kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Puertoricotanagar

Puertoricotanagar (Nesospingus speculiferus) er ein mellomstor, altetande fugl med uklår plassering innanfor den biologiske ordenen Passeriformes, sporvefuglar. Han er endemisk for øya Puerto Rico.

Som namnet ymtar om har han vore rekna som medlem i tanagarfamilien, men frå 2017 lista som ein ny familie Nesospingidae i EBird/Clements Checklist.

Skildring 
Puertoricotanagaren er 18 til 20 centimeter i kroppslengd. Kjønna har lik fjørdrakt: hovudet og oversida er mørk gråbrun til olivengrøn, strupen er kvit og resten av undersida nær kvit med lys grålege område. Nebbet er kort og kraftig.  Dei lever helst i fuktige skogsområde og i plantasjar mellom 200 og 1330 moh. Her beitar dei på både frukter, leddyr og virveldyr som små øgler og froskar. Dei kan beite høgt i trekroner og flyg sjeldan.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Smettparula

Smettparula (Zeledonia coronata) er ein liten, insektetande fugl med uklår plassering innanfor den biologiske ordenen Passeriformes, sporvefuglar. Han er endemisk for eit avgrensa område i Sentral-Amerika, høgtliggande skog i Costa Rica og i vestre Panama.

Som namnet ymtar om, har han vore rekna som medlem i parulafamilien, men frå 2017 lista som ein ny familie Zeledoniidae i EBird/Clements Checklist.

Skildring 
Dette er ein liten sporvefugl på ca. 12 centimeter i kroppslengd og han veg vel 20 gram. Kroppsforma minnar om gjerdesmett med kort hale, runde, korte venger og lang tars. Fjørdrakta gjev eit svært mørkt inntrykk, mørk olivengrøn overside og skifergrå underside. Hovudet har grå felter på sidene og ei oransjeraud krone. Kjønna er like i fjørdrakt.

Habitatet er i tett vegetasjon prega av bambus eller páramo-økosystem over 1500 moh. og opp til tregrensa, men ofte rundt 2500 moh. Dei søkjer animalsk føde helst nede på bakken.

Dette er ein standfugl.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Hispaniolatanagarfamilien


Hispaniolatanagarfamilien, Phaenicophilidae, er ein liten biologisk familie av fire artar sporvefuglar. Familietaksonet er endemisk for øya Hispaniola.

Storleiken er 14 til 18 centimeter. Felles for fjørdrakta er olivengrøn overside og lys grå underside. Eit par av artane har teikningar i svart og kvitt i andletet og framhovudet.

Desse artane har hatt ein taksonomisk uklår status i fortida, dels i parulafamilien, dels i tanagarfamilien, og frå 2017 er dei lista som ein ny familie i EBird/Clements Checklist.

Artsliste 
Hispaniolatanagarfamilien  i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:   
Slekt Phaenicophilus
 Svarthettetanagar, Phaenicophilus palmarum, Black-crowned Palm-Tanager, Linné, 1766, (LC)
 Haititanagar, Phaenicophilus poliocephalus, Gray-crowned Palm-Tanager, Bonaparte, 1851, (NT)
Slekt Xenoligea
 Kvitvengparula, Xenoligea montana, White-winged Warbler, Chapman, 1917, (VU)
Slekt Microligea
 Grønhaleparula, Microligea palustris, Green-tailed Warbler, Cory, 1884, (LC)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Phaenicophilidae» frå ,  den 8. oktober 2017. 
(2017). Palm-tanagers and allies (Phaenicophilidae). In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. (retrieved from http://www.hbw.com/node/1343555 on 8 October 2017).

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 
Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Plystretanagarfamilien


Plystretanagarfamilien er ein biologisk familie med ei einaste slekt, Calyptophilus. Gruppa er på to fugleartar som har hatt uklår plassering innanfor den biologiske ordenen Passeriformes, sporvefuglar. Dei er endemiske for øya Hispaniola.

Dette er fuglar på 18 til 21 centimeter i kroppslengd, mørk brungrå overside og lys, nesten kvit underside. Dei har ei gul markering mellom auget og nebbet og på framkanten av vengene. Nebbet er relativt langt, beina og føtene er kraftige. Begge artar er i nedgang og er lista som nær truga - sårbar hos Birdlife International.

