kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
St. Helena

St. Helena er eit britisk oversjøisk territorium i Atlanterhavet. Øya er frå 2009 ein del av eininga St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha. Hovudstaden er Jamestown. I underkant av 3000 menneske bur på øya St. Helena.

Historie 

St. Helena vart truleg oppdaga av den portugisiske sjøfararen João da Nova i 1502. Øya var ikkje folkesett ved oppdaginga. Portugisarane bygde eit kapell og eit par hus på øya, og opp kalla henne opp etter keisarinne Helena av Konstantinopel. Etter nokre tiår gjorde korkje portugisarane eller andre sjømakter gjorde noko krav på øya.

I 1657 gav Oliver Cromwell Det britiske austindiske kompaniet eit skøyte om å forpakta St. Helena. Den fyrste britiske guvernøren la til på øya i 1659. Då ein gjeninnførte monarkiet i England året etter, fekk austindiakompaniet einerett til å kolonisera øya. Britane bygde deretter eit fort som fekk namnet James Fort, og busetnaden fekk namnet Jamestown etter hertugen av York, som skulle bli James II av England.

Med tida tok øya til å få problem med avskoging, skadedyr, turke og erosjon grunna overdriven utnytting av naturressursane på St. Helena. Øya vart vitja av både oppdagaren James Cook og astronomen Edmond Halley. Halley sette opp eit observatorium med eit teleskop på øya i 1676. I 1723 registrerte ein 1110 fastbuande på øya, inkludert 610 slavar. Det vart forbode å importera slavar til St. Helena i 1792. I staden innførte ein kinesiske arbeidarar frå og med 1810. Under folketeljinga i 1814 budde det 3507 menneske på øya.

I oktober 1815 vart Napoleon Bonaparte forvist til St. Helena, der han døydde i Longwood House i 1821. Longwood House og områda rundt vart gjort til fransk eigedom av Napoleon III i 1858, noko det framleis er den dag i dag.

I 1817 vart det halde ny folketeljing, der ein registrerte 821 kvite fastbuande, ein garnison på 820 menn, 618 kinesiske arbeidsfolk, 500 frie svarte og 1,540 slavar. Den gradvise frigjeringa av slavane starta ikkje før i 1827. 6 år seinare vart slaveriet forbode i alle britiske koloniar. I 1833 gjekk St. Helena frå å vera underlagt austindiakompaniet til å vera direkte underlagt den britiske krona; øya fekk altså status som kronkoloni. Utover 1800-talet vart hamna på St. Helena stadig mindre viktig, men såkalla "frigjorte slavar"  vart plasserte på øya og mange boerar vart haldne i fangenskap her. Folketalet på St. Helena nådde heile 9850 menneske i 1901, det høgaste folketalet her nokonsinne.

I 1922 vart øya Ascension underlagt St. Helena, og i 1938 skjedde det same med øygruppa Tristan da Cunha. Dette varte til 2009, då dei tre britiske territoria fekk jamstilt makt i den nye administrative eininga St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha.

Kjelder 

Denne artikkelen byggjer på «Saint Helena» frå ,  den 9. april 2012.
Engelsk Wikipedia refererer til denne historieartikkelen frå nettsida sthelena.se, henta inn 9. april 2012. 

Øyar i Atlanterhavet
Britiske oversjøiske territorium
St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha
Fangeøyar
Caltanissetta

Caltanissetta (siciliansk Nissa eller Cartanissetta) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Caltanissetta i regionen Sicilia og har om lag 63 360 innbyggjarar. Han ligg i eit område med bølgjande åsar og mange små landsbyar. Elva Salso renn gjennom området.

Historie 
Caltanissetta kan sporast tilbake til 406 fvt., då admiral Nicia av Hamilcar sin omleiringsstyrke frå Kartago oppretta eit fort på staden, seinare kalla Castra Nicia (Nicia fort).  

I 829 evt. vart byen okkupert av sarasenarar. Likskapen mellom det kartagiske namnet og det arabiske ordet nissa (som tyder «kvinne») gjorde at sarasenarane kalla han Qalat al Nissa («Kvinnefortet»), som igjen har vorte omforma til det italienske Caltanissetta. Busetnaden vart erobra av normannarar i 1086. Staden fekk byrettar i samband med grev Roger Borsa sine store planar om å urbanisere Sicilia, og byplanen som vart laga er framleis synleg i dag. 

