kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Hettemåse

Hettemåse eller hettemåke, Chroicocephalus ridibundus, (tidlegare Larus ridibundus) er i frå måsefamilien. Hettemåsen vert ogso kalla for lattermåse.

Kjenneteikn 
Dei vaksne fuglane har grå overside, medan resten av kroppen er kvit. Beina er raude og med symjeføter. Nebbet er ogso raud og saman med den kvite stripa i framkant av vengja, er det karakteristisk for hettemåsen. Dei har store spisse venger og flyt lett. Kjønna er like. Ungfugl har ein meir brunspetta fjørdrakt. Hettemåsen er 36 cm lang og har vekt på om lag 0,3 kg. I sommardrakta har hettemåsen si karakteristiske svarte hette.

Utbreiing 
Hettemåsen har ein aukande bestand i Nord-Noreg og eksisterer no i kyststrøk heilt nord til Varangerfjorden. Hovuddelen er likevel i Sør-Noreg rundt Oslofjorden, der bestanden i tida 1987-2007 har gått ned og mange koloniar har forsvunne. Bestanden har også gått ned i Danmark, Sverige, Finland, Polen, Tyskland og Nederland. Medan hettemåsen er rekna som livskraftig på verdsbasis, er han rekna som sterkt truga i norsk samanheng.

Hettemåsen hekkar i koloniar ved vatn (både fersk- og saltvatn).

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Måsefamilien
Fuglar i Noreg
Gråmåse

Gråmåse eller blåmåse (Larus argentatus) er ein fugl i måsefamilien. Ein finn gråmåsen i Nord-Europa inludert Noreg, og i Vest-Europa, i kyststrøka frå Portugal  til Kaninhalvøya i nordvestlege Russland.

Kjenneteikn 
Dei vaksne fuglane har gråblå overside, medan resten av kroppen er kvit. Ungfugl er meir brunfarga. Beina er kjøttfarga og med symjeføter. Dei har store spisse venger og flyt lett. Kjønna er like. Gråmåsen er i vaksen alder opptil 56 cm og veg om lag 1,1 kg.

Global utbreiing 
Arten eller artskomplekset har ei sirkumpolar utbreiing og hekkar i eit belte mellom 30 og 70 grader nord. Arten slik som definert av American Ornithologists' Union og andre, vert delt inn i tre grupper med ei rekke underartar i kvar gruppe. Argentatus-gruppa med tre underartar finst i Europa nord for Frankrike og i Amerika. Cachinnans-gruppa med seks underartar finst i Europa sør for Frankrike og i Middelhavet. Armenicus-gruppa med ein underart hekkar i austre Tyrkia og vestre Iran. Nominatunderarten hekkar i Skandinavia austover til Kvitsjøen.

International Ornithologists' Union, Birdlife International og den norske tilsluttinga av Birdlife International ser på desse som tre artstakson, slik at arten gråmåse, Larus argentatus, med to underartar er avgrensa til Nord- og Vest-Europa.

Utbreiing i Noreg 
Gråmåsen finst langs heile norskekysten. Bestanden var i 2014 estimert til 144 000 individ. I 2021 blei arten oppgradert til kategorien sårbar på den norske raudlista for artar.

Han hekkar fyrst og fremst langs kysten, men også ved Mjøsa og enkelte innlandsvatn i Finnmark.

Kjelder 
 Norsk fugleatlas, 1994.

Bakgrunnsstoff 

Fuglar i Noreg
Måsefamilien
Krykkje

Krykkje (Rissa tridactyla) er ein fugl i måsefamilien. Krykkje vert ogso kalla for tretåmåse. Arten er kategorisert som globalt sårbar og sterkt truga i Noreg.

Kjenneteikn 
Dei vaksne fuglane har grå overside, medan resten av kroppen er kvit. Beina er svarte, med symjeføter, men vantar baktå. Dei har svarte vengespissar. Kjønna er like. Ungfugl har ei gråspragla fjørdrakt, men dei karakteristiske svarte vengespissane er der. Krykkja er om lag jamstor med fiskemåsen, 350 gram og 40 cm lang.

