kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Else Lasker-Schüler

Else Lasker-Schüler () var ein tysk forfattar av jødisk opphav. Ho var knytt til ekspresjonismen.

Liv og virke

Bakgrunn 
Else Schüler blei fødd i Elberfeld, som seinare er blitt ein bydel i Wuppertal, og voks opp i Briller Viertel i Elberfeld. Ho var den yngste av dei seks barna til Jeanette Schüler, fødd Kissing (1838–1890). Mora var ein viktig figur i diktinga hennar. Faren var Aaron Schüler (1825–1897), ein jødisk privatbankier. Han blei seinare forbilde for hovudfiguren i romanen Die Wupper. 

Else gjekk for å vera eit vedunderbarn, sidan ho kunne lesa og skriva allereie i fireårsalderen. Frå 1880 gjekk ho på Lyceum West an der Aue. Seinare fekk ho privatundervisning heime.

Då ho var 13 år gammal, døydde yndlingsbroren hennar Paul.

På grunn av den jødiske bakgrunnen sin måtte ho dra i utlegd til Sveits i 1933, og seinare til Jerusalem i 1937. Ho blei fråteken det tyske statsborgarskapet sitt i 1938.   Dei siste åra levde ho i fattigdom, og kunne ikkje utøva det litterære virket sitt fritt, sidan tysk blei uglesett i Israel.

Forfattarskap 
Else Lasker-Schüler var ein av forløparane til den litterære ekspresjonismen, og høyrde til krinsen kring Franz Marc, Georg Trakl, Theodor Däubler, Gottfried Benn, Franz Werfel, Karl Kraus og René Schickele.

Dikta hennar er sprungne ut av rein kjensle og fantasi, og sameinar eksotisk sanselegheit og visjonære draumar med ein djup jødisk-mystisk religiøsitet (Hebräische Balladen, 1913; Gesammelte Gedichte, 1917; Mein blaues Klavier, 1943).

Dramaet Die Wupper (1909) har naturalistisk-realistiske og fantastisk-groteske trekk. Lasker-Schüler skreiv også essay og forteljingar (til dømes Arthur Anonymus, 1932). Werke: Lyrik, Prosa, Dramatisches blei gitt ut i 1991, Sämtliche Gedichte i 1977. 

I 1990 kom det ut ei samling dikt i norsk gjendikting ved Åse-Marie Nesse, Mitt blå klaver (Oslo 1990, Dreyer).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Else Lasker-Schüler» frå ,  den 10. oktober 2023.  

Tyske forfattarar
Tyske jødar
Tyskspråklege forfattarar
Pantomime

Pantomime (av gresk παντόμιμος, den som hermar, etterliknar; latin pantomimus;) er eit teateromgrep som kan visa til miming, det å uttrykka seg berre ved hjelp av kroppsrørsler, gestar og ansiktsuttrykk, eller til ulike teatersjangar. Fleire av desse sjangrane utvikla seg frå den italienske commedia dell'arte.

I britisk tradisjon er  eller berre  ein eigen teatersjanger som har utvikla seg frå tidleg 1700-tal til komiske musikkteaterstykke, som blir spelt i nokså faste rammar, der mange av dei same rollene går igjen.

Historie 

Europeisk komisk pantomime oppstod i Frankrike kring 1700. Denne forma var avleidd frå italiensk commedia dell'arte. Mange av rollefigurane og mykje av innhaldet blei overført, men rollefigurane Harlekin og Columbine var forfremja frå tenarar til eit elskande par, og handlinga i stykka dreidde seg om korleis dei skulle få kvarandre.

Sjangeren oppstod på marknadsteater i Paris. Utøvarar ved desse teatera nytta også akrobatikk og linedans for å underhalda, og stykka dei spelte i fekk preg av fysisk spel. Fransk teaterlovgjeving bidrog også til vektlegginga på det fysiske, ettersom lovane av og til kravde stumme framsyningar. Pantomimeteatera nytta då musikk, ekspressivt kroppsspråk og tekstplakatar for å koma rundt forbodet mot tale.

I 1714 kom denne pantomimesjangeren til England, der han mellom anna under John Rich utvikla eit fokus på forvandlingar, forfølgingar og spesialeffektar. Den moderne britiske pantomimesjangeren er ein etterkommar av denne teaterforma. Dei engelske elementa fekk så innpass i dei parisiske pantomimane på første halvdelen av 1700-talet, og som resultat oppstod ein felleseuropeisk pantomimesjanger som blei spreidd i heile verdsdelen.