Etter normannarane kom byen inn under Hohenstaufen, Anjou og til slutt Aragon, som gjorde byen til hovudstad i eit grevskap. Det var her Fredrik II av Sicilia vart erklært konge. 

I 1406 vart Caltanissetta eit len for familien Moncada av Paternò, og ei lang nedgangstid starta. I 1539 byrja bygginga av domkyrkja og i 1566 vart ei kjend bru bygd over Salso. I denne perioden vart byen utvida utanfor bymurane sine og nye bydelar (Santa Flavia, San Rocco degli Zingari og San Francesco) vart oppretta.

8. juli 1718 gjekk piemontesiske troppar til åtak på byen og mange mista livet. I 1787 vitja Johann Wolfgang Goethe byen. 

I 1813, etter 406 år, enda styret til Moncada-familien då det føydale systemet vart avskaffa og Caltanissetta vart det 22. Comarca på Sicilia. I 1819 vart han erklært provinshovudstad, men eitt år seinare vart han plyndra fordi han framleis var lojal mot Huset Bourbon. I 1844 vart byen òg bispesete. 

I 1860 gjekk Giuseppe Garibaldi inn i byen i lag med Cesare Abba og Alexandre Dumas den eldre, og 22. oktober same året vart Caltanissetta ein del av Kongedømet Italia etter ei folkeavstemming. 

Byen vart hardt råka under den andre verdskrigen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Caltanissetta» frå , den 6. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Bjarkøyretten

Bjarkøyretten (norrønt  biarkeyiarréttr, fornsvensk  bjærkøa rætter ) var lovverk som regulerte livet på  handelsplassar (birk) og i byar i Norden i tidleg mellomalder. Altså ei bylov for byar i mellomalderen. 

Dei eldste kjende bjarkøylovene i Norden er frå dei to norske byane Nidaros (Trondheim) og Bergen, frå 1100- og 1200-talet. Bjarkøyretten for Lödöse i Västergötland finst teken vare på frå år 1345. Det finst òg delar av andre bjarkøylovtekster frå 1300-talet.

Namnet på den eldste byen i Sverige, Birka, kan òg ha hatt meininga marknadsplass, ein kaupang eller kjøpstad. Bjarkøyretten kan dermed bety lov for kaupangen, eller bylova. 

Bjarkøyretten vart i Noreg avløyst av kong Magnus Lagabøte si bylov og landslov på 1270-talet.

Bakgrunnsstoff 
 Bjarkøyretten. Omsett av Jan Ragnar Hagland; Jørn Sandnes. Det norske Samlaget. 1997. 

 Noregs eldste bylov
 Bjärköarätten
 Bjarkøretten

Norske lover
Handel
Nordisk historie
Vättern

Vättern er den nest største innsjøen i Sverige, etter Vänern, og den sjette største i Europa. 
Innsjøen har ei flatevidd på 1 912 km². Han er 128 km lang, 31 km brei og største djupna er 128 meter. 

Göta kanal går gjennom Vättern. Sjøen ligg mellom landskapa Västergötland og Östergötland, men grenser òg til Närke i nord og Småland i sør. Midt i Vättern ligg øya Visingsö. Visingsö vert knytt til fastlandet gjennom ferjesamband med byen Gränna på sjøen si austside.

Vättern er kjent for Vätternrundan, eit årlegt sykkelkapplaup med omkring 15 000 deltakarar på 300 km rundt sjøen, med start og mål i byen Motala ved austsida av Vätter .

Byar ved Vättern 

 Jönköping, den største byen ved Vättern, ligg ved sørspissen til sjøen 
 Askersund, ligg ved nordspissen

På vestre stranda 
 Hjo
 Karlsborg

På austre stranda 
 Motala
 Vadstena
 Gränna

Innsjøar i Västergötland
Innsjøar i Östergötland
Vozrozjdenija

Vozrozjdenija (usbekisk Tiklanish orollari; russisk Остров Возрождения) er ei tidlegare øy, i dag ei halvøy, i Aralsjøen. Ho vart ei halvøy i 2002 på grunn av inntørkinga til innsjøen. Ho er i dag delt mellom Kasakhstan og Usbekistan.

