kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Corcova

Corcova er ein kommune i Mehedinți fylke i Romania.

Busetnader 

Corcova er ein comună (landkommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Comuna Corcova, Mehedinți» frå ,  den 28. oktober 2023.

Referansar 

Corcova
Șimian i Mehedinți

Șimian er ein kommune i Mehedinți fylke i Romania.

Busetnader 

Șimian er ein comună (landkommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Comuna Șimian, Mehedinți» frå ,  den 28. oktober 2023.

Referansar 

Simian
Helge Kjøll jr.

Helge Kjøll jr. () er ein norsk politikar for Kristeleg Folkeparti. Han blei ordførar i Aukra kommune etter valet i 2023.

Frå 1989 til 1993 var han 4. vararepresentant for Møre og Romsdal.

Kjelder 

Folk frå Aukra
Li Xiaopeng

Li Xiaopeng () er ein kinesisk tidlegare turnar frå Changsha. Han vann 1997-2003 til saman åtte gullmedaljar i verdsmeisterskap og 2000-08 fire olympiske gullmedaljar.

16 år gammal var Li med i Kinas mannskap som sigra i lagtevlinga ved Turn-VM 1997 i Lausanne, individuelt sikra han seg sølv i skranke og bronse i frittståande. I Turn-VM 1999 i Tianjin vann han gull i hopp-øvinga, og han var med å forsvare Kinas gullmedalje i lagkampen. Under dei olympiske leikane 2000 i Sydney vann han gull i skranke og i lagtevlinga. I så vel verdsmeisterskapen 2002 i Debrecen som i Turn-VM 2003 i Anaheim vann Li både hopp og skranke, i Anaheim fekk han i tillegg gull med Kina i lagtevlinga.

Under Sommar-OL 2004 i Athen var Li hemma av ein skade, lukkast trass i det knipe bronsemedaljen i spesialøvinga skranke. Året etter vann han sølv i skranke då Turn-VM 2005 vart avvikla i Melbourne. Under dei olympiske sommarleikane i Beijing forsvarte Li fyrsteplassen i skranke frå forrige OL, og Kinas mannskap topplassen i lagtevlinga. Etter leikane la han opp.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Li Xiaopeng (gymnast)» frå ,  den 29. oktober 2023.  

Kinesiske turnarar
Folk frå Changsha
Jonas Kielland

Jonas Schanche Kielland () var ein handelsmann frå Stavanger, stortingsmann i 1839. Han var son til Gabriel Schanche Kielland.

Jonas Kielland tok norsk juridisk eksamen og var amtsfullmektig i Kristiansand. Då far hans døydde i 1821, tok han over som sjef for handelshuset Jacob Kielland og Søn. Frå 1820 og seinare var han visekonsul for Danmark. Storbritannia og Russland, sidan også konsularagent for Oldenburg og Hannover.

Kielland var på 1839-stortinget andre representant frå Stavanger by. På Stortinget var han med i Protokollkomiteen og Komiteen om stempla papir.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914.

Stortingsrepresentantar 1839-1841
Folk frå Stavanger
Norske handelsfolk
Jonas Schanche Kielland

Jonas Schanche Kielland () var ein jurist frå Stavanger, ordførar 1908–1909 i heimbyen og stortingsmann 1910–1912 for partiet Høgre. Han var son til Jacob Kielland og syskenbarn til Alexander Kielland.

Karriere
Jonas Kielland vart cand.jur. i 1886 og arbeidde dei neste to åra som sorenskrivarfullmektig i Karmsund og Hesbø. Frå 1889 til 1910 overrettssakførar i Stavanger. Han var medlem i bystyret frå 1902, ordførar 1908–1909. Hausten 1909 vart han vald inn på Stortinget frå einmannnskrinsen Holmen i Stavanger. På Stortinget var han sekretær i Militærkomitéen.

Åra frå 1911 til 1917 var Kielland borgarmeister i Stavanger. Deretter var han kriminaldommar (dommar i strafferettssaker) ved nyoppretta Stavanger kriminaldommarembete. I 1920 fekk han stillinga som byfut i Stavanger.

Kielland hadde ei rekke verv i næringslivet i Stavanger og amtet. Han var den siste av Kielland-slekta som budde på Ledaal, gravlagd der.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914.

