kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Edward O. Wilson

Edward Osborne Wilson () var ein USA-amerikansk biolog oppvaksen i Alabama og Washington D.C., som hovudsakleg er kjend som grunnleggjar av sosiobiologien. Han har òg vore særs viktig i forskinga på maur, i tillegg til å vera ein ivrig talsmann for bevaring av det biologiske mangfaldet.

Hovudverk 
 , med William Brown Jr.; æra i 1986 som ein Science Citation Classic, dvs. ein av dei mest siterte vitskaplege artiklane nokon gong.
 The Theory of Island Biogeography, 1967, Princeton University Press (2001 reprint), , med Robert H. MacArthur
 The Insect Societies, 1971, Harvard University Press, 
 Sociobiology: The New Synthesis 1975, Harvard University Press, (Twenty-fifth Anniversary Edition, 2000 )
 On Human Nature, 1979, Harvard University Press, , vann Pulitzerprisen 1979  for «General Nonfiction».
 Genes, Mind and Culture: The Coevolutionary Process, 1981, Harvard University Press, 
 Promethean Fire: Reflections on the Origin of Mind, 1983, Harvard University Press, 
 Biophilia, 1984, Harvard University Press, 
 Success and Dominance in Ecosystems: The Case of the Social Insects, 1990, Inter-Research, 
 The Ants, 1990, Harvard University Press, , vann Pulitzerprisen 1991, med Bert Hölldobler
 The Diversity of Life, 1992, Harvard University Press, , The Diversity of Life: Special Edition, 
 The Biophilia Hypothesis, 1993, Shearwater Books, , med Stephen R. Kellert
 Journey to the Ants: A Story of Scientific Exploration, 1994, Harvard University Press, , med Bert Hölldobler
 Naturalist, 1994, Shearwater Books, 
 In Search of Nature, 1996, Shearwater Books, , med Laura Simonds Southworth
 Consilience: The Unity of Knowledge, 1998, Knopf, 
 The Future of Life, 2002, Knopf, 
 Pheidole in the New World: A Dominant, Hyperdiverse Ant Genus, 2003, Harvard University Press, 
 The Creation: An Appeal to Save Life on Earth, September 2006, W. W. Norton & Company, Inc. 
 Nature Revealed: Selected Writings 1949–2006, 
 The Superorganism: The Beauty, Elegance, and Strangeness of Insect Societies, 2009, W.W. Norton & Company, Inc. , med Bert Hölldobler
 Anthill: A Novel, April 2010, W. W. Norton & Company, Inc. 
 Kingdom of Ants: Jose Celestino Mutis and the Dawn of Natural History in the New World, 2010, Johns Hopkins University Press, Baltimore, med José María Gómez Durán 
 The Leafcutter Ants: Civilization by Instinct, 2011, W.W. Norton & Company, Inc. , med Bert Hölldobler
 The Social Conquest of Earth, 2012, Liveright Publishing Corporation, New York, 
 Letters to a Young Scientist, 2014, Liveright, 
 A Window on Eternity: A Biologist's Walk Through Gorongosa National Park, 2014, Simon & Schuster, 
 The Meaning of Human Existence, 2014, Liveright, 
 Half-Earth, 2016, Liveright, 
 The Origins of Creativity, 2017, Liveright, 
 Genesis: The Deep Origin of Societies, 2019, Liveright; 
 Tales from the Ant World, 2020, Liveright,  
 Naturalist: A Graphic Adaptation November 10, 2020, Island Press;

Som redaktør
 From So Simple a Beginning: Darwin's Four Great Books, red. og forord av Edward O. Wilson (2005, W. W. Norton)

Kjelder

USA-amerikanske biologar
Folk frå Alabama
Folk frå Washington, D.C.
Den liguriske republikken

Den liguriske republikken (italiensk Repubblica Ligure) var ein kortvarig fransk klientrepublikk oppretta av Napoleon den 14. juni 1797. Han utgjorde den gamle Republikken Genova, som dekte det meste av regionen Liguria, nordvest i Italia. I juni 1805 vart området annektert av Franrkike og vart ein del av départementet Apennins.