Øya låg sentralt i Aralsjøen og var eit av dei største testområda for Sovjetunionen si gruppe for mikrobiologisk krigføring. I 1948 vart det oppretta eit topphemmeleg sovjetisk laboratorium for biologiske våpen. Rykte om farane på øya vart spreidd av sovjetiske avhopparar, som Ken Alibek, den tidlegare sjefen for Sovjetunionen sitt biovåpenprosjekt. I følgje frigjevne dokument var det her at sporar av miltbrann og byllepestbakteriar vart putta i våpen og lagra. Den største byen på øya er Kantubek, som i dag ligg i ruinar, men som hadde om lag 1 500 innbyggjarar.

Dei siste forskarane reiste frå øya seint i 1991. Mange av behaldarane med sporer vart ikkje lagra skikkeleg eller øydelagd, og ein fryktar at dei i løpet av tiåra har byrja å lekke. Etter kvart som Aralsjøen held fram med å tømmast vil større og større område av øya vert forbunde med land. Mange forskarar fryktar at dyr kan føre med seg dei dødelege stoffa bort frå øya.

I 2002 vart det utført ein ekspedisjon for å nøytralisere det som truleg var det største lageret av miltbrann i verda. Den biokjemiske teknikaren Brian Hayes frå Pentagon i USA leia eit lag på 113 menneske som nøytraliserte mellom 100 og 200 tonn med miltbrannsporar i løpet av tre månader. Operasjonen kosta om lag 30-35 millionar kroner.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Vozrozhdeniya Island» frå ,  den 10. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Velkomen til Miltbrannøya - Guardian Unlimited
 Vozrozjdenija vert landfast 
 Satellittbilete frå NASA som viser skilnaden mellom 1989 og 2003. 
 Den biologiske oppreinskinga av Vozrozjdenija 
 Tidlegare sovjetiske biologiske våpenfasilitetar i Kasakhstan 
 Satellittbilete av det sovjetiske laboratiumet i 1960
 Pala, Christopher (2003),  Anthrax Island The New York Times, 12. januar 2003.

Øyar i Usbekistan
Øyar i Kasakhstan
Øyar i innsjøar
Tidlegare øyar
Kunstig språk

Eit kunstig språk er eit språk som, i motsetning til naturlege språk, har vorte medvite konstruerte av menneske. Det finst ulike sortar av kunstige språk:
 Hjelpespråk: Hjelpespråk er skapt for å gi så mykje forståing som mogeleg. Desse språk er oftast a posteriori.
 Artistiske språk: Desse språka er skapt av personlege grunnar, dei er oftest a priori, men kan òg vera a posteriori.
 Eksperimentelle språk: Desse språka er laga for å prøva ut nye teoriar innom språkvitskapen, t.d å prøva å konstruera heilt logiske språk, eller språk med så få ord som mogeleg. Dei eksperimentelle språka er vanlegvis a priori.

A posteriori er språk som har utgangspunkt i naturlege språk, mens språk som er a priori sakner eit slikt grunnlag, og er derfor heilt nyskapande.

Eksempel på kjende kunstige språk

Hjelpespråk 
 Volapük, av J.M. Schleyer
 Esperanto, av L.L. Zamenhof
 Interlingua, av International Auxiliary Language Association

Artistiske språk
 Klingon, av Mark Okrand
 Quenya, av J.R.R. Tolkien
 Sindarin, av J.R.R. Tolkien
 Syldavisk, av Hergé

Eksperimentelle språk 
 Universalspråket, av K.T.G. Keyser
 Lojban, av The logical language group
 Toki pona, av Sonja Elen Kisa
Albumet Elliott Smith

Elliott Smith er den amerikanske musikaren Elliott Smith sitt andre soloalbum. Plata vart utgjeve på Kill Rock Stars 21. juli 1995, både på CD og grammofonplate.

Innhald 
Alle songane er skrivne av Elliott Smith.

 «Needle in the Hay» – 4:16
 «Christian Brothers» – 4:30
 «Clementine» – 2:46
 «Southern Belle» – 3:06
 «Single File» – 2:26
 «Coming Up Roses» – 3:10
 «Satellite» – 2:25
 «Alphabet Town» – 4:11
 «St. Ides Heaven» – 3:00
 «Good to Go» – 2:24
 «The White Lady Loves You More» – 2:24
 «The Biggest Lie» – 2:39

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Elliott Smith (album)» frå ,  den 12. januar 2008.  

