kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Mikhail Botvinov

Mikhail Viktorovitsj Botvinov () er ein russisk-austerriksk tidlegare langrennar, fødd i landsbyen Lidinka i Tula oblast i dagens Russland. Han vann i 1999 VM-gull i 4 x 10 km stafett med Austerrike, og vart same sesongen nummer to i verdscupen i langrenn. 

Botvinov deltok i skimeisterskap for Sovjetunionen og seinare Russland i tida 1991-95. Desse åra var han avgjort sterkast i OL-sesongen 1994, hans beste individuelle plasseringar var to fjerdeplassar under vinterleikane på Lillehammer, medan han i Ski-VM 1995 i Thunder Bay gjekk Russland inn til bronse i 4 x 10 km stafett. Han tevla for Russland til og med sesongen 1996, då han etter usemje med det russiske skiforbundet utvandra til Austerrike og fekk plass på det austerrikske langrenns-landslaget.

Ved Ski-VM 1999 i Ramsau i Austerrike gjekk Botvinov tredje etappe for arrangørlandet i 4 x 10 km stafett, ei tevling som enda med austerriksk gull etter Christian Hoffmann vann innspurten mot norske Thomas Alsgaard, dei andre på vinnarlaget var Markus Gandler og Alois Stadlober. I same meisterskapen tok Botvinov bronsemedaljen på 50 km. 

Under Vinter-OL 2002 tok Botvinov sølv på 30 km bak lagkamerat Hoffmann og han vart femtemann på femmila. Fire år seinare spurta han i mål til bronse då OL-femmila 2006 enda med massespurt, slått einast av Italias Giorgio Di Centa og russaren Jevgenij Dementjev.

Kjelder 
 Sportsboken, aktuelle årgangar.

Bakgrunnsstoff
 Mikhail Botvinov, olympedia.org
 

Sovjetiske langrennsløparar
Russiske langrennsløparar
Austerrikske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Austerrike
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Austerrike
Deltakarar for SUS under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Russiske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 2002
Langrennsløparar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 2006
Langrennsløparar under vinter-OL 2006
Deltakarar under Ski-VM 1993
Deltakarar under Ski-VM 1995
Deltakarar under Ski-VM 1999
Deltakarar under Ski-VM 2001
Deltakarar under Ski-VM 2003
Deltakarar under Ski-VM 2005
Deltakarar under Ski-VM 2007
Květa Jeriová

Květoslava Jeriová, kjend som Květa Jeriová, () er ein tidlegare langrennar frå Studenec som tevla for Tsjekkoslovakia. Ho vart nummer tre i verdscupen i langrenn tre sesongar på rad, 1981-83, og vann tre individuelle bronsemedaljar og eitt OL-sølv i 4 x 5 km stafett i to olympiske vinterleikar og Ski-VM 1982 i Oslo.

Jeriová vann åtte renn i verdscupen.

Verdscupsigrar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Květoslava Jeriová-Pecková» frå ,  den 21. januar 2017.  
 

Tsjekkiske langrennsløparar
Tsjekkoslovakiske langrennsløparar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tsjekkoslovakia
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tsjekkoslovakia
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Grautrim

Grautrim (svensk grötrim) er eit enkelt rim som tradisjonelt blir framført ved grautmåltid, særleg på julaftan. Skikken er best kjend frå Sverige.

Grautrim var ei form for bordrim som erstatta eldre leverrim.
Dette var rim ein framførte under levermåltid, og var opphavleg ein overklasseskikk.
Dei breidde seg blant den svenske allmogen på 1700-talet. 
Grautrimskikken blei nytta både til høgtider som jul og påske og ved feiringar av bryllaup, barnedåp og andre festar.
Han blei så teken opp att av høgare svenske samfunnslag då dei ønska ei meir autentisk julefeiring.
På 1800-talet blei det gjeve ut bøker med grautrim retta mot borgarskapet, som Oumbärligt vademecum för julklappsgifvare, eller tredje samlingen splitter nya verser till julklappar och rim öfver gröt.