Etter Napoleon sitt fall i 1814 vart Republikken Genova kortvarig gjenopptatt mellom 28. april og 28. juli. Etter Wienerkongressen vart derimot avgjort at den tidlegare republikken skulle gå til Kongedømet Kongedømet Sardinia og vart annektert 3. januar 1815. Den liguriske republikken nytta det tradisjonelle genuesiske flagget, ein raud kross på kvit bakgrunn.

Sjå òg 
 Historiske statar i Italia

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ligurian Republic» frå ,  den 6. desember 2007.
STS-32

STS-32 er namnet på den trettitredje romferda i det amerikanske romferjeprogrammet og den niande ferda der ein nytta romferja Columbia. Det var første gong at utskytingsplatform 39A vart nytta sidan STS-61-C.

Høgdepunkt 

Columbia vart skoten opp frå Kennedy Space Center den 9. januar 1990. Oppskytinga vart først planlagd til den 18. desember 1989, men vart utsett for å gjere ferdig modifiseringar av utskytingsplatforma. Det andre forsøket på å skyte opp ferja den 8. januar 1990 vart igjen utsett på grunn av vêrforholda. Først dagen etter, kunne romferja forlate jorda.
 
Måla med romferda var å plassere ut den militære kommunikasjonsatellitten Syncom IV-F5 og hente inn eksperimentsatellitten LDEF (Long Duration Exposure Facility). Denne satellitten inneheldt over 50 ulike eksperiment og skulle eigentleg vore henta inn fire og eit halvt år tidlegare, men på grunn av forseinkingar grunna ulykka med romferja romferja Challenger i 1986 lét ikkje det seg gjerast før no og no hasta det. Auka solaktivitet reduserte bana til satellitten og om han ikkje vart henta inn ville han nå atmosfæren og brenne opp. Innhentinga av LDEF vart filma med eit IMAX kamera, og vart vist i filmen Destiny in Space frå 1994.

Romferja Columbia returnerte til jorda den 20. januar 1990 klokka 01:35:37 PST på rullebane 22 ved Edwards Air Force Base i California. Den 26. januar 1990 vart romferja frakta tilbake til Kennedy Space center.

Bakgrunnsstoff 
 STS-32 hjå science.ksc.nasa.gov 
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-032
Romutforsking i 1990
STS-50

STS-050
Romutforsking i 1992
STS-55

STS-055
Romutforsking i 1993
STS-58

STS-058
Romutforsking i 1993
STS-51-L

STS-51-L er namnet på ei romferd med den amerikanske romferja Challenger. Det var den 25. ferda i det amerikanske romferjeprogrammet og den tiande oppskytinga med romferja Challenger. Dette var første gong ein sivilist fekk reise med romferjene. Christa McAuliffe kom frå teacher in space-programmet og skulle driva undervising ute frå verdsrommet.

På denne ferda var det og meininga å utplassere to satellittar: kommunikasjonssatellitten TDRS-2 og SPARTAN-203, som skulle utføyre ultrafiolette observasjonar av Halleys komet. Det var og andre eksperiment planlagde for denne turen.

Romferja eksploderte eit minutt og 13 sekundar etter oppskyting. Alle dei 7 astronautane om bord omkom. Seinare fann ein at ulykka skuldast ein sviktande o-ring i den høgre bereraketten.

Før ferda hadde Ronald «Ron» McNair arbeidd saman med den franske komponisten Jean Michel Jarre om eit stykke kalla «Rendez-vous VI». McNair hadde tatt med seg ein saksofon for å spele inn det første musikkstykket i verdsrommet. Etter katastrofen døypte Jarre om stykket til «Ron's Piece».