Slekta var tidlegare rekna som medlem av tanagarfamilien, Thraupidae, men frå 2017 blei ho sett inn i sin eigen familie Calyptophilidae.

Artslista
Calyptophilus i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:     
 Vestplystretanagar, Calyptophilus tertius, Western Chat-Tanager, Wetmore, 1929, (VU)
 Austplystretanagar, Calyptophilus frugivorus, Eastern Chat-Tanager, Cory, 1883, (NT)

Kjelder 
del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2017).  Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. oktober 2017

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Plystretanagarfamilien
Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Spindalis


Spindalis er ei biologisk slekt av fire fugleartar som har hatt uklår plassering innanfor den biologiske ordenen Passeriformes, sporvefuglar. Dei er endemiske for Karibia, konsentrert om Dei store Antillane.

Dette er fuglar med stor kjønnsdimorfisme i fjørdrakta: hannar er fargerike fuglar, kontrastrike svartkvite striper på hovudet og vengene, oransje til gul eller gulgrøn kropp. Hoer er langt meir avdempa grålege til olivengrøne og manglar svartkvitt mønster. Spindalisar er ca. 15 til 18 centimeter i kroppslengd.

Storleiken på populasjonane er ikkje kjent, men rekna som stabil, og dei er lista som livskraftige, LC, hos Birdlife International.

Slekta var tidlegare rekna som medlem av tanagarfamilien, Thraupidae, men frå 2017 er sett inn i sin eigen familie Spindalidae.

Artslista
Spindalis i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:     
 Dvergspindalis, Spindalis zena, Western Spindalis, Linné, 1766, (LC)
 Jamaicaspindalis, Spindalis nigricephala, Jamaican Spindalis, Jameson, 1835, (LC)
 Hispaniolaspindalis, Spindalis dominicensis, Hispaniolan Spindalis, Bryant, 1866, (LC)
 Puertoricospindalis, Spindalis portoricensis, Puerto Rican Spindalis, Bryant, 1866, (LC)

Kjelder 
del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2017).  Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. oktober 2017

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Spindalisfamilien
Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Fugleslekter
Teretistris


Teretistris er ei biologisk slekt av to fugleartar som har hatt uklår plassering innanfor den biologiske ordenen Passeriformes, sporvefuglar. Dei er endemiske for Cuba.

Dette er små, vevre insektetande sporvefuglar,  begge artar ca. 13 centimeter i kroppslengd og med fjørdrakt dels i klår gulfarge og dels i kvitt til lyst grått.

Slekta var tidlegare rekna som medlem av parulafamilien, men frå 2017 er sett inn i sin eigen familie, kubaparulafamilien.

Artslista
Teretistris i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:

 Gulhovudparula, Teretistris fernandinae, Yellow-headed Warbler, Lembeye, 1850, (LC)
 Orienteparula, Teretistris fornsi, Oriente Warbler, Gundlach, 1858, (LC)

Kjelder 
del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2017).  Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. oktober 2017

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Teretistridae
Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Fugleslekter
Ralph Doubell

Ralph Doubell () er ein australsk tidlegare friidrettsutøvar frå Melbourne som vart olympisk meister på 800 meter i 1968.

I 1967 deltok Doubell på 800-meter under sommar-universiaden 1967 i Tokyo, der han vann på tida 1.46,7. Hausten 1968 overraska Doubell stort då OL-finalen på 800 meter fann stad i Mexico-byen. På oppløpssida sprang han forbi kenyanaren Wilson Kiprigut, som låg i teten, og sikra seg gullmedaljen på tida 1.44,3, tangering av verdsrekorden til Peter Snell frå New Zealand.

Etter OL-sesongen kom han ikkje i nærleiken av tidlegare prestasjonar, og skadar leidde til at han la bort piggskoa i 1972.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1968 i Mexico-byen: Gullmedalje – 1,44,3/1.44,40, framom Wilson Kiprigut 1.44,5/1.44,57

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ralph Doubell» frå ,  den 8. oktober 2017.
 

