kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Jurij Krymarenko

Jurij Oleksandrovitsj Krymarenko () er ein ukrainsk friidrettsutøvar som tevlar i høgdehopp. Han vart verdsmeister i øvinga i 2005.

Aktiv
26. juni 2005 sette Krymarenko personleg rekord med 2,33 m under eit stemne i Langen i Tyskland. I august månad vann han så, svært overraskande, gullmedaljen i høgdehopp-tevlinga under 2005 i Helsingfors med eit hopp på 2,32 m. I finalen var han den einaste som klarte 2,32 m, noko som er den lågaste vinnarhøgda i noko verdsmeisterskap i friidrett. Favorittar, som den olympiske meisteren i 2004 i Aten, svensken Stefan Holm og ei rad andre hopparar klarte einast 2,29 m.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM i 2005 i Helsingfors: Gullmedalje – 2,32 m, framom to sølvvinnarar (2,29 m)
VM 2007 i Osaka:  Utslått i kvalifiseringa (2,26 m)
OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (2,15 m)
VM 2009 i Berlin:  Utslått i kvalifiseringa (2,24 m -nr 18)
VM 2013 i Moskva: Utslått i kvalifiseringa (2,22 m -nr 19)
EM 2014 i Zürich: Nr 6 - 2,26 m

Merknadar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jurij Krymarenko» frå ,  den 6. september 2013.  
 

Ukrainske høgdehopparar
Ukrainske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Andreas Bjercke

Andreas Hesselberg Bjercke () var ein norsk arkitekt. Saman med Georg Eliassen dreiv han arkiitektfirma Bjercke og Eliassen frå 1914 til 1960.

I lag med Eliassen mottok han Houens fonds diplom fire gonger og Sundts premie to.

Bjercke fekk St. Olavs Orden Riddar av 1. klasse i 1953.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Norske arkitektar
St. Olavs Orden
Houens fonds diplom
Folk frå Oslo
Sweets for My Sweet

«Sweets for My Sweet» er ein song skriven av låtskrivarane Doc Pomus og Mort Shuman, opphavleg spelt inn av The Drifters. Det var den første singelen til gruppa med Charlie Thomas på solovokal og «Sweets for My Sweet» nådde 16. plass på singellista i USA (10. plass på R&B-lista) i oktober 1961. Dette var ein av få Drifters-singlar etter 1958 som ikkje hadde med strykeorkester. Med på singelen var òg Jimmy Radcliffe og fire kvinnlege korvokalistar, som alle seinare fekk sine eigne hitinnspelingar, Cissy Houston, Doris Troy, Dionne Warwick og Dee Dee Warwick.

I 1963 vart «Sweets for My Sweet» debutsingelen for Merseybeat-bandet The Searchers som nådde toppen av den britiske singellistai to veker i august. The Searchers-versjonen vart òg gjeven ut i USA våren 1964, men gjekk ikkje inn på lista der. 

«Sweets for My Sweet» vart òg spelt inn i 1966 av Don and the Goodtimes - eit sunshine pop-bandet leia av Don Galucci som tidlegare hadde spelt i the Kingsmen - og i 1967 av Chicago-bandet the Riddles. I 1968 spelte Cashman Pistilli & West inn «Sweets for My Sweet» under namnet Central Park West.

«Sweets for My Sweet» vart gjeve ut i 1969 av the Sweet Inspirations som tittelsporet for albumet deira, spelt inn i Muscle Shoals Sound Studio med Tom Dowd som produsent.

Dei einaste amerikanske versjonen av «Sweets for My Sweet» som nådde Hot 100 etter originalen var Tony Orlando sin i 1979 som nådde 54. plass på lista (20. plass på A/C-lista) i 1979.

I Storbritannia lagde Tina Charles ein ny versjon av «Sweets for My Sweet» i 1977 i lag med «Love Bug». Songen var med på albumet hennar Rendezvous og vart gjeve ut som ein singel som ndåde 26. plass på singellista. 

I 1996 nådde C.J. Lewis tredjeplassen i Storbritannia med sin versjon av «Sweets for My Sweet». Denne vart òg ein stor hit i Austerrike (9. plass), Nederland (4.), New Zealand (3.), Sverige (16.) og Sveits (16.) og gjekk inn på lista i Australia (45.) og Frankrike (69.).

«Sweets for My Sweet» vart òg spelt av the Carnival, Italo disco-songaren Chriss og Manolo Muñoz (som «Dulces Para Mi Nena») og  Neil Diamond (på albumet Up on the Roof: Songs from the Brill Building.

