kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Norsk sameråd

Norsk sameråd var eit rådgjevande organ for styresmaktene rundt samiske spørsmål. Rådet besto av 18 medlemmar oppnemnd etter framlegg frå samiske organisasjonar. Rådet hadde ein egen administrasjon lokalisert i Karasjok. Norsk Sameråd erstatta dåverende Samisk råd for Finnmark. 

Rådet blei oppretta 26. juni 1964. Den første leiaren var Harald Samuelsberg frå Loppa, han var leiar fram til 1980. Norsk sameråd blei lagt ned i 1989, då Sametinget blei til. Sametinget arva administrasjonen til Norsk sameråd i Karasjok.

Fotnotar

Litteratur 

 St. meld. nr. 17 (1985-86) Om Norsk Sameråds virksomhet I 1984. Kommunal- Og Arbeidsdepartementet

Samiske organisasjonar
Samisk politikk
Organisasjonar skipa i 1964
1964 i Noreg
Stemorsblom

Stemorsblom eller natt-og-dag (lat. Viola tricolor) er ein eit- eller toårig fiol, opp til 15 cm. høg. Blomstrar mest heile året, berre det ikkje blir for vått. Mest vanleg i sør-Noreg; havstrand, vegkant, berg, skogbryn.  

Stemorsblom er brukt i folkemedisinen mot hudsjukdommar, luftvegskatarr, kikhoste, blærekatarr og som urindrivande middel. Han er dessutan eit symbol på «den frie tanken» innanfor livssynshumanismen.

Kjelder 
 Johannes Lid: Norsk og svensk flora. Oslo, 1974.
 Pål Hermansen: Vakre vekster i skog og eng. Universitetsforlaget, 1988.

Bakgrunnsstoff 
 

Fiolar
Det finske Sametinget

Det finske Sametinget (nordsamisk Sámediggi, finsk Saamelaiskäräjät) er eit forvaltingsorgan for samane i Finland med 21 representantar i eit folkevald parlament. Presidenten i det finske sametinget er Tiina Sanila-Aikio. 

Det finst tilsvarande sameting i Noreg og Sverige. Dei tre sametinga arbeider saman i Samisk parlamentarisk råd.

Historie
Det finske sametinget vart stifta i 1996, og det erstatta det samiske parlamentsutvalet (saamelaisvaltuuskunta) frå 1973. Det finske Sametinget er det høgaste politiske organet for finske samar, og det høyrer under det finske justisdepartementet, og ikkje under den finske staten. Den viktigaste oppgåva til det finske Sametinget er å planleggje og setje ut i livet det samiske kulturelle sjølvstyret som er slått fast i den finske grunnlova. Sametinget disponerer dei løyvingane som den finske staten har gjeve til samiske formål.

Sametinget sett ned sju nemnder for å arbeide med ulike delar av den samiske politikken: skole- og læremiddelnemnda, nærings- og rettigheitsnemnda, kulturnemnda, sosial- og helsenemnda, ungdomsnemnda, valnemnda og den samiske språknemnda.

Røysterett 

Etter lova om sameting (974/1995, §3) er ein same ein person som reknar seg sjølv for same, under det vilkåra at:

 han eller ho sjølv, eller ein av foreldra eller besteforeldra hans eller hennar har samisk som førstespråk; eller
 han eller ho er etterkommar av ein person som er ført opp i fjell-, skog- eller fiskarlapperegisteret (tunturi-, metsä tai kalastajalappalaiseksi), eller 
 at minst ein av foreldra hans eller hennar er ført opp eller kunne ha vore ført opp som røystefør i valet til det samiske parlamentsutvalet eller sametinget.

I perioden 2012–2015 har det finske sametinget ei regjering beståande av følgjande medlemmer:

 Klemetti Näkkäläjärvi, leiar (og sametingets president)
 Tiina Sanila-Aikio, I nestleiar
 Heikki Paltto, II nestleiar
 Asko Länsman
 Petra Magga-Vars 
 Pirita Näkkäläjärvi  
 Ilmari Tapiola

Bakgrunnsstoff

 

 *
Sametinget
Samiske institusjonar
Skipingar i 1996
Finske
Ørna

Ørna (frå latin Aquila) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det ligg sør for Svana i den austlege greina av Mjølkevegen og er lett kjenneleg på stjerna Altair, som har storleiksklasse 0,8, og som ligg i rett linje mellom to svakare stjerner. Arabarane kalla desse tre stjernene den flygande ørna (Elnesr al-taïr). Omkring midten av juli står Ørna i sør ved midnatt.