I Noreg blei denne typen pantomime mellom anna framført i Trondheim i 1751, under leiing av tyskaren Ferdinand Hallasch. I dag blri det framleis vist ein avart av denne typen pantomime, i forkorta versjon og med ballett, ved Pantomimeteatret i Tivoli i København kvar sommar.

Britisk pantomime 

Britisk pantomime, ofte kjent som Christmas panto, er ein eigen teatersjanger med bakgrunn i den italienske teaterforma commedia dell'arte. Harlekin-figuren (italiensk Arlecchino) frå commedia dell'arte var ein viktig skikkelse i dei tidlegare pantoforestillingene, som hovudperson i ein populær forfølgingskomedie (harlequinade), som del av framsyninga. Sidan viktoriatida har Christmas panto utvikla seg til familieframsyningar som oftast blir spelte ved juletider, dels med menn i kvinneroller og kvinner i mannsroller, og gjerne med ein kjendis i ei av rollene og med publikumsdeltaking i form av faste tilrop som «Han er rett bak deg», «Nei, det er han ei» og «Jo, det er han!» Skodespelarane har overdådige kostyme og repertoaret er gjerne basert på kjente eventyr og soger, med meir eller mindre improviserte endringar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pantomime» frå ,  den 10. oktober 2023.  

Teater
Petar Metličić

Petar Metličić () er ein kroatisk tidlegare handballspelar frå Split. Han vart verdsmeister 2003 og olympisk meister 2004 med Kroatia sitt landslag. Åra 2006, 2008 og 2009 var han med å sikre Ciudad Real sigeren i EHF-meisterligaen, tidlegare vann han i 2000 EHF-cupen for RK Metković. Metličić vart cupmeister i fire land og seriemeister i to. Han var rykkromspelar.

Karriere

Landslagsspel
Metličić var ein sentral spelar i det kroatiske mannskapet som frå 2003 hevda seg i verdstoppen i internasjonal handball. Han var både ein framifrå skyttar og ein sterk forsvarsspelar. Både under VM 2003 og OL 2004 møtte laget Tyskland til finalekamp, og i begge kampane drog Kroatia av med den største pokalen. Sidan var han med å ta Kroatia til finalen i såvel VM 2005, som i EM 2008 og VM 2009. I desse oppgjera måtte Metličić nøye seg med sølv. Åra 2001–2009 deltok han i 175 landskampar og skåra 471 mål. Han var kaptein frå 2006 til 2009.

Klubbspel
Metličić byrja spele på RK Metković i 1998, eit lag han vann EHF-cupen 2000 med. Frå 2002 gjorde han i tre sesongar teneste i spanske Ademar León, der han i 2005 var med på å gå til topps i cupvinnarcupen. Der etter spelte han på det sigerrike Ciudad Real-laget som lukkast triumfere i meisterligaen i 2006, 2008 og 2009. Sommaren 2010 flytta Metličić til RK Celje. Han la opp etter å ha spelt for Montpellier AHB i 2012/13-sesongen. I begge desse landa, Slovenia og Frankrike, lukkast han verte nasjonal cupmeister.

Merittar
Handball-VM 2001 for menn: Nr 9
Handball-EM 2002 for menn: Nr 16
Handball-VM 2003 for menn: Gullmedalje, siger over Tyskland
Handball-EM 2004 for menn: Nr 4
Sommar-OL 2004: Gullmedalje, siger mot Tyskland
Handball-VM 2005 for menn: Sølvmedalje, tap mot Spania 
Handball-EM 2006 for menn: Nr 4
Handball-VM 2007 for menn: Nr 5
Handball-EM 2008 for menn: Sølvmedalje, tap mot Danmark
Sommar-OL 2008: Nr 4
Handball-VM 2009 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
Vinnar av EHF-meisterligaen: 2006, 2008, 2009 for Ciudad Real
Vinnar av EHF-cupen: 2000 for RK Metković
Vinnar av EHF-cupvinnarcupen: 2005 for Ademar León
Kroatisk seriemeister: 1999, 2000, 2001 for RK Metković
Kroatisk cupmeister: 2001, 2002 for RK Metković
Spansk seriemeister: 2007, 2008, 2009, 2010 for Ciudad Real
Spansk cupmeister: 2008 for Ciudad Real
Slovensk cupmeister: 2012 for RK Celje
Fransk cupmeister: 2013 for Montpellier

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Petar Metličić» frå ,  den 11. oktober 2023.  
Denne artikkelen bygger på «Petar Metličić» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Kroatiske handballspelarar
Olympiske meistrar for Kroatia
Verdsmeistrar i handball
Oelde

Oelde er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ei 35 km aust/søraust for Münster. Kommunen omfattar 102,8 km² og hyser nær 30 000 ibuarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oelde» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Ennigerloh

Ennigerloh er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ei 30 km aust/søraust for Münster. Kommunen omfattar 125,6 km² og hyser nær 20 000 ibuarar.