I 1995 spelte Brian Wilson inn «Sweets for My Sweet» på 'Til The Night Has Gone - A Tribute To Doc Pomus.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sweets for My Sweet» frå ,  den 11. september 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1961
Singlar frå 1961
Singlar frå 1963
Singlar frå 1994
The Drifters-songar
The Searchers-songar
Tina Charles-songar
Neil Diamond-songar
Debutsinglar frå 1963
Nummer-ein-singlar i Irland
Nummer-ein-singlar i Storbritannia
Songar med musikk av Mort Shuman
Songar med tekst av Doc Pomus
Atlantic Records-singlar
Pye Records-singlar
The McCoys-songar
Andy Williams-songar
Tony Orlando-songar
Brian Wilson-songar
Paul Revere & the Raiders-songar
Lucas van Leyden

Lucas van Leyden eller Lucas Huyghenszoon () var ein nederlandsk gravør og målar, fødd og død i Leiden. Han var ein av Nederlands fyrste sjangermålarar, og laga i fyrste halvdelen av 1500-talet nokre av dei finaste arbeida i tresnitt og særleg koparstikk.

Liv og gjerning
Lucas var son og elev av målaren Huigh Jacobsz, seinare elev av Cornelis Engelbrechtsen. Allereie då han var 14 år gammal viste han seg som ein dyktig koparstikkar, og i den sjangeren skulle han seinare yte sin største innsats. Kvar han lærde seg gravørfaget er ukjent. Sjangeraktige skildringar av folkelivet vart spesialiteten hans.

Knapt 30 år gammal vart han sjuk og sidan lenka til senga resten av livet. Han heldt likevel fram med å måle. I 1521 trefte han Albrecht Dürer og vart påverka av han, noko som kjem til syne i hans Pasjonssuite og i eit portrett av keisar Maximilian. Mellom andre framifrå arbeid er Dommedags-altaret i Peterskyrkja i Leiden (1526–27). I 1528 kom han under italiensk påverknad, særleg av Marcantonio Raimondi, og dei siste verka hans er fullt ut manieristiske i stilen.

Utvalde verk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lucas van Leyden» frå ,  den 12. september 2013.  

Nederlandske målarar
Hobøl kyrkje

Hobøl kyrkje er ei romansk langkyrkje frå andre halvdel av 1100-talet som står i Indre Østfold kommune i Viken. Byggverket er i stein og har 250 sitjeplassar.

Skipet er rektangulært og kort. Mot vest er våpenhuset og mot aust koret, som har påbygd apsis. Kyrkja har ein åttekanta takryttar som ender i ein høg og  smal hjelm. Takryttaren er frå 1720-talet.

Hobøl kirke vart kjøpt av prost Lars Rasch i 1723 og hadde fleire forskjellige eigarar inntil ho vart overteke av kommunen midt på 1800-talet.

På kyrkjetunet står Kyrkjestallen, som er innreidd til forsamlingshus. Kyrkja feira 800-årsjubileum 28. mai 1995.

Det indre av kyrkja

Kyrkjegard og prestegard
Det er kyrkjegard ved kyrkja, og like nordvest for kyrkja er prestegarden.

Kjelder

 Sigrid og Håkon Christie: Hobøl kirke i «Norges kirker»
 

 Denne artikkelen bygger på «Hobøl kirke» frå ,  den 15. september 2013.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 
 Kyrkjesøk – Hobøl kirke 
 Hobøl historielag om kyrkjene i kommunen 

Kyrkjer i Indre Østfold
Kulturminne i Indre Østfold
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Kyrkjer i Vestre Borgesyssel prosti
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Valkyrkjer i 1814
Freda bygg i Viken
Toy Story

Toy Story er ein dataanimert film produsert av Pixar Animation Studios i samarbeid med Walt Disney Pictures frå 1995. Filmen er skriven og regissert av John Lasseter. Filmmusikken er komponert av Randy Newman.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Animasjonsfilmar
Familiefilmar
Filmkomediar
Filmar frå 1995
Filmar frå USA
Pixar-filmar
Døvekyrkja i Oslo

Døvekyrkja  i Oslo har adresse Fagerborggata 12.

Kristiania døveforening tok i si tid i bruk eit ombygd bedehus som vart vigsla som kyrkje i 1894. Tomta der dagens kyrkje står, vart overteke i 1965, og kyrkja vart vigsla i 1974.

Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja.

Kjelder

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Døves menighet Oslo
 
 

Kyrkjer i Oslo
Kulturminne i Oslo
Kyrkjer i Døveprostiet
Norske kyrkjer frå 1974
Røa kyrkje

Røa kyrkje ei langkyrkje frå 1939 i Oslo kommune. Det er om lag 300 sitjeplassar i sjølve kyrkjesalen og 200 i salen for kyrkjelyden, som står vinkelrett på kyrkjesalen. Kyrkja kan altså kallast ei slags arbeidskyrkje.

I staden for altartavle har kyrkja eit høgt vindauge med glasmåleri på fondveggen i koret. I byrjinga vart veggen oppfatta som for naken, og i 1964 vart han måla mørkeblå i 1964 etter planar av Finn Krafft. I etterkant er det delte oppfatningar om resultatet.

Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja. Den næraste kyrkjegarden er ved Voksen kyrkje.

Fotnotar

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Røa kyrkjelyd 
 Kyrkjesøk – Røa kirke
 

Kyrkjer i Oslo
Kulturminne i Oslo
Langkyrkjer i Oslo bispedømme
Kyrkjer i Vestre Aker prosti
Norske kyrkjer frå 1939
Mike Powell

Michael Anthony Powell, kjend som Mike Powell () er ein USA-amerikansk, tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Philadelphia i Pennsylvania, som vart verdsmeister i lengdehopp i 1991 og 1993. Han vann dessutan to OL-sølv og ein VM bronse i same øvinga i tida 1988-95. Powell sette verdsrekord i lengdehopp med 8,95 meter då han vart verdsmeister i 1991, ein rekord som er gjeldande også i 2013.

Aktiv
Powell fekk sitt internasjonale gjennombrot i 1988, då han vann sølvmedaljen i lengdehopp under dei olympiske leikane i Seoul. Einast landsmannen Carl Lewis hoppa lengre. Tre år seinare leia Lewis lengdehopp-tevlinga under verdsmeisterskapen i friidrett frå fyrste omgang av. I fjerde omgang landa Lewis på fabelaktige 8,91 m, ein centimeter over verdsrekorden, men med for mykje vind til at det kunne godkjennast som rekord. I femte omgang overraska stort Powell med eit hopp på heile 8,95 m, ny verdsrekord. Trass i to fenomenale hopp på høvesvis 8,87 m og 8,84 m måtte favoritten Lewis sjå seg slått av Powell. Året ettet tok Lewis revansje og vart olympisk meister i lengdehopp for fjerde gong, med Powell på andreplass.

I 1993 deltok ikkje Lewis i lengdehopp under VM i Stuttgart, der Powell forsvarte tittelen som verdsmeister. Powell var favoritt til å vinne sitt tredje strake VM-gull i 1995, men under meisterskapen i Göteborg fann han sine overmenn i den suverene verdsmeisteren Iván Pedroso frå Cuba, samt James Beckford frå Jamaica.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje - 8,49 m, bakom Carl Lewis (8,72 m)
VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje - 8,95 m, framom Carl Lewis (8,91 m)
OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje - 8,64 m, bakom Carl Lewis (8,67 m)
VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje - 8,59 m, framom Stanislav Tarasenko (8,16 m)
VM 1995 i Göteborg: Bronsemedalje - 8,29 m
OL 1996 i Atlanta: Nr 5 - 8,17 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mike Powell» frå ,  den 18. september 2013.  
 

Lengdehopparar frå USA
Verdsmeistrar i friidrett for USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1988
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Medaljevinnarar under sommar-OL 1992
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Folk frå Philadelphia
Pidginspråk

Pidgin eller pidginspråk er språk med forenkla grammatikk og mindre ordforråd som blir brukt som hjelpespråk av folk med svært ulike språkbakgrunnar. Pidginspråk kan oppstå i samband med handel og reise, og var særleg vanlege under kolonitida då mange ulike kulturar kom i kontakt med kvarandre. Pidginspråk er ikkje morsmål til nokon av talarane sine. Om det oppstår eit språksamfunn rundt pidginspråk, vil dei bli meir kompliserte og utvikla seg til kreolspråk.

Mange pidginspråk oppstod langs hovudvegane for slavehandelen i Vest-Afrika og Karibia. Andre oppstod andre stader i Amerika eller rundtom i Stillehavet, som Hawaii-engelsk. Frå Noreg kjenner ein russenorsk, som blei skapt av russarar og nordmenn under pomorhandelen.