Grautrima er mindre kjende frå Noreg, men er omtalt i bruk på 1800-talet av Eilert Sundt
og av Thrond S. Haukenæs, som skildrar grautrim i eit bryllaup:

I anledning bruragrauten paa den 3dje dag blev der af hver enkelt efter kjøgemesterens opfordring frembragt korte smaa rim. Køgemesteren rimede først og saa de øvrige; kun bruden blev fritagen derfor. Som en prøve paa disse rim kan her anføres:

Grauten er fin.
Gid han var i magen min.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Grötrim» frå ,  den 22. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene:
 NE om grötrim

Jul
Lyrikksjangrar
Svensk kultur
Grautar
Unge lovende

Unge lovende er ein norsk dramaserie som vert send på NRK. Dramaserien handlar om liva til tre ambiøse venninner i 20-åra i Oslo som prøver å følgja draumane sine. Siri Seljeseth står bak serien, og fungerer både som skodespelar og manusforfattar. Hovudrollene er spelt av Seljeseth, Gine Cornelia Pedersen og Alexandra Gjerpen. Serien er produsert av Monster Scripted. Den fyrste episoden vart vist 12. november 2015, men heile serien hadde allereie lege publisert på NRK Nett-TV sidan 6. november 2015. Sjølv om serien også vart kringkasta på fjernsyn, såg mange serien på NRK Nett-TV.

Dramaserien gjorde stor suksess: Den fyrste sesongen sat ny rekord som den mest sette NRK-dramaserien på nett. Serien fekk òg mykje bra kritikk frå både anmeldarar og på sosiale medium.

Bakgrunn 
Siri Seljeseth, som speler éi av hovudrollene, står bak ideen til Unge lovende. Serien er laust basert på erfaringane hennar som freelance stand-up-komikar i USA. Inspirasjonen til serien dukka opp etter ei spesiell hending då ho skulle reisa tilbake til USA. Ho vart stoppa av grensekontrollørar i Minneapolis som var særs skeptiske, som resulterte i at ho ikkje fekk visum, men fekk besøka landet likevel med beskjed om å reisa heim så fort som mogleg. Unge lovende er basert på ideen om kva som ville skjedd dersom ho ikkje fekk koma inn i USA. I fyrste episode skjer nettopp dette: Hovudpersonen Elise får ikkje visum til å dra til USA, og ser seg dimed nøydd til å halda seg heime i Oslo.

Handling

Sesong 1 
Handlinga er sentrert rundt dei unge kvinnene Elise, Alex og Nenne. Elise får ikkje fornya visumet sitt til USA, og må derfor bli værende i hovedstaden en periode. Hjemme treffer hun på Anders, og flere ting fører til ett komplisert forhold de to i mellom. Alex søker seg inn på Teaterhøgskulen og slit med selvtilitten til siste opptaksprøve. Nenne forsøker å gi ut sin egen bok, men må gjøre flere utradisjonelle trekk for å få til drømmen om bokutgivelse.

Sesong 2 

Unge Lovende mottok sju nominasjonar til Gullruten 2016, og vann prisen for «Beste manus TV-drama».

Rolleliste 
 Siri Seljeseth som Elise
 Gine Cornelia Pedersen som Nenne
 Alexandra Gjerpen som Alex
 Jakob Oftebro om Anders
 Ole Christoffer Ertvaag som Kimmo
 Inga Ibsdotter Lilleaas som Sara
 Ingunn Øien som Sissel
 Kristin Jess Rodin som Oda
 Kirsti Eline Torhaug som Tone
 Anders. T. Andersen som Kjetil
 Halvor Hravn Jellum Johansson som Halvor
 Julie Johansen som Linn Jeanette
 Nadia Björk som Anna
 Iver Innset som Henrik
 Patrik Syversen som Marius
 Andreas Stoltenberg som Jens
 Silje Storstein som Thale

Episodar

Mottaking

Sjåartal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Unge lovende på NRK TV
 

Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Norske fjernsynsseriar
Siiri Rantanen

Siiri Johanna Rantanen, fødd Lintunen, () var ein finsk idrettsutøvar frå Tohmajärvi i Norra Karelen som vart olympisk meister i 3 x 5 km langrenns-stafett i 1956. I alt vann ho åtte medaljar (1-3-4) i OL/VM-tevlingar 1952-62. Rantanen var aktiv  både i langrenn, friidrett og sykling.

Langrenn
Rantanen deltok og vann ein olympisk bronsemedalje då kvinnelangrenn under Vinter-OL 1952 i Oslo for fyrste gong stod på programmet i ein internasjonalt meisterskap. Framfor seg på resultatlista på 10 km hadde ho landskvinnene Lydia Wideman og Mirja Hietamies. To år seinare vann ho sølv, både på 10 km og i 3 x 5 km stafett, ved Ski-VM 1954 i Falun.

