kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Jack Rothstein

Jack Rothstein () var ein polsk-fødd fiolinist og dirigent, som budde det meste av livet sitt i England.

Biografi

Bakgrunn
Rothstein vart fødd i Warszawa i Polen, og flytta til Mandatområdet Palestina med familien då han var to år gammal. Seinare vart han send for å bu hos tanta si i Kairo i Egypt, og gjekk på ein fransk skule. I løpet av denne tida starta han òg musikkstudiane sine.

Under andre verdskrigen verva Rothstein seg som musikar i British Army og opptredde i Midtausten og Fjernausten. Etter krigen busette Rothstein seg i London. Han gifta seg med Linn Hendry.

Utdanning
Rothstein studerte ved Guildhall School of Music i byrjinga av 1950-åra, og deltok i meisterklassear med Sascha Lasserson, Leonid Kogan, Felix van Dyl og Henryk Szeryng. I Carl Flesch-konkurransen i 1954 vann Rothstein andreprisen..

Karriere
Rothstein leidde Yehudi Menuhin sitt Bath Festival Orchestra, Boyd Neel Orchestra og Northern Sinfonia; han leidde òg Academy of St Martin in the Fields. Som dirigent turnerte Rothstein mykje med Johann Strauss Orchestra og sitt eige ensemble Viennese Orchestra of London. I over 20 år var Rothstein òg medlem av London Czech Trio, i tillegg til andre musikkensemble, og opptredde mellom anna på The Dorchester og for BBC..

Gjennom heile den profesjonelle karrieren sin opptredde Rothstein òg som solist, og spelte dei fleste kjende fiolinkonsertar med leiande orkester og gav solokonsertar, mellom anna i Royal Festival Hall og Barbican Hall ved fleire høve..

I tillegg til den klassiske musikkarrieren sin spelte Rothstein inn mange bakgrunnsspor for film og TV, inkludert britiske TV-seriar som Birds of a Feather, The House of Elliot, Last of the Summer Wine og Soldier, Soldier. Han spelte òg fiolin på The Beatles-songane «I Am the Walrus» og «Within You Without You».

Han var medlem av The Wombles.

Diskografi
Rothstein spelte inn versjonar av Tsjaikovskij sin Trio i a-moll, Sibelius sin Voces intimae, og strykekvartettar av Nielsen, Grieg og Sibelius. Han gav òg ut ein versjon av Schubert sin Aurekvintett og ei rekkje verk frå wienerklassisismen. Music Trade Association tildelte han to gonger prisar for «Årets orkesterplate»..

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jack Rothstein» frå ,  den 11. april 2023. 
 oppgav desse kjeldene:  

Polske fiolinistar
Handball-NM 2022/23 for menn

Noregsmeisterskapen i handball 2022/23 for menn vart vunnen av Kolstad Idrettslag etter finalesiger 34–27 over tittelforsvarar Elverum Idrettslag. Kongepokalen var den aller fyrste til handballaget frå Trondheim.

Kvartfinalane
Fjellhammer – Kristiansand 23–25
Kolstad IL – Drammen HK 31–21
Nærbø IL – Elverum IL 30–38
IL Runar – ØIF Arendal 24–25

Semifinalane
Kolstad – Kristiansand 34–25
Elverum – ØIF Arendal 29–27

Finalen
Finalen vart avvikla på Sør Amfi i Arendal sundag 26. februar 2023 framfor 2 000 tilskodarar. Kolstad tok tidleg leiinga 6–2, før Elverum kom tilbake og reduserte til 12–13. Ved pause leia Kolstad 16–13. I den andre omgangen rykte laget frå Trondheim ifrå, midtvegs i omgangen stod det 27–20 på måltavla. Sidan kom Elverum aldri nærare enn fem mål under og kampen enda med 34 mot 27 mål.

Kolstad-måla kom frå Sigvaldi Guðjónsson (8), Simen Lyse (7), Janus Smárason (7), Adrian Aalberg (6), Gabriel Setterblom (4) og Magnus Gullerud (2). Torbjørn Bergerud og Lars Rismark var målvakter.

Tobias Grøndahl skåra 10 mål for Elverum og vart toppskårar i kampen. Elles netta Sindre Heldal (3), Orri Thorkelsson (3), Endre Langaas (2), Benjamin Berg (2), Daniel Blomgren (2), Kasper Lien (2), Johan Fingren (1), Christopher Hedberg (1), Kassem Awad (1). Målvakt Emil Imsgard.

