kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Stripeflugeskvett

Stripeflugeskvett (Petroica australis) er ein liten sporvefugl i flugeskvettfamilien, Petroicidae. Han er endemisk for New Zealand, lever i habitat med skog over delar av begge hovudøyane og over Stewart Island/Rakiura i sør. Òg på omkringliggande øyar i nord som Little Barrier Island og Kapitiøya. Det er tre underarter som viser variasjon i fjørdrakt. Der er òg skilnader i fjørdrakt mellom kjønna.

Skildring 
På Nordøya er hannfuglen av stripeflugeskvetten mørk, nær svart, men nedre bryst og buk er gråleg og dei har ein liten kvit flekk rett over nebbrota. Hofuglen på Nordøya er litt bleikare med grålege område på strupe og bryst. Fjørene har bleike fjørskaft som gjev inntrykk av striper i fjørdrakta. Underarten på Stewart Island er mykje lik den på Nordøya. På Sørøya har hannfuglar eit tydeleg skilje mellom den mørke oversida og ei lys gul underside og nedre bryst. Også her har hannar ein liten kvit flekk over nebbrota. Hofuglar på Sørøya har gråare bryst med uklåre lysare område. Ungfuglar i alle underartane liknar hofuglar. Stripeflugeskvettar måler 18 centimeter og veg 35 gram.

Stripeflugeskvettar var tidlegare utbreidde over heile Nordøya og Sørøya. På Nordøya er dei i dag utbreidde i eit belte frå Bay of Plenty i nord til Taranaki i sørvest. Utbreiinga på Sørøya er konsentrert i nordvest, nord for Søralpane og austover til Marlborough. Utanom dette finst dei berre i mindre isolerte område på vestlege delar av Sørøya og rundt Dunedin på austkysten. Det finst ein levedyktige bestand på Stewart Island/Rakiura, men han er mest vanleg på Little Barrier Island, Kapitiøya og på nokre område på nordlege Sørøya.

Stripeflugeskvettar er monogame og para held saman frå år til år. Paret vernar territorium heile året, men hannen er mest aktiv i hekketida med song. Songen er høg og klår med ei avtakande setning 'pvii-pvii-pvii'. Egglegging kan skje i perioden frå juli til januar, og dei kan ha opp til fire kull i sesongen, jamvel seks kull om nokre kull går tapt. Kvart kull er på 2-4 egg. Desse fuglane startar hekking når dei er ca. eit år gamle, og forventa levealder har vore rekna til tre år, men ein kjenner eit individ som blei 16 år.

Føda består hovudsakleg av virvellause dyr, men dei kan òg ete av frukter når dei er tilgjengelege. For det meste tar dei byttet nede på bakken, dei kan sitje på låge greiner og kaste seg ned på bakken når byttet er observert.

Arten har status som verna endemisk utan å vere trua, og bestanden er minkande grunna habitatstap og innførte predatorar.

Underartane i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011:
 Petroica australis longipes, Nordøya og nærliggjande øyar
 Petroica australis australis, Sørøya 
 Petroica australis rakiura, Stewart Island/Rakiura

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Petroica australis . Henta frå http://www.birdlife.org den 9. september 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Videoar, bilete og lydopptak av stripeflugeskvettar hos Internet Bird Collection

Flugeskvettfamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Ze'ev Friedman

Ze'ev Friedman () var ein israelsk vektløftar.

Sommar-OL 1972
Friedman reiste til München for å delta under sommar-OL 1972 saman med den israelske OL-troppen. 5. september vart han drepen av den palestinske terroristgruppa Svart september i det som seinare vart kjend som München-massakren.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ze'ev Friedman» frå ,  den 9. september 2012.  
 Sports Reference: Ze'ev Friedman

Bakgrunnsstoff 
 

Israelske deltakarar under sommar-OL 1972
Vektlyftarar under sommar-OL 1972
Myrda OL-deltakarar
Folk myrda med skytevåpen
Folk myrda av Svart september
München-massakren
Myrda idrettsutøvarar
Folk frå Sibir
Marita Koch

Marita Koch () er ein tidlegare sprintar som representerte Aust-Tyskland. Marita Koch held den gjeldande verdsrekorden på 400 meter sprint på tida 47,60.  Verdsrekorden på 400 meter vart sett under eit verdscupstemne i Canberra i oktober 1985. Sjølv om dette er den einaste verdsrekorden som Marita Koch framleis held i dag, sette ho til saman 15 verdsrekordar i løpet av karrieren sin. Den einaste som har sett fleire verdsrekordar er sprintaren Betty Cuthbert frå Australia. Marita Koch har framleis den europeiske rekorden på 200 meter; 21,71 sekund, men deler denne rekorden med Heike Drechsler.  Marita Koch gifte seg med trenaren sin, Wolfgang Meier, og heiter no Marita Meier-Koch.