Stortingsrepresentantar 1910-1912
Norske embets- og tenestefolk
Sprockhövel

Sprockhövel er ein by og ein kommune i Ruhr-området vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, drygt 15 kilometer nordaust for Bielefeld. Kommunen omfattar 47,9 km² og nær 20 000 ibuarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sprockhövel» frå ,  den 29. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Wetter i Ruhr

Wetter er ein by og ein kommune i Ruhr-området vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, 20–25 kilometer nordaust for Bielefeld. Kommunen omfattar 31,6 km² og hyser 27 500 ibuarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wetter (Ruhr)» frå ,  den 29. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Herdecke

Herdecke er ein by og ein kommune i Ruhr-området vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, 25–30 kilometer nordaust for Bielefeld. Kommunen omfattar 22,4 km² og hyste 22 758 ibuarar i 2022.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Herdecke» frå ,  den 29. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Cristești

Cristești er namnet på fleire stader i Romania:
 Cristești i Botoșani, landkommune (comună) i Botoșani fylke
 Cristești i Holboca, busetnad i landkommunen (comună) Holboca i Iași fylke
 Cristești i Iași, landkommune (comună) i Iași fylke
 Cristești i Mureș, landkommune (comună) i Mureș fylke
Reghin

Reghin (ungarsk Szászrégen eller Nagyrégen, tysk Sächsisch-Regen) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Reghin er ein municipiu (større bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Reghin» frå , den 29. oktober 2023.

Referansar 

Reghin
Sighișoara

Sighișoara (ungarsk Segesvár, tysk Schäßburg, transilvansk saksisk Schäsbrich eller Šesburχ, latin Saxoburgum eller Castrum Sex) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Sighișoara er ein municipiu (større bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Sighișoara» frå , den 29. oktober 2023.

Referansar 

Sighisoara
Târnăveni

Târnăveni (ungarsk Dicsőszentmárton, tysk Sankt Martin eller Marteskirch, transilvansk saksisk Mierteskirch), tidlegare òg Târnava-Sân-Martin, er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Târnăveni er ein municipiu (større bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Târnăveni» frå , den 29. oktober 2023.

Referansar 

Tarnaveni
Costco

Costco Wholesale Corporation (ofte berre Costco) er eit amerikansk multinasjonalt selskap som driv ei kjede av store butikkar med medlemskap (varehusklubb). I 2023 var Costco den tredje største detaljhandelforhandlaren i verda, og i 2016 var selskapet den største forhandlaren i verda av storfekjøtt, økologisk mat, grillkylling og vin. Costco er rangert som nummer 11 på Fortune 500-rankinga over dei største amerikanske selskapa etter total omsetning.

Costco sitt verdsomspennande hovudkontor ligg i Issaquah, Washington, ein forstad aust for Seattle, sjølv om varemerket Kirkland Signature ber namnet på det tidlegare hovudkontoret til selskapet i Kirkland. Selskapet opna sitt første varehus (warehouse: nemninga til kjeda på utsalsstadene) i Seattle i 1983. Likevel, gjennom fusjonar går historia til Costco tilbake til 1976, då den tidlegare konkurrenten Price Club vart grunnlagd i San Diego i California. Per september 2023 har Costco 861 varehus over heile verda: 591 i USA, 107 i Canada, 40 i Mexico, 33 i Japan, 29 i Storbritannia, 18 i Sør-Korea, 15 i Australia, 14 i Taiwan, fem i Kina, fire i Spania og to i Frankrike, i tillegg til eitt på Island, eitt i New Zealand og eitt i Sverige.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Costco» frå ,  den 29. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Skipingar i 1983
Selskap notert på børsen i New York
Detaljhandel i USA
Iernut

Iernut (ungarsk Radnót, tysk Radnuten) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Iernut er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Iernut» frå , den 29. oktober 2023.

Referansar 

Iernut
Marcel Ciolacu

Ion-Marcel Ciolacu () er ein rumensk politikar som frå 15. juni 2023 har vore Romanias statsminister. Han er også leiar for det rumenske sosialdemokratiske partiet (PSD).

