kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Jacques Chirac

Jacques René Chirac  () var ein fransk politikar frå gaullistpartiet UMP (tidlegare RPR). Han var president i Frankrike frå 17. mai 1995 til 16. mai 2007. I kraft av stillinga si var han òg med-prins av Andorra og stormeister i Légion d'honneur-ordenen. Chirac er den franske presidenten som har sete lengst (med to heile periodar, fyrst sju år og deretter fem) etter François Mitterrand. Han er òg den einaste personen som har vore statsminister i to periodar i den femte franske republikken.

Politikar
Kampsakene hans inkluderte lågare skattar, fjerning av priskontroll, strenge straffer for kriminalitet og terrorisme og privatisering av næringslivet. Han ynskte òg ein meir sosialt ansvarleg økonomisk politikk, og valkampanjen hans i 1995 gjekk ut på å tette den «sosiale kløfta» (fracture sociale). Den økonomiske politikken hans, som var basert på dirigiste, økonomikontroll gjennom direktiv, stod i motsetnad til laissez-faire-politikken i Storbritannia, som Chirac har kalla «Angelsaksisk ultraliberalisme».

Etter at han var ferdig med DEA-graden sin på Institut d'études politiques de Paris og École Nationale d'Administration, byrja Chirac karrieren sin som embetsmann på høgt nivå og gjekk deretter inn i politikken. Han har hatt ulike politiske roller, som landbruksminister (1972–1974), statsminister (1974–1976 og 1986–1988), borgarmeister i Paris (1976–1995) og til slutt president i Frankrike frå 1995 til 2007 (vald i 1995 og gjenvald i 2002).

Han gifte seg med Bernadette Chodron de Courcel, som han har døtrene Laurence (f. 1958) og Claude (f. 1962) med, i 1956. Chirac har også ei fosterdotter, Anh Dao Traxel.

Mellom ordenane til Chirac er storkors av St. Olavs Orden og Den Kongelege Norske Fortenstordenen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Franske presidentar
Franske statsministrar
St. Olavs Orden
Andorranske fyrstar
Niels Wilhelm Gade

Niels Wilhelm Gade () var ein dansk komponist, dirigent og musikar frå romantikken. Han var den viktigaste musikaren i Danmark i si levetid. Han underviste både Edvard Grieg, Carl Nielsen og Halfdan Kjerulf, og påverka mange seinare skandinaviske komponistar.

Bakgrunn
Gade var fødd i København, der han også døydde. Han var elev av F. Wexschall og Andreas Berggren, og blei fiolinist og organist, i tillegg til å komponera. I 1841 slo han gjennom med ouverturen «Efterklange af Ossian» og vann med denne Musikforeningens ærespris. Frå 1843 til 1848 oppheldt han seg i Tyskland. Her var han nært knytt til Robert Schumann og Felix Mendelssohn, som han etterfølgde som dirigent i Gewandhaus i Leipzig. Etter at Gade vendte heim til Danmark, han blei leiar av Musikforeningen, meddirektør ved det nyoppretta konservatoriet i København og verka som organist.

Ved sidan av Johan Hartmann var Niels Gade den viktigaste representanten for den danske romantikken. Dei musikalske førebileta hans var først og fremst tyske, men han viste også frå byrjinga av ein nasjonal tone som kom til å få tyding for elevane hans og gjorde han vel ansett ute i Europa. 

Gade skreiv 8 symfoniar, fleire konsertouverturer, ein del kammermusikk, ballettar, korverk, songar, klaver- og orgelverk. Dei viktigaste verka hans er frå før 1860: Symfoni nr. 1 i c-moll (Paa Sjølunds fagre Sletter, 1842), nr. 2 i E-dur (1843), nr. 3 i a-moll (1847), nr. 4 i B-dur (1850); korverka Frühlings-Phantasie (1852), Elverskud (1853), Balders død (1857) og balletten Et Folkesagn (1853).

Kjelder

Niels Wilhelm Gade (14. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 3. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Danske komponistar
Romantiske komponistar
Folk frå København
Den danske gullalderen
Personar med verk i den danske kulturkanonen
Pengepolitikk

Pengepolitikk er økonomisk politikk som har med pengetilbod (pengemengde) og rente å gjera. Som oftast blir denne teken hand om av sentralbanken.