Elliott Smith-album
Musikkalbum frå 1995
Saltsjø

Ein saltsjø er ein innsjø som inneheld høgare nivå av salt (som regel natriumklorid) og andre mineral enn ein vanlegvis finn i andre innsjøar. Som regel er grensa sett til minst 3 gram salt per liter. I mange tilfelle har saltsjøar høgare saltkonsentrasjon enn vanleg sjøvatn. Saltsjøar med særs høgt saltinnhald blir kalla hypersalte innsjøar.

Eigenskapar 
Saltsjøar vert danna når vatnet som renn ut i ein innsjø inneheld salt eller mineral og så ikkje kan renne vidare ut frå innsjøen fordi han er endorheisk. Vatnet forsvinn då berre frå innsjøen via fordamping og på den måte aukar saltinnhaldet i innsjøen fordi saltet vert liggande att. Saltsjøar har derfor ofte vore nytta til saltproduksjon. Høg salinitet fører som oftast òg til eit unikt dyre- og planteliv i og nær innsjøen. 

Om det renn mindre vatn ut i innsjøen enn det som fordampar vil til slutt innsjøen forsvinne og etterlate ei saltslette eller playa.

Kjende saltsjøar 
Dei fire største saltsjøane i verda er Kaspihavet, Aralsjøen, Balkhasjsjøen og Store Saltsjø, som er den største på den vestlege halvkula.

Den høgastliggande saltsjøen er Namtso, og den lågasteliggande er Daudehavet, som òg er det lågaste punktet på jordoverflata.

Sidan 700-talet har det vorte vunne ut salt frå Baskuntsjak i Russland, som vart transportert ut via Silkevegen. I dag utgjer det reine saltet (99,8 % NaCl) 80 % av den totale saltproduksjonen i landet. Etter behov vert det vunne ut mellom 1,5 og 5 millionar tonn salt per år.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Saltsjø» frå , den 12. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Saltsjøar på www.esf.edu 

Innsjøar
 
Endorheiske sjøar
Balkhasjsjøen

Balkhasjsjøen (kasakhisk Балқаш Көлі Balkasj Keli, russiski Озеро Балхаш Ozero Balkhasj) er ein innsjø søraust i Kasakhstan og den nest største i Sentral-Asia etter Aralsjøen. Innsjøen er ein del av det endorheiske nedslagsfeltet som inkluderer Kaspihavet og Aralsjøen.

Historie 
Frå så tidleg som 103 f.Kr. og opp 700-talet vart samfunnet ved Balkasj kjend som Pu-Ku/Bu-Ku av kinesarane. Frå 700-talet vart området sør for innsjøen, sør til fjella Tian Shan, kjend som «Dei sju elvane» (Jetisu på tyrkisk, Semiretsjije på russisk). Det var eit steppeområde der nomadiske tyrkarar og mongolar blanda kulturar med menneska frå Sentral-Asia som alt var her. Under Kina sitt Qing-dynasti (1644 - 1911), danna innsjøen den nordvestlegaste grensa til Riket. I 1864 vart innsjøen og naboområda avstått til Det russiske keisardømet gjennom det kinesiske historikarar kallar ein ujamn avtale, den kinesisk-russiske avtalen. Då Sovjetunionen vart oppløyst i 1991, vart innsjøen ein del av Kasakhstan.

Kjenneteikn 

Innsjøen har i dag eit areal på 16 996 km², men som med Aralsjøen krympar han på grunn av at vatn vert leia bort frå elvane som renn ut i han. Innsjøen har eit gjennomsnittleg djup på 5,8 m og er 25,6 m på det djupaste. Den vestlege halvdelen av innsjøen er ferskvatn, medan den austlege er salt. Middeldjupet i den austlege delen er 1,7 gonger djupare enn den vestlege. Om lag 1 600 km mot nordaust ligg Bajkalsjøen, den vassrikaste innsjøen i verda.

Balkhasjsjøen sitt nedslagsfelt vert drenert av sju elvar. Den største av desse er Ili, medan andre elvar som Karatal fører vatn både på og under jordoverflata. Ili får stort sett vatn frå nedbør (stort sett snøsmelting om våren) som fell i fjella i Xinjiang-regionen i Kina. Balkhasj sitt nedslagsfelt er i seg sjølv endorheisk – vatnet renn altså ikkje vidare frå innsjøen – og Balkasjsjøen har mange av dei same problema som andre endorheiske innsjøar.