Dommarparet Lars Jørum og Håvard Kleven straffa begge laga med 2 to-minuttsutvisingar.

Kjelder
handball.no
handball.no

2023
Noregsmeisterskap i 2023
Handball i 2023
Idrettstilskipingar i Agder
Eckernförde

Eckernförde er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 21 573 i 2021 og kommunen omfattar 18 km². Byen ligg ved Eckernfördebukta, om lag 30 kilometer nordvest om Kiel.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eckernförde» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Eutin

Eutin er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 16 948 i 2021 og kommunen omfattar 41,4 km². Byen ligg 33 meter over havet, om lag 20 kilometer nord om Lübeck.

Eutin fekk byrettar i 1257. Toneskaparen Carl Maria von Weber var fødd i Eutin.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eutin» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Büdelsdorf

Büdelsdorf er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 10 456 i 2021 og kommunen omfattar eniast 6,24 km². Byen ligg ved elva Eider og Kielkanalen, eit par kilometer nord om Rendsburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Budelsdorf» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Bad Schwartau

Bad Schwartau er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 20 264 i 2021 og kommunen omfattar 18,4 km². Byen ligg ved elva Trave, 5 kilometer nord om Lübeck.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bad Schwartau» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Glinde

Glinde er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 18 376 i 2021 og kommunen omfattar 11,2 km². Byen ligg om lag 7 kilometer aust om Hamburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Glinde» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Geesthacht

Geesthacht er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 31 539 i 2021 og kommunen omfattar 33,2 km². Byen ligg ved nordbreidda av Elben, om lag 30 kilometer søraust om Hamburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Geesthacht» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Bad Segeberg

Bad Segeberg er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 17 529 i 2021 og kommunen omfattar 18,9 km². Byen ligg om lag 25 kilometer vest om Lübeck.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bad Segeberg» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Dongeribukse

Ei dongeribukse, òg kalla olabukse, denimbukse, jeans, er ei bukse laga av dongeri – eit grovt bomullsstoff. Dongeribukser vert produsert i ymse leter, men blått, og dernest svart, er dei mest vanlege letene. Buksene har ofte koparnaglar for å forsterka lommene og synlege saumar i avstikkande fargar. Ettersom dongeri høvesvis er eit slitesterkt og tykt stoff, vart dongeribukser opphavleg brukt som arbeidsklede, mellom anna ved gullrushet i USA på 1800-talet. Dongeribuksa har sidan vorte eit særs utbreidd arbeids- og fritidsplagg for begge kjønn.

Etymologi

Dongeri 
Dei tidlegast kjende forlauparane til dongeribukser kjem frå den indiske eksporten av tjukke bomullsstoff på 1600-talet. Nokre av desse vart léta i indigo og selt ved Dongri Fort (Dongarii) nær Mumbai. Sjømennene kalla dette stoffet dungaree. Dette har sidan gjeve opphav til omgrepet dongeri på norsk.

Olabukse 
Det særnorske omgrepet olabukse var opphavleg eit varemerke. Opphavsmannen var Tor Wessel Kildal i firmaet Adelsten Kjølner AS. Det stammar truleg frå nemninga olasoldatar, som var eit populært kallenamn brukt om dei norske soldatane i Tysklandsbrigaden like etter den andre verdskrigen. Buksene vart fyrst laga for gutar i 10–12-årsalderen, med håpet om å gjera buksene til ein suksess ved å knyta det opp mot den positive ola-termen.

Jeans 
Ordet jeans heng saman med namnet på den italienske hamnebyen Genova, der sjømennene gjekk kledd i tøy av dongeri. Den franske nemninga for det grovvevde lerretstoffet dedan var bleu de Gênes, eit uttrykk lånt frå det italienske blu di Genova, som bokstavleg tyder «blå frå Genova». Den franske nemninga vart i engelsk tale og skrift til jeans.

Soge 

Dongeribukser vart skapa for fyrste gong i Genova i Italia medan byen var uavhengig republikk og ei viktig sjømakt. Dei fyrste vart laga til den genovesiske marinen då det vart stilt krav til at klede kunne brukast til alle typar føremål. Dei kunne berast tørre, våte, oppbretta og ikkje minst verta vaska i store nett bak skipa medan dei sigla.

