kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Husittar

Husittane var ei før-protestantisk kristen rørsle av folk som var tilhengjarar av Jan Hus. Ho var verksam på 1400- og 1500-talet.

Husittarkrigen var ein borgarkrig som oppstod etter avrettinga til Jan Hus i 1416 og dødsfallet til kong Václav IV i 1419.

Kjelder

Reformasjonen
Tsjekkisk historie
Jan Hus

Jan Hus () var ein bøhmisk religiøs tenkjar og reformator. Han sette igang ein religiøs bevegelse basert på John Wycliffe sine idear. Følgjarane hans heitte husittar. Hus er også viktig for utforminga av det tsjekkiske skriftspråket. Han fekk samla og gjeve ut ei tsjekkisk bibelomsetjing, skreiv ei ABC-bok for barn og andre tekstar, som De orthographia bohemica.

For dei reformatoriske tankane sine kom Hus i konflikt med kyrkja, og i november 1414 blei han fengsla. Han blei alvorleg sjuk. Trass i harde forhøyr ville han ikkje ta tilbake det han hadde sagt, og til slutt blei han dømd som  kjettar og avretta ved brenning.

Kjelder

Bøhmarar
Tsjekkiske teologar
Reformatorar
Husittiske teologar
Stiftarar av kristne trusretningar
Kristne martyrar
Folk avretta ved brenning
Folk frå Okres Prachatice
Tsjekkiske salmediktarar
Duszniki-Zdrój

Duszniki-Zdrój er ein by i det Nederschlesiske voivodskap i Polen. Byen ligg 583 meter over havet og har om lag 4 500 ibuarar. Duszniki er eit mykje søkt turistmål med fleire hundre tusen besøkande årleg. Byen ligg sørvest i Polen, nær ved grensa mot Tsjekkia. 

Stavhopparen Piotr Lisek er frå Duszniki.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Duszniki-Zdrój» frå ,  den 2. mars 2020.

Bakgrunnsstoff

Byar i Polen
Nederschlesiske voivodskap
Sigismund av Det tysk-romerske riket

Sigismund av Det tysk-romerske riket () var tysk-romersk keisar, kurfyrste av markgrevskapet Brandenburg, konge av Ungarn og konge av Kroatia. Han var den siste keisaren frå huset Luxembourg.

Sigismund var son av keisar Karl IV. Han var kurfyrste av Brandenburg frå 1378 til 1388 og frå 1411 til 1415, konge av Ungarn og Kroatia frå 1387, romersk-tysk konge frå 1411, böhmisk konge frå 1419 og tysk-romersk keisar frå 1433 til han døydde. I 1396 gjennomførte Sigismund eit krosstog mot tyrkarane, som endte med nederlag ved Nikopolis. I hans regjeringstid fann konsilet i Konstanz (1414–1418) og husittarkrigane (1419–1436) stad.

Då Sigismund overtok som böhmisk konge etter sin bror Vaclav i 1419, var det sterk motstand frå husittane mot ein fyrste som hadde medverka til bålferda til Jan Hus i 1415. Sigismund kunne derfor fyrst halda inntoget sitt i Praha i 1436.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sigismund av Det tysk-romerske riket» frå ,  den 20. august 2023.  

Tysk-romerske keisarar
Ungarske monarkar
Ungarsk historie
Huset Luxemburg
Karen Magnussen

Karen Diane Magnussen () er ein kanadisk tidlegare kunstløpar på skeiser som vart verdsmeister i 1973.

Magnussen er frå Vancouver i British Columbia, dotter av ein utvandrar frå Noreg, mor hennar var fødd i Sverige. Åra 1971-73 var Magnussen mellom dei beste kvinnelege kunstløparane i verda. I 1971 vann ho bronsemedaljen då verdsmeisterskapen fann stad i Lyon. Året etter kom ho på sølvplassen både under Vinter-OL i Sapporo og VM i Calgary, i begge tevlingane vart ho overgått av Beatrix Schuba frå Austerrike. Ved VM i kunstløp 1973 i Bratislava sigra Magnussen med god margin til Janet Lynn frå USA.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Magnussen» frå ,  den 5. mars 2020.

