kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Samtalerobot

Ein samtalerobot eller praterobot, engelsk chatbot,  er ein programvareapplikasjon som blir brukt til å gjennomføre ein nettprat via tekst eller tekst-til-tale.  Samtalerobotar er dataprogram som er i stand til å halde oppe ein maskin-menneske-samtale med ein brukar på naturleg språk, forstå intensjonen deira og svare basert på førehandsinnstilte reglar og data. Systema er utforma for å simulere måten eit menneske ville oppføre seg som ein samtalepartnar.

Samtalerobotar blir brukte til kundeservice, sortering og vidaresending av førespurnader, informasjonsinnhenting og liknande. Medan nokre applikasjonar bruker omfattande ordklassifiseringsprosessar, prosessorar med naturleg språk og sofistikert kunstig intelligens (KI), søkjer andre ganske enkelt etter generelle nøkkelord og genererer svar ved å bruke vanlege setningar henta frå eit tilknytta bibliotek eller database.

Mange moderne samtalerobotar er tilgjengelege i nettlesar, ofte via mindre dialogboksar, andre er utforma som virtuelle assistentar i eigne applikasjonar. Dei kan klassifiserast i brukskategoriar som handel, utdanning, underhaldning, finans, helse, nyhende og produktivitet.

Utvikling 

Tidleg programvare med menneske-maskin samtaleeigenskapar er ELIZA frå 1966 og PARRY frå 1972. Nyare døme er A.L.I.C.E. frå 1995 som bygger på kunstig intelligens. Medan ELIZA og PARRY berre vart brukte til å simulere maskinskriven samtale, inkluderer mange samtalerobotar no andre funksjonelle funksjonar, som spel og nettsøkevner. 

Samtalerobotar kan bruke kunstig intelligens og naturleg språkhandsaming for å tolke spørsmåla og automatisere svar på dem for å simulere menneskelig samtale. Ei spesialisering er språkmodellen generative pre-trained transformer (GPT) med ein type maskinlæringsmodell transformer. «Pre-training» i namnet refererer til den innleiande opplæringsprosessen på eit stort tekstkorpus som gir eit solid grunnlag for at modellen skal fungere godt på oppgåver med avgrensa mengder oppgåvespesifikke data. Eit døme på ein GPT-robot er ChatGPT frå 2022. Trass i kritikk av nøyaktigheita, har ChatGPT fått merksemd for dei detaljerte svara sine og historiske kunnskapar.

Døme på bruk i Noreg 
Eit norsk selskap tilbyr kundane sine å utvikle samtalerobotar basert på deira KI-platform med språkmodellar. Statens lånekasse for utdanning prøvde ut ein slik samtalerobot i eit prosjekt i 2017 for hente inn informasjon frå eigne tilsette.

Innenfor helsetenester finst til dømes Praterobot om svangerskapsdiabetes.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Chatbot» frå , den 19. februar 2023

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Kunstig intelligens
Trine Lindborg

Trine Lindborg () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet.

Lindborg er ordførar i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke.

Ordførarar i Bjørnafjorden
AP-ordførarar i Vestland
Folk frå Os i Hordaland
Verdscupen i skiskyting 2009

Verdscupen i skiskyting 2009 tok til 3. desember 2008 og vart avslutta 29. mars 2009. Turneringa omfatta 26 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Östersund i Sverige, Hochfilzen i Austerrike, Oberhof og Ruhpolding i Tyskland,  Antholz i Italia, Pyeongchang i Sør-Korea, Whistler i Canada, Trondheim i Noreg og Khanty-Mansijsk i Russland.

Dei mannlege utøvarane tevla i fire 20 km normalprogram, ti stk 10-kilometer sprint, sju jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 7,5 km. Fjorårsvinnar Ole Einar Bjørndalen vann verdscupen for sjette og siste gong. Tomasz Sikora  frå Polen vart nummer 2 og Emil Hegle Svendsen nummer 3.

Dei kvinnelege utøvarane tevla i fire 15 km normalprogram, ti stk 7,5 km sprint-tevlingar, sju jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 6 km. Sveriges Helena Jonsson og Tysklands Kati Wilhelm enda opp med like mange poeng, men ettersom Jonsson vann fire tevlingar mot Wilhelms tre enkelt-sigrar, vart det den svenske utøvaren som vart kåra til vinnar av verdscupen. Norske Tora Berger kneip tredeplassen i samandraget.