Namnet representerer fuglen som bar Zevs/Jupiter sine lyn i gresk og romersk mytologi.

Ørna  ligg berre nokre få grader nord for himmelekvator. Sidan han ligg langs linja til Mjølkevegen, ligg det mange hopar og tåker innafor stjernebiletet, men dei er lyssvake og det er berre få galaksar.

Ørna var eit av 48 stjerneteikn som vart skildra av Klaudios Ptolemaios på 100-talet. Det hadde tidlegare vore nemnt av Evdoksos på 300-talet fvt. og Aratus på 200-talet fvt. Det er i dag eit av dei 88 moderne stjerneteikna.

Kjende objekt

Stjerner
Ørna, som ligg i Mjølkevegen, har eit rikt stjernefelt og har hatt mange novaer.

α Aql (Altair) er den mest lyssterke stjerna i stjerneteiknet og ein av dei mest nærliggande stjernene til jorda som ein kan sjå med det nakne auget, berre 17 lysår unna. Namnet kjem frå det arabiske uttrykket al-nasr al-tair, som tyder «den flygande ørna». Altair har storleiksorden 0,76. Nokre andre kjende stjerner i Ørna er, β Aql (Alshain) og γ Aql (Tarazed).

Novaer
To store novaer er observert i Ørna. Den første skjedde i 389 fvt. og vart omtalt som like lyssterk som Venus. Den andre (Nova Aquilae 1918) skein for ei kort stund meir lyssterk enn Altair.

Djupromsobjekt

Det ligg tre godt kjende planetære tåker i Ørna:
NGC 6804 syner ein liten, men lys ring.
NGC 6781 liknar på Ugletåka i Ursa Major.
NGC 6751: òg kjend som Det gloande auga, er ei planetær tåke.

I tillegg finst fleire planetære tåker, kulehopar og opne hopar.

Ørna har òg nokre kjende ekstragalaktiske objekt. Eit av dei er den største enkelte massekonsentrasjonen av galaksar i det kjende Universet, Hercules–Corona Borealis store mur. Han vart oppdaga i november 2013 og har ein storleik på 10 milliardar lysår. Det er den største og mest massive strukturen i det kjende Universet.

Anna
NASA-sonden Pioneer 11, som flydde forbi Jupiter og Saturn i 1970-åra, er venta å passere nær stjerna Lambda (λ) Aquilae om kring 4 million år.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Ørna» frå ,  den 19. mai 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Ørnen: stjernebilde. (7. januar 2011). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014. 

==Bakgrunnsstoff==
NightSkyInfo.com: Ørna
Star Tales – Ørna
The Deep Photographic Guide to the Constellations: Ørna
WIKISKY.ORG: Ørna
Ørna på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Kusken

Kusken (frå latin Auriga) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula.

Det er eit av dei 48 stjernebileta som vart nemnt av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet evt. og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Kusken er mest synleg om vinteren på den nordlege himmelhalvkula i lag med fem andre stjernebilete som har stjerner i Vintersekskanten. På grunn av den nordlege deklinasjonen er Kusken berre synleg så langt sør som 34° sør. Lenger sør ligg biletet heilt eller delvis under horisonten. Det er eit stort stjernebilete som dekkjer 657 kvadratgrader, halvparten av det største stjernebiletet, Vasslangen.

Den mest lyssterke stjerna, Capella, er eit uvanleg fleirstjernesystem som er av dei mest lyssterke på nattehimmelen. Beta Aurigae er ei interessant variabel stjerne i stjernebiletet, Epsilon Aurigae, ei nærliggande formørkande dobbelstjerne med ein uvanleg lang periode er to system som er blitt mykje studert. På grunn av plasseringa nær Mjølkevegen har Kusken mange lyse opne stjernehopar nær grensene, som M36, M37 og M38, alle populære mål for amatørastronomar. I tillegg ligg tåka IC 405, som er knytt til den variable stjerna AE Aurigae.

