kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Jean-Baptiste Desmarets

Jean-Baptiste François Desmarets (), marki av Maillebois, var ein fransk marskalk.

Han var son av Nicolas Desmarets, Marquis De Maillebois (1648 - 1721), generalkontrollør av finansar under regjeringstida til Ludvig XIV av Frankrike, og nevø av Jean-Baptiste Colbert.

Han lærte krigskunsten frå Claude Louis Hector de Villars. Han utmerkte seg under omleiringa av Lille, og kommanderte ein divisjon i Italia under den polske arvefølgjekrigen. Han erobra Korsika på mindre enn tre veker i 1739 og fekk for dette graden marskalk i 1741.

Under den austerrikske arvefølgjekrigen vart han send for å kjempe mot austerrikarane i Italia og vann der slaget ved Bassignano i 1745. Året etter tapte han derimot mot langt større styrkar i slaget ved Piacenza, som gjorde at han måtte forlate hertugdømet Milano.

Etter krigen vart han guvernør i Alsace (1748).

Kjelde 

 Denne artikkelen bygger på «Jean-Baptiste Francois des Marets, marquis de Maillebois» frå , den 18. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Den franske utgåva av artikkelen.

Bakgrunnsstoff 

Fransk adel
Franske marskalkar
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Adrien Maurice de Noailles

Adrien Maurice de Noailles, 3. hertug av Noailles () var ein fransk aristokrat og soldat.

Liv og virke
Han var son av Anne-Jules de Noailles og arva tittelen hertug av Noailles' då faren døydde i 1708. 

Han kjempa i den spanske arvefølgjekrigen (1710–1713) og vart finansminister frå 1715 til 1718. Han utmerkte seg i den polske arvefølgjekrigen (1733–1738) og vart slik fransk marskalk i 1734. Han tente i den austerrikske arvefølgjekrigen og vart utpeikt som kommandør av dei franske styrkane i mars 1743. Han vart slått i slaget ved Dettingen i juni 1743, men klarte med suksess å drive austerrikarane ut av Alsace-Lorraine året etter, sjølv han mista høve til å gjere stor skade på den austerrikske hæren då dei kryssa Rhinen. Av den grunn vart han av Storbritannia rekna som ein større fiende for Frankrike enn Austerrike. Seinare fungerte han som diplomat og hadde stor påverknad på utanrikspolitikken. 

I 1698, som comte d'Ayen, gifta han seg med Françoise Charlotte Amable d'Aubigné , niesa og arvingen til Madame de Maintenon og med ho fekk han seks born, fire døtrer og to søner. Dei to sønene hans, Louis de Noailles og Philippe de Noailles, hertug av Mouchy, vart òg franske marskalkar. 

Duc de Noailles vart gjort riddar av ordenen den gylne skinnet i 1702, ein spansk stormann i 1711, og riddar av Saint-Esprit-ordenen i 1724.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Adrien-Maurice, 3rd duc de Noailles» frå , den 18. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

Franske marskalkar
Franske diplomatar
Huset Noailles
Franskmenn i den spanske arvefølgjekrigen
Franskmenn i den polske arvefølgjekrigen
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Hertugar av Noailles
François de Franquetot de Coigny

François de Franquetot de Coigny () var ein fransk marskalk og frå 1747 hertug av Coigny.

Bakgrunn
Han vart fødd i Coigny château nær Coutances i Normandie, som son til Robert-Jean de Coigny og Marie-Françoise de Matignon. Onkelen hans var Charles-Auguste de Goyon-Matignon, fransk marskalk og nevøen hans Jacques I av Monaco. Som faren gjekk han inn i militæret. Han vart brigader i 1702, Maréchal de camp i 1703 og generalløyntnant i 1709.