Under Vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo vart Rantanen med ein femteplass beste finne i den individuelle tevlinga. Fire dagar seinare gjekk ho Finland inn til olympisk gull i 3 x 5 km stafett, 27 sekundar framom favorittane frå Sovjetunionen. Dei andre på vinnarlaget var Sirkka Polkunen og Mirja Hietamies.

Då Ski-VM 1958 vart avvikla på finsk heimegrunn i Lahti, sikra Rantanen seg bronsemedaljen på 10 km og ho gjekk Finland inn til sølv på stafetten. Både ved vinterleikane 1960 i Squaw Valley og Ski-VM 1962 i Zakopane vann Finland, med Rantanen på startetappen, bronse i 3 x 5 km stafett. I 1962-VM kom ho elles på fjerdeplass i den då nye distansen over 5 kilometer.

Friidrett og sykling
Rantanen var finsk meister i terrengløp i 1960 og i 3 x 800 m stafett i 1961. I 1961 vart ho også finsk meister i landevegssykling.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Siiri Rantanen» frå ,  den 22. januar 2017.  
 

Finske langrennsløparar
Olympiske meistrar for Finland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Finland
Medaljevinnarar under vinter-OL 1952
Finske deltakarar under vinter-OL 1952
Langrennsløparar under vinter-OL 1952
Medaljevinnarar under vinter-OL 1956
Finske deltakarar under vinter-OL 1956
Langrennsløparar under vinter-OL 1956
Medaljevinnarar under vinter-OL 1960
Finske deltakarar under vinter-OL 1960
Langrennsløparar under vinter-OL 1960
Ingolf Austgulen

Ingolf Austgulen () var ein norsk lokalhistorikar frå Gulen i Sogn og Fjordane. Han var busett i Bergen, og var handelsmann heile sitt yrkesaktive liv.

Han skreiv bøker og lokalhistoriske artiklar med stoff frå Gulen.

Bibliografi

Bøker

Kjelder

 Båtar med sjel. 2. 67 fiske- og fraktebåtar frå Sogn og Fjordane, 2007, side 8

Bakgrunnsstoff
 Om Ingolf Austgulen i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Gulen
Norske sakprosaforfattarar
Norske lokalhistorikarar
Aspargesordenen

Asparagales er ein orden av einfrøblada plantar. Dei fleste artane i ordenen høyrer til i orkidéfamilien, som kanskje er den største familien av blomsterplantar, men nokre av dei andre familiane er også artsrike. Asparagales omfattar omtrent halvparten av alle einfrøblada planter og 10–15 % av alle blomsterplantar. Ordenen omfattar fleire kulturelt og økonomisk viktige artar, som smaksgjevarane lauk, kvitlauk, purre, asparges og vanilje, og prydblomar som Freesia, Gladiolus, Iris, orkidear, dagliljer, liljekonvall og påskeliljefamilien.

I eldre systematikk, slik som Cronquist-systemet, blei desse plantene rekna til Liliales, og nokre var med i den store liljefamilien (Liliaceae). Molekylærgenetikk viser at Asparagales er ei naturleg gruppe, men gruppa er vanskeleg å definera ut frå morfologi. Dei fleste artane i ordenen er fleirårige urteplantar (staudar), men nokre er klatreplantar og andre veks meir som tre. Mange plantar har også organ til å lagar næring i, som lauk, jordstengel eller rotknoll. Blada dannar som regel ein bladrosett, gjerne heilt nede ved bakken eller heilt i toppen, men ein del har også blad langs stengelen. Blomane er «liljeaktige» med seks blomeblad og opptil seks pollenberarar.

Plantane i ordenen skilde seg truleg ut frå andre einfrøbladingar for rundt 120–130 millionar å sidan, tidleg i krittida. Problem med å klassifisera familiane det er snakk om gjer at slike estimat er usikre.

Det har vore mange oppfatningar om systematikken i gruppa. Denne artikkelen følgjer APG IV-systemet med 14 familiar. Aloefamilien (Asphodelaceae), påskeliljefamilien (Amaryllidaceae) og aspargesfamilien (Asparagaceae) er utvida ved at fleire tidlegare familiar no har status som underfamiliar. Orkidéfamilien (Orchidaceae) er systergruppe til resten av Asparagales.

Familiar i Noreg
 Orkidéfamilien (Orchidaceae)
 Sverdliljefamilien (Iridaceae)
 Aloefamilien (Asphodelaceae)
 Påskeliljefamilien (Amaryllidaceae)
 Aspargesfamilien (Asparagaceae)

Delgrupper 
Kladogrammet under viser slektskapa ein meiner finst innanfor Asparagales. Norske namn følgjer Artsdatabanken.

