kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Finn E. Kydland

Finn Erling Kydland () er ein norsk økonom og nobelprisvinnar busett i USA. Hovudområda hans er makroøkonomi og politisk økonomi.

Nobelprisarbeidet 

Kydland vart tildelt Sveriges Riksbanks økonomipris til minne om Alfred Nobel for 2004 saman med Edward C. Prescott. Det han og Prescott samarbeida om var å laga ein økonomisk modell for makroteorien med utgangspunkt i mikroteori. Medan makroteori handlar om samfunnet generelt, det vil seie utvikling av inflasjon eller brutto nasjonalprodukt, handlar mikroteori om korleis enkeltpersonar og verksemder ter seg. 

Modellen deira løyste problem frå 70-talet med høg inflasjon og høg arbeidsløyse som dei eldre økonomiske modellane til John Maynard Keynes ikkje kunne hanskast med. Den nye modellen gjekk ut på å binda økonomipolitikken slik at alle visste kva som kom til å skje seinare.

Personleg 

Kydland kjem opphavleg frå Gjesdal. Han skal ha fått interessa for økonomi då han byrja å føra rekneskapa for ein venn som alte opp mink. Han studerte seinare faget ved NHH og tok doktorgrada ved Carnegie Mellon University i Pittsburgh der han òg er professor. Han har den same stillinga ved University of California.

I tillegg til den djupe interessa si for økonomien liker Kydland òg bluesmusikk. Han er ein ihuga idrettsmann som har sprunge maratonløp fire gonger, og både speler og ser fotball.

Sjå òg 
 Realkonjunkturteori

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsside frå Carnegie Mellon University 
 Artikkel frå NHH sine websider 

Norske økonomiprofessorar
Økonomar frå USA
Norske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i økonomi
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Professorar ved Noregs handelshøgskole
Folk frå Gjesdal
Sandnes kommune

Sandnes kommune er ein kommune på Nord-Jæren og sørlege Ryfylke i Rogaland fylke. På Jæren grensar Sandnes kommune mot Stavanger og Sola i nordvest, og mot Klepp, Time og Gjesdal i sør. I Ryfylke grensar Sandnes  mot Sirdal og Bykle i aust og mot Strand og Hjelmeland kommune  i nord.

Kommunen er med sine  innbyggjarar den ellevte mest folkerike kommunen i Noreg. Gjennom dei siste tjue åra fram til år 2020 har innbyggjartalet i kommunen årleg auka med eit gjennomsnitt på 1,9 %. Byen Sandnes saman med Stavanger gjer ut for tettstaden Stavanger/Sandnes, den tredje mest folkerike tettstaden i Noreg.

Historie 

Sandnes si historie kan sporast attende heile 6–7 000 år. Frå 1664 av er det registrert busetnad. 
I 1860 fekk Sandnes status som kommune (ladestad), og feirar med det 150 års jubileum i 2010. I 1965 vart Sandnes kommune utvida med delar av gamle Hetland kommune, dette galdt Riska sogn og Dale krins. Resten av Hetland kommune gjekk inn i Stavanger. Heile gamle Høyland og Høle kommunar gjekk òg inn i Sandnes. 

I samband med kommunereforma 2020 blei Sandnes kommune slått saman med tidlegare Forsand i Ryfylke. Med det fekk kommunen utvida flatevidda frå 304 til 1041 km², og fekk ei grense mot nabofylket Agder.

Sandnes var lenge mest kjend for teglverk- og pottemakarindustri. Byen ligg inst i Gandsfjorden, og leirgrunn finst mest alle stader i byen. På austsida av byen er det mest leirgrunn. 

Føretak som har drive med teglstein og pottemakeri heilt opp til nyare tid er Gann Graveren, og Simonsen-familien. I den seinare tid har produksjon av tekstiler og syklar vore viktigare. Føretak som Jonas Øglænd A/S og Pioneer sette sitt preg på byen. Cubus vart og starta i Sandnes. I dag er det olje, forsking, data og eit godt forretningsmiljø som pregar byen.

Sandnesgauken 

I kommunevåpenet eller byvåpenet finn ein Sandnesgauken. Ein Sandnesgauk er ein leirgauk, som kan nyttast som eit leiketøy til å spela på. Ved å blåsa i ein Sandnesgauk kan ein laga tre forskjellige tonar, og gaukegalen er særskilt lett å få til. Leirgauken minner òg om ein fugl som står med hovudet under vengen. 