Bakgrunnsstoff 
 

Canadiske kunstløparar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Canada
Canadiske deltakarar under vinter-OL 1968
Kunstløparar under vinter-OL 1968
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Canadiske deltakarar under vinter-OL 1972
Kunstløparar under vinter-OL 1972
Order of Canada
Folk frå Vancouver
Jernurtfamilien

Jernurtfamilien (Verbenaceae) er ein plantefamilie i ordenen Lamiales. Han omfattar rundt 1 200 artar fordelt på 30 planteslekter. Nokre artar i slekta Verbena blir dyrka som hageplantar.

Kjende slekter 
 Glandularia – , nokre få einskildfunn av to artar i Noreg
 Lantana
 Tectona – teak
 Verbena – , fire artar kjende frå funn i Noreg

Kjelder

Plantefamiliar
Leppeblomordenen
Sigrun Espe

Sigrun Espe () er tidlegare dagleg leiar i Slett U-landgjelda (2010–2011), og leiar av Studentenes og Akademikernes Internasjonale Hjelpefond, SAIH (2009). 

Espe har mastergrad i sosialantropologi frå Universitetet i Bergen og har tidlegare vore leiar av SAIH-Bergen, og nestleiar i SAIH. Ho har hatt ei rekkje ulike styreverv som leiar for fredspriskomiteen for Studentane sin fredspris i 2009, og som nestleiar av Støttekomiteen for Vest-Sahara (SKVS). Frå 2020 til 2022 var Espe styreleiar i Wikimedia Noreg. 

Espe arbeider per 2023 som fagleiar for arkiv i Vestland fylkeskommune.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Sigrun Espe» frå ,  den 14. mars 2020.  
 

Folk frå Leikanger
Norske organisasjonsleiarar
Fysikaren Anne Borg

Anne Borg () er ein norsk fysikar. Ho er rektor ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU). 

Borg er professor i material- og faststoff-fysikk ved NTNU, var dekan for Fakultet for naturvitskap og teknologi/Fakultet for naturvitskap same stad 2013–2017 og vart prorektor for utdanning i 2017. 

Ho vart tilsett som rektor ved NTNU 13. desember 2019, etter å ha vore konstituert rektor sidan 21. august 2019.

Bakgrunn og karriere 
Borg vart fødd i Drammen og voks opp i Hønefoss.
Ho vart sivilingeniør i teknisk fysikk ved Noregs tekniske høgskule (NTH) i 1982, og dr.ing. i fysikk same stad i 1987, med avhandlinga Infrared spectroscopy for studies of molecular vibrations at surfaces : construction and testing of a wavelength modulation infrared spectrometer.

Etter å ha fullført doktorgraden, var ho postdoktor ved Stanford Synchotron Radiation Laboratory ved Stanford University i 14 månader i 1988–1989. I perioden 1989–1998 hadde ho ulike forskarstillingar ved NTH, SINTEF og NTNU.

Borg sine forskingsområde er overflate- og materialfysikk, «scanning probe»-mikroskopi, fotoelektronspektroskopi og tetthetsfunksjonalteori.

Sidan 1998 har ho vore professor i material- og faststoff-fysikk ved Institutt for fysikk ved NTNU. I perioden 1998–1999 var ho gjesteforskar ved Lawrence Berkeley National Laboratory i California. Ho var prodekan for utdanning ved Fakultet for naturvitskap og teknologi i perioden 2005–2013, og dekan ved same fakultet frå 2013. NTNU fusjonerte med høgskulane i Sør-Trøndelag, Gjøvik og Ålesund 1. januar 2017. Då vart fakultetstrukturen endra, og Borg heldt fram som dekan ved Fakultet for naturvitskap, til ho vart tilsett som prorektor for utdanning 1. august 2017. 

