kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Kastanjebukkolibri

Kastanjebukkolibri (Saucerottia castaneiventris) er ein fargerik kolibriart i slekta Saucerottia  med liten og minkande førekomst, og han er endemisk for Colombia.

Skildring 
Kastanjebukkolibri er liten, 8,4 centimeter lang, og som fleire andre Amazilia-artar har han framtredande raudbrun farge i fjørdrakta. Undersida og halen er raudbrun. Oversida skinande raudleg til bronsefarga, som gradvis går over til ein noko grå overgump. Halsen og øvre brystet er skinande grøn. Han har små, snøkvite fjører ned rundt leggene, nebbet har rosa base og raudt utover undernebbet, elles svart. Hofuglen liknar hannar, men er noko meir avdempa i fargene. Denne arten er svært lik rusthalekolibri, Amazilia tzacatl, men rusthalekolibri manglar den kraftige raudbrune farga på undersida og har i staden gråleg, fargelaus buk. Kastanjebukkolibri gjer ei kjenneleg læte, som ei rusten dørhengsle når dei forsvarer territoriet mot inntrengande artsfrendar eller andre kolibriar.

Utbreiingsområdet for denne kolibriarten synest å vere avgrensa til tørrare delar av Magdalena-dalføret med sidedalar i departementa  Santander og  Boyacá, normalt mellom 500 og 1500 moh. Sjølv om det no finst spesifikke område med kjent nærvere av arten, er det umogleg å føreseia nøyaktig førekomst på grunn av ukjente sesongvariasjonar av lokale trekk. Nyleg har han òg vore registrert i meir fuktige område, og i hagar og på kaffiplantasjar, det kan vere teikn på tilpassing av nye omgjevnader og ein respons på tap av opphavleg habitat. Føda er nektar og små leddyr. Dei beitar på blomar i Salvie-slekta og på Trichanthera gigantea i plantefamilien Acanthaceae.

Dette er Saucerottia-arten med svakast bestand, eit estimat ligg i området 1000 til 2500 individ og ein trur populasjonen er minkande.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger dels på «Chestnut-bellied Hummingbird» frå ,  den 21. juni 2015.  
  
 Weller, A.A., P. F. D. Boesman, and C. J. Sharpe (2021). Chestnut-bellied Hummingbird (Saucerottia castaneiventris), version 1.1. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.chbhum1.01.1 
BirdLife International (2023) Species factsheet: Saucerottia castaneiventris. Henta frå http://www.birdlife.org den 6. august 2023
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Kolibrifamilien
Fuglar endemiske for Colombia
Trine Rønning

Trine Bjerke Rønning () er ein norsk fotballspelar frå Trondheim som sidan 2009 har spelt for Stabæk IF. Tidlegare har ho spelt på Trondheims-Ørn og Kolbotn IL. I tida 1998 til 2013 var ho med å vinne åtte noregsmeisterskap og seks seriemeisterskap. Rønning har spelt 157 landskampar og skåra 22 mål for Noreg i tida 1999-2015 og vunne EM-sølv i både 2005 og 2013.

Klubbspel
Rønning melde seg inn inn i Trondheims/Ørn før 1998-sesongen. Ho markerte seg snøgt som ei iherdig offensiv kraft, og i cupfinalen vart ho den store spelaren då Trondheims/Ørn feia Kolbotn IL. I kvar av dei neste fire sesongane fekk ho med seg ein triumf, anten seriemeister eller cupmeister, med Trondheims/Ørn, i 2001 sågar begge.

Perioden 2003-08 spelte Rønning på Kolbotn. Etter å ha byrja i offensive roller, vart ho oftare brukt som defensiv midtbanespelar. Her vart ho seriemeister i 2005 og 2006 og cupmeister 2007. Hausten 2006 var ho ein av dei markante Kolbotn-spelarane då laget tok seg til semifinalane i Meisterligaen.

Frå 2009 har Rønning spelt i midtforsvaret til Stabæk. Med sin duellstyrke og sine taktiske evner var ho viktig då Bærums-laget vann serien i 2010, cupen i 2011 og triumferte i både serie og cup i 2013.

Landslagsspel
Rønning debuterte på det norske landslaget i ein kamp mot Portugal i januar 1999. Ho måtte vente to år før ho neste gong kunne kle på seg den norsk landslagsdrakta. Fyrst frå 2002 var ho fast i den norsk landslagstroppen. 

