kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Slaget ved Glen Shiel

Slaget ved Glen Shiel (skotsk-gælisk Blàr Ghleann Sheile) var eit slag i Glen Shiel vest i Dei skotske høglanda den 10. juni 1719, mellom britiske regjeringsstyrkar og ein allianse mellom jakobittane og Spania, noko som enda med ein siger for regjeringsstyrkane. Det var det siste slaget mellom britiske og utanlandske styrkar på fastlandet i Storbritannia. Slaget ved Glen Shiel vert stundom rekna som ei forlenging av opprøret i 1715, men er meir nøyaktig eit eige opprør og det einaste opprøret som vart stoppa av ein enkel militæraksjon. Det vert stundom omtalt som the Nineteen. I dag er slagmerka verna av Historic Scotland.

Etter freden i Utrecht vart Filip V akseptert som konge av Spania, men Spania mista samstundes områda sine i Italia til austerrikarane og Storbritannia fekk kontroll over Menorca og Gibraltar. Nokre år seinare ønskte Spania å ta attende dei tapte områda og okkuperte Sardinia og Sicilia. Britane svarte 11. august 1718 med å erklære at dette var eit brot på Utrecht-avtalen og øydela flåte til José Antonio de Gaztañeta ved Kapp Passaro (nær Siracusa). Spania erklærte så krig, og den italienske rådgjevaren til Filip, kardinal Giulio Alberoni, tok initiativet til å lage uro i Storbritannia for å hindre eit åtak mot Den iberiske halvøya.

Alberoni valde å blande seg inn i striden om trona og støtta jakobittane for å destabilisere krona og setje inn ein meir bøyeleg konge (og parlament).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Battle of Glen Shiel» frå ,  den 19. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
 Misión en Escocia (pp. 68–74), Muy Interesante 288, mai 2005, Abraham Alonso.
 A History of Skottland, J. D. Mackie, p. 273, ISBN 0-14-013649-5
 The Jacobite Attempt of 1719, William K. Dickson (1895)

Bakgrunnsstoff
Slaget ved Glen Shiel@Historynet.com 

Konfliktar i 1719
Glen Shiel 1719
Glen Shiel 1719
Glen Shiel 1719
Glen Shiel
Glen Shiel
Hans Eidnes

Hans Eidnes () var ein norsk lærar og politikar for Venstre. Han var stortingsrepresentant frå Troms i perioden 1945-1949. Eidnes var formann i Noregs Mållag mellom 1946 og 1949. Han var medlem av Trondenes kommunestyre mellom 1928 og 1934 (varaordførar 1931-1934). Eidnes vart tildelt Kongens fortenestemedalje i gull i 1957.

Forfattarskap
 1945: Fredsvår

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hans Eidnes» frå ,  den 24. april 2012.

Bakgrunnsstoff
Biografi på Stortinget.no

Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar for Troms
Stortingsrepresentantar 1945-1949
Lokalpolitikarar i Trondenes
Venstrepolitikarar i Troms
Kongens fortenestmedalje i gull
Leiarar av Noregs Mållag
Målfolk
Folk frå Bjarkøy
Opphavleg omsett med Apertium
Nynorsk i Nord-Noreg
Torstein Finnbakk

Torstein Finnbakk () er ein norsk forfattar og journalist, ofte publisert under signaturen ToFi.

På 1970-talet fekk Finnbakk publisert dikt i Klassekampen, og debuterte i 1978 med diktsamlinga Når star kan jage måse -. Debuten gav opphav til ein større debatt i avisa, om diktsamlinga var for uferdig og dårleg til utgjeving. Poeten Helge Rykkja skreiv seinare ein hovudoppgåve om debatten; ToFi-debatten og norsk verslære.