Det er sagt at slike gaukar vart delte ut for å skapa blæst om leirprodukt frå Sandnes. Ein person som er frå Sandnes kan kalla seg sandnesar, sandnesbu eller sandnesgauk.

Kjøpesenterkommune 
I Sandnes kommune finn ein store kjøpesenter, både i sentrum og utanfor. Vågen Amfi ligg i ein gamal fabrikk ved kaia i Sandnes, medan Steen & Strøm Kvadrat ligg på Lura i Sandnes nord. Her er det mange slike store butikkar, og fleire føretak.

Kjende sandnesgaukar 

 Jonas Christian Øglænd (1847–1931), industrigrunnleggjar
 Elise Ottesen-Jensen (1886–1973), føregangskvinne innan kvinnerørsla
 Torkel Ravndal  (1936–2004), vektløftar
 Julie Ege (1943–2008), skodespelar
 Solveig Aareskjold (f. 1949), forfattar
 Bjørg Tørresdal (f. 1958), stortingspolitikar
 Linda Medalen (f. 1965), fotballspelar, OL-medaljist, politibetjent, lokalpolitikar
 Bjørn Maaseide (f. 1968), sandvolleyballspelar
 Charles Tjessem (f. 1972), kokk
 Thomas Dybdahl (f. 1979}, musikar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Kommunar i Rogaland
Navar

Navar er eit namn på lange spiralbor, trebor, som òg vert kalla tømmermannsbor eller spikerbor. 

Skjeredelen av ein navar er forma som ein konveks spiral, som smalnar mot spissen

Navarsmiing har lange tradisjonar i Hordaland fylke. Særleg i Meland kommune er det lange tradisjonar knytt til slik smiing. Sidan tidleg på 1800-talet har det vore stor produksjon av navarar i Meland, og tradisjonen vert til ein viss grad halden i hevd. Kommunevåpenet til Meland kommune er på raud grunn ein sølv navar-spiss som vender nedover.

Bakgrunnsstoff 
 Navarsmie på Fossesjøen i Meland

Fotnotar

Litteratur 
 Brekke, Nils Georg: Kulturhistorisk vegbok Hordaland, Bergen 1993. 
 Eikehaug, Tine (red): Navarsmeden: soga om ein gammal handverkskunst, Bergen 1997.

Meland kommune
Snikkarreiskapar
Båtbyggjarreiskapar
Sotra

Sotra er ei øy vest for Bergen i Øygarden kommune i Vestland. Ho er 175,90 km² stor og har om lag  20 000 innbyggjarar. På folkemunne femner ofte nemninga «Sotra» også om øyane Bildøyna og Litlesotra. I nord grensar Sotra til øyane Turøyna og Misje. 

Tidlegare høyrde den nordlege delen av øya til Fjell kommune, medan den sørlege halvdelen av øya høyrde til Sund kommune. I samband med kommunereforma vart Fjell slegen saman med kommunane Sund og Øygarden til nye Øygarden kommune i 2020 og heile øya ligg no i ein kommune. 

Ei dansk omskriving av namnet, «Sartor», har tidlegare vore i bruk. Dette namnet vert i dag berre brukt av enkelte firma på Sotra (Sartor Storsenter, Sartor Maskin AS og Sartor Skytterlag).

Liatårnet er det høgaste fjellet på Sotra med ei høgd på 341 meter over havet. Eit anna fjell er Gardafjellet.

Sotra Sportsklubb sitt herrelag spelar i 2. divisjon avdeling 2 (2020).

Folketalsutvikling:

Sjå òg 

 Fjell festning

Referansar
Gjesdal kommune

Gjesdal er ein kommune i Rogaland fylke. Gjesdal er rekna å vera ein del av Høg-Jæren. Kommunen grensar i nordvest og nord mot Sandnes, i aust mot Sirdal, i sør mot Bjerkreim, og i vest mot Time.

Gjesdal kommune er ei fjell- og innlandsbygd som ligg i overgangen mellom Jæren og Dalane, om lag 30 km søraust for Stavanger. Arealfordeling: jordbruk: 6 %, produktiv skog: 5 %, ferskvatn: 8 %, anna areal: 81 %. Kommunesenteret Ålgård ligg ved E39, 15 km frå Sandnes. Om lag 75 % av innbyggjarane i kommunen bur på Ålgård.

Lokalavisa for Gjesdal er Gjesdalbuen. «Gjesdalbu» er ei nemning på ein som kjem frå Gjesdal kommune. Gjesdalbuen Finn E. Kydland vart i 2004 tildelt Nobelprisen i økonomi.
Kydland voks opp på Søyland, medan mora seinare flytte til kommunesenteret Ålgård. 

