kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Trygve Andersen

Trygve Andersen () er ein norsk, tidlegare fotballspelar frå Bergen. Han spela 27 landskampar for Noreg, dei aller fleste på midtstopparplass. Andersen spela for Bergens-klubbane Årstad og Brann, med Sportsklubben Brann vart han seriemeister i 1962 og 1963.

Karriere

Klubbspel
Andersen spela for Årstad Idrettslag fram til 1960. I hans tid på laget spela Årstad i Hovudserien frå 1951 til -53, samt sesongane 1956/57 og 1958/59. 

Etter overgangen til Brann var Andersen sterkt delaktig i at klubben vann Hovudserien 1961–62 og 1. divisjon i 1963. Han byrja spele for klubben straks etter at den unge Roald Jensen kom inn i Brann-angrepet og skapte furore på Brann-tribunane. Andersen var då kaptein for Brann, og den sentrale figuren i forsvarsspelet.

Landslagsspel
Andersen debuterte på Noregs landslag i ein kamp i Reykjavik, 8. juli 1957, der det vart norsk siger 3-0 etter mål av Gunnar Dybwad, Kjell Kristiansen og Arne Legernes. Det skulle gå nesten fire år før han fekk sin neste landskamp, då i ein kvalifiseringskamp til VM-1962 mot Tyrkia på norsk heimebane. 11. juni 1962 skåra han sitt einaste landslagsmål då Noreg vart feia av bana i København, Danmark vann landskampen 6-1. I mai 1965 spela Andersen sine to siste landskampar, den aller siste var ein VM-kamp i Trondheim som enda med 4-2 over Luxembourg.

Han la opp i 1966.

Merittar
Seriemeister 1961/62 og 1963 med Brann

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Norske fotballspelarar
Brann-spelarar
Folk frå Bergen
Norske landslagsspelarar i fotball
Årstad-spelarar
Leif Haugen

Leif Haugen () var ein norsk langrennsløpar, som vart noregsmeister på tremila i 1948. Han var både fødd og døydde på Lillehammer, og representerte Mesnalien Skilag og seinare Lillehammer Skiklub.

Aktiv
Haugen deltok på alle tre distansane under NM på ski 1946, der han vart nummer seks, sju og ni på 18 km, 30 km og 50 km. Seinare i sesongen kom han på tredjeplassen på femmila i Holmenkollen, eit slags noregsmeisterskap det og, sidan det var berre nordmenn som stilte til start. Arve Ulseth, som vann rennet, slo Haugen med fem-og-eit-halvt minutt.

I 1947 hadde Haugen framgang i langrennsløypa og fekk bronsemedaljen på 30 km og kom på femteplass på 50 km. På femmila i Holmenkollen vart han nummer fire. Under på NM på ski i 1948 gjekk han på 30-kilometeren sitt livs løp i løypene heime på Lillehammer. Med tida 1.42.48 slo han andremann, Olav I. Hagen, med 1 minutt og 44 sekund. Han deltok for Noreg under vinter-OL 1948 i St. Moritz på 50 km. Etter 40 km passerte han på åttande beste tid, men braut få km seinare.

Haugen deltok i 1950 i sine siste NM-renn og vart nummer fire på 18 km og åtte på 30 km.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1946: Nr 6 på 18 km
Ski-NM 1947: Bronsemedalje på 30 km
Ski-NM 1948: Gullmedalje på 30 km på Lillehammer
Ski-NM 1950: Nr 4 på 18 km

Kjelder
 P.Chr. Andersen:Den nye olympiaboken. 1957

Norske langrennsløparar
Norske deltakarar under vinter-OL 1948
Folk frå Lillehammer
Erling Bjørn

Erling Bjørn () var ein norsk langrennsløpar frå Alvdal. Han vart noregsmeister på femmila i 1956 og vann i alt fire NM-medaljar i tida mellom 1955 og 1959, alle på 50-kilometeren.