Bakgrunnsstoff 
 NASA Mission Archives:STS-51-L
 Report of the PRESIDENTIAL COMMISSION on the Space Shuttle Challenger Accident 
 Science@NASA:The Spartan spacecraft 

STS-051-L
Romfartsulykker
Romutforsking i 1986
Entrena

Entrena er ein kommune i La Rioja, nord i Spania. I følgje data frå bystyret hadde byen 1 289 innbygjarar i 2006

 Entrena 

Kommunar i La Rioja
STS-62

STS-062
Romutforsking i 1994
STS-65

STS-065
Romutforsking i 1994
STS-75

STS-075
Romutforsking i 1996
OpenBSD

OpenBSD er eit fritt, Unix-liknande operativsystem som fokuserer på å vera trygt, stabilt og korrekt, som i denne tydinga vil seia at det oppfyller viktige standardar og spesifikasjonar for slike system. OpenBSD har ein liten, men lojal brukarbase. Prosjektet vert leidd av Theo de Raadt, som bur i Canada.

Soge 

I desember 1994 vart Theo de Raadt, som på den tida var med i utviklarteamet åt NetBSD, ein annan fri BSD-variant, beden om å trekkja seg, og han vart nekta tilgjenge til å endra kjeldekoden. Det er framleis uklårt kva som låg bak dette, men mange trekkjer fram personlege konfliktar mellom utviklarane.

I oktober 1995 grunnla de Raadt OpenBSD, eit nytt prosjekt som basert på utgåve 1.0 av NetBSD. Den fyrste utgåva, 1.2, kom ut i juli 1996, og i oktober det same året kom utgåve 2.0. Sidan dess har utviklarane fylgt ei slepprute med eit mellomrom på seks månader. Kvar utgåve vert støtta og vedlikehalden i eitt år.

Det er vanskeleg å slå fast kor mange brukarar OpenBSD har sidan utviklarane ikkje samlar eller publiserer statistikk over dette. I september 2005 utførte prosjektet BSD Certification ei undersøking som synte at 32,8 prosent av BSD-brukarane nytta OpenBSD, noko som vil seia at OpenBSD er den 2. største av dei fire viktigaste BSD-variantane. FreeBSD og NetBSD fekk høvesvis 77 % og 16,3 % på denne målinga.

Lisensiering 

OpenBSD nyttar Internet Systems Consortium-lisensen, som tilsvarar BSD-lisensen på dei fleste omkverve. Prosjektet legg stor vekt på å vera heilt fritt, og som fylgjer av dette vil utviklarane til dømes heller sleppa ei utgåve av systemet som ikkje stør den og den maskinvara enn å nytta drivarar eller firmware som er sleppte under inkompatible lisensar. Dette gjeld all proprietær programvare og somme såkalla «opne» lisensar. Programvare som er sleppt under GPL er tillaten, men prosjektet føretrekkjer BSD- eller ISC-lisensane, og utviklar ofte sine eigne variantar av programvare som er utgjeven med GPL-lisensen. Eit døme på dette er mg, ein GNU Emacs-liknande teksteditor.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til OpenBSD

Fri programvare
BSD
Unix
BSD

BSD er ei populær nemning på ei rekkje frie og ufrie operativsystem. BSD står for Berkeley Software Distribution, og er ein versjon av Unix-kjeldekoden som vart utvikla ved Berkeley-universitetet i California i USA. Sjølv om BSD-system held marginale brukarmassar på skrivebordsmarknaden, er dei mellom dei viktaste tenarsystema, og BSD-teknologi ligg til grunn for Mac OS X.

Variantar 

Dei viktigaste frie BSD-variantane er FreeBSD, OpenBSD og NetBSD, som byggjer på versjon 4.4 av BSD-koden. Desse er har ISC- og BSD-lisensar, noko som tillèt dei som vil bruka kjeldekoden å gjera om lag kva dei vil, derimellom å lukka kjeldekoden til produkt som baserer seg på den lånte koden. Døme på at dette har vorte gjort, er TCP/IP-implementasjonen i Microsoft Windows-operativsystema. Mac OS X låner mange komponentar frå FreeBSD og 4.3-BSD, men kjernen i systemet er mikrokjernen XNU. Sun Microsystem sitt operativsystem Solaris byggjer på versjon 4.3 av den opphavlege BSD-koden. BSD/OS er ein kommersiell BSD-variant som ikkje vert utvikla lenger, men som er populær i tenarmarknaden.