Dei mest kjende sigrane hans var ved San Pietro og Guastalla, som han vann i 1734 i lag med marskalk de Broglie mot austerrikarane i den polske arvefølgjekrigen. Han vart fransk marskalk i 1734. Under den austerrikske arvefølgjekrigen erstatta han marskalk de Broglie i 1743 for å forsvare dei franske stillingane ved Rhinen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «François de Franquetot de Coigny» frå , den 18. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Slektstreet til Franquetot 
 Huset Franquetot
 Historia til Franquetot-familien

Franske grevar
Franske hertugar
Franske marskalkar
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Franskmenn i den polske arvefølgjekrigen
Preterito-presentiske verb

Preterito-presentiske verb er i nynorsk språk verb med ei blanding av sterk og svak bøygning.  Desse verba var opphavleg sterke, men har i preteritum og supinum fått nye, svake former, medan dei opphavlege preteritumsformene har fått ein presensfunksjon.

Sjå òg
Sterke verb
Svake verb

Kjelder
 Olav T. Beito: Nynorsk grammatikk Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7

Norsk språk
Lingvistisk morfologi
Prinsesse Diana av Wales

Prinsesse Diana av Wales () var den første ektefellen til den britiske tronarvingen prins Charles av Wales. Dei fekk to søner, prinsane William og Harry, nummer to og tre i arverekkefølga til den britiske trona og 15 andre samveldeland.

Diana Spencer kom frå ein gammal engelsk adelsfamilie og blei verdskjend frå trulovinga si med prins Charles i 1981. Diana var ei særs folkekjær prinsesse og engasjerte seg i veldedig arbeid som Den internasjonale kampanjen mot landminer og barnesjukehuset Great Ormond Street Hospital. Ho fann likevel livet som kongeleg og gift med prins Charles vanskeleg, og ekteparet skilde seg i 1996. Då ho døydde i ei bilulukke året etter reagerte folk i Storbritannia med stor, offentleg sorg.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Diana, Princess of Wales» frå ,  den 18. oktober 2010.  
 Delar av denne artikkelen bygger på «Prinsesse Diana av Wales» frå , den 20. november 2008.

Bakgrunnsstoff

Walisiske prinsesser
Døde i trafikkulukker‎
Slaviske folk

Slaviske folk er ei sams nemning for ei rekkje folkeslag i det austlege Europa, som har felles avstamming og likskapar i språk og kultur. Saman med dei germanske, romanske og keltiske språka utgjer dei slaviske språka ei av hovudgruppene av indoeuropeiske språk.

Opphavet til dei slaviske folka er ikkje heilt klart. Dei utvikla først eit eige skriftspråk på 800-talet. Plinius den Eldre, Tacitus og Ptolemeus nemner i det første hundreåret e. Kr. eit folk som er busett aust for elva Wisła, og som er ulikt dei germanske vandalane som au budde i området. Namnet «slavarane» (Sklavenoi) opptrer første gong i bysantinske kjelder på 500-talet. Under keisar Justinian 1. (527-565) dukkar slavarar opp hos bysantinske skribentar. Dei fortel om talrike slavarar frå Karpatane, nedre Donau og Svartehavs-området som har slått seg ned i Austromarriket. 
 Dei slaviske språka er ei grein av dei indoeuropeiske språka. 

På 1800- og 1900-talet har det vore freista finne eit opphavsområde for dei slaviske folka, som da skulle vere eitt folk i opphavet. Dette ut frå ein pan-slavisk tankegang. Men dette er framleis ikkje klart. 

På grunn av slavarane sine vandringar og kor dei i nyare tid bur, deler ein dei normalt inn i tre undergrupper:

 Vestslavarar: Primært polakkar, tjekkarar, slovakar, sorbarar.
 Austslavarar: Primært russarar, ukrainarar, kviterussarar.
 Sørslavarar: Primært bulgararar, makedonarar, serbarar, bosniakar, kroatar, slovenarar, montenegrinarar.
(Namnet på den tidlegare staten Jugoslavia betyr for øvrig Sørslavarane sitt land).

