kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Out Skerries

Out Skerries (av norrønt Ut sker) er ei øygruppe tilhøyrande Shetland i Skottland. 

Somme tider vert øyene kalla Outer Skerries eller berre Skerries (sjølv om det kan føre til samanblanding med Ve Skerries). 
Out Skerries ligg om lag sju kilometer nordaustom Whalsay og er den austlegaste delen av Skottland. 
Øyene ligg ca 320 kilometer frå Noreg, om lag på høgd med Ågotnes på Sotra.
Out Skerries har ferjesamband med Vidlin og Lerwick på Mainland og flysamband med Tingwall. 
Øygruppa har vore folkesett minst sidan vikingtida, truleg lenger.

Hovudøyene er Housay, Bruray og Grunay. 
Dei er alle små, det samla arealet for øyene er 4 km². 
Folketalet for øyene er 76. 
Det er bru mellom dei to fyrstnemde øyene, og det er berre på dei det bur folk. 
Out Skerries har barne- og ungdomsskule, to butikkar, ein fiskeforedlingsfabrikk, ei flystripe og kyrkje. 
Ungdomsskulen er den minste i landet, i 2004 hadde han berre to elevar. 
Hovudnæringsvegen på øyene er fiskeria.

Øyene

Housay 
Housay er den største av øyene og ligg lengst vest. 
På øya ligg den naturlege hamna West Voe, kyrkja på øyene, Out Skerries Church, og ein butikk med postkontor. 
I 2001 budde det 50 personar på øya.  
Frå Housay går det bru til Bruray. 
I sundet North Mouth er det fiskeoppdrettsanlegg og båtplassar.

Bruray 
Bruray er den nest største av øyene og ligg like austom Housay. 
På Bruray ligg hovudhamna, skulen, den andre av butikkane og flystripa. 
Det høgaste punktet på Out Skerries ligg på Brurey, 53 moh. 
I 2001 budde det 26 personar på øya.

Grunay 
Grunay er den minste av hovudøyene. 
På øya ligg huset der fyrvaktaren til fyret på Bound Skerry budde tidlegare. 
Då fyret vart automatisert og avfolka i 1972 vart huset fråflytt. 
Opp til då var Grunay den austlegaste av dei busette øyene i Skottland. 
(Grunay må ikkje forvekslast med Gruney, som er ei anna lita shetlandsk øy.)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Out Skerries» frå ,  den 14. mai 2007.

Bakgrunnsstoff 
Dey, Joan: Out Skerries - an Island Community ISBN 0-900662-74-3

Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Øyar i Shetlandsøyane
Prefektur i Frankrike

Eit prefektur (fransk préfecture) i Frankrike kan vere: 
Chef-lieu de département, administrasjonsenteret eller hovudstaden i eit departement. 
Chef-lieu de région, administrasjonssenteret i ein region
Rettskretsen til eit préfecture.
Den offisielle bustaden eller hovudkvarteret til ein préfet.

Rolla til prefektur i departement
Det er 100 préfecture i Frankrike, eit for kvart departement. Øvste leiar er ein préfet. Prefekturet er ein administrasjon som høyrer til det franske innanriksdepartementet, og har derfor ansvaret for å levere ut legitimasjonskort, førarkort, pass, arbeids- og opphaldstillatelse for utlendingar, registrering av køyretøy, registrering av foreiningar, og styret av politi og brannstell.

Prefektet representerer den nasjonale regjeringa på eit lokalt nivå, og utøver på den måten makta  som er grunnlovsmessig tillagt den nasjonale regjeringa.

Inndeling av departementet
Departementa er delt inn i arrondissement, som igjen er delt inn i kantonar. Chef-lieu d'arrondissement er underprefektur eller sous-préfecture. Personen som er øvste leiar vert kalla sous-préfet. Kantonane har relativt få oppgåver, og den viktigaste er den lokale organiseringa av val (kantonar fungerer som valkretsar).

Frankrike
Shetland Mainland

Mainland er hovudøya på Shetland i Skottland. 
På øya ligg Lerwick, einaste burgh eller by på Shetland. Lerwick er knutepunkt for ferje- og flytrafikken på øygruppa. 

Øya er 969 km² og er med det den tredje største øya i Skottland, etter Lewis og Harris og Skye.