Kjelder

Unix
Stormaneter

Stormaneter (Scyphozoa) er ei gruppe nesledyr som har medusestadiet som dominerande i livssyklusen. Hjå somme artar manglar til og med det fastsitjande, aseksuelle polyppstadiet. Det finst om lag 200 artar på verdsbasis i alle hav, flesteparten lever planktonisk. Dei lever av mindre plankton og nekton som dei fangar med dei lange tentaklane sine.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 

Nesledyr
Maneter
Arkosaurar

Archosauria er ei gruppe virveldyr som omfattar to gjenlevande dyregrupper; krokodillar og fuglar. Dei utdøydde dinosaurane og flygeøglane vert òg rekna til gruppa.

Kjenneteikn 
Archosaurane vert definert ved fire hovudkaraktertrekk:

 Tennene (om dei er der) er fest i gropar i hovudskallen, noko som gjer at dei er festa betre.
 Det er eit relativt stort holrom i kraniet mellom hola for nasebor og augeholer, noko som gjer at skallen vert lettare å bera. Dette er ei praktisk tilpassing både for enorme dyr som dinosaurane og for flygande dyr som fuglane og pterosaurane.
 Lårbeinet har ein utvekst kalla den fjerde trochanteren. Denne vert nytta hovudsakleg som muskelfeste.
 Små opningar i kjevebeina. Desse kan ha ein avgrensa effekt når det kjem til å redusera vekt.

Bakgrunnsstoff 
 

Krypdyr
Provinsen Bologna

Provinsen Bologna  (italiensk Provincia di Bologna ) er ein tidlegare provins i Emilia-Romagna i Italia. Han blei erstatta i 2015 av Città metropolitana di Bologna ('Metropolbyen Bologna').

Provinshovudstaden var byen Bologna. Provinsen hadde eit areal på 3 702 km² og totalt 944 297 innbyggjarar (2005). Det var 60 kommunar i provinsen og dei største av desse var:

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Provinsen Bologna» frå ,  den 9. desember 2007tittel=Province of Bologna.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad
 Gamle bilete frå Bologna (arkivert nettside)

Emilia-Romagna
Tidlegare provinsar i Italia
Dmitrij Medvedev

Dmitrij Anatoljevitsj Medvedev () er ein russisk politikar, og statsminister i Russland sidan 7. mai 2012. Mellom 2008 og 2012 var han president i Russland.

Liv og virke
Medvedev er fødd i Leningrad. Han blei utdanna som jurist ved Universitetet i Leningrad der han tok eksamen i 1987, og doktorgrad i[1990. Han arbeidde på det same universitetet som dosent i juridiske fag frå 1991 til 1999 og var medforfattar til ei lærebok i sivilrett som kom ut i 1991. Frå 1991 til 1996 var han òg juridisk ekspert for komitéen for utanrikssaker i byadministrasjonen i St. Petersburg. Denne komitéen vart leia av Vladimir Putin. I 1999 var han ein av fleire frå St. Petersburg som Putin tok med seg til Moskva. Han har vore Putins stabssjef, og han har vore styreformann i Gazprom i fleire periodar. Han blir sedd på som ein moderat liberal pragmatikar, ein god administrator og ein av Putins lojale medarbeidarar.

Politisk karriere
Han vart den 14. november 2005 utnemnd til første visestatsminister av president Vladimir Putin, ein tittel han delte med Sergej Ivanov. 10. desember 2007 vart det gjort kjent at Putin stødde Medvedev som ny russisk president. Han vart støtta av fire politiske parti, Sameint Russland, Rettferdig Russland, Russlands agrarparti og Borgarkraft. I ei meiningsmåling som vart offentleggjord 26. desember 2007 fekk Medvedev 79 % oppslutning. 2. mars 2008 vart han vald til president i Russland. Han tok over som president den 7. mai 2008. Dagen etter utnemnde han forgjengaren, Vladimir Putin, til statsminister. Det har vorte drøfta mellom ekspertar at det er usikkert om det blir Putin eller Medvedev som kjem til å ha den reelle øvste makta i Russland framover.