Utviklinga av pidginspråk avheng av situasjonen dei blir til i. Svært mange språk oppstod med formenn, slavedrivarar eller andre styrarar som talte eitt språk (som portugisisk, fransk eller engelsk), og arbeidarar eller slavar som talte fleire andre. I desse høva blei gjerne språket til dei som stod høgare basisen for pidginspråket, såkalla superstratum. Det bidrog med det grammatikalske grunnlaget og størstedelen av ordforrådet. Andre språk som bidreg med færre ord blir kalla substratum. I pidginspråk som oppstår mellom meir likeverdige partar, som handelsspråket russenorsk, kan språka som pidginspråket byggjer på, bidra omtrent like mykje.

Ordet «pidgin» er kjend frå midten av 1800-talet som nemninga på eit språk som blei brukt i kontakten mellom britar og kinesarar i Austen. Tydinga er ikkje kjend, men ordet kan visa til den kinesiske måten å seia «business» på.

Kjelder

Pidgin (5. desember 2011) i Store norske leksikon. Henta 19. september 2013.
pidgin i Online Etymological Dictionary. Henta 19. september 2013.

 
Sosiolingvistikk
Pipelauk

Pipelauk (Allium fistulosum) er ein laukart med hole blad og stenglar som kan minna om ein stor graslauk. Han kan brukast til mat på mange måtar, til dømes rå, kokt eller steikt, og tidleghausta som vårlauk.

Pipelauk er ein framandart i Noreg, men vart tidleg innført som matplante. Han veks på torvtak og tørre bakkar i innlandet austafjells, elles spreidde stader på Austlandet. På raudlista 2021 er arten rekna som sterkt truga (EN), ei nedgradering frå kritisk truga i 2015.

Kjelder

Pipeløk (14. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 19. september 2013.

Bakgrunnsstoff 

Krydder
Laukslekta
Matplantar
Moorhead

Moorhead er ein by i Clay County i delstaten Minnesota i USA. Byen er den folkerikaste i det nordvestlege Minnesota. Moorhead ligg på austbreidda av Red River, med byen Fargo i Nord-Dakota på motsett side av elva. Fylkessetet for Clay County ligg i byen. 

Ved folketeljinga i 2020 hadde Moorhead eit folketal på . 

Byen blei planlagd i 1871 og gjeven namn etter William Galloway Moorhead, som var tilsett ved Northern Pacific Railway.

Moorhead er kjend som ein studentby. Byen har fem lærestader som tilbyr høgare utdanning. Det privateigde Concordia College vart grunnlagt i 1891 av norske innvandrarar, og legg særleg vekt på kultur, religion og helsefag. Vidare har byen ei avdeling av Minnesota State University, høgskulane Minnesota State Community and Technical College, Globe University/Minnesota School of Business, samt Rasmussen College.
Moorhead vart grunnlagt i 1871.

I Moorhead finn ein «Hjemkomst Center» med Gokstadskipkopien «Hjemkomst», som vart segla til Noreg i 1982. I senteret ser ein og «The  Moorhead Stave Church», kopi av  Hopperstad stavkyrkje, i
Vik i Sogn.

Folkesetnad
92,0 % av ibuarane i Moorhead er kvite, medan latinos utgjer 4,1 % og er den største minoriteten. Av ibuarane med europeiske anar dominerer folk av norsk og tysk avstamming, med høvesvis 36,1 og 36,0 %.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Moorhead» frå ,  den 21. september 2013.

Bakgrunnsstoff

Byar i Minnesota
Busetnader grunnlagde i 1871
Trykkokar

Trykkokar eller trykk-kokar er eit apparat som gjer at ein kan koka noko ved eit høgare trykk enn det som finst i omverda. Trykket blir halde høgt ved å forsegla ilåtet ein kokar i, slik at verken gass eller væske slepp ut før det ønskte trykket er oppnådd. Trykkokarar har ein ventil som sikrar at apparata har eit visst arbeidstrykk, og i moderne utgåver også ei tryggleiksordning som set inn om ventilen blir tilstoppa. Dei finst som gryter som kan brukast på ein komfyr, og som elektriske apparat.

Energibruken er lågare og koketida kortare i ein trykkokar enn ved vanleg koking fordi svært varm vassdamp kan påverka maten i staden for å fordampa. Vanleg koketemperatur i trykkokarar til heimebruk er 120°C.