Menn

Individuelt

Kvinner

Individuelt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltcup 2008/09» frå ,  den 19. februar 2023.  

Skiskyting i 2009
2009
Juhani Lehtiranta

Juhani Lehtiranta er ein finsk språkforskar frå Nurmijärvi. Han skreiv doktoravhandlinga si om pitesamisk språk. Arjeploginsaamen ääne- ja taivutusopin pääpirteet. I tillegg har han skrive to sentrale verk. Det eine er Yhteissamelainen sanasto, eit oversyn over rekonstruerte ord i ursamisk og dei tilsvarande orda i moderne samiske språk. Det andre er ei utgåve av Erkki Itkonens kildinsamiske tekstsamlingar.

Juhani Lehtiranta har òg vore oppteken av typesnitt. I samband med arbeidet sitt med samisk språkforsking frå 1980-talet og framover trengte han å representere det finskugriske lydalfabetet digitalt. Dermed laga han ulike serier av typesnitt, både for samiske språk, for det finskugriske lydalfabetet og for mange språk i Europa og asiatisk Russland som på det tidspunktet ikkje var representert i kommersielle løysingar i det heile. I samband med dette arbeidet grunnla Lehtiranta i 1985 firmaet JL-Types.

Kjelder

Bibliografi 
 Itkonen, Erkki 1985: Kildinlappische Sprachproben. Herausgegeben von Juhani Lehtiranta. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia 191.
 Lehtiranta, Juhani 1989: Yhteissamelainen sanasto. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia 298.
 Lehtiranta, Juhani 1992: Arjeploginsaamen ääne- ja taivutusopin pääpirteet. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia 212.

Bakgrunnsstoff

 JL-Types

Finske språkforskarar
Personar innafor samisk språkforsking
Pitesamisk språk
Gunnar Gjengset

Gunnar Hauk Gjengset () er ein norsk filolog og forfattar.

Gjengset vart i januar 1970 arrestert i Sovjetunionen for å demonstrera mot Bresjnev-regimet. Gjengset hadde reist til Leningrad for å dela ut løpesetlar for å frigi forfattaren Yoli Galanskov og krigshelten Pjotr Grigorenko, begge kjende dissidentar. I rettssaka som følgde vart Gjengset dømd til eitt år i straffeleir, men vart lauslaten etter internasjonalt press etter vel ein månads internering i kriminalasyl. Han skreiv seinare boka Under jernteppet om dette.

Gjengset har doktorgrad i litteraturvitskap frå Umeå universitet om den samiske forfattaren Matti Aikio (Matti Aikio - verk og virke, Umeå 2011). Gjengset har skrive fleire bøker, mellom anna ein biografi om Gustav Vigeland. Han er òg aforistikar, og har ei dagleg spalte Dagens sukk i Klassekampen, under pseudonymet Hauk. Spalta gjekk i Adresseavisen i meir enn 20 år. 

I boka Avoid the Void (2013), utgitt på det New York-baserte vanityforlaget Morgan James Publishers, drøftar han alkoholisme.

Saman med Harald Gaski har han skrive Johan Turi, eit skodespel om forfattaren Johan Turi. Dette stykket hadde urpremiere på Det Norske Teatret i Oslo 6. september 2017, produsert og framført av Beaivvás samisk nasjonalteater. Stykket vart òg framført under bokmessa i Frankfurt i 2019. I 2020 gav Gjengset ut ei ny aforismesamling, Nye sukk med illustrasjonar av Håkon Bleken, på sitt eige Hauk Forlag.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gunnar Gjengset» frå ,  den 19. februar 2023.

Bakgrunnsstoff 

Norske sakprosaforfattarar
Norske litteraturhistorikarar og kritikarar
Personar innafor samisk litteraturforsking
Synne Vo

Synne Vorkinn (), kjend som Synne Vo, er ein norsk songar og låtskrivar frå Lesja i Innlandet.

Ho er signert på plateselskapet Warner Music Norway.

Karriere 
Vorkinn står bak låta «Gonna Be Alright» som var hovedlåta til spelefilmen Børning 3. For denne låta fekk ho ein nominasjon til musikkforleggarprisen i 2021

I 2021 vart Vorkinn nominert til årets nykommar på P3 Gull. Ho er låtskrivar på låta «Smilet i ditt eget speil» av Chris Holsten, som vann Spellemannprisen i kategorien årets låt, og to prisar på musikkforleggarprisen 2022: årets verk – populærmusikk og årets mest spela låt. Vorkinn vart òg nominert til årets gjennombrot på musikkforleggarprisen 2022 . Under P3 Gull i 2022 vart ho nominert i klassa årets artist.