Austslavarane breidde seg frå 500-talet mot nord til det finsk-ugriske og baltiske området. Under innverknad av vikingane oppstod i det noverande Ukraina, Kviterussland og det vestlege Russland omkring slutten av 800-talet det første austslaviske riket, Kiev-riket. I seinmellomalderen delte austslavarane seg i kviterussarar, ukrainarar og russarar. Dei sistnemnde spreidde seg frå sist på 1500-talet langs den noverande transsibirske jernbanen austetter heilt til Stillehavet.

Kjelde 
Den danske wikipediaen, art. Slaverne, som lesen 22. november 2008.
Louis François de Bourbon-Conti

Louis François I de Bourbon () var fyrste av Conti frå 1727 til han døydde. Han arva trona etter faren Louis Armand II. Mor hans var Louise-Élisabeth de Bourbon-Condé, barnebarnet til Ludvig XIV. Som medlem av det regjerande huset Bourbon var han Prince du Sang.

I 1731 gifta han seg med syskenbarnet Louise Diane d'Orléans, den yngste dottera til Philippe II, Duc d'Orléans, Régent av Frankrike medan kong Ludvig XV var for ung. Ho døydde i barselseng i 1736. 

Louis François gjekk inn i militæret og då den austerrikske arvefølgjekrigen braut ut i 1741 slo han seg saman med Duc de Belle-Isle til Böhmen. Tenestene hans der førte til at han fekk kommandere hæren i Italia, der han utmerkte seg med å forsere passet i Villafranca og vinne slaget ved Coni i 1744. 

I 1745 vart han sendt for å stanse austerrikarane i Tyskland. I 1746 vart han overført til Nederland der stridar med Maréchal de Saxe førte til at han gav opp militærkarrieren i 1747.

Kandidat for den polske trona 

Same året tilbaud ein fraksjon frå den polske adelen Conti trona av Polen, sidan det var venta at kong August III snart ville døy. Conti fekk personleg støtte hos Ludvig XV av Frankrike for dette kandidaturet. Ministrane til kongen sette i staden inn huset Sachsen på trona i Polen, sidan Ludvig XV si svigerdotter, Marie-Josèphe av Sachsen, var dotter av sjuke August. Som følgje av denne konflikten starta Ludvig XV hemmeleg kommunikasjon med ambassadørane sine ved enkelte utanlandske hoff som var direkte motstridande til dei offisielle meldingane som vart sendt til dei same ambassadørane av ministrane hans. Systemet med kurerar som kongen nytta til å leve desse hemmelege meldingane utvikla seg seinare til eit spionnettverk kjend som Secret du Roi.

Sjølv om Conti ikkje fekk den polske trona hadde han eit godt forhold til kongen fram til 1755, då innverknaden hans vart øydelagd av intrigane til kongen si elskarinne, Madame de Pompadour. Forholdet til Ludvig XV vart så pass dårleg at då sjuårskrigen braut ut i 1756 fekk ikkje Conti kommandere hæren ved Rhinen. Conti starta då å arbeide mot det kongelege styret. 

I 1771 tok Conti leiinga i striden mot kanslar Maupeou. Han støtta parlamenta mot regjeringa og var særleg fiendtleg mot Turgot. Sidan han hadde desse handlingane vart han mistenkt for å stå bak eit opprør som fann stad i Dijon i 1775.

Han vart etterfølgd av sonen, Louis François Joseph (1734-1814), som var den siste personen som bar Conti-tittelen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Louis François I de Bourbon, prince de Conti» frå , den 23. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 

Huset Bourbon-Conti
Fyrstar av Conti
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Hertugar av Mercœur
Oldtidsriket Lydia

Lydia var eit oldtidsrike som låg nær byen Izmir i det som no er Tyrkia. Landet var også kjend som Mæonia, truleg eit eldre namn som mellom anna er brukt av Homer.