Karriere
Bjørn gjekk i 1955 inn til sølvmedalje på femmila, slått av Martin Stokken med over tre minuttar, sjølv hadde Bjørn over ni minuttar betre tid enn tredjemann. Året etter, i sin beste sesong, vart han norsk meister på femmila. Han gjekk mål på tida 3.22.13 og var over tre-og-eit-halvt minutt føre sølvmannen Sverre Stensheim. Bjørn gjekk også sitt beste løp i Holmenkollen i same OL-sesongen, og vart nummer tre, vel eitt minutt bakom Hallgeir Brenden på andreplass, men over seks minutt bakom vinnaren Arvo Viitanen frå Finland. Sidan vann Bjørn ein bronsemedalje på NM-femmila i 1957, nøyaktig minuttet bak vinnaren Kristen Kvello. I 1959 avslutta Bjørn si tid som aktiv på nasjonalt toppnivå med eit NM-sølv på 50 km, i kring to-og-eit-halvt minutt bak noregsmeisteren Oddmund Jensen.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1954: Nr 5 på 30 km på Kongsvinger
Ski-NM 1955: Sølvmedalje på 50 km i Trysil
Ski-NM 1956: Gullmedalje på 50 km på Raufoss
Ski-NM 1957: Bronsemedalje på 50 km på Rena
Ski-NM 1958: Nr 7 på 30 km i Oslo
Ski-NM 1959: Sølvmedalje på 50 km i Porsgrunn

Besteplasseringar i Holmenkollrenna
1954: Nr 7 på 50 km i Holmenkollen
1955: Nr 9 på 50 km i Holmenkollen
1956: Nr 3 på 50 km i Holmenkollen
1959: Nr 8 på 50 km i Holmenkollen

Kjelder
P.Chr. Andersen: Den nye olympiaboken. 1957.
Sportsrevy, aktuelle årgangar.

Norske langrennsløparar
Folk frå Alvdal
Morten Eilifsen

Morten Eilifsen () er ein norsk, tidlegare langrennsløpar som representerte Henning Skilag. Han vart dobbelt noregsmeister i langrenn i 2008, med gull på 15 km og 30 km.

Aktiv
Eilifsen debuterte i mars 2006 i verdscupen i langrenn og vart nummer 52 på femmila i Holmenkollen. Den neste verdscupdeltakinga fann stad på Beitostølen 24. nobember 2007, der han gjekk 15 km fristil. Han kom på niandeplass og tok dermed sine første verdscuppoeng. Dette vart hans beste individuelle verdscupplassering. Seinare i sesongen var han med på å vinne ein verdscupstafett i Falun, han gjekk tredjeetappen for Noregs andrelag som etter spurten sigra føre Noregs fyrstelag og Tsjekkia.

Under NM på ski 2008 overraska han og vart noregsmeister både på 15 kilometer og 30 km, og vann Kongepokalen. På tremila slo han sølvvinnaren Martin Sundby med 12 sekundar og bronsemannen Petter Northug med 33 sekundar. To dagar seinare brukte han 33.45,7 på 15 km, Ronny Hafsås på sølvplass fekk sluttida 33.49,3. Petter Northug fekk ein nytt NM-bronse etter å ha kome i mål på tida 34.08,9.

Eilifsen la opp som langrennsløpar på toppnivå i 2012.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 2007: Nr 10 på 15 km i Meråker
Ski-NM 2008: Gullmedalje både på 15 km og 30 km i Trondheim
Ski-NM 2009: Nr 6 på 15 km på Gjøvik
Ski-NM 2010: Nr 4 på 15 km i Stokke
Ski-NM 2011: Bronsemedalje på 50 km i Tromsø

Bakgrunnsstoff 
 

Norske langrennsløparar
Thorleif Vangen

Thorleif Birger Vangen () var ein norsk langrennsløpar frå Vinger i Hedmark. Åra 1946-48 vann han fire gullmedaljar i norske meisterskap på ski. Han representerte IL i BUL i Oslo. Vangen døydde i Eidskog.