Frå 21. august 2019 til 12. desember same år var ho konstituert rektor ved NTNU, og frå 13. desember 2019 er ho tilsett som rektor ved NTNU.

Borg har vore sentral i utviklinga av forsking på synkrotonstråling, dels i samarbeid med det svenske forskingslaboratoriet MAX-lab, og ho var medlem i MAX-styret til lab i perioden 2006–2009. Ho er (per 2020) leiar for Scientific Advisory Committee (SAC) ved det noverande MAX IV-laboratoriet.

Medlemskap, verv og heider 

 Medlem, Norsk Fysisk Selskap (NFS), president, 2004–2007
 Medlem, Norges Tekniske Vitenskapsakademi (NTVA), styremedlem, 2005–2006
 Medlem, IUPAP Working Group on Women in Physics, 2004–2011
 Styremedlem, MAX-lab, Lund, Sverige, 2006–2010
 Styremedlem, UNINETT Sigma2, 2015–2017
 Styremedlem, Abelstyret, 2010–
 Styremedlem, Det Kongelege Norske Videnskabers Selskab (DKNVS), 2016–
 Styremedlem, Studentsamskipnaden i Gjøvik, Ålesund og Trondheim (Sit), 2017–
 Leiar for Scientific Advisory Committee (SAC) ved MAX IV, 2017–
 Æresdoktor ved Lunds universitet, Naturvetenskapliga fakulteten, 2018–

Merknadar

Kjelder 

 
 Borgs profilside, NTNU (Besøkt 23. mars 2017)
Denne artikkelen bygger på «Anne Borg (fysiker)» frå ,  den 18. mars 2020.

Bakgrunnsstoff 
Publikasjonar 
 
 

Rektorar ved NTNU
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Medlemmar av Norges Tekniske Vitenskapsakademi
Professorar ved NTNU
Norske fysikkprofessorar
Tromsø Hockey

Tromsø Hockey eller Tromsø Ishockeyklubb er ein ishockeyklubb frå Tromsø.

Bakgrunnsstoff 

Norske ishockeyklubbar
Idrettslag i Tromsø
Skipingar i 2004
Do You Remember? av Phil Collins

«Do You Remember?» er ein song av Phil Collins frå albumet hans ...But Seriously i 1990. Songen kom ut på singel og vart ein liten hit i Europa, men gjekk til topps i Canada og på den amerikanske Adult Contemporary-lista. Han nådde òg fjerdeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100, og dermed den tredje topp 10-hitten frå albumet. Det var den tredje singelen hans på rad som gjekk til topps i Canada frå albumet. Ein konsertversjon av songen finst på Serious Hits... Live!. Konsertversjonen kom ut som singel i Australia og Europa, der han nådde 57. plassen på UK Singles Chart og topp 30 i Belgia, Frankrike, Irland og Nederland.

Songen vart skriven av Collins og produsert av Collins og Hugh Padgham. Songaren Stephen Bishop syng korvokal på songen. Ein instrumentalversjon av Royal Philharmonic Orchestra vart særs populær i Bulgaria tidleg i 1990-åra fordi han vart brukt på eit kjend tenåringsprogram på TV under rulleteksten.

Format og sporliste
7"-singel 
«Do You Remember?»
«I Wish It Would Rain Down» (Demo)

CD maxi
«Do You Remember?» (Live)
«Against All Odds (Take a Look at Me Now)» (Live)
«Doesn't Anybody Stay Together Anymore?» (Live)
«Inside Out» (Live)

CD maxi - Caroussel boxset
«Do You Remember?» (Live)
«Doesn't Anybody Stay Together Anymore?» (Live)
«The Roof Is Leaking» (Live)

7"-singel
«Do You Remember?» (Live) – 5:47
«Against All Odds (Take a Look at Me Now)» (Live) – 3:32

12"-singel
«Do You Remember?» (Live) – 5:47
«Against All Odds (Take a Look at Me Now)» (Live) – 3:32
«Doesn't Anybody Stay Together Anymore» (Live) – 5:52

