kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Albumet School's Out

School's Out er det femte studioalbumet til Alice Cooper, gjeven ut i 1972. Tittelsporet på albumet vart ein stor hit og vart spelt fast på konsertane til Alice Cooper. Mange «Classic Rock»-stasjonar speler framleis songen på radio. 

Det opphavlege plateomslaget (designa av Craig Braun) var slik at det kunne opnast som ein gammal skulepult. Vinylplata var pakka inn i eit par jentetruser. Denne originale utgåva vart kalla attende fordi trusene ikkje var flammesikre. Albumet remastra i 2009 for Audio Fidelity av Steve «Daddy Tonemeister» Hoffman i HDCD. 

Albumet nådde andreplassen på den amerikanske albumlista og gjekk heilt til topps i Canada, der det låg i fire veker. Singelen «School's Out» nådde 7. plass på singellista i USA og 3. plass i Canada. I Storbritannia gjekk singelen heilt til topps.

Innhald

Medverkande
Alice Cooper - vokal
Glen Buxton - sologitar
Michael Bruce - rytmegitar, klaverinstrument
Dennis Dunaway - bassgitar
Neal Smith - trommer
Bob Ezrin - klaverinstrument
Dick Wagner - sologitar på «My Stars»
Rockin' Reggie Vincent - gitar, korvokal

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «School's Out (album)» frå ,  den 23. oktober 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Alice Cooper-album
Musikkalbum frå 1972
Album produserte av Bob Ezrin
Album spelte inn i Record Plant
School's Out

«School's Out» er ein song frå 1972 av Alice Cooper og tittelsporet på det femte albumet deira.

Cooper sa at det som inspirerte han til å skrive songen var då han svarte på spørsmålet «Kva er dei største tre minutta i livet ditt?». Cooper sa: «Det er to gonger i året. Ein er julemorgonen når ein gjer seg klar til å opne gåvene. Grådigheitsfaktoren er der då. Den andre er dei siste tre minuttar på den siste skuledagen når du sit der og det er ei som ei langsam lunte som brenn. Eg sa, 'Om eg kan fange dei tre minutta i ein song, så kjem til å bli stort.»

Cooper sa òg at han var inspirert frå ei linje frå ein Bowery Boys-film.

Teksten indikerer at ikkje berre er skulen ferdig for sommaren, men ferdig for alltid, og at sjølve skulen er sprengt i lufta. Han inneheld barneregla «No more pencils, no more books, no more teachers' dirty looks».

«School's Out» vart den første store hitten til Alice Cooper og nådde 7. plass på Billboard Hot 100 i USA og dreiv albumet opp til andreplassen på Billboard 200. I Canada nådde singelen 3. plass medan albumet gjekk heilt til topps. I Storbritannia gjekk singelen heilt til topps i tre veker i august 1972.

I 2004 vart «School's Out» rangert på 319. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene. I 2009 vart han kåra til den 35. beste hardrocksongen av VH1.

Song i populærmedia 
Songen er nytta i filmane Scream, Dazed and Confused,  Rock 'n' Roll High School og I Love You, Beth Cooper.

Ein versjon av songen er spelbar i videospelet Guitar Hero III: Legends of Rock. Han er òg tilgjengeleg i Guitar Hero 5 og Rock Band 2.

Cooper framførte songen under avslutningsnummer i episoden hans The Muppet Show, der han dansar med store Muppet-monster som dansar til songen hans.

Andre versjonar 
Songen er spelt av mellom andre Daphne & Celeste, GWAR, 45 Grave, Anthrax, Toyah, Grave Digger, Cretu and Thiers, The Sensational Alex Harvey Band, Demons and Wizards, Kirka, Krokus, Soul Asylum, Sevendust, The Last Hard Men, Mr. Bumpy, A*Teens, Rob Zombie og Slash, Jay Anderson Band, Emily Estefan, The Donnas, Alien Sex Fiend, Foo Fighters og Ke$ha.