Rønning spelte både i VM 2003, 2007, 2011 og 2015, før den siste meisterskapen hadde ho teke over som kaptein, men fekk mindre speletid då ho sleit med skade. Også tidlegare har ho vore borte frå landslaget grunna skade. Men ho var med på den norske midtbana då det vart tap 1-3 mot Tyskland i EM-finalen 2005, og då det vart eit nytt 1-3-tap mot Tyskland i EM-semifinale 2009. Også i den neste europameisterskapen, møttest Noreg og Tyskland, og atter ein gong til finale. Her bomma Rønning på eit straffespark på stillinga 0-0, og sidan skåra tyske Anja Mittag det einaste målet i kampen. År 2015 var ho landslagskaptein, til dess Roger Finjord tok over som landslagssjef.

Merittar
EM-sølv 2005 og 2013
Noregsmeister 1998, 1999, 2001 og 2002 med Trondheims-Ørn
Seriemeister 2000 og 2001 med Trondheims-Ørn
Seriemeister 2005 og 2006 med Kolbotn
Noregsmeister 2007 med Kolbotn
Seriemeister 2010 og 2013 med Stabæk
Noregsmeister 2011, 2012 og 2013 med Stabæk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Trine Rønning» frå ,  den 24. juni 2015.  
 

Norske kvinnelandslagsspelarar i fotball
Norske deltakarar under sommar-OL 2008
Fotballspelarar under sommar-OL 2008
Kolbotn-spelarar
Stabæk-spelarar
Trondheims-Ørn-spelarar
Folk frå Trondheim
Solveig Gulbrandsen

Solveig Ingersdatter Gulbrandsen () er ein norsk fotballspelar frå Oslo. I tida 1998-2015 spelte ho 184 landskampar og skåra 55 mål. Høgdepunktet kom då ho i 2000 vann OL-gull for Noreg. Både i 2005 og 2013 vann ho EM-sølv. Midtbanespelaren Gulbrandsen var i tolv år medlem av Kolbotn IL, seinare av Stabæk IF og Vålerenga. I 2015 spelar ho sin 13. sesong på Kolbotn. Faren hennar, Terje Gulbrandsen, spelte to fotballandskampar for Noreg.

Klubbspel
Gulbrandsen spelte sin fyrste cupfinale som 17-åring i 1998. Dei neste åra var ho sentral på midtbanen til Kolbotn IL, der ho utmerkte seg med fine pasningar, løpsstyrke og gode skot. Ho kom ofte høgt på lista over toppskårar, i 2003 delte ho prisen som toppskårar med to andre kvinner.

I åra frå 2002 til 2007 låg Kolbotn i aller øvste sjiktet av norske fotballag på kvinnesida. Laget vart seriemeister i 2002 og spelte seg fram til sin andre NM-finale i 2003, der det var stor favoritt mot Medkila IL, men gjekk på eit høgst overraskande 1-2-tap. Både i 2005 og 2006 sikra Gulbrandsen og Kolbotn seg sigeren i toppserien, og i 2007 vart ho norsk meister då Kolbotn slo Asker 4-2 i cupfinalen. Hausten 2006 nådde Kolbotn langt i meisterligaen for kvinner, fyrst i semifinalane mot svenske Umeå måtte laget gje tapt for overmakta.

Etter tolv sesongar i Kolbotn melde Gulbrandsen overgang til Stabæk IF i 2009-sesongen. Etter ein sesong i Stabæk fekk ho kontrakt med FC Gold Pride i USA, men gav seg allereie i juli 2010 og reiste tilbake til Noreg og Stabæk.

Etter ein fødsel i 2011 kom ho tilbake på fotballbana i 2012, som spelar på Vålerenga. Hausten 2014 spelte ho for Stabæk IF, medan ho i 2015 er Kolbotn-spelar.

Landslagsspel
Gulbrandsen debuterte på det norske kvinnelandslaget 17. juni 1998 i ein kamp mot Tyskland. Hausten to  år seinare var ho del av gullaget i fotball under OL 2000 i Sydney. Ho var også med på sølvlaget under fotball-EM 2005, skåra mellom anna to mål i semifinalen mot Sverige.

I 2009 var ho med då Noreg tapte semifinalen mot europameister Tyskland. Etter ein landslagspause på to år kom ho tilbake hausten 2012, og fekk spele alle kampane då Noreg under fotball-EM 2013 tok seg heilt til finale i Stockholm. I finalen mot Tyskland bomma ho på eit straffespark på stillinga 0-0. Ved full tid stod det 1-0 til Tyskland.