Lækjemiddelfirmaet Rottendorf Pharma har hovudkontoret sitt i Ennigerloh.

Matematikaren Karl Weierstrass var frå landsbyen Osenfelde i Ennigerloh.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ennigerloh» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Sassenberg

Sassenberg er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ei 25 km aust for Münster. Kommunen omfattar 78,1 km² og hyser 14 500 ibuarar.

Teknologiselskapet Technotrans og ein produsent av bubilar og campingvogner har begge hovudkontor i Sassenberg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sassenberg» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Drensteinfurt

Drensteinfurt er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, drygt 15 km sør/søraust for Münster. Kommunen omfattar 106,6 km² og hyser kringom 16 000 ibuarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Drensteinfurt» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Wadersloh

Wadersloh er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, km aust for Münster. Kommunen omfattar 117 km² og hyste i underkant av 12 863 ibuarar i 2022.

Europas største produsent av handhalde brannsløkkjingsutstyr, Gloria, har hovudkontor i Wadersloh.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wadersloh» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Domino

Domino er ein type brikke med to tal markerte med prikkar på kvar side, og spel ein kan spela med slike brikker.

Det finst mange forskjellige dominosett med varierande tal brikker:

Dobbel 6: 28 brikker 
Dobbel 9: 55 brikker 
Dobbel 12: 91 brikker 
Dobbel 15: 136 brikker 
Dobbel 18: 190 brikker 

Kvar dominobrikke er ein rektangulær kloss med ei linje som deler overflata inn i to kvadrat. Kvar ende av overflata er markert med eit tal farga eller svarte prikkar, eller er eventuelt blank. Prikkane frå 1-6 er vanlegvis plassert slik dei vil vera på ein sekssiders terning.

Baksida av ei dominobrikke er vanlegvis utan markering.

Dominobrikker kan vera laga av alt frå bein, elfenbein, plast, metall og tre, og det finst òg dominosett laga av papp, som vanlege spelkort. Til liks med slike spelkort er dominobrikker eit generisk utgangspunkt for spel, slik at ein kan spela mange ulike spel med eit dominosett.

Historie 

Dominobrikkene har utspringet sitt i terningar. Dei to endene på kvar av dei opphavlege kinesiske dominobrikkene representerte ein av dei 21 kombinasjonane som kan oppstå ved kast av to terningar. Moderne vestlege dominobrikker kan også ha blanke sider, og talet på brikker i eit sett er dermed 28.

Domino var meir eller mindre ukjent i Europa fram til 1800-talet, og kan ha blitt funne opp i den moderne forma si i Den dominikanske republikken. Dei mørke prikkane på dei lyse overflatene skal visstnok ha minna folk om maskerademasker med augehol (kalla dominoar), noko som dermed gav spelbrikkene namn.

Ulike dominospel

Mormors domino 
Ein enkel og familievennleg variant av domino:

 Ein bruker dobbel-6: 28 brikker.
 3-5 spelarar
 Først blir det trekt ei brikke – spelaren med flest auge byrjar fyrste runde.
 Neste runde byrjar spelaren til venstre, osb.
 Alle brikker blir blanda, og kvar spelar trekker 5-7 brikker.
 Det bør ligga igjen minst 4 brikker til trekking.
 Den første doble som blir lagt ut, blir spinn – denne kan danna forgreiningar i spelet.
 Når ein spelar legg ut slik at summen av alle endar er deleleg med 5, får vedkommande poeng.
 Alle doble brikker blir lagde på tvers av spelet, og begge endar tel med ved summeringa.
 Spinnaren kan berre brukast til forgreining når begge dei normale endene er tetta.
 Den som fyrst har lagt alle brikkene sine, får 10 poeng pluss summen av augo til motspelarane, runda til næraste femmar.
 Om ein spelar ikkje kan legga nokon av brikkene sine ved tur, må han trekka 1 til inntil 3 brikker, etter kva ein er samde om.
 Om spelet blir stengt utan at nokon er ferdige, dvs. at ingen av dei gjenverande brikkene kan leggast, blir runden avslutta utan at nokon får sluttpoeng.
 Poeng blir skrivne med heile og halve kryss: Halvt kryss er 5, heilt kryss er 10
 Ein blir samde på førehand om kor lenge ein skal spela, t.d. til ein har fått 500 poeng, eller eit fast tal rundar.