Produsering av dongeri i Europa fann òg stad i Nîmes i Frankrike, kjent under namnet de Nîmes. Som sidan har gjeve namnet til omgrepet denim.

På 1850-talet byrja Levi Strauss å selja dongeribukser under namnet «Levi's» til gruvearbeidarar i California i USA. Ein av kundane til Levi's var Jacob Davis, ein skreddar som ofte handla store mengder  klede frå Levi Strauss & Co's grossistlager. Etter at ein av kundane til Jacob Davis stadig kjøpte nytt tøy for å reparera sine øydelagte klede, fekk han eit hugskot om å nytta koparnaglar for å styrkja punkta som vart utsette for slitasje på buksene, som lommehyrna og beltehemper. Jacob Davis hadde ikkje nok pengar til å kjøpa eit patent åleine, så han skreiv til Levi Strauss og føreslo at dei gjorde forretningar saman.

Etter at Strauss godtok tilbodet, fekk dei to mennene patent #139,121 den 20. mai 1873 for «Improvement in Fastening Pocket-Openings» frå United States Patent and Trademark Office, dimed vart dei blå dongeribuksene til slik vi kjenner dei i dag.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dongeribukse» frå ,  den 12. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Vidare lesing 
 

Bukser
First Nations

First Nations, eller 'Opphavlege nasjonar', er eit omgrep som blir brukt om urfolk i Canada som ikkje er inuittar eller métisar (ei gruppe som stammar frå fransk-canadiarar og urfolk). Tradisjonelt budde First Nations-folk i Canada sør for trelinja, og for det meste sør for polarsirkelen. I Canada er det 634 anerkjende sjølvstyrande grupper av First Nations. Omtrent halvparten av dei held til i provinsane Ontario og British Columbia. Til saman utgjer First Nations, inuittar og mestisar urfolka i Canada (Aboriginal peoples in Canada, First peoples of seepage eller Indigenous peoples).

Folk som tilhøyrer First Nations i Canada er tidlegare blitt kalla indianarar, innfødde kanadiarar, urinnvånarar og  ('urfolk', eit omgrep brukt av fransk-kanadiarar). Dei er offisielt anerkjende av kanadiske styresmakter som registrerte, om indianerne har krav på stønad under forordning for indianere (Indian Act). Bruken av omgrepet  er ikkje utbreidd i Canada, og dette omgrepet blir vanlegvis berre nytta om urfolk i USA.

Grupper
First Nations-folk kan plasserast i større grupper ut frå språklege og geografiske tilhøve. Hovudgruppene er:

Frå nordveskysten
Kystsalishfolk
New Westminster Indian Band
Nuxalknasjonen
Tsimshianfolk
Haidafolk frå Haida Gwaii
Sørwakashanfolk
Nuuchahnulthfolk
Ditidahtfolk
Pacheedahtfolk
Nordwakashanfolk
Kwakwakaʼwakwfolk
Haislafolk
Heiltsukfolk
Wuikinuxvfolk

Prærien
Folk frå Den kanadiske prærien er kjende som præriefolk eller Plains Indians.
 Anishinaabe
 Plains-Ojibwa
 Blackfoot
 Kainainasjonen (Blood)
 North Peigan
 Siksika
 Dene
 Chipewyan
 Nakoda
 Assiniboine
 Stoney
 Plains-Cree
 Tsuut'ina (Sarcee)

Plateau
 Ktunaxa (Kootenay)
 Okanagan
 Sinixt
 St'at'imc (Lillooet)
 Lil'wat
Lower Stl'atl'imx (Skatin, Semahquam, Xa'xtsa)
Nequatque
 Nicola
 Nicola Athapaskans (utdøydde)
 Nlaka'pamux (Thompson)
 Secwepemc (Shuswap)

Vestleg Subarktis
Creefolk
Dakelh (Carrier)
Wet'suwet'en
Lheidli T'enneh 
Dene
Chipewyan
Sahtu (includes Bearlake, Hare and Mountain peoples)
Slavey
Tlicho
Yellowknives
Dane-zaa (also Dunne-za, Beaver, Tasttine)
Gwich'in (Kutchin, Loucheaux)
Hän
Kaska
Sekani
Tagish
Tahltan
Innlands-tlingitfolk
Áa Tlein Kwáan (atlinfolk)
Deisleen Kwáan (teslinfolk)
Tsilhqot'in (Chilcotin)
Sørlege og nordlege tutchonefolk

