kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Stig Pettersson

Stig Pettersson (), jamnast omtala Stickan Pettersson, er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar som tilhøyrde verdseliten i høgdehopp i tida 1956-64. Han vann EM-sølv 1958 i øvinga og EM-bronse i 1962, i 1961 og 1963 vart han nordisk meister.

Aktiv
År 1956 vann Pettersson den svenske meisterskapen i høgdehopp med eit hopp på 2,01 m. Dei neste seks åra forsvarte han SM-tittelen i øvinga med resultata 2,04, 2,04, 2,01, 2,04, 2,10, 2,10. I 1964 hoppa han 2,14 m i den svenske meisterskapen og vann gullmedaljen for niande gong.

Pettersson fekk sin internasjonale meisterskapsdebut i Sommar-OL 1956 der han vart fjerdemann med 2,06 m. Ved EM 1958 i Stockholm tok han bronsemedaljen med 2,10 m. Den 7. august 1960 slo Stickan Pettersson den svenske høgdehopprekorden til Richard Dahl på 2,12 m. Under eit stemne i Charlottenberg hoppa han då 2,13 m. Vel tre veker etter rekordhoppet vart han femtemann i OL-finalen i Roma med eit hopp på 2,09 m. I byrjinga av august 1961 vart Pettersson nordisk meister i Oslo med 2,11 m, helga etter forbetra han i Skövde den nordiske høgderekorden til 2,15 m.

23. august 1962 sette Pettersson i Stockholm sin siste landsrekord med di han svinga seg over 2,16 meter, ein rekord som Bo Jonsson sletta i 1968. I europameisterskapen i Beograd tre veker etter rekordhoppet vann Pettersson sølvmedaljen med 2,13 m. Sommaren 1963 forsvarte Pettersson den nordiske meistertittelen i høgdehopp, som sist med 2,11 m. Hausten 1964 deltok han i Sommar-OL for tredje gong, og vart nummer fire med 2,14 m. I den tredje og siste nordiske friidrettsmeisterskapen enda Pettersson i Helsinki år 1965 på tredjeplass med 2,08 m.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1956 i Melbourne: Nr 4 – 2,06 m
EM 1958 i Stockholm: Bronsemedalje – 2,10 m
OL 1960 i Roma: Nr 5 – 2,09 m
NoM 1961: Gullmedalje – 2,11 m, framom Richard Dahl (2,01 m)
EM 1962 i Beograd: Sølvmedalje – 2,13 m, bakom Valerij Brumel (2,21 m)
NoM 1963: Gullmedalje – 2,11 m, framom Kjell Åke Nilsson (2,08 m)
OL 1964 i Tokyo: Nr 4 – 2,14 m
NoM 1965: Bronsemedalje – 2,08 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stig Pettersson» frå ,  den 14. august 2019.  
 

Svenske høgdehopparar
Svenske deltakarar under sommar-OL 1956
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Svenske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
Svenske deltakarar under sommar-OL 1964
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1964
Tetjana Teresjtsjuk-Antipova

Tetjana Teresjtsjuk-Antipova () er ein ukrainsk tidlegare friidrettsutøvar frå Luhansk som i vel eitt tiår på 1990-2000-talet var mellom dei beste kvinnelege langhekk-løparane i verda. Ho vann EM-sølv i 400 meter hekk i 1998 og sidan bronsemedaljen i øvinga både under OL 2004 og EM 2006.

Aktiv
Teresjtsjuk tok seg til finalen i 400 meter hekk ved europameisterskapen 1994. På olympiastadion i Helsinki sprang ho inn til ein sjetteplass, året etter vart ho nummer fem ved verdsmeisterskapen i Göteborg. I den neste verdsmeisterskapen, i Aten i 1997, kleiv ho ytterlegare ein plass opp på resultatlista etter å ha gjort personbeste på 53,81 sekundar.