Medverkande
Phil Collins – vokal, klaverinstrument, perkusjon
Daryl Stuermer – gitar
Pino Palladino – bass
Stephen Bishop – korvokal

Salslister

Originalversjon

Vekeslister

Årslister

Konsertversjon

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Do You Remember? av Phil Collins» frå ,  den 23. mars 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1989
Singlar frå 1990
Singlar frå 1991
Phil Collins-songar
Songar skrivne av Phil Collins
Songar produserte av Hugh Padgham
Songar produserte av Phil Collins
Songar på toppen av Billboard Adult Contemporary-lista
Nummer-ein-singlar i Canada
Rockeballadar
The Cure

The Cure er eit engelsk rockeband frå Crawley i West Sussex. Det vart danna i 1978 og har hatt mange forskjellige medlemer gjennom åra. Den einaste som har vore med frå starten er gitarist, vokalist og låtskrivar Robert Smith.

Bandet har i tillegg til kommersiell suksess hatt stor påverknad innan alternativ rock, til dømes på band som Interpol og The Smashing Pumpkins. I 2019 vart The Cure innlemma i Rock and Roll Hall of Fame.

Diskografi 

 Three Imaginary Boys (1979)
 Seventeen Seconds (1980)
 Faith (1981)
 Pornography (1982)
 The Top (1984)
 The Head on the Door (1985)
 Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me (1987)
 Disintegration (1989)
 Wish (1992)
 Wild Mood Swings (1996)
 Bloodflowers (2000)
 The Cure (2004)
 4:13 Dream (2008)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Cure» frå ,  den 24. mars 2020.

Bakgrunnsstoff

Musikkgrupper skipa i 1978
Britiske rockegrupper
Everyday av Phil Collins

«Everyday» er ein popballade av Phil Collins, gjeve ut som den andre singelen frå det femte studioalbumet hans, Both Sides i 1993. Singelen fekk moderat suksess i Nord-Amerika våren 1994.

Etter at den første singelen hans frå albumet, «Both Sides of the Story», hadde hatt noko skuffande sal i USA og berre nådd 25. plassen på Billboard Hot 100, bad Collins plateselskapet om å gje ut ein andre singel. Denne gjorde det noko betre og nådde 24. plassen på Billboard Hot 100. I heimlandet Storbritannia nådde singelen 15. plassen, noko dårlegare enn den første singelen.

Innhald
UK 3-spors CD-singel
«Everyday»
«Don't Call Me Ashley»
«Everyday» (tidleg demoversjon)

Europa 4-spors CD-singel
«Everyday»
«Don't Call Me Ashley»
«Everyday» (tidleg demoversjon)
«Doesn't Anybody Stay Together Anymore» (live)

Medverkande
Phil Collins – solo- og korvokal, klaverinstrument, trommer, perkusjon, gitar, bass

Salslister

Vekeslister

Årslister

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Everyday (Phil Collins song)» frå ,  den 25. mars 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

90-talsballadar
Songar frå 1993
Singlar frå 1994
Phil Collins-songar
Popballadar
Songar produserte av Phil Collins
Songar skrivne av Phil Collins
Knut Holmann

Knut Holmann () er ein norsk tidlegare padlar frå Oslo. Han er firfaldig verdsmeister i K1 på 1000 meter og vann til saman tre OL-gull under dei olympiske sommarleikane i Atlanta 1996 og Sydney 2000. Holmann var medlem i Oslo Kajakklubb.

Kjelder
Norsk biografisk leksikon

Norske padlarar
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Norske deltakarar under sommar-OL 1988
Padlarar under sommar-OL 1988 
Medaljevinnarar under sommar-OL 1992
Norske deltakarar under sommar-OL 1992
Padlarar under sommar-OL 1992 
Medaljevinnarar under sommar-OL 1996
Norske deltakarar under sommar-OL 1996
Padlarar under sommar-OL 1996 
Medaljevinnarar under sommar-OL 2000
Norske deltakarar under sommar-OL 2000
Padlarar under sommar-OL 2000
Imants Ziedonis

Imants Ziedonis () var ein latvisk forfattar, forleggjar, omsetjar og politikar. Han var ein av dei mest populære eventyrforfattarane på latvisk.