Utbreiing 
Krykkja finst frå Rogaland og nord til grensa mot Russland. Ho er knytt til sjøen og er eit sjeldan syn i innlandet.

Åtferd 
Fuglen hekkar i koloniar i bratte fjellveggar (fuglefjell), ofte saman med alker og anna sjøfugl. Utanfor hekketida held krykkja seg berre til havs, der ho livnærer seg på små marine dyr og fisk.

Sidan år 2010 har krykkje vore ført opp i kategorien sterkt truga (EN) på norsk raudliste for artar.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Måsefamilien
Fuglar i Noreg
François Mitterrand

François Mitterrand () var ein fransk politikar. Han var president i Frankrike frå 1981 til 1995.

Liv og virke

Bakgrunn
Mitterrand vart fødd i Jarnac i Charente. Som ung var han sterkt konservativ og ein ivrig katolikk. Han slutta seg til ultranasjonalistane Croix de Feu. Han var innrullert i hæren under den andre verdskrigen, vart teken som krigsfange i 1940 og kom fri året etter. Han slutta seg til Vichy-regimet og vart statssekretær. Han samarbeidde òg med den franske motstandsrørsla, men heldt fram med å arbeida for Vichy-regjeringa.

Etter den andre verdskrigen
Etter krigen gjekk han tidleg inn att i politikken, slutta seg til eit sentrum-venstre-parti og vart innvald i parlamentet for departementet Nièvre i 1946. Han hadde forskjellige verv i den fjerde franske republikken, før han trekte seg på grunn av Frankrike sin politikk i Algerie. I 1958 var han ein av dei høvesvis få som var mot at Charles de Gaulle vart vald til president, og mista sitt sete i parlamentet i valet same år. I 1959 unngjekk han såvidt eit drapsforsøk. Drapsforsøket gav han mykje merksemd, og sette fart på den politiske karrièren. Kritikarar hevdar at han sjølv organiserte drapsforsøket. Politiet etterforska saka, men ho vart lagd til sides.

President
I den femte franske republikken stilte han til val som president i 1965, men tapte mot de Gaulle. Han vart medlem, og frå 1971 leiar av, det franske sosialistpartiet. Han var president for venstrekoalisjonen av sosialistar og liberale frå 1965 til 1968. Han stilte til val som president igjen i 1974 mot Valéry Giscard d'Estaing, men tapte på nytt. I 1981 vart han den fyrste sosialisten som vart president i den femte franske republikken. Ei av hans fyrste avgjerder var å avskaffa dødsstraff i Frankrike. Mitterand vart tildelt storkrossen med kjede av St. Olavs Orden i 1984.

Innanriks vart hans politiske mål hindra av ei rad økonomiske kriser, og av eit parlament med konservativt fleirtal (frå 1986 til 1988, og 1993 til 1995). Trass i dette samarbeidde han godt med den konservative statsministeren Jacques Chirac. Internasjonalt spela Mitterrand ei viktig rolle, særleg når det gjaldt utviklinga av EU. Han støtta utvidinga av unionen med Spania og Portugal, og hadde eit nært tilhøve til den tyske kanslaren Helmut Kohl. Tilhøvet la grunnlaget for forsoning og eit nært samband mellom Frankrike og Tyskland. Mitterrand og Kohl er rekna som hovudpersonane bak Maastricht-traktata.

Presidentperioden tok slutt i mai 1995. Han vart etterfylgd av Jacques Chirac og døydde av kreft seks månader seinare.

Familie
Kona, Danielle Mitterrand, er kjend som venstreaktivist. I tillegg til sønene Jean-Christophe og Gilbert Mitterrand, hadde han ei dotter, Mazarine Pingeot med Anne Pingeot. Nevøen Frédéric Mitterrand er journalist.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «François Mitterrand» frå ,  den 28. november 2005.