Karriere 
Den rikspolitiske karrieren til Ciolacu starta då han i 2018 blei utnemnd til visestatsminister i regjeringa til Mihai Tudose. Det vert sagt at han skal ha blitt handplukka for å rapportere omkring Tudose til den dåverande parlamentspresidenten Liviu Dragnea som sjølv var avskoren frå statsministerposten på grunn av ei korrupsjonssak, men Ciolacu braut sambandet til Dragnea og allierte seg med Tudose. Då Tudose trekte seg i januar 2018 blei Ciolacu sett på sidelinja. Han fekk større innverknad etter at Dragnea i 2019 blei dømd til 3 år og 6 månaders fengsel for maktmisbruk. Ettersom sosialdemokratane hadde fleirtal i begge kammera i parlamentet blei Ciolacu vald til parlamentspresident med 172 mot 120 røyster. Han etterfølgde den fengsla Liviu Dragnea.

Den nyvalde leiaren for PSD, Viorica Dăncilă, leid eit klårt nederlag ved presidentvalet i november 2019, og Ciolacu overtok som fungerande leiar av partiet. På partikongressen 22. august 2020 blei han vald til partileiar med klår margin – 1310 røyster for og 91 for motkandidaten. Ciolacu leia partiet til siger i parlamentsvalet, men han fekk ikkje fleirtal for å danne regjering. Etter den politiske krisa i 2021 måtte regjeringa til Florin Cîțu gå av. Partiet hans, Det nasjonalliberale partiet (PNL) som var ein del av regjeringskoalisjonen, inngjekk no samarbeid med det sosialdemokratiske partiet til Ciocalu og danna ny regjering med Nicolae Ciucă frå PNL som regjeringssjef.

Då Ciucă gjekk av overtok Ciocalu som regjeringssjef frå 15. juni 2023.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Marcel Ciolacu» frå ,  den 29. oktober 2023.  

Rumenske politikarar
Statsministrar i Romania
Federigo Fiorillo

Federigo Fiorillo () var ein tysk komponist, mandolinist, fiolinist og bratsjist av italiensk opphav.

Liv og virke 
Far hans, Ignazio Fiorillo, var hoffkapellmeister hos hertug Karl I av Braunschweig-Wolfenbüttel.

Federigo Fiorillo starta karrieren som mandolinvirtuos, men etterspørselen etter mandolinistar var liten, så han blei ofte nøydd til å gå over til andre strengeinstrument, særleg fiolin og bratsj. Som fiolinist spelte han for fyrste gong i St. Petersburg i 1777. I åra 1780 og 1781 opptredde han fleire gangar som mandolinist og fiolinist i Polen. Frå 1782 til 1784 var Fiorillo kapellmeister ved det nystifta teateret i Riga. I 1785 vende han tilbake til Tyskland, men aksepterte straks eit engasjement i Paris og oppførte kort etter tilkomme ein konsertant symfoni på den kjende Concert spirituel i byen. Under opphaldet i Paris gav han med hell ut nokre komposisjonar. Rundt 1790 reiste han til London og heldt godt dokumenterte offentlege konsertar, seinare var han i Amsterdam. I 1823 var Fiorillo svært sjuk og reiste til Paris for å la seg operera. Kva tid og stad han døydde er ukjent; etter utsegn frå forleggaren Jean-Georges Sieber døydde han truleg i London i 1823.

Eit sett med 36 kaprisar er framleis nyttige som etydar.

Verk i utval 
Verklista til Fiorillo består av talrike fiolinkomposisjonar, konsertante symfoniar, kammermusikk og pedagogiske verk. Dei fleste av verka hans blei gjevne ut av forleggaren Sieber i Paris. 

 Quintette avec cor, flûte, violon, alto, violoncelle
 Six quatuors op. 1 med dedikasjonen Monseigneur le Prince de Prusse
 Six trios pour 2 violons et basse op. 2
 36 Études ou Caprices pour violon op. 3
 Six quatuors concertants avec flûte op. 4
 Six duos pour 2 violons op. 5
 Six quatuors concertants op. 6
 Six quatuors op. 7
 Six trios concertants op. 8 (Flöte, Violine, Bratsche)
 Trois sonates de clavecin ou le piano-forte, avec accompagnement du violon (Mlles Erard, Paris)
 Trois sonates de clavecin ou le piano-forte, avec accompagnement du violon op. 7  dedisert Sa Majesté le Reine de Prusse
 Trois sonates de clavecin ou le piano-forte, avec accompagnement du violon op. 9
 Trois quintetti concertants pour 2 violons, 2 altos et violoncelle op. 12
 Six duos concertants  pour 2 violons op. 13
 Tre duetti concertanti con due violini op.15 (1795, Artaria, Vienne)
 Trois quatuors op. 16
 Trois duos concertants pour violon et violoncelle op. 31

 Revisjonar

 Ferdinand David (red). Violinetüden. 1854
 Walther Davisson: Etuden. 1988

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Federigo Fiorillo» frå ,  den 30. oktober 2023.  