Den franske fysikaren Denis Papin fann opp ein tidleg trykkokar i 1679. Denne maskinen kunne skilja feitt frå bein. I 1864 byrja Georg Gutbrod frå Stuttgart produsera trykkokarar av støypejern. I 1919 fekk spanske Jose Alix Martínez patent på ein trykkokar kalla olla exprés, og i 1938 presenterte Alfred Vischler sin Flex-Seal Speed Cooker, den første trykkokaren for heimebruk, i New York.

Sjå og
Autoklav

Kjelder

Trykk-koker (2009, 15. februar), Store norske leksikon. Henta 22. september 2013.
Pressure - Temperature Table , missvickie.com. Henta 22. september 2013.

Denne artikkelen bygger på «Pressure cooking» frå ,  den 22. september 2013.

Bakgrunnsstoff

Kjøkenutstyr
Trykk
Maskinar
Margaret Archer

Margaret Archer () var ein britisk sosiolog som var professor i sosiologi ved universitetet i Warwick i ei årrekkje.

Archer tok sin fyrste grad i sosiologi ved London School of Economics i 1964. I 1967 tok ho Ph.D. same stad med ei avhandling om utdanningsønskja blant engelske foreldre frå arbeidarklassen. Seinare var ho ved Sorbonne i Paris, der ho arbeidde med Pierre Bourdieu.

Ho var førelesar ved University of Reading frå 1966 til 1973, var Reader ved universitetet i Warwick 1973-79 og blei professor der i 1979.

Archer gjorde seg kjend i debatten kring kritisk realisme og skapte omgrepet analytisk dualisme. Archer gav blant anna ut boka Making our way through the world: human reflexivity and social mobility (2007).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Margaret Archer» frå ,  den 23. september 2013.   

Britiske sosiologar
Jingle Bell Rock

«Jingle Bell Rock» er ein populær julesong først gjeven ut av Bobby Helms i 1957. Han har vorte mykje spelt på radio i juletider sidan den gong. «Jingle Bell Rock» vart skriven av Joseph Carleton Beal (1900–1967) og James Ross Boothe (1917–1976).

Helms-innspelingar
«Jingle Bell Rock» har vorte spelt av mange, men Helms-versjonen er den mest kjende. Tittelen og noko av teksten er henta frå gamle julesongar som «Jingle Bells». Han referer til andre populære songar i 1950-åra, som «Rock Around the Clock». Hank Garland spelte elektrisk gitar på songen og speler dei første tonane av refrenget på «Jingle Bells».

Trass i at songen vert omtalt som rock i tittelen var Helms-versjonen spelt i stilen rockabilly.

Bobby Helms-versjone på Decca 9-30513 frå 1957, vart spelt inn på ny av han på Kapp K-719 i 1965 og nok ein gong i 1967 på Little Darlin' LD-0038. I 1970 gav Helms ut eit heilt album kalla «Jingle Bell Rock» på Certron C-7013. Enno ei nyinnspeling vart gjeven ut av Helms på Ashley AS-4200 (ukjend år). I 1983 gav Bobby Helms ut den siste innspelinga si av «Jingle Bell Rock» på Black Rose 82713.

Lister
Helms-versjonen nådde 13. plass på Billboard'''s Most Played C&W by Jockeys-lista, ein føregangar til Hot Country Songs-lista. Etter at han vart nytta i filmen Jingle All the Way i 1996, gjekk songen inn på 60. plass på countrylista i USA.

Bobby Helms

George Strait

Aaron Tippin

Rascal Flatts

Blake Shelton and Miranda Lambert

Andre innspelingar
Ein annan kjend versjon av songen vart spelt inn av Bill Haley & His Comets i 1968 for United Artists records. Denne kom ikkje ut på den tida, og det gjekk nesten 30 år før songen vart gjeven ut i 1990-åra.

Brenda Lee gav ut ein versjon av  «Jingle Bell Rock» som nådde Billboard Christmas-lista i både 1964 og 1967.

Andre artistar som spelte inn songen er: 

I popkulturen
 Han er opningstemaet i filmen Dødelig våpen frå 1987.
 Dr. Teeth and The Electric Mayhem framførte songen i 1987 i julespesialen A Muppet Family Christmas.
 Helms-versjonen vart nytta i filmen Cookie (1989).
 Songen vart nytta i filmen Hjemme alene 2 i 1992.
 I 2004 vart songen sungen i lag med Lindsay Lohan i komedien Mean Girls av Cady Heron, Regina George, Gretchen Weiners, og Karen Smith i det årlege juletalentshowet deira.