Australske mellomdistanseløparar
Olympiske meistrar for Australia
Medaljevinnarar under sommar-OL 1968
Australske deltakarar under sommar-OL 1968
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1968
Folk frå Melbourne
Carl von Clausewitz

Carl Phillip Gottlieb von Clausewitz () var ein prøyssisk general og militær-teoretikar som la særleg vekt på dei psykologiske og politiske sidene ved krigføring. Hans mest kjende arbeid, Vom Kriege (Om krigen), låg uferdig då han døydde. Ein del av tankegodset hans er framleis pensum ved militære akademi, og vert òg nytta på andre område, til dømes organisasjonsteori og marknadsføring.

Clausewitz var sterkt påverka av den europeiske opplysningstida og bygde mykje på dei fornuftsbaserte ideane. På ein del felt var han likevel ein romantikar.

Tenkinga til Clausewitz vert ofte omtalt som hegeliansk, grunna den dialektiske metoden hans. Han understreka grundig korleis den eine faktoren påverka den andre, og viste til den innverknaden uventa hendingar og utilsikta utvikling under «krigsskodda» (gjerne med ufullstendig, tvilsam eller feilaktig informasjon og eit sterkt nærvær av frykt, tvil og spenning) kalla på kjappe avgjerder frå påpasselege hærførarar.

Clausewitz såg på historia som ein avgjerande kontrollør av tillærte abstraksjonar som ikkje samsvarte med erfaringane. Tvert mot dei tidlege verka til Antoine-Henri Jomini hevda Clausewitz at krig ikkje kan målast eller reduserast til kartlegging, geometri eller grafiske oversyn. Clausewitz laga mange aforismar, mest kjend er den berømte «Krig er eit framhald av politikken gjennom andre middel».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Carl von Clausewitz» frå ,  den 9. oktober 2017.

Bakgrunnsstoff 

Preussen
Strategi
Militærhistorie
Prøyssiske militære
Militærteoretikarar
Tyske generalar
Tyske forfattarar
Bringa

Bringa (dialektisk: bringå - bringinne) matrikkelgard nr 108 i Stranda kommune, er ein nedlagt gard ved Geirangerfjorden i Møre og Romsdal fylke.

Om namnet: Oluf Rygh trur at namnet kan skrive seg frå det norrøne ordet bringa som tyder bringe eller bryst, på folk og fe. I overført tyding skildrar namnet eit breitt, framskytande fjell eller berg, noko som høver med naturtilhøva og plasseringa av dei opphavlege husa på garden.

Bringa er lokalisert ved sjøen på nordsida av Geirangerfjorden, om lag 5 km frå Geiranger sentrum. Husa på garden låg om lag 60 moh, ved Bringefossen (òg kalla Gomsdalsfossen). Garden var rekna som tungbrukt og utsett for stein- og jordskred. Næraste grannegarden er Knivsflå som ligg om lag 2 km lenger ute i fjorden.

Det er kjent at det budde folk på Bringa i 1645 men både i 1724 og 1766 er garden oppført som øydegard. På byrjinga av 1800-talet kom der folk att og det er nemnt at dei kunne vinterfore 4-5 storfe og 30-40 geiter på garden. Bringe-Ragnhild (Ragnhild Isaksdatter 1811 -1876) var kjend for å vere ein meisterleg ølbryggjar. Ho døydde i 1876 «som følge av beskadigelse ved fald utfaar en bjergknat».

Julenatta 1863 kom det eit stort jordras som gjorde stor skade på husa og der var ikkje buande for folk etter dette. Den siste brukaren var Martinus Sølfestsen (1852-1934) som selde bruket i 1878 til Gomsdal. Garden vart deretter nytta som beitområde ei tid. I dag er husa borte og berre nokre restar av husmurar viser kvar helst tunet ein gong låg.

Kjelder og utfyllande opplysningar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 Bringa vest for elva  Naturbase, Miljødirektoratet
 Bringa aust for elva  Naturbase, Miljødirektoratet
 Verdsarv Vestnorsk fjordlandskap - innskrive på UNESCO si Verdsarvliste 14. juli 2005.

Kulturminne i Stranda
Storfjorden på Sunnmøre
Gardar i Møre og Romsdal
Hyske

Hyske eller Hysket (dialektisk høskje) er ein øydegard på nordsida av Geirangerfjorden, i Stranda kommune i Møre og Romsdal fylke.

