Celesta

Celesta (italiensk, av latin ‘himmelsk’) er eit tangentinstument som liknar på klaver, men nyttar stålstavar og resonatorar i staden for strenger. Instumentet er også blitt kalla klaviaturklokkespel og stålstavspel. 

Ein celesta likner eit piano, men er noko mindre. Det har resonanskasse av tre som skjuler mekanikken.
Instrumentet har ein mjuk, sølvklar klang. Det er rekna som eit melodisk slaginstrument i familien sjølvklingande idiofonar.
Celestaen blei funnen opp i 1886 av franskmannen Auguste Mustel.

Celestaen har eit noteomfang frå c1 til c5 (49 tonar, 4 oktavar), men notene blir skrivne ein oktav lågare enn det ein faktisk speler. 
melodisk slaginstrument tilhørende familien selvklingende idiofoner.

Verk med bruk av celesta 

Celesta blir for det meste brukt i klassisk musikk og filmmusikk. Under er nokre verk som bruker instrumentet:

 Pjotr Iljitsj Tsjajkovskij: Sukkerfeens dans, frå Nøtteknekkersuiten (1892)
 Richard Strauss: Salome (1904) og Der Rosenkavalier (1911)
 Gustav Mahler: Symfoni nr. 6 (1906) og Symfoni nr. 8 'Sinfonie der Tausend' (1907)
 Igor Stravinskij: Ildfuglen (1910)
 Maurice Ravel: Daphnis et Chloé (1912)
 Gustav Holst: Venus og Neptune, fra The Planets (1917)
 Ottorino Respighi: Pini di Roma (1924)
 Gottfried Huppertz: Metropolis (filmmusikk, 1927)
 George Gershwin: En amerikaner i Paris (1928)
 Maurice Ravel: Boléro (1928)
 Ferde Grofé: «On the Trail» frå Grand Canyon Suite (1931)
 Heitor Villa-Lobos: Toccata, fra Bachianas Brasileiras nr. 2 (1933)
 Dmitrij Sjostakovitsj: Symfoni nr. 4 (1936), Symfoni nr. 11 (1957), og cellokonsert nr. 1 (1959)
 Béla Bartók: Musikk for strykarar, slagverk og celesta (1937)
 Olivier Messiaen: Trois Petites liturgies de la Présence Divine (1943–44) og Turangalîla-symfoni (1949) 
 Sergej Prokofjev: Symfoni nr. 6 (1947) og Symfonikonsert for cello og orkester (1952)
 Jonathan Dove: Flight (opera) (1998)
 John Williams: Hedwig's Theme, frå filmen Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001)

 I populærmusikk 
Celesta har også blitt brukt ein del brukt i populærmusikk: 
 Thelonious Monk: "Pannonica", fra Brilliant Corners (1957)
 Buddy Holly: «Everyday» (1958)
 Herbie Hancock: på Freddie Hubbard sin «True Colors» frå Blue Spirits (1966)
 The Velvet Underground: «Sunday Morning» frå The Velvet Underground and Nico (1967)
 The Mothers Of Invention: «Absolutely Free» frå We're Only In It For The Money (1968)
 Pink Floyd «Set the Controls for the Heart of the Sun» (1968)
 Nick Drake: «Northern Sky» frå Bryter Layter (1970)
 U2: «Bad» frå The Unforgettable Fire The Stooges: «Penetration» frå Raw Power (1973)
 McCoy Tyner: «Once I Loved, Land of the Lonely» frå Trident (1975)
 The Beatles: «Real Love» (1977, 1996)
 Eels: «Flyswatter» frå Daisies of the Galaxy (2000); «Trouble With Dreams» frå Blinking Lights and Other Revelations (2005)
 Björk: «Scatterheart» frå Selmasongs (2000); «Sun In My Mouth», «Harm Of Will» og «It's Not Up To You» frå Vespertine (2001); «Mother Heroic» frå Family Tree (2002)
 Death Cab for Cutie: «Title and Registration» frå Transatlanticism (2003)
 The Polyphonic Spree: «Hold Me Now», «Lithium» (2004)
 Sigur Rós: «Sé Lest» og «Heysátan» frå Takk (2005)
 The Beach Boys: [«Noble Surfer» frå Surfin' USA'' (1963)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Celesta» frå ,  den 10. juli 2018.

Bakgrunnsstoff 

 

Slagidiofonar
Tangentinstrument