Etter landslagsdebuten i 1998 har Gulbrandsen delteke i fire verdsmeisterskapar; 1999, 2003, 2007 og 2015, Sommar-OL 2000 og 2008, samt alle fire europemeisterskapane i hennar tid som landslagsspelar; 2001, 2005, 2009 og 2013. Berre Hege Riise med sine 188 kampar har fleire landskampar for det norske kvinnelandslaget.

Merittar
OL-gull 2000
EM-sølv 2005 og 2013
Seriemeister 2002, 2005 og 2006 med Kolbotn
Noregsmeister 2007 med Kolbotn

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Solveig Gulbrandsen» frå ,  den 24. juni 2015.  
 

Norske kvinnelandslagsspelarar i fotball
Olympiske meistrar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 2000
Norske deltakarar under sommar-OL 2000
Fotballspelarar under sommar-OL 2000
Norske deltakarar under sommar-OL 2008
Fotballspelarar under sommar-OL 2008
Kolbotn-spelarar
Stabæk-spelarar
Vålerenga-spelarar
Folk frå Oslo
Qalansawe

Qalansawe, òg Qalansuwa, (arabisk skrift قلنسوة, hebraisk skrift קַלַנְסֻוָה; ordet tyder «turban») er ein arabisk by i Sentral-Israel i Israel. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå hadde byen mot slutten av 2007 eit folketal på 18 500, nesten utelukkande arabarar og nesten ingen jødar. Qalansawe er ein del av Triangelet.

Historie

Frå 800-talet og fram til krossfarartida, var Qalansawe stoppestad på vegen mellom Kairo og Damaskus, mellom Lajjun og Ramla.

I krossfarartida vart landsbyen kalla Calanson, Calansue, Calanzon eller Kalensue. I 1128 vart han gjeven til Maltesarordenen av riddaren Godfrey av Flujea. Yaqut (†1229) skreiv at Qalansawe og Planborga, som høyrte til krossfararane, var ei borg nær Ramla. Byen vart verande hos Johanittarordenen (utanom i 1187–1191) fram til Baibars tok han i 1265. I denne perioden verka herren av Caesarea å ha heldt på herredøme. Det finst restar av krossfararborga i dag.

Osmansk tid
I 1596 stod Qalansawa oppført i osmanske skattelister som ein del av Bani Sa'b nahiya i Nablus liwa. Han hadde eit folketal på 29 muslimske hushaldningar og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, oliven, geiter eller bikubar, og ei presse for oliven eller druer.

Seint på 1800-talet vart landsbyen skildra som mellomstor og sete for ein kaymakam. I sentrum av landsbyen stod eit krossfarartårn og sal, omgjeve av landsbyhus, hovudsakleg laga av adobe. Brunnar og ei kjelde i vest gav dei vatn.

Palestinamandatet
I folketeljinga i 1931, utført av dei britiske mandatstyresmaktene, hadde Qalansawe 225 hus og eit folketal på 1 069 muslimar, inkludert nærliggande beduinleirar.

I 1945 hadde landsbyen 1540 arabiske innbyggjarar, som i alt eigde 17 249 mål land.

1948 og seinare
Under den israelsk-arabiske krigen 1948 gjekk jødiske styrkar for å erobre og øydeleggje Qalansawe, men landsbyen vart ikkje teken og berre overført til israelsk suverenitet i mai 1949 som ein del av den israelsk-jordanske våpenkvileavtalen. Politiske omsyn hindra at landsbybuarane vart forviste.

I 1962 hadde landområdet til landsbyen falle til 6 620 mål, hovudsakleg på grunn av ekspropriasjon av landområde av Israel i 1953–1954.

Sjå òg
 Arabiske stader i Israel

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Qalansawe» frå ,  den 25. juni 2015.  

  (s. 199-201. )
 s. 19

Hartmann, Richard (1910): Die Straße von Damaskus nach Kairo Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft › Bd. 64  (Sitert i Petersen, 2001)

  t.d. s.161
Petersen, Andrew (2001): A Gazetteer of Buildings in Moslem Palestine: Volume I (British Academy Monographs in Archeology)
 (p. 47)

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
Velkomen til Qalansiwa
SWP map 11

Byar i Israel
Arabiske stader i Israel
Triangelet i Israel
Sharonsletta
Byar i Det sentrale distriktet i Israel
Ra'anana

Ra'anana (hebraisk skrift רַעֲנָנָה, tyder ‘Fersk’) er ein by i hjartet av den sørlege Sharonsletta i Det sentrale distriktet i Israel. Han har eit folketal på 68 300 (2009). Ra'anana grensar til Kfar Saba i aust og Herzliya i sørvest. Dei fleste innbyggjarane er innfødde israelarar, men her finst òg ein god del innvandrarar frå Amerika og Europa. 

