kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Hans Christian Ørsted

Hans Christian Ørsted () var ein dansk fysikar og kjemikar. Han er kjend som den første som framstilte aluminium i 1825, og for å ha oppdaga at det er samband mellom elektrisitet og magnetisme. Oppdaginga til Ørsted var at det rundt ein straumførande leidning finst eit magnetfelt. Han vart merksam på dette ein dag då han skulle gjere eit forsøk på å varme opp ein leidning ved å sende sterk straum gjennom han. I rommet der han utførte eksperimentet låg det tilfeldigvis ei kompassnål i nærleiken av leidningen. Ørsted oppdaga at kompassnåla rørte på seg når han sette på straumen. 

Denne samanhengen hadde eignetleg den italienske fysikaren Gian Domenico Romagnosi oppdaga 18 år tidlegare, men han fekk ikkje offentleggjort det. Ørsted offentleggjorde funna sine om dette i 1820. Oppdaginga til Ørsted om at elektrisk straum medfører magnetisme førte Michael Faraday inn eit forsøk på å gjere det motsette: å omdanne magnetisme til elektrisitet. 11 år etter at Ørsted hadde offentleggjort oppdaginga si lukkast Faraday med å indusere ein elektrisk straum ved hjelp av magnetisme.

Ørsted (Oersted) har fått ei måleining kalla opp etter seg, Oe, for magnetisk feltstyrke.
Ørsted var òg ein framgangsrik kjemikar og var til dømes den første som klarte å utvinne aluminium av kaliumamalgam og aluminiumklorid. Han var òg aktiv i arbeidet for å fremme naturvitskapen i Danmark, og grunnla Selskabet for Naturlærens Udbredelse. Han var ein ven av Hans Christian Andersen.

Sjå òg
Ørstedlova

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hans Christian Ørsted» frå ,  den 21. januar 2009.  

Danske fysikarar
Danske kjemikarar
Den danske gullalderen
Medlemmar av Det kongelege danske vitskapsakademiet
Dannebrogordenen
Copleymedaljen
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Medlemmar av Royal Society
Fysikarar på 1800-talet
Grunnstoffoppdagarar
Folk frå Langeland
Bogdanovitsj

Bogdanovitsj (russisk Богданович) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Kunara, ei sideelv til Pysjma, rundt 90 km aust for Jekaterinburg.

Byen vart grunnlagt mellom 1885 som ein busetnad ved jernbanestasjonen Bogdanovitsj, som opna i 1885. Han fekk bystatus i 1947.

Busetnader grunnlagde i 1885
Krasnouralsk

Krasnouralsk (russisk skrift Красноура́льск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. han ligg rundt 180 km nord for Jekaterinburg.

Han vart grunnlagd i 1925 og fekk bystatus i 1932.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Krasnouralsk» frå ,  den 21. januar 2009.  

Busetnader grunnlagde i 1925
Verkhojansk

Verkhojansk (russisk Верхоя́нск) er ein by i Republikken Sakha i Russland med om lag 1300 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jana, nær polarsirkelen, rundt 650 km nord-nordaust for Jakutsk. Byen er dermed den tredje minste byen i Russland med berre Magas og Tsjekalin bak seg.

Historie 
Ein kosakk-busetnad vart grunnlagt i 1638, 90 km sørvest for dagens by. I 1775 vart han flytta til venstre bredda av elva Jana, for å gjere skatteinnkrevinga lettare. Han fekk bystatus i 1817. Mellom 1860-talet og 1917 vart byen nytta som ein politisk eksilstad.

Næringsliv og transport 
Verkhojansk har ei elvehamn, ein flyplass, eit depot for pels og er senter for eit reindriftsområde.