Kjende himmelekamar 

Den mest lyssterke stjerna i Kusken er Alfa Aurigae (Capella), som er ei G8III-klassestjerner (kjempe klasse G) 43 lysår unna og den sjette mest lyssterke stjerna på nattehimmelen med ein storleiksorden på 0,08.

Beta Aurigae (Menkalinan, Menkarlina) er ei lyssterk klasse A2IV-stjene (subkjempe klasse A).

Andre stjerner i systemet er Gamma Aurigae, no Beta Tauri (El Nath, Alnath), Iota Aurigae (Hasseleh eller Kabdhilinan), Delta Aurigae, den nordlegaste stjerna i Kusken, Lambda Aurigae (Al Hurr)

Det er så langt funne fem stjerner med planetsystem i Kusken.

Kusken har mange opne stjernehopar og andre lekamar, sidan Mjølkevegen går gjennom systemet. Dei tre mest lyssterke hopane er M36, M37 og M38, som alle er synlege i kikkert eller eit lite teleskop.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Auriga (constellation)» frå ,  den 8. juni 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Djupfotografering av stjernebileta: Kusken
 Klikkbart kart over Kusken 
 WIKISKY.ORG: Auriga

 
Stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Nordlege stjernebilete
Kameleonen

Kameleonen (frå latin Chamaeleon) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Det vart først definert på 1500-talet.

Kjende objekt

Stjerner 

Det er fire lyssterke stjerner i Kamelonen. Alfa Chamaeleontis er ei kvitfarga stjerne med storleiksklasse 4,1, 63 lysår frå jorda. Beta Chamaeleontis er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 4,2, 27 lysår frå jorda. Gamma Chamaeleontis er ei raud kjempestjerne med storleiksklasse 4,1, 413 lysår frå jorda. Dei andre lyssterke stjernene i Kamelonen er Delta Chamaeleontis, ei vid dobbeltstjerne. Den lyssterke stjerna Delta2 Chamaeleontis er ei blå stjerne med storleiksklasse 4,4, 364 lysår frå jorda. Delta1 Chamaeleontis, den meir lyssvake komponentente, er ei oransje kjempestjerne med storleiksklasse 5,5, 354 lysår unna.

Cha 110913 ligg i Kamelonen, ei unik dvergstjerne eller proto-solsystem.

Djupromsobjekt 
I 1999 vart det oppdaga ein nærliggande open hop kring stjerna η Chamaeleontis. Gruppa, kjend anten som Eta Chamaeleontis-hopen eller Mamajek 1, er 8 million år gammal og ligg 316 lysår frå jorda.

Stjernebiletet har fleire molekylskyar (Kamelonen-komplekset) som dannar T Tauri-stjerner med låg masser. Skykomplekset ligg 400 til 600 lysår frå jorda, og inneheld titusenvis av solmassar med gass og støv. Den mest markante hopen av T Tauri-stjerner og unge klasse B-stjerner er i Kamelonen I-skya, og er knytt til refleksjonståka IC 2631.

Kamelonen har ei planetarisk tåke, NGC 3195, som er forholdsvis lyssvak. I eit teleskop har ho omtrent same tilsynelatande storleik som Jupiter.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Chamaeleon» frå ,  den 19. juni 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Kamelonen
 Star Tales – Kamelonen
 Kamelonen på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Dua

Dua (frå latin Columba) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Det ligg like sør for Den store hunden og Haren.

Kjende objekt

Stjerner
Dua er heller lyssvakt, og den mest lyssterke stjerna, Alfa Columbae, har berre storleiksklasse 2,7. Alfa Columbae er ei blåkvit star som tradisjonelt har blitt kalla Phact. Alfa Columbae ligg 268 lysår frå jorda. Den einaste andre namngjevne stjerna i Dua er Beta Columbae, som har namnet Wazn. Ho er ei oransje kjempestjerne med storleiksklasse 3,1, 86 lysår frå jorda.

Dua er stjernebiletet som ligg ved solart antapeks - jorda (og sola) flyttar seg bort frå retninga til stjernebiletet når solsystemet flyttar seg gjennom rommet.

Stjernebiletet inneheld den galopperande stjerna μ Columbae, som truleg vart driven bort frå ι Orionis-systemet.