Dmitrij Medvedev gifta seg i 1989 med ei klassevenninne frå skulen, Svetlana Linnik, no Medvedeva (fødd 1965). Dei fekk sonen Ilja i 1996.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Russiske presidentar
Russiske regjeringsleiarar
STS-41

STS-041
Romutforsking i 1990
STS-73

STS-073
Romutforsking i 1995
STS-78

STS-078
Romutforsking i 1996
STS-80

STS-080
Romutforsking i 1996
STS-94

STS-094
Romutforsking i 1997
STS-87

STS-087
Romutforsking i 1997
STS-90

STS-090
Romutforsking i 1998
STS-72

STS-072
STS-47

STS-047
STS-54

STS-054
STS-57

STS-057
STS-61

STS-061
STS-59

STS-059
STS-68

STS-054
STS-67

STS-067
STS-69

STS-069
STS-77

STS-077
STS-89

STS-089
STS-111

STS-111
STS-97

STS-097
STS-113

STS-113
STS-118

STS-118
STS-120

STS-120
Romutforsking i 2007
Ny-Caledonia

Ny-Caledonia (fransk Nouvelle-Calédonie) er eit fransk territorium i Stillehavet, som består av øya Ny-Caledonia, øygruppa Îles Loyauté, og fleire småøyer. Arealet er 19 058 km², om lag som Sogn og Fjordane fylke, og dermed eit av dei større landa eller territoria i Oseania. Folketalet var 240 400 i 2007. Det næraste nabolandet er Vanuatu i nordaust. I vest ligg Australia, 1200 km borte, og i sør, 1500 km borte, ligg New Zealand.

Dei opphavlege ibuarane, av melanesisk opphav, utgjorde i 1998 44,1 % av folketalet. Om lag 34,1 % var av europeisk eller blanda opphav, og over 11 % var polynesiarar frå andre øyer i Stillehavet, som har kome til øyene etter at dei vart franske.

Øyene har vore folkesett i over 3000 år. Dei første europearane kom til området på slutten av 1700-talet, og øya fekk namnet New Caledonia av James Cook i 1774. Øyene var fransk koloni frå 1853 til 1946, etter det fransk oversjøisk territorium fram til 1999. Sidan 1999 har området hatt ein spesiell status innan den franske republikken, medan det pågår ein prosess mot større sjølvstyre.

Kampen om sjølvstende
Ved tre høve har Ny-Caledonia hatt folkerøystingar om det skal vera ein del av Frankrike eller om det skal erklæra seg sjølvstendig. Valresultata frå 2018 og 2020 gav ikkje stor nok oppslutnad til å erklæra seg uavhengig, og ved valet i 2021 vart oppslutnaden heile 97% i favør av å vera ein del av Frankrike. Sjølvstende-rørsla boikotta valet i 2021 – ettersom dei ikkje ville ha folkerøystinga under koronapandemien – som medførte til at berre 40% brukte røysteretten sin. Sjølvstende-rørsla valte difor ikkje å godkjenna dette valet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Usjølvstendige område
Øyar i Stillehavet
 
Franske oversjøiske territorium
STS-101

STS-101
Romutforsking i 2000
STS-115

STS-115
Romutforsking i 2006
Steinsmett

Steinsmett (Cottus poecilopus) er ein liten ulkefisk som finst på steinbotn i kaldt ferskvatn. Arten finst spreidd utbreidd i Nord-Europa frå Aust-Noreg i vest til Kolyma og Amur i Asia i aust.

Arten var tidlegare vanleg å bruka som agnfisk, og særleg større aure skal vera hissig til å bita på. I dag er det derimot forbode med levande agn.