 Kjelder Denne artikkelen bygger på «Jingle Bell Rock» frå ,  den 24. september 2013.  oppgav desse kjeldene:''

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1957
Singlar frå 1957
Singlar frå 1964
Singlar frå 1967
Bill Haley-songar
Brenda Lee-songar
Aaron Tippin-songar
Amy Grant-songar
Arcade Fire-songar
Ashley Tisdale-songar
Billy Idol-songar
Bobby Rydell-songar
Bobby Vee-songar
Chet Atkins-songar
Chubby Checker-songar
Connie Talbot-songar
Eddie Rabbitt-songar
Gary Lewis & the Playboys-songar
George Strait-songar
Geri Halliwell-songar
Girls Aloud-songar
Hall & Oates-songar
Hilary Duff-songar
Jessica Simpson-songar
Jonas Brothers-songar
K.d. lang-songar
Kylie Minogue-songar
Lou Rawls-songar
Mary Wells-songar
Neil Diamond-songar
The Platters-songar
Randy Travis-songar
Rascal Flatts-songar
The Ventures-songar
USA-amerikanske julesongar
.38 Special-songar
Fjordane

Fjordane er den nordlege delen av Sogn og Fjordane, no ein del av Vestland fylke. Området femner stroka omkring dei store fjordane Dalsfjorden, Førdefjorden, Høydalsfjorden, Eikefjorden og Norddalsfjorden, i tillegg til Nordfjord med dalane og fjellstroka innanfor. Fjordane dekkjer eit område på om lag 8000 km2.

Til vanleg skil ein mellom Sunnfjord i sør og Nordfjord i nord.

Kjelder 

Geografi i Sogn og Fjordane
Distrikt i Noreg
Argenta

Argenta er ein by og ein kommune i provinsen Ferrara i regionen Emilia-Romagna i Italia. Kommunen har vel 22 000 ibuarar og dekker eit areal på 283 km². Han ligg 19 kilometer søraust for provinshovudstaden Ferrara.

Argenta ligg i eit flatt område, nær våtmarkane i Comacchio (Valli di Comacchio). Store delar av våtmarkane er i dag naturreservat. Argenta hyser sumplands-museet. Landbruk er hovudnæring i kommunen.

Byen vart grunnlagt under Romarriket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Argenta, Emilia–Romagna» frå ,  den 1. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

Byar i Emilia-Romagna
Byar i Italia
Jean Cocteau

Jean Maurice Eugène Clément Cocteau () var ein fransk dramatikar, poet, grafikar og filmskapar. Han er opphavsmann til nokre av dei sentrale verka i både dadaismen og i surrealismen. Cocteau er særleg påakta som forfattar.

Liv og gjerning
Cocteau var fødd i Maisons-Laffitte ved Paris. Han debuterte som poet i 1909 og som dramatikar i 1917. Hans kanskje mest kjende skodespel, Umoglege foreldre (Les Parents Terribles), skrive i 1938, vart året etter oppført på Nationaltheatret i Oslo. Stykket handlar om korleis familien hemmar utviklinga av barnet, mennesket. Verket som Cocteau er mest kjend for, er likevel romanen Les enfants terribles, som kom ut i 1929.

Filmen Orphée frå 1950 fekk mykje merksemd. Denne filmen påverka den svenske filmskaparen Ingmar Bergman, som skreiv at den var «en av de vackraste franska filmerna som någonsin gjorts». Mellom andre verk merkar diktsamlinga Poésie (1924), romanen Thomas I'imposteur (1923) og filmen L`Éternel Retour (Under evige stjerner) seg ut. 

Cocteau samarbeidde med ei rad kunstnarar innanfor ulike felt, mellom andre med toneskaparane Erik Satie og Darius Milhaud. Han «oppfattet alle kunstarter som uttrykksformer for en tilgrunnliggende poesi», noko som gjorde at han til med prøvde å skape ein «litterær kubisme».

Han vart medlem av det franske akademiet i 1955.

Cocteau døydde i Milly-la-Forêt i Île-de-France-regionen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jean Cocteau» frå ,  den 2. oktober 2013.  
Store norske leksikon.

Franske forfattarar
Franske regissørar
Forfattarar frå 1900-talet
Regissørar frå 1900-talet