Mange leiande, globale og lokale selskap har kontor i det høgteknologiske industriområdet i Ra'anana. Han fekk status som ein «Grøn by» av Verdas Helseorganisasjon i 2005.

Historie
I 1912 danna selskapet for jødisk busetnad i Israel gruppa «Ahuza A – New York» for å kjøpe landområdet i Israel for eit jordbrukssamfunn. Den første verdskrigen forseinka planane deira, men den 2. april 1922 drog to vogner frå Lilienblum- og Herzlgata i Tel Aviv med fire «Ahuza»-medlemmar, tre arbeidarar og to væpna vakter. Etter ei fem timar lang reise, lossa dei bagasjen sin på staden som skulle bli Ra'anana.

I den første tida vart busetnaden kalla «Ahuza A – New York.» Arabarane i regionen kalla han «Vesle Amerika» sidan dei fleste innbyggjarane var engelsktalande og kom frå New York. Seinare fekk han namnet «Ra'anania» og til slutt «Ra'anana». Under sjølvstendekrigen var han ein landsby med 3 000 innbyggjarar.

Seint i 1960-åra hadde han eit folketal på 85 000 og dekka eit område på 15 km². I 1980-åra fekk Ra'anana bystatus.

Idrett
Den største fotballklubben i byen er Hapoel Ra'anana. I basketball er byen representert ved Bnei Hasharon, som spelar ved MetroWest skule.

Venskapsbyar
Ra'anana er venskapsby med:

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ra'anana» frå ,  den 25. juni 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Offisiell kommune 

Byar i Israel
 *
Sharonsletta
Byar i Det sentrale distriktet i Israel
Safirbukkolibri

Safirbukkolibri (Chrysuronia lilliae) er ein fugl i kolibrifamilien  og er endemisk for Colombia med avgrensa utbreiing mot kysten av Det karibiske havet.

Skildring 
Hannfuglar av safirbukkolibrien når ein storleik 8,9 til 9,4 cm og ei vekt på 4,3 gram. Han har eit kort, rett nebb, overnebbet er svart, undernebbet rosa, men nebbtuppen er svart. Oversida er blågrøn, undersida blå. Halsen er iriserande fiolett. Den blå-svarte halen er djupt kløfta.

Først i dei seinare åra har hofuglar blitt observerte. Framleis manglar skildring av storleik, kroppsvekt og nebbfarge hos hofuglar. I følgje ei kjelde, har hoa skinande grøn overside og halen er grøn-svart. Buken har spetta gråaktig farge, brystet og flankane blålege fjører som bleiknar ned mot buken.

Safirbukkolibrien er endemisk for mangrovane og buskvegetasjon av xerofyttar på den colombianske karibiske kysten. Det litle utbreiingsområdet på 2 900 km² aust og sør for byen Barranquilla dekker delar av departementa Atlántico, Magdalena og La Guajira. Dei fleste observasjonane er frå nasjonalparken Isla dei Salamanca og frå Ciénaga Grande de Santa Marta. Som andre kolibriartar beitar dei tilsynelatande på insekt og nektar frå blomar.

Ein oljerøyrleidning og ein veg blei bygd gjennom våtmarkene i Ciénaga Grande de Santa Marta og Isla dei Salamanca på midten av 1970-talet. Dette blokkerte den naturlege tidevasstraumen og førte til massiv død av mangroveskogane. Situasjonen varte fram til 1992. Birdlife International anslår bestanden av safirbukkolibri til mellom 285 og 440 individ. Arten vart fotografert for første gong så seint som i 2007.  Han er klassifisert som ein sterkt truga art (EN) ifølgje Verdas naturvernunion, IUCN.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Blaubauchkolibri» frå ,  den 28. juni 2015.  
  
BirdLife International (2023) Species factsheet: Chrysuronia lilliae. Henta frå http://www.birdlife.org den 6. august 2023
 ARKive - Wildscreen Sapphire-bellied hummingbird (Lepidopyga lilliae)  Henta den 6. august 2023
Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Luther, D. (2021). Sapphire-bellied Hummingbird (Chrysuronia lilliae), version 1.1. In Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.sabhum1.01.1

Kolibrifamilien
Fuglar endemiske for Colombia
Merima Maja Brkic

Merima Maja Brkic () er ein norsk forfattar. Brkic kom som flyktning frå Bosnia til Årdal i 1993. Ho tok eksamen ved Årdal vidaregåande skule i 2000 og gjekk deretter eit år på Heimly Folkehøgskole i Troms. Deretter tok ho høgare utdanning i England og avslutta med doktorgrad i nevrologi ved Universitetet i Oxford i 2009.