Biografi 

I 1978 deltok Marita Koch i EM i friidrett i Praha, der ho tok gull på 400 meter på 48,94 sekund og sette verdsrekord på distansen. Aust-Tyskland tok også gull på 4 x 400 meter stafett med Marita Koch på ein av distansane. Under EM i friidrett 1982 i Athen forbetra ho 400 meterstida til 48,16 og sette dermed endå ein ny verdsrekord, i tillegg til at Aust-Tyskland sette verdsrekord på 4 x 400 meter stafett med 3,19,05. Marita Koch tok gull i begge øvingane også under EM i friidrett 1986 i Stuttgart og presterte dermed å ta gull i dei same to øvingane i tre EM på rad.

Marita Koch vart forhindra frå å delta i sommar-OL 1976 i Montreal grunna skadar. Sidan Aust-Tyskland boikotta sommar-OL 1984 i Los Angeles, vart hennar fyrste og einaste olympiske leikar sommar-OL 1980 i Moskva. Her sprang ho 400 meter på 48,88 sekund, tok gullmedalje og sette ny olympisk rekord. Også i Moskva sprang Koch ein av distansane under 4 x 400 meter stafett for kvinner og vann olympisk sølvmedalje for Aust-Tyskland, bak Sovjetunionen. 

I 1983 var Marita Koch med på VM i friidrett i Helsingfors, der ho kom heim att med fire gullmedaljar. I 100 meter sprint var det landskvinna Marlies Göhr som gjekk av med sigeren, men Marita Koch tok sølv. I 200-meter tok ho gull framfor Merlene Ottey. Koch deltok ikkje i 400 meter under dette meisterskapet, men tok gull til Aust-Tyskland i både 4 x 100 meter og 4 x 400 meter stafett.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Marita Koch» frå ,  den 9. september 2012.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Resultatliste på iaaf.org

Tyske sprintarar
Austtyske idrettsutøvarar
Verdsmeistrar i friidrett
Europameistrar i friidrett for Aust-Tyskland
Olympiske meistrar for Aust-Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Aust-Tyskland
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1976
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1976
Medaljevinnarar under sommar-OL 1980
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1980
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1980
Galina Tsjistjakova

Galina Tsjistjakova-Beskrovnaja () er ein tidlegare lengdehoppar og tresteghoppar frå Izmajil, sørvest i det noverande Ukraina. I størsteparten av karrieren sin tevla ho for Sovjetunionen. Galina Tsjistjakova held den gjeldande verdsrekorden i lengdehopp med 7,52 meter. Hennar personlege rekord i tresteg er på 14,76 meter.

Karriere 

Galina Tsjistjakova vann lengdehopptevlinga under innandørs-EM i Athen i 1985 med eit hopp på 7,02. Året etter vann ho sølv under EM i friidrett i Stuttgart. Tsjistjakova hoppa 7,09, men austtyske Heike Drechsler hoppa lengre. Den 11. juni 1988 deltok Tsjistjakova i ei tevling i Leningrad, der ho sette verdsrekord i lengdehopp med 7,52. Underleg nok fekk ho ikkje meir enn ein bronsemedalje under sommar-OL 1988 i Seoul seinare same året. Her hoppa ho 7,11 meter.

Tsjistjakova vann fleire medaljar i lengdehopp og tresteg under innandørs-meisterskap, inkludert ein gullmedalje frå innandørs-VM i Budapest i 1989. Etter ein kneoperasjon i 1990 fann ho aldri tilbake til toppformen sin. Fram til no hadde Tsjistjakova representert Sovjetunionen, men ho vart russisk statsborgar ved unionsoppløysinga før ho etter nokre år vart slovakisk statsborgar. I 1995 gjorde ho eit comeback, og representerte Slovakia under sommar-OL 1996 i Atlanta, men kvalifiserte seg ikkje til finalen korkje i lengdehopp eller tresteg. Ho er no busett i Slovakia saman med familien sin.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Galina Chistyakova» frå ,  den 9. september 2012.  
Denne artikkelen bygger på «Galina Tschistjakowa» frå ,  den 9. september 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Resultatliste frå iaaf.org
 

Sovjetiske lengdehopparar
Sovjetiske tresteghopparar
Slovakiske lengdehopparar
Slovakiske tresteghopparar
Ukrainske lengdehopparar
Ukrainske tresteghopparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen
Medaljevinnarar under sommar-OL 1988
Sovjetiske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Slovakiske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Yobes Ondieki

Yobes Ondieki () er ein kenyansk tidlegare langdistanseløpar.