Under EM 1998 i Budapest lukkast ho som Teresjtsuk-Antipova vinne sølvmedaljen, 0,7 sekund bakom den suverene vinnaren frå Romania, Ionela Târlea. Sidan vart ho nummer sju i VM 1999, og nummer fem i både OL 2000 og VM 2003. Under dei olympiske sommarleikane 2004 i Aten var Teresjtsjuk-Antipova i sitt livs form. Ho sette i semifinalen personleg rekord med 53,37 sekundar, i finalen klarte ho 53,44 og fekk bronsemedaljen, seks hundredels sekund attom Târlea, gullet tok greske Fani Khalkia. Teresjtsjuk-Antipova avslutta medaljesankinga med bronse også i EM 2006 i Göteborg.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1994 i Helsinki: Nr 6 – 55,53
VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 54,94
OL 1996 i Atlanta: Utslått i semifinalane (55,34=nr 14) 
VM 1997 i Aten: Nr 4 – 53,81
EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 54,07, bakom Ionela Târlea (53,37)
VM 1999 i Sevilla: Nr 7 – 54,33
OL 2000 i Sydney: Nr 5 – 53,98
VM 2003 i Paris: Nr 5 – 54,61
OL 2004 i Aten: Bronsemedalje – 53,44
VM 2005 i Helsinki: Nr 7 – 55,09
EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 54,55
VM 2007 i Osaka: Utslått i semifinalane (54,38=nr 9)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tetjana Tereschtschuk-Antipowa» frå ,  den 14. august 2019.  
 
Denne artikkelen bygger på «Tetyana Tereshchuk-Antipova» frå ,  den 14. august 2019.  
 

Ukrainske hekkeløparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Ukraina
Ukrainske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Ukrainske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Medaljevinnarar under sommar-OL 2004
Ukrainske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Marian Oprea

Marian Oprea () er ein rumensk tresteghoppar frå Pitești som vann OL-sølv i 2004 og VM-bronse i 2005, dessutan fekk han bronse i EM 2006 og sølv i EM 2010.

Aktiv
Opreas store gjennombrot kom under Sommar-OL 2004 i Aten, der han med 17,55 m vann sølvmedaljen. Året etter gjorde han sitt livs beste tresteghopp då han landa på 17,81 m under eit stemne i Lausanne i Sveits den 5. juli. Vel ein månad seinare vart han tredjemann i verdsmeisterskapen i Helsinki, med eit bestehopp på 17,40 hamna han to centimeter bak sølvvinnaren og ein cm framom nummer fire i tevlinga. Oprea tok ein ny bronsemedalje ved europameisterskapen 2006 i Göteborg. Etter ein femteplass i Beijing-OL 2008, hoppa Oprea 17,51 m i EM-finalen 2010 i Barcelona og vann sølvmedaljen, klart slått av briten Phillips Idowu som presterte sitt livs lengste tresteghopp.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2001 i Edmonton: Utslått i kvalifiseringa (16,62 m=nr 13)
EM 2002 i München:  Utslått i kvalifiseringa (16,47 m=nr 14)
VM 2003 i Paris:  Utslått i kvalifiseringa (16,55 m=nr 17)
OL 2004 i Aten: Sølvmedalje – 17,55 m, bakom Christian Olsson (17,79 m)
VM 2005 i Helsinki: Bronsemedalje – 17,40 m
EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 17,18 m
OL 2008 i Beijing: Nr 5 – 17,22 m
EM 2010 i Barcelona: Sølvmedalje – 17,51 m, bakom Phillips Idowu (17,81 m)
VM 2011 i Daegu: Utslått i kvalifiseringa (16,61 m=nr 15)
EM 2012 i Helsinki: Utslått i kvalifiseringa (16,17 m=nr 19)
VM 2013 i Moskva: Nr 6 – 16,82 m
EM 2014 i Zürich: Nr 5 – 16,94 m
VM 2015 i Beijing: Nr 6 – 17,06 m
EM 2016 i Amsterdam: Utslått i kvalifiseringa (15,40 m=Nr 27)
OL 2016 i Rio de Janeiro: Utan teljande hopp 
EM 2018 i Berlin:  Utslått i kvalifiseringa (15,93 m=nr 21)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Marian Oprea» frå ,  den 15. august 2019.  
 
