kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Mjølk

Mjølk er ei væske som hopattedyr lagar for dei nyfødde ungane sine. Menneske drikk morsmjølk som barn, men mange drikk seinare òg mjølk frå andre dyr, særleg kyr, men òg frå mellom anna sauer, geiter, reinsdyr, hopper og jakar.

Mjølka frå kvar art har ulik samansetjing, men har òg mange fellestrekk. Ettersom drikken skal gje styrke til små pattedyr som skal veksa, er han svært næringsrik. Mjølk inneheld særleg protein og feitt, i tillegg til laktose, vitaminane A, B og D, og mineral som kalsium og selen.

Feitt i mjølka dannar eit lag som vil flyta til topps om ho får stå. Dette laget blir gjerne skilt ut som fløyte.

Behandling 

I dag er det vanleg å behandla mjølk på meieri før ho vert seld. Ho vert ofte separert i skummamjølk eller lettmjølk og fløyte, pasteurisert, standardisert og homogenisert. På meieria foredlar ein òg mjølk til ulike mjølkeprodukt. Tidlegare skjedde behandlinga av mjølk på gardane der ho vart laga, men no er dette ganske uvanleg.

Bruk 
Fersk mjølk kan drikkast åleine eller i ulike drikkar, som bi- eller hovudingrediens. Dersom uhomogenisert mjølk får stå i romtemperatur, surnar ho til surmjølk, tjukkmjølk eller mjølkering, som kan drikkast eller etast.

Mjølk og ymse produkt av mjølk er òg viktige i matlaging, til dømes i graut, puddingar og kaker med krem. I milkshake og kakao er mjølk ein hovudingrediens, og mange vil dessutan ha ein liten skvett mjølk eller fløyte oppi teen eller kaffien sin. Kaffe med mykje mjølk i, på søreuropeisk vis, har i dei seinare tidene vorte populært i Nord-Europa, og er ofte seld under italienske og franske namn på kaféar av ulike slag.

Mjølkeprodukt 

 Ved å tilsetja ulike bakteriekulturar kan ein laga rømme, kvarg, jogurt og kefir.
 Ved å rista fløyte ved å vispe eller kinne ho, får ein krem og smør.
 Ved å få mjølka til å skilja seg ved ysting, kan ein få fram eit utal ulike ostetypar, og ved å koke ho inn, får ein brunost.

Helse 
Det er omstridd om mjølk frå kyr er bra for menneske, sjølv om det ofte vert tilrådd å drikke mjølk. Fersk geitemjølk skal vera bra, særleg for nyfødde som ikkje kan få morsmjølk. Men mange reagerer sjukleg på laktose (laktoseintoleranse) eller mjølkeprotein (mjølkeproteinallergi). Særleg gjeld dette folk frå land der det ikkje er vanleg å drikke mjølk i oppveksten, og som kan reagere med sjukdom eller på anna vis når dei kjem til land der mjølk vert nytta som næringsmiddel i stort mon. Mjølkeliknande produkt som kan nyttast som alternativ til mjølk frå dyr blir laga av mellom anna ris, soya, mandel og havre.

Bakgrunnsstoff 

Drikke
Karl den store

Karl den store eller keisar Karl I () var konge av Frankarriket frå år 771, konge av Lombardia frå 774, og tysk-romersk keisar frå 800.

Det er uklart og ueinigheit rundt fødselsdatoen til Karl. Nokre vil meine han vart fødd 2. april 747, der fødselsdatoen då vart rekna ut frå den alderen som vart oppgjeven då han døydde. Andre vil meine fødeselsdatoen var 1. april 742. Mellom anna gifta foreldra hans seg fyrst i 744. Om Karl hadde vorte fødd utanom ekteskap ville han ha vorte rekna som ein bastard, og kunne dermed ikkje ha arva  foreldra sine. Den siste gruppa meiner Karl vart fødd i 748. 

Karl den store var eldste son av kong Pippin den stutte. Stamfar for kongeætta karolingarane var farfar av Pippin, Pippin av Heristal. 

Han budde i Aachen og er gravlagd i katedralen der. Karlsprisen er oppkalla etter han.