Aktiv
Vangen vann den fyrste norske meisterskapen etter andre verdskrigen då han tok gullmedaljen på 30 km i Drammen, med tida 2.00.43 hadde han vel to minuttar betre tid enn sølvmannen Erik Resell. Seinare på vinteren vann han NM-femmila i Alvdal, med god margin til Trygve Evensen og Arve Ulseth på dei neste medalje plassane. På 18 km under NM og på femmila i Holmenkollen var rollene omsnudd, Ulseth vann begge desse tevlingane, medan Vangen fekk ein NM-bronse og vart nummer to i Holmenkollen.

I 1947 forsvara Vangen NM-tittelen på tremila, etter sekundstrid med Erling Evensen; sluttid 1.49.49 mot 1.49.58. På femmila gjekk han inn til sølvmedalje, under tunge forhold kom han i mål etter 3 timar, 49 minuttar og 9 sekundar, vel seks minuttar bak noregsmeisteren Hallvard Eggset.

Vangen vart noregsmeister for fjerde og siste gong under NM på ski 1948 på Lillehammer. Han sigra på 18 km med tida 1.02.02 og slo nestemann Kristian Bjørn med 47 sekundar. På 30 km fekk han bronsemedaljen, men var godt over tre minuttar bak Leif Haugen som tok gullet. Han deltok for Noreg under Vinter-OL 1948 i St. Moritz på 50 km, men braut løpet. I Holmenkollen vart han den sesongen nummer elleve på 18 km, og var tredje beste nordmann.

I sin siste sesong, 1950, tok Vangen NM-sølv på femmila, vel fire minuttar bakom Harald Maartmann.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1947: Gullmedalje på 30 km og 50 km og bronsemedalje på 18 km
Ski-NM 1948: Gullmedalje på 30 km i Tistedalen og sølvmedalje på 50 km på Gjøvik
Ski-NM 1948: Gullmedalje på 18 km og bronsemedalje på 30 km på Lillehammer
Ski-NM 1949: Nr 4 på 50 km på Hamar
Ski-NM 1950:Sølvmedalje på 50 km

Norske langrennsløparar
Norske deltakarar under vinter-OL 1948
Folk frå Kongsvinger
Sothegre

Sothegre (Egretta sacra) er ein vassfugl og ein mellomstor hegre som finst i mange kystnære område av Asia, frå Bangladesh gjennom Søraust-Asia og til Japan, dei lever òg i delar av Polynesia aust til Marquesasøyene, i Australia og på New Zealand.

Arten viser ein uvanleg dimorfisme som ikkje er kjønnsbasert. Nokre medlemmer har heilt kvit fjørdrakt, medan dei fleste blir koksgråe. Den kvite morfen er vanleg på polynesiske øyar. Bakgrunnen for fargevariasjonen eller morfen er ukjend, men det er mest tenkt å vere relatert til kamuflasje.
Sothegrar er 57-66 centimeter i lengd, dei har eit vengespenn på mellom 90 og 110 centimeter og når ei gjennomsnittleg vekt på 400 gram. Til hegrar å vere har dei   korte bein som er gule. Nebbet kan vere gråleg til gult, auga gullgule i farga.

Sothegrar beitar helst i tidvassona, og føda er hovudsakleg marine dyr og sett saman av variantar av fisk inkludert ålar og flyndrer, krepsdyr og blautdyr.

Dei bygg reir i koloniar i mangrovar eller i holrom eller under overheng av fjell, reira er av trepinnar, tang og anna gjort tilgjengeleg av tidevatn. Kullet er på to til tre lyse,  grønblåe egg. Kjønna deler på rugeoppgåva gjennom ca. 25-28 dagar. Etter klekking gjev foreldre omsut i ca. 5 veker. På New Zealand er hekketida om våren. Verdspolulasjonen er trudd å vere mellom 100 000 og ein million i storleik (2006). Den eldste kjente sothegren i Australia blei 14 år gamal.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Riffreiher» frå ,  den 14. april 2013.  
Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Egretta sacra. Henta frå http://www.birdlife.org den 14. april 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

hegrefamilienfuglar i den orientalske regionenfuglar i Oseania
Satyendra Nath Bose

Satyendra Nath Bose () var ein indisk fysikar og matematikar som gjorde viktig arbeid innan teoretisk fysikk.