Garden er nemnt i skattemanntalet for 1603 og ein veit ikkje når dei siste flytta derifrå. Han vart nemnt som øydegard i 1606/7 og seinare i 1767. Etter ei overlevering skal der ein gong i tida ha vore ein stor og god gard, og ein marknadsplass, men seinare vart han øydelagt av skred. Ein gong på 1500-talet eller før, skal Årsetfjellet (ved garden Årset) ha rasa ut og heile garden, med markar, hus, folk og dyr, skal ha blitt sopt ut i fjorden. Ein kan sjølvsagt ikkje utan vidare feste lit til ei slik historie, men undersøkingar som NGU har gjort i nyare tid viser at eit stort skred verkeleg har gått ut i fjorden, nett der tunet på Hyske ein gong kan ha lege. Skredet var truleg mellom dei største skredulukkene vi kjenner til i Noreg. 

Steinruinar etter 3-4 hus er å sjå på staden i dag, og dei kan ha samanheng med at plassen på 1600- og 1700-talet skal ha blitt nytta av ungfolk i kortare periodar, til dei fann seg ein betre stad å bu.

Hyskjet naturreservat (Areal: ca. 525 dekar) vart oppretta 27. juni 2003, med det føremål å ta vare på ein av dei best utvikla edellauvskogane i fjordstroka på Sunnmøre, med det naturlege plante- og dyrelivet.

Notar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 Hysket  Naturbase, Miljødirektoratet
 Verdsarv Vestnorsk fjordlandskap - innskrive på UNESCO si Verdsarvliste 14. juli 2005.

Kulturminne i Stranda
Storfjorden på Sunnmøre
Gardar i Møre og Romsdal
Ras i Noreg
Lee Evans

Lee Edward Evans () var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Madera County i California som vann gull både på 400 meter og 4 x 400 m stafett under Sommar-OL 1968 i Mexico.

Evans vann AAU-meisterskapen på 440 yards både i 1966 og 1967. Den fyrste verdsrekorden var han med å setje i 1966 i Los Angeles. Han sprang då ein av etappane på USA sitt stafettlag i 4 x 400 m stafett, eit lag som fekk notert tida 2.59,6.

I 1968 sprang Evans inn til sin tredje AAU-triumf på spesialdistansen og vann også NCAA-tittelen (studentmeisterskapen) på 400 meter. Den 31. august sigra han 400 m då USA heldt uttakingsstemne til sommarleikane 1968, eit stemne som fann stad i South Lake Tahoe i California, ein plass like høgt over havet som Mexico-byen. I meir enn 2 200 meter over havet vann Evans løpet på tida 44,06, offisielt 44,0, og fortbetra dermed verdsrekorden med fire tidels sekund. Under sjølve OL i Mexico-byen seks veker seinare tangerte han sin eigen verdsrekord på 400 meter i kvalifiseringsheatet med tida 44,0. I OL-finalen forbetra han rekorden til 43,86 sekundar og vann gullmedaljen framom landsmennene Larry James og Ron Freeman. Få dagar seinare vann dei same tre utøvarane og startmann Vince Matthews OL-gull på 4 x 400 m stafett, etter å ha sett verdsrekord med den fabelaktige tida 2.56,1. Begge desse verdsrekordane frå Mexico-OL gjaldt til 1988.

I 1969 vann Evans AAU-meisterskapen på 400 meter for fjerde året på rad, og i 1972 tok han sin femte og siste AAU-siger. Han var tiltenkt plass i USA sitt lag i 4 x 400 m stafett under Sommar-OL 1972 i München, men utestengingar og skade på lagkameratar hindra USA å stille lag.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1968 i Mexico by: Gull på 400 meter og i 4 x 400 m stafett

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lee Evans» frå ,  den 14. oktober 2017.  

Sprintarar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1968
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1968
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1968
Sadisme

Sadisme er eit omgrep med fleire tydingar. Den klassiske definisjonen på ein sadist er eit menneske som opplever lyst eller tilfredsstilling ved å audmjuke eller undertrykkje andre menneskje eller å påføre dei smerte. Hen kan vere seksuelt motivert eller ha andre motiv som til dømes demonstrasjon av makt.