Klima 

Verkhojansk er hovudsakleg kjent for dei særs låge vintertemperaturane, med ein normaltemperatur i januar på -50 °C. Byen ligg på det kaldaste området på den nordlege halvkula (òg kjent som Dødsringen til Stalin) og vert saman med Ojmjakon rekna som den nordlege kuldepolen. Den lågaste temperaturen som er registrert her er -67,8 °C i 1892. Den høgaste temperaturen som er målt om sommaren er 39 °C, ein temperaturskilnad på 107 °C mellom høgaste og lågaste. I januar 2006 kom temperaturen særs nær rekorden då det vart målt -66,7 °C. I dette området vert det danna temperaturinversjonar kvar vinteren, der temperaturen stig med høgda.

Verkhojansk får lite nedbør med ein årleg nedbørsnormal på under 150 mm. Mesteparten kjem om sommaren og særs lite om vinteren, noko som er typisk for mange busetnader med kontinentalklima.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Verkhojansk» frå , den 23. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1638
Tsjerdyn

Tsjerdyn (russisk skrift Че́рдынь) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 5000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kolva, rundt 270 km nord for Perm.

Tsjerdyn vert marknadsført for turistar som hovudstaden i det forhistoriske Store Perm, men primærkjelda for denne informasjonen finst ikkje. Byen vart erobra av russarane i 1472, men vart framleis styrt av lokale «fyrstar» til 1505.

Byen er òg kjend som eksilstaden til Osip Mandelstam i 1934.

Geografi

Klima 
<div style="max-width:75%">

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Tsjerdyn» frå , den 24. januar 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Guide til Tsjerdyn
Kurilsk

Kurilsk (russisk Курильск) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 1800 innbyggjarar (2008). Han ligg på øya Iturup i Kurilane, rundt 450 km søraust for Juzjno-Sakhalinsk.

Historie 
Staden der dagens Kurilsk ligg var tidlegare ein busetnad av ainuar, som var dei opphavlege innbyggjarane på øyane. Det opphavlege namnet var Sjana, som tyder noko slikt som stor busetnad ved elva sitt nedre løp. Mot slutten av 1700-talet oppstod ein busetnad av russiske kolonistar. I 1800 oppretta Japan ein garnison. I Shimoda-avtalen vart dei sørlege Kurilane lagt under Japan, og landsbyen Shanamura (japansk 紗那村) høyrde fram til slutten av andre verdskrigen i 1945 under det japanske underprefekturet Shana (i dag: underprefekturet Nemuro). Etter krigen kom øyane og Kurilsk under Sovjetunionen, og i 1947 fekk staden bystatus med det noverande namnet.

Økonomi og næringsliv 
Kurilsk er sentrum for lakseoppdrett og fiskeindustri. Det finst òg verksemder innan bygningsindustri. I Kurilsk ligg ein seismologisk stasjon og ein tsunami-varslingsstasjon.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Kurilsk» frå , den 24. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde på 1700-talet
Kurilane
Poronajsk

Poronajsk (russisk Порона́йск) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 17 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Poronaj, rundt 260 km nord for Juzjno-Sakhalinsk.

Poronajsk vart grunnlagd i 1869 som den russiske utposten Tikhmenevskij, nær busetnader av nivkhar og ainuar i området. Frå 1905 til 1945 høyrde byen til Japan, og vart i den tida kalla Shikuka. Etter at byen kom tilbake til Sovjetunionen fekk han namnet Poronajsk, etter elva han ligg ved.

Geografi

Klima

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Poronajsk» frå , den 24. januar 2009. 

Busetnader grunnlagde i 1869
Gornjak

Gornjak (russisk Горня́к) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 300 km sørvest for Barnaul.

Busetnaden vart grunnlagt på 1700-talet som landsbyen (selo) Zolotukha (russisk: Золоту́ха). I 1942 vart ein busetnad for gruvearbeidarar, kalla Gornjak, grunnlagd på staden der Zolotukha låg. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1946, og bystatus i 1969.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Gornjak» frå , den 24. januar 2009. 

Busetnader grunnlagde i 1942
Take 6

Take 6 er ein amerikansk a cappella-gospel-sekstett som blei danna i 1980 på campusen til Oakwood College i Huntsville, Alabama. Gruppa syng i ein stil som integrerer R&B og jazz i dei kristelege songane. Dei har vunne Grammy Awards ti gonger (i 1989, 1990, 1991, 1995, 1998, and 2003), Dove Awards ti gonger, Soul Train Award ein gong og har to gonger blitt nominert til NAACP Image Award. Opp gjennom åra har gruppa sunge saman med ei rekke kjende artistar: Stevie Wonder, Whitney Houston, Don Henley, Ray Charles, Queen Latifah, Joe Sample, Quincy Jones, Marcus Miller, Brian McKnight og Gordon Goodwin.

Medlemmer og stemmer

Nåverande 
 Mark Kibble (1980-nå) - fyrstetenor
 Claude V. McKnight III (1980-nå) - fyrstetenor
 Alvin Chea (1985-nå) - bass
 Joey Kibble (1991-nå) - andretenor
 David Thomas (1985-nå) - andretenor
 Khristian Dentley  – baryton (2011–nå)

Tidlegare 
 Mervyn Warren (1985-1991)
 Cedric Dent (1985-2011) - baryton

Diskografi

Album

Bakgrunnsstoff 
 www.take6.com - Offisiell nettside
 www.myspace.com/take6 Take 6 si side på MySpace

USA-amerikanske musikkgrupper
Grammy-vinnarar
Musikkgrupper skipa i 1980
Andreapol

Andreapol (russisk Андреа́поль) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 9000 innbyggjarar. Han ligg i Valdajhøgdene, ved den øvre delen av elva Daugava, 220 km vest for Tver.

Historie 
Landsbyen Dubna like ved Andreapol vart først nemnt i skriftlege kjelder i 1489. Byen sjølv går tilbake til 1907, då det vart bygd ei jernbanelinje til området, og ein jernbanestasjon opna. Under andre verdskrigen vart distriktet og stasjonen okkupert av tyske styrkar (hausten 1941 — vinteren 1942). Andreapol fekk bystatus i 1967.

Økonomi og næringsliv 
Andreapol ligg i eit område med mykje skog. Tømmerindustrien er derfor dominerande i byen, med mellom anna eit stort sagbruk. Byen har òg ein stor jordbruksretta verksemd, samt produksjon av porselen.

Tre kilometer aust for byen ligg Andreapol flybase, ein viktig jagerflybase for forsvaret av Moskva.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Andreapol» frå , den 25. januar 2009. 

Busetnader grunnlagde i 1907
William Sterndale Bennett

Sir William Sterndale Bennett () var ein engelsk pianist og komponist som var professor i musikk ved Universitetet i Cambridge frå 1856. Han grunnla ein skole i Mendelssohn-Schumann-stil.

Kjelde 
 Øystein Gaukstad i Norsk allkunnebok

Engelske komponistar
Zubtsov

Zubtsov (russisk Зубцо́в) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 7000 innbyggjarar. Han ligg der elvane Volga og Vazuza renn i hop, 120 km sørvest for Tver. 
 
Zubtsov vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1216. I mellomalderen var byen ei grensefestning for Fyrstedømet Tver. Storfyrstedømet Moskva annekterte fyrstedømet i 1485. Etter det var byen hovudsakleg viktig som ein marknad handel med lin. Den nyklassisistiske katedralen i byen vart bygd i 1801.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Zubtsov» frå , den 25. januar 2009. 

Busetnader grunnlagde på 1200-talet
Byar ved Volga
Dedovsk

Dedovsk (russisk Де́довск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 38 km vest for Moskva og 30 km søraust for Istra.

Dedovsk vart først nemnt som landsbyen Dedovo (russisk: Де́дово) i 1573. På 1700-talet vart landsbyen til ein større busetnad. I 1913 vart ein tekstilfabrikk bygt i området, noko som skulle avføde busetnaden Dedovskij (russisk: Де́довский) og absorbere landsbyen Dedovo. I 1940 fekk staden bystatus med namnet Dedovsk.

Bakgrunnsstoff 

Busetnader grunnlagde i 1911
Krasnoarmejsk i Moskva oblast

Krasnoarmejsk (russisk Красноарме́йск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vorja, ei sideelv til Kljazma, 51 km nordaust for Moskva.

Byen voks frå landsbyen Muromtsevo (russisk: Му́ромцево, der det vart grunnlagd ein tekstilfabrikk i 1834. I 1928 vart busetnadane rundt fabrikken slått saman til busetnaden Krasnoflotskij (russisk: Краснофло́тский, som i 1929 vart omdøypt til Krasnoarmejskij (russisk: Красноарме́йский). Han fekk bystatus i 1947, då han òg fekk det noverande namnet sitt, Krasnoarmejsk.

Busetnader grunnlagde i 1928
Losino-Petrovskij

Losino-Petrovskij (russisk Лоси́но-Петро́вский) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Han ligg der elvane Vorja og Kljazma renn saman, 52 km aust-nordaust for Moskva. 

I 1708 vart ein fabrikk for produksjon av uniformer av elglêr grunnlagd av Peter den store. Landsbyen (slobodaen) rundt fabrikken vart kalla Losinaja Petrovskaja (russisk Лоси́ная Петро́вская). Fabrikken eksisterte til 1858.

I 1928 fekk landsbyen status som urbanliknande busetnad, og i 1951 bystatus.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Losino-Petrovskij» frå , den 25. januar 2009.

Bakgrunnsstoff 

Busetnader grunnlagde i 1708
Princeton University

Princeton University er eit privat universitet i Princeton i New Jersey i USA. Det er den fjerde eldste institusjonen for høgare utdanning i USA, grunnlagt i byen Elisabeth i 1746 som College of New Jersey. Det låg i 2008 på tolvte plass globalt på Times si liste over verdas beste universitet.

I 1896 flytta lærestaden til Princeton, og fekk samtidig namnet Princeton University. Princeton er eit av åtte Ivy League-universitet i USA.

I 2006 var det ialt 7 242 studenter ved Princeton, og skulepengane utgjorde US$ 33 000 årleg. Med 1 025 vitskapleg tilsette same året, gav det ein student:lærar-tettleik på 7:1, som er svært høgt, sjølv blant dei betre amerikanske universiteta.

Kjende studentar og tilsette 
 James Baker – utanriksminister under president George H.W. Bush
 Albert Einstein – arbeida ved Institute for Advanced Study (IAS) ved Princeton
 F. Scott Fitzgerald – forfattar
 Joschka Fischer – tidlegare tysk visekanslar og utanriksminister
 John F. Kennedy – Den 35. presidenten i USA
 Thomas Mann – tysk forfattar og nobelprisvinnar i litteratur
 Toni Morrison – forfattar og nobelprisvinnar i litteratur
 Joyce Carol Oates – forfattar
 Robert Oppenheimer – «atombombas far», ein periode leiar for Institute for Advanced Study
 Donald Rumsfeld – forsvarsminister under president George W. Bush
 Brooke Shields – skodespelar
 Woodrow Wilson – Den 28. presidenten i USA
 Syngman Rhee – Den første presidenten i Sør-Korea
 John Forbes Nash – professor i matematikk og vinnar av «Sveriges Riksbanks pris i økonomisk vitenskap til minne om Alfred Nobel» (daglegtale: «nobelprisen i økonomi») i 1994
 Atle Selberg – norsk matematikar og forfattar

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Princeton University» frå ,  den 25. januar 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Princeton universitys nettside

Ivy League
New Jersey
Skipingar i 1746
Magic av Bruce Springsteen

Magic er eit studioalbum av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 2007 på Columbia Records.

Innhald 
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen.

 «Radio Nowhere» – 3:21
 «You'll Be Comin' Down»– 3:46
 «Livin' In The Future»– 3:56
 «Your Own Worst Enemy»– 3:19
 «Gypsy Biker»– 4:32
 «Girls In Their Summer Clothes»– 4:20
 «I'll Work For Your Love» – 3:35
 «Magic»– 2:46
 «Last To Die»– 4:17
 «Long Walk Home» – 4:35
 «Devil's Arcade»– 5:20
 «Terry's Song» (bonusspor)

Musikkalbum frå 2007
Bruce Springsteen-album
Kinel

Kinel (russisk Кинель) er ein by i Samara oblast i Russland med om lag 32 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bolsjoj Kinel, ei sideelv til Samara), rundt 30 km aust for Samara.

Han vart grunnlagt i 1837. I 1944 fekk Kinel bystatus.

Busetnader grunnlagde i 1837
Novoanninskij

Novoanninskij (russisk Новоаннинский) er ein by i Volgograd oblast i Russland med om lag 18 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Buzuluk i nedslagsfeltet til Don, rundt 240 km nordvest for Volgograd.

Han fekk bystatus i 1956.

Busetnader grunnlagde i 1956
30 Seconds to Mars

30 Seconds to Mars er eit band frå Los Angeles i USA som vart starta i 1998. Sjangeren dei spelar er hard rock.

Diskografi 
 30 Seconds to Mars, 2002
 A Beautiful Lie, 2005
 This Is War, 2009
 Love, Lust, Faith and Dreams, 2013
 America, 2018
 It's the End of the World but It's a Beautiful Day, 2023

Bakgrunnsstoff 

  - Offisiell heimeside
  - Offisiell MySpace

USA-amerikanske rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1998
Mezen

Mezen (russisk Мезень) er ein by i Arkhangelsk oblast i Russland med om lag 4000 innbyggjarar. Han ligg på austbreidda av elva Mezen, rundt 30 km før denne renn ut i Mezenbukta i Kvitsjøen.

Busetnader grunnlagde på 1800-talet
Sjenkursk

Sjenkursk (russisk Шенку́рск) er ein by i Arkhangelsk oblast i Russland på høgre sida av elva Vaga. Han har om lag 6000 innbyggjarar.

Sjenkursk vart først nemn i skriftlege kjelder i 1229. Ivan den grufulle kalla staden Vaga og inkluderte det i sin opritsjnina. Staden bestod på den tida av eit tømmerfort og var bustad for lokale biskopar.

Fjodor I av Russland gav Sjenkursk til svigerbror sin, Boris Godunov, som testamenterte han til sin eigen svigerson, Johan av Schleswig-Holstein. Romanovane gav distriktet til prins Dmitrij Trubetskoj som hans vottsjina. Då han døydde gjekk byen tilbake til krona. I 1640–1643 gav tsaren ordre om at ei ny festning skulle byggast i Sjenkursk. Katarina den store gav Sjenkursk bystatus i 1780.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Sjenkursk» frå , den 28. januar 2009.
Kizljar

Kizljar (russisk Кизля́р) er ein by i Republikken Dagestan i Russland med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Terek, rundt 120 km nordvest for Makhatsjkala.

Kizljar vart første gong nemnd i historiske kjelder i 1609. Enkelte historikarar assosierer staden med Samandar, hovudstaden i Khazaria på 700-talet. I 1735 bygde dei russiske styresmaktene ei festning i Kizljar, og danna grunnlaget for festningslinja langs grensa i Kaukasus. På 1700- og 1800-talet var Kizljar ein av handelsstadane mellom Russland og Midtausten og Sentral-Asia.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Kizljar» frå , den 29. januar 2009. 

Busetnader grunnlagde i 1735
Vitsjuga

Vitsjuga (russisk skrift Вичуга) er ein by i Ivanovo oblast i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 65 km nordaust for Ivanovo.

Vitsjuga vart første gong nemnt som ein volost i testamentet til Ivan den store i 1504.

Bakgrunnsstoff
Imarsundbrua

Imarsundbrua er ei stålkassebru i Aure kommune i Møre og Romsdal fylke. Brua kryssar Imarsundet mellom Stabblandet og Jørnøya. Ho blei opna 15. januar 2007 av samferdselsministeren, og dermed er det ferjefri veg frå Tømmervåg til kommunesenteret Aure og vidare til Kyrksæterøra og Trondheim. Imarsundbrua er 550 meter lang, med fem spenn, det lengste på 120 meter. Ho er ein del av riksveg 680, og saman med Litjsundbrua erstattar ho ferjestrekninga Aukan–Vinsternes. Ferjeoverfarten tok 15 minutt og ferja gjekk ein gong i timen.

Sjå au 
 Bruer i Noreg
 Bruer i Noreg etter lengd

Bakgrunnsstoff 
 Statens vegvesen: Imarsundbrua 
 Statens vegvesen: Imarsundprosjektet 

Vegbruer i Møre og Romsdal
Vegar i Aure
Byggverk i Aure
Kassebruer
Bruer opna i 2007
2007 i Noreg
Mosalsk

Mosalsk (russisk Моса́льск) er ein by i Kaluga oblast i Russland med om lag 4000 innbyggjarar. Han ligg rundt 80 km vest for Kaluga (vegavstand: 103 km).

Historie 

Busetnaden vart første gong nemnd i historiske kjelder i 1231 som Masalsk (russisk: Масальск). Han vart senter for eit av Dei øvre fyrstedøma på 1300-talet. Etter at Ivan III av Storfyrstedømet Moskva annekterte fyrstedømet i 1493, emigrerte dei lokale fyrstane anten til Storhertugdømet Litauen (der dei vart kjend som Massalskifyrstane), eller til Moskva (der dei vart kjend som fyrstane Koltsov-Masalskij). Mosalsk fekk byrettar som ein del av Kaluga gubernija i 1776.

Det viktigaste landemerket i byen er Nikolaikatedralen frå 1818.

Bakgrunnsstoff 
 Mosalsk på MojGorod.ru (russisk)
 Russisk Forum  (russisk)
 Bilete av Nikolaikatedralen

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Mosalsk» frå , den 30. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde på 1200-talet
Zelenogorsk i St. Petersburg

Zelenogorsk (russisk Зеленого́рск, finsk Terijoki) er ein by i Kurortnyj-distriktet i Sankt Petersburg i Russland med om lag 12 000 innbyggjarar. Han ligg ved Finskebukta, rundt 50 km nordvest for sentrum av St. Petersburg.

Historie 

Staden Terijoki (opphavleg Tervajoki) høyrte i starten inn under busetnaden Kivinebb, som første gong er nemnt i historiske kjelder i 1445. Fiskarlandsbyen Terijoki har vore kjend sidan 1700-talet.

Etter den store nordiske krigen hamna byen i 1721, saman med Ingermanland, for første gong under Russland. Som ein del av Storhertugdømet Finland låg han under russisk styre heilt fram til slutten av tsarriket. Byen var i denne tida kjend som eit sjøbad og feriestad for dei meir velståande petersburgarane, særskild etter opninga av jernbanen til Viborg. Det er estimert at folkesetnaden i byen på nokre få tusne auka til over 50 000 om sommaren.

Etter at Lenin i 1917 erklærte Finland som suveren stat, var byen den sørlegaste i den unge republikken. I den finsk-sovjetiske vinterkrigen i 1939/40 vart Terijoki erobra av den raude armeen og byen vart sete for ein stalinistisk finsk marionett-regjering under Otto Ville Kuusinen. I 1944 vart byen endeleg lagt under Sovjetunionen. Etter den andre verdskrigen vart den opphavlege finske folkesetnaden i Terijoki evakuert og erstatta av russarar og andre folk frå Sovjetunionen.

I 1946 fekk Terijoki bystatus og i 1948 vart namnet endra til Zelenogorsk.

Økonomi og næringsliv 
Zelenogorsk er i dag ein av dei største helse/rekreasjonsstadane i Sankt Petersburg-regionen. Byen og området rundt har mange kurbad, rekreasjonssenter og sommerleirar for barn. Byen har ingen viktige industriar.