Mainland kan grovt delast i fire: 
 South Mainland er den delen av øya som ligg sørom Hellister (60° 14′N). Øya er her dels dekt av lyngheier og dels er jordbruksland. I dette området er det gjord fleire viktige arkeologiske funn. Lerwick ligg i South Mainland. 
 Central Mainland er den delen av øya som ligg mellom Hellister, Aith og Voe. Her er det jordbruksland og noko skog.
 West Mainland er den delen av øya som ligg vestom Aith (1° 23′ W).
 North Mainland er den delen av øya som ligg nordom Voe. Med til North Mainland høyrer den store halvøya Northmavine, som er knytt til resten av Mainland med det smale eidet Mavis Grind. Denne delen av øya har eit vilt landskap med klipper langs kysten og lyngheier i innlandet. På North Mainland ligg Sullom Voe som med oljeterminalen er er ein viktig arbeidsplass for folk på øya.

Kjelder

Denne artikkelen byggjer på «Shetland Mainland» henta frå Wikipeida på engelsk 14. mai 2007.

Mainland, Shetland
Reykjanes

Reykjanes (blir uttala rett fram bortsett frå at 'k' og 'j' er separate lydar) er den yttarste delen av Reykjaneshalvøya (isl. Reykjanesskagi). Neset er vulkansk, det er låge fjell og åsar av tuff (moberg), jordvarme, klippestrender og lava som har rent i sjøen. På Reykjanes er Skálafell som er høgast og Valahnúkur som er lengst ut dei mest kjente. Kvart år bryt sjøen av mykje av Valahnúkur, spesielt mykje når det er storm. Somme stader grev sjøen ut mjukt materiale i vasslina medan det hardare berget over held. Da blir det innholt og når det er kraftige bølgjer blir det skapa mykje lyd og kraftige skumfontener som er sjåverdig.

Søraust for Valahnúkur er det eit gjel som heiter Valborgargjá. Her er det ei fordjuping med vatn som tidlegare var lunkent. Det var eit skur her tidleg på 1900-talet og ein hadde symjeundervising her. Dette var før dei mange offentlege bada kom til på resten av Island og stadig lever det gamle folk som hugsar at dei lærte å symje her. Ein reknar med at namnet på juvet opphavleg var Valabjargagjá (samanheng med fjellet Valahnúkur som au heiter Valabjörg), som har forandra seg til Valbjargargjá og vidare til Valborgargjá.

Det første fyret på Island blei reist på Reykjanes i 1878 og blei kalla Reykjanesviti (isl. 'viti' er det same som det gammalnorske 'vete' og tyder 'varde'). Det stod på Valahnúkur til jordskjelvet i 1896 øydela grunnen til fyret. Eit nytt blei bygd på Bæjarfell 400 m frå Valahnúkur, men på grunn at Skálafell delvis skygger dette blei det bygd eit tilleggsfyr på Skemmi.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.reykjanes.is

Halvøyar på Island
Russ

Russ er ei nemning brukt om avgangselevar i den norske vidaregåande skulen som kler seg i særmerkte uniformprega klede, fester og finn på ulike sprell. Russetida finn stad i samband med slutten av skuleåret og feiringa av 17. mai.

Bakgrunnsstoff 

 Om russekulturen som overgangsrituale  
 Russen.no – Russens offisielle nettstad for Oslo og Akershus
 Om rusmisbruk i russetida
 Russ – forbundet mot rusgift
 Døme på ei russeavis (pdf) frå Flekkefjord

Utdanning i Noreg
Studentkultur
Norske tradisjonar
Overgangsritar
Skuletradisjonar
Gers

For elva med same namn, sjå elva Gers
 

Gers' er eit departementet sørvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Midi-Pyrénées, og er kalla opp etter elva med same namn.

Historie 
Gers er ein av 83 opphavlege departement som vart oppretta den 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Han vart danna frå delar av dei tidlegare franske provinsane Guyenne og Gascogne.

I mellomalderen låg herskapet L'Isle-Jourdain i nærleiken.

Geografi 
Gers ligg sørvest i Frankrike i regionen Midi-Pyrénées. Han er omringa av departementa Hautes-Pyrénées, Haute-Garonne, Tarn-et-Garonne, Lot-et-Garonne, Landes og Pyrénées-Atlantiques.

Kultur 
Kulturen er i stor grad basert på jordbruk, med stor vekt på lokale gastronomiske spesialitetar som foie gras and wild mushrooms.

[[Gaskonsk språk er ein dialekt av [[oksitansk]], men er ikkje særleg utbreidd lenger.