Han er mest kjend for arbeidet innan kvantemekanikk tidleg i 1920-åra, då han la grunnlaget for Bose-Einstein-statistikk og teorien for Bose-Einstein-kondensat. Han er blitt heidra med å få partikkelen boson kalla opp etter seg.

Litteratur
 S. N. Bose. "Plancks Gesetz und Lichtquantenhypothese", Zeitschrift für Physik 26:178-181 (1924). (The German translation of Bose's paper on Planck's law)
 Abraham Pais. Subtle is the Lord...: The Science and Life of Albert Einstein. Oxford and New York: Oxford University Press, 1982. (pp. 423–434). ISBN 0-19-853907-X.
 "Heat and thermodynamics" Saha og Srivasthava.
 Lev Pitaevskii and Sandro Stringari. "Bose-Einstein Condensation". Clarendon Press, 2003, Oxford.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Satyendra Nath Bose» frå ,  den 14. april 2013.

Bakgrunnsstoff 
  On S. N. Bose, his works and related themes. A blog 
Hindu School, Kolkata 
Scienceworld's biography of Satyendra Nath Bose
The Indian Particle Man (audio biography at BBC Radio 4)
Bosons - The Birds That Flock and Sing Together  (biography of Bose and Bose-Einstein Condensation)
http://www.itbhuglobal.org/chronicle/archives/2007/04/#001646  - Satyendra Nath Bose and Bose-Einstein Condensation Principle.
University of Dhaka

Indiske fysikarar
Indiske matematikarar
Folk frå Kolkata
Medlemmar av Royal Society
Fysikarar på 1900-talet
Matematikarar på 1900-talet
Termodynamikarar
Teoretiske fysikarar
Universitetet ved al-Karaouine

{{Infoboks universitet
|namn              = Universitetet ved al-Karaouine
|lokalt namn       = 'جامعة القرويين  Jāmi`at al-Qarawīīn
|bilete        = Al-Karaouine University(js).jpg
|grunnlagt =  859
|type              = Koranskule eller universitet (859 til 1963)Statleg universitet frå 1963
|tilknytting       = Sunniislam
|stad              = Fez i Marokko
}}
Universitetet ved al-Karaouine (også skrive al-Qarawiyyin, arabisk ) er eit universitet ved al-Karaouinemoskeen i Fez i Marokko. Lærestaden og moskeen blei grunnlagd av Fatima al-Fihri i 859. Universitetet blir derfor ofte omtalt som det eldste i verda som framleis er i drift. Det blei del av det moderne marokkanske universitetsystemet i 1963.

Namnet på moskeen og universitetet viser til Kairouan i Tunisia, staden al-Fihrifamilien opphavleg kom frå.  

 Kjende studentar 
 Allal al-Fassi
 Leo Africanus
 Abd el-Krim el-Khattabi
 Ibn Khaldun
 Maimonides
 Muhammad Taqi-ud-Din al-Hilali
 Abdullah al-Ghumari

 Bakgrunnsstoff 
 ISESCO: Fez 2007  
 UNIVERSITE QUARAOUIYINE - Fes  (French)

 Kjelder 

http://framtida.no/articles/her-har-dei-studert-i-over-1000-arDenne artikkelen bygger på «University of al-Karaouine» frå ,  den 14. april 2013.''  

Universitet i Marokko
Skipingar i 859
Fez
Astrid Sandvik

Astrid Olsdotter Sandvik, gift Moe () er ein norsk tidlegare utfor- og slalåmkøyrar som representerte Oslo-klubben IL Heming.

Karriere 
Astrid Sandvik deltok for fyrste gong i OL under vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo. Ho deltok både i utfor, slalåm og storslalåm, men det beste resultatet hennar vart ein sjetteplass i slalåmtevlinga. To år seinare deltok ho i ski-VM i Bad Gastein, der ho greidde ein fjerdeplass i slalåm og sjetteplass i utfor. I januar 1959 vann ho både utfortevlinga og kombinasjonen under Hahnenkamm-renna i Kitzbühel, der ho vart nummer to i slalåm etter sveitsiske Annemarie Waser.