Økonomisk utvikling 
Vatnet til elva Ili og vatnet i Balkasjsjøen er særs økonomisk viktig for Kasakhstan. Ili er demma opp for å nyttast til vasskraft ved Kaptsjagajskoje og mykje av vatnet i elva vert nytta til vatning i jordbruket eller i industrien. Balkhasjsjøen vert nytta til fiske.

Miljømessige og politiske problem 
Sidan folketalet og industrialiseringa i Vest-Kina aukar, og med tradisjonelt dårlege politiske forhold mellom Kasakhstan og Folkerepublikken, er det sannsynleg at det avgrensa vatnet i Ili kan føre til auka konfliktar mellom dei to landa. Liknande internasjonale konfliktar over vassressursar i tørre område førte til inntørkinga av Aralsjøen og Balkasjsjøen ser ut til å følgje i same fotspor.

Vassforureininga i Balkasjsjøen har auka i takt med urbaniseringa og industrialiseringa i området. Fleire dyreartar i innsjøen har forsvunne på grunn av lågare vassnivå og overfiske.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Balkasjsjøen sin geografi og biologi 
 Den kaskhstanske «nasjonalskatten» er truga
 SN sin miljøplan om Balkhasjsjøen

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Lake Balkhash» frå ,  den 12. januar 2008.

Fotnotar 

Endorheiske innsjøar i Asia
Innsjøar i Kasakhstan
Riftsjøar
Saltsjøar
Tsjagansjøen

Tsjagansjøen (eller Balapan) er ein innsjø i Kasakhstan som vart danna etter atomprøvesprenginga som vart utført her av Sovjetunionen den 15. januar 1965. Han inneheld om lag 0,01 km² vatn. 

Elva Tsjagan rann forbi eine enden av Semiplatinsk teststad og prøvesprenginga vart vald slik at krateret ville demme opp elva. Resultatet var ein krater med diameter på 408 meter og eit djup på rundt 100 meter.

Prøvespreninga 
Tsjagan var ei sovjetisk atomprøvesprenging under det sovjetiske atomprogrammet og var den kraftigaste testen i atomeksplosjonar for nasjonal økonomi-serien. Han var ein undergrunnstest som vart utført 15. januar 1965 med ei kraft som tilsvara 140 000 tonn TNT. Sidan testen vart utført under jordoverflata braut ikkje russarane den delvise prøvestansavtalen, men SN klaga likevel til russarane. 

I 2006 var området framleis radioaktivt og innsjøen vert stundom kalla «Atomsjøen». Stein og berg rundt krateret vart smelta til ein glasaktig substans.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Chagan (nuclear test)» frå , den 12. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Om det sovjetiske atmovåpenprogrammet.
 nuclearweaponarchive.org 

Innsjøar i Kasakhstan
Det sovjetiske atomprogrammet
Hendingar i 1965
1965 i Kasakhstan
Sasykkol

Sasykkol er ein innsjø aust i Kasakhstan. Han har eit areal på rundt 600 km², men når vassnivået er høgt kan han verte så stor som 736 km². Middeldjupet i innsjøen er berre 3,3 m og på det djupaste er han 4,7 m. Fiske er vanleg i innsjøen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lake Sasykkol» frå , den 12. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 wordlakes.org 

Innsjøar i Kasakhstan
Tengiz

Tengiz (russisk Тенгиз) er ein saltsjø nord i sentrale område av Kasakhstan. Han har eit areal på 1 382 km², middeldjupet er 2,5 m og på det djupaste er han berre 6,7 m. Tengiz er eit viktig våtmarksområde for fuglar og er ein Ramsarstad. Det har vore registrert 295 forskjellige fugleartar, der 22 av dei er utryddingstrua.

16. oktober 1976 fall Sojuz 23 ned i innsjøen ved eit uhell.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Lake Tengiz» frå , den 12. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 LakeNet Profile

Fotnotar 

Innsjøar i Kasakhstan
Tian Shan

Tian Shan (kinesisk skrift 天山; pinyin Tiān Shān; «Himmelfjella»; uigurisk Tangri Tagh), òg ofte skrive Tien Shan, er ei fjellkjede i Sentral-Asia. 

Namnet «Tian Shan» som stort sett er i bruk i dag, er ei kinesisk omsetjing av det uiguriske namnet, som kan gå tilbake til ein Xiongnu-namn, Qilian (祁连), omtalt av Shiji som heimlandet til Yuezhi. Dette er derimot vorte hevda at dette refererer til ei fjellkjede 1500 km lenger aust som i dag heiter Qilian Shan. Ei nærliggande fjellkjede, Tannu-Ola-fjella (tuvinsk Таңды-Уула, Tangdy-Uula), tyder òg «Himmelfjellet».