Bibliografi

Eigne utgjevingar 
 Når star kan jage måse – dikt, Oktober forlag (1978) (dialekt)
 Fem stjerne blenk – dikt, Tiden Norsk Forlag (1982) (dialekt)
 Hemnes i krig 1940-45 – sakprosa, Hemnes kommune (1995)

Redigert eller omsett 
 20 gjendiktninger etter Ivor Cutler – gjendikting, Albatross (1990)
 Eventyr og Sagn fra Nordland (språkleg bearbeiding av Nils Langlis manuskript frå 1924) – eventyr/fabel, Nordlandsbiblioteket bind 1, Lofotboka forlag (1993)

Medverka i 
 Det e lys lenger fram! – visebok, Nordnorsk Forfattarlag/Nordnorsk Magasin (1976)
 Ei heil vøa – nordnorsk samtidslitteratur i utval, Nordnorsk Magasin (1982)
 En håndfull fortellerkunst – novelleantologi, Aschehoug (1986)
 Nordnorsk temperament – antologi, Kagge forlag (2001)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Torstein Finnbakk» frå ,  den 24. april 2012, oppdatert 22.april 2019.
 

 Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Torstein Finnbakk hos Nasjonalbiblioteket.

Bokmålsforfattarar
Folk frå Brønnøy
Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Norske omsetjarar
Norske journalistar
Norske sakprosaforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1978
Opphavleg omsett med Apertium
Nynorsk i Nord-Noreg
John Gustavsen

John Gustav Gustavsen () er ein nord-norsk forfattar og journalist. Gustavsen voks opp i Nordkapp kommune, og er busett i Tromsø. Han har skrive mykje om Barentsregionen og samar på Nordkalotten.

Han er æresmedlem i Nordnorsk forfatterlag, og medlem i Norsk forfattersentrum og Norske Dramatikeres Forbund.

Skjønnlitteratur
Lille Chicago, novellesamling 1978
Alarm over Russevåg, barnebok 1978 
Flammen, roman 1980  
Gumpegoddi/Ulvedreperen, teaterstykke 1993

Sakprosa
Trekk fra samisk folkemedisin: noen særtrekk, erfaringer og vurderinger av samenes folkemedisin slik den har blitt praktisert i Finnmark. Grunnfagsoppgåve i medisin, 1975 
Samer tier ikke lenger: om ytringsforbud i sameland, 1980 
Vi kom først, 1989 
Med mildvær løsner skred: samisk litteraturhistorie i lommeformat, 1990 
Samer vi bør vite mer om, 1993 
John Savio: en internasjonal kunstner fra Sør-Varanger (Savio-museet, 1994)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «John Gustavsen» frå ,  den 24. april 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Utgjevingar av John Gustavsen i Biblioteksøk

Folk frå Porsanger
Folk frå Nordkapp
Folk frå Tromsø
Forfattarar frå Finnmark
Bokmålsforfattarar
Norske dramatikarar
Norske journalistar
Norske forfattarar
Norske romanforfattarar
Norske novelleforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1978
Norske samar
Samiske forfattarar
Opphavleg omsett med Apertium
Inge Eberg Johansen

Inge Eberg Johansen () var ein norsk forfattar busett i Hadsel. Johansen voks opp på Nøss i Andøy kommune.

Johansen var lærar i grunnskolen og den vidaregåande skolen i Hadsel.

Debutromanen hans heitte Krig i kalosjar og kom i 2001. I 2003 kom romanen Tyskungen.

Eberg Johansen gav òg ut ei lang rekke lokalhistorisk artiklar, i første rekkje om sjølvopplevde hendingar.
Han stod bak etableringa av uvershola på Teigan på Hadseløya.

Bibliografi 
 2001 Krig i kalosjar – roman 
 2003 Tyskungen – roman

Prisar og utmerkingar 
 2001 Blix-prisen
 2003 Frivillighetsprisen i Hadsel

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Inge Eberg Johansen» frå ,  den 19. april 2012.