Pengepolitikk i Noreg 
I Noreg har Noregs bank mandat til å utøve pengepolitikken. Det langsiktige målet for pengepolitikken er ein inflasjon nær 2 %, eit fleksibelt inflasjonsmål.

Sjå òg 
 Finanspolitikk
 Valutapolitikk

Økonomi
Nellikfamilien

Nellikfamilien (Caryophyllaceae) er ein plantefamilie i ordenen Caryophyllales. Han er ein stor familie som inneheld rundt 2 000 artar fordelt på 88 slekter. Mange hage- og snittblomar kjem frå denne familien, som mellom anna inneheld nellik, arve og stjerneblom.

Dei fleste artane i nellikfamilien er eitt- eller fleirårige urter som visnar ned kvart år. Nokre frå artar er buskaktige med ein hard rhizom. Plantane er kjenneteikna av motsette blad som er heilranda, til tider stipla. Dei har som oftast tokjønna blomar som sit ytst i ein kvast. Blomane har som oftast fem kronblad, men av og til berre fire. Dei er vanlegvis raude, rosa eller kvite.

Kjende slekter 
 Agrostemma
 Arenaria
 Arvar (Cerastium)
 Nellik (Dianthus)
 Gypsophila
 Sagina
 Knavel (Scleranthus)
 Lychnis
 Smelle (Silene)
 Bendel (Spergula og Spergularia)
 Stjerneblom (Stellaria)

Kjelder 
 miljølære.no

Denne artikkelen bygger på «Nellikfamilien» frå , og «Caryophyllaceae» frå  den 10. november 2005.  

Denne artikkelen bygger på «Nejlikväxter» frå ,  den 22. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 

 
Caryophyllales
Plantefamiliar
Moksja

Moksja (russisk Мо́кша) er ei elv i Penza oblast, republikken Mordovia og Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Elva er 656 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Moksja spring ut på 240 moh. i dei nordvestlege delane av Volgaplatået, rundt 35 km vest for byen Penza, ved . Ho renn så nord-nordvestover gjennom åslandskapet på Volgaplatået. I den nedre delen ho over Oka-Don-sletta, og munnar til slutt ut i Oka på 79 moh., 30 km søraust for Kasimov, ved . Ved munningen er elva rundt 100 meter brei og tre meter djup, med ein straumstyrke på 0,2 m/s.

Moksja frys til i månadsskiftet november/desember og er isdekt til i april. Middelvassføringa målt 72 km overfor munningen er 95 m³/s (minimum om vinteren 8,5 m³/s, maksimum under vårløysinga i april 2360 m³/s). I dei nedre delane er vårflaumen størst i mai. 

Dei største sideelvene er Isa, Sivin, Satis og Jermisj frå høgre, Atmis, Vad og Tsna frå venstre. Sistnemnde er lengre enn Moksja, og dermed den største sideelva med god margin.

Av byar langs Moksja finn ein Kovylkino, Krasnoslobodsk og Temnikov

Den nedre delen av Moksja er seglbar til Kadom, 120 km frå samløpet med Oka, men ho har ikkje hatt regulær trafikk sidan midten på 1990-talet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Moksja» frå , den 30. oktober 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Store sovjetiske leksikon

Elvar i Russland
Elvar i Mordovia
Elvar i Penza oblast
Elvar i Rjazan oblast
Fjøre

Fjøre sjø eller fjære sjø, òg kalla lågvatn eller ebbe, er når tidvatnet er på sitt lågaste. Ved kvar fullmåne og nymåne er fjøra lågare enn normalt og blir kalla springfjøre, medan ved kvar halvmåne er fjøra høgare enn normalt og blir kalla nippfjøre. Langfredagsfjøra er kjent for å vere svært låg. 

Fjøre kan også visa til den delen av stranda som blir synleg ved lågvatn.
Fjøremål eller lågvasslinja er det lågaste nivået sjøen fell til. Det motsette er flomål.

Kjelder

Tidvatn
Vinkelagam

Vinkelagam (Gonocephalus) er ei slekt innan agamfamilien.