Namn 
Karl den store kan verta omtala med ei heil rad av namnevariantar og titlar. Her kan nemnast tysk Karl der Große, latin Carolus Magnus, italiensk Carlomagno. Det franske namnet Charlemagne vert brukt på mange andre språk, mellom anna engelsk, og nokre gonger på norsk. På norsk kan han verta omtala som Karlamagnus, på norrønt språk Karlamagnús. Karlamagnús saga er ei prosaomsetjing av franske heltekvad om Karl den store, mellom anna Rolandskvadet. I sogene vert Karl den store framstilt som ein idealisert kristen riddar. Heilag-Olav kalla opp son sin Magnus I etter Karlamagnus. Magnus er eit latinsk adjektiv som tyder stor. Namnet Magnus er nytta av fleire norske kongar.

Sjå òg
den karolingiske renessansen

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Tysk-romerske keisarar
Frankiske kongar
312

312 (romartal CCCXII) var eit skotår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
 28. oktober: Konstantin den store sigra over Maxentius i slaget ved Pons Mulvius, og blei dermed den einaste keisaren i Vestromarriket.

 Kristendommen vart riksreligion i Romarriket.

Fødde

Døde 
 28. oktober: Maxentius, romersk keisar (i slag)
Hitra kommune

Hitra er ein øykommune ytst i Trondheimsfjorden i Trøndelag fylke. Hitra grensar til Frøya (eigen kommune sidan 1877) i nord. Mot aust ligg øyar som høyrer til kommunane Ørland og Orkland. Mot vest ligg øykommunen Smøla, som høyrer til Nordmøre i Møre og Romsdal fylke. På fastlandet mot sør ligg Heim kommune i Trøndelag og Aure kommune i Møre og Romsdal. Sjølve øya Hitra er den sjuande største i Fastlands-Noreg og den største i Sør-Noreg.

Symbol

Kommunevåpen 

Kommunevåpenet til Hitra blei vedtatt av kommunestyret i 1986 og 7. august året etter av Kongen i statsråd. Den heraldiske skildringa av våpenet er: I blått et sølv hjortehode.
Motivet kom gjennom ei open idetevling. Det er teikna av Einar Skjervold etter en ide av Ketil Gylland.

Kommuneblome

Flekkmarihand er ein vanleg blome på Hitra, og kommunestyret vedtok at han skulle vera kommuneblome i 1999. I 2021 blei blomen bekrefta som kommuneblome etter at kommunen blei utvida.

Historie

Hitra formannskapsdistrikt omfatta ved opprettinga i 1837 også Frøya. Frøya blei utskild som eigen kommune med 3 949 innbyggjarar den 1. januar 1877, medan Hitra hadde 4 482 innbyggjarar.

Fillan med 2 241 innbyggjarar blei skild ut frå Hitra den 1. januar 1886. Sandstad blei seinare skild ut frå Fillan som eigen kommune 1. juli 1914 med 947 innbyggjarar. Kvenvær med 1 157 innbyggjarar blei skild ut frå Hitra kommune 1. januar 1913. Den gjenverande Hitra kommune hadde etter frådelinga 1 439 innbyggjarar.

Kommunesamanslåinga 1. januar 1964 slo saman dei tidlegare kommunane Hitra, Fillan, Sandstad og Kvenvær til den nye kommunen Hitra. Den nye storkommunen fekk eit innbyggjartal på 4 611. Den tidlegare kommunen Hitra hadde ved kommunesamanslåinga 984 innbyggjarar. Tettstaden Fillan blei vald som nytt kommunesenter der det blei bygd kommuneadministrasjon, barne-, ungdoms- og sentralskole og symjehall.

1. januar 2020 blei Sunde-området nord i Snillfjord kommune del av Hitra. Kommunen fekk dermed litt av arealet på fastlandet.

Kjende personar frå Hitra
 Rita Ottervik, politikar og ordførar i Trondheim

Sjå òg 
 Hitra tidlegare kommune

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Fosen
Kommunar i Trøndelag
Den Nationale Scene

Den Nationale Scene er ein teaterinstitusjon i Bergen med røter attende til midten av 1800-talet, då Ole Bull sette opp teaterframsyningar i Det norske Theater. Frå 1852 til 1857 var Henrik Ibsen tilsett ved dette teateret.  

I 1876 vart Den Nationale Scene stifta. Teateret sette opp framsyningane i det same teaterhuset som Det norske Theater spela i, Komediehuset på Engen.

Den noverande teaterbygget, teikna av Einar Oscar Schou, opna den 19. februar 1909 med framsyninga Erasmus Montanus av Ludvig Holberg.

Utanfor teateret er det mellom anna reist statue av forfattarane Nordahl Grieg og Bjørnstjerne Bjørnson.