 

Rumenske tresteghopparar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Romania
Medaljevinnarar under sommar-OL 2004
Rumenske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Rumenske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Rumenske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Terrence Trammell

Terrence R. Trammell () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Atlanta i delstaten Georgia i USA. Han vann heile fem sølvmedaljar i 110 meter hekk perioden 2000-09; to i olympiske leikar og tre i friidretts-VM.

Aktiv
Trammell var nordamerikansk studentmeister (NCAA) på korthekken i 1999, ein prestasjon han gjentok OL-året 2000. Hausten 2000 deltok han i øvinga under Sommar-OL 2000 og vart andremann på 13,16 sekundar, klart slått av Anier García frå Cuba og med bra margin til tredjemann i løpet. I VM-finalen 2003 kneip Trammell ein ny sølvmedalje, tre hundredels sekund framom Liu Xiang frå Kina, landsmannen Allen Johnson vann gullmedaljen. Året etter sikra Trammell seg eit nytt sølv då sommarleikane 2004 fann stad i Aten, med tida 13,18 hadde han to og tre hundredels sekund til gode på dei tre løparane som kom etter han på resultatlista, vinnaren Liu Xiang var i eiga klasse med di han tangerte verdsrekorden i øvinga på 12,91 sekundar.  

Sommaren 2007 var Trammell i sitt livs form. Den 2. juni sette han personleg rekord med 12,95 sekundar i eit GP-stemne i New York, Liu Xiang vann løpet på 12,92. I VM-finalen i Osaka åtte veker seinare vart Trammell klokka inn på 12,99, atter vart Liu for sterk og tok gull med tida 12,95. Under verdsmeisterskapen 2009 i Berlin passerte Trammell målstreken jamsides landsmannen David Payne og Ryan Brathwaite frå Barbados. Etter målfoto var studert vart Brathwaite utropt til vinnar på tida 13,14, Trammell vann si femte internasjonale sølvmedalje på 13,15, berre tusendelar av eit sekund framom Payne på bronseplass.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 2000 i Sydney: Sølvmedalje – 13,16, bakom Anier García (13,00)
VM 2001 i Edmonton: Utslått i semifinalane (13,44=nr 10)
VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 13,20, bakom Allen Johnson (13,12)
OL 2004 i Aten: Sølvmedalje – 13,18, bakom Liu Xiang (12,91)
VM 2005 i Helsinki: Nr 5 – 13,20
VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje – 12,99, bakom Liu Xiang (12,95)
OL 2008 i Beijing: Braut forsøksløpet
VM 2009 i Berlin: Sølvmedalje – 13,15, bakom Ryan Brathwaite (13,14)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Terrence Trammell» frå ,  den 15. august 2019.  
 

Hekkeløparar frå USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 2000
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Medaljevinnarar under sommar-OL 2004
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Tiffany Porter

Tiffany Porter (), fødd Tiffany Ofili, er ein USA-britisk friidrettsutøvar fødd i Ypsilanti delstaten Michigan i USA. Ho representerte Storbritannia då ho i 2014 vann 100 meter hekk under Friidretts-VM i Zürich.

Karriere

Aktiv
Tiffany Ofili nådde ikkje opp mellom dei kvinnelege hekkeløparane i USA, og byrja frå 2011 å tevle for Storbritannia, fødelandet til mor hennar. Allereie same året vart ho nummer fire i VM-finalen på 100 meter hekk, sidan sprang ho som Tiffany Porter under VM 2013 i mål til bronsemedalje på personbeste 12,55 sekundar.