Artar av vinkelagamar

Gonocephalus bellii
Gonocephalus beyschlagi
Gonocephalus borneensis
Gonocephalus chamaeleontinus
Gonocephalus doriae
Gonocephalus grandis
Gonocephalus interruptus
Gonocephalus klossi
Gonocephalus kuhlii
Gonocephalus lacunosus
Gonocephalus liogaster
Gonocephalus megalepis
Gonocephalus mjoebergi
Gonocephalus robinsonii
Gonocephalus semperi
Gonocephalus sophiae

Kjelder
{{liminn:omsett|en|dato=11. november 2005 |tittel=Gonocephalus]]

Bakgrunnsstoff 
 

agamar
Unge Høgre

Unge Høgres Landsforbund (UHL), ofte berre kalla Unge Høgre, er ungdomsorganisasjonen til partiet Høgre, og vart stifta i 1922. Leiar er Sandra  Bruflot.

Tidlegare leiarar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 Høgre sitt Studentarforbund
 Høgre

Norske politiske ungdomsfylkingar
Unge Høgre
Skipingar i 1922
Samanliknande politikk

Samanliknande eller komparativ politikk er ei faggrein innan statsvitskapen, som er særmerkt ved sin bruk av samanliknande metode. Forskarane Seymour Martin Lipset og Stein Rokkan er med sine vitskaplege arbeid rekna som nokre av grunnleggjarane av denne faggreina. Oftast er faggreina underlagd meir ålmenn statsvitskap, men på Rokkans eige universitet, Universitetet i Bergen, har dei eit Institutt for samanliknande politikk, der dette vert undervist i som eit eige fag.

Den eldste studien i samanliknande politikk 

Aristoteles stod attom det som somtid vert kalla den eldste studien i samanliknande politikk, Politikken (Πολιτικα). Han samla inn informasjon om statsskipnaden i over 150 greske bystatar i samtida, og kategoriserte funna etter variablane kor mange som styrde, éin, få eller mange og om styresettet var godt eller dårleg, det vil seia om styret var meint å tena til alle sitt beste eller ei. Denne kategoriseringa gjev eit oversyn over seks slag bystatar:

Merk at Aristoteles kallar pøbelveldet eller fleirtalsdiktaturet for demokrati, medan politeia er ordet han nyttar om det som ligg nærast det me i dag brukar kalla demokrati: Eit fleirtalsstyre som søkjer tena alle sitt beste.

Sentrale spurdagar i nyare tid 
I nyare tid har ein sette større fokus på kva som utgjer eit demokratisk styresett, og korso det vert til. Forsking innan samanlikande politikk freistar til dømes å svara på:
 Korso definerer ein eit land som demokratisk? Vil til dømes alle land som har folkerøystingar vera demokratiske?
 Er det ein samanheng mellom økonomisk utvikling og demokratisk styresett?
 Er det ein samanheng mellom religionar og kulturar og demokratisk styresett?
 Produserer føderalstatar meir stabile politiske system enn sentraliserte statar?

Kjelder

Statsvitskap
Jens Andreas Friis

Jens Andreas Friis () var ein norsk språkforskar og forfattar.
    
Friis var fødd i Sogndal i Sogn. Han tok først teologisk embetseksamen. Seinare studerte han samisk språk i Christiania og vidare hos Elias Lönnrot i Finland. Han vart dosent i lappiske språk ved universitetet i Christiania i 1866 og professor i 1874. Friis gjorde studiet av samisk til si livsgjerning. Han utgav mange og grundige verk om samiske språk og mytologi. Attåt skreiv han folkelivs- og reiseskildringar, som vart svært populære. Det mest kjende skjønnlitterære verket hans kom ut under namnet Fra Finnmarken. Skildringer, i 1881. Seinare kom boka i fleire nye opplag, under namnet Lajla, også på nynorsk (1944). Romanen er filmatisert tre gonger. Hans skjønnlittære verk er og omsett til andre språk.

Den langsiktige verknaden av Friis sitt arbeid var det praktiske språkarbeidet hans. Friis-rettskrivinga for nordsamisk vart brukt i den nordsamiske bibelen, og i tidsskriftet Nuorttanaste. Ho er dermed i bruk i religiøs samanheng den dag i dag, trass i at det har komme tre ulike rettskrivingar etter Friis si rettskriving.

Ordboka til Friis var viktig då ho kom, men ho har seinare komme i skuggen av Konrad Nielsen si store ordbok.

J.A. Friis døydde i Kristiania.