Aktiv 

På 1980-talet studerte Yobes Ondieki i Iowa i USA der han var ein aktiv idrettsmann, særleg i terrengløp. Som langdistanseløpar var han i stand til å halda god fart over lengre tid, men mangla ein god sluttspurt. Under sommar-OL 1988 i Seoul deltok han på 5000 meter, men enda på 12. plass. Også under neste OL, sommar-OL 1992 i Barcelona var det sluttspurten som mangla hjå Ondieki og som gjorde at han enda på ein femteplass.

Ondieki sin største idrettsmedalje er VM-gull på 5000 meter frå Tokyo i 1991. Han sprang inn på 13,14.45 og sette meisterskapsrekord. Dessutan vart Ondieki den fyrste løparen som sprang 10 000 meter på under 27 minutt og dermed sette ny verdsrekord. Dette skjedde på Bislett stadion under Bislett Games den 10. juli 1993, og Ondieki vart tildelt Bislett-medaljen for prestasjonen. Verdsrekorden heldt fram til juli neste år, då han vart slått av William Sigei. 

Ondieki var gift med maratonløparen Lisa Martin frå Australia, men dei er no skilde.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Yobes Ondieki» frå ,  den 10. september 2012.  
 

Kenyanske langdistanseløparar
Verdsmeistrar i friidrett for Kenya
Vinnarar av Bislett-medaljen
Kenyanske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Kenyanske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
Linford Christie

Linford Cicero Christie () er ein tidlegare sprintar som representerte Storbritannia. Han var den fyrste europearen som sprang 100 meter på under 10 sekund.

Karriere 

Linford Christie vart fødd i Saint Andrew på Jamaica og vart oppdregen av bestemor si der. Sju år gamal forlèt han Jamaica og flytte til London, der foreldra hans hadde busett seg fem år tidlegare. Sjølv om han gjorde det svært bra i idretten i oppveksten, starta han ikkje med aktiv friidrett før 19-årsalderen. Christie greidde ikkje å kvalifisera seg til sommar-OL 1984, men med Ron Roddan som trenar tok han til å gjera stor framgang.

I 1986 vart Christie den overraskande europameisteren på 100 meter sprint i Roma. Under Samveldeleikane kom han på andreplass bak Ben Johnson frå Canada. I 1987 kom Christie på fjerdeplass under VM i friidrett, men då vinnaren Ben Johnson vedgjekk dopingbruk, gjekk bronsemedaljen til Christie.

Sommar-OL 1988 i Seoul vart dei fyrste olympiske leikane for Linford Christie. Nemnte Ben Johnson vart vinnaren av 100 meter sprint, men vart seinare diskvalifisert grunna doping. Andreplassen, Carl Lewis frå USA fekk difor gullet og Christie vann olympisk sølv. Christie vart sjølv også mistenkt for dopingbruk under desse leikane, men ingenting vart prova. Han deltok også på kvalifiseringa til 200 meter sprint, og var med på stafettlaget som skaffa sølv til Storbritannia på 4 x 100 meter. 

Christie heldt fram med å gjera det bra som sprintar, særleg i EM og innandørs-EM. I 1992 var det tid for sommar-OL 1992 i Barcelona. Christie vart no olympisk meister på 100 meter sprint, 32 år gamal. Han var den tredje briten i verdshistoria som oppnådde dette, og gjorde det på tida 9,96. Erkerivalen og den dåverande verdsrekordhaldaren Carl Lewis deltok ikkje på 100 meter under Barcelona-leikane.

I 1993 vart Christie også verdsmeister på 100 meter sprint i Stuttgart på tida 9,87. Dette er gjeldande britisk rekord og var europeisk rekord fram til portugisaren Francis Obikwelu slo han med éin hundredel i 2004. 

Linford Christie sin karrierre gjekk nedoverbakke etter 1994. Han deltok under sommar-OL 1996 i Atlanta, men vart diskvalifisert frå 100 metersfinalen etter at han hadde tjuvstarta to gonger. Ved ein tilfeldig narkotikatest i Dortmund i 1999 vart det funne nandrolon i kroppen hans, og han vart straffa frå IAAF med to års utestenging frå idretten. Han har ikkje vore aktiv som toppidrettsmann etter dette.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Linford Christie» frå ,  den 10. september 2012.