Fjellkjeda ligg nord og vest for ørkenen Taklamakan i grenseområdet mellom Kasakhstan, Kirgisistan og provinsen Xinjiang i Kina. I sør glir fjella over i Pamirfjella. Ho strekkjer seg òg inn i Xinjiang og dei nordlege områda av Pakistan, der ho møter Hindu Kush.

I vestleg kartografi vert den austlege enden av Tian Shan sett til like vest for Ürümqi, medan rekkja aust for denne byen vert kalla Bogda Shan. I kinesisk kartografi frå Han-dynastiet og fram til i dag, vert Tian Shan rekna for å inkludere Bogda Shan og Barkolfjella.

Tian Shan er ein del av det orogeniske beltet rundt Himalaya som oppstod då den indiske og eurasatiske jordskorpeplata kolliderte i kenozoikum-perioden. Dei er ei av dei lengste fjellkjedene i Sentral-Asia og strekkjer seg 2 800 km austover frå Tasjkent i Usbekistan.

Den høgaste toppen i Tian Shan er Jengish Chokusu med ei høgd på 7 439 moh, som òg er det høgaste punktet i Kirgisistan og ligg på grensa til Kina. Det nest høgaste fjellet er Khan Tengri («Andane sin herre») på 7 010 moh, som ligg på grensa mellom Kasakhstan og Kirgisistan. Fjellklatrarar klassifiserer desse to som dei nordlegaste toppane i verda over 7 000 meter. 

Torugart-passet ligg på grensa mellom Kirgisistan og Xinjiang i ei høgd på 3 752 moh. Dei skogkledde Alataufjella, som ligg i dei lågare nordlege delane av Tian Shan, er busett av folk som talar tyrkiske språk. Dei største elvane som spring ut frå Tian Shan er Syr-Darja, Ili og Tarim. Aksuravinen er ein attraksjon nordvest i Tian Shan.

Ein av dei første europearane ein kjenner til som først vitja og skildra Tian Shan i detalj var den russiske utforskaren Peter Semenov i 1850-åra.

Økologi 

Tian Shan inneheld viktige skogar med Schrenkgran (Picea schrenkiana) i høgder over 2 000 meter. Dei lågare fjellsidene har unike naturlege skogar med vill ekte valnøtt- og epletre.

Kinesisk religion 
I taoismen meiner ein at gudinna av vesten vaktar over ferskentrea av udødelegdom i Tian Shan.

Galleri

Sjå òg 
 Nord-Silkevegen
 Imeon

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Tian Shan» frå , den 13. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 The Contemporary Atlas of China. 1988. London: Marshall Editions Ltd. Reprint 1989. Sydney: Collins Publishers Australia.
 The Times Comprehensive Atlas of the World. Eleventh Edition. 2003. Times Books Group Ltd. London.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Russisk fjellklatringssider 
 Tien Shan på britannica.com 

Fjellkjeder i Asia
Fjellkjeder i Kasakhstan
Fjell i Kirgisistan
Fjellkjeder i Kina
Fjellkjeder i Pakistan
Fjellkjeder i India
Céline Dion

Céline Marie Claudette Dion () er ein kanadisk songar frå Charlemagne i den fransktalande provinsen Quebec i Canada. Ho er spesielt kjend for songen «My Heart Will Go On» frå filmen Titanic frå 1997.

Celine Dion byrja karrieren sin som lokal artist i Quebec, men vart etterkvart godt kjend i heile den fransktalande verda. Det første albumet hennar, La Voix du Bon Dieu, kom ut i 1981. Ho har også tatt spranget over i den engelskspråklege platemarknaden. Dette skjedde ved lanseringa av det første engelskspråklege albumet hennar, Unison i 1990. Ho har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.

I Noreg vart Dion første gong lagt merke til av eit større publikum i 1988 da ho stilte opp for Sveits i Eurovision Song Contest i Dublin og vann med songen «Ne partez pas sans moi».

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Céline Dion» frå , den 13. januar 2008. 

Kanadiske songarar
Hollywood Walk of Fame
Eurovision Song Contest-vinnarar
Sveitsiske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 1988-deltakarar
Grammy-vinnarar
Juno-vinnarar
Ivor Novello-prisvinnarar