Sidan 2009 har ho hatt fleire stillingar i England. Ho har vore politisk rådgjevar for tidlegare statsminister David Cameron og har vore tilsett i ulike rådgjevings- og forbrukarorganisasjonar, mellom anna Ofgem, Nacro og HM Revenue and Customs.

I 1996 gav ho ut diktsamlinga Stans denne natta! og i 1999 kom Vekk meg. Dikta handlar om krig og om korleis barn opplever han. Brkic fekk Sunnmørsprisen i 1999.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Kjelder

Bakgrunnsstoff
I tidsskrift - eit utval ved Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske lyrikarar
Bosniarar
Folk frå Årdal
Forfattarar frå Årdal
Josef Masopust

Josef Masopust () var ein tsjekkoslovakisk/tsjekkisk fotballspelar og -trenar. Han vann VM-sølv med Tsjekkoslovakia under fotball-VM 1962 i Chile og vart same året kåra til årets fotballspelar i Europa. Masopust spelte sentralt på midtbana.

Masopust var fødd i landsbyen Střimice ved Most. Han spelte for den lokale klubben SK Most til han 19-år gammal melde overgang til FK Teplice i den tsjekkoslovakiske topp-divisjonen. I 1952 tok han til i hovudstadklubben Dukla Praha, der han frå 1953 til -66 var med på å vinne åtte seriemeisterskap.

Frå 1954 til 1966 spelte Masopust 63 landskampar for Tsjekkoslovakia og skåra ti mål. I 1960 deltok han då Tsjekkoslovakia i Marseille vann 2-0 over Frankrike i bronsefinalen under EM i fotball 1960. To år seinare var han sentral då Tsjekkoslovakia tok seg til finalen i VM i fotball 1962. Masopust gav Tsjekkoslovakia leiinga 1-0 i finalen i Santiago, men dei regjerande verdsmeistrane frå Brasil kom tilbake og vann 3-1. For sine prestasjonar i verdsmeisterskapen vart Maspoust vald til Årets spelar i Europa i 1962.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Josef Masopust» frå ,  den 29. juni 2015.  
 

Tsjekkiske fotballspelarar
Tsjekkoslovakiske fotballspelarar
Spelarar i Fotball-VM 1958
Spelarar i Fotball-EM 1960
Spelarar i Fotball-VM 1962
Power Machinery Universal

Universal var den fyrste motorsaga produsert av Power Machinery (PM). Ho var konstruert av Sandy Megaw, som tidlegare hadde arbeidd for konkurenten IEL. Univesal var ei einmannssag med ein masse på 16,3 kg, men kunne leverast kan handtak på sverdet, slik at ho òg kunne nyttast som tomannssag. Saga hadde totaktsmotor med eit slagvolum på 73 cm³ og flottørforgassar, manuell kopling og girdrift av kjeda.

PM Universal i Noreg 
For å få fart på hogsten etter 2. verdskrig sendte Statens tømmerutval ei tilråing til Landbruksdepartementet om å importera 1000 einmannsmotorsager. Etter mykje om og men løyvde Stortinget kr 1.800.000 til å kjøpa dei 1000 motorsagene og det var kjøpt 800 PM Universal og 200 IEL Beaver. Det var meininga at staten skulle vidareselja dei importerte sagene, men salet gjekk mykje treigare enn ein hadde rekna med og fram til sumaren 1948 var det seld berre 200 sager. Jo-Bu Senior, som kom på marknaden i 1948, synte seg å vera ei betre sag, noko som førte til at det vart vanskeleg å verta kvitt resten av PM Univesal-sagene. Eit problem med PM Universal var at det breie sverdet hadde lett for å setta seg fast når stokken klemde. Jo-Bu Senior hadde mykje smalare sverd og var mindre utsett for å setta seg fast. Dei store hola i sverdet på PM Universal, som var der for å redusera massen, førte òg til problem ved at sverdet hekta seg fast i kvist som vart tredd gjennom hola under arbeid.

Gallei

Referansar 

Power Machinery motorsager
Santamartakolibri

Santamartakolibri (Chaetocercus astreans) er ein liten og fargerik kolibri som er endemisk for Sierra Nevada de Santa Marta i Colombia.