Diskografi

Songar 

 2018: «Lær meg å leve»
 2020: «Ikkje tenk på meg»
 2020: «Gonna Be Alright»
 2021: «Ett Minutt»
 2021: «De e OK um du glømme me»
 2021: «Seksten»
 2021: «Spagetti for to»
 2022: «Heime»
 2022: «Lykke te»
 2022: «st.hanshaugen»
 2022: «desember»

Låtskrivar 

 2021: Chris Holsten – «Smilet i ditt eget speil»
 2021: Audien – «Wish It Was You»

Prisar og nominasjonar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Synne Vo» frå ,  den 19. februar 2023.  

Norske låtskrivarar
Norske songarar
Fødde i 1998
Folk frå Lesja
Bjønnkamslekta

Bjønnkamslekta (Blechnum) er ei slekt av bregner i  bjønnkamfamilien, som igjen er ein del av ein større monofyletisk orden, Polypodiales.  Slekta omfattar 150-220 artar.

Bregnane veks normalt langs bakken. Eit viktig kjenneteikn er dei unge skota, som ofte har eit raudt preg. Plantane er 10–100 cm høge, og har blad som står ut i rosettformasjon frå grunnen. Nokre av artane veks rundt krater i vulkanar, blant anna kjeldebjønnkam på Island.

I Noreg finst arten bjønnkam Blechnum spicant. Denne blei fyrst vitskapleg skildra av Linne, og er ein 15–50 cm høg, symmetrisk tofinna bregne med bladstenglane ståande opp frå rota i rosettformasjon. Sterile og fertile blad er ulike. Bjønnkam går opp til 1250 moh. i Stranda i Møre og Romsdal, og går elles nord til Kvænangen i Troms. Arten har hovudtyngde i kyststrøk på Vestlandet og er meir sjeldan i austlege delar av landet.

Artar 
Følgjande artar er nokre av dei totalt 150-220 som finst i bjønnkamslekta:
 Bjønnkam (Blechnum spicant) (Linné) (Nord-Norge, Vestlandet, nedre Austlandet, nordvestre Afrika, den nordlege halvkula)
 Kildebjønnkam (Blechnum spicant var. fallax) (Island)
 Blechnum appendiculatum = syn. Blechnum occidentale var. pubirhachis
 Blechnum brasiliense
 Blechnum buchtienii
 Blechnum chilensis (Chile)
 Blechnum cordatum
 Blechnum dentatum = syn. Blechnum vittatum
 Blechnum discolor (New Zealand)
 Blechnum fluviatile
 Blechnum gibbum
 Blechnum lanceola
 Blechnum nipponicum = syn. Woodwardia japonica (Kina, Korea, Japan)
 Blechnum obtusatum
 Blechnum occidentale (Linné)
 Blechnum occidentale var. pubirhachis = syn. Blechnum appendiculatum
 Blechnum orientale (Linné)
 Blechnum penna-marina = syn. Polypodium penna-marina
 Blechnum radicans = syn. Woodwardia radicans (Linné)
 Blechnum schomburgkii
 Blechnum serrulatum
 Blechnum vittatum = syn. Blechnum dentatum
 Blechnum volubile

Sjå òg
Blechnum Peaks

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bjønnkamslekten» frå ,  den 20. februar 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Bjønnkamfamilien
Planteslekter
Dicksonia

Dicksonia er ei slekt av relativt små eller mellomstore tre-liknande bregnar innan familien Dicksoniaceae, som igjen på si side inngår i ordenen Cyatheales. Artane veks i tropane, hovudsakleg på den sørlege halvkula, heilt sør til New Zealand.

Blada er karakteristisk svært store og flikete, bladplatene er gjerne 1–4 meter lange. Samtidig er artane nokre av dei lågaste blant dei såkalla «trebregnane». Stengelen er ein einskildståande «trestamme, og alle artane har eit tydeleg hårdekke.

Slekta har 20–25 artar i tropisk Asia, Stillehavet og Australia, med nokre få artar i Latin-Amerika. Fleire av artane blir dyrka som stove- eller hageplantar. Artane er relativt primitive, med opphav for slekta heilt tilbake til jura og krit.