Bakgrunnsstoff 
 
 Offisiell nettside 
 Prefekturet si nettside 
 gers-gascogne.com 
 Gers-guide
 gers.net

 
Franske departement
Out Stack

Out Stack, eller Oosta, er ei lita øy på Shetland i Skottland. Ho er den aller nordlegaste av dei britiske øyene, og ligg like nordom Muckle Flugga og 3 km nordom øya Unst. Out Stack høyrer med til naturreservatet Hermaness.

Out Stack har vorte omtala som «the full stop at the end of Britain» ('punktumet på enden av Storbritannia', og er ikkje særleg meir enn eit skjer. Det har aldri budd folk der.

Lady Jane Franklin, kona til arktisutforskaren John Franklin, reiste til Out Stack i 1850-åra. Det var det nærast ho kunne kome den sakna mannen sin. Det finst ikkje land i ei rett line mellom Out Stack og Nordpolen.

Kjelder 

Denne artikkelen byggjer på «Out Stack» henta frå Wikipedia på engelsk 18. mai 2007.

Øyar i Shetlandsøyane
Staurar
Nordlegaste punkt
Taco

Taco (spansk ’bunt’, ’klosse’) er ein mexicansk måte å ete ulike matretter ved hjelp av eit pannekakeliknade brød av mais- eller kveitemjøl kalla tortilla. I det mexicanske og sentralamerikanske kjøkenet er tortillaen oftast av kvitt maismjøl og vert servert mjuk og varm. Gult, blått eller raudt kan førekome. I tex-mex-kjøkenet vert det ofte nytta tacoskjell av tørka maistortilla gjort på gult maismjøl. Tortillaen vert fylt med kjøt, bønner, salat og sausar.

Taco kom til Noreg i 1965. Det kom etter førespurnadar frå amerikanske arbeidarar som arbeidde offshore i Nordsjøen som var busette i Stavanger.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Taco» frå ,  den 20. mai 2007.

Bakgrunnsstoff

Meksikansk mat
Texmexmat
Byen Tulle

Tulle (oksitansk Tula) er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er préfecture (administrasjonsstad) i departementet Corrèze i regionen Nouvelle-Aquitaine og bispesete for eit romersk-katolsk bispedøme med same namn. Byen har om lag 15 000 innbyggjarar.

Byen ligg ved den vestlege kanten til Massif Central, og får derfor relativt mykje nedbør, sjølv om somrane her kan vere tørre.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av domkyrkja i Tulle:  ,  

Tulle
Tulle
Red Hat Enterprise Linux

Red Hat Enterprise Linux (somme gonger forkarta til RHEL) er ein kommersiell linuxdistribusjon frå føretaket Red Hat i USA. Red Hat Enterprise Linux oppstod i 2002 då Red Hat avvikla Red Hat Linux for å retta seg meir inn mot tenarmarknaden med Red Hat Enterprise Linux, medan ein støtta det felleskaputvikla Fedora.

Red Hat gjev kundestøtte i 7 år frå den datoen ei utgåve vert gjeve ut.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Red Hat Enterprise Linux

Fri programvare
Linuxdistribusjonar
Kjempekonvall

Kjempekonvall (Polygonatum ×hybridum) er ein hybrid av kantkonvall og storkonvall (P. multiflorum × P. odoratum). Særteikn er at stengelen er rundt nede, og kanta oppe.

I Noreg finst han frå Asker og Bærum, ned til Egersund. Hybriden er heimleg ved at han kan oppstå spontant der båe foreldreartane veks, helst i edellauvskog, men oftare er han forvilla frå dyrking. Arten er ikkje vurdert for Raudlista eller for Framandartslista.

Kjelder 

Hageplantar
Storkonvallslekta
Tviskjeggveronika

Tviskjeggveronika (Veronica chamaedrys) er ein urt som i Noreg er vanleg nord til Hadsel og Tromsøysund. Han vert opp til 20 cm høg, med ei blå blomsterkrone med mørke striper som er 1 cm brei. Kapselen er kortare enn begeret. Planta har tviskjegga stengel med sitjande grovtagga blad.

Tviskjeggveronika er utbreidd i Europa og Asia og er heimleg i Noreg. Planta blomstrar i mai-juni på turr bakke og i småskog gjennom heile Noreg, men sjeldan i nord. I Jotunheimen er planta funnen opp til 1100 moh.