Astrid Sandvik var også med for Noreg under vinter-OL 1960 i Squaw Valley i dei same tre greinene, men den beste plasseringa hennar her vart nr. 19 i storslalåm. I 1962 gjekk det noko betre under ski-VM i Chamonix, då ho greidde ein fjerdeplass i slalåm. Ho gjorde det godt i innanlandske tevlingar, og vann m.a. kongepokal under NM i storslalåm 1963. Frå 1961-1963 vann ho sju gonger Holmenkollen Kandahar, og vart tildelt Holmenkollmedaljen i 1963. Medaljen vart delt med Pavel Koltsjin, Alevtina Koltsjina og Torbjørn Yggeseth.

Dei siste olympiske leikane ho deltok i, vart vinter-OL 1964 i Innsbruck.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Astrid Sandvik i olympedia.org

Norske alpinistar
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Norske deltakarar under vinter-OL 1956
Alpinistar under vinter-OL 1956
Norske deltakarar under vinter-OL 1960
Alpinistar under vinter-OL 1960
Norske deltakarar under vinter-OL 1964
Alpinistar under vinter-OL 1964
Folk frå Oslo
Arto Bryggare

Arto Kalervo Bryggare () er ein finsk politikar og tidlegare friidrettsutøvar frå Kouvola som spesialiserte seg på 110 m hekk. Mellom 1978-86 vann han både VM- og EM-sølv, to EM-bronsar og eitt OL-sølv i øvinga. Tolv gongar vart han finsk meister på 110 m hekk, elleve av desse på rad. Han vann dessutan ein sølv og ein bronse i same øvinga, samt to sølvmedaljar på 100 m under finske meisterskap. Bestetida 13,35 frå 1984 er framleis finsk og nordisk rekord i 2013.

Karriere
Bryggare var berre 17 år gammal då han fekk si fyrste finske meisterskapsmedalje på spesialøvinga 110 m hekk. Etter ein bronsemedalje i 1975, tok han eitt steg opp på sigerspallen i 1976, og ytterlegare eitt i 1977, då han vart finsk meister i øvinga, den fyrste av elleve på rad. Same året vart han junior-europameister på 110 meter hekk. 

Året etter sprang Bryggare seg inn i verdseliten på distansen, og vann bronsemedaljen i friidretts-EM 1978 på den gode tida 13,56, finsk og nordisk rekord. Fire år seinare gjentok han prestasjonen i den neste europameisterskapen, då han vann ein ny bronsemedalje. I 1983 tok han sølvmedaljen i korthekkløp i det alle fyrste VM i friidrett, berre slått av Greg Foster frå USA. Han sette personleg rekord med 13,44 i semifinalane, den fjerde beste tida i verda det året.

Sommaren 1984 deltok han i sommar-OL 1984 i Los Angeles, og sette i eit forsøksheat personleg rekord på 110 m hekk med tida 13,35 sekundar. I finalen kom han i mål på tida 13,40, noko som gav han bronsemedaljen, USA-amerikanarane Roger Kingdom og Greg Foster sprang fortare. Med denne bronsemedaljen vart Bryggare historisk, ettersom han var den fyrste finske friidrettsutøvaren med meisterskapsmedalje på ein sprintdistanse.

I 1986 tok han medalje i sitt tredje EM på rad. Her vart han berre overgått av den sterke franskmannen Stéphane Caristan. Bryggare kvalifiserte seg også til finalen på 110 meter hekk under VM i friidrett 1987, men trekte seg grunna skade.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1978 i Praha: Bronsemedalje – 13,56
OL 1980 i Moskva: Nr 6 -13,76
EM 1982 i Aten: Bronsemedalje – 13,60
VM 1983 i Helsingfors: Sølvmedalje – 13,46, bakom Greg Foster (13,32)
OL 1984 i Los Angeles: Bronsemedalje – 13,40
EM 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje  - 13,42, bakom Stéphan Caristan (13,20)
VM 1987 i Roma: Nr 8 – starta ikkje i finalen
OL 1992 i Barcelona: Utslått i forsøksheatet

Medaljar i nasjonale meisterskap
Finsk meister på 110 m hekk i perioden 1977 til -87 og i 1992.
Sølvmedalje på 110 m hekk i 1976 og på 100 m 1977 og 1979
Bronsemedalje på 110 m hekk i 1975

Politikk
Bryggare var i valperiodane 1995-99 og 2003-07 medlem av den finske riksdagen, der han representerte Sosialdemokratane.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Arto Bryggare» frå ,  den 16. april 2013.  
 