Den største fossen i Rogaland, Månafossen, finst her, inst i Frafjord.

Folk frå Gjesdal
Håvard Rugland (f. 1984), også kjend som «», utøvar av amerikansk fotball

Bakgrunnsstoff 
Gjesdal kommune

Kommunar i Rogaland
Venceslaus Ulricus Hammershaimb

Venceslaus Ulricus Hammershaimb (), òg kjend som V. U. Hammershaimb eller Venzel Hammershaimb, var ein færøysk prest og filolog. Hammershaimb vert rekna som grunnleggjar av det noverande færøyske skriftspråket. Han ferda rundt på Færøyane og samla inn munnlege kvad og soger, dette vart grunnlaget for det moderne færøyske språket. Slik kan han liknast med Ivar Aasen.

Bakgrunn 
Hammershaimb var av tysk ætt på farssida, men voks opp på Færøyane og kjende seg som færøying. Han vart utdanna som teolog i København der han vart kjend med den danske presten og filosofen Grundtvig, men busette seg på Færøyane i 1855, der han var prest på Streymoy. Heile tida interesserte han seg for, og studerte, dei ulike dialektane av morsmålet sitt, færøysk. Han vart prost på Færøyane i 1867, og var på Lagtinget i tre periodar. Han budde med kona i Danmark frå 1878 til han døydde i København i 1909.

Lingvistisk arbeid 
I 1846 gav Hammershaimb ut ei bok om færøisk ortographie eller rettskriving. Denne boka har vore gjeldande for færøysk språkføring opp til vår tid. Skriftspråket la han sterkt opp til det norrøne utgangspunktet. Til slutt vart det eit kompromiss, som er akseptabelt for alle dei færøyske dialektane. I tillegg ligg ikkje skriftspråket alt for fjernt frå gamle tekstar, og andre nordiske språk.

Verk 

 1848: Meddelelser fra en rejse på Færøerne 1847–48
 1851: Færøske kvæder I
 1855: Færøske kvæder II
 1884: Føroyingasøga útløgd úr íslendskum
 1891: Færøsk Anthologi I–II

Kjelder

Litteratur 
 Gerson - H. Hansen: Dansk Biografisk Lexikon, Bd. IV, Gyldendalske Boghandels Forlag, København 1892 , Artikkel om Hammershaimb: http://runeberg.org/dbl/6/0550.html
 W.B. Lockwood: An Introduction to Modern Faroese, Føroya Skúlabókagrunnur, Tórshavn 1977 (Einleitung), 4. Auflage 2002 
 Eyðun Andreassen: Faroese Ballads and the Faroese Ballad Dance. A Bibliography: http://www.setur.fo/pdf/20020909152806.pdf

Bakgrunnsstoff 

 Hammershaimb.dk (Dansk side, en slektning av Hammershaimb)

Færøysk språk
Færøyske forfattarar
Færøyske språkforskarar
Filologar
1641

1641 (romartal MDCXLI) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
4. januar: Stratovulkanen Mélébingóy på Mindanao (i dag del av Filippinane) hadde eit stort utbrot.
14.januar: Slaget om Malacca enda med at Det nederlandske austindiakompaniet gjorde slutt på portugisisk kontroll over Malacca.

Noreg 

5. juli: Kristiansand blei grunnlagd av Christian IV.

Gamle rådhus i Christiania stod ferdig.

Fødde 

 7. september: Tokugawa Ietsuna, japansk shogun
26. september: Nehemiah Grew, engelsk planteanatom
5. november: Keisarinne Xiaohuizhang av Shunzhi

Døde 

3. januar: Jeremiah Horrocks, engelsk astronom
4. juli: Pedro Teixeira, portugisisk oppdagar
9. desember: Anthonis van Dyck, nederlandsk målar
1648

1648 (romartal MDCXLVIII) var eit skotår som byrja på ein onsdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 Trettiårskrigen vart avslutta med freda i Westfalen
 30. januar: Spania godtok nederlandsk sjølvstende, som provinsane hadde erklært i 1581

 6. juli: Fredrik III vart hylla som konge av Danmark og Noreg etter at kong Kristian IV hadde døydd 28. februar. Kroninga fann stad den 23. november.