Lister

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «School's Out (song)» frå ,  den 23. oktober 2011. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Songar frå 1972
Singlar frå 1972
Nummer-ein-singlar i Storbritannia
Alice Cooper-songar
 326
 293
Songar om skule
Correio da Manhã

Correio da Manhã (norsk 'Morgonposten') er ei stor, tabloid, portugisisk dagsavis som kjem ut i Lisboa. Ho vart etablert i 1979 og blir gjeven ut av Cofinagruppas publikasjonsgrein. Correio da Manhã er rekna for den mest lesne allmenne dagsavisa i Portugal.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Correio da Manhã» frå ,  den 27. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Portugisiske aviser
Aviser skipa i 1979
Opphavleg omsett med Apertium
7 and 7 Is

«7 and 7 Is» er ein song av bandet Love, skriven av Arthur Lee og spelt inn 20. juni 1966 i Sunset Sound Recorders i Hollywood.

Han vart produsert av Jac Holzman med Bruce Botnick som lydteknikar. Det var mykje arbeid med å få spelt inn songen sidan trommeslagaren Alban «Snoopy» Pfisterer, ikkje klarte å halde følgje med den frenetiske tempoet og etter omkring 30 forsøk vart han erstatta av Arthur Lee sjølv. Songen eksploderer i eit apokalyptisk klimaks - lyden skulle etterlikne ei atombombe - før songen avsluttast fredfullt som ein blues, før han tonar ut. 

Inspirasjonen til songen var at kjærasten til Arthur Lee frå high school hadde same bursdag som han, 7. mars. Han skildrar òg det frustrerte tenåringslivet. 

Songen vart gjeven ut som singel på Elektra med «No. Fourteen» som B-side, «svaret» til den halve setninga på A-sida. Singelen kom ut i juli 1966 og nådde 33. plass på singellista i USA. Han vart den einaste hitsingelen til bandet. 

Songen er skildra som «protopunk» og vart seinare spelt inn av mange andre band, mellom andre Ramones, Alice Cooper og Rush, samt ei nyinnspeling av Lee sjølv.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «7 and 7 Is» frå ,  den 24. oktober 2011.  
 

Songar frå 1966
Singlar frå 1966
Ramones-songar
Alice Cooper-songar
Rush-songar
Deep Purple-songar
Berentsens Brygghus AS

Berentsens Brygghus AS, fram til 2007 registrert som Egersund Mineralvandfabrik AS, er eit norsk bryggeri i Egersund, grunnlagt i 1895 av kaptein Wilhelm Berentsen. Bryggeriet blir framleis drive av familien Berentsen og produserer eplemost, brus, tonic, øl og alkoholhaldig cider. Berentsens var Noregs første produsent av eplemost med kolsyre. Produkta blir seld hovudsakleg under merkenamnet Berentsens. Frå 2018 har selskapet òg drive eit brenneri der det produserer whisky, gin og akevitt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Berentsens Brygghus» frå ,  den 29. oktober 2011.  

Norske bryggjeri
Skipingar i 1895
Grans Bryggeri

Grans Bryggeri AS vart etablert i 1899 og har produksjon og lager i Sandefjord.
Namnet var Sandefjord Bryggeri og Mineralvandfabrik A/S til 1965. Etter to generasjonar med Guttorm Gran (senior og junior) som leiarar, vart Trygve Christophersen engasjert som administrerande direktør i 2001.

I oktober 2005 kjøpte Reitangruppen seg inn og eig med det 50 % av bryggeriet. Familien Gran eig dei resterande 50%.

Dagleg leiar er Morten Gran, og bryggeriet har 57 tilsette. I 2009 selde Grans ca. 13.5 millionar liter øl og ca. 30 millionar liter brus.

Bryggeriet vart kåra til Årets Vestfoldbedrift 2004.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Grans Bryggeri AS» frå , den 25. oktober 2011.

Bakgrunnsstoff

 TB-fakta om Grans Bryggeri AS

Norske bryggjeri
Næringsliv i Sandefjord
Skipingar i 1899
Poison av Alice Cooper

«Poison» er ein song av Alice Cooper skriven i lag med og produsert av Desmond Child. Songen vart gjeven ut som singel i 1989, henta frå albumet Trash. Songen var ein av dei største hittane til Cooper i USA, der han nådde 7. plass, medan han nådde 2. plass i Storbritannia. 