Kjenneteikn 
Steinsmetten er ein langstrakt, relativt flattrykt fisk med stort og breitt hovud og smal halerot. Sidelinja sit ganske langt oppe på kroppen, men er ufullstendig og rekk ikkje lenger attende enn til gattfinna. Fargen er brunspragla i kamuflasjemønster på oversida og nesten kvit på undersida.

Arten har to ryggfinnar og særs lange finnestrålar i bukfinnane. Han skil seg frå andre Cottus-artar ved å ha breiare skjelpiggar.

Maksimallengda er rundt 15 cm.

Levesett og økologi 
Steinsmetten finst helst på stein- og grusbotn i elvar med monaleg sterk straum. Dei heldt òg gjerne til på grunt vatn i innsjøar, ofte under steinar. Fisken kryp nesten meir enn han sym, der han heldt seg tett inntil botnen. Dette hindrar han ikkje i å vera dyktig til å flytta seg både oppstraums og nedstraums.

Kosthaldet omfattar mykje algemateriale, men òg insektlarvar, muslingar, krepsdyr, rogn og småfisk. Ein trudde lenge arten åt nyklekt aureyngel, men dette er lite sannsynleg. Det er likevel sikkert at han tek ein del aure-rogn og yngel med plommesekk. I tillegg et steinsmetten mykje yngel frå stingsild og frå andre steinsmettar.

Kjelder 
 Sandlund, Odd Terje: «Ulkefisker» i Norges dyr - fiskene 1 Cappelen 1992
 FishBase

Bakgrunnsstoff 
 

Ferskvassfisk
Ulkefisk
Selbjørn

Selbjørn er den nest største øya i Austevoll kommune i Vestland. På austsida ligg Bekkjarviksund, der Selbjørnsbrua går over til Huftarøy og på vestsida ligg Stolmesund der Stolmabrua går til Stolmen. Selbjørnsfjorden ligg på sørsida av øya med Fitjar og Fitjarøyane på andre sida. 

Fram til 1964 høyrde søraustsida av Selbjørn til Fitjar kommune, medan nordsida var ein del av Austevoll

Den største tettstaden er Bekkjarvik, som er ein gamal handelsstad med gjestgiveri, og av andre grender finn ein Salthella, Rabben, Grasdal og Gauksheim.

Tidlegare namn på øya er Salbjorn i Norre-Edda og Fornmannasoger. I 1567 vart namnet skrive Søldbiønn og i 1723 Sælbiørn. Ein meiner at namnet kanskje er eit tabunamn, og at namnet tidlegare kan ha hatt eit anna dyrenamn. Fiskarar skulle til dømes ikkje nemna ordet «katt» når dei var ute på havet, og dei kunne i staden seie «klodyret» eller «Salens bjørn», sidan katten høyrde til salen eller stova. Om Selbjørn ein gong vart kalla noko med katt, så skulle ikkje namnet nemnast.

Folketalsutvikling:

1Med Lunnøya

Fotnotar 

Øyar i Austevoll
STS-112

STS-112
Romutforsking i 2002
Halsnøy kloster

Halsnøy kloster vart bygd på 1100-talet og ligg på Halsnøy i Kvinnherad i Vestland. Kloster var vigsla den heilage ande. 

Halsnøy kloster var eit av fem augustinaranlegg i Noreg i mellomalderen. Ifølge ei seinare skriftleg kjelde, som ein meiner er truverdig, skal klosteret ha vorte grunnlagd i 1163-64 av jarlen Erling Skakke, i samanheng med at sonen Magnus Erlingsson vart krona til norsk konge. Halsnøy kloster fekk i løpet av mellomalderen store jordegods og vart eit av dei rikaste klostera i norsk mellomalder.