Bibliografi

Bøker

Kart
 Friis, J.A. 1861: Etnografisk kart over Finnmarken
 Friis, J.A. 1888: Etnografisk kart over Finnmarken

I tidsskrift - eit utval
Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Sjå også 

 Nordsamisk ortografi
 Samisk språkforsking i Noreg

Kjelder
Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Bakgrunnsstoff 
 Friis Etnografiske kart over nordlige Nord-Norge Frå dokumentasjonsprosjektet
 Lindkjølen, Hans: J. A. Friis og samene, 1983 ISBN 82-7122-000-4
 Hansen, Lars Ivar: Friis' etnografiske kart i Ottar, tidsskrift fra Tromsø Museum 3/1998
 Om Jens Andreas Friis i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske forfattarar av reiseskildringar
Norske forfattarar av folkelivsskildringar
Norske språkforskarar
Bibelomsetjarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Forfattarar frå Sogndal
Forfattarar frå Førde
Folk frå Sogndal
Personar innafor samisk språkforsking
John Quincy Adams

John Quincy Adams () var ein amerikansk politikar. Han var den sjette presidenten i USA frå 1825 til 1829. J.Q. Adams var son av John Adams, som var den andre presidenten i USA. Før han vart president var han ambassadør i Russland og Storbritannia, og utanriksminister under James Monroe. I 1831 vart han vald inn i representantforsamlinga i Kongressen, til no den einaste presidenten som har vorte vald inn i kongressen etter tida som president.

Adams døydde brått etter eit hjerneslag han pådrog seg under ein politisk debatt i Representanthuset i februar 1848. Det er sagt han var såpass ved vitet at han bad ordstyrar om orsaking for dette før han slokna. 

USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske presidentar
Folk frå Massachusetts
James Madison

James Madison () var ein amerikansk politikar. Han sat som president i USA i to presidentperiodar frå 1809 til 1817. Han er rekna som den viktigaste forfattaren av USA si grunnlov. Han var òg medforfattar saman med John Jay og Alexander Hamilton av dei føderalistiske papira i USA.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Madison, James
Madison, James
Folk frå Virginia
Thomas Jefferson

Thomas Jefferson () var ein amerikansk statsmann og den tredje presidenten i USA (1801-1809). Jefferson var hovudforfattaren til den amerikanske sjølvstendeerklæringa og ein av dei mest innflytelsesrike av grunnlovsfedrene i USA, som ein sterk pådrivar for ei republikansk amerikansk nasjon.

Karriere
Thomas Jefferson var med på å skipe, og var leiar av, Det demokratisk republikanske partiet i USA, som var dominerande i amerikansk politikk i 25 år og forløparen til Det demokratiske partiet. Han stilte til presidentvalet i USA i 1796, som motkandidat til dåverande visepresident John Adams (føderalist). Han tapte valet, men vart utnemnd til visepresident. I 1800 stilte han til val mot Adams nok ein gong, og vann. Dette vert rekna for det første demokratiske valet der makta vart overført frå eit parti til eit anna.

Thomas Jeffersen døydde på same dag som forgjengaren sin, John Adams.

Nokre hendingar i tida som president 
 Louisiana-kjøpet (1803)
 Ohio vart ein del av Sambandsstatane i 1803
 Opprettinga av Orleans Territoriet i 1804
 Marbury mot Madison (1803)
 Landlova av 1804 i USA
 Det 12. tillegget i til grunnlova i USA vart sett i kraft (1804)
 Lewis og Clark-ekspedisjonen (1804-1806)
 Oppretting av Louisiana Territoriet (seinare døypt om til Missouri Territoriet) i 1805 
 Splitting i det demokratisk-republikanske partiet i USA
 Embargolova av 1807 i USA, eit forsøk på å tvinga fram respekt for USA si nøytralitet ved å gjera slutt på handelen med dei stridande i Napoleonskrigane
 Utomlands slavehandel vart avskaffa i 1808

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Jefferson, T
Jefferson, T
Folk frå Virginia
2100

2100 er eit normalår i den gregorianske kalenderen og eit skotår i den julianske. Dei to kalendrane vil dermed forskyva seg éin dag meir i høvet til kvarandre, slik at skilnaden på 13 dagar mellom datoar aukar til 14 dagar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «2100» frå ,  den 19. november 2013.  

 
Artiklar utan brødtekst
Presidentar i USA

Presidentar i USA er eit oversyn over presidentar i USA sidan den amerikanske grunnlova vart verksam i 1789.