Sjå òg
Dominoeffekt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Domino» frå ,  den 11. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Boardgamegeek
 The Game Cabinet
 Fédération Internationale de Domino (FIDO)
 Federación Internacional de Domino (FID)

Spel
Kinesiske oppfinningar
Spelutstyr
Siaosi Sovaleni

Siaosi ‘Ofakivahafolau Sovaleni () er ein tongansk politikar som har vore statsminister på Tonga sidan 27. desember 2021. Han har tidlegare vore statsråd og han var visestatsminister i regjeringa til ʻAkilisi Pōhiva frå 2014 til 2017.

Biografi 
Sovaleni er fødd i hovudstaden Nukuʻalofa og er son av den tidlegare visestatsministeren i landet, Langi Kavaliku. Han har bachelorgrad i informatikk frå University of Auckland på New Zealand, og han er siviløkonom (Master of business administration) frå University of the South Pacific i Suva på Fiji. Frå 1996 til 2010 arbeidde han i det tonganske finansdepartementet, og etter det i Pacific Community og Den asiatiske utviklingsbanken før han i 2013 kom tilbake til Tonga og blei leiar for næringsdepartementet.

Politisk karriere 
Sovaleni blei vald inn i nasjonalforsamlinga på Tonga for fyrste gong i 2014 som partipolitisk uavhengig kandidat, og han blei visestatsminister og utviklings- og kommunikasjonsminister i regjeringa til ʻAkilisi Pōhiva. Som kommunikasjonsminister fekk han vedteke to lovforslag om internettsensur i 2015. I september 2017 blei han avsett etter å ha støtta kong Tupou VI si avgjerd om å avsetje statsministeren, løyse opp parlamentet og skrive ut nyval. Han stilte til val på ny i 2017, framleis som uavhengig kandidat, og blei vald inn til parlamentet, men partiet Democratic Party of the Friendly Islands, leia av statsminister Pōhiva, gjekk fram og fekk fleirtal åleine. Ved valet av statsminister fekk Pōhiva sitt parti 14 røyster, mens Sovaleni fekk dei resterande 12 røystene.

Då statsminister ʻAkilisi Pōhiva døydde (av lungebetennelse) i september 2019, støtta Sovaleni kandidaturet til Pōhiva Tuʻiʻonetoa, som, etter at Pōhiva døydde, hadde gått ut av Democratic Party of the Friendly Islands og danna partiet Tonga People's Party saman med to andre parlamentsmedlemmar. Dette partiet slutta seg til opposisjonen og danna regjering der Sovaleni blei utdanningsminister.

I januar 2021 blei Sovaleni tildelt ærestittelen hu’akavameiliku, som faren hans også hadde hatt.

Ved parlamentsvalet i 2021 blei Sovaleni attvald og var den representanten som fekk flest røyster.

Statsminister 
Etter valet var Sovaleni ein av to statsministerkandidatar. Den andre var den uavhengige representanten ʻAisake Eke etter at Pōhiva Tuʻiʻonetoa trekte sitt kandidatur og støtta Sovaleni. Ved avrøystinga 15. desember fekk Sovaleni 16 røyster (av totalt 26) og blei vald til statsminister. Motkandidaten Eke har kunngjord at han vil be om rettsleg prøving av valresultatet. Han blei formelt innsett som statsminister 27. desember 2021. Regjeringa hans blei godkjend 29. desember. Sovaleni fortsette som leiar for utdanningsdepartementet og tok også sjølv over ansvaret for politiet og forsvaret.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Siaosi Sovaleni» frå ,  den 12. oktober 2023.  

Tonganske politikarar
Tonganske siviløkonomar
Tonganske statsministrar
Stortingsmann Adolf Pedersen

Adolf Theodor Pedersen () var ein norsk jurist og direktør frå Skudeneshavn i Rogaland. Han var stortingsmann 1903-09 for Moderate Venstre og sidan Samlingspartiet.