Finske hekkeløparar
Finske politikarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Finland
Finske deltakarar under sommar-OL 1980
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1980
Medaljevinnarar under sommar-OL 1984
Finske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
Finske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
Jorma Valkama

Jorma Rainer Valkama () var ein finsk lengdehoppar frå Viborg, som vann bronsemedaljen i øvinga under sommar-OL 1956. Han vart finsk meister i lengdehopp 1954-59 og 1961. Sin personlege rekord på 7,77 meter nådde han 16. september 1956 i Åbo. Valkama var 172 cm høg og vog 66 kg.

Aktiv
Valkama deltok i 1952 i sommar-OL i Helsingfors, men lukkast ikkje kvalifisere seg til finalen. Sameleis gjekk det i EM 1954 i Bern. Hausten 1956 sette han personleg rekord med eit sprang på 7,77 m, og opplevde så høgdepunktet då han i Melbourne hoppa 7,48 meter i OL-finalen, berre USA-amerikanarane Greg Bell (7,83 m) og John Bennett (7,68 m) hoppa lengre.

Gjennom 1957-sesongen deltok Valkama i 40 tevlingar i lengdehopp, og vann alle. Under EM 1958 i Stockholm landa han på 7,50 meter og fekk sjetteplassen. To år etterpå strekte han seg i Roma til 7,69 m og ein femteplass under sommar-OL 1960. I sin siste internasjonale meisterskap, EM 1962 i Beograd, vart han finaleklar med eit hopp på 7,65 meter, men mislukkast i finalen og stoppa på 6,78 m.

Knapt tre månader seinare omkom han i ei trafikkulykke i Hollola, 34 år gammal.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1952 i Helsingfors: Utslått i kvalifiseringa – 6,97 m
EM 1954 i Bern: Utslått i kvalifiseringa – 7,04 m 
OL 1956 i Melbourne: Bronsemedalje – 7,48 m
EM 1958 i Stockholm: Nr 6 – 7, 50 m
OL 1960 i Roma: Nr 5 – 7,69 m
EM 1962 i Beograd: Nr 12 – 6,78 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jorma Valkama» frå ,  den 16. april 2013.

Bakgrunnsstoff 
 

Finske lengdehopparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Finland
Finske deltakarar under sommar-OL 1952
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1952
Medaljevinnarar under sommar-OL 1956
Finske deltakarar under sommar-OL 1956
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Finske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
Døde i trafikkulukker
GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung

GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung (Helmholtz-senter for forsking på tunge ion) i Wixhausen i Darmstadt er eit forskingsinstitutt grunnlagt i 1969 som Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI). 

Instituttet er mellom anna kjent for å ha oppdaga seks grunnstoff: meitnerium (1982), hassium (1984), darmstadtium (1994), roentgenium (1994), bohrium (1996), og copernicium (1996). I tillegg til grunnforsking driv insituttet praktisk medisinsk forsking.

Det eldste og viktigaste verktøyet på instituttet er den lineære partikkelakseleratoren Universal linear accelerator (UNILAC) som kan akselerere ion til 20 % av lysfarten. I 1990 fekk instituttet tilført synkrotronen SIS18, som kan akselerere ion til 90 % av lysfarten og lagringsringen ESR.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung» frå ,  den 16. april 2013.

Bakgrunnsstoff 

 

Skipingar i 1969
Kjernefysiske forskingssenter
Forskingsinstitutt i Tyskland
1969 i Tyskland
Hanford-anlegga

Hanford-anlegga (engelsk Hanford Site) er eit stort, utrangert produksjonsanlegg for produksjon av plutonium til atombomber. Det vart bygd ved Columbiaelva under den andre verdskrigen i Hanford i staten Washington i USA, for produksjon. Anlegga vart seinare kraftig utvida med reaktoranlegg for produksjon av plutonium, uranisotopar og andre radioaktive nuklidar som blir nytta innan medisin, teknikk og forsking.