Skildring 
Som dei andre artane i slekta Chaetocercus er santamartakolibrien ein liten kolibri med rettpeikande nebb, totalt berre ca. 7 centimeter. Praktdrakta til hannen har fleire farger: oversida av hovudet og nakken er skinande grøn, grønfarga går gradvis over i mørk skinande blått på rygg og bakkropp. Strupen og halsen er iriserande raud med bakoverstikkande, raude fjører. Brystet er lyst grått. Hofuglen har meir avdempa farger, heile oversida er bronsegrøn, undersida inkludert strupe er varierande lys kanelraud. Ho har ein mørk flekk på kinnet. Den stutte halen er kløfta hos hannfuglen, men meir avrunda hos hoa. Begge har ein iaugefallande kvit flekk på kroppssidene.

Leveområdet er relativt lågt i Sierra Nevada de Santa Marta, ca. 825-2000 moh. i utkanten av skog og i kaffiplantasjar med skugge. 
Populasjonen er ikkje estimert, men arten er vanleg innanfor utbreiingsområdet og bestanden er trudd å vere stabil og livskraftig.

Kjelder 
 Züchner, T. & Boesman, P. (1999) Santa Marta Woodstar (Chaetocercus astreans) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 4. juli 2015 
BirdLife International (2015) Species factsheet: Chaetocercus astreans. Henta frå http://www.birdlife.org den 4. juli 2015
Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Flickr.com Bilete av hofugl Henta 4. juli 2015

Kolibrifamilien
Fuglar endemiske for Sierra Nevada de Santa Marta
Santamartasabelveng

Santamartasabelveng (Campylopterus phainopeplus) er ein stor kolibri som er endemisk for Sierra Nevada de Santa Marta i det søramerikanske landet Colombia. Arten er klassifisert som kritisk truga (CR) av Verdas naturvernunion, IUCN.

Skildring 
Santamartasabelvengen får ei lengd på ca. 13 centimeter. Det kraftige 25 millimeter lange nebbet er svakt nedbøygd. Hannen er overvegande grøn: krona er grøn og han er glitrande grøn frå nakken og bakover oversida. Halsen og brystet er glinsande blå. Den rektangulærforma halen er stålblå til svart. Nebbet er svart. Hofuglen skil seg frå hannen med litt mattare kinn, og undersida er gråkvit med grøne flekker på sidene. Den grøne halen har nokre grå flekker.

Kolibrien lever i fuktige skogbryn og i skuggefulle plantasjar. Blant dei plantasjane han føretrekker er bananplantasjar på dei sørlege skråningane til Sierra Nevada de Santa Marta i San Sebastián de Buenavista. Han lever i høgder mellom 1200 og 4800 meter over havet, og han gjer vertikale trekk slik at i den tørre årstida frå februar til mai helst finst på 1200-1800 meter. I den fuktigare sesongen frå juni til oktober kan du sjå han i dei største høgdene med det typiske páramo-økosystemet opp til snøgrensa. På dei nordlege skråningane finst han berre på den austlege enden av det øvre løpet av Rio Macotama.

Fuglen beitar vanlegvis åleine i låge til middels høge nivå av vekstane han et av. Når han et nektar skjer det i skuggefulle og delvis opne område. Når han syng, sit han som regel på høge, synlege greiner. Han hekkar i perioden frå april til juni.

Ettersom berre 15 % av den opphavlege vegetasjonen i Sierra Nevada de Santa Marta står att, er det naturlege habitatet til arten trudd å vere truga. Det største trugsmålet kjem frå ulovleg dyrking av marihuana og kokain. Men tidlegare har òg dyrking av kaffi og bananar sidan 1950 hatt negative effektar på økosystemet. Hekkeområda til denne fuglen er i mykje mindre gjestfrie område og er soleis mindre utsette for trugsmål. Populasjonen er estimert til under 10 000 individ.

Det første kjente fotografi av eit levande eksemplar av arten er frå den 24. mars 2010.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Santa-Marta-Degenflügel» frå ,  den 4. juli 2015.  
 Züchner, T., de Juana, E. & Boesman, P. (1999). Santa Marta Sabrewing (Campylopterus phainopeplus) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 4. juli 2015 
BirdLife International (2015) Species factsheet: Campylopterus phainopeplus. Henta frå http://www.birdlife.org den 5. august 2023
Referansar

Kolibrifamilien
Fuglar endemiske for Sierra Nevada de Santa Marta