Halsnøy ligg midt i den gamle seglingsleia mellom Stavanger og Bergen og i tillegg til dei andelege oppgåvene hadde Halsnøy kloster i tillegg i oppgåve å ta imot, husa og ta seg av ferdafolk, og å stelle sjuke og vanhelsa folk. Det var derfor på sett og vis halvt gjestgjeveri og halvt hospital. I tillegg fekk Halsnøy inn store rikdomar på jordegods i Sunnhordland. 

Klosteret vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1287 og det hadde eit nært forhold til biskopen i Bergen, og mange av sakene deira måtte godkjennast av han. I tillegg hadde dei eit nært forhold til Jonsklosteret i Bergen, som var det andre augstinarklosteret i bispedømet. 
 
Ved reformasjonen i 1536 vart klosteret nedlagd og gjekk då over til å vere krongods, som med mange andre klostereigedomar i Noreg. Frå 1539 til 1654 vart Halsnøy kloster organisert som eit len med eigen lensherre. Seinare gjekk det inn under Bergenhus og vart drive som futedøme saman med Hardanger og Voss. Futen, Kammerråd Andreas Juel fekk i 1758 kjøpe futegarden Kloster. Mestedelen av klostergodset vart seld i siste halvdelen av 1700-talet. Frå 1758 og fram til 1956 har garden Kloster vorte drive som Storgård/Herregård av Juel-familien. Rundt 1840 vart restane av det indre klosteranlegget og kyrkje-ruinen rive av Løytnant Andreas Juel og nytt våningshus vart bygd av steinen.

I 1956 kjøpte Sunnhordland Folkemuseum klostertunet, som omfattar kloster-ruinane, våningshuset frå 1841, hageanlegg, naust og brygge. Hovudhuset har seinare år vorte restaurert, både soveromma oppe i loftsetasjen, kjøken, stover og toalett er i dag i god stand. Slik bygningsrestane ligg i dag avspeglar dei det utbygde klosteranlegget slik det låg frå rundt 1300 av. I norsk samanheng er Halsnøy kloster særeige ved at det er det ytre anlegget som er bevart og ikkje den sentrale klosterfirkanten. Bortsett fra Halsnøy kloster finn ein berre to andre klosteranlegg i Noreg dette gjeld for; Selja i Nordfjord og Hovedøya i Oslo.

Klosteret er avbilda gjennom måleriet Halsnøy kloster måla av barokkmålaren  Elias Fiigenschoug. Dette måleriet heng, moglegvis tatt som krigsbytte, på Skoklosters slott i Sverige.

Kjelder 
 Lidén, H.-E. (1967): Halsnøy kloster. Fortidsminner 54. Oslo.

Bakgrunnsstoff

Kunsthistorie
Kloster i Noreg
Turistmål i Kvinnherad
Byggverk i Kvinnherad
Kulturminne i Kvinnherad
Freda bygg i Vestland
Slåtterøy fyrstasjon

Slåtterøy fyrstasjon ligg på Slåtterøy, ei av dei ytterste Fitjarøyane i Selbjørnsfjorden og høyrer i dag til Bømlo kommune. Fyret vart oppretta i 1859 og er 25 meter høgt. Fyret er det mest lyssterke i landet etter at det kom elektrisk kraft fram i 1958, og frå ei høgd på 45,8 meter over havet lyser lykta 18,5 nautiske mil ut i havet. Frå landingen og opp til fyret går ein 300-400 meter lang veg i hogd stein. 

Fyret var heimstad til tre familiar fram til 1958, då desse vart flytta i land, medan vaktarane hadde hyblar på fyret. 

Fyret vart automatisert på 1980-talet og avfolka i 2003. I 1999 vart fyret freda av Riksantikvaren med heimel i kulturminnelova.

Klima 

Sidan juli 1923 har det vore vêrstasjon i drift på Slåtterøy. Denne vart automatisert i 1997. Slåtterøy er ein av stasjonane i Noreg med høgaste årsmiddeltemperatur.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Fyr i Vestland
Byggverk i Bømlo
Samferdsle i Bømlo
Kulturminne i Bømlo
Freda bygg i Vestland
Fitjarøyane
øyar i Bømlo