Midt i august 2014 tok Porter gullmedaljen ved europameisterskapen i Zürich med tre hundredels sekunds margin til nummer to. Ein månad seinare flytta ho den personlege rekorden til 12,51 sekundar i eit stemne i Marrakech. I EM 2016 vart Porter nummer tre på korthekken.

Porter er eldre syster til Cindy Ofili. Under Sommar-OL 2016 tok begge systrene seg til finalen på 100 meter hekk. Veslesystera var då best med ein fjerdeplass, Porter vart nummer sju.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2011 i Daegu: Nr 4 – 12,63
OL 2012 i London: Utslått i semifinalane (12,79=nr 10)
VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 12,55
EM 2014 i Zürich: Gullmedalje – 12,66, framom Cindy Billaud (12,69)
VM 2015 i Beijing: Nr 5 – 12,68
EM 2016 i Amsterdam: Bronsemedalje – 12,76
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 7 – 12,76
VM 2017 i London: Utslått i forsøket (13,18=nr 29)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tiffany Porter» frå ,  den 16. august 2019.  
 

Britiske hekkeløparar
Hekkeløparar frå USA
Europameistrar i friidrett for Storbritannia
Britiske  deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Britiske  deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Britiske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Siegburg

Siegburg er ein by i Landkreis Rhein-Sieg sør i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland med ikring 41 000 ibuarar. Byen ligg 10 kilometer nordaust om Bonn, hovudstaden i førverande Vest-Tyskland.

Byen Siegburg voks sakte fram etter det i 1064 vart bygt eit benediktinar-kloster på ei høgde på staden. Han hadde si stordomstid i det 14. og 15. hundreåret. Siegburg er særleg kjend for sitt pottemakeri.

Toneskaparen Engelbert Humperdinck var og fotballspelaren Wolfgang Overath er frå Siegburg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Siegburg» frå ,  den 17. august 2019.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nordrhein-Westfalen
Christian Plaziat

Christian Plaziat () er ein fransk tidlegare mangekjempar frå Lyon som vart europameister i tikamp i 1990. Elles sigra han i sjukamp i tre hallmeisterskap; EM 1992, EM 1994 og VM 1995.

Aktiv
Plaziat vart fjerdemann i tikampen då VM 1987 fann stad i Stuttgart, med 8 307 poeng kom han 68 poeng under bronseplassen. Året etter vart han nummer fem i øvinga under Sommar-OL i Seoul, 8 272 poeng var 56 poeng for lite til å kome likt med bronsemedaljøren. Same hausten 1988 sanka han 8 512 poeng og sigra ved meistermøtet Décastar i Talence, ein prestasjon han gjentok med nøyaktig like mange poeng hausten etter. Tidlegare i 1989 vann han òg Götzis-stemnet med sine 8 485 poeng.

I europameisterskapen 1990 i Split gjorde Plaziat sitt liv beste tikampserie og plukka til saman 8 574 poeng,138 framom sølvvinnaren og fransk rekord til 2007. Der etter heldt han fram sigersrekka i Décastar med 8 525 poeng i 1990 og 8 456 poeng i 1991. Vinteren 1992 vann Plaziat sjukampen i hall-EM i Genova med 300 fleire poeng enn nummer to, og forsvarte i 1994 i Paris EM-tittelen med halvert sigersmargin. Sommaren 1994 kom han på fjerdeplassen ved EM i Helsinki, der landsmannen Alain Blondel syrgde for at den europeiske tikampmeisteren vart verande fransk. I mars 1995 vann Plaziat sjukamp-tevlinga ved hall-VM i Barcelona.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1986 i Stuttgart: Nr 7 – 8 196 poeng
VM 1987 i Roma: Nr 4 – 8 307 poeng
OL 1988 i Seoul: Nr 5 – 8 272 poeng
EM 1990 i Split: Gullmedalje – 8 574 poeng, framom Dezső Szabo (8436)
VM 1991 i Tokyo: Nr 9 – 8 122 poeng
OL 1992 i Barcelona: Braut
VM 1993 i Stuttgart: Nr 6 – 8 398 poeng
EM 1994 i Helsinki: Nr 4 – 8 127 poeng
VM 1995 i Göteborg: Nr 6 – 8 206 poeng
OL 1996 i Atlanta: Nr 11 – 8 282 poeng

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Christian Plaziat» frå ,  den 18. august 2019.  
Denne artikkelen bygger på «Christian Plaziat» frå ,  den 18. august 2019.