Kjelder 

Veronikaslekta
Viltveksande plantar i Noreg
Vosges

Vosges er òg det franske namnet på fjellkjeda Vogesane
 

Vosges (tysk Vogesen) er eit departementet nordaust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Lorraine, og er kalla opp etter fjellkjeda Vogesane (Vosges på fransk).

Historie 
Vosges er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Lorraine. 

I 1793 vart det sjølvstendige fyrstedømet Salm (byen Senones og omgivnadane rundt), som var omgjeve av Vosges, annektert av Frankrike og vart ein del av Vosges. I 1795 vart området Schirmeck tatt frå departementet Bas-Rhin og lagt til Vosges. Vosges hadde no eit areal på 6 127 km², som det hadde fram til 1871.

I 1793 var Vosges åstad for eit stort slag mellom dei revolusjonere styrkane i Frankrike og den allierte koalisjonen. Slaget vart kjend som Slaget i Vosges. 

Place des Vosges i Paris fekk dette namnet i 1799 fordi departementet vart det først til å betale dei nye revolusjonære skattane. 

Etter at Frankrike tapte den fransk-prøyssiske krigen i 1870-1871 vart 4 % av dei nordaustlegaste områda av Vosges ein del av Tyskland etter Traktaten i Frankfurt. Dette var den tysktalande delen av Vosges. Områda som vart annektert tilsvarar kantonane Schirmeck og Saales. Schirmeck og Saales hadde tidlegare vore ein del av Alsace. Desse områda, i lag med resten av Alsace og dei annekterte områda av Lorraine, vart ein del av Reichsland av Alsace-Lorraine. Arealet av Vosges vart dermed redusert til 5 874 km².

I 1919, etter den første verdskrigen, vart Alsace-Lorraine gjeve tilbake til Frankrike av Tyskland, som følgje av Versaillestraktaten. Schirmeck og Saales vart derimot ein del av departementet Bas-Rhin.

Geografi 
Departementet er i dag ein del av regionen Lorraine og grensar til departementa Meuse, Meurthe-et-Moselle, Bas-Rhin, Haut-Rhin Territoire de Belfort, Haute-Saône og Haute-Marne.

Dei største byane er Épinal, Neufchâteau og Saint-Dié-des-Vosges.

Medan dei vestlege delane av Vosges er eit flatt sedimentærland (med gode mineralkjelder), er dei austlege delane kupert. Her ligg òg den høgast fjelltoppen, Grand Ballon på 1 424 m. 

Elva Saône har sitt utspring i Vioménil i Vosges.

Demografi 
Innbyggjarane i departementet vert kalla vosgiens.

Bakgrunnsstoff 
 
 Prefekturet si nettside
 Offisiell nettside
 Økonomisk informasjon om Vosges 
 Vosges-et-vacances.com  
 Vosges.us

 
Franske departement
Uppsala universitet

Uppsala universitet er eit universitet i Uppsala i Sverige, og er det eldste universitetet i Norden. Universitetet vart skipa i 1477, men verksemda hadde eit opphald under kong Gustav Vasa si regjeringstid. Verksemda tok til att i 1595.

Galleri

Bakgrunnsstoff 

 
 Eining for digital publisering 

Universitet i Sverige
Uppsala
Skipingar i 1477
Doubs

Doubs (, frankoprovençalsk Dubs) er eit departementet aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Franche-Comté, og er kalla opp etter elva med same namn.

Historie 
Doubs er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Franche-Comté.

Så tidleg som på 1200-talet snakka den nordlege tredjedelen av Doubs dialekten franc-comtois, ein variant av oïl-språka. Innbyggjarane i den sørlege tredjedelen snakka ein dialekt av frankoprovençalsk. Begge språka eksisterte samtidig med fransk, det offisielle språket for lov og handel, og vart framleis nytta i jordbruksområde ut på 1900-talet. Språka vert framleis nytta, men ikkje til kvardags slik som før. 

Doubs var ein viktig port til Sveits via passet ved Joux. Mange kjende folk, som Mirabeau, Toussaint Louverture og Heinrich von Kleist, var fengsla i Château de Joux.

I 1793 vart republikken Mandeure ein del av departementet, og i 1816 òg fyrstedømet Montbéliard.

Victor Hugo og Auguste og Louis Lumière er kjende folk frå Doubs.

Geografi 
Departementet er i dag ein del av regionen Franche-Comté og grensar til departementa Jura, Haute-Saône og Territoire de Belfort, i tillegg til kantonane Vaud, Neuchâtel og Jura i Sveits. 

Departementet er doiminert av Jurafjella, som stig opp aust for Besançon.