Det vart laga to musikkvideoar til songen, sidan den eine versjonen måtte sensurerast for å kunne visast på dagtid då ei kvinne i videoen er topplaus.

Andre versjonar 
«Poison» har vorte spelt av andre artistar som Groove Coverage, Tarja Turunen, Hayseed Dixie og Bloodsucking Zombies From Outer Space.

Lister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Poison (Alice Cooper song)» frå ,  den 24. oktober 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Alice Cooper-songar
Songar frå 1989
Singlar frå 1989
Glam metal-songar
Songar skrivne av Desmond Child
Sentinel-satellittane

Sentinel-satellittane er ei rad framtidige romferder som blir utvikla av ESA som ein del av GMES, som skifta namn til Copernicus i desember 2012. Sentinellane inkluderer radar og superspektrale bilete av land, hav og atmosfære. Sentinellane skal vere i konstellasjonar på to og to.

Sentinell-satellittane vil ha desse måla:
 Sentinel 1 er ein radarsatellitt i polar bane for overvaking av land, hav og vêr. Satellitten vart operativ hausten 2014 
 Sentinel 2 vil i polar bane ta optiske bilete med høg oppløysning av landjorda for å gje kunnskap om vegetasjon, jordsmonn, vassdekke, vassdrag og kystområde.
 Sentinel 3 er ein multiinstrumentsatellitt i polarbane og skal overvake havtopografi, overflatetemperaturar, farge på hav og land. Den første satellitten er planlagt for 2013.
 Sentinel-4, skal vere nyttelast på ein Meteosat Third Generation Satellite , og skal overvake atmosfæren. Satellitten er planlgt for 2019; 
 Sentinel-5 vil og vere nyttelast på ein annan satellitt og skal brukast til atmosfæreovervaking.

Kjelder

 ESA

Jordobservasjonssatellittar‎
ESA
I've Been Loving You

«I've Been Loving You» er debutsingelen til Elton John frå 1968 med tekst av Bernie Taupin. B-sida «Here's to the Next Time» er skriven av Elton John aleine. Songen vart ikkje gjeven ut på noko album og singelen vart trekt tilbake kort tid etter han kom ut. Singelen vart først gjeven ut i plateboksen Rare Masters i 1992, då i ein ny stereomiks.

Singelen er særs sjeldan og ein kopi seld på eBay i 2009 gjekk for $782,73. Ein enno sjeldnare EP-versjon med fire songar, berre gjeven ut i Portugal, inneheld òg songane «Thank You For All Of Your Loving» (skriven av Elton John og Caleb Quaye) og «The Angel Tree» (skriven av John/Taupin). Eit eksemplar av denne vart i 2007 seld på eBay for $2 551.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «I've Been Loving You» frå ,  den 25. oktober 2011.
 oppgav desse kjeldene:
 http://www.eltonography.com/singles/UK_7_1960.html 

Songar frå 1968
Singlar frå 1968
Debutsinglar frå 1968
Elton John-songar
Songar med tekst av Bernie Taupin
Songar med musikk av Elton John
Philips Records-singlar
Hermafroditos

Hermafroditos eller Hermafroditus (gresk Ἑρμαφρόδιτος), tidvis også Afroditos, var ein tvikjønna gud i gresk mytologi. Namnet «Hermafroditos» er opphavet til orda «hermafroditt» og «hermafrodittisme».

Hermafroditos var fødd som sonen til Hermes og Afrodite, men blei tvikjønna då han smelta saman med nymfen Salmakis.

Mytologi 
Namnet til Hermafroditos er avleidd av namna til foreldra. Hermes og Afrodite er ifølgje nokre gudeslekstavler halvsøsken, men pardanning mellom søsken var ikkje særleg uvanleg i den greske gudeverda.