Teatersjefar 
 1890–1895: Johan Irgens-Hansen
 1895–1898: Olaf Hanson
 1899–1900: Hans Aanrud
 1900–1905: Gustav Thomassen
 1905–1907: Anton Heiberg
 1908–1909: Olaf Mørch Hansson
 1910–1924: Ludvigh Bergh
 1924–1925: Christian Sandal
 1925–1931: Thomas Thomassen
 1931–1934: Karl Bergmann
 1934–1939: Hans Jacob Nilsen
 1939–1946: Egil Hjorth-Jenssen
 1946–1948: Stein Bugge
 1948–1952: Georg Løkkeberg
 1952–1961: Per Schwab
 1961–1963: Bjarne Andersen
 1963–1967: Gisle Straume
 1967–1976: Knut Thomassen
 1976–1982: Sven Henning
 1982–1986: Kjetil Bang-Hansen
 1986–1996: Tom Remlov
 1996–1997: Ketil Egge
 1997: Aksel-Otto Bull
 1998: Lars Arrhed
 1998–2001: Bentein Baardson
 2001–2007: Morten Borgersen
 2008–2012: Bjarte Hjelmeland
 2012–2019: Agnete Haaland
 2020–2023: Stefan Larsson
 2023– : Solrun Toft Iversen

Bakgrunnsstoff 

 
 Bergen byleksikon på nett, om Den Nationale Scene
 Bergen byleksikon på nett, om Teatersjefar ved Den Nationale Scene (oversyn)
 

Teater i Noreg
Teaterbygg
Kulturliv i Bergen
Skipingar i 1876
Byggverk i Bergenhus
Houens fonds diplom
Kulturminne i Bergen
1876 i Noreg
Freda bygg i Vestland
Mensjevik

Mensjevik er ei nemning for dei medlemene i Russlands Sosialdemokratiske Arbeidarparti RSDRP/RSDAP som var usamde med Vladimir Lenin om korleis partiet skulle fungere. Dei skilde seg ut som ei eiga gruppe etter usemje om krav til medlemmar ved partikongressen 1903.

Mensjevikane meinte det tilbakeliggjande jordbrukslandet Russland, styrt av ein eineveldig tsar og utan demokratiske tradisjonar, på ingen måte var modent for sosialisme. Dermed var dei russiske sosialdemokratane si oppgåve å hjelpe den liberale opposisjonen med å opprette eit borgarleg demokrati, og straks dette var oppretta å fungere som ein sosialdemokratisk opposisjon innanfor dette og byggje opp ei sterk fagrørsle etter kvart som industriarbeidarklassen voks. Altså gå i fotspora til den sentral- og vesteuropeiske arbeidarrørsla, som mensjevikane kjende seg sterkt knytte til.

Mensjevisme blir såleis synonymt med demokratisk sosialisme i ein russisk kontekst. 

Den fremste personlegdomen blant mensjevikane var Julius Martov. Martov støtta opprettinga av ei regjering som baserte seg på sovjeta (arbeidarråda) i november 1917, men kritiserte at bolsjevikane i praksis innførte eit eittpartistyre. Han kritiserte oppløysinga av den fritt valde grunnlovgivande forsamlinga vinteren 1918, der bolsjevikane var i mindretal, og kravde ei samlingsregjering av alle venstrepartia. Han kritiserte bruken av dødsstraff, som bolsjevikane hadde lova å avskaffe. Han støtta likevel sovjetregjeringa under borgar- og intervensjonskrigen, fordi alternativet var tsaren sine generalar. Men etter krigen var slutt i 1920, blei mensjevisme i alle former likevel forboden, og Martov drog i eksil, til liks med mange andre mensjevikar.

Kjelder 

Russiske politiske parti
Russiske ord og uttrykk
Skipingar i 1903
Mensjevisme

'Mensjevisme er ei nemning som blei nytta for den eine hovudretninga i det russiske sosialdemokratiske partiet RSDRP før og ei tid etter den russiske revolusjonen i 1917. Den andre hovudretninga var bolsjevismen, under leiing av Vladimir Lenin. Den fremste mensjeviken var Julius Martov. 