Demografi 
Innbyggjarane i departementet vert kalla doubistes.

Turisme 
Slotta i Joux og Besançon er viktige turistattraksjonar.

Bakgrunnsstoff 
 
 Prefekturet si nettside
 Offisiell nettside 

 
Franske departement
Angus Young

Angus McKinnon Young () er ein australsk musikar, best kjent som medgrunnleggjar, sologitarist, låtskrivar og einaste gjenverande originalmedlem i hardrockbandet AC/DC. Han er kjend for dei energiske framferdene sine, skulegut-uniform på scena og sin eigen versjon av Chuck Berry sin andegang. Young vart rangert på 24. plass i Rolling Stone på lista deira over dei 100 beste gitaristane gjennom tidene. I 2003 vart Young og dei andre medlemmene av AC/DC innlemma i Rock and Roll Hall of Fame.

Diskografi

Marcus Hook Roll Band
 Tales of Old Grand Daddy (1973 Australia, 1978 Amerika, 2014 internasjonalt)

AC/DC

 High Voltage (1975, berre Australia)
 T.N.T. (1975, berre Australia) 
 High Voltage (1976, internasjonal versjon)
 Dirty Deeds Done Dirt Cheap (1976) 
 Let There Be Rock (1977)
 Powerage (1978)
 If You Want Blood You've Got It (1978)
 Highway to Hell (1979)  
 Back in Black (1980)
 For Those About to Rock We Salute You (1981)
 Flick of the Switch (1983) 
 Fly on the Wall (1985)
 Who Made Who (1986)
 Blow Up Your Video (1988)
 The Razors Edge (1990)
 Ballbreaker (1995)
 Stiff Upper Lip (2000)
 Black Ice (2008)
 Iron Man 2 (2010)
 Rock or Bust (2014)
 Power Up (2020)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Angus Young» frå ,  den 19. mai 2023. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 ACDC.com – offisiell nettstad

AC/DC-medlemmar
APRA Award-vinnarar
Australske multiinstrumentalistar
Australske heavy metal-gitaristar
Australske rockegitaristar
Kerrang! Awards-vinnarar
Sologitaristar
Australske gitaristar
Musikarar frå Sydney
Musikarar frå Glasgow
Marcus Hook Roll Band-medlemmar
Bluesrock-musikarar
Ísafjarðarbær

Ísafjarðarbær er ein kommune på Island. Han blei danna 1. juni 1996 da seks kommunar i Vestfjordene blei slått saman til ein. Dei var (alfabetisk), Flateyrarhreppur, Ísafjarðarkaupstaður, Mosvallahreppur, Mýrahreppur, Suðureyrarhreppur og Þingeyrarhreppur. Det administrative senteret til kommunen er Ísafjörður som au er den største tettstaden i Vestfjordane. Dei andre tettstadene i kommunen er Hnífsdalur, Flateyri, Suðureyri og Þingeyri.

Ordføraren i Ísafjarðarbær er Halldór Halldórsson.

Innbyggjartal 
Nedgangen i folketal frå 1997 til 2006 var på 6,8 %.

Ísafjarðarbær
Ísafjarðarbær
Haute-Savoie

Haute-Savoie (Øvre-Savoie) er eit departement aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Rhône-Alpes i Dei franske Alpane.

Historie 
Haute-Savoie er eit av to departement i regionen Savoie som vart annektert av Frankrike 24. mars 1860. 

Det første Vinter-OL nokon gong vart halde i Chamonix frå 25. januar til 5. februar 1924.

Geografi 
Mont Blanc og Annecysjøen ligg i Haute-Savoie. I nord grenser departementet til Sveits og Genfersjøen med Genève som næraste by. Byen Évian-les-Bains er den mest kjende franske byen ved breidda til Genfersjøen, mest kjend for mineralvatnet Evian. I aust grenser Haute-Savoie til Italia, i vest til departementet Ain og i sør til departementet Savoie.

Nokre av dei mest kjende skistadane i verda ligg i departementet, t.d. Chamonix, som er eit senter for skisport og fjellklatring like ved foten av Mont-Blanc, det høgaste fjellet i Vest-Europa på 4 808 meter.

Demografi 
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla Hauts-Savoyards.

Bakgrunnsstoff 
 
 Prefekturet si nettside
 Offisiell nettside 

 
Franske departement
Altkirch

Altkirch er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Haut-Rhin i regionen Alsace og har om lag 5 500 innbyggjarar. 