Skogane og austlege Subarktis
Abenaki
Anishinaabe
Algonquin
Nipissing
Ojibwa
Mississaugas
Saulteaux
Oji-cree
Ottawa (Odawa)
Potawatomi
Cree
Innu
Naskapi

Atlanterhavskysten
Beothuk (Newfoundland, utdøydd)
Innu (Labrador)
Maliseet
Mi'kmaq (Micmac)
Passamaquoddy
Hydin

Kring St. Lawrence-elva

Anishinaabe
Algonquin
Nipissing
Haudenosaunee (Iroquois)
Cayuga (Guyohkohnyo)
Mohawk (Kanien'kéhaka)
Oneida (Onayotekaono)
Onondaga (Onundagaono)
Seneca (Onondowahgah)
Tuscarora (Ska-Ruh-Reh)
Munsee-greina av lenapefolk (delawarefolk)
Neutral
Petun (Tobacco)
Wyandot (Huron)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «First Nations» frå ,  den 13. april 2023.  

Delar av denne artikkelen bygger på «List of First Nations peoples» frå ,  den 14. april 2023.  

First Nations
Urfolk i Canada
Dolganarar

Dolganarar (; Dolgan: ,   ,  (Sakha); sakha ) er ei folkegruppe som hovudsakleg held til i Krasnojarsk kraj aust i Russland. Dei stammar frå fleire grupper, særleg evenkar, og er rekna som ei av dei små urfolksgruppene i Nord-Russland.  Folketeljinga i 2010 talde 7 885 dolganarar. Av desse budde  5 517 i det tidlegare Tajmyr autonome okrug.

Det dolganske språket er dolgansk, som er nært i slekt med sakha. Folkegruppa tok i bruk eit tyrkisk språk ein gong etter 1700-talet.

Historie 
På 1600-talet heldt dolganarar til i områda kring elvane Olenjok og Lena. Dei flytta til det noverande området sitt, Tajmyr, på 1700-talet.  Dolgansk identitet byrja å tre fram på 1800- og det tidlege 1900-talet, under påverknad frå tre grupper som flytta til Krasnojarsk-området frå Lena- og Olenjok-regionen: Evenkar, sakhafolk, enetsar og såkalla tundrabønder ().

Kultur og levesett 
Dolganarane levde opphavleg som nomadar som livnærte seg gjennom jakt og reindrift. Under sovjettida blei dei nøydde til å bli bufaste og skipa kolkhozar (landbrukskollektiv) der dei i tillegg til den tradisjonelle levemåten dreiv med reinsdyravl, fiske, mjølke- og grønsakproduksjon.

Religion 
Mange dolganarar følgjer gamle sjamanistiske livssyn; men dei fleste er påverka av ortodoks kristendom.

Kjende dolganarar 

 Ogdo Aksionova, diktar, rekna som grunnleggjar av dolgansk skriftleg litteratur

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Métis» frå ,  den 13. april 2023.  

Folkegrupper i Russland
Lauenburg

Lauenburg er ein by og ein kommune lengst søraust i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 11 644 i 2021 og kommunen omfattar 9,54 km². Byen ligg  på nordbreidda av Elben, om lag 30 kilometer aust om Hamburg.

Byen vart grunnlagt i 1182.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lauenburg/Elbe» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Quickborn

Quickborn er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 22 015 i 2021 og kommunen omfattar 43,2 km². Byen ligg om lag 20 kilometer nordvest om Hamburg.

Energiselskapet Hansewerk har hovudkontoret sitt i Quickborn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Quickborn» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Pinneberg

Pinneberg er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 43 603 i 2021 og kommunen omfattar 21,56 km². Byen ligg i luftlinje 18 kilometer nordvest om Hamburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pinneberg» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Kaltenkirchen

Kaltenkirchen er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 23 191 i 2021 og kommunen omfattar 23,1 km². Byen ligg 32 kilometer nord om Hamburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kaltenkirchen» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Brunsbüttel

Brunsbüttel er ein by og ein kommune sørvest i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 12 381 i 2021 og kommunen omfattar 65,2 km². Byen er ein hamne- og industriby ved munningen av Kielkanalen i Elben. Sluseverka ved Brunsbüttel er dei mest trafikkerte i heile verda.