Noreg

Fødde 

 9. april: Henri de Massue, fransk-engelsk hærførar
 14. mai: René de Froulay de Tessé, fransk hærførar

Døde 

 28. februar: Kong Kristian IV av Danmark-Noreg
 1. september: Marin Mersenne, fransk filosof og matematikar
Karmøy kommune

Karmøy kommune er ein kommune i Rogaland fylke. Kommunen grensar i nord til Haugesund. Aust for Førdesfjorden er Tysvær kommune, i sørvest er øykommunen Bokn, i sør Kvitsøy og vest til havs Utsira kommune. 

Karmøy kommune vart til i 1965 ved at kommunane Skudenes, Åkra, Kopervik, Stangaland, Torvastad, Skudeneshavn og delar av  Avaldsnes vart slegne saman.

Karmøy har tre tettstadar som vert rekna som byar: Kopervik, Skudeneshavn og Åkra.

Karmøy har ein flyplass kalla Haugesund Lufthamn.

Historie 
Ved Avaldsnes låg Noregs første kongesete. Her hadde Harald Hårfagre sin hovudkongsgard. Avaldsnes er omtalt fleire stader i Snorres kongesagaer. Særleg kjent er historia om Asbjørn Selsbane i Olav han Heilagast saga. Det vart eit dramatisk møte mellom kongen og solahøvdingen Erling Skjalgson.

På Avaldsnes står i dag Avaldsnes kyrkje, som kong Håkon IV av Noreg lét byggje i 1250. Like inntil kyrkjeveggen mot nord og hellande inn mot veggen står Noregs høgaste bautasteinen, kjent som Jomfru Marias Synål. Segna fortel at den dagen toppen av steinen rører kyrkjeveggen, inntreffar dommedag. Kanskje er det eit snev av sanning i påstanden om at munkane i seinmiddelalderen hogg toppen av bautasteinen?

Kjende personar frå Karmøy
 Leif Ove Andsnes, klassisk pianist

Galleri

Bakgrunnsstoff 

 
 dmoz: Karmøy-lenker 

Kommunar i Rogaland
Utsira

Utsira er ei øy, eit sokn og ein kommune lengst vest i Rogaland fylke. Utsira er den minste kommunen i Noreg målt i innbyggjartal, og den nest minste målt i flatevidd.

Utsira sokn og kommune
Utsira sokn er gammalt, men det er uvisst om her fanst kyrkje allereie i mellomalderen. Soknet var ein del av Torvastad kommune heilt fram til sommaren 1924, då det vart utskifta til ein kommune for seg sjølv, med 414 innbyggjarar.

Namn og kommunevåpen
På gamalnorsk heitte øya Utsira berre Síri (nominativ) og Síra (genitiv). Fyrste stavinga «Ut», som kan samanliknast med Out Skerries på Shetland, vart lagt til på 1500- talet. Innbyggjarane kallar framleis øya for Sira og ein innbyggjar vert sjølv kalla «sirabu». Opphavet til namnet Sira er ein ikkje sikre på, men det kan tyda 'sterk straum'.
Sira er au namnet på åna som skil Rogaland og Vest-Agder.

Kommunevåpenet i blått og sylv står for fyrlyset frå Utsira fyr slik det lyste tidlegare. Det blei utforma av  John Digernes i 1982.

Geografi 
Kommunen har 6,15 km² land, nesten alt på sjølve øya Utsira, der òg all folkesetnad finst. Øya ligg 15 km vest for Karmøy, og turen til og frå øya tek 75 minutt med ferje frå Haugesund. Øya har to ferjeleie, Nordvikvågen i nord og Sørevågen i sør, og den førstnemnde er mest brukt.

Sjå òg
Utsira fyr
Utsira kyrkje
 Utsira radio

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Utsira kommune
 http://www.utsira.no/

Kommunar i Rogaland
 
Sokn i Stavanger bispedømme
Øyar i Rogaland
Norske kommunar skipa i 1924
Askøy kommune

Askøy er ein kommune og ei øy i Vestland fylke. I tillegg til sjølve øya Askøy, ligg øyane Herdla, Ramsøy og Horsøy i kommunen, og dessutan ymse mindre øyar. 

Ved grensereguleringar i 1964 fekk Askøy kommune overført delar av gamle Herdla herad, i tillegg til dei delane av Meland kommune som låg på Askøy.  Frå 1837 til 1918 var Laksevåg ein del av Askøy 

Kommunesentrum er Kleppestø. I 1992 opna Askøybrua, som no er hovudsambandet til Bergen. Frå Kleppestø går det snøggbåt som tek 10 minutt inn til Bergen sentrum. Lokalavisa Askøyværingen har hovudkontoret sitt i Kleppestø.  