Djupromsobjekt
Det ligg ein kulehop i Dua, NGC 1851 som har storleiksklasse 7. Ho ligg 35 000 lysår frå jorda og er mogeleg å sjå i mellomstore amatørteleskop.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Columba (constellation)» frå ,  den 7. juni 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

Star Tales – Columba
Dua på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Folen

Folen (frå latin Equuleus) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det var eit av dei 48 stjernebileta som vart ført opp av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det er det nest minste av dei moderne stjernebileta (etter Sørkrossen), og dekkjer berre 72 kvadratgrader. Det er òg lyssvakt og har ingen stjerner lysare enn 4. storleiksklasse.

Kjende objekt

Stjerner
Den mest lyssterke stjerna i Folen er Alfa Equulei, tradisjonelt kalla Kitalpha. Ho er ei gul stjerne med storleiksklasse 3,9, 186 lysår frå jorda.

Det er nokre få variable stjerner i Folen. Berre kring 25 er kjende, og dei fleste er lyssvake. Gamma Equulei er ei Alfa CVn-stjerne, som varierer mellom storleiksklassane 4.58 og 4.77 over ein periode på kring 12,5 minutt. Ho er ei kvit stjerne 115 lysår frå jorda, og har ein optisk følgjestjerne med storleiksklasse 6,1, 6 Equulei. Dei er synlege i kikkert. R Equulei er ein Mira-variabel som varierer i storleiksklassane 8,0 til 15,7 over nesten 261 dagar.

Folen har nokre interessante dobbeltstjerner.  γ Equ består av ei primærstjerne med storleiksklasse kring 4,7 (noko variabel) og ei sekundærstjerne med storleiksklasse 11,6, skild av 2 bogesekund. Epsilon Equulei er ei trippelstjerne som òg har nemninga 1 Equulei. Systemet ligg 197 lysår unna. Primærstjerna har storleiksklasse 5,4 og er i sg sjølv ei dobbeltstjerne med storleiksklasse 6,0 og 6,3 og ein periode på 101 år. Den sekundære har storleiksklasse 7,4 og er synleg i små teleskop. Komponentane av primærstjerna kjem tettare kvarandre og vil ikkje vere mogeleg å skilje frå kvarandre i amatørteleskop etter 2015. δ Equ er ei dobbeltstjerne med ei omlaupstid på 5,7 år, som ein gong var den kortaste kjende omlaupstida for ei optisk binærstjerne. Dei to komponentane i systemet er aldri meir enn 0,35 bogesekund frå kvarandre.

Djupromsobjekt
På grunn av den vesle storleiken og avstanden frå planet i Mjølkevegen, har ikkje Folen nokre spesielle djupromsobjekt. Det finst nokre særs lyssvake galaksar mellom storleiksklassar 13 og 15, som NGC 7015, NGC 7040, NGC 7045 og NGC 7046.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Equuleus» frå ,  den 7. juni 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 Burnham, Robert (1978). Burnham's Celestial Handbook: An observer's guide to the universe beyond the solsystemet, vol 2. Dover Publications ISBN 0-486-23567-X
 Hoffleit+ (1991) V/50 The Bright Star Catalogue, 5th revised ed, Yale University Observatory, Strasbourg astronomical Data Center 
 
 Ian Ridpath & Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff 

 Fotografisk guide til stjerneteikna: Folen
 Star Tales – Folen
 Equueleus Constellation at Constellation Guide

 
Stjernebilete
Nordlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Smelteomnen

Smelteomnen (frå latin Fornax) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Det vart namnsett av den franske astronomen Nicolas Louis de Lacaille i 1756. Smelteomnen er eit av dei 88 moderne stjernebileta.

Kjende objekt

Stjerner
Alfa Fornacis er ei dobbeltstjerne som er mogeleg å sjå i små amatørteleskop. Primærstjerna er ei gulaktig hovudseriestjerne med storleiksklasse 3,9 og den sekundære er ei gul stjerne med storleiksklasse 6,5; den sekundære kan vere ei variabel stjerne. Ho har ein periode på 300 år og ligg 46 lysår frå jorda. Beta Fornacis er ei gul kjempestjerne med storleiksklasse 4,5, 169 lysår frå jorda.