Ziedonis var fødd i Jūrmala og gjekk ut frå ungdomsskulen i 1952. Fram til 1959 fjernstuderte han ved historie- og filosofifakultetet ved Det latviske statsuniversitetet. Seinare studerte han ved Maksim Gorkij Litteraturinstitutt i Moskva. Under studietida hadde Ziedonis ulike jobbar – frå bibliotekar til vegarbeidar. Han gav ut si første diktsamling, Zemes un Sapņu Smiltis ('Jord og draumesand') i 1961.

I 1977 blei Imants Ziedonis utnemnd til folkediktar for Latviske SSR, og var ein framståande politisk aktivist under då rørsla for latvisk sjølvstende voks fram på slutten av 1980-talet. 12. april 1995 blei han utnemnd til storoffiser av Trestjerneordenen.

Verkliste

Lyrikk
Zemes un sapņu smilts. R.: LVI (1961)
Sirds dinamīts. R.: LVI (1963)
Motocikls. R.: Liesma (1965)
Es ieeju sevī. R.: Liesma (1968)
Epifānijas/ pirmā grāmata. R.: Liesma (1971)
Kā svece deg. R.: Liesma (1971)
Epifānijas/ otrā grāmata. R.: Liesma (1974)
Caurvējš. R.: Liesma (1975)
Poēma par pienu. R.: Liesma (1977)
Epifānijas/ pirmā un otrā grāmata. R.: Liesma (1978)
Man labvēlīgā tumsā. R.: Liesma (1979)
 "Thoughtfully I Read the Smoke: Selected Poems" (parallel texts in Russian and English), Moscow: Progress Publishers (1980)
Re, kā. R.: Liesma (1981)
Viddivvārpa/ poēma grām. "Maize", kopā ar L. Damianu. R.: Liesma (1982)
Flowers of Ice. Translated by Barry Callahan. Exile editions, Ltd. 1987.
Taureņu uzbrukums. R.: Liesma (1988)
Viegli. R.: Preses nams (1993)
Mirkļi. Foreles. R.: Teātra Anekdotes (1993)
Epifānijas/ trešā grāmata. R.: Preses nams (1994)
Ceļa sentiments. R.: Nordik (2000)
Trioletas. R.: Pētergailis (2003)

Eventyr og barnebøker
Krāsainās pasakas. R.: Liesma (1973)
Lāču pasaka. R.: Liesma (1976)
Blēņas un pasakas. R.: Liesma (1980)
Kas tas ir — kolhozs? R.: Liesma (1984)
Sākamgrāmata. R.: Liesma (1985)
Pasaka par bizi. R.: Jumava (1997)

Anna
Dzejnieka dienasgrāmata. R.: Liesma (1965)
Pa putu ceļu. R.: Liesma (1967)
Kurzemīte: 1. grāmata. R.: Liesma (1970)
Perpendikulārā karote co-athored with Vitaly Korotiču. R.: Liesma (1972)
Kurzemīte. Otrā grāmata. R.: Liesma (1974)
Garainis, kas veicina vārīšanos. Raksti, runas, studijas. R.: Liesma (1976)
Tik un tā. R.: Liesma (1985)
Mūžības temperaments. R.: Liesma (1991)
Tutepatās. R.: Karogs (1992)
Ne tas kādam jāzina. R.: Pētergailis (2005)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Imants Ziedonis» frå ,  den 27. mars 2020.  

Latviske forfattarar
Latviske omsetjarar
Latviske politikarar
Storoffiserar av Trestjerneordenen
Eventyrforfattarar
Folk frå Jūrmala
The Raven av The Alan Parsons Project

«The Raven» er ein song frå 1975 av The Alan Parsons Project frå albumet deira Tales of Mystery and Imagination. Songen var basert på Edgar Allan Poe-diktet med same namn og er skriven av Alan Parsons og Eric Woolfson. Han vart opphavleg spelt inn i april 1975 i Mama Jo's Studio i North Hollywood i Los Angeles og Abbey Road Studios i London.