Eit kjernekraftverk var i drift frå 1977 til 2011.

Friidrettsutøvaren Jennifer Oeser er frå Brunsbüttel.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Brunsbüttel» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Heide

Heide er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 21 844 i 2021 og kommunen omfattar 32 km². 

Marknadsplassen i Heide er med sine 47 dekar den vidaste i heile Tyskland.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Heide (Holstein)» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Husum

Husum er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 23 478 i 2021 og kommunen omfattar 25,8 km². Byen ligg ved Husumbukta av Nordsjøen, 43 kilometer sørvest om Flensburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Husum» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Niebüll

Niebüll er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 10 139 i 2021 og kommunen omfattar 30,6 km². Byen ligg på ein geest, 14 kilometer sør om grensa mot Danmark.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Niebüll» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Lefdal

Lefdal Elektromarked AS var ei norsk kjede som blant anna selde forbrukarelektronikk, kjøkken- og kvitevarer. Kjeda hadde 22 varehus i Noreg, i tillegg til ein nettbutikk og kundesenter.

Lefdal hadde butikkar i Oslo-området, Drammen, Tromsø, Haugesund, Hamar, Fredrikstad, Sandnes, Trondheim, Bergen, Volda, Ulsteinvik, Ålesund, Molde, Kristiansand, Skien og Moss.

Soge 
Selskapet vart starta i 1936 med fyrste butikk på Bekkestua i Bærum, og i 1996 kjøpte Elkjøp Nordic varehandelsdelen av selskapet. Lefdal heldt fram med å vera si eiga uavhengige eining.

Lefdal selde hushaldsprodukt, ljod- og bilete-produkt og data-/tele-produkt.

Oppkjøp
Lefdal vart kjøpt opp av britiske Dixons Group, som elles eigde Elkjøp Nordic AS. Lefdal vart likevel drive som eit sjølvstendig selskap med eigen administrasjon.

Etter tre år med eit samla underskot på nesten 30 millionar kroner, vart verksemda overført til Elkjøp frå og med den 15. januar 2018. Dei to kjedene hadde same eigarar, og hadde i fleire år samarbeidd om administrasjon og innkjøp.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lefdal» frå ,  den 13. april 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske butikkjeder
Skipingar i 1936
Turn-VM 2003

Den 37. verdsmeisterskapen i turning vart avvikla i Anaheim i California, USA dagane frå 16. til 24. august 2003.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagkamp

Kvinner

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagkamp

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2003 World Artistic Gymnastics Championships» frå ,  den 14. april 2023.  

Verdsmeisterskap i turn
Idrettstilskipingar i USA
Sport i 2003
Arktisk råd

Arktisk råd er eit mellomstatleg organ for samarbeid om spørsmål knytte til utfordringar for landa i Arktis. Formålet er å fremja berekraftig utvikling med omsyn til miljø, økonomi og sosiale tilhøve. 

Medlemslanda i Arktisk råd er Canada, Danmark med Færøyane og Grønland, Finland, Island, Noreg, Russland, Sverige og USA. Dei åtte landa leiar rådet på omgang. I 2023 tok Noreg over leiarskapen.

Historie
Rådet blei formelt danna i 1996 då utanriksministrane til medlemslanda kom saman i Ottawa i Canada, og vedtok Ottawa-fråsegna om samarbeid i Arktis. Vidare har seks internasjonale urfolksorganisasjonar status som permanente deltakarar i rådet. Fleire ikkje-arktiske statar, internasjonale organisasjonar og ikkje-statlege organisasjonar har observatørstatus i Arktisk råd.

Sekretariatet til Arktisk råd fekk fast tilhald i Tromsø i 21. januar 2013, med adresse i Framsenteret.

Urfolk i rådet 
Arktisk råd inkluderer seks internasjonale urfolksorganisasjonar som er organiserte under paraplyorganisasjonen urfolkssekretariatet i Arktisk råd (IPS) i København. Arktisk råd er den fyrste overnasjonale organisasjon som gjev denne formelle deltakarstatusen til urfolk.