Bakgrunnsstoff 
 

Britiske sprintarar
Jamaicanske sprintarar
Verdsmeistrar i friidrett for Storbritannia
Europameistrar i friidrett for Storbritannia
Olympiske meistrar for Storbritannia
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Storbritannia
Medaljevinnarar under sommar-OL 1988
Britiske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Medaljevinnarar under sommar-OL 1992
Britiske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
Britiske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Vinnarar av Bislett-medaljen
Dopingsaker i friidrett
László Tábori

László Tábori () var ein ungarsk tidlegare friidrettsutøvar som utvandra til USA. Han tevla spesielt i mellom- og langdistanseløp.

Biografi 

László Tábori tok til å satsa aktivt på friidretten i 1950-åra. Den 6. september 1955 deltok han i 1500 meter på Bislett stadion i Oslo. Både Tábori og dansken Gunnar Nielsen tangerte verdsrekorden på 1500 meter som tilhøyrte ungarske Sándor Iharos: 3,40.8. 

Dei einaste olympiske leikane Tabori deltok i, var Sommar-OL 1956 i Melbourne. Leikane fann stad samtidig med den blodige oppstanden i Ungarn, og var difor ei vanskeleg tid for ungararane. Sándor Iharos deltok ikkje i Melbourne-OL, og ein annan ungarsk storfavoritt rauk ut før finalen. Tábori kvalifiserte seg derimot til 1500 metersfinalen der han kom på ein respektabel fjerdeplass. Han deltok også i 5000 meter og enda på sjetteplass. 

László Tábori kom aldri tilbake til Ungarn etter leikane, men reiste til USA, der han slo seg ned i Los Angeles. Av di han korkje kunne delta for Ungarn eller for USA i 1960, fekk han ikkje delta i det neste OL. Han deltok heller ikkje i fleire store internasjonale tevlingar. László Tábori var sidan aktiv som friidrettstrenar i USA.

I 1990 var László Tábori ein av ni idrettsutøvarar som vart tildelt Bislett-medaljen for historiske idrettsbragder på Bislett stadion.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «László Tábori» frå ,  den 10. september 2012.

Fotnotar 

Ungarske mellomdistanseløparar
Langdistanseløparar
Vinnarar av Bislett-medaljen
Ungarske deltakarar under sommar-OL 1956
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Klaus Tafelmeier

Klaus Tafelmeier () er ein tysk, tidlegare
friidrettsutøvar frå Singen i Baden-Württemberg, som tevla i spydkast for Vest-Tyskland. Han vart europameister i øvinga i 1986, og vann seks gullmedaljar i tyske meisterskap. Tafelmeier var medlem av Bayer Leverkusen. Personleg rekord er på 86,64 m.

Aktiv
Tafelmeier vart lagt merke til då han i 1977 vart europameister i spydkast for juniorar. Likevel skulle det gå seks år før han kom til finalen i eit internasjonal meisterskap, i den aller fyrste verdsmeisterskapen i friidrett vart han nummer åtte.

Den 27. august 1986 vart Tafelmeier europameister med eit kast på 84,76 m, og vann med stor margin til sølvvinnaren Detlef Michel frå DDR. Vel tre veker seinare, 20. september 1986 kasta Tafelmeier 85,74 under eit stemne i Como, og sette med det den fyrste offisielle verdsrekorden  med den nye spydtypa som vart teken i bruk i 1986-sesongen.

Tafelmeier sin verdsrekord stod til mai 1987, då Jan Železný kasta 87,66. Mindre enn to månader etterpå presterte Tafelemeier sitt lengste spydkast nokon gong, spydet landa då på 86,64 m under eit stemne i Gelsenkirchen. Seinare i sesongen mislukkast han i å kvalifisere seg til VM-finalen. Derimot kom han på fjerdeplassen i spydkasttevlinga under sommar-OL 1988, vel halvmeteren bak bronsemedaljøren Seppo Räty.

Tafelmeier vart vesttysk meister i spydkast fem gongar; 1982-85 og 1987, samt alltysk meister i sin seste sesong på toppnivå, 1991. Mellom 1977 og 1991 tok han i alt tolv medaljar i spydakst i dei tyske meisterskapa (6-2-4).