Bakgrunnsstoff 
 

Franske mangekjemparar
Europameistrar i friidrett for Frankrike
Franske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Franske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
Franske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Håløygminne

Håløygminne er eit lokalhistorisk tidsskrift for Nord-Noreg. Tidsskiftet vart starta av Hans Eidnes i 1920, som eit organ for arbeidet i Hålogaland Historielag, som vart skipa 8. mai same året. 

Redaktørar av Håløygminne har vore Hans Eidnes (1920-1962), Asbjørn Eidnes (1962-2008) og Vidkunn Eidnes (2009-2020). Frå 2021 har Sør-Troms Museum tatt over produksjon og administrasjon av Håløygminne.

Tidsskriftet inneheld stoff om nordnorsk historie, folkeminne og tradisjon. Både profesjonelle historikarar og amatørar har publisert stoff i tidsskriftet.

Bakgrunnsstoff
Nettside for Håløygminne

Historietidsskrift
Norske tidsskrift
Nordnorsk kultur
Nynorsk i Nord-Noreg
Skipingar i 1920
Kriss Akabusi

Kezie Uchechukwu Duru Akabusi, kjend som Kriss Akabusi, () er ein britisk sprint- og hekkeløpar. Han vart europameister i 400 meter hekk i 1990 og vann VM-gull i 4 x 400 m stafett med Storbritannia i 1991.

Aktiv
Akabusi var med i dei britiske mannskapa i 4 × 400 meter stafett som vann sølv under Sommar-OL 1984, gull i europameisterskapen 1986 og sølv i verdsmeisterskapen 1987. Gjennom andre halvdelen av 1980-åra hadde han stor framgang i 400 meter hekk og deltok i finalen både i VM 1987 og Sommar-OL 1988.

Med tida 47,92 sekundar og ny britisk rekord på langhekken vann Akabusi i 1990 EM-finalen i Split, der han også vann gull i 4 x 400 m stafett. Året etter tok han bronsemedaljen i 400 m hekk under VM 1991, før han som ankermann sprang Storbritannia inn til siger i 4 x 400 m stafett på tida 2.57,53, framfor nasetippen på USA, dei andre på det britiske meisterlaget var Roger Black, Derek Redmond og John Regis. Under dei olympiske sommarleikane i Barcelona i 1992 fylgde Akabusi opp med 47,82 og ein ny bronsemedalje og nasjonalrekord i 400 m hekk, leikar der han òg fekk bronse i 4 × 400 m stafett.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1984 i Los Angeles: Sølv i 4 x 400 m stafett (2.59,13)
EM 1986 i Stuttgart: Gull i 4 x 400 m stafett (2.59,84)
VM 1987 i Roma: Nr 7 i 400 m hekk – 48,74. Sølv i 4 x 400 m stafett (2.58,86)
OL 1988 i Seoul: Nr 6 – 48,69
EM 1990 i Split: Gullmedalje i 400 m hekk – 47,92, framom Sven Nylander (48,43). Gull i 4 x 400 m stafett (2.58,22)
VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje i 400 m hekk – 47,86. Gull i 4 x 400 m stafett (2.57,53), framom USA (2.57,57)
OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje i 400 m hekk – 47,82. Bronse i 4 x 400 m stafett (2.59,73)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kriss Akabusi» frå ,  den 20. august 2019.  
 