Bakgrunnsstoff 

 

Franske politikarar
Franske presidentar
St. Olavs Orden
Folk som har opna OL
Andorranske fyrstar
Random Access Memory

RAM, frå engelsk random-access memory, er ein type minne i ei datamaskin som blir nytta til å lagra data og programinstruksjonar når maskina er i drift og vert ofte kalla arbeids-RAM. Dette direktelageret kan addresserast vilkårleg (lesast/skrivast frå/til ein vilkårleg addresse). Moderne RAM vert laga av halvleiarar og kan vera bygd som separate integrerte krinsar. Når spenninga vert fjerna går informasjonen tapt, både for SRAM og DRAM. Informasjon ein vil ta vare på må difor lagrast på eit permanent minne, som til dømes eit platelager, før spenninga vert fjerna.

To hovudtypar 
Ein skil mellom statisk RAM (SRAM) og dynamisk RAM (DRAM). SRAM lagrar kvar einskild bit i tilstanden til ein Flip-flop, medan DRAM lagrar infrmasjonen i form av ei elektrisk ladning på små kondensatorar. Det trengst minst 6 transistorarar per bit i ein SRAM, medan DRAM — i tillegg til kondensatoren — treng berre ein transistor per bit. DRAM har difor mykje større datatettleik (bit per arealeining) enn SRAM. For å få størst muleg datatettleik er kondensatorane som DRAM lagrar informasjonen på svært små, noko som fører til at dei berre kan halda på ladinga ei stutt tid (nokre titals µs). DRAM har difor innebygd elektronikk som regelmessig les ut informasjonen (spenninga) og skriv han innatt. Denne oppfriskinga syter for at informasjonen ikkje går tapt, så lenge krinsane er kopla til rett spenning. Tidsintervallet mellom kvar oppfrisking er typisk 64 µs.

Både på grunn av at informasjonen er lagra i form av små ladningar og på grunn av at det er naudsynt med regelmessig oppfrisking av informasjonen tek det lengre tid å skriva til eller lesa frå DRAM enn for SRAM. Ein nyttar difor ofte eit SRAM-mellomminne for å redusera forsinkinga ved å lesa frå eller skriva til DRAM.

Bruksområde 
Eit viktig bruksområde for RAM er som arbeidsminne i datamaskinar og innbaka system, men RAM vert òg nytta som bufferar i I/O-einingar som lydkort, grafikkort og liknande. ASIC og FPGA kan òg innehalda noko RAM (SRAM), men med mykje mindre datatettleik enn DRAM.

RAM-modular 

RAM-brikker har som oftast ei ordlengd på ein Byte (8 bit). På grunn av at mange datamaskinar les/skriv blokker på 32 eller 64 bit er det vanleg at fire eller 8 RAM-brikker vert sett saman til 32- eller 64-bits modular. Det finst fleire typar modular, men den mest vanlege typen i dag (2019) er DIM-modular.

Sjå òg 
 SRAM
 DRAM
 VRAM
 Flash-minne
 PROM

Referansar 

Arbeidsminne
Datamaskinminne
Heilo

Heilo (Pluvialis apricaria) er ein fugleart i lofamilien. Ho er ein vadefugl som hekkar på heier og tundra i nordlege Europa, inkludert Island og Fennoskandia, dessutan austover i Sibir til området sør for Tajmyrhalvøya. Dei er flyttfuglar med overvintringsområde i Storbritannia, Irland, Mellom-Europa og rundt Middelhavet. Trekket sørover startar i slutten av juli og går føre seg til tidleg i oktober. Dei vaksne fuglane reiser først. Fuglane kjem attende til låglandet og kysten i sør frå slutten av mars, og til hekkeplassane er dei komne i byrjinga av mai. Spesielt i seine vårar kan flokkar av heilo halde seg på innmark i låglandet medan dei ventar på snøsmeltinga i høgareliggande strok.

Kjenneteikn 
Heilo har ein slank kroppsfasong, rundvore hovud og lange vadeføter. Samanlikna med andre vadefuglar har ho kort nebb.
Dei er mellom 150 til 200 gram tunge og rundt 27 cm lange. Vengespennet er frå 53 til 59 cm.