Slekter og artar 

 Dicksonia, 20–25 artar
 Dicksonia antarctica eller «Soft Tree Fern (Australia)
 Dicksonia arborescens (St. Helena)
 Dicksonia archboldii (Ny-Guinea)
 Dicksonia baudouini, (Ny-Caledonia)
 Dicksonia berteriana, (Juan Fernández-øyene)
 Dicksonia blumei (Indonesia, Filippinane)
 Dicksonia brackenridgei (Fiji, Samoa)
 Dicksonia externa (Juan Fernández-øyene)
 Dicksonia fibrosa eller «Woolly Tree Fern» (New Zealand)
 Dicksonia grandis (Ny-Guinea)
 Dicksonia herbertii (Queensland)
 Dicksonia hieronymi (Ny-Guinea)
 Dicksonia lanata (New Zealand)
 Dicksonia lanigera (Ny-Guinea)
 Dicksonia mollis (Indonesia)
 Dicksonia sciurus (Ny-Guinea)
 Dicksonia sellowiana (Latin-Amerika frå Mexico til Bolivia og Uruguay)
 Dicksonia squarrosa eller «New Zealand Tree Fern (New Zealand)
 Dicksonia steubelii (nordlege Peru)
 Dicksonia thyrsopteroides (Ny-Caledonia)
 Dicksonia youngiae eller «Bristly Tree Fern» (Australia)

Bakgrunnsstoff 
 

Dicksoniaceae
Planteslekter
Edderkoppen

Skodespelet Edderkoppen blei sett opp første gongen i 1904 og var Hulda Garborgs mest ambisiøse stykke. Av somme samanlikna med sjølvaste Ibsen og med ein tematikk som fortsette der "Et dukkehjem" slapp. Fiaskoen var likevel fullstendig. Stykket fekk hard medfart då det blei sett opp på Nationaltheatret i 1904 og blei tatt av plakaten etter tre dagar. Meldarane tolte ikkje eit stykke om kvinners makt, erotikk og intelligens – endåtil skrive av ei kvinne og bygd på ei sann historie. Garborg bygde forteljinga på oppveksten sin, der hennar fråskilte far losjerte hos ei rik kvinne med stor seksuell apetitt – "edderkoppen". Garborg skreiv stykket anonymt, mellom anna fordi fleire av modellane framleis var i live, men nesten alle avisene oppgav opphavskvinnas namn.  På toppen av det heile var Nationaltheatrets direktør Bjørn Bjørnson, son av Bjørnstjerne, Arne Garborgs hovudmotstandar i målstriden.

Fiaskoen kom etter fleire år med stor suksess. Garborg hadde etablert seg som landets mest populære kvinnelege dramatikar, mellom anna med komedien Rasjonelt fjøsstell, som etter kvart blei det mest spelte stykket i Noreg. Nedturen var så stor at Garborg rømte Kristiania i skam, og skjulte seg på eit hotellrom i Trondheim langt unna sladder og aviser.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Bøkene til Arne og Hulda Garborg, garborg.no (Garborgsenteret si nettside)

Hulda Garborg
Norske skodespel
Kvinden skabt af manden

Kvinden skabt af manden er ein essayistisk roman skriven av Hulda Garborg i 1904. Boka blei ei av årets bestseljarar i Noreg. Forfattaren var anonym, men «alle» skjøna kven som stod bak. Boka gjekk i tolv opplag på nokre veker, selde ti tusen første året, og resulterte i parodiar skrivne av andre. 

Boka var ein reaksjon på den kvinnefiendtlege filosofien til austerrikaren Otto Weiniger, og blei skriven i ein rasande raptus på eit par månadar tidleg på året. Boka kom ut før sommaren. Med denne boka stod Hulda fram som ein viktig feminist, men «forskjellsfeminismen» hennar var ein annan enn den politiske feminismen som stod på barrikadane og ville ha full jamlikheit mellom kjønna. Boka blei omsett til svensk og tysk. Historia om fru Eva heldt fram i Fru Evas dagbok som kom året etter. Ein av grunnane til den store suksessen var at mange lesarar trudde ho skildra sitt eige ekteskap med Arne Garborg, då hovudpersonane hadde mange ytre likskapar med kjendisekteparet Garborg, men dette var noko Hulda sjølv avkrefta.

