frå seg set sommaren inn for fullt med tropiske temperaturar som varer til ut i september. Vêret er trykkande men sjøbris og torebyer på ettermiddagen kan gje litt friskare forhold. Ein svakare versjon av Bei-u-fronten flyttar seg sørover igjen i september og oktober, og kan gje nokre veker med regnvêr igjen. Japan vert i gjennomsnitt råka av tre-fire tyfonar kvar haust, og særleg den sørlege kyststripa er kan få store øydeleggingar og flaum.

Hokkaido, som er den nordlegaste av dei store øyane, er fleire grader kaldare året rundt enn dei andre øyane. Sjølv om Hokkaido er litt tørrare enn Honshu får ho likevel rikeleg med regn og snø. Dei austlege områda får i snitt 800 mm i året, medan den vestlege sida kan få opp mot 2000 mm. Ofte har ein tåke på den søraustlege kysten frå juni til august. Temperaturane kan variere ein god del frå år til år både om vinteren og om sommaren.

Dei subtropiske øyane i Japan har forholdsvis tørre vintrar, men ein kan få ganske så kjølig og skya vêr så langt sør som til Okinawa. Sommaren er varm, fuktig og solrik, men somme tider tyfonar kan slå til mot øyane med full kraft.

Politikk 

Japan er eit konstitusjonelt monarki der keisaren har avgrensa makt. Keisaren har i dag primært seremonielle funksjonar og er definert av grunnlova som «symbolet på staten og folket». Makta er i hovudsak hjå den japanske statsministeren og andre valde medlemmer av nasjonalforsamlinga. Naruhito er keisaren av Japan frå 2019.

Det lovgjevande organet i Japan er nasjonalforsamlinga, eit parlament med tokammersystem. Nasjonalforsamlinga utgjer eit representanthus (Shugi-in) med 480 medlemmer, som vert utnemnde ved val for fire år, og eit rådgjevarhus (Sangi-in) med 242 medlemmer, som vert utnemnde ved val for seks år. Det er ålmenn stemmerett for vaksne over 20 år.

Administrativ inndeling 

Japan er administrativt delt inn i førtisju prefektur (ken), kvart av dei med ein folkevalt guvernør og representative forsamlingar. Kvart prefektur er vidare delt inn i mindre, lokale einingar som byar (shi) og landsbyar (son). Under er prefektura lista opp etter regionen dei høyrer til:

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Japan» frå , den 3. april 2011.

Referansar

Bakgrunnsstoff

Offisielt 
 Japan-embassy.no – Den japanske ambassaden i Noreg
 Kantei.go.jp – Statsministeren og kabinettet si offisielle heimeside.
 Sangi-in.go.jp – Rådet (parlamentet sitt overhus, riksdagen) 
 Shugi-in.go.jp – Representantane sitt hus
 Courts.go.jp  – Japansk høgsterett si offisielle heimeside.
 Kunaicho.go.jp – Keisarfamilien si offisielle heimeside.

Anna 
 {en} Hanami Web - Inside Japan
 CIA World Factbook – Japan  
 Kyodo Japan, nyhendebyrå 
 The Foreigner – Japan – Eit nettmagasin om Japan
 AJR Newslink – Database over engelskspråklege aviser i Japan
 Ofte stilte spørsmål om Japan
 Business Week – Japan: The System That Soured
 Utanriksdepartementet – Detaljerte rapportar om japanarane sin utanrikspolitikk, utdanningssystem, kultur og levevis.
 Japan Zone – Japansk reiseguide, japansk populærkultur, historie og japansk etikette
 Pressefridomsindeks  – Nummer 26 av 139 rangerte land
 Open Directory-prosjekt – Oversikt over japan
 lookjapan.com  – nettmagasin om Japan
 japaneselifestyle.com.au – Internettressurs om japansk kultur og kimono
 Price Check Tokyo 
 Japan SAQ (Seldom Asked Questions)
 The Beautiful Way of the Samurai  Historie over homofili i Japan
 J-Pop.com Ein portal til japansk populærkultur
   Lenkjer til fakta om Japan (fleirspråkleg)
 GotJapan.com Ein guide om å reise, bu, arbeide og studere japansk

 
Aust-Asia
Land i Asia
Konstitusjonelle monarki
Øystatar