Ifølgje Ovid blei Hermafroditos oppdregen av nymfer på Ida-fjellet, eit heilag fjell i Frygia (no Tyrkia). Som femtenåring keia han seg og la ut på reise gjennom Lykia og Karia. I skogen i Karia, nær Halikarnassos (no Bodrum i Tyrkia) møtte han najaden Salmakis i kjelda hennar. Ho blei kjær i Hermafroditos og prøvde å forføra han, men blei avvist.

Då han trudde najaden var borte, kledde Hermafroditos av seg og bada i kjelda. Då kom Salmakis overraskande på han, omfamna han og kyssa han. Medan ungguten kjempa imot bad Salmakis til gudane om at dei aldri måtte skiljast. Denne bøna blei oppfylt, og dei to smelta saman til eitt vesen. Då bad Hermafroditos til foreldra sine om at kvar einaste som bada i kjelda måtte få same skjebnen.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hermafroditos» frå , og «Hermaphroditus» frå  den 25. oktober 2011.

Bakgrunnsstoff 

Soga om Hermafrodios i Ovids Metamorfosar (engelsk omsetjing)

Greske gudar
Wobbe-indeks

Wobbe-indeks (IW) blir nytta til å samanlikne brennverdiane mellom ulike brennbare gassar,som naturgass, biogass og bygass. Dersom  er øvre brennverdi, òg kalla den kalorimetriske brennverdi, og  er spesifikk vekt, så er Wobbe-indeksen, , definert som

Wobbe-indeksen blir nytta især til å stille inn forbrenninga av gass i for eksempel gasskomfyrar. Dette er viktig for å oppnå ei optimal og fullstendig forbrenning. Dersom to brennstoff har identiske Wobbe-indeksar så vil energiproduksjonen vere den same for gitte trykk og ventilinnstillingar. Andre flammekarakteristikkar (brennsnøggleik, svovelinnhald etc.) kan likevel variere ved same Wobbe-indeks.

Ver merksam på kva einingar Wobbe-indeksen er gjeven i.

Wobbe-indeksen for nokre vanlege brenselgassar

NB: 1 Joule = .

For bygass ligg Wobbe-indeksen i området 22,5–30 MJ/Nm3

Referansar

Forbrenning
Brenngassar
Gassteknologi
Nigel Olsson

Nigel Olsson () er ein engelsk trommeslagar, som er mest kjend for arbeidet sitt med Elton John. Når han ikkje har arbeidd med John, har han jobba mykje som studiomusikar og har òg hatt ein eigen solokarriere.

Det første bandet han spelte inn med var Plastic Penny. Han slo seg så saman med bassisten Dee Murray, og spelte i konsertbandet til Elton John, og sidan på mange av dei mest kritikarroste albuma hans. I 1971 gav Olsson ut det første soloalbumet sitt, Nigel Olsson's Drum Orchestra and Choir med Murray og ein av dei første gitaristane til John, Caleb Quaye. Olsson spelte òg med bandet The Big Three. Han slutta å spele med Elton John etter 1975, men kom attende i turnebandet hans i 2000.

Olsson var òg ei kort stund i det engelske hardrockbandet Uriah Heep, og spelte trommer på nokre songar på debutalbumet deira Very 'eavy... Very 'umble i 1970.

Diskografi

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nigel Olsson» frå ,  den 26. oktober 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Nigel Olsson
 Drummerworld

Engelske trommeslagarar
Engelske songarar
Elton John
Uriah Heep-medlemmar
Folk frå Wallasey
Sørgeorgiapiplerke

Sørgeorgiapiplerke (Anthus antarcticus) er ein art i erlefamilien Motacillidae. Denne piplerka er endemisk for Sør-Georgia og næraste øyar, kor populasjonen er anslått til mellom 3000 og 4000 par. Dette er einaste medlemmen av sporvefuglar på øygruppa  Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane og i heile Antarktis-regionen. Dette er òg ein av dei få ikkje-marine fugleartane som lever i regionen.

Sørgeorgiapiplerke hekkar på Birdøya og andre rottefrie småøyar og holmar ved Sør-Georgia og på område på hovudøya som er isolerte av isbrear.