Kjelder

Hulda Garborg
Norske romanar
Hasselnøtt

Hasselnøtt er nøtta frå tre og buskar i hasselslekta (Corylus), særleg europeisk hassel. Ho er den einaste av nøttene knytte til jula som botanisk sett er ei ekte nøtt, dvs. ei tørr frukt som ikkje opnar seg før frøet inni spirer. Det finst omlag 15 artar av hassel som veks i tempererte delar av den nordlege halvkula. Hasselnøtter veks særleg i Europa og Asia. Tyrkia og Italia er dei to største produsentlanda i verda.

Nøttene er næringsrike og velsmakande, og har vore ettertrakta som vintermat frå gammal tid. Nokre forskarar meiner tilmed at jeger- og samlar-folk før utviklinga av jordbruket bevisst sådde hasselnøtter rundt seg. 

Hasselnøtter blir ofte nytta til baking og søtsaker, til pralin, og ofte i lag med sjokolade, til dømes i pålegga Nutella og Nugatti. Hasselnøttolje er ei planteolje med sterk smak som kan nyttast som matolje.

100 g hasselnøtter inneheld 16 g protein, 60 g feitt, 20 g karbohydrat, 4 g fiber og 2,8 g oske. Vidare 250 mg kalsium, 400 mg fosfor, 4 mg jern, 2,1 mg natrium, 900 mg kalium, 0,3 mg tiamin, 0,5 mg riboflavin, 5,3 mg niacin og 6 mg vitamin C, som gjev 650 kcal.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hasselnød» frå ,  den 21. februar 2023.  

Nøtter
Hasselslekta
Conwyelva

Conwyelva (engelsk River Conwy, walisisk Afon Conwy, uttalt [ˈkɔnʊɨ]) er ei elv nord i Wales.  Frå kjelda til utløpet i Conwy Bay er det . Nedslagsfeltet er 678 km². 

Namnet «Conwy» er avleidd frå dei gamle walisiske orda cyn ('hovding') og gwy ('vatn'). Elva heitte opphavleg «Cynwy». Ein tidlegare engelsk skrivemåte var «Conway».

Elva spring ut på Migneint-heia der fleire små bekkar renn inn i innsjøen Llyn Conwy. Utløpet dannar Conwyelva som hovudsakleg renn mot nord, med sideelver som Machno og Afon Lledr før ho når Betws-y-Coed, der også Llugwy renn inn i henne.  Frå Betws-y-Coed fortset elva nordover gjennom Llanrwst, Trefriw (der Afon Crafnant renn saman med henne) og Dolgarrog (der Afon Porth-llwyd og Afon Ddu renn inn i henne) før ho når Conwybukta ved Conwy. Her ligg kaien Cei Cae Gwyn langs breidda hennar. Ved springflod når tidvasstraumen så langt som Tan-lan, nær Llanrwst.

Ved munningen til Conwy der ho renn ut i  Conwy Bay ligg byen Conwy med verdsarvstaden Conwy Castle og to kjende bruer. Ei av dei eldste hengebruene til Thomas Telford, Conwy Suspension Bridge, er no del av ein tursti for fotgjengarar, medan Robert Stephenson si smijernsbru Conwy Railway Bridge framleis fører hovudjarnbanelinja mellom Holyhead og London over seg. Det finst òg ei tredje, nyare bru for vegtraffik, og ein tunnel under estuaret for  vegen A55.

Sideelver til Conwy 
Dette er ei liste over sideelvar med namn som renn ut i Conwy (og deira sideelver) frå kjelda til munningen:

 River Machno ved Conwy Falls
 Afon Lledr nær Betws-y-coed
 River Llugwy ved Betws-y-coed
 Afon Gallt y Gwg
 Nant y Goron ved Llanrwst
 Afon Crafnant & Fairy Falls ved Trefriw
 River Geirionydd
 Afon Ddu (1) ved Dolgarrog
 Afon Porth-llwyd ved Dolgarrog
 Afon Dulyn ved Tal-y-bont
 Afon Ddu (2)
 Afon Garreg-wen
 Ffrwd Cerriguniawn
 Afon Melynllyn
 Afon Hiraethlyn nær Tal-y-cafn
 Afon Roe nær Llanbedr-y-Cennin
 Afon Tafolog
 Afon Gyffin ved Conwy

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «River Conwy» frå ,  den 21. februar 2023.

Bakgrunnsstoff

Elvar i Wales
Snowdonia
Ridande politi

Ridende politi er politi som nyttar hest (i nokre land også kamel) i tenesta.

Arbeidet som ridande politi inneber til kvardags patruljering. Elles kan ridande politi delta i samband med arrangement, opptog og demonstrasjonar.