Pedersen var son til ein handelsmann. Sjølv var han fisketelegrafist frå han var 15 til 22 år gammal. Etter han vart cand.jur. i 1891, var han sakførar i Stavanger frå 1893. Frå 1909 arbeidde han som statsadvokat i Vest-Agder og Stavanger lagsokn. Pedersen var medlem i bystyret i Stavanger frå 1898. Han hadde ei mengd verv, både av privat, sivil og offentleg karakter. Mellom anna var han styreformann i bladet Vestposten og 1915-17 i Stavanger Museum. I 1917 fekk han stillinga som direktør i Norges Brandkasse, og flytta då til hovudstaden.

Perioden 1903-06 representerte han Stavanger by på Stortinget, deretter 1906-09 einmannskrinsen Verket (i Stavanger). Fyrste perioden var han medlem i Justiskomiteen, i den andre i Kyrkjekomiteen.

Kjelder

Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Stavangeren 10. november 1927

Stortingsrepresentantar 1904-1906
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Folk frå Karmøy
Hans Pedersen Rustand

Hans Pedersen Rustand () var ein norsk gardbrukar og tømmerhandlar frå Øvre Eiker i Buskerud. Han var stortingsmann for Samlingspartiet i perioden 1906-09. 

Rustand tok over farsgarden i 1871 og dreiv garden til 1907. Han var 1866-74 assistent og 1879-86 formann i ei trelastforretning. Åra 1887-92 var han tømmerhandlar på eigen kostnad. I tida 1878-1907 var han i 25 år medlem i heradsstyret, 17 av desse åra som medlem i formannskapet og 9 som ordførar. Han var frå 1883 styreformann og 1896 banksjef i den lokale sparebanken. Frå hausten 1906 representerte Rustand einmannskrinsen Numedal på Stortinget. Fram til 1909 var han medlem i Landbrukskomiteen.

Kjelder

Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1904-1906
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Folk frå Øvre Eiker
Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Maren Grøthe

Maren Grøthe () er ein norsk politikar frå Hølonda som 2021-23 representerte Sør-Trøndelag og Senterpartiet på Stortinget.

Grøthe var medlem i kommunestyret i Melhus frå 2019, der ho vart vald til leiar av utvalet for helse og oppvekst. Gjennom stortingsvalet 2021 vart ho vald til fyrste vararepresentant for Senterpartiet i Sør-Trøndelag. Då representanten Ola Borten Moe frå 14. oktober 2021 var statsråd i Støre-regjeringa, rykte Grøthe inn på fast plass på Stortinget, som den aller yngste nokon gong. På Tinget var ho medlem i Utdannings- og forskningskomiteen. 4. august 2023 måtte Moe ga ut av regjeringa, han tok då plassen sin i Stortinget.

Kjelder

stortinget.no

Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Melhus
Goran Šprem

Goran Šprem () er ein kroatisk tidlegare handballspelar frå Dubrovnik. Han vart verdsmeister 2003 og olympisk meister 2004 med Kroatia sitt landslag. Šprem spelte venstrekant.

Karriere

Landslagsspel
Šprem var del av det suksessrike Kroatia-laget som vann gullmedalje ved verdsmeisterskapen 2003 og dei olympiske leikane 2004, og sidan fekk sølvmedalje i såvel handball-VM 2005 som i handball-VM 2009. Frå debuten i 1999 og fram 2009 deltok Šprem i 109 landskampar og skåra 277 mål.

Klubbspel
Šprem var aktiv for RK Zagreb periodane 1996-2001, 2002-04 og 2009-11. Jamleg vart han og laget nasjonal seriemeister, samt cupmeister. Åra 1998 og 1999 tok Zagreb-mannskapet seg til finalen i meisterligaen, begge gongane fekk det stryk av FC Barcelona. I oktober 2004 skreiv Šprem kontrakt med tyske Flensburg-Handewitt. Der fekk han lite speletid, grunna Lars Christiansen sitt gode spel. Etter kort tid i Melsungen hausten 2006, flytta han over til Nordhorn og vart der verande til 2009. I 2008 var han med å vinne med 60 mot 57 over danske FCK Håndbold i finalane i EHF-cupen. Etter sine siste to år som Zagreb-spelar, gjorde han teneste i tyske Gummersbach frå oktober 2011 til han la opp i januar 2013.