Lydia blei grunnlagd som rike om lag 700 f.Kr. av Gyges og hadde stordomstida si på 600-talet f.Kr. under han og sonen Alyattes. På denne tida hadde Lydia ein blomstrande økonomi på grunn av ein godt utvikla administrasjon. Riket var blant dei første til å prega myntar i metall, og handelen med Hellas var livleg.  Alyattes tok kontroll over naboregionen Frygia, og sonen hans Kroisos (Krøsus) utvida riket til Halys.

Lydia blei okkupert av Persia under Kyros den store i 546 f.Kr. Det blei den viktigaste persiske satrapien i Vesleasia, med hovudstad i Sardes/Sardis. Området blei erobra av Aleksander den store og kom etter at han døydde inn under selevkidane. Det låg under Pergamon frå 189 f.Kr.. I 133 f.Kr. blei det ein del av Romarriket som provinsen Asia, og frå  slutten av 200-talet blei det eigen provins.

Lydiarane var i slekt med hetittane. Det lydiske språket høyrde til den anatoliske greina av den indoeuropeiske språkfamilien. Etter kvart gjekk lydiarane opp i dei greske innvandrarane til landet.

Hovudstaden i Lydia, Sardis, blei rekna som ein av dei vakraste byane i antikken. Mange bygningar frå det gamle Lydia finst endå, og er velkjende tyrkiske turistmål.

Landet har gjeve opphav til namnet Lydia.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Oldtidsriket Lydia» frå , den 23. november 2008.

Bakgrunnsstoff

Historiske område i Anatolia
Tidlegare land i Asia
Arkeologiske stader i Tyrkia
Provinsen Manisa
Provinsen Izmir
Bask

Ein bask er ein liten og lett båttype som etter måten har flat botn. Kjølen er grunn. Basken egnar seg såleis godt på elvar, sjøar og grunne område. Ein kjenner til dømes Tanabask frå Aust-Finnmark eller paaski frå Nordreisa i Nord-Troms. 

Fjordbasken har vorte brukt i dei grunne områda kring elvemunningane inst i Varangerfjorden og Tanafjorden. Elvebasken har mykje same bruksområde som elvebåten, men han er kortare. Basken vert bygd av fure.
I tidlegare tider vart borda samansauma med dyresenar eller tæger. Seinare har dei vorte klinka med båtsaum eller spikar som er nykte på innsida.

Så langt ein kjenner til er no ingen original bask i bruk. Sjøfartsmuseet i Oslo har to eksemplar. Hjå Tana museum er det ein båt. I 1996 - 98 vart det rekonstruert to båtar. Den eine er utstilt hjå Varanger samiske museum. I 2007 vart det rekonstruert ein båt i Nordreisa, til oppstarten av dåverande Baaskifestivalen, som i dag heiter Paaskiviikko. Det er ein kvensk kulturfestival med ulike typar arrangement knytte til kvensk språk og kultur som er spreitt kring seks kommunar i Nord-Troms. Båten kan per mai 2017 sjåast hjå Kronebutikken i Sørkjosen.

Kjelder 
 Arne-Terje Sæther: Balanse i baskar og elvebåtar, Kysten nr 5, 2008
 Arne. R. Hole: Båter og Kystfolk, Aschehoug, 2007.

Norske båttypar
Finnmark fylke
Klinkbygde båtar
Førjulstid

Førjulstid er tidsrommet før jul der ein førebur feiringa gjennom å skaffa julegåver, laga og hengja opp pynt, gjera reint og laga til mat. Handelsstader bruker førjulstida til å selja gåver, mat og pynt som høyrer jula til. For mange er det denne tida dei har det største salet, og dei kan leggja mykje arbeid i juleutstillingar og underhaldning i tida før jul. Julestrida, alt arbeidet rundt det å førebu jula, er knytt til denne tida.

Markering av førjulstida 

Ein kan markera at førjulstida er begynt ved å setja opp elektriske julelys og jule- eller adventspynt. Ein kan ha koselege stunder der ein tenner levande lys eller drikk særskilde drikkar, som gløgg. I samband med advent kan ein ha ein adventskalender.