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1982 i Aten: Nr 13 – 70,40 m
VM 1983 i Helsingfors: Nr 8 – 80,42 m
OL 1984 i Los Angeles: Utslått i kvalifiseringa (73,52 m)
EM 1986 i Stuttgart: Gullmedalje – 84,76 m, framom Detlef Michel (81,90 m)
VM 1987 i Roma: Utslått i kvalifiseringa (nr 15 - 76,46 m)
OL 1988 i Seoul: Nr 4 – 82,72 m
EM 1990 i Split: Nr 11 – 77,26 m
VM 1991 i Tokyo:Utslått i kvalifiseringa (72,42 m)

Notar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Klaus Tafelmeier» frå ,  den 10. september 2012.

Bakgrunnsstoff 
 

Tyske spydkastarar
Europameistrar i friidrett for Vest-Tyskland
Vesttyske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
Vesttyske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
21 Hours at Munich

21 Hours at Munich (tysk Die 21 Stunden von München) er ein amerikansk fjernsynsfilm  frå 1976, basert på boka The Blood of Israel av Serge Groussard som handlar om München-massakren under sommar-OL 1972.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Die 21 Stunden von München» frå ,  den 11. september 2012.  

USA-amerikanske fjernsynsfilmar
Fjernsynsfilmar frå 1976
München-massakren
Fjernsynsfilmar om OL
LH 615 – Operation München

LH 615 – Operation München er ein dokumentarisk spelefilm om kapringa av Lufthansa-flyet «Kiel» 19. oktober 1972. Grunnen til kapringa var gisseltakinga av personar frå den israelske OL-troppen under sommar-OL 1972.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «LH 615 – Operation München» frå ,  den 11. september 2012.  

Filmar frå 1975
Tyske filmar
München-massakren
Filmar om OL
Sibirsk dverghamster

Sibirsk dverghamster  (Phodopus sungorus) er ein art i slekta dverghamster i hamsterfamilien. Han vert og kalla djungarisk dverghamster. Eit spesielt kjenneteikn hjå denne arten er ei mørkare stripe som går langs ryggen. Denne er lettast å leggja merke til om vinteren når pelsen er kvit. Om sommaren er pelsen grå. Arten finst i nokre delar av Kasakhstan og Mongolia.

Hamsteren er vanleg å halda som kjæledyr i Europa og Nord-Amerika.

Bakgrunnsstoff 

 

Kjæledyr
Gnagarar
Skeivnebblo

Skeivnebblo, Anarhynchus frontalis, er ein mellomstor medlem av lofamilien, Charadriidae, endemisk for New Zealand. Dette er einaste fuglearten i verda som har ein sidelengs vridd nebbspiss. Nebbtuppen er alltid vridd mot høgre. Populasjonen hekkar på Sørøya, dei er flyttfuglar som overvintrar på Nordøya.

Skildring 

Skeivnebbloa er med lengd på 20 centimeter og 60 gram i vekt litt større enn til dømes sandlo. Fjørdrakta har kvit underside av kropp og venger, kvit strupe og panne. Krone, hette og oversida er oskegrå. Det svarte, vridde nebbet er langt til lo å vere, auga er svarte og beina er grågrøne. I hekkedrakt får dei eit mørkt, tydeleg teikna belte tvers over brystet, hannen litt breiare enn hoa. Brystbandet er heilt eller delvis borte utanom hekketida.

Vinterstid finn ein skeivnebbloa spreidd langs kysten av Nordøya, ofte i flokkar på over 100 fuglar og ein stor del av bestanden i havbukta Firth of Thames. Fåtalige lever òg på Sørøya, til dømes på Farewell Spit.

Hekkeområdet ligg i Canterbury og indre Otago, inne i innlandet sentralt på Sørøya, her hekkar dei langs elvebreidder som Rakaiaelva. Nokre få hekkar ved innsjøar som Tekaposjøen. Hoa legg to egg på rein grus utan vegetasjon. Rugetida er ca. 30 dagar og begge kjønn tar del i ruginga. Dei fleste fuglane blir hekkefuglar i andre leveåret og det eldste kjente individet av skeivnebblo blei over 16 år.

Det sære nebbet til skeivnebbloer hjelper dei i å grave fram virvellause dyr og larver som ligg under steinar, for det meste artar som er knytt til vatn. Dette kan vere vårfluger, steinfluger, døgnfluger og biller. Når dei beitar på mudderbankar er det ulike krepsdyr som er byttedyra. Utanom hekketida er dei sosiale og dannar flokkar ved beiting og kvile. Dei kan òg flyge tett og synkronisert.