Ei meir moderne tolking av omgrepet har vorte aktuelt dei seinare åra, etter kvart som ein sadomasochistisk subkultur har vorte meir synleg i Vesten. Menneske som knyter seg til denne seksuelle retninga legg vekt på at sadisme retter seg mot ein friviljug og likeverdig motpart som finn ein masochistisk glede i å verte audmjuka, dominert eller påført smerte av sadisten.

Omgrepet sadisme vart fyrst brukt av den tyske psykiateren og rettsmedisinaren Richard von Krafft-Ebing. Omgrepet kjem frå forfattaren Marquis de Sade, som skreiv fleire pornografiske romanar som inneheldt med valdsfantasiar.

Omgrepet sadisme har eit motstykke i masochisme. 
Sigmund Freud var den fyrste som såg ein samanheng mellom sadisme og masochisme, og sette orda saman til omgrepet sadomasochisme.

Litteratur
Marquis de Sade: Les Cent-Vingt journées de Sodome ou l’école du libertinage (1785).

Seksualitet
Psykologi
BDSM
Eponym
Tommie Smith

Tommie C. Smith () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Clarksville i Texas som vart olympisk meister på 200 meter i 1968.

Smith sette verdsrekord på 200 m med 20,0 sekundar i Sacramento den 11. juni 1966. Seks dagar seinare vart han nordamerikansk studentmeister (NCAA) på 220 yards, ein tittel han forsvarte året etter. Den 20. mai 1967 forbetra han verdsrekorden på 440 yards til 44,8 sekundar under eit stemne i San Jose, noko som vart stipulert til 44,5 på 400 m, også det tilsvarande verdsrekord. Same sesongen vart han USA-meister (AAU) på same distansen, og han vann 200 m under universiaden i Tokyo.

Under dei olympiske sommarleikane 1968 i Mexico-byen vann Smith finalen 200-meteren med verdsrekordtida 19,83 sekundar. På sigerspallen, under avspelinga av nasjonalsongen, stod både han og landsmannen, bronsevinnar John Carlos, i svarte lestar og utan sko, og gjorde Black Power-helsinga. Begge utøvarane vart kasta ut av den USA-amerikanske OL-troppa og utvist frå leikane. Denne motstands-markeringa vert rekna som ein viktig milepåle i den USA-amerikanske borgarrettsrørsla.

I 1969 spelte Smith nokre månader på amro-fotballaget Cincinnati Bengals.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1968 i Mexico by: Gullmedalje på 200 m - 19,83, framom Peter Norman (20,06)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tommie Smith» frå ,  den 18. oktober 2017.  

Sprintarar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1968
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1968
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1968
Folk frå Clarksville
Navigasjonssystemet Galileo

Galileo er eit system for satellittnavigasjon etablert av Den europeiske unionen (EU) og Den europeiske romfartsorganisasjonen. Systemet er meint som et alternativ til det militære og USA-kontrollerte systemet GPS og det russiske GLONASS. Navigasjonssystemet vart tilgjengeleg for sivil bruk frå desember 2016 og var da basert på 18 satellittar. Eit system med 30 satellittar skal vere ferdig utbygd i 2020.

Satellittbasert navigasjon
ESA
Beidou

Beidou 1 (kinesisk 北斗一号) er eit kinesisk satellitnavigationssystem. Namnet Beidou (北斗) kjem av det kinesiske namnet på stjernebiletet Store bjørn.

Beidou 2 går under namnet Compass.

Kjelder 

Precise orbit determination of Beidou Satellites with precise positioning 
Website Beidou
Beidou sur le site de l'ESA
Étude de marché (dont utilisation du système Beidou (mars 2015)
Beidou (Big Dipper)  - GlobalSecurity.org

Satellittbasert navigasjon
Kinesiske satellittar
Peucaea


Peucaea er ei biologisk slekt av sporvefuglar med utbreiing konsentrert om Mexico og dels inn i sørlege USA. Slekta er medlem av amerikasporvfamilien, Passerellidae.