London Bow Street Horse Patrol blei operativt i 1763. 

India har det størst talet ridande politi i verden. Ei av dei best kjende politistyrkane med ridande politi er Royal Canadian Mounted Police. Rytterkorpset i Oslo politidistrikt har 14-18 hestar som har tilhald i den gamle offiserstallen på Akershus festning.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ridende politi» frå ,  den 22. februar 2023.

Bakgrunnsstoff

Ridande politi
Politi
Politi
Antofagasta-provinsen

Antofagasta-provinsen (spansk: Provincia de Antofagasta) er ein av tre provinsar i den nordlege chilenske regionen Antofagasta. Hovudstaden er hamnebyen Antofagasta. Som ein del av Atacama-ørkenen, grensar han til El Loa- og Tocopilla-provinsane i nord, Stillehavet i vest, Atacama-regionen i sør og mot Argentina i aust.

Provinsen spenner over eit område på 67 813,5 km² i Atacama-ørkenen. Han er den nest største provinsen i landet, nest etter provinsen Antártica Chilena (1 265 853,7 km²), som ikkje er internasjonalt anerkjend.

Området er rikt på salt og andre mineralførekomstar med dei viktige Caracoles-sølvgruvene omtrent 140 km nord-aust for Antofagasta. Som dei andre provinsane i denne regionen produserer Antofagasta kobbar, sølv, sølvmalm, bly, natriumnitrat, boraks og salt for eksport. Jern- og manganmalm finst òg her.

I tillegg til byen Antofagasta, er dei viktigaste byane Taltal og Mejillones.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Antofagasta Province» frå , den 22. februar 2023.

Bakgrunnsstoff

Antofagasta-regionen
Masafueratornstjert

Masafueratornstjert (Aphrastura masafuerae) er ein kritisk truga fugleart som er endemisk for Alejandro Selkirk-øya, den ytste øya i Juan Fernández-øygruppa. Arten er medlem av omnfuglfamilien og han er monotypisk.

Det naturlege habitatet til arten er fuktig fjellkratt, dominert av trebregnar (Dicksonia externa) og bregnar (Lophosoria quadripinnata) mellom 800–1300 meter over havet, sjølv om dei vil søke seg lågare i løpet av den australe vinteren.

Masafueratornstjertar rører seg parvis mens dei et av leddyr på skogbotnen og av og til på bakken blant nedfallslauv. Han hekkar vanlegvis i små naturlege sprekkar i fjell.

Masafueratornstjerten er ein kritisk trua art. Undersøkingar av arten på 1980-talet fann mellom 500-1000 fuglar, men i 1992 hadde dei sokke til 200 og i 2012 berre 140. Arten er truga av tap av vegetasjon som ringast av introduserte pattedyr, spesielt geiter, men sannsynlegvis også rotter og villkattar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Masafuera rayadito» frå , den 22. februar 2023
BirdLife International (2023) Species factsheet: Aphrastura masafuerae. Henta 22. februar 2023

Bakgrunnsstoff 

Omnfuglfamilien
Fuglar endemiske for Chile
Verdscupen i skiskyting 2010

Verdscupen i skiskyting 2010 tok til 2. desember 2009 og vart avslutta 28. mars 2010. Turneringa omfatta 25 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Östersund i Sverige, Hochfilzen i Austerrike, Pokljuka i Slovenia, Oberhof og Ruhpolding i Tyskland,  Antholz i Italia, Whistler i Canada, Kontiolahti i Finland, Oslo i Noreg og Khanty-Mansijsk i Russland.

Dei mannlege utøvarane tevla i fire 20 km normalprogram, ti stk 10-kilometer sprint, seks jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 7,5 km. Norske Emil Hegle Svendsen vann den store IBU-premien, framom Christoph Sumann frå Austerrike, Ivan Tsjerezov frå Russland vart tredjemann.

Dei kvinnelege utøvarane tevla i fire 15 km normalprogram, ti stk 7,5 km sprint-tevlingar, seks jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 6 km. Magdalena Neuner frå Tyskland gjekk til topps i turneringa for andre gong, hennar landskvinne Simone Hauswald vart nummer 2 og fjorårsvinnar Helena Jonsson frå Sverige kom på tredjeplass.

Menn

Individuelt

Kvinner

Individuelt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltcup 2009/10» frå ,  den 23. februar 2023.  

Skiskyting i 2010
2010