Fuglen har ei gulspetta overside og kvite armholer. Undersida er flekka gråbrun. Om våren og under hekketida om sommaren har han eit svart felt frå nebbet og nedover med beina, som særleg gjer hannen lett kjennbar med svart bryst og strupe som er innramma av ei kvit rand. Hoa er også mørk på undersida men ofte med mindre kontrast enn hannen.

Heiloa kan forvekslast med tundralo. Tundraloa har gråkvite flekkar på oversida og svartbrune akselfjør på undersida av vengefestet underside. Tundraloa hekkar ikkje i Noreg, men er å sjå langs kysten under trekket.

Forplanting 
Heiloa hekkar (april-juli) helst i høgtliggande strøk på opne område i vier- og bjørkebeltet, i kyststrøk på lynghei. Reiret er eit søkk i bakken, kledt med gras. Ho legger om lag 3 egg. Båe kjønn tar del i ruginga. Egga klekkjer etter 27-30 dagar, ungane er flygeferdige etter 30-33 dagar.

Åtferd 

Utover hausten samlar heiloa seg i flokkar. Dei trekker so sørover for overvintring. I sommarhalvåret har ho ein kjend lokketone (fonetisk: tlyy). Ho livnærer seg på mark, insekt og biller, i tillegg til litt bær og frø.

Utbreiing i Noreg 
Heiloa er å finna over heile Noreg og har ein bestand på om lag 130 000 par. 
Ho hekkar over det meste av landet, men er mindre utbreidd på Austlandet og Sørlandet. 
Fuglen er delvis jaktbar. Sporadisk finst heilo òg på Svalbard.
I 2021 kom arten inn på den norske raudlista for artar i kategorien nær truga, NT.

Kjelder 

Peder Fiske, 1994, Artsomtale: Pluvialis apricaria – heilo, S. 176 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu, henta 22. oktober 2011

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Norsk Fugleatlas, 1994.

Fuglar i Noreg
Lofamilien
Audun Lysbakken

Audun Bjørlo Lysbakken () er ein norsk politikar frå Bergen. Han representerer Sosialistisk Venstreparti, og var partileiar for dette partiet frå 2012 til 2023.

Biografi 

Audun Lysbakken er fødd og oppvaksen i Bergen. Far hans er skodespelaren Sigurd Lysbakken, og mor hans er forfattar Geirdis Bjørlo. Av utdanning har han allmennfag frå Bergens Handelsgymnasium (1993–1996) og grunnfag i fransk og samanliknande politikk frå Universitetet i Bergen (1996–1998). Han sat i bystyret i Bergen frå 1999 til 2000, og var nestleiar i Sosialistisk Ungdom i frå 2000 til 2002. Han har arbeidd som kontorsekretær hjå Norsk Økologisk Landbrukslag (1999–2000) og journalist i Klassekampen (2000–2001).

I 2001 vart han vald som stortingsrepresentant for Hordaland fylke, og han sat fire år i Stortinget sin finanskomité. I denne perioden var han også medlem av Stortinget sin delegasjon til den parlamentariske forsamlinga i OSSE. Han var i perioden 2005–2009 fyrste vara til Stortinget. I 2009 var han 1. kandidat for SV i Hordaland. Som innvald stortingsrepresentant vart han først i oktober same året vald til parlamentarisk leiar for SV si stortingsgruppe, eit verv han hadde berre i eit par veker.

Audun Lysbakken var frå 20. oktober 2009 statsråd i Barne- og likestillingsdepartementet, som frå 1. januar 2010 vart Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet, i Regjeringa Stoltenberg II. Han trekte seg frå denne stillinga 5. mars 2012. Kristin Halvorsen tok mellombels over stillinga hans.

Frå 2006 til 2012 var Lysbakken nestleiar i SV. Deretter var han frå 10. mars 2012 til 18. mars 2023 partileiar for partiet.