Skildring 
Peucaea-sporvane har fjørdrakt i grått og brunt med streka overside, ofte skildra som ein typisk «sporv». Nokre har svarte teikningar ved hovudet. Kroppslengda er rundt 15 centimeter, med variasjonar. Stripehovudsporv, Peucaea ruficauda, kan bli opptil 19,5 cm. For artar der det finst informasjon om føde veit ein at dei er insektetarar som òg kan ta frø og anna vegetabilsk og animalsk føde. Fleire artar er endemiske for eller nær endemiske for Mexico. Apasjesporv, Peucaea cassinii, lever i Mexico og nordover i sørlege og sentrale USA, opptil sørvestre Wyoming. Arten er trekkfugl innanfor dette området. Palmettosporv, Peucaea aestivalis, er endemisk for USA, i stor grad i Florida og nordover der dei nordlegaste fuglane er trekkfuglar.

Artslista
Peucaea i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:     
 Tornsporv, Peucaea carpalis, Rufous-winged Sparrow, Coues, 1873, (LC)
 Kanelhalesporv, Peucaea sumichrasti, Cinnamon-tailed Sparrow, Lawrence, 1871, (NT)
 Stripehovudsporv, Peucaea ruficauda, Stripe-headed Sparrow, Bonaparte, 1853, (LC)
 Beltesporv, Peucaea humeralis, Black-chested Sparrow, Cabanis, 1851, (LC)
 Tyglesporv, Peucaea mystacalis, Bridled Sparrow, Hartlaub, 1852, (LC)
 Mestissporv, Peucaea botterii, Botteri's Sparrow, Sclater, 1858, (LC)
 Apasjesporv, Peucaea cassinii, Cassin's Sparrow, Woodhouse, 1852, (LC)
 Palmettosporv, Peucaea aestivalis, Bachman's Sparrow, Lichtenstein, 1823, (NT)

Kjelder 
 (2017). New World Sparrows (Passerellidae) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Amerikasporvfamilien
Fugleslekter
Melozone


Melozone er ei biologisk slekt av nokså store sporvefuglar med utbreiing konsentrert om Mexico, og dels inn i sørvestre USA og dels sørover i Sentral-Amerika til og med Costa Rica. Slekta inneheld mellom anna fire artar med fellesnemninga «tovi». Ho er ein del av amerikasporvfamilien, Passerellidae.

Skildring 
Melozone er dei største sporvane i Passerellidae-familien, typisk 18-19 centimeter i kroppslengd, men opptil 24 cm for den største, kaliforniatovi. Fjørdrakta er prega av grått til brunleg farge utan strekar, men mange har raudbrunt på eller rundt hovudet og/eller under gumpen. Fleire har kvitt i strupen eller kvite teikninga i ansiktet, kvitmaskesporv har ein kolossal kvit augering og kvit strupe og bryst. Kvitøyresporv er mørk med nær svart, hovud, strupe og bryst. To artar, brunkinnsporv og kvitstrupetovi er endemiske til Mexico. Kvittygelsporv, Melozone cabanisi, er endemisk for Costa Rica. Masketovi finst i eit lite område i USA (sørvestre Utah til søraustre California, sørlege Arizona, sørvestre New Mexico og så vidt inn i nordvestre Mexico.) Dette er standfuglar.

Melozone-sporvar beitar typisk på bakken og et ofte leddyr, men toviar tar vegetarkost, spesielt kaliforniatovi har frø som føretrekt føde.

Artslista
Melozone i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:     
 Brunkinnsporv, Melozone kieneri, Rusty-crowned Ground-Sparrow, Bonaparte, 1850, (LC)
 Ravinetovi, Melozone fusca, Canyon Towhee
 Kvitstrupetovi, Melozone albicollis, White-throated Towhee, Sclater, 1858, (LC)
 Masketovi, Melozone aberti, Abert's Towhee, Baird, 1852, (LC)
 Kaliforniatovi, Melozone crissalis, California Towhee, Vigors, 1839, (LC)
 Kvitøyresporv, Melozone leucotis, White-eared Ground-Sparrow, Cabanis, 1861, (LC)
 Kvitmaskesporv, Melozone biarcuata, White-faced Ground-Sparrow, Prévost & Des Murs, 1846, (LC)
 Kvittygelsporv, Melozone cabanisi, Cabanis's Ground-SparrowPL Sclater & Salvin, 1868

Kjelder 
 (2017). New World Sparrows (Passerellidae) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Amerikasporvfamilien
Fugleslekter