Namnet «Askøy» kjem av garden Ask, på austsida av øya. I sin tur har garden namn frå treslaget ask. Eit gamalt namn på Askøy er «Fenring», eit namn som går igjen i sagalitteraturen.

Kommunevåpenet 
Kommunevåpenet syner på ein bakgrunn av sylv eit grønt asketre. 28. september 1961 vart det godkjend av  Askøy kommunestyre. Våpenet er teikna av Magnus Hardeland. Motivet er eit asketre som står på ei øy eller kolle med sjø foran. 

Folketalsutvikling for noverande Askøy kommune:

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Askøy kommune
Miljøstatus i Askøy
 Askøy.com, nettstad med nyhende frå Askøy
 Herdla museum

Litteratur 
 Per Ove Askeland og Anders Bjarne Fossen: Fotturer på Askøy : «har du gått på mjuke stiar- », to bind 2001 - 2003. 
 Fossen, Anders Bjarne: Askøys historie. 3 band 1996-1999.

 
Tidlegare kommunar i Hordaland
Kommunar i Vestland
Øyar i Vestland
Midhordland
Granvin herad

Granvin herad  er ein tidlegare norsk kommune i Hardanger  i Hordaland fylke. Granvin var ein av dei kommunane i landet som nytta nemninga «herad» i staden for «kommune». Våpenet til kommunen er ei hardingfele.
Heradskommunen vart oppretta i 1891. 1. januar 2020 vart Granvin slegen saman med Voss kommune til Voss herad.

Geografi 
Granvin er ein av dei sju hardangerkommunane. Granvin er lett å koma til med båt eller bil. Granvinsfjorden går heilt inn til sentrum, til det gamle trafikk-knutepunktet Eide. Riksveg 13 går mellom Voss og Granvin. Fylkesveg 7 går til Bergen langs Hardangerfjorden. Det tek 30 minutt til Voss og ca. 2 timar til Bergen eller til Flesland flyplass med bil. Det går òg buss til Bergen og Voss. Frå Kvanndal går det ferje til Kinsarvik og Utne i Ullensvang herad.
Hardangerbana, som var ein sidebane til Bergensbanen og førte frå Granvin til Voss, vart lagt ned i 1985.

Bygda har tradisjonelt vore tufta på skog- og jordbruk som næringsveg. Dette er òg grunnlaget for seinare års industriutvikling, med Granvin Bruk

Historie 
Granvin vart eigen heradskommune i 1891, då heradet vart utskilt frå Ulvik heradskommune. Det første namnet var Graven heradskommune, men i 1898 vart dette endra til Granvin.

I april 1940 var det kamphandlingar ved Skjervefossen i kommunen, etter at tyske troppar hadde blitt sett i land inst i Granvinsfjorden og heldt fram over land mot Voss.

1. januar 1964 vart eit område rundt Kvanndal, langs Hardangerfjorden i vest, overført frå gamle Kinsarvik herad til Granvin herad, som dermed fekk grense til Kvam herad i vest.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for Granvin kommune frå 1920:

aTalet omfattar ikkje området rundt Kvanndal, som vart overført til Granvin herad frå Kinsarvik kommune i 1964. Dette området hadde då 72 innbyggjarar.

Politikk 
Heradstyrerepresentantar<p>
Det første listevalet i Granvin vart halde i 1928.

a Fellesliste Venstre/Kristeleg Folkeparti

Kjende personar frå Granvin 
 Ola Persson Folkedal
 Johan Havaas
 Ruth Lillegraven
 Olav Medås
 Olav Nesheim
 Olav Seim
 Jan Ivar Rødland
 Jarle Trå

Grunnkrinsar i Granvin herad 
Granvin er eitt delområde som er deld inn i åtte grunnkrinsar.

 Lussand/Kvanndal - området ved Indre Samlafjorden/Utnefjorden
 Folkedal - området på vestsida av Granvinsfjorden
 Hamre - området på austsida av Granvinsfjorden, på Oksenhalvøya.
 Eide - bygda Eide inst i Granvinsfjorden
 Selland/Kjerland - området nordom Eide
 Kyrkjestrandi - området på austsida av Granvinsvatnet
 Seim/Nesheim - området på vestsida av Granvinsvatnet
 Spildo - området nordom Granvinsvatnet

Sjå òg 
Folkedal kraftverk 
Granvinsvatnet
Hardangerbanen
Kinsarvik-Utne-Kvanndal
Vestskog

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Granvin herad 

 
Tidlegare kommunar i Hordaland
Hardanger
Norske kommunar skipa i 1891
Norske kommunar nedlagde i 2019
Ulvik

Ulvik er ein tettstad og administrasjonssenter i Ulvik herad, ved nordenden av Ulvikafjorden, ein av dei inste armane av Hardangerfjorden. Tettstaden har .  Dette utgjer om lag 56 % av innbyggjarane i Ulvik herad. I Ulvik ligg Ulvik kyrkje. Tettstaden vart lagt i ruinar av tyske krigsskip under den tyske invasjonen av Noreg i april 1940.