Pause i møteverksemda 
På bakgrunn av den russiske invasjonen av Ukraina i 2022 gav Canada, Danmark, Finland, Island, Noreg, Sverige og USA i mars 2022 ut ei felles fråsegn om at representantar frå dei respektive landa ikkje kom til å reisa til Russland for møte i Arktisk råd.

I juni same året tok ein opp att prosjektet utan russisk deltaking.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Arktisk råd» frå ,  den 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Tromsø kommune
Internasjonale organisasjonar
Arktis
Skipingar i 1996
Frobisher Bay

Frobisher Bay er ei relativt stor bukt i Labradorhavet i Qikiqtaaluk-regionen i Nunavut i Canada. Ho ligg i det søraustlege hjørnet av Baffinøya. Sundet er om lag 230 km langt, og breidda varierer mellom 40 km og om lag 20 km i den indre enden til bukta.

Hovudstaden i Nunavut, Iqaluit (kjend som Frobisher Bay inntil 1987), ligg inst i bukta.

Geografi

Heile kystlinja i Frobisher Bay er kjenneteikna av ei rekkje smale viker som det renn mange små bekkar ut i. Det finst høge klipper på begge sidene som kan vera opp til 330 meter høge på den nordaustlege sida, og dobbelt så høge i sørvest som eit resultat av dreiinga av jorda tidleg i tertiær-tida.

Innanfor Frobisher Bay ligg det fleire bukter, vikar og sund. Blant desse er:

 Wayne Bay
 Ward Inlet
 Newell Sound
 Leach Bay
 Kneeland Bay
 Hamlen Bay
 Newton Fiord
 Royer Cove
 Waddell Bay

Det ligg også fleire øyar i bukta. Desse omfattar Hill Island, Faris Island nær Iqaluit, Pugh, Pike, Fletcher og Bruce Island ved munningen av Wayne Bay. Vidare Augustus Island og Chase, McLean, Gabriel og Nouyarn.

Historie 

Frobisher Bay har namn etter den engelske sjøfararen sir Martin Frobisher. Han var den fyrste europearen som såg staden medan han leita etter Nordvestpassasjen i 1576. Fram til Hall si reise i 1861 trudde europearane at bukta var eit sund som skilde Baffinøya frå ei anna øy.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Frobisher Bay» frå ,  den 14. april 2023.  

Bukter i Nord-Amerika
Geografi i Nunavut
Stader i Canada kalla opp etter britar
Wedel

Wedel er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 34 151 i 2021 og kommunen omfattar 33,8 km². Byen ligg på nordbreidda av Elben og grensar i aust opp mot storbyen Hamburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wedel» frå ,  den 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Schenefeld

Schenefeld er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 19 402 i 2021 og kommunen omfattar 9,99 km². Byen grensar i sør opp mot storbyen Hamburg og er som ein forstad å rekne.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Schenefeld (Kreis Pinneberg)» frå ,  den 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Reinbek

Reinbek er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 28 277 i 2021 og kommunen omfattar 31,3 km². Byen ligg på austsida av Hamburg og er som ein forstad å rekne.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Reinbek» frå ,  den 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Schwarzenbek

Schwarzenbek er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 16 940 i 2021 og kommunen omfattar 11,6 km². Byen ligg på ein geest 44 meter over havet, ei 35 kilometer aust om Hamburg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Schwarzenbek» frå ,  den 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein
Sommar-OL 2020

Sommar-OL 2020 var dei 32. olympiske sommarleikane. Tokyo i Japan vart vald som vertsby då den internasjonale olympiske komitéen møttest i Buenos Aires i Argentina den 7. september 2013. Tevlingane vart arrangert mellom 23. juli og 8. august 2021.

Leikane skulle etter planen finne stad frå 24. juli til 9. august 2020, men på grunn av koronapandemien blei arrangementet utsett til 2021.

Kjelder
Ratzeburg

Ratzeburg er ein by og ein kommune søraust i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 14 418 i 2021 og kommunen omfattar 30,3 km². Byen ligg om lag 20 kilometer sør om Lübeck og i nærleiken av grensa mot Mecklenburg-Vorpommern.

Gamlebyen ligg på ei øy i Ratzeburger See, med fastlandssamband over tre demningar.

Byen er i Noreg særleg kjent for dei internasjonale roregattene som årleg vert arrangert på vatnet Ratzeburger See.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ratzeburg» frå ,  den 14. april 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Schleswig-Holstein