Mensjevismen var enkelt sagt den russiske varianten av den demokratiske sosialismen som voks fram i sentral- og vesteuropeisk arbeidarrørsle. Ordet kjem av det russiske ordet «mensjinstvo», som betyr mindretal. Dette fordi Martov og dei som støtta han ved eit tilfelle kom i mindretal ved vala under landsmøtet til RSDRP i London i 1903, etter at representantane for den jødiske arbeidarrørsla Bund hadde forlate møtet i protest mot at dei ikkje fekk den statusen dei ville ha i partiet. Lenin nytta straks høvet til å bruke nemningane bolsjevikar (fleirtalsmenn) om sine eigne tilhengarar og mensjevikar (mindretalsmenn) om motstandarane i partiet. Seinare blei dei to fløyane i røynda to parti, og bolsjevismen la grunnen for den moderne kommunismen, medan mensjevismen høyrer til i sosialdemokratisk historie.

Russiske politiske parti
Russiske ord og uttrykk
Det russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet

Det russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet, russisk Российская социал-демократическая рабочая партия (Rossijskaja sotsial-demokratitsjeskaja rabotsjaja partija) med forkortinga RSDRP på russisk og RSDAP på norsk, blei danna i Minsk i Belarus (Kviterussland) i 1898. Namnet på partiet signaliserte at det var eit parti for alle folkeslag i det russiske storriket, ved at dei brukte den territorielle nemninga rossijskaja og ikkje den etniske nemninga russkaja. Mellom dei fremste medlemmene var Julius Martov, Lev Trotskij og Vladimir Lenin. Partiet var illegalt, for Russland var styrt av ein eineveldig tsar og hans handplukka folk. 

Dei russiske sosialdemokratane blei snart kløyvde i to hovudretningar, bolsjevikar og mensjevikar, som etter kvart fungerte meir og meir som to sjølvstendige og ulike parti. Mensjevikane stod for ei linje lik den arbeidarrørsla i Vest- og Sentral-Europa representerte, medan bolsjevikane under leiing av Lenin utvikla den moderne kommunismen. Bolsjevikane droppa da også namnet RSDRP(b) i 1918, etter revolusjonen året før, og tok til å kalle partiet sitt kommunistisk i staden. Mensjevismen blei forboden i Sovjet-Russland frå 1920. 

Etter at kommunistleiaren Mikhail Gorbatsjov oppheva det sovjetiske kommunistpartiet sitt maktmonopol på slutten av 1980-talet, blei det oppretta fleire sosialdemokratiske parti i Russland og andre tidlegare sovjetrepublikkar. Eit av dei russiske sosialdemokratiske partia har den same Gorbatsjov som framståande medlem, men ingen av dei har blitt store parti i det etter-kommunistiske Russland.

Kjelder 

Russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet
Russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet
Russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet
Russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet
Russiske sosialdemokratiske arbeidarpartiet
Skipingar i 1898
-1

1 fvt. er etter den julianske og greogorianske tidsrekninga det første året før Kristi fødsel. Året kjem etter år -2 og før år 1; tidsrekninga har ikkje noko «år 0», sidan årstala etter reknemåten er ordenstal.

Hendingar

Fødde 
 25. desember: Jesus (tradisjonell og uviss dato, etter Dionysius Exiguus)

Døde 
 Keisar Ai av Han i Kina
 Herodes den store (i følgje nokre forståingar av Josefus etter ei total solformørking i januar dette året)
Sosialistisk Ungdom

Sosialistisk Ungdom (SU) er ungdomsfylkinga til Sosialistisk Venstreparti. SU er ein revolusjonær, sosialistisk og feministisk organisasjon som kjempar for eit sosialistisk folkestyre.

SU har lokallag i alle fylke og hovudkontor i Akersgata 35 i Oslo saman med SV.

Historie 
SU blei først stifta i januar 1975 då ungdomspartia til dei partia som danna SV, gjekk saman. Organisasjonen blei likevel lagt ned 13. november 1981, på grunn av politisk usemje. Dagen etter blei han stifta på ny, mange av medlemmane var ikkje velkomne i den nye organisasjonen. Fleire av desse, i røynda ekskluderte, stifta då Arbeidermaktgruppa.

I tillegg til kampen for sosialisme og feminisme har SU arbeidd mykje med spørsmål som miljø, antirasisme og ungdomstilbod. Organisasjonen arbeider også mykje med internasjonal solidaritet, mellom anna i høve til Colombia og Palestina. Som ein del av solidaritetsarbeidet har organisasjonen markert seg sterkt med kritikk av USA sin utanrikspolitikk og Noregs haldning til denne.

Sosialistisk Ungdom gir ut ungdomsmagasinet Rødt Press. Organisasjonen har også gitt ut fleire bøker. Dei viktigaste dei siste åra er «Du skal ta ledelsen og makta I og II», «Feminisjon» og ei eiga handbok for ungdomsaktivistar.

Tidlegare leiarar 
 1977–1980: Erik Solheim
 1980–1984: Øystein Gudim
 1984–1986: Kristin Halvorsen
 1986–1988: Raymond Johansen
 1988–1990: Paul Chaffey
 1990-1992: Lisbet Rugtvedt
 1992–1994: Kyrre Lekve
 1994–1996: Andreas Tjernshaugen
 1996–1999: Heikki Holmås
 1999–2002: Kari-Anne Moe
 2002–2004: Ingrid Fiskaa
 2004–2006: Audun Herning
 2006–2008: Kirsti Bergstø
 2008–2010: Mali Steiro Tronsmoen
 2010–2012: Olav Magnus Linge
 2012–2014: Andreas Halse
 2014–2016: Nicholas Wilkinson
 2016–2018: Andrea Sjøvoll
 2018–d.d. : Andreas Sjalg Unneland

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 

 
Norske politiske ungdomsfylkingar
Skipingar i 1975
Sosialistisk Venstreparti
1124

1124 (romartal MCXXIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 
 22. april: Kong Alexander den 1. av Skottland

Artiklar utan brødtekst
Einar Førde

Einar Førde () var ein norsk journalist og politikar for Arbeidarpartiet. Førde var som politikar ein viktig ideolog og strateg. Han var òg kringkastingssjef for NRK.

Einar Førde var fødd i Høyanger som son av Gudleik Førde og Dagny Hagen. Han tok artium ved Eidsvoll landsgymnas, og studerte ved statsvitskap, historie og samfunssøkonomi ved  Universitetet i Oslo. Han gjennomførte også Forsvarets russiskkurs. Han var ein lovande idrettsmann, og vann 1500 m under Nordisk juniormesterskap i 1963.

Som politikar var han stortingsrepresentant frå 1969 til 1989, parlamentarisk leiar og nestleiar i Arbeidarpartiet, og statsråd i Kyrkje- og undervisingsdepartementet i Odvar Nordli si regjering frå 8. oktober 1979 til 4. februar 1981 og deretter i Gro Harlem Brundtland si første regjering til 14. oktober 1981.

Etter at han slutta på Stortinget var han deretter kringkastingssjef i NRK frå 1989 til 2001. Siste åra skreiv han artiklar kvar veke i Bergens Tidende, og desse er samla i dei to siste bøkene frå hans hand.

Einar Førde døydde 61 år gamal av kreft etter ei tids sjukdom. Han etterlét seg kona Synnøve Nymo og tre born frå dette ekteskapet, to frå tidlegare ekteskap.

Verv
Stortingsrepresentant for Oslo 1969–89 (Akershus 1981–85)
Parlamentarisk leiar for Arbeidarpartiet 1986–89
Nestleiar i Arbeidarpartiet 1981–89
Kyrkje- og undervisningsminister 1979–81
Kringkastingssjef i NRK 1989–15. juli 2001

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Einar Førde i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 Om Einar Førde i Allkunne
Tekstar om Einar Førde

 

Folk frå Høyanger
Norske journalistar
Kringkastingssjefar
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar for Akershus
Norske kyrkje- og undervisningsministrar
Ap-statsrådar
Forfattarar frå Høyanger
Norske sakprosaforfattarar
Norske mellomdistanseløparar
Arbeidarane si ungdomsfylking

Arbeidarane si ungdomsfylking (AUF) er ungdomsorganisasjonen til Arbeidarpartiet. AUF driv politisk arbeid og legg vekt på sosialt samhald. Organisasjonen blei danna i 1927.  Astrid Hoem blei vald til leiar i 2020, som etterfølgjar til Ina Langønes Libak.

Med  medlemmar per 31. desember 2022 er AUF det største ungdomspartiet i Noreg. Fleire toppar i Arbeidarpartiet har vore leiarar i AUF, mellom anna Trond Giske, Jens Stoltenberg og Thorbjørn Jagland. 

Særleg etter 1960 har AUF ofte vore meir politisk radikale enn moderpartiet, mellom anna i utanrikspolitikken og miljøpolitikken. Dette gjeld ikkje minst under EF- og EU-striden i 1972 og 1994, da AUF begge gonger tok standpunkt mot norsk medlemskap medan Arbeidarpartiet i regjeringsposisjon arbeidde for medlemskap. AUF var sentrale i opprettinga både av AIK i 1972 og Sosialdemokratar mot EU i 1994.

AUF har også engasjert seg sterkt i internasjonalt solidaritetsarbeid og i saker som kampen mot apartheid og for rettane til palestinarane. Dei har hatt omfattande internasjonalt samarbeid gjennom IUSY (International Union of Socialist Youth).

Historie 
AUF blei danna i 1927 ved at ungdomsorganisasjonane til Det norske arbeiderpartiet og Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti slo seg saman. Til saman hadde AUF kring 10 000 medlemmar, og voks til om lag det tredobbelte i åra fram til den andre verdskrigen.

I etterkrigstida har medlemstalet vore lågare. Frå 1934 dreiv AUF nært samarbeid med dei sosialdemokratiske ungdomsforbunda i Sverige og Danmark og meldte seg i 1937 inn i Sosialistisk ungdomsinternasjonale. Organisasjonen blei oppløyst saman med dei politiske partia 25. september 1940, men blei raskt reorganisert ved frigjeringa i 1945.

Kjente politikarar som Bjartmar Gjerde, Reiulf Steen, Bjørn Tore Godal, Rune Gerhardsen, Sissel Rønbeck, Thorbjørn Jagland, Jens Stoltenberg, Turid Birkeland, Trond Giske og Anniken Huitfeldt har alle vore leiarar i AUF. Leiarar dei seinare åra har vore Eva Kristin Hansen (2000–2002), Gry Larsen (2002–2006), Martin Henriksen (2006–2010) og Eskil Pedersen (2010–2014).

AUF gjev ut ungdomsavisa Praksis, tidlegare Arbeiderungdommen (1953–1973 Fritt Slag). Til 100-årsjubileet for ungdomsorganisasjonen i 2003 kom jubileumsboka Partiets salt.

AUF-skandalen 
Våren 1998 blei to framståande medlemmar av AUF, blant dei ein Stortingsrepresentant for AP, dømd til fengelsstraffer for omfattande juksing med medlemslister, for å motta urettmessig stor offentleg støtte. Dei to hevda at triksinga var ein etablert praksis som hadde pågått gjennom fleire tiår, også bland andre ungdomsparti og organisasjonar.

Andre ting er den store juksinga med medlemmar som dei kalla «intromedlemmar». Desse var eigentleg ikkje medlemmar, men blei verva til eit teoretisk medlemskap, og var ikkje medlemmar i praksis.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Norske politiske ungdomsfylkingar
AUF
Skipingar i 1927
Randsfjorden

Randsfjorden er den fjerde største innsjøen i Noreg, og var den nest største i Oppland fylke. Noverande tredje største i det nye Innlandet fylke. Innsjøfjorden ligg i opplandskommunane Jevnaker, Gran, Søndre Land og Nordre Land. I nord har innsjøen tilsig frå elvane Etna og Dokka. Randsfjorden renn ut via Randselva ved Jevnaker i sørenden av innsjøen. 

Randsfjorden ligg 135 moh. og har ei flatevidd på 141 km². Den største djupna er 131 meter. Randsfjorden er ein fjordsjø som vart danna av isen under og etter siste istid. Området utgjer ei svak sone i jordskorpa på grunn av ein forkasting, der austsida har sklidd ned medan vestsida er pressa opp. Bergartslaga er dermed best bevart i aust der ein finn kambrosilurske skifer og i høgareliggande område permiske lavabergartar. Desse laga er erodert på vestsida og ein finn prekambrisk grunnfjell. Innsjøbassenget når på det djupaste ned til omlag havnivå.

Randsfjorden var ei viktig årsak til busetnadsmønsteret på Hadeland. Utanfor Eidsand ligg fleire øyar, mellom anna Kongeøya og Sandøya. I nyare tid har ein laga fleire golfbanar rundt sjøen.

Randsfjordferja kryssar Randsfjorden mellom Horn og Tangen.

Snorre skriv at ein gong kong Halvdan Svarte hadde vore på besøk på Hadeland, reiste han over Randsfjorden på veg heim. Då gjekk han gjennom isen med hest og slede og drukna.

Innsjøar i Innlandet
Innsjøar i Viken
Geografi i Jevnaker
Geografi i Gran
Geografi i Søndre Land
Geografi i Nordre Land