Det kan haldast mindre feiringar, som luciadagen, julebord, juleselskap eller juleverkstad, samlingar der ein kjem saman for å førebu gåver, pynt eller søtmat til jul. Det blir også arrangert julekonsertar med julemusikk og teaterførestillingar med julespel.

Tidsmessig plassering 
Kva tid førjulstida tek til er det ulike tankar om i ulike samfunn og delar av samfunna. I Noreg og mange andre stader er det vanleg å rekna advent frå 1. desember som førjulstid. Hjå andre kan ho byrja to veker eller ein månad eller før jul. I USA er «Black Friday», dagen etter Thanksgiving i slutten av november, blitt den vanlege byrjinga på julesalet med nedsette prisar for å lokka kundar. Butikkar kan ta til å selja juleeffektar i oktober, men mange reknar dette som ein for tidleg, ein «tjuvstart» på førjulstida. Organisasjonen Fremtiden i våre hender starta kampanjen «Gi oss jula tilbake!» mot det dei rekna som ei øydeleggjande forlenging av jula. Kampanjen blei lagd ned etter at julemarsipan var å få kjøpt frå 26. september 2008.

Kjelder 

Jul
Desember
Borgny

Borgny er eit kvinnenamn, av norrønt Borgný, av Borg 'berging, vern' og ný.

Borgny har i Noreg namnedag 2. desember (somme kjelder seier 26. oktober)

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet Borgny var lite bruka på 1800-talet, men fekk eit oppsving dei første tiåra av 1900-talet. Sidan har bruken av namnet gått attende.

 I folketeljinga frå 1801 var det 2 som hadde namnet i formene Borgni, Borgi
 I 1900 var 152 personar som var listeførte med namneformene Borgni, Borgnie, Borgny
 I 2023 var det 927 som heitte Borgny til første fornamn

Kjende namneberarar 
 Borgny Svalastog (f. 1943), norsk kunstnar

Kjelder 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Kvinnenamn
Førenamn av norrønt opphav
Concord i New Hampshire

Concord er hovudstaden og den tredje største byen i delstaten New Hampshire. Han er ein liten by som ligg heilt sør i staten. Den er òg hovudsete for fylket Merrimack. Folketeljinga i 2007 sette folketalet til 42 392.

Historie 

Byen vart grunnlagd i 1725.

Delstatshovudstader i USA
Byar i New Hampshire
Akhtar Chaudhry

Akhtar Chaudhry () er ein norsk-pakistansk SV-politikar.

Han var fast møtande vararepresentant på Stortinget for Kristin Halvorsen etter at Heidi Sørensen, som første vararepresentant, blei statssekretær i oktober 2007. 
Frå mars 2012 var han vararepresentant for Heikki Holmås etter at Holmås blei utnemnd til utviklingsminister. Han var også vararepresentant i perioden 2001-2005. 

8. oktober 2009 vart Chaudry vald til 4. visepresident i Stortinget, som den første med minoritetsbakgrunn.

Chaudhry vart fødd i Lahore i Pakistan og flytta til Noreg i 1982. Han er blitt rangert som ein av landets ti mest innverknadsrike innvandrarar.

Han var medlem av Oslo bystyre 1999-2007, og varamedlem 1995-99. Han har vore tilsett i Pakistan Norwegian Welfare Organization, tillitsvald i Sporveisbussens fagforening, fylkessekretær i Oslo SV, og sentralstyremedlem i SV.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Akthar Chaudhry» frå , den 27. november 2008.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 stortinget.no/Biografi
 akhtarchaudhry.no 
 bystyret.oslo.kommune.no/biografi

Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar frå SV
SV-politikarar i Oslo
Nordmenn av pakistansk opphav
Politikarar frå Oslo
Folk frå Lahore
Krekling

Krekling, krekebær eller kråkebær (Empetrum nigrum) er ein liten, eviggrøn plante i kreklingslekta i lyngfamilien. Han er kjend for bæra sine med same namn, som er blåsvarte og kan etast. Planten trivst i myrområde, høgfjell og i gran- og furuskog. 