Det var ein av dei første rockesongane som brukte vocoder, utvikla av EMS for å forvrengje vokalen. Det er òg ein av få songar der Alan Parsons syng vokal, då han syng første verset gjennom vocoderen. Skodespelaren Leonard Whiting har solovokal på resten av songen, medan Eric Woolfson og eit kor syng korvokal. 

Det var den første singelen deira og han nådde 80. plassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista i oktober 1976. 

Nyutgjevinga av songen i 1987 inneheld in gitarsolo nær slutten, før «Quoth the Raven»/«Nevermore, nevermore, nevermore, never!»-refrenget.

Medverkande

Original (1976)
Burleigh Drummond, Stuart Tosh — trommer
Bob Howes and the English Chorale — korvokal
Christopher North — klaverinstrument
David Pack — gitar
Alan Parsons — solovokal (gjennom EMI vocoder)
Andrew Powell — dirigent og orkesterarrangør
Joe Puerta — bassgitar
Leonard Whiting — solovokal
Eric Woolfson — korvokal, klaverinstrument

Nyutgjeving (1987)
Ian Bairnson — gitarsolo

Andre versjonar
I 2004 song korgruppa Gregorian ein versjon av songen for albumet deira The Dark Side.

Den amerikanske rapparen Danny Brown sampla songen for «Clean Up» i 2013 på albumet hans Old.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Raven (song)» frå ,  den 28. mars 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Debutsinglar frå 1975
Songar frå 1975
The Alan Parsons Project-songar
Songar skrivne av Alan Parsons
Songar skrivne av Eric Woolfson
Songar produserte av Alan Parsons
Verk baserte på verka til Edgar Allan Poe
Funkrocksongar
20th Century Fox Records-singlar
Songar baserte på dikt
Songar om fuglar
Songar om oppdikta personar
Halloween-songar
SpongeBob SquarePants

SpongeBob SquarePants (norsk tittel Svampebob Firkant) er ein amerikansk animert komiserie skapt av Stephen Hillenburg for Nickelodeon. Serien handlar om tittelfiguren SpongeBob og dei akvatiske venene hans i den fiktive undervassbyen Bikini Bottom. 

Serien har gått sidan 1999 og er blant dei lengst sende fjernsynsprogramma i USA. Han er blant dei best mottekne seriane som har vore send på Nickelodeon og har per 2017 generert 13 milliardar US-dollar i salsinntekter for kanalen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «SpongeBob SquarePants» frå ,  den 29. mars 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 

Fjernsynsseriar frå 1990-åra
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Fjernsynsseriar frå 2010-åra
Fjernsynsseriar frå 2020-åra
Nickelodeon
USA-amerikanske fjernsynsseriar
Frans I av Frankrike

Frans I av Frankrike () var konge av Frankrike frå 1515 til han døydde i 1547. Han var son til hertug Karl av Valois og far til Henrik II.

Riksstyring
I 1515 tok Frans over trona etter fetteren, kong Ludvig 12. Frans heldt fram den striden om Italia som dei franske kongane førte. Etter Karl V vart tysk-romersk keisar, tapte Frans Milano i 1521. Året etter måtte han rømme frå Italia. Eit forbund av fiendar planla i 1523 ein samordna invasjon i Frankrike; frå nord England, frå aust Tyskland og frå sør Spania. Alle invasjonane vart slått tilbake. På ny kunne Frans føre krigen over på italiensk jord. Ved Pavia i 1525 vart Frans slått, teken til fange og ført til Madrid, der han i januar 1526 avstod Burgund og gav opp suvereniteten over Flandern og Artois, og dessutan sitt krav på Italia. Etter han vart sett fri fekk Frans ei notabelforsamling i Burgund til å nekte han rett til å innfri desse lovnadene. Krigen braut då ut att, og i 1527–28 erobra franskmennene heile Nord-Italia og Napoli. Etter dette gav Karl 5 opp kravet på Burgund ved freden i Cambrai i 1529. I 1535 tok Frans makta i Savoie og Piemonte, landområde han beheldt ved våpenkvila året etter. Under ein ny krig i 1543–44 kom eit nytt mislukka angrep mot Frankrike, og ved freden i Crespy vart alt som før.