Liste 
Lista viser regjeringstida, partiet og visepresidentane til presidentane. Fargane symboliserer partiet dei høyrde til. Nummereringa viser kva for eit nummer i rekkja dei var som presidentar, og vert ikkje gjort forskjell på om dei sat ein eller to periodar. Unnataket er Grover Cleveland, som sat i to periodar, men ikkje på rad. Han blir difor rekna som USA sin 22. og 24. president. 

Fram til det 20. grunnlovstillegget vart vedteke 23. januar 1933 gjekk den nye presidenten inn i stillinga 4. mars. Etter dette tillegget vart datoen sett til 20. januar, og den første presidenten som vart teken i eid på denne datoen var Franklin D. Roosevelt då han byrja sin andre termin som president i 1937. 

<onlyinclude>

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Presidentar i USA» frå ,  den 16. november 2005.

Sjå også 
 Visepresident i USA

Bakgrunnsstoff

 Whitehouse.gov: The Presidents

 
USA-amerikanske politikarar
Utvalde artiklar 2011
Det franske flagget

Det franske flagget, kjend som Trikoloren, er eit nasjonalflagg med tre like breie loddrette striper i blått, kvitt og raudt. Tilhøvet mellom høgda og lengda er 2:3. Det knyter seg sterke kjensler til flagget, som først blei brukt under den franske revolusjonen, og har inspirert ei rekkje andre nasjonalflagg.

Historie 
Flagget er teikna av den franske målaren Jacques-Louis David (1748–1825) på vegner av Nasjonalkonventet (La Convention), den regjerande lovgjevande folkeforsamlinga under den franske revolusjonen (22. september 1792–26. oktober 1795), og har vore det offisielle nasjonalflagget sidan 1794, for krigsmakta sidan 1812, med unnatak for to periodar då Frankrike gjekk attende til kongedøme (den såkalla restaurasjonen, det vil seie restaurasjonen av monarkiet) i åra 1814–1815 og 1815–1830.

Fargane i flagget skal ha teke utgangspunkt i ein rosett som blei laga i juli 1789 under den franske revolusjonen då Marquis de Lafayette kombinerte dei raude og blå fargane til Paris med det einsfarga kvite flagget til kongen av Frankrike. Fargane kan òg ha blitt inspirerte av det amerikanske eller det nederlandske flagget. Flagget blei nasjonalflagg den 15. februar 1794 (27 pluviôse an. II i revolusjonskalenderen).

Då monarkiet blei gjenninført i 1815 etter nedkjempinga av Napoleon gjekk den nye kongen òg tilbake til det gamle kvite flagget med ei fransk lilje. Men etter at Charles X abdiserte i 1830 nekta nasjonalforsamlinga å godta ein konge som insisterte på dette flagget, og trikoloren blei gjeninnført.

I 1976 endra president Valéry Giscard d'Estaing det franske flagget til litt ljosare fargar for å gjera det meir kompatibelt med flagget til EU.

Den 13. juli 2020 vedtok president Emmanuel Macron å gjera flagget av 1794 standard att. Flagget av 1976 er likevel framleis i bruk.

Namn 
På fransk er flagget kjend som le drapeau tricolore (det trefarga flagget), le drapeau bleu-blanc-rouge ('det blå-kvit-raude flagget'), le drapeau de la France (det franske flagget), le tricolore (trikoloren) og på folkemunna les couleurs (fargane).

Flagget i kulturen 
Det franske flagget var utgangspunktet for ein filmtrilogi av Krzysztof Kieślowski kalla Trois couleurs. Kvar av filmane tok utgangspunkt i ein av fargane i det franske flagget og ein av verdiane i det franske revolusjonsslagordet liberté, égalité, fraternité.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Flag of France» frå ,  den 16. november 2005.  
Denne artikkelen bygger på «Louis-Philippe_of_France» frå ,  den 16. november 2005.

Bakgrunnsstoff

Frankrike
Franske
Franske
Georgij Kert

Georgij Martynovitsj Kert () var ein sovjetisk seinare russisk språkforskar som framfor alt har arbeidd med kildinsamisk.

I tillegg til ein deskriptiv grammatikk over kildinsamisk frå 1971 og to tekstsamlingar frå 1961 og 1988 (i lag med V.Z. Panfilov og P.M. Zajkov) har han også arbeidd med namnespørsmål. Kert har arbeidd ved instituttet for språk, litteratur og historie ved den karelske filialen av det Russiske Vitskapsakademiet i Petrozavodsk.