Britiske sprintarar
Britiske hekkeløparar
Verdsmeistrar i friidrett for Storbritannia
Europameistrar i friidrett for Storbritannia
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Storbritannia
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Storbritannia
Medaljevinnarar under sommar-OL 1984
Britiske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
Britiske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Medaljevinnarar under sommar-OL 1992
Britiske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
Andrej Krautsjanka

Andrej Sjarhejevitsj Krautsjanka () er ein kviterussisk tidlegare mangekjempar frå Petrykau i Homjel voblasts i Kviterussland. Han vart europameister i tikamp i 2014 og vann OL-sølv i same øvinga i 2008.

Aktiv
År 2007 vann Krautsjanka meistermøtet i tikamp i Götzis, han sanka 8 617 poeng og sette ein personleg rekord som vart hans endelege. Seinare same sommaren vart han diskvalifisert på 100-meteren i tikampen ved VM i Osaka og spolerte heile tevlinga. Året etter heldt han med sine 8 551 poeng unna for kubanaren Leonel Suárez og tok sølvmedaljen i tikampen under dei olympiske leikane i Beijing, vinnaren Bryan Clay frå USA var i ei heilt eiga klasse.

Etter å ha vorte tredjemann ved EM 2010, var Krautsjanka mykje plaga av skadar i 2011 og -12. I 2014 kom han tilbake i gammalt toppslag og sikra seg sigeren i europameisterskapen i Zürich med 8 616 poeng, eitt poeng under sitt personbeste frå 2007.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2007 i Osaka: Braut
OL 2008 i Beijing: Sølvmedalje – 8 551 poeng, bakom Bryan Clay (8 791)
VM 2009 i Berlin: Nr 10 – 8 281 poeng
EM 2010 i Barcelona: Bronsemedalje – 8 370 peng
VM 2013 i Moskva: Nr 12 – 8 314 poeng
EM 2014 i Zürich: Gullmedalje – 8 616 poeng, framom Kévin Mayer (8 521)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Andrej Krautschanka» frå ,  den 21. august 2019.  
Denne artikkelen bygger på «Andrei Krauchanka» frå ,  den 21. august 2019.  
 

Belarusiske mangekjemparar
Verdsmeistrar i friidrett for Belarus
Europameistrar i friidrett for Belarus
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Belarus
Medaljevinnarar under sommar-OL 2008
Belarusiske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Hanna Knjazjeva-Minenko

Anna Viktorivna Knjazjeva () er ein ukrainsk friidrettsutøvar frå Perejaslav-Khmelnytskyj som sidan 2013 representerer Israel under konenamnet Hanna Knjazjeva-Minenko. Ho vann sølvmedaljen i tresteghopp under verdsmeisterskapen 2015 og i europameisterskapen 2016.

Aktiv
Knjazjeva tevla for fødelandet Ukraina då ho under Sommar-OL 2012 enda på fjerdeplassen i tresteghopp med 14,56 meter.

I 2013 gifte og busette ho seg i Israel. Same året vart ho nummer seks i tresteg-tevlinga då VM fann stad i Moskva. Ved den israelske friidrettsmeisterskapen 2014 vann Knjazjeva-Minenko gullmedaljen i lengdehopp på ny israelsk og personleg rekord med 6,52 meter.

Under verdsmeisterskapen 2015 i Beijing i august gjorde ho sitt livs lengste tresteghopp, hoppet målte 14,78 meter og var akkurat nok til å vise Olga Rypakova til bronseplass. OL-sesongen 2016 sikra Knjazjeva-Minenko seg sølvmedaljen også i europameisterskapen, sju cm bakom gullvinnaren. I dei neste store meisterskapane lukkast ikkje ho kome på sigerspallen, etter som ho vart nummer fem i OL 2016, fire i VM 2017 og fem i EM 2018.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 2012 i London: Nr 4 – 14,56 m
VM 2013 i Moskva: Nr 6 – 14,33 m
VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje – 14,78 m, bakom Caterine Ibargüen (14,98 m)
EM 2016 i Amsterdam: Sølvmedalje – 14,51 m, bakom Patrícia Mamona (14,58 m)
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 5 – 14,68 m
VM 2017 i London: Nr 4 – 14,42 m
EM 2018 i Berlin: Nr 5 – 14,37 m