Dette er ein sjeldan og verna art, bestanden er estimert til 4500-5000, (år 2003) og er minkande.

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Anarhynchus frontalis. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. september 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Videoar, bilete og lydopptak av skeivnebbloer hos Induet Bird Collection

Lofamilien
Fuglar endemiske for New Zealand
Pentti Karvonen

Pentti Kalevi Karvonen () var ein finsk friidrettsutøvar som tevla i hinderløp. 

Karvonen var fødd i Koivisto i Finland, no Primorsk i Russland.

Pentti Karvonen sette ny verdsrekord på 3000 meter hinder med tida 8,45.4. Rekorden vart sett den 15. juli 1955 på Bislett stadion i Oslo. 

I 1990 var Pentti Karvonen ein av 9 idrettsutøvarar som vart tildelt Bislett-medaljen for historiske bragder på stadion.

Fotnotar 

Finske hinderløparar
Vinnarar av Bislett-medaljen
Finske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
Anders Gärderud

Sven Anders Gärderud () er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar, orienteringsløpar og idrettsleiar. Han vart olympisk meister i 3 000 meter hinder ved dei olympiske sommarleikane 1976 i Montreal. I nasjonale tevlingar vann han medaljar også på 800 meter, 1500 meter og 10 000 meter på 1960- og 1970-talet.

Biografi

Friidrett
Gärderuds første store prestasjon kom i Roma 11. september 1968. Han forbetra då den svenske 800-meter-rekorden, sett av Dan Waern sju år tidlegare, med tre tidels sekund til 1.47,2. Denne rekorden stod i seks år. Gärderud deltok i 800 meter og 1500 meter under sommar-OL 1968 i Mexico by, men kom ikkje vidare til semifinale.

Frå 1970-talet konsentrerte Gärderud seg meir om hinderløp. Han deltok i 3000 meter hinder i sommar-OL 1972 i München, men sleit med forkjøling, og kom heller ikkje denne gongen lengre enn til forsøksheata. Berre ei veke seinare sette han ny verdsrekord på distansen med tida 8.20,8 på olympiastadion i Helsinki.

Under EM i friidrett 1974 i Roma vann Gärderud sølv på 3000 meter hinder. Han tapte spurten mot europameisteren Bronislaw Malinowski, 8.15,0 mot 8.15,4. I 1975 forbetra han sin eigen verdsrekord to gonger. Fyrste gongen var på Bislett stadion med tida 8.10,4, seks dagar seinare sprang han inn på 8.09,7 i Stockholm.

Finalen i 3000 meter hinderløp under sommar-OL 1976 i Montreal har vorte ein klassikar i Sverige. Frank Baumgartl frå Aust-Tyskland er i leiinga, med Gärderud tett bakom. Når dei kjem fram til siste hinderet, ramlar Baumgartl slik at Gärderud fritt spring inn til ny verdsrekord på 8.08,02. Gullmedaljen var Sveriges første friidrettsgull i OL på 24 år. For prestasjonen vart han tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje.

Svenske rekordar på 3 000 meter hinder

Svenske rekordar på 5 000 meter

Orientering
Gärderud dreiv også med orientering. Hans fremste prestasjon i orientering var eit SM-gull i stafett med Mälarhöjdens IK i 1977.

I si tid som aktiv idrettsutøvar representerte Gärderud både IFK Lidingö, Enebybergs IF og Mälarhöjdens IK.

Idrettsleiar
På 1990-talet var Gärderud landslagssjef for det svenske friidretts-landslaget. Seinare var han landslagssjef for det norske orienteringslandslaget. Han er busett på Lidingö i Stockholm og kommenterer friidrett og orientering for Sveriges Television.

I 1990 var Gärderud ein av ni idrettsutøvarar som fekk Bislett-medaljen for historiske bragder på Bislett stadion.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anders Gärderud» frå ,  den 12. september 2012.  
 
Denne artikkelen bygger på «Anders Gärderud» frå ,  den 12. september 2012.  
 

Svenske langdistanseløparar
Svenske orienteringsløparar
Svenske mellomdistanseløparar
Olympiske meistrar for Sverige
Svenske deltakarar under sommar-OL 1968
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1968
Svenske deltakarar under sommar-OL 1972
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1972
Medaljevinnarar under sommar-OL 1976
Svenske deltakarar under sommar-OL 1976
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1976
Vinnarar av Bislett-medaljen