Sørgeorgiapiplerke beitar på insekt og edderkoppar om sommaren, elles på insekt og krepsdyr i fjæra.

Arten har vore trua av introduksjon av rotter på øyane, og dessutan av miljøskadar som mennesket sjølv er opphav til.

Kjelder
 sørgeorgiapiplerke. (26. oktober 2011) I Store norske leksikon.
 

 BirdLife International (2011) factsheet: Anthus antarcticus. Henta frå http://www.birdlife.org den 26. oktober 2011.
 South Georgia pipit  (Anthus antarcticus)  Henta frå The ARKive project  den 26. oktober 2011.

Bakgrunnsstoff 

Erlefamilien
Tiny Dancer

«Tiny Dancer» er ein song frå 1971 av Elton John med tekst av Bernie Taupin. Songen er gjeven ut på det fjerde albumet til John, Madman Across the Water, og vart gjeven ut som singel i 1972. 

Songen vart skriven av Taupin for å fange anda i California i 1970 etter ei kvinne han hadde møtt, som vart den første kona hans.

Singelen nådde berre 41. plass i USA og vart ikkje ein gong gjeven ut i Storbritannia, men har langsamt vorte ein av dei mest populære songane til John. I 2004 vart han rangert på 387. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene, men var i 2010 flytta ned til 397. plassen på lista.

Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre Ben Folds, Tim McGraw og Red Hot Chili Peppers

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tiny Dancer» frå ,  den 26. oktober 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1971
Singlar frå 1972
Singlar frå 2002
Elton John-songar
Songar med tekst av Bernie Taupin
Softrocksongar
 397
 047
Ben Folds-songar
Tim McGraw-songar
Red Hot Chili Peppers-songar
Florence + The Machine-songar
Songar med musikk av Elton John
Songar produserte av Gus Dudgeon
Songar om dansing
Songar om kvinner
Nummer-ein-singlar i Irland
DJM Records-singlar
Uni Records-singlar
Songar produserte av Byron Gallimore
Epic Records-singlar
Curb Records-singlar
Abu Dhabi Grand Prix

Abu Dhabi Grand Prix () er eit Formel 1-løp som har vorte arrangert på bana Yas Marina Circuit i hovudstaden til Dei sameinte arabiske emirata, Abu Dhabi, sidan 2009.

Vinnarar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Abu Dhabis Grand Prix» frå ,  den 27. oktober 2011.  

Formel 1-løp
Abu Dhabi
Skipingar i 2009
Montrose i Angus

Montrose  er ei mindre hamn i regionen Angus  i Skottland. Han har kring 11000 innbyggjarar og ligg midtvegs mellom Aberdeen i nord og Dundee i sør.

Historie  
Tidlege namn synst å vise til nærvær frå ei norsk eller norrøn busetjing i området rundt den noverande hamna. Nordmenn slo seg ned fleire stader i Skottland, mest i nord på dei ytste øyane, men òg mange område i Moray og Banff og så langt sør som Galloway. Dei vart fort assimilert i den øvrige folkesetnaden, og gælisk synst å bli det foretrukne språket. Desse inngifte vart kjent som gallgaels ('framande gallarar') eller som murchadah ('sjøkrigarar'). Den opphavlege busetjinga til Montrose låg ein kilometer vest for dagens sentrum, på vestsida av Montrose Basin i Old Montrose. 

Første gongen Mentrose blir dokumentert skriftleg er i eit brev, eit charter, om retten av burgh frå kong David I av Skottland, som no er gått tapt. Det stod ei mellomalderkyrkje på staden som den noverande kyrkja, Old Church, står i dag, saman med eit sjukehus rett ved som strekkjer seg tilbake til 1200-talet. I 1180 var det eit kongeleg slott i Montrose, men det vart øydelagt av William Wallace i 1297 og det finst inkje spor etter det i dag. 

Det same året som Robert I av Skottland døydde, i 1329, donerte han pengar til ein lærer, den tidlegaste dokumenterte skuleinstitusjonen i området, det noverande Montrose Academy. 