Bakgrunnsstoff 
 

Ukrainske tresteghopparar
Israelske tresteghopparar
Ukrainske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Israelske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Israelske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Lars Rangius

Lars Rangius (fødd kring 1667, død ) var samisk prest i først Sorsele forsamling, sidan Silbojokks forsamling. Han gjorde den første omsetjinga av Det Nye Testamentet til samisk, eit verk som aldri vart utgjeve.

Utdanning og teneste 
Lars Rangius gjennomgjekk sannsynlegvis Skytteanska skulen i Lycksele og heldt deretter fram i Härnösands trivialskola og gymnas. 1688–1695 studerte han ved Uppsala universitet. Deretter bør han ha vorte vigd til prest i Härnösands domkyrkje, men opplysningar om dette manglar.

Lars Rangius fekk den første tenesta sin som kappelan i Sorsele kapellforsamling 1697.
I 1709 fekk Rangius ny teneste som sokneprest i Silbojokks forsamling, som vart oppretta i 1640 for bruksfolket ved hytta fem mil frå sylvrgruva i Nasafjäll.  Lars Rangius vart verande i Silbojokk til han døydde i 1717.

Lars Rangius var gift med Anna Vacker frå Umeå og fekk to born, ein son og ei dotter.

Omsetjinga 
Under åra 1701–1713 arbeidde Lars Rangius med å omsetja heile Det Nye Testamentet til samisk. Det ferdige manuskriptet vart aldri trykt, men vert teke vare på på Uppsala universitetsbibliotek. Det vart i staden Pehr Fjellström som gjorde den første trykte omsetjinga av Det Nye Testamentet til samisk (1755). Pehr Fjellström hadde tilgang til Lars Rangius sitt arbeid, men i forordet til utgåva si skriv han at han ikkje hatt særleg stor nytte av dette. Lars Rangius var nemleg berre innsett i ein av alle samiske dialektane, medan Fjellström freista skapa eit skriftspråk som skulle kunna bli forstått av fleire, det så kalla sydlapska bokspråket.

Kva samisk dialekt var det då Lars Rangius nytta? Den inngåande analyse av Rangius versjon av Markusevangeliet som Karin Wilson gjorde i doktoravhandlinga si tyder på at det var umesamisk, om enn med ein del drag som i dag er typiske for enno sørlegare dialektar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lars Rangius» frå ,  den 23. august 2019.  

Rangius
Svenskar frå 1600-talet
Svenskar frå 1700-talet
Svenske prestar
Samar i Sverige
Omsetjarar til samisk
Bibelomsetjarar
Jakob Fellman

Jacob eller Jakob (òg Jaakko) Fellman () var ein finlandsk prest og naturforskar. Han var far til Isak Fellman.

Fellman var sokneprest først i Utsjoki 1819–32 og deretter i Lappajärvi. Han preika og skreiv på samisk og var den første som i skrift nytta kemisamisk, det samiske språket som vart prata i den sørlege delen av finsk Lappland. Han hadde stor vitskapleg interesse for Lappland, noko framfor alt verket hans Anteckningar under min vistelse i Lappmarken (4 delar, Helsingfors 1906) vitnar om. Fellman skreiv om den samiske mytologien og utgav ei ordbok i 1829, etter at han vitja byarna Kuolajärvi og Sompio.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jakob Fellman» frå ,  den 23. august 2019.  
 

Finske forfattarar
Samiskspråklege forfattarar
Finske prestar
Folk frå Rovaniemi
Svenskspråklege forfattarar
Kemisamisk språk
Personar innafor samisk språkforsking