Kjelder  

 
 
 
 

Denne artikkelen bygger på «Asparagales» frå , og «Asparagales» frå  den 27. januar 2017.  

 
Planteordenar
Sputnik i Murmansk

Sputnik ( er ein busetnad i Petsjenga rajon i Murmansk oblast.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sputnik, Murmansk Oblast» frå ,  den 8. mai 2023.  

Busetnader i Murmansk oblast
Kapp Kanin

Kapp Kanin (russisk Ка́нин Нос, Kanin Nos) er det nordlegaste punktet på Kaninhalvøya i Russland. Det ligg ytst på eit langt nes som stikk ut mot nordvest, mellom Barentshavet i nord og Kvitsjøen i sør. Grensa mellom dei to hava vert vanlegvis rekna å gå mellom Kapp Kanin i aust og Svjatoj Nos på Kolahalvøya i vest.

Klimaet er arktisk og vegetasjonen består i regelen av tundra. På Kapp Kanin ligg eit fyrtårn, ein vêrstasjon og eit radiofyr for sjø- og luftfart. Det vert drive noko reindrift i området. Kysten ved Kapp Kanin er bratte skrentar på 15-27 meters høgde, og det går sterke havstraumar rundt neset.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kapp Kanin» frå ,  den 28. januar 2017.  

Arkhangelsk oblast
Nes i Russland
Vestre militærdistrikt i Russland

Vestre militærdistrikt (russisk Западный военный округ) er eit militærdistrikt i Russland. Det set opp ein av fem operasjonelle-strategiske kommandoar for forsvaret i Russland. Militærdistriktet vart danna ved presidentdekret nummer 1144 underskrive 20. september 2010 med tidlegare Leningrad militærdistrikt som base. Distriktet omfattar Austersjøflåten og støttar Nordflåten i den russiske marinen. Nordflåten vart i desember 2014 teken ut av Vestre militærdistrikt for å danna den operasjonell-strategiske kommandoen OSK Nord.

Vestre militærdistrikt vil setje opp OSK Vest i krig.

Luftlandestyrkar som er forlagt innan Vestre militærdistrikt er ikkje kommandomessig underlagde militærdistriktet eller OSK-en, men kontrollert av forsvarsdepartementet direkte - som ein snøgg strategisk infanterireserve (manøverelement).

Dei strategiske rakettstyrkane har òg ein armé innafor militærdistriktet sine grenser, men heller ikkje her har OSK-en mynde - korkje i fred eller krig.

Hovudkvarteret er i den gamle generalstabsygningen i St. Petersburg på den nordlege enden av slottsplassen til Vinterpalasset.

I samband med utviklinga av situasjonen i Ukraina i løpet av 2016, er første stridsvognarmé sett opp på nytt i Vestre militærdistrikt. Vidare er 144. motoriserte infanteridivisjon sat opp med hovudkvarter i Jelna, og 10. stridsvogndivisjon er ekspandert frå brigade med hovudkvarter i Bogutjar. Like så er tredje motoriserte infanteridivisjon sett opp med hovudkvarter i Valujki.

Samansetjing

Militærdistriktet eller OSK-en har ei rekkje direkte underlagde einingar:

1. infanteriregiment forlagt til Moskva
154. vaktregiment (tilsvarande den norske HMK Garde) forlagt til garnisonen Lefortovo i Moskva
79. rakettkastarbrigade forlagt til Tver som strategisk artillerireserve
202. luftvern-missilbrigade forlagt til Naro-Fominsk
45. ingeniørbrigade forlagt til Nakhabino
90. spesial leite- og søkebataljon forlagt til Mgaelva

Militær kommando og kontroll

1. kommando- og kontrollbrigade i Sertolovo i Leningrad oblast
132. kommando- og kontrollbrigade i Agalatovo i Leningrad oblast
2. SPETSNAZ-brigade i Pskov
16. SPETSNAZ-brigade i Tambov
146. OSNAZ-brigade i Bugry i Leningrad oblast
82. OSNAZ-brigade i Vjazma i Smolensk oblast

OSK Vest vil ha desse landkomponentane på operasjonelt nivå:
 1. stridsvognarmé med HK I Odintsovo i Moskva-området
 20. kombinerte armé med HK i Voronezj
 6. kombinerte armé med HK i Agalatovo
 11. armékorps med HK i Kaliningrad oblast
Operativ gruppe med russiske styrkar i Transnistria med HK i Tiraspol.