I mellomalderen var det regulær handelen med den hanseatiske handelskartellet i Nord-Tyskland og sørlege Skandinavia, og på 1700-talet var byen eit stort senter for smugling. 

Montrose hadde ei viktig rolle under reformasjonen. John Erskine av Duner, George Wishart og Andrew Melville var viktige reformatorar medan John Knox feira den første protestantiske nattverda i huset til Erskine.

Golf  
Montrose har òg den femte eldste golfbanen i verda, Montrose Medal, datert tilbake til 1562. Det er òg ein kvalifisert bane for The Open Championship (òg kalla The British Open).

Kjende personar  
Vest for byen ligg Montrose Basin, det største bassenget for innlandssaltvatn i Storbritannia. 

Den skotske poeten Hela Cruickshank voks opp i dette området.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Montrose i Angus» frå ,  den 27. oktober 2011.

Bakgrunnsstoff 

 Undiscovered Scotland: Montrose
 Walter Scott: A Legend of Montrose (1819)

Byar og landsbyar i Angus
Pluton

Pluton (gresk Πλούτων, Ploutōn) er eit namn på dødsguden i gresk mytologi som også er kjend under namnet til dødsriket som han herska over, Hades. På latin blei namnet hans skrive Pluto. Romersk mytologi identifiserte han også med Dis [Pater] og Orcus. I moderne tid har guden gjeve namn til grunnstoffet plutonium og dvergplaneten Pluto.

Pluton var kjend som ein skremmeleg og strid gud. Den beste kjende soga om han er korleis han bortførte kona si, Persefone (latin Proserpina), dottera til grødegudinna. Dette paret kunne gje grøde og rikdom.

Namnet til rikdomsguden Plutos kan lett forvekslast med Pluton, særleg ettersom Pluton òg blei knytt til rikdom.

Sjå òg
Plutonisme

Kjelder

«Pluton» i Store Norske Leksikon

Bakgrunnsstoff

Greske gudar
Romerske gudar
Antinomi i matematikk

Antinomi er i matematikk ei logisk sjølvmotseiing som kan oppstå under oppbygginga og formuleringa av den grunnleggande omgrepsdanninga i matematikken.

Kjelder
 

Matematisk logikk
Kikuyu

Kikuyu eller gikuyu (kikuyu , utt. ) er eit bantuspråk i nigerkongo-familien som blir tala av over sju millionar menneske i Central-provinsen i Kenya. Kikuyu blir hovudsakleg tala av kikuyufolk, som er den største folkegruppa i Kenya. Som dei fleste andre språk i Afrika sør for Sahara er kikuyu eit tonespråk, 

Kikuyu har fire dialektar, og distrikta i Central er delte inn etter dei tradisjonelle områda der kvar dialekt er blitt brukt: Kirinyaga, Muranga, Nyeri og Kiamba.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kikuyu (språk)» frå ,  den 7. oktober 2023.  

Bantuspråk
Språk i Kenya
Lunde Forlag

Lunde Forlag AS er eit norsk forlag som særleg gir ut kristen litteratur i ulike sjangrar. Lunde forlag er tilknytt konsernet Lunde Holding. Lunde Holding driv og bokhandlar i kjeda Bok & Media, bibelforlaget Norsk Bibel og tidsskriftet Fast Grunn. Forlaget har sin eigen bokklubb, Bokklubben Perspektiv.

Lunde Forlag vart grunnlagt i Bergen i1905 av Andreas O. Lunde. I 1944 vart det overteke av Norsk Luthersk Misjonssamband (NLM).
Forlaget flytta til Oslo midt på 1950-talet. Det er nå etablert på Sinsen. Lunde har hovudkontor på Fjellhaug saman med Misjonssambandet.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Lunde Forlag» frå , den 31. oktober 2011.

Bakgrunnsstoff 

Norske forlag
Føretak skipa i 1905
Bikvadrat

Eit bikvadrat er eit kvadrat av eit kvadrat. Det vil seia det same som fjerde potens. 

Ei bikvadratisk likning er ei likning av fjerde grad.