Kjelder 

 

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 rettvenstre.no Bloggen til Lysbakken 

Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg II
SV-statsrådar
Norske barneministrar
Leiarar for Sosialistisk Venstreparti
Stortingsrepresentantar frå SV
Stortingsrepresentantar for Hordaland
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Bergen
Sinclair ZX81

ZX81 var ein heimedatamaskin som Sinclair lanserte i 1981. Han var ei vidareutvikling av ZX80, og vart ein suksess. Sinclair produserte 40 000 eksemplar i månaden, derav 15 000 vart eksportert til USA. Likevell klarte ikkje Sinclair å fylle behovet i byrjinga.

ZX81 var utstyrt med ein 3,5 MHz Z80-kompatibel prosessor frå NEC. Han hadde 1kb RAM minne og 8kb ROM. Vart det for lite med berre 1kb arbeidsminne, kunne ein etterkvart oppgradere til heile 16kb. I motsetnad til forgjengaren ZX80 kunne ZX81 vise enkel grafikk, men berre i svart/kvitt.

Heimedatamaskinar
Sinclair Research
Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad

Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad er eit privat føretak som i hovudsak driv internettprosjektet «norrøne tekster og kvad» på heimskringla.no. Prosjektet har til føremål å formidle norrøn litteratur på internett. I tillegg til kjeldetekstar på originalspråket vil ein kunne finne ulike omsetjingar til nyare skandinaviske språk, klassiske vitskaplege tekstar og anna bakgrunnsmateriale, i hovudsak eldre materiale frå før 1900.

Prosjektet vart fyrst starta i 1997, men opna for publikum på adressa www.heimskringla.no i august 2005 etter å ha gjennomgått ei kraftig oppdatering. Prosjektleiar og eigar er islendingen Jon Julius Sandal. I 2002 vart «Kulturformidlingen Norrøne Tekster og Kvad» registrert i Einingsregisteret som eige føretak.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 «Ein som gjer noko av kjærleik» i abcnyheter.no
 «Idealister får Edda på nettet» i forskning.no

Norrøn litteratur
Mellomalderlitteratur
Nettstader
Skipingar i 1997
Lleyton Hewitt

Lleyton Glynn Hewitt () er ein tennisspelar frå Adelaide i Australia.

Hewitt fekk gjennombrotet sitt som 17-åring, då han vann ATP-turneringa Adelaide Invitational i 1998, som den yngste mannlege tennisspelaren som har vunne ei ATP-turnering. Han vann sin fyrste Grand Slam i 2001, då han slo Pete Sampras i finalen i U.S. Open. Han vann også den britiske Wimbledon-turneringa i 2002.

Grand Slam-titlar 
  US Open:
 Double menn - 2000 (saman med Max Mirnyi)
 Single menn - 2001 (han vann overPete Sampras med 7-6, 6-1,6-1 i finalen)

  Wimbledon:
 Single menn - 2002 (han beseira David Nalbandián med 6-1, 6-3, 6-2 i finalen)

Australske tennisspelarar
Australske deltakarar under sommar-OL 2000
Tennisspelarar under sommar-OL 2000
Australske deltakarar under sommar-OL 2008
Tennisspelarar under sommar-OL 2008
Australske deltakarar under sommar-OL 2012
Tennisspelarar under sommar-OL 2012
Folk frå Adelaide
Stalingrad (fleirtyding)

Stalingrad er det førre namnet på byen Volgograd i Russland (frå 1925 til 1961). Det kan òg visa til:

 Slaget om Stalingrad
 2250 Stalingrad, ein asteroide

Volgograd
Tidlegare russiske bynamn
Frankfurt Main lufthamn

Frankfurt am Main lufthamn (offisielt Flughafen Frankfurt Main) er ein internasjonal lufthamn ved byen Frankfurt am Main i Tyskland. Flyplassen er er ein av dei største i Europa, og den mest trafikkerte i Tyskland. På ein vanleg dag arbeider det opp mot 60 000 personar på flyplassen. I 2004 vart det frakta 51 098 271 passasjerar, og det vart transportert 1 750 996 tonn fraktgods med 477 475 fly.

Sjå òg 
 Mordattentatet på Frankfurt am Main lufthamn

Bakgrunnsstoff 
 
 Offisiell nettstad

Flyplassar i Tyskland
Byggverk i Frankfurt am Main
Kulturpalasset i Warszawa

Kulturpalasset i Warszawa, eller palasset for kultur og vitskap (Pałac Kultury i Nauki, PKiN) i Warszawa i Polen, er eit stort kulturhus i form av ein skyskrapar. Kulturpalasset er døme på stalinistisk arkitektur, eller sosialistisk realisme. Palasset vart bygd som ei gåve frå Josef Stalin til innbyggjarane i byen. Bygginga starta i 1952 og var ferdig i 1955. Kulturpalasset er mykje nytta som eit utkikkspunkt over byen.

Galleri

Bakgrunnsstoff

Warszawa
Stalinistisk arkitektur
Kulturhus
Skyskraparar i Polen
Salekhard

Salekhard (til 1933 Obdorsk) er hovudstaden i Jamalo-Nenetsk nordvest i Sibir i Russland, ikkje langt unna der elvene Poluj og Ob møter kvarandre. Salekhard er den einaste byen i verda som ligg nøyaktig på polarsirkelen. Det bur om lag 40 000 menneske i byen (2008).

Salekhard er ein viktig hamneby langs breidda av Ob, og han har jarnbanesamband over Uralfjella til Vorkuta og vidare langs stambanen i republikken Komi til resten av det russiske jarnbanenettet. Byen har også flyplass.

I Salekhard er det fiskehermetikkindustri og skipsverft. Det kjem ut ei avis, Poljarnyj krug (Полярный круг).  Fleire universitet har avdelingar i Salekhard.

Historie 

Der Salekhard ligg har det tidlegare vore ein khanti-landsby, Polnovat-Vozj (Полноват–вож). Dei russiske erobrarane grunnla landsbyen Obdorsk (Обдорск) i 1595. Området rundt Obdorsk danna Obdorsk krins i tsartida.

Obdorsk vart administrativt sentrum i Jamalo-Nenetsia 10. oktober 1930. Landsbyen fekk nytt namn i 1933 og bystatus i 1938.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad for byen
 Uoffisielt forum for byen

Busetnader grunnlagde i 1595
Amiga 500

Amiga 500 var ein lågkostnads Amiga-modell frå føretaket Commodore International. Han vart lansert i 1987. Amiga 500 vart ei populær heime-/personleg datamaskin.

Commodore Amiga
Fosnøyna

Fosnøyna er ei øy i Austrheim kommune i Vestland. Ho har eit areal på 26,3 km² og utgjer nesten halvparten av arealet i kommunen. Øya ligg aust for Fedjefjorden og vest for Lindåshalvøya. I nord ligg innløpet til Fensfjorden. Øya har brusamband både til Lindås i aust og til Radøy i sør. 

Den største tettstaden på øya er Årås.

Folketalsutvikling:

Kjelder

Øyar i Austrheim
Riksveg

Riksveg er ein type veg som typisk blir driven av statlege styresmakter og som bind landsdelar eller land saman. Denne typen veg finst i fleire land under ulike namn, reglar og vegmerking.

Noreg
I Noreg er riksvegar drivne av Statens vegvesen og staten ber utgiftene for planlegging, bygging, utbetring, vedlikehald og drift. Riksvegar er merkte med svart vegnummer på kvitt, firkanta skilt med svart bord.

Norske riksvegar har sidan 2010 vore delte inn i to kategoriar, europavegar og vanleg riksvegar. Tidlegare blei desse kalla stamvegar, og ein hadde med ein tredje kategori, andre riksvegar. Desse blei frå 2010 av fylkesvegar.

Riksvegar er merkte med nummerskilt i kvite siffer på grøn bakgrunn og har, med nokre unntak, nummer som er lågare enn 20. 