Djupromsobjekt
Smelteomnen har vore eit mål for undersøkingar inn i dei mest fjerntliggande områda av universet. Hubble Ultra Deep Field ligg i Smelteomnen og Smelteomnhopen, ein liten galaksehop, ligg hovudsakleg i Smelteomnen. Her finst fleire ultrakompakte dverggalaksar som er mykje mindre enn tidlegare kjende dverggalaksar, kring 120 lysår på tvers.<ref>Hilker M. et. al., 2007</ref>

NGC 1049 er ein kulehop 500 000 lysår frå jorda. Han ligg i Smelteomnen dverggalakse.

UDFj-39546284 er ein mogeleg protogalakse i Smelteomnen,NASA, "NASA's Hubble Finds Most Distant Galaxy Candidate Ever Seen in Universe", 26. januar 2011HubbleSite, "NASA's Hubble Finds Most Distant Galaxy Candidate Ever Seen in Universe", STScI-2011-05, 26. januar 2011 men nyare analysar har indikerat han truleg har lågare raudforskyving, og derfor ikkje ligg så langt borte (og attende i tid).http://adsabs.harvard.edu/abs/2013ApJ...765L..16B

HIP 13044 b er ein eksoplanet i stjernebiletet, rapportert i november 2010, og det vart oppdaga at denne hadde opphav utafor galaksen.

NGC 1097 er ein stavspiralgalakse i Smelteomnen, kring 60 millionar lysår frå jorda. Han er ein seyfertgalakse med sterke spektralband som indikerer ionisert gass og eit sentralt supermassivt svart hòl.

NGC 1365 er ein annan stavspiralgalakse som ligg 60 millionar lysår frå jorda. Som NGC 1097, er han òg ein seyfertgalakse.

NGC 1360 er ei planetarisk tåke i Smelteomnen med ein storleiksklasse på kring 9,0, 978 lysår frå jorda. Den sentrale stjerna har storleiksklasse 11,.4, og er uvanleg lyssterk. Ho er fem gonger så stor som den kjende Ringtåka i Lyra.

Smelteomnen A er ein radiogalakse. Han er ein av dei nærmare aktive galaksane til jorda i ein avstand på kring 80 millionar lysår.

KjelderDenne artikkelen bygger på «Fornax» frå ,  den 10. juli 2016.  oppgav desse kjeldene: 
 
 Ian Ridpath og Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.
 Hilker M. et al.''Weighing Ultracompact Dwarf Galaxies in the Smelteomnen Cluster, Astronomical Science, The Messenger 1,9 – September 2007. The Messenger is a quarterly journal presenting ESO's activities to the public.

Bakgrunnsstoff 

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Smelteomnen
 Starry Night Photography - Smelteomnen Stjernebilete
 Star Tales – Smelteomnen
 Smelteomnen på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Uret

Uret (frå latin Horologium) er eit lite og lyssvakt stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula.

Kjende objekt

Stjerner
Uret har ingen lyssterke stjerner. Alfa Horologii er den lysaste og er ei oransje kjempe med storleiksklasse 3,9, 115 lysår frå jorda. Beta Horologii er ei kvit kjempe med storleiksklasse 5,0, 314 lysår frå jorda. Uret har fleire variable stjerner. R Horologii er ei raud kjempe og Mira-variabel med ein stor variasjon, tusen lysår frå jorda. Ho har ei minste storleiksklasse på 14,3 og ein største storleiksklasse på 4,7. Perioden er kring 13 månader.

Djupromsobjekt
Uret har mange djupromsobjekt og det er fleire kulehopar i stjernebiletet. NGC 1261 er ein kulehop med storleiksklasse 8, 44 000 lysår frå jorda. Kulehopen Arp-Madore 1 ligg i stjernebiletet, den mest fjerntliggande kulehopen ein kjenner til i Mjølkevegen, 398 000 lysår unna.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Horologium» frå ,  den 13. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Uret
 Starry Night Photography - Uret Stjernebilete
 Star Tales – Uret
 Uret på Constellation Guide

 
Sørlege stjernebilete
Indianaren

Indianaren (frå latin Indus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Epsilon Indi er ei av dei næraste stjernene våre, rundt 11,82 lysår unna.