Byen vert tradisjonelt rekna som hovudstad i Sundgau.

Demography 
Innbyggjarane vert på fransk kalla Altkirchois eller Altkirchoises.

Innbyggjartalet er rundt 5 500, men på ein typisk arbeidsdag er det opp til 15 000 folk i byen.

Bakgrunnsstoff 
 Altkirch og Sundgau 
 Turistkontoret i Altkirch
 Vêret i Haut-Rhin
 Bilete frå Altkirch 

Haut-Rhin
Byar i Frankrike
Byar i Alsace
Fougères

Fougères (bretonsk Felger; gallo Foujerr) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Ille-et-Vilaine i regionen Bretagne, og har om lag 20 000 innbyggjarar.

Attraksjonar 

Fougères sin største attraksjon er ein mellomalderfestning bygd på toppen av ein granittknaus. Dette var opphavleg ein del av det lite suksessrike forsvarssystemet i Hertugdømet Bretagne. Fougères har eit av berre tre klokketårn i Bretagne.

Bakgrunnsstoff 

 Turistkontoret i Fougères 
 Virtuell vitjing i Fougères

Ille-et-Vilaine
Byar i Frankrike
Byar i Bretagne
Wissembourg

Wissembourg (tysk Weißenburg) er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Bas-Rhin i regionen Grand Est, og har om lag 8 000 innbyggjarar. Han ligg ved den litle elva Lauter nær grensa til Frankrike og Tyskland, om lag så langt aust i Frankrike ein kjem. Namnet Wissembourg er ei fransk utgåve av Weißenburg (Weissenburg) på tysk, som tyder «kvit ås/kvit by» eller «kvit stad».

Historie 
Benediktinarane rundt byen grunnla han på 600-talet, kanskje med Dagobert I som beskyttar. Ved klosteret komponerte munken Otfried på 800-talet ein evangelieharmoni, dei første viktige versa på tysk nokon gong.

Det vart bygd festningsverk i byen på 1200-talet. I 1354 oppretta Karl IV ei gruppe på ti byar kalla Decapolis, som ikkje vart annektert av Frankrike under Ludvig XIV i 1678. 25. januar 1677 øydela ein brann mange hus og Hôtel de Ville i byen. Mange tidlege bygningar overlevde derimot. Maison de Stanislas var tilfluktstaden til Stanislas Leczinski, tidlegare konge i Polen, frå 1719 til 1725. 3. april 1725 bad Ludvig XV om handa til dottera hans. 

Slaget ved Wissembourg fann stad 4. august 1870. Det vart det første slaget under den fransk-prøyssiske krigen. Det franske tapet i slaget gjorde at den prøyssiske hæren kunne flytte inn i Frankrike. Geisburgmonumentet står til minne om hendinga.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Bas-Rhin
Byar i Frankrike
Byar i Alsace
Isère

Isère (frankoprovensalsk Isera, oksitansk Isèra) er eit departement sør i Frankrike. Departementet ligg i regionen Rhône-Alpes, og er kalla opp etter elva med same namn.

Historie 
Isère er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Dauphiné. Området har vorte redusert to gonger, i 1852 og i 1967.

Isère var òg namnet på det franske skipet som leverte dei 214 boksane som innehald Fridomsgudinna.

Geografi 
Departementet er i dag ein del av regionen Rhône-Alpes og grensar til departementa Rhône, Ain, Savoie, Hautes-Alpes, Drôme, Ardèche og Loire.

Isère inneheld delar av Dei franske Alpane. Det høgaste punktet er toppen La Meije på 3 987 meter. Massif du Vercors dominerer vestlege delar av departementet.

Demografi 
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla Isérois.

Kultur 
Grande Chartreuse er hovudklosteret i karteusarordenen. Det ligg 22 km nord for Grenoble.

Så tidleg som på 1200-talet snakka innbyggjarane i nordlege og sentrale delar av departementet ein dialekt av frankoprovensalsk kalla dauphinois. Dette vart framleis tala i landlege område på 1900-talet.

Turisme 
Isère har mange skistader, som Alpe d'Huez og Les Deux Alpes. Det er òg vertskap for ein årleg festival flysport som paragliding og hanggliding.

Ymse 
Isère produserer følgjande ostetypar: Bleu du Vercours-Sassenage, ein Appellation d'Origine Contrôlée-ost og Saint-Marcellin.

Bakgrunnsstoff 

 Nettstad for prefekturet

 
Franske departement