Området har vore kjend under mange namn, mellom anna Hanford Works, Hanford Engineer Works eller HEW, Hanford Nuclear Reservation eller HNR og Hanford Project. Anlegget kom i gang i 1943 og var ein del av Manhattanprosjektet. Her låg mellom anna den kjende B-reaktoren som stod for den første fullskalaproduksjonen av plutonium i verda. Plutoniumet som vart produsert på staden vart brukt i den første atombomba, testa på Trinity site, og i «Fat Man», bomba som vart sleppt over Nagasaki i Japan.

Vatn frå Columbiaelva vart nytta til avkjøling av reaktorane. Sjølv om det vart noko reinska før det vart sleppt attende i elva, kom store mengder radioaktivt forureina vatn ut i elva kvar dag. Dette vart halde skjult av dei føderale styresmaktene.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hanford Site» frå ,  den 16. april 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Kjernefysiske forskingssenter
Miljøkatastrofar i USA
Manhattanprosjektet
Byggverk i Washington
Radioaktivt forureina område
Skipingar i 1943
1943 i USA
Mount McCue

Mount McCue er ein fjelltopp på 1710 moh. som ligg 5,5 nautiske mil (10 km) nordvest for Mount Wade i Kronprins Olavfjella i Antarktis. Han vart oppdaga av U.S. Antarctic Service (USAS) 1939-41, kartlagd av A.P. Crary (1957–58) og namngjeven av han etter James A. McCue i U.S. Navy som var radiomekanikar og leiar for den første Beardmore Camp i løpet av 1957-58.

Kjelder

Fjell i Ross Dependency
Dufek Coast
Stader i Antarktis kalla opp etter USA-amerikanarar
Mount Roth

Mount Roth er eit fjell i Antarktis på 870 moh. som ligg 3 nautiske mil (6 km) aust for Mount Justman nordaust i Gabbro Hills, nær kanten av Rossbarrieren. Det vart oppdaga og fotografert på Byrd-ekspedisjonen (1928–30) og kalla opp etter Benjamin Roth, ein mekanikar og representant U.S. Army på ekspedisjonen.

Kjelder

Fjell i Ross Dependency
Dufek Coast
Stader i Antarktis kalla opp etter USA-amerikanarar
Mount Barren

Mount Barren er eit fjell på 645 moh. som ligg vest for Husvik på nordkysten av Sør-Georgia. Det vart truleg gjeve det skildrande namnet av Discovery Investigations i 1926-30. Barren tyder 'aude' eller 'gold' på engelsk.

Kjelder

Barren, Mount
Hallvard Eggset

Hallvard Eggset () var ein norsk langrennsløpar frå Alvdal. Han vart noregsmeister på femmila i 1947, og tok elles tre sølvmedaljar i ulike noregsmeisterskap.

Aktiv
Eggset fekk sølvmedaljen på 15 km under NM på ski 1946, eit knapt minutt bakom Arve Ulseth frå Åmot. På 50 km, avvikla heime i Alvdal, vart han nummer seks og på 30 km nummer ni. Også i Holmenkollen vart han nummer seks på femmila. I 1947-sesongen gjekk han heilt til topps på NM-femmila, med sluttida 3.43.07 var han over seks minuttar føre nestemann på resultatlista, Thorleif Vangen.

I 1948 kom Eggset andreplassen på femmila under ski-NM og i Holmenkollen. I noregsmeisterskapen vart han slått av Magnar Estenstad med vel tre minuttar, men største
prestasjonen for sesongen var femmilsløpet i Holmenkollen. Eggset vart slått av den sterke svensken Harald Eriksson med to minuttar og 25 sekundar, men hadde over fem minutt betre sluttid enn nest beste nordmann.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1946: Sølvmedalje på 18 km
Ski-NM 1947: Gullmedalje på 50 km
Ski-NM 1948: Sølvmedalje på 50 km i Strinda

Kjelder
Aftenposten

Norske langrennsløparar
Folk frå Alvdal