Folk frå Braunschweig
Romantiske komponistar
Tyske komponistar
Tyske fiolinistar
Tyske bratsjistar
Mandolinistar
Komponistar frå 1700-talet
Komponistar frå 1800-talet
Ludovic Orban

Ludovic Orban () er ein rumensk ingeniør og politikar for Partidul Național Liberal. Han blei vald til statsminister av Romania 4. november 2019 av det rumenske parlamentet. 5. februar 2020 tapte han eit mistillitsvotum i parlamentet og måtte gå av som regjeringssjef.

Liv og karriere 
Faren til Orban var ungarsk og mora hans rumensk. Han er gift og har ein son, og talar flytande fransk og engelsk. Broren hans, Leonard Orban, var europakommissær i Barroso-kommisjonen. Orban er ikkje i slekt med den ungarske statsministeren Viktor Orbán.

Valet i 2019 var eit resultat av eit mistillitsvotum mot Viorica Dăncilă. Orban blei vald med 240 røyster og regjeringa til Viorica Dăncilă blei dimed avsett. Fleire av parlamentsmedlemmane avstod frå å røyste slik at regjeringa til Orban i realiteten blei ei mindretalsregjering. Han blei den 16. statsministeren i Romania sidan 1989, og den tolvte dei siste fem åra før oppnemninga si.

Det rumenske parlamentet behandla 5. februar 2020 eit forslag til valreform og Orban sette stillinga si inn på avrøystinga. Han tapte avrøystinga då 261 av 465 røysta mot forslaget hans. Det var venta eit nyval sommaren 2020.

I november 2021 blei Orban ekskludert frå PNL.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ludovic Orban» frå ,  den 30. oktober 2023.  

Rumenske politikarar
Statsministrar i Romania
Verdsmeisterskapen i orientering 2023

Verdsmeisterskapen i orientering 2023, den 39. i sitt slag, vart avvikla i Flims og Laax i Sveits dagane frå 11. til 16. juli. På programmet stod fire individuelle tevlingar og to stafettar, ein kvar for begge kjønn. Det var fjerde gongen orienterings-VM fann stad i Sveits, sist i 2012.

Arrangørlandet Sveits og Sverige dominerte meisterskapen ved å vinne til saman fem av seks gullmedaljar og 12 av 18 medaljar. Sveits sanka sju medaljar (3–4–0), Sverige fem (2–1–2). Noreg (1–0–2 ), Finland (0–1–1) og Austerrike (0–0–1) tok dei resterande medaljane.

Menn

Klassisk-distanse

Mellomdistanse

Stafett

Kvinner

Klassisk-distanse

Mellomdistanse

Stafett

Kjelder
Resultat menn
Resultat kvinner
Resultat kvinner og menn, mellomdistanse
Resultat stafett, kvinner
Resultat stafett, menn

Verdsmeisterskap i orientering
Sport i 2023
Idrettstilskipingar i Sveits
Luduș

Luduș (ungarsk Marosludas), tidlegare Ludoșul de Mureș, er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Luduș er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Luduș» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Ludus
Miercurea Nirajului

Miercurea Nirajului (ungarsk Nyárádszereda, tysk Sereda) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Miercurea Nirajului er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Miercurea Nirajului» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Miercurea Nirajului
Sângeorgiu de Pădure

Sângeorgiu de Pădure (ungarsk Erdőszentgyörgy, tysk Sankt Georgen auf der Heide) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Sângeorgiu de Pădure er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Sângeorgiu de Pădure» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Sangeorgiu de Padure
Sărmașu

Sărmașu (ungarsk Nagysármás) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Sărmașu er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Sărmașu» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Sarmasu
Sovata

Sovata (ungarsk Szováta, tysk Sowata) er ein by i Mureș fylke i Romania.