Viktige arbeidd 
 1961. Obrastsy saamskoj retsji. Moskva
 1971. Saamski jazyk (kildinskij dialekt). Leningrad
 1975. Dmitri Vladimirowitsj Bubrih 1890–1949. Leningrad
 1985. Slovar saamsko-russkij i russko-saamskij. Leningrad
 1988. Obrastsy saamskoj retsji. Moskva [Red i lag med V.S. Panfilov og P.M. Zajkov]
 2009. Saamskaja toponimnaja leksika. Petrozavodsk

Bakgrunnsstoff 
 Leif Rantala. 2005. "Saami studies: Russia/USSR." I: The Saami: a cultural encyclopaedia, red av Ulla-Maija Kulonen, Irja Seurujärvi-Kari og Risto Pulkkinen. Helsinki: SKS. 363–365. Elektronisk versjon
 

Nettstader
 Керт Георгий Мартынович (Kort biographi og bibliografi på russisk)
 Умер Георгий Керт… (Nekrolog på russisk)
 Ушёл языковед Георгий Мартынович Керт (Nekrolog på russisk)

Kildinsamisk språk
Sovjetiske språkforskarar
Russiske språkforskarar
Personar innafor samisk språkforsking
Carl Gustaf Mannerheim

Carl Gustaf Emil Mannerheim () var ein finsk (finlandssvensk) adeleg offiser, politikar og oppdagar som var president i Finland frå 1944 til 1946. Han vert oftast omtala som Gustaf Mannerheim eller berre Mannerheim.

Liv 
Mannerheim vart fødd i Louhisaari (svensk Villnäs) i Finland, og døydde i Lausanne i Sveits.
Han var i russisk teneste til oktoberrevolusjonen i 1917.

Mannerheim var øvstkommanderande for dei finske regjeringstru (kvite) styrkane under den finske borgarkrigen i 1918, riksforstandar frå 1918 til 1919, feltmarskalk 1933, og finsk øvstkommanderande frå utbrotet av vinterkrigen i 1939. Han vart utnemend til marskalk av Finland i 1942.

Den 4. august 1944 vart Mannerheim den sjette presidenten i Finland. Mange trudde at berre han kunne «leia landet til fred» mot slutten av den andre verdskrigen. Same året mottok han storkrossen av Finlands løves orden. Den 8. mars 1946 gjekk Mannerheim av som finsk president.

Mannerheim gav namn til den finske forsvarslinja (Mannerheimlinja) under den finske vinterkrigen og den finske framhaldskrigen.

Mannerheim vart vald til Århundrets finlendar i ei stor fjernsynsrøysting i Finland i 2004.

Sjå òg 
 Mannerheimkorset

Bakgrunnsstoff 

 Mannerheim nettstad

Folk frå andre verdskrigen
Finske presidentar
Finske politikarar
Finske offiserar
Fødde i 1867
Døde i 1951
Finlandssvenskar
Finlands løves orden
Elefantordenen
Sverdordenen
ITunes

iTunes er eit digitalt musikkarkiv- og avspelingsprogram for Mac og Microsoft Windows frå Apple. iTunes støttar synkronisering med den populære musikkspelaren iPod.

iTunes lèt brukaren organisere all sin digitale musikk på ein stad, med moglegheit for å opprette spelelister for ulike anledningar. Det er òg mogleg å brenne CD-ar direkte frå iTunes, enten frå spelelister eller ved å markere enkeltsongar.

iTunes støttar lydkomprimeringsmetodane AAC, AIFF, Apple Lossless, MP3 og WAV.

I enkelte land (Noreg, Sverige, Danmark, USA, Storbritannia, Frankrike, Austerrike, Belgia, Finland, Hellas, Italia, Luxembourg, Nederland, Portugal, Spania, Sveits og Tyskland) kan iTunes-brukarar kjøpe musikk over internett frå Apple igjennom iTunes Music Store.

Sjå òg 
 Apple
 QuickTime Player

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «iTunes» frå ,  den 17. november 2005.

Bakgrunnsstoff 
 

Lydavspelarar
OS X-lydsystem
Asfalt

Asfalt er ei blanding av tjøre og stein som vert brukt til veglegging.

Soge 
Det skal ha vore sveitsaren Philippe Suchard som i 1826 kom på å nytta asfalt som vegdekkje.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Petroleumsprodukt
Vegdekkje