Bakgrunnsstoff 
 «Små betraktninger fra dagliglivet» - Inge Eberg Johansen
 Utgjevingar av Inge Eberg Johnansen i BIBSYS Ask
Allkunne.no: Inge Eberg Johansen  

Bokmålsforfattarar
Folk frå Andøy
Folk frå Hadsel
Forfattarar frå Nordland
Norske romanforfattarar
Nynorskforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 2001
Opphavleg omsett med Apertium
Wenche Krossøy

Wenche Krossøy ()  var ein norsk forfattar. Ho var store delar av livet busett i Salhus, og flytta til Danmarksplass i Bergen rundt 2004. Krossøy har skrive både for vaksne og barn. 

Wenche Krossøy voks opp på Andørja i Troms. Familien dreiv med jordbruk og hadde hest, sauer og kyr, og faren drog òg på Lofotfiske. Barndomsminna frå Nord-Noreg vart brukte i Wenche Krossøy sine første barnebøker. Ho var utdanna frå folkehøgskole, med delartium, Nansenskolen og studium i mediekunnskap frå Volda distriktshøgskole. Ho arbeidde på kontor, og hadde kunstnarstipend.

Wenche Krossøy debuterte i 1974 med Mens pappa er på Lofoten, og gav ut 11 barne- og ungdomsbøker. Ho fekk Kultur- og kirkedepartementets pris for barne- og ungdomslitteratur for Magdalena (1977). Dei første bøkene hennar skildrar utkantmiljø i Nord-Noreg med understreking av dei positive verda i bygdemiljøet. 

Wenche Krossøy skreiv òg dikt og noveller for vaksne. Novella «Tørst»  kom ut i 1977 og har vore brukte i lærebøker i vidaregåande skular. Novella handlar om ei sliten vaskekone som tek antidepressiva for å døyve smerta ho kjenner ved å føle seg underlegen og einsam. 

Magdalena vart i 1980 oppført som norsk bidrag til IBBY Honour List 1980.

Bibliografi 
 Mens pappa er på Lofoten 1974
 Oluf og Ror-Lovisa 1975
 Magdalena 1977
 Er det sant 1980
 Loliletta 1981
 Den sovande fuglen 1983
 Blåhuset 1985
 Gullnøkkelen 1987
 Den kvite steinen 1989
 Angelus 1993
 Historia om ein engel – med Lise Levy, 1996

Bakgrunnsstoff 

 Utgjevingar av Wenche Krossøy i Biblioteksøk
 Utgjevingar av Wenche Krossøy i BIBSYS
 Bøker av Wenche Krossøy digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Wenche Krossøy» frå ,  den 25. april 2012.  
 

Bokmålsforfattarar
Forfattarar frå Bergen
Forfattarar frå Troms
Folk frå Ibestad
Norske barnebokforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1974
Nynorskforfattarar
Opphavleg omsett med Apertium
Nynorsk i Nord-Noreg
Hans Lind

Hans Oluf Lind () var ein norsk diktar, kjent for diktsamlinga Nordlandsvisor, som kom ut i 1910.

Lind voks opp på Andenes. Då han var ni år gamle døydde mora, og to år seinare døydde òg faren. Dermed vart Hans og dei seks syskena sett bort, og Hans kom til handelsmann Johan Ellingsen i Hovden i Bø. Etter at han var konfirmert, tok han middelskolen på Lillehammer, og arbeidde så som handelsbetjent på Breistrand i Øksnes og i Henningsvær.

Etter nokre års opphald i USA frå rundt 1890, der han jobba på ein fabrikk for landbruksmaskiner i Chicago, drog han i 1898 til Sør-Afrika. Han gifta seg i Durban i 1901 med Johanna Bordewich, dotter av kjøpmann Bordewich i Henningsvær. Fram til 1918 budde han vekselvis i Oslo og i Sør-Afrika, der han jobba i eit gullgruveselskap i Johannesburg. Etter dette budde han igjen i Oslo, og var kontorsjef i firmaet Wittusen & Jensen. I 1932 flytta han og kona tilbake til Sør-Afrika, etter at døtrene deira allereie hadde flytta dit. Hans Lind døydde av tuberkulose i Johannesburg 3. mars 1935.

Hans Linds diktsamling Nordlandsvisor vart skriven på dialekt, vekselvis frå ulike delar av Nordland. Han skildrar folkeliv og arbeidsliv, særleg under vinterfisket etter skrei. Den første utgåva kom ut i 1910, og diktsamlinga er vorten gjenutgitt i 1936, 1958, og 1977. I den siste utgåva er fleire av dikta tonesett, blant anna av komponisten Ketil Vea. Denne utgåva er illustrert av Karl Erik Harr. I 1999 gav Dag Kajander ut CD-ein «Feskarliv anno 1900» med 15 av Hans Linds viser med Kajanders musikk.

Nordlandsvisor var den einaste boka Hans Lind fekk utgjeve, men han hadde òg einskilde dikt og forteljingar på trykk i blad og tidsskrift. Han etterlét seg manuskript til fleire romanar.

Bakgrunnsstoff
Nordlandsvisor frå 1910 i digitalisert utgåve hjå Nasjonalbiblioteket 

Andøy Historielag: Hans Lind (skrive av Tormod Nordeng)
Kuling.net: Hans Lind - forfattar frå Andøya (skrive av Åsa Elstad)
Kuling.net: «Brev heimana» av Hans Lind (med lenkje til lydfil)
Kuling.net: «Lofot-brev» av Hans Lind (med lenkje til lydfil)

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Hans Lind» frå ,  den 25. april 2012.  
 

Norske lyrikarar
Folk frå Andøy
Forfattarar frå Nordland
Opphavleg omsett med Apertium
Nynorsk i Nord-Noreg
Magnar Rygg

Magnar Rygg () var ein norsk lærar og forfattar. Han tok artium ved Firda Gymnas 1967, og Volda lærarskule 1971. Magnar Rygg har vore lærar m.a. i Giske, Høyanger og Kåfjord. I Kåfjord var han også pedagogisk konsulent og skulesjef.

Magnar Rygg gav ut diktsamlingane Vårt minutt (1973), og Berre vi hev oss heimatt (1976). Han gav også ut barneboka Måsen som ikkje vil døy (1982) saman med illustratør Einar Aarø. I barneboka vert det skildra korleis Fuglefjellet i Ålesund vart sprengt vekk, frå synsvinkelen til fuglane.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Magnar Rygg» frå , den 25. april 2012. 
 
 Om Magnar Rygg i Allkunne

Bakgrunnsstoff
 Om Magnar Rygg i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske barnebokforfattarar
Norske lyrikarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1973
Nynorskforfattarar
Norske pedagogar
Opphavleg omsett med Apertium
Forfattarar frå Gloppen
Folk frå Gloppen
Nynorsk i Nord-Noreg
Alofi

Alofi er hovudstaden på den sjølvstyrande øya Niue i Stillehavet. Staden har 581 innbyggjarar (2006), og er med dette verdas minste hovudstad etter folketal.

Alofi er den største tettstaden på øya, og eit sosialt og  økonomisk sentrum.
Staden ligg midt i Alofivika på vestkysten av Niue, nær det einaste passet gjennom korallrevet som omringar øya. 
Han er delt inn i Alofi nord og Alofi sør, der regjeringsbygningane ligg.

Staden har ekvatorialklima (tropisk regnskogklima) etter Köppen si klimaklassifisering, utan noka særleg tørketid. Frå juni til september har han likevel litt mindre nedbør enn elles. Gjennomsnittstemperaturen held seg rundt 25 ° C året rundt.

I januar 2004 blei Niue ramma av ein tropisk syklon som drap to personar og forårsaka store skader på bygningar i Alofi, mellom anna sjukehuset der. Etter dette blei dei offentlege bygningane flytta lengre inn på land til mindre utsette område.

Bakgrunnsstoff
Alofi - The Capital of Niue  ved niuetotal.com

Kjelder

Alofi - The Capital of Niue  ved niuetotal.com

Denne artikkelen bygger på «Alofi» frå , og «Alofi» frå  den 20. april 2012.  
 

Hovudstader i Oseania
Niue
Tore Skoglund

Tore Skoglund () er ein norsk forfattar, journalist og komikar. Han arbeidde ei tid i jordbruk, fiskeri og anlegg, før han vart journalist i , og deretter i Nordlys og A-pressa i Oslo. Han har arbeidd for NRK i ei årrekkje, først i samarbeid med Arthur Arntzen, deretter med programma Du skal høre mye... frå restaurant «Rorbua» i Tromsø, laurdagsserien Helan og Helan med Knut Borge, og dessutan Dansegalla frå ulike dansehallar, og radioserien Før ørene faller av med Leif Erik Forberg på P2.

Utgjevingar 
 Myke poter og kvasse klør : Pussycats, 1987
 Du skal flire mye før kjeften revner, med Svein Nymo, 1988
 Flir mer!, 1989
 Tre herrer - Helt bortreist, med Knut Smistad og Arnulf Eilertsen, 1990
 Draugen, med Sonja Westrheim og Hans Kristian Eriksen, 1992
 På kanten, med Alf Tande Petersen., 1992
 Kjære skrythals, med Knut Borge, 1994
 Kjære landsmenn, med Knut Borge, 1995
 Humør-mixtur, 1996
 Hilmars verden, 1999
 Skoglunds favoritter, 2000
 Uhørt, Tore Skoglund intervjuer Tore Skoglund, 2003
 Alt for Norge - og vel så det, med Knut Borge, 2005

Utmerkingar 
 Æresviking av Bjarkøy

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tore Skoglund» frå , den 25. april 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Tore Skoglund 
 Digitaliserte bøker av Tore Skoglund hjå Nasjonalbiblioteket

Programleiarar for NRK
Journalistar i norske lokalaviser
Norske komikarar
Forfattarar frå Troms
Opphavleg omsett med Apertium
Adam Elsheimer

Adam Elsheimer () var ein tysk målar under barokken. Han var frå Frankfurt am Main, men døydde i Roma.

Liv og gjerning

Elsheimer vart i første omgang utdanna hos Philipp Uffenbach i heimbyen Frankfurt am Main. Sidan vart han påverka av dei nederlandske landskapsmålarane. Framfor alt utvikla han sin eigen stil i Roma, der han slo seg ned i 1600 og budde til han døydde, ti år seinare.

Elsheimer måla for det meste landskap med bibelske, mytologiske eller sjangernære emne i små format. Figurane er ofte velkomponerte i høve landskapet. Mellom hans eldre måleri merker ein seg Den heilage familien med Johannes døyparen frå før 1600.

I seinare år tok Elsheimer inn det italienske stillandskapet med ruinar og liknande. Gjennom påverknad frå den italienske chiaroscuro-retninga, med målaren Caravaggio i fremste rekke, studerte Elsheimer den dunkle lyssettinga og nådde på det viset fram til ein djup og stemningsfull verknad. Bilete av det slaget vart hans fremste verk frå dei seinare åra; så som Den miskunnsame samaritanen, Gjetar som blæs på skalmeie og ulike motiv frå Tivoli.

Elsheimer var også ein dyktig teiknar og etsar. I sine grafiske blad let han landskapsmotiva få ein meir framståande plass enn i måleria. I Roma, der kunsten hans aldri fekk noko verkeleg gjennombrot, kom han likevel til å påverke andre kunstmålarar. Mellom desse var Pieter Lastman, Peter Paul Rubens og seinare Claude Lorrain. Gjennom Lastman kom Elsheimer også til å få innverknad på Rembrandt sin målarkunst.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Adam Elsheimer» frå ,  den 22. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Tyske målarar
Barokkmålarar
Folk frå Frankfurt am Main
Vicomte

Vicomte (mannleg form) og vicomtesse (kvinneleg form) er ein arveleg høgadeleg tittel i fleire europeiske land. Ein vicomte er normalt rangert under grevar/jarlar, og over baronar.

Ordet kjem frå latin vicecomes via gammalfransk visconte, som tyder «visegreve». Tidlege vicomtar fekk normalt tittelen tildelt på livstid, slik at dei fekk privilegia til ein greve utan at dette gjekk i arv. Etter kvart vart tittelen arveleg, og privilegia var normalt mindre enn dei ein greve eller jarl fekk.

I Nederland, Belgia og Tyskland har ein brukt tittelen borggreve med tilsvarande rang.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vicomte» frå ,  den 22. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Adelstitlar
Desitively Bonnaroo

Desitively Bonnaroo er eit album frå 1974 av New Orleans rhythm and blues-artisten Dr. John. Albumet var produsert av Allen Toussaint og er spelt inn i lag med The Meters. Albumet er spelt inn i same stil som det førre albumet, In The Right Place.

Innhald

Medverkande
Dr John - gitar, piano, lydeffektar, vokal
Allen Toussaint - tangentinstrument, perkusjon, arrangements, korvokal
Leo Nocentelli - gitar
Art Neville - tangentinstrument, organ
George Porter Jr. - bass
Joseph "Ziggy" Modeliste - trommer
Gary Brown - alt-, sopran- & tenorsaksofon
Mark Colby - klarinett, tenorsaksofon,
Whit Sidener - baryton- & altsaksofon
Peter Graves - trombone
Kenneth Faulk - trompet, valthorn
Robbie Montgomery - korvokal
Jessica Smith - korvokal

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Desitively Bonnaroo» frå ,  den 24. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Dr. John-album
Musikkalbum frå 1974
Atco Records-album
Album produserte av Allen Toussaint
Johan Nymo

Johan Nymo () var ein norsk lærar og folkemusikar.  
  
Han gjorde eit stort arbeid med å samle inn folkemusikk i Målselv slik at mange av slåttane og songane ikkje døydde ut. På 1950-60-talet sykla han milevis rundt med ein bandspelar på bagasjeberaren for å feste slåttar til band og intervjue gamle spelmenn. Mykje av dette er samla i Spelmenn og spelmannsarv i Målselv. Han var med å etablere og han dirigerte Sørreisa mannskor frå 1939.

I 1949 gjekk han i spissen då Målselv Mållag arrangerte det første spelmannsstemnet i Målselv, og utifrå dette voks Målselv Spelmannslag fram. I 1970 arrangerte Målselv Mållag og Målselv Spelmannslag det første Kalottspelet med Johan Nymo som initiativtakar og gjennomførar. Her deltok det blant anna fire svenske spelmenn. 

Han var aktiv i målrørsla, og han var leiar i Målselv Mållag i 30 år, frå 1947 til 1977.

Nymo var sentral i prosessen som på 1940-talet gjorde «Målselvbindingen» (med stramming frampå tåa, slik som den kjente Kandahar-bindinga) kjent i det nasjonale skigåing-miljøet.
 
Han blei tildelt Blixprisen 1986. 

Johan Nymo var far til folkemusikaren Svein Nymo.

Utgjevingar
ABC i felespel med slåttegrep, med skisser av May Karen Pedersen, 1979
Spelmenn og spelmannsarv i Målselv, notar og notat, 1982

Kjelder 
 Omsett, bearbeidd og utvida frå «Johan Nymo», innhenta torsdag  26. april 2012, klokka 16:30.

Norske folkemusikarar
Folk frå Målselv
Nynorsk i Nord-Noreg
Opphavleg omsett med Apertium
Norske folkeminnesamlarar
Målfolk
Kvitpannealbatross

Kvitpannealbatross, Thalassarche bulleri, er ein liten albatross. Han hekkar på øyar rundt New Zealand, og beitar i havområda utanfor Australia og i det sørlege Stillehavet.