Busetnader 

Sovata er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Sovata» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Sovata
Ungheni i Mureș

Ungheni (ungarsk Nyárádtő, tysk Nyaradfluß), tidlegare Nirașteu, er ein by i Mureș fylke i Romania. Ungheni inngår i storbyområdet til fylkeshovudstaden Târgu Mureș.

Busetnader 

Ungheni er ein oraș (mindre bykommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Ungheni, Mureș» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Ungheni
Acățari

Acățari (ungarsk Ákosfalva, tysk Aschdorf eller Achsdorf), tidlegare Acoșfalău, er ein kommune i Mureș fylke i Romania. Acățari inngår i storbyområdet til fylkeshovudstaden Târgu Mureș.

Busetnader 

Acățari er ein comună (landkommune) med desse busetnadane:

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Comuna Acățari, Mureș» frå , den 30. oktober 2023.

Referansar 

Acatari
Flaks

Flaks, hell og tur er utfall over forventning som følgje av hendingsgang ein ikkje har påverka sjølv. Eit nærskyldt omgrep er ordet «lykketreff».

Omgrepet og fenomenet kan forklarast og skildrast ut frå fleire synsvinklar. Ein rasjonell betraktningsmåte handlar om statistikk, sannsyn og tilfelle. Ein kan òg forstå fenomenet ved hjelp av psykologi, til dømes at ein kan oppleva positive hendingar og utfall utanfor ein sjølv som personleg hell. Eit kjent psykologisk fenomen knytt til flaks er «hell i uhellet». Trua på flaks speler òg ei viktig rolle i folketru og  overtru. Ein religiøs betraktningsmåte kan handla om skjebne og karma og at «ein haustar som ein sår», altså at nokon faktisk er heldigare enn andre og at dei har fortent å lykkast. Ein annan overnaturleg innfallsvinkel til fenomenet er at ein kan påverka sitt eige hell og lykke gjennom spirituelle metodar eller ved å utføra bestemte ritual.

Motstykke 
Som motstykke til «flaks» har ein omgrepet «uflaks». Ein kan òg nytta adjektivet «uheldig» om fråværet av flaks, men substantivet «uhell» er ikkje eit motstykke til «flaks».

Sjå òg 

 Flax
 Fortuna
 Lykke
 Lukkebringar
 Sannsyn
 Skjebne
 Tilfelle
 Uflaks

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Flaks» frå ,  den 30. oktober 2023.  

Kausalitet
Overtru
Psykologi
Anwaar ul Haq Kakar

Anwaar ul Haq Kakar () er ein pakistansk politikar som frå 14. august 2023 er fungerande statsminister i Pakistan. Han etterfølgde Shehbaz Sharif. Kakar var talsmann for delstatsregjeringa i Balutsjistan frå 2015 til 2017.

Kakar blei vald inn i senatet som uavhengig kandidat frå Balutsjistan ved valet i 2018. Han tok sete 12. mars 2018.

Nokre veker seinare var Kakar blant grunnleggjarane av Balochistan Awami Party, som vert rekna som sosialdemokratisk og nasjonalistisk.

Etter at statsminister Shehbaz Sharif trekte seg frå stillinga si 9. august 2023 blei Kakar nominert til fungerande statsminister. Han blei utnemnd til stillinga av president Arif Alvi 14. august 2023 etter at utgangen hans frå senatet var akseptert av senatformannen Sadiq Sanjrani.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Anwaar ul Haq Kakar» frå ,  den 31. oktober 2023.  

Pakistanske politikarar
Statsministrar i Pakistan
Luigi Carnera

Luigi Carnera () var ein italiensk astronom og matematikar.

Minor Planet Center listar han som oppdagar av 16 asteroidar mellom 1901 og 1902. Asteroiden 39653 Carnera er kalla opp etter han.

Liv og virke 
I byrjinga av karrieren sin var Carnera assistent for den tyske astronomen Max Wolf i Heidelberg. På denne tida oppdaga han ei rekkje asteroidar. Han arbeidde i Tyskland, Italia og Argentina før han vende tilbake ti Italia for godt i 1908.