Innanriks
Innanrikspolitisk styrkte Frans kongemakta. Presteskapet vart underordna kongen, og generalstendane vart ikkje kalla inn. Frans var avventande overfor protestantane, seinare rådde dei katolske rådgjevarane han til den store forfølginga av valdenserane i 1545. Og året etter vart ei rekke protestantar brent.

Frans var mykje interessert i litteratur og kunst. Både franske og italienske målarar, mellom dei Leonardo da Vinci, vart knytta til det nye og praktfulle slottet Louvre, så vel som Fontainebleau og Chambord. Både dikting og vitskap fekk vern i hans styringstid. Han tok såleis initiativet til at Collège de France vart oppretta i 1530.

Frans var ein lettliva og praktsjuk kar. Han forma det franske hofflivet, ein veremåte som seinare alle europeiske kongehus tok til mønster. Han innførte også metresse-systemet.

Frans I vart gravlagd i Reims.

Kjelder
Store norske leksikon

Franske kongar
Franskmenn frå 1400-talet
Franskmenn frå 1500-talet
Ancien Régime
Hertugar av Valois
Time av Alan Parsons Project

«Time» er ein song av The Alan Parsons Project frå 1980 på albumet The Turn of a Friendly Card. I 1981 vart songen gjeven ut på singel og nådde 15. plassen på Billboard Hot 100 i USA. Singelen nådde òg 10. plassen på Adult Contemporary-lista der, og 14. plassen på Cash Box-lista. Det vart dermed ein av dei mest suksessrike singlane deira.  Cash Box rangerte songen som den 94. største hitten i 1981. I Canada nådde singelen 30. plassen.

Det var den første songen og singelen til Alan Parsons Project med Eric Woolfson som solovokalist, og ein av få songar av gruppa der ein kan høyre røysta til Alan Parsons.

Salslister

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Time (The Alan Parsons Project song)» frå ,  den 1. april 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1980
Singlar frå 1981
Balladar frå 1980-åra
The Alan Parsons Project-songar
Arista Records-singlar
Rockeballadar
Songar produserte av Alan Parsons
Songar skrivne av Alan Parsons
Songar skrivne av Eric Woolfson
Songen Eye in the Sky

«Eye in the Sky» er ein song frå 1982 av det britiske rockebandet The Alan Parsons Project frå albumet Eye in the Sky. Songen vart gjeven ut på singel og nådde tredjeplassen på den amerikanske Billboard-lista i oktober 1982 Songen gjekk til topps i Canada og Spania og nådde sjetteplassen i New Zealand. Dette vart dermed den største hitten deira. 

I 2019 spelte Alan Parsons inn ein versjon på katalansk av songen, kalla «Seré els teus ulls al camí», for ei TV-sending til støtte for uhelbredelege sjukdommar.

Medverkande
 Alan Parsons – Fairlight CMI, produsent, lydteknikar
 Eric Woolfson – Wurlitzer elektrisk piano, vokal
 Ian Bairnson – akustisk og elektrisk gitar
 David Paton – bass
 Stuart Elliott – trommer
 Chris Rainbow – korvokal

Salslister

Vekeslister

Årslister

Salstrofé

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eye in the Sky (song)» frå ,  den 2. april 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Songfacts - Eye in the Sky by The Alan Parsons Project

Songar frå 1982
The Alan Parsons Project-songar
Songar skrivne av Eric Woolfson
Arista Records-singlar
Songar skrivne av Alan Parsons
Songar produserte av Alan Parsons
Nummer-ein-singlar i Canada
Popballadar
Rockeballadar
Balladar frå 1980-åra