Merittar
Handball-EM 2000 for menn: Nr 6
Handball-EM 2002 for menn: Nr 16
Handball-VM 2003 for menn: Gullmedalje, siger over Tyskland
Sommar-OL 2004: Gullmedalje, siger mot Tyskland
Handball-VM 2005 for menn: Sølvmedalje, tap mot Spania 
Handball-EM 2006 for menn: Nr 4
Sommar-OL 2008: Nr 4
Handball-VM 2009 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
Vinnar av EHF-cupen: 2008 med Nordhorn, siger over FCK Håndbold
Kroatisk seriemeister: 1997-2001, 2003-04 og 2010-11 for RK Zagbreb 
Kroatisk cupmeister: 1997-2000, 2003-04 og 2010-11 for RK Zagreb
Finaletap i EHF-meisterligaen: 1998 og 1999 med RK Zagreb, begge gongane mot FC Barcelona

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Goran Šprem» frå ,  den 12. oktober 2023.  
Denne artikkelen bygger på «Goran Šprem» frå ,  den 12. oktober 2023.  

Kroatiske handballspelarar
Olympiske meistrar for Kroatia
Verdsmeistrar i handball
Folk frå Dubrovnik
Weilerswist

Weilerswist er ein by og ein kommune i Landkreis Euskirchen sørvest i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen har 17 763 ibuarar (2022) og omfattar 57,2 km². Byen ligg ei 15 kilometer vest om Bonn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Weilerswist» frå ,  den 12. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Bad Münstereifel

Bad Münstereifel er ein by og ein kommune i Landkreis Euskirchen sørvest i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen har 17 000 ibuarar og er 150,8 km² vid. Byen ligg ei 40 kilometer sørvest om Bonn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bad Münstereifel» frå ,  den 12. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Zülpich

Zülpich er ein by og ein kommune i Landkreis Euskirchen sørvest i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen har 21 000 ibuarar og dekker 101 km². Byen ligg 30 kilometer vest om Bonn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zülpich» frå ,  den 12. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Kall i Nordrhein-Westfalen

Kall er ein småby og ein kommune i Landkreis Euskirchen sørvest i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen har 11 000 ibuarar og omfattar 66,1 km². Byen Kall, som ligg 389 meter over havet, hyser drygt 5 100 menneske. Frå Kall er det i kring 45 kilometer nordaustover til den tidlegare rikshovudstaden Bonn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kall» frå ,  den 12. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Schleiden

Schleiden er ein by og ein kommune i Landkreis Euskirchen sørvest i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen har i kring 13 000 ibuarar og dekker 121,7 km². Byen ligg 370 meter over havet, ei 50 kilometer sørvest om Bonn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Schleiden» frå ,  den 12. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Timočka Krajina

Timočka Krajina (kyrillisk skrift Тимочка Крајина) eller Timokdalen er ein geografisk region i austre Serbia rundt elva Timok. Han omfattar distrikta Zaječar og Bor og har 200 785 innbyggarar (2022).

Kommunar 

 Zaječar
 Bor
 Negotin
 Knjaževac
 Sokobanja
 Kladovo
 Boljevac
 Majdanpek

Folkesetnad 

 Serbarar - 243 148 (86 %)
 Valakarar - 22 636 (8 %)
 Romfolk - 2 723 (1 %)
 Rumenarar - 968

Språk 
I området talar ein tradisjonelt torlakdialekten av serbisk, men bruken av dialekten har stadig meir måtta vika for standardisert serbisk. Valakarane sitt språk og rumensk, som blir tala av minoritetane, er austromanske språk.

Økonomi 
Området er rikt på Kopar- og gullgruver, særleg i Bor- og Majdanpektraktene. Det er òg ein av sju hovudregionar for vindyrking i Serbia.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Timočka Krajina» frå ,  den 12. oktober 2023.  

Serbisk geografi
Bulgararar

Bulgarar er ei sørslavisk folkegruppe med tilknyting til Bulgaria og nærområde og med språket bulgarsk, bulgarsk historie og bulgarsk kultur til felles.

Protobulgararane var eit av tre folk som blei til dei noverande bulgarane frå Bulgaria. Desse protobulgarane invaderte Balkanhalvøya i 679, og blanda seg med den slaviske og thrakiske folkesetnaden.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bulgarer» frå ,  den 12. oktober 2023.

Bakgrunnsstoff 

 Bulgar ved britannica.com

 
Slaviske folkegrupper
Sørslavarar