Carnera var leiar for Trieste observatorium frå 1919; Trieste var nett blitt annektert av Italia etter fyrste verdskrigen. Han blei så leiar for Capodimonte observatorium i Napoli frå 1932, ei stilling han hadde til han gjekk av med pensjon i 1950. I 1943, under andre verdskrigen, blei observatoriet mellombels okkupert av amerikanske og britiske troppar så dei kunne setja opp ein radarstasjon.

Asteroidar oppdaga av Carnera

Merknadar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Luigi Carnera» frå ,  den 31. oktober 2023.  

Denne artikkelen bygger på «Luigi Carnera» frå ,  den 31. oktober 2023.  

Italienske astronomar
Italienske matematikarar
Skaut

Eit skaut er eit hovudtørkle eller sjal som dekker mesteparten eller heile håret og hovudet til ei kvinne. Skaut kan ha ulik utforming og knytast eller draperast på ulike vis.

Nemninga «skaut» blei opphavleg brukt om eit firkanta, kvitt stykke klede av lin eller bomull. Ordet betyr «hjørne» eller «snipp» (‘noko som er skote fram’), og viser til tøystykket når det er bretta til ein trekant og før det blir knytt på hovudet. I norsk tradisjon har plagget særleg blitt brukt som «koneskaut» av gifte kvinner, i blant stiva og bunde over ein valk. Ein har knytta tørkledet bak på hovudet eller under haka.

Galleri

Sjå òg 

 Durag
 Hijab
 Skjerf
 Turban
 Slør
 Bandanna
 Dupatta

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Skaut» frå ,  den 31. oktober 2023.  

Hovudplagg
Amerika

Amerika (engelska: the Americas) består av landmassorna mellan Atlanten och Stilla havet på västra halvklotet, namngivna efter den italienske upptäcktsresanden Amerigo Vespucci. Amerika uppfattas vanligen idag som två världsdelar, Nordamerika och Sydamerika. Amerika indelas geografiskt i Nordamerika (med Centralamerika) och Sydamerika. Grönland ingår geografiskt i Nordamerika, men räknas politiskt och kulturellt till Europa. Kulturgeografiskt avgränsas också ofta Latinamerika, då inklusive både Central- och Sydamerika samt Mexiko, och Angloamerika, som är USA och Kanada. Områdets totala landyta är ungefär 42 miljoner kvadratkilometer och är således något mindre än Asiens. 

Ofta används Amerika och amerikansk för enbart landet USA, det vill säga för den politiska (kontinents- och) världsmakten som formellt heter Amerikas förenta stater, vilket medför en förväxlingsrisk med dubbelkontinenten som helhet men är jämförbart med hur andra landsnamn förkortas i dagligt tal (exempelvis Mexiko, vars fullständiga namn översatt till svenska är Mexikos förenta stater). På engelska, portugisiska och spanska kommer man ofta runt problemet genom att de två världsdelarna kallas the Americas respektive las Américas ("[de två] Amerikorna", ett uttryck som dock aldrig har etablerats på svenska).

Namnet 
Amerika namngavs efter Amerigo Vespucci, som var den första som insåg att Amerika var en kontinent som nyligen kommit till kännedom för européer, som inte var Östindien. Namnet används 1507 för första gången i en världskarta som skapades av den tyske geografen Martin Waldseemüller och beskriver där Sydamerika. 1511 omnämnes det i ett engelskt skådespel och 1516 används det av Leonardo da Vinci på hans världskarta och vann alltså snabb utbredning. Spanjorerna brukade i början ha andra namn. De kallade landet för "Den nya världen" eller las Indias occidentales (västra Indien). För Sydamerika behöll de under hela 1500-talet namnen Peruana och Brasilia. Först på 1600-talet blev namnet Amerika allmänt antaget.

Historia 
 se Amerikas historia

Källor

Externa länkar 

Amerika
Kontinenter
Abba (olika betydelser)

Abba kan avse:

 Abba – en svensk popgrupp
 Abba (musikalbum) – ett album av gruppen
 Abba Seafood – ett fiskkonservföretag
 Abba (teologi) – ett arameiskt ord
 Abba (hederstitel) – en hederstitel och förtroligt tilltal
  Abba (spindelsläkte)  – släkte av hjulspindlar

Geografi

Australien 

 Abba River – vattendrag i Western Australia

Etiopien 

 Ābaya Hāyk', sjö, 

Robotskapade Etiopienförgreningar