Kvitpannealbatrossen er i gjennomsnitt 79 cm i kroppslengd. Han har sølvkvit til sølvgrå panne, grått hovud og hals. Rundt auga har han ein mørk flekk med ein kvit halvmåne bak og under auget. Ryggen, oversida av vengene og halen er mørk grå, og heile undersida med undergump er kvit. Undersida av vengen er kvit med svarte tupper, og eit breitt, skarpt avgrensa mørkt band i forkant. Nebbet er stort og mørkt med gult på den øvre kjeven, og ut mot tuppen. Juvenile har eit mørkare hovud og brunt nebb. Kvitpannealbatrossen liknar gråhovudalbatrossen, men skil seg frå gråhovudalbatross ved at sistnemnde har mørkare hovud og hals, og breiare mørk rand på undersida av vengen.

Kvitpannealbatrossar er kolonihekkarar, dei hekkar vanlegvis i fjellskrenter, i bratte skråningar, graskledde enger, og åsar dekte av grastuver. På Snareøyane hekkar fuglar under tre i innlandet. Reiret er ein haug av jord, gras og røter og ligg i eit søkk i hekkeområdet. Hekkinga tar til i desember, på Snareøyane først i slutten av januar. Ruginga varar rundt 60 dagar, og begge foreldra deler på ansvaret. Den gjennomsnittlege tida mellom kvart skift er rundt 10 dagar. Etter klekking tar det 170 dagar før ungen er flygedyktig. Dei hekkar årleg.

Dietten til kvitpannealbatrossar er sett saman av blekksprut, fisk, kappedyr og krepsdyr.

Kvitpannealbatrossar er endemiske for New Zealand. Dei fleste hekkar på Snareøyane, Solanderøya og Chathamøyane. Vaksne beitar til havs mellom 40° S og 50° S frå Tasmania til Chatham Rise. Ungfuglar og vaksne som ikkje hekkar spreier seg over det sørlege Stillehavet, ei rekkje fuglar beitar kvart år i Perustraumen utan for Chile og Peru.

Kjelder 
 Denne artikkelen byggjer på «Buller's Albatross» frå , den 27. april 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av kvitpannealbatross hos Internet Bird Collection

Albatrossfamilien
Fuglar i Oseania
Butare

Butare er ein brunalge som veks på eksponerte stader langs delar av norskekysten.

Utsjånad 
Butaren kan verte fleire meter lang. Til skilnad frå sukkertaren som og har eit blad, er bladet tynt og har ei tydeleg midtribbe. Ofte splittar bladet seg på tvers inn til midtribba. Stilkpartiet nedst er fleirårig, men bladet er eittårig.

Utbreiing 
Planta finst i Europa i Frankrike, dei britiske øyane, Nederland, Helgoland, Noreg og vestover på Færøyane, Island, Grønland, Labrador og sørover til  Massachusetts. Butaren finst og i Alaska.

Bruk 
Taren kan etast, både rå og kokt, og er brukt som mat langs nordlegaste delen av Atlanterhavet, spesielt på Grønland, Island, i Skottland og Irland.

Førekomst i Noreg 
I Noreg finst butaren på Vestlandet og nordover til Nord-Noreg.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Alaria esculenta» frå ,  den 28. april 2012.  
 Floraen i farger 2, Arne Pedersen og Jørgen Vasshaug, H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard).

 Algar
 Sjøplantar i Noreg
Suezbukta

Suezbukta er ei om lag 300 km lang bukt som leier mot nord-nordvest i den nordlege delen av Raudehavet. Suezbukta leier inn til Suezkanalen og byen Suez i Egypt. 

Bukta vart truleg forma av at dei afrikanske og indiske kontinentalplatene flytter seg vekk frå kvarandre. Slik har Suezbukta samanheng med Riftdalen som går gjennom Afrika. I Suezbukta ligg det meir enn 120 olje- og gassfelt, m.a. Gemsafeltet.

Kjelde 

 

Egyptisk geografi
Raudehavet
Bukter
Innhav