Historie 
Stjernebildet var eitt av tolv skapa av Pieter Dirkszoon Keyser og Frederick de Houtman mellom 1595 og 1597, og blei første gong skildra i Uranometria av Johann Bayer i 1603.

Sidan stjernebildet først blei kjend på 1600-talet, og ligg på den sørlege himmelhalvkula, var det ikkje kjend for klassiske kulturar og det finst ingen mytologi rundt det.

Kjende objekt

Indianaren har ingen lyssterke stjerner. Alfa Indi er den mest lyssterke stjerna i biletet. Ho er ei oransje kjempe med storleiksklasse 3,1, 101 lysår frå jorda. Beta Indi er ei oransje kjempe med storleiksklasse 3,7, 600 lysår frå jorda. Delta Indi er ei kvit stjerne med storleiksklasse 4,4, 185 lysår frå jorda.

Epsilon Indi er ein av dei nærmaste stjernene til jorda, kring 11,8 lysår unna. Ho er ein oransje dverg med storleiksklasse 4,7, som tyder at sola er noko varmare og større. Systemet har eit par binære brune dvergar, og har lenge vore ein kandidat for SETI-studiar.

Indianaren har ei lyssterk dobbeltstjerne. Theta Indi er ei dobbeltstjerne som er synleg i små amatørteleskop, 97 lysår frå jorda. Primærstjerna er ei kvit stjerne med storleiksklasse 4,5 og den seundære er ei kvit stjerne med storleiksklasse 7,0.

T Indi er den einaste lyssterke variable stjerna i Indus. Ho er ein halvregulær, djupfarga raud kjempe med ein periode på 11 månader, 1900 lysår frå jorda. Den minste storleiksordenen er 7 og den største er 5.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Indus (constellation)» frå ,  den 16. juni 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

 Starry Night Photography: Indianaren
 Star Tales–Indus
 Indianaren på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Poseidon

Poseidon var havguden i gresk gudelære. Han blei likestilt med den romerske guden Neptun.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Greske gudar
Havgudar
Fiolfamilien

Fiolfamilien (Violaceae) er ein plantefamilie i ordenen Malpighiales. Det finst både urter, buskar og tre i fiolfamilien. Det er 21 planteslekter, om lag 900 artar og ei mengd hybridar i familien. Fiol er den mest kjende slekta i familien, og den einaste i Noreg og Norden, med artar som stemorsblom.

Kjelder 
 C. A. M. Lindman: Nordens flora. Oslo 1977.

Denne artikkelen bygger på «Fiolfamilien» frå ,  den 16. september 2005.

Bakgrunnsstoff 
 

 
Plantefamiliar
Vierordenen
Ulven

Ulven (frå latin Lupus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Ulven var eit av dei 48 stjernebileta som astronomen Klaudios Ptolemaios skreiv ned på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg mellom Kentauren og Skorpionen.

Kjende objekt

Stjerner
Ulven har kring 30 stjerner av 2. og 3. storleiksklasse og 70 som er større enn sjette, mellom anna fleire dobbeltstjerne eller multippelstjerner. 

Dei fleste av dei mest lyssterke stjernene i Ulven er massive medlem r av den nærmaste OB-assosiasjonen, Skorpionen-Kentauren.

Djupromsobjekt
Mot nord i stjernebiletet ligg  kulehopane NGC 5824 og NGC 5986, og i nærleiken den mørke stjernetåka B 228. I sør ligg to opne hopar, NGC 5822 og NGC 5749, i tillegg til kulehopen NGC 5927 ved austgrensa til Vinkelhaken. På vestresida er to spiralgalaksar og Wolf-Rayet-tåka IC 4406, med somme av dei varmaste stjernene ein kjenner til. IC 4406, òg kalla Netthinnetåka, er ei synliderforma stjernetåke kring 5 000 lysår unna. Ho har støvgater som går gjennom sentrum. Ei anna planetarisk tåke, NGC 5882, ligg mot midten av stjernebiletet. Eksoplaneten Lupus-TR-3b ligg i dette stjernebilete. Den historiske supernovaen SN 1006 skal i følgje forskjellige kjelder ha skjedd 30. april til 1. mai 1006 i stjernebilete.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lupus (constellation)» frå ,  den 13. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

 Star Tales – Lupus
 Lupus på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios