kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Kommunar i Sveits

Ein kommune (tysk Gemeinden, fransk communes, italiensk comuni, retoromansk vischnancas) er den minste administrative inndelinga i Sveits. I februar 2010 var det 2596 stykk av dei. Mange av kommunane har berre nokre få hundre innbyggjarar, men òg dei store byane som Zürich og Genève har status som kommunar. Kring halvparten av kommunane har færre enn 1000 innbyggjarar. Arealet til kommunane varierer frå 0,28 km² (Ponte Tresa i Ticino) til 430 km² (Glarus Süd i Glarus).

«Byar» (villes eller Städte) er kommunar med meir enn 10 000 innbyggjarar, eller mindre stader som har byrettar frå mellomalderen. Det er ingen offisielle omgrep for mindre busetnader som «landsby» eller «tettstad».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Communes of Switzerland» frå ,  den 12. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Offisiell liste over kommunar i Sveits (på italiensk)

Sveits
 
Undernasjonale område i Sveits
Aesch i Luzern

Aesch  er ein kommune i distriktet Hochdorf i kantonen kantonen Luzern. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på .

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «En: Aesch, Lucerne» frå ,  den 12. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Kommunar i Luzern
Sagtang

Sagtang er ei vanleg brunalge i strandsona i Noreg.

Utsjånad 
Ein kraftig brunalge som kan verte opp til 1 m høg. Planta er flat og noko vifteforma med 1-3 cm breie greiner. Tangen er alltid lett å kjenne på den sagtakka kanten, og har ei markert midtribbe som går over i ein tynn stilkforma del nedst. Han- og hoorgana (receptaklane) finst aldri på same planta. Dei veks fram om hausten som ein tjukkare del i vanlege greinendar og er omgjevne av ein steril sagtakka kant. Befruktinga går føre seg i april-mai.

Utbreiing 
Tangen finst langs atlanterhavskystane i Europa frå Svalbard til Portugal, på Kanariøyane og på austkysten av Nord-Amerika. Arten er introdusert på Island og Færøyane gjennom dei siste 1000 åra.

Førekomst i Noreg 
Tangen er vanleg langs heile kysten, også langt inne i fjordane. I eit normalt klippestrandprofil på skjerma kyst dannar sagtang eit markert belte (sagtangbeltet) frå like under lågvasslina til ned til om lag 2-3 m djupn, der tareartane tek over. Sagtang si grense oppover vert ofte brukt til å definere litoralsonen si nedste grense.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Fucus serratus» frå ,  den 13. mars 2012.  
 Floraen i farger 2, Arne Pedersen og Jørgen Vasshaug, H. Aschehoug & Co. ( W. Nygaard ).

Bakgrunnsstoff 
 

 Algar
 Sjøplantar i Noreg
Andiast

Andiast  er ein kommune i distriktet Surselva i kantonen Graubünden i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1178 meter over havet.

Fram til 1943 vart kommunen kalla Andest. Andiast ligg nær vintersportstadane Waltensburg/Vuorz og Breil/Brigels og er sjølv ein kjend vintersportstad.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Andiast» frå ,  den 13. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad 

Kommunar i Graubünden 
Vintersportstader i Sveits
Gilbert Stuart

Gilbert Charles Stuart () var ein USA-amerikansk kunstmålar. Stuart var ein leiande kunstmålar i tida etter den amerikanske revolusjonen og er særleg kjend for sine mange portrett av George Washington. Eit av portretta er gjengitt på den USA-amerikanske dollarsetelen.

Liv og gjerning
Stuart var fødd i Saunderstown i Rhode Island. Faren var ein skotsk immigrant som arbeidde  snusindustrien, og som frå 1762 dreiv handelsverksemd i Newport i Rhode Island.

Sonen Gilbert fekk opplæring i kunstmåling av ein skotsk kunstmålar frå 1770. Året etter reiste Stuart til England. Der prøvde han å livnære seg som kunstmålar, men gav opp og reiste heim i 1773.

Han reiste på ny til London i 1775. Der møtte han landsmannen Benjamin West og gjekk dei neste seks åra i lære hos han. På 1780-talet naut Stuart godt av store inntekter og stønad, dels på grunn av å vere ein sjarmerande person. Han tok høge prisar for verka sine, men sløste vekk pengane og stod ei tid i fare for å hamne i gjeldsfengsel.

I 1793 vende han tilbake til USA i håp om å skape seg ein formue gjennom å portrettere George Washington. Han lukkast og var nærast å rekne for ein hoffmålar for det samtidige USA. Stuart måla alle dei seks første US-amerikanske presidentane.

Stuart levde frå 1805 i Boston i Massachusetts, der han døydde i armod.

Kjelder
Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon

Denne artikkelen bygger på «Gilbert Stuart» frå ,  den 13. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske målarar
Skotsk-amerikanarar
Folk frå Rhode Island
Portrettmålarar
Målarar frå 1700-talet
Målarar frå 1800-talet
Michael von Grünigen

Michael von Grünigen () er ein sveitsisk tidlegare alpinist frå landsbyen Schönried i Saanen. Han var i fleire år mellom dei aller fremste storslalåmrennarane i verda, fram til han la opp i 2003. Både i 1997 og 2001 vart han verdsmeister i storslalåm, dessutan vann han to VM-bronsar og ein OL-bronse. Grünigen vann storslalåmcupen i verdscupen både i 1996, 1997, 1999 og 2003. Han sigra i 23 enkeltrenn i verdscupen, storslalåmrenn alle.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
1991: Nr 7 i storslalåm under VM i alpint i Saalbach-Hinterglemm
1992: Nr 7 i slalåm under vinter-OL i Albertville
1993: Nr 16 i slalåm under VM i alpint i Morioka
1994: Nr 15 i slalåm under vinter-OL på Lillehammer
1996: Bronsemedalje både i slalåm og storslalåm under VM i alpint i Sierra Nevada
1997: Gullmedalje i storslalåm under VM i alpint i Sestriere
1998: Bronsemedalje i storslalåm under vinter-OL i Nagano
1999: Nr 7 i storslalåm under VM i alpint i Vail
2001: Gullmedalje i storslalåm under VM i alpint i St. Anton
2002: Nr 11 i storslalåm under vinter-OL i Salt Lake City
2003: Nr 7 i storslalåm under VM i alpint i St. Moritz

Verdscupsigrar

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Denne artikkelen bygger på «Michael von Grünigen» frå ,  den 14. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 
 
Offisiell nettstad

Sveitsiske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sveits
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1992
Alpinistar under vinter-OL 1992
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1994
Alpinistar under vinter-OL 1994
Medaljevinnarar under vinter-OL 1998
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1998
Alpinistar under vinter-OL 1998
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 2002
Alpinistar under vinter-OL 2002
Urs Kälin

Urs Kälin () er ein sveitsisk tidlegare skirennar frå Bennau i Einsiedeln. Frå 1991 til -96 vann han tre sølvmedaljar under VM i alpint og i OL, alle i spesialgreina hans, storslalåm.

Aktiv
Kälin debuterte i verdscupen i alpint i januar 1989 med ein ellevteplass i eit storslalåm i Adelboden. På byrjinga av neste sesong, 30. november 1989, overraska han med å vinne verdscuprennet i storslalåm i Waterville Valley i delstaten New Hampshire i USA. Det skulle gå over seks år før den neste verdscupsigeren kom. I mellomtida kom han tre gonger på sølvplassen i storslalåmrenna i tre internasjonale meisterskap; 1991, 1994 og 1996. Under VM i 1991 måtte han sjå seg slått av Rudolf Nierlich frå Austerrike, under OL 1994 på Lillehammer kom han med tida 2.52,48 to hundredels sekund bak vinnaren Markus Wasmeier frå Tyskland, medan Kälin i VM 1996 fekk sin overmann i Alberto Tomba frå Italia.

Mellom 1989 og 1996 vann Kälin tre storslalåmrenn i verdscupen, dessutan van han ein siger i parallellslalåm. Sju gongar kom han på andreplass i verdscuprenn, tre gongar på tredjeplass. 1996-sesongen var hans beste sesong. Han vart då nummer to i storslalåmcupen av verdscupen i alpint, bak landsmannen Michael von Grünigen. Totalt i verdscupen den sesongen kom han på niandeplass, nordmannen Lasse Kjus vann.

Kälin la opp i desember 2001 grunna skade.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
1989: Nr 14 i storslalåm under VM i alpint i Vail
1991: Sølvmedalje i storslalåm under VM i alpint i Saalbach-Hinterglemm
1992: Nr 14 i super-G under vinter-OL i Albertville
1993: Nr 4 i storslalåm under VM i alpint i Morioka
1994: Sølvmedalje i storslalåm under vinter-OL på Lillehammer
1996: Sølvmedalje i storslalåm under VM i alpint i Sierra Nevada
1998: Nr 12 i storslalåm under vinter-OL i Nagano
2001: Nr 14 i storslalåm under VM i alpint i St. Anton

Verdscupsigrar

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Denne artikkelen bygger på «Urs Kälin» frå ,  den 14. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Sveitsiske alpinistar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sveits
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1992
Alpinistar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1994
Alpinistar under vinter-OL 1994
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1998
Alpinistar under vinter-OL 1998
Artur Schnabel

Artur Schnabel () var ein austerriksk pianist og komponist, særleg kjend for å spela pianoverka til Beethoven og Schubert.

Biografi 

Artur Schnabel vart fødd som yngste barnet i ein jødisk familie i Bielsko-Biała i Galizia i dåverande Austerrike-Ungarn. Staden er i dag ein del av Polen. I 1884 flytte familien til Wien, der Artur Schnabel fatta interesse for å spela piano frå han var fire år gamal. Allereie som seksåring fekk han timar av professor Hans Schmidt ved konservatoriet i Wien. 3 år seinare fekk han den polske pianisten Teodor Leszetycki til pianolærar. Han fekk pianoundervisning av Leszetycki frå 1891 til 1897. I tillegg studerte han komposisjon under Eusebius Mandyczewski. Mandyczewski var ein kjenning av komponisten Johannes Brahms, og tok Artur Schnabel med på konsert med Brahms, noko som gjorde stort inntrykk på den unge Artur Schnabel.

Artur Schnabel konsertdebuterte i 1897 i Wien, og hadde konsertar i Budapest, Praha og Brno same året. Alle desse byane låg den gongen i keisardømet Austerrike-Ungarn. I 1898 flytte Schnabel til Berlin i Det tyske keisardømet. Her gifte han seg i 1905 med songaren Therese Behr-Schnabel, som han også hadde konsertar i lag med.  Artur Schnabel begynte no å bli kjend som konsertpianist, og reiste på turnéar i heile den vestlege verda. I byrjinga av 1900-talet skipa han Schnabel-trioen der han opptredde saman med ein cellist og ein fiolinist.

Frå 1925 underviste Artur Schnabel ved eit musikkakademi i byen. Då NSDAP kom til makta i 1933, valde Schnabel, som var jøde, å forlata Tyskland og reiste til England der han oppheldt seg ei stund. I 1939 reiste han til Sambandsstatane, der han tok ei undervisningsstilling i musikk ved University of Michigan. Etter at andre verdskrigen tok slutt i 1945 reiste han tilbake til Europa. Dei siste leveåra sine verka han som konsertpianist og komponist før han døydde i Schwyz i Sveits i 1951. Her ligg han òg gravlagd.

Arv 

Dei viktigaste komposisjonane til Schnabel omfattar 3 symfoniar, ein pianokonsert, fem strykekvartettar og nokre sonater og lieder.

Saman med Therese Behr-Schnabel fekk han sonen Karl Ulrich Schnabel (1909-2001), som vart ein kjend pianist. Ein annan son, Stefan Schnabel (1912-1999), vart skodespelar.

Kjelder 

Denne artikkelen byggjer på «Artur Schnabel» frå , den 14. mars 2012. 
Denne artikkelen byggjer på «Artur Schnabel» frå , den 14. mars 2012. 

Austerrikske pianistar
Austerrikske komponistar
Jødiske komponistar
Bogno i Sveits

Bogno er ein kommune i distriktet Lugano i kantonen Ticino i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 960 meter over havet.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bogno» frå ,  den 14. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Kommunar i Ticino
Rune Velta

Rune Velta () er ein norsk skihoppar som er medlem av Lommedalen Idrettslag. Han vann sølvmedaljen i VM i skiflyging 2012 i Vikersund.

Aktiv
Velta debuterte  i verdscupen i mars 2010 i Holmenkollbakken, utan å kvalifisere seg til andreomgangen. Same sesongen var han på Akershus sitt lag som vann NM-gull i lagkonkurransen i Vikersund i 2010. 

Den 17. desember 2010 hoppa Velta til ein niandeplass i eit verdscuprenn i Engelberg. Dette var hans beste plassering i verdscupen fram til 15. januar 2012, då han vart nummer 8 i eit skiflygingsrenn i Bad Mitterndorf i Tyskland.

I treningshoppa i Vikersundbakken før skiflygings-VM 2012 viste han sterk og stabil hoppform. Den 25. februar 2012 vann Velta sølvmedaljen i verdsmeisterskapen i skiflyging i Vikersund. I andre og siste omgang hoppa han 234,5 meter og enda med 405,7 poeng, nøyaktig tre poeng bak verdsmeisteren Robert Kranjec frå Slovenia. Dagen etter sette Velta personleg rekord med 243 meter i lagtevlinga i VM.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
2010/11: Nr 9 i Engelberg
2012: Sølvmedalje i VM i skiflyging i Vikersund
2013: Nr 3 i Wisla
2015: Gullmedalje i Ski-VM i Falun - normalbakke
2015: Sølvmedalje i Ski-VM i Falun - normalbakke mix lag
2015: Bronsemedalje i Ski-VM i Falun - stor bakke individuelt

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
2010: Nr 6 i normalbakken i Vikersund
2011: Sølvmedalje i normalbakken i Sprova
2012: Nr 16 i normalbakken på Voss
2013: Sølvmedalje i storbakken på Rena

Bakgrunnsstoff 
 

Norske skihopparar
Norske deltakarar under vinter-OL 2014
Skihopparar under vinter-OL 2014
Jacques Lüthy

Jacques Lüthy () frå Charmey er ein sveitsisk, tidlegare skirennar. Han vann bronsemedaljen i slalåmrennet under OL 1980 i Lake Placid. Lüthy var spesialist i dei tekniske øvingane; slalåm og storslalåm.

Aktiv
9. desember 1978 debuterte Lüthy i verdscupen i storslalåmrennet i Schladming, der han enda på 10. plass. Vel ein månad seinare, 16 januar 1979, oppnådde han sin første pallplass, då han tok tredjeplassen i storslalåmrennet i Adelboden. 11 januar 1983 tok han sin siste pallplass på same staden, i same øving og på same trinnet.

Høgdepunktet for Lüthy kom under vinter-OL 1980. Han rann då inn til bronsemedalje i slalåm, bakom vinnaren Ingemar Stenmark frå Sverige og Phil Mahre frå vertslandet USA. Han vart elles nummer fem i den alpine kombinasjonen.

Lüthy gjekk aldri heilt til topps i noko verdscuprenn, men oppnådde åtte pallplasseringar i løpet av si tid som aktiv; seks i storslalåm og to i slalåm. I sin beste sesong, 1980, kom han på tredjeplass i storslalåmcupen av verdscupen. Same året oppnådde han også si beste samanlagtplassering i verdscupen, ein sjetteplass.

Han la opp i 1986.

Bakgrunnsstoff
 
 

Sveitsiske alpinistar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sveits
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1980
Alpinistar under vinter-OL 1980
Bad Gastein

Bad Gastein er ein by øvst i Gasteindalen i forbundslandet Salzburg i Austerrike, nær ved nasjonalparken Hohe Tauern. Kommunen har eit areal på vel 190 km² og i kring 5 800 innbyggjarar. Bysenteret ligg 1 002 meter over havet, og er prega av hotell som kneisar over bratte skråningar og steile stup.

Soge
Bad Gastein har ei lengre soge som ferielandsby, noko stavinga Bad avslører. I dag er staden best kjend som vintersportsstad. I vinterhalvåret kjem mange skituristar, i sommerhalvåret er fjellvandring den største aktiviteten. I og omkring Bad Gastein er det fleire anlegg for både langrenn og alpint.

Bad Gastein arrangerte VM i alpine greiner 1958, der norske Inger Bjørnbakken vann gullmedaljen i kvinnene sitt slalåmrenn. Frå sist i 1960-åra og fram til 1988 var byen jamnt åstad for renn i verdscupen i alpine greiner. Det såkalla "Silberkrugrennen"
VM og "Silberkrugrennen" blei arrangert i Graukogel som no er ei litt gøymt perle i Bad Gastein. Graukogel blei bygt ut for amerikanarane som var stasjonert i Bad Gastein.

Etter andre slesvigske krig, var Bad Gastein vertskap for ein konferanse der Preussen og Austerrike i august 1865 inngjekk ein avtale om delinga av Slesvig og Holstein. Austerrike skulle administrere Holstein, mens Preussen fekk Slesvig.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bad Gastein» frå ,  den 17. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Byar i Austerrike
Delstaten Salzburg
Münsterlingen

Münsterlingen er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 405 meter over havet.

Kommunen ligg søraust for Kreuzlingen og er ein del av storbyområdet kring Kreuzlingen og Konstanz. Han består av den tidlegare Ortsgemeinden Scherzingen og Landschlacht og det tidlegare klosteret Münsterlingen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Münsterlingen» frå ,  den 18. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Kommunar i Thurgau
Otelfingen

Otelfingen er ein kommune i distriktet Dielsdorf i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 440 meter over havet.

Største delen av kommunen består av landsbyen Otelfingen i Furttal ved grensa til kantonen Aargau.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Otelfingen» frå ,  den 19. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad  (tysk)

Kommunar i Zürich
Gommiswald

Gommiswald er ein kommune i valkrinsen See-Gaster i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 590 meter over havet.

Kommunen ligg på ein høg rygg mellom Linthdalen og Regelsteindalen. Han består av landsbyen Gommiswald/Gauen og grendene Attenbach, Giegen, Ottenhofen, Ramendingen, Schubingen og Üetliburg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gommiswald» frå ,  den 19. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

 
 

Kommunar i St. Gallen
Nesslau-Krummenau

Nesslau-Krummenau er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 753 meter over havet. 

Kommunen vart skipa 1. januar 2005 då dei tidlegare kommunane Nesslau og Krummenau vart slått saman.

Kommunen ligg på begge sider av elva Thur mellom Speer og Stockberg og frå Silberplatten i Säntis-fjella over Schwägalp-passet til Mistelegg. Sidan samanslåinga i 2005 har kommunen vore den tredje største kommunen i utstrekning i kantonen. Han består av landsbyane Nesslau, Krummenau, Neu St. Johann, Dorf og Ennetbühl og grendene  Lutenwil, Krümmenschwil, Büel, Schneit, Laad, Schlatt, Aemelsberg og Beiereggbis.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nesslau-Krummenau» frå ,  den 19. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad  (tysk)
 

Kommunar i St. Gallen
Skipingar i 2005
Stortare

Stortare er ein vanleg brunalge i strandsona i Noreg.

Utsjånad 
Stor brunalge som ofte dannar tette skogar i havet. Nedst eit velutvika og forgreina hefteorgan, og frå dette ein stiv og ru stilk som smalnar av oppover og som kan verte 4-5 m lang. Øvst på stilken sit ei inntil 0,5 m brei bladskive som er djupt kløyvd i mange sabelliknande flikar, og som ved stilken er hjarteforma eller avrunda. Stortaren sin stilk er fleirårig (10-15 år) og veks årleg både i lengde og breidde. Men bladskiva fornyar seg kvart år, og det gamle bladet vert ei tid sitjande att på toppen av det nye. Stortaren kan variere mykje i form og storleik.

Utbreiing 
Planta finst langs det nordaustlege Atlanterhavet frå Skandinavia sørover til Spania og Kanariøyane og inn i Nordsjøen og Austersjøen.

Førekomst i Noreg 
Arten finst berre på sterkt utsette stader, mest på Vestlandet og i Nord-Noreg. Sluttar å vekse når sjøtemperaturen stig over 15-16°C, og går derfor aldri inn i fjordane. Vanlegast i sublitoralsonen frå 2-6 m djupn, men kan finnast heilt ned til 30 m.

Bruk   
Stortaren utgjer 80 % av biomassen av dei større algane I Noreg. Her til lands vert mykje stortare samla av taretrålarar. Stortare som er kasta opp på land vert også brukt, det same er tilfelle i Frankrike, Irland og Skottland. Det viktigaste produktet frå stortareindustrien er alginat.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Laminaria hyperborea» frå ,  den 20. mars 2012.  
 Denne artikkelen bygger på «Stortare» frå ,  den 20. mars 2012.  
 Floraen i farger 2, Arne Pedersen og Jørgen Vasshaug, H. Aschehoug & Co. ( W. Nygaard ).

Bakgrunnsstoff 
 

 Algar
 Sjøplantar i Noreg
Menziken

Menziken er ein kommune i distriktet Kulm i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 544 meter over havet.

Kommunen dannar i lag med Reinach Burg og Pfeffikon i kantonen Luzern eit samanhengande utbygd område i øvre Wynental.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Menziken» frå ,  den 20. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Webkamera i Menziken 

Kommunar i Aargau
Martigny-Combe

Martigny-Combe er ein kommune i distriktet Martigny i kantonen Valais i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 804 meter over havet.

Kommunen grensar i vest til elva Trient og i aust til elva Dranse. Han klatrar frå Rhônedalen opp til ei høgd på 2700 moh. Han er eit trafikknutepunkt mellom to internasjonale transportruter, Store St. Bernhard-passet til Italia og Col de la Forclaz til Frankrike. Han består av hovudlandsbyen La Croix i tillegg til landsbyane Le Brocard, Le Borgeaud, Les Rappes, Le Fays og Ravoireand og grendene Plan-Cerisier, Le Perrey og La Crettaz.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Martigny-Combe» frå ,  den 21. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Kommunar i Valais
Albert Bierstadt

Albert Bierstadt () var ein tysk-amerikansk kunstnar. Han er best kjend for sine landskapsmåleri i stor skala, særleg av dei vestlege delane av USA.

Liv og gjerning
Bierstadt var fødd i Tyskland, men voks opp i USA då foreldra emigrerte dit i 1832. Bierstadt reiste tilbake til fødelandet og studerte frå 1853 i Düsseldorf under Carl Friedrich Lessing og Andreas Achenbach. Før han fór tilbake til USA i 1857, reiste han vide i Tyskland, Sveits og delar av Italia.

Sidan la han ut på fleire lange turar gjennom USA, der han henta motiv til bileta sine. Bierstadt var ikkje den fyrste kunstnaren som presenterte bilete frå den ville vesten, men for resten av det 19. hundreåret var han den viktigaste tolkaren av landskapet i det vestlege USA. Storm i fjella frå 1870 er eit av dei mest særprega måleria hans.

Bierstadt var del av den såkalla Hudson-River-skulen, ei ganske laus gruppe eller retning av likesinna målarar. Målarane la vekt på nøyaktige og detaljerte bilete i eit romantisk, nærast glødande lys, av og til kalla luminisme. Bierstadt vert også knytt til ei anna retning i USA-amerikansk målarkunst, kalla for Rocky-Mountains-skulen.

Verk i utval

Kjelder
Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon

Denne artikkelen bygger på «Albert Bierstadt» frå ,  den 21. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske målarar
Tyske målarar
Tysk-amerikanarar
Hasle bei Burgdorf

Hasle bei Burgdorf er ein kommune i distriktet Emmental i kantonen Bern i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 571 meter over havet.

Hasle bei Burgdorf ligg om lag 5 km søraust for distriktshovudstaden Burgdorf. Han ligg i Emmental på flaumsletta til elva Emme.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hasle bei Burgdorf» frå ,  den 25. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad  (tysk)
Flyfoto av landsbyen

Kommunar i Bern
Rüegsau

Rüegsau er ein kommune i distriktet Emmental i den sveitsiske kantonen Bern.

Rüegsau ligg i nedre Emmental. Han ligg ved elva Emme og strekkjer seg så nordaustover. Han består av landsbyane Rüegsauschachen, Rüegsau, Rüegsbach og Rinderbach og fleire grender.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rüegsau» frå ,  den 25. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad of Rüegsau og Hasle bei Burgdorf  (tysk)

Kommunar i Bern
Oberschrot

Oberschrot er ein kommunar i distriktet Sense in the kanton of Fribourg i Sveits. Han har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 850 meter over havet. Han er ein av kommunane med ein tysktalande majoritet i den elles hovudsakleg fransktalande kantonen Fribourg.

Kommunen ligg nord for Tütschbach. Han består av grendene Ried, Sahli, Gansmatt, Uf der Egg og Plötscha samt spreidde gardar .

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Oberschrot» frå ,  den 25. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad  (tysk)

Kommunar i Fribourg