Luftkomponent
 6. fly- og luftforsvarsarmé

Marinekomponentar
 Austersjøflåten

Liste over sjefar frå 2010 
 2010: Generaloberst Valerij Gerasimov
 2010–2012: Generaloberst Arkadij Bakhin
 2012-10. november 2015: Generaloberst Anatolij Sidorov
 10. november 2015-dags dato: Generaloberst Andrej Kartapolov

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vestre militærdistrikt» frå ,  den 28. januar 2017.  
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Militærdistrikt i Russland
Janniche Hilleren

Janniche Hilleren () er ein norsk barnebokforfattar. Ho er frå Sogndal, busett i Luster.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Biblioteka i Sunnfjord

Norske barnebokforfattarar
Forfattarar frå Sogndal
Forfattarar frå Luster
Zygmunt Bauman

Zygmunt Bauman () var ein polsk jødisk sosiolog og filosof. Han vart driven ut or Polen då den kommunistiske regjeringa sette i verk politiske utreinskingar i 1968, samstundes som han vart tvinga til å gje avkall på sitt polske statsborgarskap då han flytta til Storbritannia. Bauman var ein av dei aller fremste samfunnsteoritakarane i verda, med verk om så åtskilde emne som modernitet, holocaust, forbrukarsamfunn og seinmoderne samfunn.

Familie 
Zygmunt Bauman var fødd inn i ein jødisk familie og budde fram til byrjinga av den andre verdskrigen i Poznań. Dernest flytta familien hans til  Sovjetunionen. Bauman tok del i slaget om Kołobrzeg der han vart såra og i slaget om Berlin.

Etter krigen studerte han sosiologi ved Universitetet i Warszawa. Som fylgje av dei politiske utreinskingane i 1968 forlét han Polen og emigrerte fyrst til Israel, og dernest til England i 1971, der han vart professor i sosiologi ved University of Leeds, og seinare emertius i 2004.

Han var gift med forfattaren Janina Bauman (fødd Lewinson) som overlevde Warszawagettoen.

Filosof 
Bauman var særleg kjent for sine analysar av den postmoderne forbrukarkulturen og samanhengane mellom moderniteten og Holocaust. Han yrkte mykje med postmodernismekonseptet, men nytta sidan 2000 nokre anna omgrep for å skildra utviklinga innan moderniteten, nemleg «fast» og «flytande modernitet».

Bauman er særleg kjent for boka si Moderniteten og Holocaust frå 1989 der han argumenterte for at jødeutryddinga kunne tolkast som ein logisk fylgje av opplysingstida og det moderne prosjekt. Bauman hevda Holocaust ikkje kunne verta forklara som eit resultat av rasehat i det tyske folk, og heller ikkje til å forstå som psykologiske avvik i krinsen rundt Adolf Hitler. Bauman meinte jødeutryddinga fann stad av di at nyttetenking, produksjon og orden hadde vorte overordna mål for nasjonalstaten slik at solidaritet og ansvar for medmenneske vart forskove frå enkeltindividet til eit ansiktslaust byråkrati.

Prisar og utmerkingar  
Bauman tok imot Fyrstinnen av Asturias' pris for kommunikasjon og humaniora for 2010. Han var også æresdoktor ved Universitetet i Oslo. I 1989 fekk han den italienske Amalfiprisen for Moderniteten og Holocaust.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zygmunt Bauman» frå ,  den 30. januar 2017.
Denne artikkelen bygger på «Zygmunt Bauman» frå ,  den 18. januar 2023.

Bakgrunnsstoff

Polske filosofar
Sosiologar
Medlemmar av Det polske vitskapsakademiet
Pragelato

Pragelato er ein kommune i provinsen Torino i regionen Piemonte i det vestlege Italia. Kommunen har eit areal på 89 km² og 776 ibuarar (2015). Landsbyen Pragelato ligg 1518 meter over havet i den øvste delen av dalen Val Chisone, ei 10 km aust for Sestriere.

Då byen Torino vart tildelt Vinter-OL 2006, valde ein å leggje øvingar i nordiske greiner på ski til Pragelato. Meir enn hundre års nedgang i folketalet vart då snudd, slik at det i 2015 var over 300 fleire ibuarar i kommunen, samanlikna med i 2001.