Krekling spreier seg utover i teppe, der buskane blir 10-25 cm høge og har mørkegrøn grunnfarge. Greinene og stenglane ligg nede på bakken eller bøyer seg litt oppover i endane. Blada er små, litt glatte/sukkulente, og sit i klasar langs mykje av stengelen. Dei nyaste skota er litt raudlege.

Blomane er små og raude, med tre gulgrøne begerblad og tre heilt raude kronblad. Ho- og hannplantane er separate. 

I Noreg er arten svært utbreidd heilt opp til 1.800 m.o.h. I Nord-Noreg er bæra til krekling kjend som krøyk, krøkebær eller krykkjebær. Bæra har lite smak, men eigner seg godt til å laga saft eller gelé. Dei inneheld mykje vatn og kan vera god for tyrsten når ein er på tur.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Krekling» frå ,  den 28. november 2008.

Bakgrunnsstoff
 

Lyngfamilien
bær
Slaget ved Kesselsdorf

Slaget ved Kesslesdorf vart utkjempa den 14. desember 1745 mellom Preussen og dei samla styrkane til Austerrike og Sachsen. Prøyssarane vart hærført av Leopold I av Anhalt-Dessau, medan austerrikarane og saksarane vart ført av feltmarskalk Rutowski. Prøyssarane vann slaget.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Battle of Kesselsdorf» frå , den 28. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Chandler, David: The Art of Warfare in the Age of Marlborough. Spellmount Limited, (1990). ISBN 0-946771-42-1

Prøyssiske slag
Saksiske slag
Austerrikske slag
Konfliktar i 1745
Ncurses

ncurses (new curses) er eit gratis programmeringsbibliotek som gjer det lettare å skriva skal-uavhengige menyar. ncurses optimaliserer skjermbytte og freistar å redusera forseinkinga når ein skiftar mellom lokale skal og fjernskal.

Det finst hundrevis av program som nyttar ncurses.

Kjelder

Brukargrensesnitt
Michigan Terminal System

Michigan Terminal System (MTS) var eit operativsystem utvikla ved University of Michigan Computing Center. MTS og Multics var dei fyrste operativsystema som var utstyrte med virtuelt minne. MTS var utvikla for IBM sine Model 360 stormaskinar på 1960-talet, men var i bruk ved fleire universitet, mellom anna University of Newcastle Upon Tyne og Durham University, til langt inn på 1980-talet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 MTS Archive
 MTS distribution archive

Informatikkhistorie
Operativsystem
Skipingar i 1967
Ubuntu Studio

Ubuntu Studio er ein avleggar av Ubuntu Linux som er spesialtilpassa multimediaproduksjon. 

Linuxkjernen i Ubuntu Studio er modifisert for snøgg respons og lita forsenking, noko som er viktig når ein arbeider med lyd og video.

Instalert programvare

Audio 
 Ardour: digital audioarbeidsstasjon
 Audacity: lydeditor
 Hydrogen: trommesyntisiser
 JACK Audio Connection Kit: audio miksar/tenar med låg forsenking
 JAMin: JACK Audio Connection Kit Audio Mastering grensesnitt
 LilyPond: notesettar
 Mixxx: Miksar
 MusE - MIDI/Audio sekvensar 
 Rosegarden: audio- og MIDIsekvensar
 TiMidity++: syntisisear

Video 
 PiTiVi: videoredigeringsprogram
 Kino: videoredigeringsprogram
 Stopmotion: Animeringseditir
 VLC media player: mediaspelar

Grafikk 
 Agave: fargegenerator
 Blender: 3D animasjonsprogram
 Enblend: bileteredigeringsprogram
 FontForge: fonteditor
 GIMP: bileteeditor
 Inkscape: vektorgrafikkeditor
 Scribus: publiseringsprogram
 Synfig: 2D vector graphics animasjonsprogram

Sjå òg 
 64 Studio

Kjelder

Linuxdistribusjonar
Fri programvare
Open kjeldekode
Tsjerepovets

Tsjerepovets (russisk Черепове́ц) er den største byen i Vologda oblast i Russland. Han ligg ved breidda av Rybinsk-reservoaret i Volga, nær det sørlege endepunktet på Volga-Austersjø-kanalen. I 2007 hadde han nesten 310 000 innbyggjarar.