Kjelder
 

Elementær matematikk
Binær i matematikk

Binær vert i matematikk nytta om operasjonar, relasjonar og uttrykk der det inngår to storleikar. Til dømes er vanleg addisjon av to tal ein binær operasjon, og likskapen mellom to tal er ein binær relasjon.

Sjå òg 
 totalsystemet (det binære talsystemet)

Kjelder
 

Abstrakt algebra
Binære operasjonar
Håkjerring

Håkjerring er ein stor hai i håfamilien som held til i arktiske farvatn i Nord-Atlanterhavet, særleg i havet mellom Island og Grønland, men òg langs norskekysten og i Barentshavet. Leveviset til denne haiarten er lite utforska. Namnet håkjerring har denne haiarten fått fordi ein tidlegare trudde dette var hofisken av same arten som håbrand.

Skildring

Ei håkjerring er oftast mellom tre og fire meter lang. Ho veg då om lag 300 kg. Ho kan verte mykje større, heilt opp til åtte meter. Ho veks seint. Ei håkjerring som vart fanga ved Grønland, skal ha vore merkt ved norskekysten 16 år tidlegare. Ho hadde vakse åtte centimeter.Håkjerringa føder levande ungar. Det vart først bekrefta i 1954 då ein norsk fiskebåt fekk ei håkjerring med ti levande foster.

Ei håkjerring har 48—52 små kvasse tenner i kvar kjeve. Ho vert rekna som ein altetande rovfisk. I magen til håkjerringar har ein mellom anna funne heile selar av ulikt slag, torsk, laks, lange og storkveiter. Steinkobbe kan ho take medan han søv i vatnet. Det er uklart korleis ho fangar kjappe skapningar som torsk og laks. Dei fleste håkjerringar er angripne av parasittar i auga.  Ein parasittisk kopepod (Ommakotoita elongata) festar seg på hornhinna. Sjølv om haien vert svært gammal, syner undersøkingar at berre eit fåtal har så mykje arrvev i auge at det hemmar synet vesentleg.

Parasittane har lange eggsekkar som heng ut frå auget. Det har vorte framsett teori om at når eggsekkane viftar framfor auge kan dei lokke fisk bort til håkjerringhovudet.

Alder 
Håkjerringa veks svært seint. Kanskje berre omlag ein centimeter i året. Ho har ikkje 
vekstsoner i øyresteinane, slik ein finn hjå andre fiskeartar. Det har difor vore vanskeleg å bestemme alderen til haien.

Ved seinare forsking har ein studert den radiaktive isotopen 14C i augelinsa hjå håkjerring.
Vevet i linsa daudt og det vert ikkje tilført meir  14C etter at fisken er fødd. Ved å ekstrapolere målingane meiner dei å ha påvist at håkjerring først vert kjønnsmoden ved 130-års alderen.Den eldste undersøkte håkjerringa var 5,02 m lang og  gammel, noko som gir ein maksimal alder på omlag 510 år.

Fiske
Håkjerringfiske har gått føre seg over heile utbreiingsområdet. Ho har vorte fiska for å utvinne tran av den feitthaldige levra. Ein reknar at levra tilsvarar 12% av fisken. Ein kan få opp til 60 % olje av levra. Håkjerringkjøtet kan etast, men det blir ofte rekna som dårleg mat. Det kjem av at det vert utvikla ammoniakk i fiskekjøtet kort tid etter han er daud. Om kjøtet vert salta, isa eller frose når det er heilt ferskt, kan det omsetjast til konsum. Det har vorte gjort både i Europa og USA. Tidlegare veit ein at håkjerringkjøt vart turka som rekling både i Noreg, Island og Grønland. Det kunne og verta nedgrave, slik at det gjæra før det vart opphengd.

Fiske av håkjerring har vorte populært mellom sportsfiskarar. Den norske sportsfiskerekorden er på 775 kg.

Kjelder
 Levy Carlson: Håkjerringa og håkjerringfisket. Fiskeridirektoratets skrifter1958
Fotnotar

Bakgrunnsstoff

Haiar