Turisme er hovudnæring i Pragelato.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pragelato» frå ,  den 30. januar 2017.

Bakgrunnsstoff

Piemonte
Radiata

Radiata er ein taksonomisk rang som har vore brukt til å klassifisera radiært symmetriske dyr. Omgrepet Radiata har vore brukt om fleire ulike grupper av dyr. Mange av desse utgjer ikkje ei naturleg eller monofyletisk gruppe med ein felles stamfar ut frå det ein no veit om evolusjon. På grunn av konvergent evolusjon der organismar av ulik avstamming kan få liknande trekk, blir omgrepet i dag hovudsakleg brukt i historisk samanheng. 

Dei to manetgruppene Ctenophora og Cnidaria blei sameinte til Radiata tidleg på 1800-talet av Georges Cuvier. I 1983 omdefinerte Thomas Cavalier-Smith Radiata som eit underrike danna av Myxozoa, Placozoa, Cnidaria og Ctenophora. Lynn Margulis og K.V. Schwartz tok seinare Radiata inn i sin taksonomi med fem rike, denne gongen med berre Cnidaria og Ctenophora.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Radiata» frå ,  den 30. januar 2017.  
 

Dyresystematikk
Norsk Sjømålmissil

Norsk Sjømålmissil eller Naval Strike Missile (NSM) er eit sjømålsmissil og kryssarmissil produsert av Kongsberg Defence & Aerospace. NSM vart starta opp som eit utviklingsprosjekt for Sjøforsvaret, med føremål å utvikla ein mellomdistanse-kryssarmissil for maritime mål, men vart f.o.m 2016 òg operativt som kryssarmissil mot mål på land.

Missilet har vorte utvikla gjennom 13 år, og har som føremål å treffa mål på lang avstand med stor presisjon. Det har kosta Noreg to milliardar kroner og elleve prøveoppskytningar å utvikla våpenet. Opphavleg namn på prosjektet NSM var «Nytt sjømålsmissil». Det har òg vorte omtalt som «Norsk sjømålsmissil». Seinare vart det gjevne marknadsnamnet «Naval Strike Missile».

Missilet var opphavleg tiltenkt bruk på #den nye missiltorpedobåtane til sjøforsvaret av Skjold-klassa, men er no òg installert på dei nye fregattane av Fridtjof Nansen-klassa.  Missilet har nyutviklet stridshovud av same storleik og vekt som dei eldre Penguin-missila, men det er meir effektivt og slagkraftig. I tillegg har NSM ein passivt termisk bildedannande søkjar,  som tyder at missilet styrer seg inn mot - og registrerar varmeutstråling over eit stort område, og deretter kalkulerar vegen til målet sjølv. På denne måten kan det mellom anna skilje mellom ulike fartøy og unngå å treffa sivile fartøy. Produsenten seier at missilet skal ha ei rekkevidde på 185 km.

NSM er levert til Polen som ein del av eit mobilt kystartillerisystem der missila skal avfyrast frå lastebilar. Kontrakten, som har ein verdi på 800 millionar kroner, vart skrive i slutten av 2008 og leveransen skulle vera ferdigstilt før utgangen av 2012.
Kontrakten vart utvida i desember 2011 med verdi på ytterlegare 712 millionar kroner.

Variantar 
 NSM
 Opphavleg variant i serieproduksjon for bruk frå skip. Kan òg brukast frå lastebil.
 Joint Strike Missile
 Framtidig multirolleversjon spesielt for Lockheed Martin F-35 Lightning II (Joint Strike Fightar).  Ifølgje KDA er JSM det einaste kryssarmissilet som får plass i F-35s interne våpenstasjonar. To stykke kan berast internt, medan 4 kan berast under vingane.  Prosjektet er finansiert av Noreg og Australia.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Naval Strike Missile» frå ,  den 1. februar 2017.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsside om NSM hos KDA 
 Informasjonsside om JSM hos KDA 
 Vellukka prøveskyting av NSM 
 Video av prøveskyting av NSM

Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Kryssarmissil
Hallstein Dvergsdal

Hallstein Dvergsdal () var ein norsk bonde og journalist. Han var frå Løgarden i Dvergsdalen i Jølster. Dvergsdal studerte historie og samfunnsfag. Han sysla med lokalhistorie og publiserte mellom anna ein del lokalhistorisk stoff frå Jølster.

Bibliografi

Bøker

Kjelder

 Hallstein Dvergsdal

Bakgrunnsstoff
 I tidsskrift - eit utval. Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Jølster