Horstad gård

Horstad gård (alternativ dialektisk skrivemåte Hårstad) er ein gard i Åbygda i Bindal kommune i Nordland fylke. Garden, som skriv seg frå jernalderen, har i dag skipsreiaren og finansmannen Fredrik Olsen som eigar, etter at han overtok garden etter far sin, Thomas Olsen. Det totale arealet er på om lag . Eigendommen, som sidan 1960 har vore i familien Olsen sitt eige, har både jakt- (små- og storvilt) og fiskerettar (i Åelva), og vert i dag leigd ut til turistføremål, kurs, konferansar og liknande. Otto Sverdrup, den kjende polfararen og oppdagaren, vart fødd på garden den 31. oktober 1854. Bygningane på garden har sidan 2001 gjennomgått omfattande oppussing og omjusteringar. Mellom anna er forpaktarbustaden heilrenovert og bygd saman med det eldste fjøset som skriv seg frå 1800-talet.

Historie 
 Det er gjort funn frå jarnalderen på garden.
 På 1600-talet var garden krongods.
 På 1700-talet hadde garden to sagbruk i drift. 
 Otto Neumann Knoph Sverdrup vart fødd på garden 31. oktober 1854 som nest eldst i ein søskenflokk på 10. Han reiste ut i 17 års alderen for å jobbe som sjømann i inn- og utenriksferd. Foreldra Ulrik Fredrik Suhm Sverdrup (1833-1914) og Petrika K. Sverdrup (1831-1885) flytta til Steinkjer med familien i 1874/75. 
 Mellom 1877/78 og 1914 eigde britiske interesser garden, og fram til 1937 vart garden leigd som feriestad av primært britar. På folkemunne kalla ein denne perioden for «engelsktida».
 Edward A. Wilson (1872-1912), ein engelsk botanikar, lege og polfarar, var nokre somrar på garden på grunn av helse (1898-1901).
 Dei siste husmannsplassane vart seld ut og frådelt som eigne bruk i perioden 1920-1925.
 Hovudbygninga på garden var opphavleg i trønderlånstil. Taket vart gjort om til valmtak og huset fekk meir herregardspreg etter renoveringa i 1938. Hovedhuset som det vert kalla, er eit av dei eldste og best bevarte husa i Åbygda.

Gardsdrifta 
Sidan 1870-talet og fram til i dag har garden vore driven ved hjelp av ein tilsett bestyrar/forpaktar og innleigd hjelp. Mjølkeproduksjonen vart lagt ned på 1970 talet, og ein gjekk over til kjøtproduksjon då dette vart sett på som meir lønsamt i lengda. Driftsbygninga frå 1941 står i dag tom. Eigarane har omdisponert det eldre steinfjøset til reiskapsbu. Den dyrka jorda vert leigd bort som tilleggsjord. Det vert også drive med hogst i mindre skala. Det kunne i periodar vere så mange som 15-20 personar i arbeid på garden sysselsett med forskjellige gjeremål.

Eigarforhold (1600-talet-notid) 
 1600 og 1700-talet Krongods og etterhvert var delar av han også kyrkjegods.
 1800-1821 Peder Knoph 
 1821-1828 Birgitte Knoph (fødd Randulf), enka etter Peder Knoph.
 1829-1857 Peter Randolf Knoph
 1857-1874 Ulrik Fredrik Suhm Sverdrup 
 1874-1877 Julius Jachelln
 1877-1889 James Sydney Walker, første engelske eigar av garden. 
 1889-1897 William Archer
 1897-1914 Lionel Knight Rice, siste engelske eigar av garden.
 1914-1937 Emil Ekker, leigde ut elva og garden til britiske turistar.
 1937-1959 Johannes Sejersted Bødtker, kjøpte garden og dermed var «engelsktida» forbi.
 1960-1969 Thomas Olsen
 1969-notid Fred. Olsen Spedisjon

Bestyrarar/forpaktarar (1879-notid) 
 1879-? Ole Svendsen Fuglstad
 Ukjend år Iver Johansen og Petter Eliassen
 1914-1937 Adolf Nilsen
 1937-1945 Kristian Røkke
 1945-1947 Erling Strand og Arne Skarstad
 1947-1951 Alf Halvorsen
 1951-1958 Arne Byre
 1958-1978 Hans Welde
 1978-1992 Åge Mathisen
 1992-1997 Arnt Heimstad
 1998-2003 Trond Heimstad
 2003-notid Jørn Bergerud

Kjelder

Byggverk i Bindal
Gardar i Nordland