Dei andre riksvegane har nummerskilt med svart skrift på kvit bakgrunn. Regionale riksvegar har to siffer i nummeret, medan meir lokale og kortare riksvegar har tre siffer.

Bortsett frå vegar med særskilt status eller vern er alle vanlege riksvegar er asfalterte. «Grusvegpakken» var prosjektet som sørgde for at alle dei gjenverande riksvegane som ikkje hadde verdi i følgje Nasjonal verneplan for veger og bruer fekk asfaltdekke. Riksveg 716 mellom Bergli og Valen på Frøya i Sør-Trøndelag var den siste riksvegstrekninga med grusdekke. Dei to kilometerane som stod igjen blei asfaltert den 17. desember 2003, mellom anna ved hjelp av dåverande samferdselsminister Torild Skogsholm.

Riksvegar som blir haldne som grusvegar i tråd med verneplanen er riksveg 252 (Tyin–Eidsbugarden), riksveg 258 (Grotli-Ospeli bru) og riksveg 886 (Bjørnstad–Jacobselv).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Riksvei» frå ,  den 2. juni 2011.  

Vegar i Noreg
Nordre Bergenhus amt

Nordre Bergenhus Amt er eit gamalt namn på Sogn og Fjordane fylke. Nemninga fylke om eit administrativt område slik me kjenner det i dag, er av ny dato. Før 1919 heitte fylka amt.

Bergenhus amt delt i to 
Bergenhus amt vart i 1763 delt opp i Nordre Bergenhus amt og Søndre Bergenhus amt (seinare Hordaland fylke). Nordre Bergenhus Amt inneheldt dei fire futedøma Nordfjord, Sunnfjord, Ytre Sogn og Indre Sogn. Frå 1. januar 1919 er området eit fylke, Sogn og Fjordane fylke.

Kaupanger-Bergen-Lærdalsøyri-Leikanger 
Den første amtmannen, Joachim de Knagenhjelm hadde sete på Kaupanger. I tida 1771-1852 budde ingen av fylkesmennene i Sogn og Fjordane; Dei heldt til i Bergen den tida dei var fylkesmenn. Frå 1840 hadde amtmannen sete i Lærdal. I 1862 flytte amtmann Johan Collett Falsen frå Lærdal til Leikanger etter å ha kjøpt garden Nybø. Falsen selde straks etter til Staten ved Opplysningsvæsenets Fond som kjøpte garden til embetsgard. Det skjedde ved kongeleg resolusjon 11. april 1863.

Amtmenn 
 1763–1771 Joachim de Knagenhielm, Kaupanger
 1771–1779 Magnus Theiste
 1780–1781 Ditlev von Pentz
 1781–1788 Jones Ramus Petersen
 1788–1789 Nils Dorph Gunnerus
 1789–1794 Peter H. Harboe
 1794–1801 Andreas Hjort
 1802–1811 Nils Andreas Vibe
 1811–1814 Herman Gerhardt Treschow
 1814–1822 Christian Magnus Falsen
 1822–1831 Edvard Hagerup
 1831–1832 Fredrik Riis
 1833–1844 Christian Ulrich Kastrup
 1844–1852 Hans Tostrup
 1852–1860 Emil Aubert
 1861–1869 John Collett Falsen
 1870–1875 Nicolai Ditlev Ammon Ræder
 1875–1889 Carl Lauritz Mechelborg Oppen
 1889–1902 Olaj Johan Olsen
 1902–1910 John Utheim
 1910–1918 Ingolf E. Christensen

Sjå òg 
 Bergenhus - om ulike ting med namnet Bergenhus
 Sogn og Fjordane

Referansar

Kjelder 
 Sogn og Fjordane Fylkeskommune: Fylkesmannen i Sogn og Fjordane - historikk .
 Sogn og Fjordane Fylkeskommune: Sogn og Fjordane fylke – det første ”Statens Hus” 
 Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane - Kulturhistorisk leksikon: Fylkesmannsgarden på Nybø.

Bakgrunnsstoff 

Sogn og Fjordane fylke
Amt i Noreg