Bakgrunnsstoff 
 Om Zelenogorsk/Terijoki si historie og dagens by
Magnus Glendrange

Magnus Glendrange () er ein tidlegare norsk høgdehoppar. Han representerte Kvinesdal IL.

Hans personlege rekord var 2,07 meter, noko som plasserer han på ein delt 55. plass på statistikken gjennom alle tider. Rekorden blei sett 12. august 2001 på Nadderud stadion.

Medaljar i norske meisterskap 
 Bronse i 2004

Referansar 
 Medaljevinnarar i norske seniormesterskap - høgde (Friidrett.no)
 Statistikk, høgde menn gjennom alle tider (Friidrett.no)

Norske høgdehopparar
Folk frå Kvinesdal
Dno

Dno (russisk Дно) er ein by i Pskov oblast i Russland med om lag 9 000 innbyggjarar. Han ligg 113 km aust for Pskov, der to jernbaner kryssar kvarandre: Pskov–Bologoje og St. Petersburg–Kiev.

Dno vart grunnlagd som eit jernbanesenter i 1897 og fekk bystatus i 1925. Byen er framleis i stor grad økonomisk avhengig av jernbane-relaterte aktivitetar.

Under den kalde krigen var han vertsby for den no nedlagde Dno flybase.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Dnovskij distrikt på Pskov oblast offisielle nettstad

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Dno (by)» frå , den 1. februar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1897
Kvinne-IM i sjakk

Internasjonal kvinne-meister i sjakk (WIM), engelsk Woman International Master, er den nest høgast rangerte vanlege sjakktittelen som Verdssjakkforbundet FIDE tildeler berre til kvinner. Tittelen er livsvarig.

Tittelen rangerer under Kvinne-stormeister i sjakk, men over Kvinne-FM i sjakk og Kvinne-CM i sjakk.

FIDE innførte tittelen i 1950, då med namnet International Women Master, IWM. Dette var den høgaste kvinnetittelen fram til tittelen Kvinne-stormeister vart innført i 1977.

WiM-tittelen blir tildelt for prestasjonar på eit klart lågare nivå enn den vanlege Internasjonal meister i sjakk-tittelen, og også noko under nivået for FIDE-meister i sjakk (FM). 

Krava til WIM-tittelen er i korte trekk at spelaren må ha klart sterke prestasjonar, i 2 eller 3 sjakkturneringar, med til saman minst 27 sjakkparti. Sjakkturneringane må vanlegvis vere på minst 9 rundar. Prestasjonane må etter Verdssjakkforbundet sitt ratingsystem tilsvare ein rating på minst 2250. Dei viktigaste andre krava, er at spelaren må ha spela mot minst 3 spelarer med WIM-tittelen eller spelarar med høgare rangert tittel i turneringa, at minst halvparten av motstandarane må ha ein offisiell FIDE-tittel, og at minst ein tredjedel av spelarane må vere frå eit anna land.

Det blir også kravd at spelaren på eit eller anna tidspunkt har hatt eigen rating på over 2200.

Her er også reglar som gir WIM-tittelen automatisk til dei som til dømes gjer gode prestasjonar i Kvinne-verdsmeisterskapen for juniorar. Gjeldande reglar finst i FIDE sin handbok på nettet. 

FIDE si ratingliste pr 1. april 2021 viser at 837 kvinner har WIM-tittelen.

Det er fem norske spelarar som har fått WIM-tittelen: Ingrid Dahl, Ellen Hagesæther, Sheila Barth Sahl, Silje Bjerke og Katrine Tjølsen. I tillegg fekk vi ein sjette spelar med denne tittelen då Olga Dolgova melde overgang frå Latvia til Noreg frå 17. april 2023

Bakgrunnsstoff
Verdsjakkforbundet FIDE si heimeside

Fotnotar

Sjakktitlar

en:FIDE titles#Woman International Master (WIM)
it:Titoli scacchistici#Titoli femminili