Bakgrunnsstoff

Geografi i Ulvik
Tettstader i Vestland
Kommunesenter i Vestland
1593

1593 (romartal MDXCIII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja ein måndag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
25. januar: Kong Naresuan av Ayutthaya drap den burmesiske kronprinsen Mingyi Swa i ein tvikam på elefantar. Dagen er seinare blitt minna i Thailand som den nasjonale militærdagen.
8. februar: Omleiringa av Pyongyang. Ein japansk invasjonsstyrke blei nedkjempa i Pyongyang av styrkar frå Korea og det kinesiske Ming-riket.
12. februar: Slaget ved Haengju. Korea sigra over Japan.
30. september: Kong Sigismund III av Polen kom med familien sin til Stockholm for å gjera krav på arveriket sitt, Sverige.

Fødde 

 14. mars: Georges de La Tour, fransk kunstnar
 19. mai: Jacob Jordaens, flamsk målar
 8. juli: Artemisia Gentileschi, italiensk kunstnar
 22. september: Matthäus Merian d.e., sveitsisk-tysk koparstikkmakar og forleggar

Døde 

30. mai: Christopher Marlowe, engelsk forfattar (drepen)

Kjelder
Aass Bryggeri

Aass Bryggeri er det einaste gjenverande bryggeriet i Drammen, og det eldste bryggeriet i Noreg. Bryggeriet vart tufta på Nedre Sund på Bragernes i 1834, av Poul Lauritz Aass, og er framleis eigd av familien Aass og ligg på same stad som i 1834, trass i at sjølve bygget har vorte bygd ut og modernisert fleire gongar. Under utbyggingane har den opphavlege stilen alltid vorte ivareteken, slik at bryggeribygget i dag framstår som ein heilskapleg og tradisjonsrik bygning. 

I 1869 byrja Aass å produsere mineralvatn i tillegg til øl, og er i dag medeigar i Aksjeselskapet Solo. Bryggeriet produserer òg ein eigen akevitt, oppkalla etter tuftaren.

Av produkt frå bryggeriet er Aass særs kjend for juleølet og bockølet sitt.

Administrerande direktør er Terje Aass (pr. 2005).

Bakgrunnsstoff

 
Næringsliv i Drammen
Føretak skipa i 1834
1834 i Noreg
Lov om målbruk i offentleg teneste

Lov om målbruk i offentleg teneste, med kortnamna mållova og målbrukslova, var ei lov som regulerte bruken av bokmål og nynorsk i staten. Lova kom i kraft i 1981 og vart oppheva i 2022, då den nye språklova tredde i kraft. 

Lova og forskriftene til lova hadde føresegner om jamstilling mellom bokmål og nynorsk i alle organ for stat, fylkeskommune og kommune, bruken av nynorsk og bokmål i statsorgana, retten for kommunane og fylkeskommunane til å krevje skriv frå statsorgan på bokmål eller nynorsk og føresegner om dei rettane privatpersonar og private instansar har til å få brev, eksamensoppgåver, skjema o.a. frå statsorgan på si eiga målform.

Kultur- og kyrkjedepartementet administrerte lova, førte tilsyn med målbruken i departementa og følgde opp klagesaker. Språkrådet førde tilsyn med statsorgan under departementsnivå, informerte om lova og følgde opp klagesaker.

Lova hadde ikkje føresegner om sanksjonar ved grove brot på reglane. Både det tidlegare Norsk språkråd og det noverande Språkrådet har peika på at det er behov for sanksjonar. 

Lova tok til å gjelde 1. januar 1981 og avløyste lov om målbruk i statstenesta frå 1930.

Bakgrunnsstoff 
 LOV 1980-04-11 nr 05: Lov om målbruk i offentleg teneste (Lovdata)
 Mållova (Språkrådet)

Målbruk
Språk i Noreg
Skipingar i 1981
Nedleggingar i 2022