Historie 
Rundt 1360 vart det oppretta eit kloster i åsane ved elva Sjeksna og landsbyen Fedosjevo voks fram rundt det. Historikarar ser denne landsbyen som hjartet i dagens Tsjerepovets. Byen fekk offisiell bystatus i 1777 etter ordre frå Katarina den store. Ved bygginga av Mariinskkanal-systemet vart Tsjerepovets, som ligg ved Volga, knytt til Austersjøen. Under den andre verdskrigen vart fleire store fangeleirar oppretta i området og rundt 30 000 menneske døydde i desse leirane.

Økonomi 
Tsjerepovets er den viktigaste industribyen i regionen. Her er mellom anna jernverk, stålfabrikkar (til dømes Severstal), store skipsverft og kjemiske bedrifter. Kolbehovet til metallindustrien i byen vert dekt av gruver i Vorkuta og jernmalmen kjem frå gruver på Kolahalvøya. I tillegg er det sagbruk i byen, som handsamar tømmer frå skogane rundt byen. Byen vert betjent av Tsjerepovets lufthamn, som ligg 18 km nord for byen.

Utdanning 
I Tsjerepovets ligg eit statleg universitet.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Tsjerepovets

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Tsjerepovets» frå , den 30. november 2008. 
 

Busetnader grunnlagde i 1777
Byar ved Volga
Gravferd

Gravferd er ein seremoni knytt til at nokon er død. Ho er ofte bygd opp rundt det å gje slepp på leivningane til personen, til dømes ved at dei blir lagt i ei grav eller kremert. Ei gravferd kan i mange høve ha religiøst innhald, men det finst òg sekulære seremoniar knytt til døde. Gravferda kan brukast til å minnast den avdøde på, og kan vera ein viktig del i ein sørgjeprosess. Ho kan også vera ein måte å visa status på, til dømes ved å vera påkosta og ha stort oppmøte av folk, eller det motsette.

I eldre tid sa ein at ein «drakk gravøl», og sjølv om ein ikkje lenger drikk øl i gravferder er det framleis nokre som seier  «gravøl» i staden for «gravferd».

Norske gravferdsreglar 
Reglane om gravferd og kremasjon er i Noreg lovfesta i gravferdslova. Kremasjon kan berre skje på visse vilkår, og skal gjerast i eit krematorium. Etter § 12 skal gravferda skje seinast ti dagar etter dødsfallet. Dersom avdøde er kremert, er fristen 6 månader. Om ikkje dei næraste slektningane sørgjer for gravferda, ligg ansvaret til kommunen. Desse avgjer òg om kyrkja eller andre trudomssamfunn skal medverke ved gravferda. 

Dersom den avdøde skal bli kremert eller gravleggjast ein annan stad, skjer den kyrkjelege seremonien ved ei bisetjing.

Ei grav er freda i tjue år; etter den tida kan ho nyttast til ny gravlegging. Ei urne kan setjast ned i ei kistegrav sjølv om fredningstida ikkje er gått ut. Kyrkjegarden kan ha vedtekter om lengre fredingstid. 

I Den norske kyrkja er det fastsett ein eigen liturgi for gravferd.

Sjå og 
 Gravøl
 Vake

Bakgrunnsstoff 
 Gravferdslova
 Gravferd – livets avskjed ved Den norske kyrkja
 Gravferd ved Human-Etisk Forbund

Dødsmarkeringar
Gravlegging