kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Metafysisk poesi

Metafysisk poesi (engelsk metaphysical poetry) er ei litterær rørsle innan engelsk litteratur frå barokktida på 1600-talet.

Representantane for retninga var interesserte i filosofiske spørsmål, men «metafysisk» er i denne samanhengen ikkje å forstå som adjektivet til metafysikk. Nemninga kjem frå ein vilkårleg, negativt lada konnotasjon som ein av hovudkritikarane av retninga, Samuel Johnson, sette fram i verket The Lives of the Poets (1744) for å karakterisere diktarane i rørsla.

Dei viktigaste emnene til dei metafysiske poetane var religion og kjærleik. Ofte blei temaet behandla i form av argumentasjonar: som monologar, som samtaler med ein trulaus elskar, med Gud eller med allegoriske figurar, til dømes Døden. Mykje brukte stilmiddel var ordspel, oksymoron, paradoks, og spesielt ein retorisk figur som i England blei kalla metaphysical conceits etter det italienske concetto («innfall»). Conceits  var utvida, usannsynlege og utbroderte metaforar som kunne prege et heilt dikt og som fungerte som ei form for paradoks ved at ei samanlikning som til å begynne med verkar latterleg, til slutt står fram som heilt logisk og samanhengande. Andre kjenneteikn på stilen er ei ufullstendig syntaks, uregelbunden metrikk og ein uformell måte å uttrykke seg på.

Et særdrag ved den metafysiske diktinga er ei bevisst avgrensing mot elisabethansk dikting, til dømes samtidas vanlegaste litterære rørsle, petrarkismen, noko som kjem til uttrykk i kritikk av konvensjonelle normer og verdisyn. Det er viktig å merke seg at dei metafysiske dikta og den kritikken som ligg i dei ikkje blei sett på som ei offisiell motrørsle til dei rådande litterære straumdraga. Tvert om, dei første metafysiske dikta sirkulerte berre i private kretsar og var spesielt hos den tidlege John Donne ikkje meint for eit større publikum. Den tydinga som denne poesien blir tillagt i dag er hovudsakleg basert på ei retrospektiv fortolking.

Dei viktigaste metafysiske poetane er:
 John Donne
 George Herbert
 Andrew Marvell
 Thomas Traherne
 Henry Vaughan
 Richard Crashaw
 Thomas Carew
 Abraham Cowley
 John Cleveland
 Francis Quarles 

På 1900-talet blei dei metafysiske poetane førebilete for dei engelskspråklege modernistane, til dømes T.S. Eliot som i 1921 skreiv eit essay om korleis metafysisk poesi påverka modernistisk dikting.

Kjelde 
Denne artikkelen er ei omsetting av «Metaphysische Dichtung» frå , den 16. november 2011.

Bakgrunnsstoff 
 Metafysiske poetar
 Metaphysical Poetry. Med introduksjon og merknader av Colin Burrow. London: Penguin. (ISBN 0-140-42444-X)

Engelsk litteratur
Lyrikksjangrar
Litteraturhistorie
Aslak Anders Persen Tornensis

Aslak Anders Persen Tornensis () er ein norsk økonom og tidlegare lokalpolitikar for Høgre. Han vart vald til varaordførar i Kautokeino kommune den 31. oktober 2003 og hadde vervet til han søkte om fritak og fekk det på sommaren i 2006. Han hadde då hatt permisjon sidan tidleg i januar same året etter å ha vorte sikta for seksuell omgang med mindreårig.  Tornensis vart sidan tiltalt for handlingane og dømd til fengselsstraff.

Varaordførar i Kautokeino
Aslak Anders Tornensis vart innvald som einaste representanten frå Høgre i kommunestyret i Kautokeino ved kommunevalet i 2003. Før konstitueringsmøtet hadde Høgre i Kautokeino inngått skriftleg avtale med Venstre om å stemme på deira kandidat i ordførarvalet. Då Tornensis fekk tilbod om vervet som varaordførar mot å stemme på ordførarkandidaten til Samefolkets Parti valde han å bryte den skriftlege avtalen, og det vart fleirtal for Klemet Erland Hætta som ordførar og Tornensis som varaordførar. Leiaren for Kautokeino Høgre gjekk etterpå ut og sa at det som hadde skjedd var skuffande.

Referansar 

Lokalpolitikarar i Kautokeino
Høgrepolitikarar i Finnmark
Folk frå Kautokeino
Steinvendar

Steinvendar (Arenaria interpres) er ein fugl i snipefamilien. Han er ein trekkfugl med eit vidt utbreiingsområde som hekkar i nordlege delar av Eurasia og Nord-Amerika og flyg sør om vinteren til kystområde nesten over heile verda.

Skildring
Steinvendar er liten og ganske tettbygd med ei lengd på 22–24 cm og eit vingespenn på 50–57 cm. Han veg 85–150 g. Nebbet er mørkt, kileforma og noko oppovervend, og blir 2–2.5 cm langt. Føtene på 3,5 cm er ganske korte og sterkt oransjefarga. Fjørdrakten er spragla i svart, kvitt og brunt på oversida. Utanfor hekketida har vaksne fuglar mørke gråbrune overdelar med svarte felkkar, mørkt hovud med noko kvitfarge og kvit underside. I hekketida er fuglane meir fargerike og overdelen er raud-brun med svarte flekkar. Brystet er hovudsakleg svart med ein kvit flekk på sida. Undersida er kvit. Hovudet er hovudsakleg kvitt med svarte strekar på krona og eit svart mønster i fjeset. Ho er noko mindre fargerik medan hannen har eit brunare hovud med meir strekmønster. Ungfuglar har eit lysebrunt hovud og lyse kantar på fjørene slik at dei minnar om skjel.

Utbreiing
I hekketida lever fuglen på nordlege breiddegarder, sjeldan meir enn nokre kilometer frå havet. Underarten A. i. morinella finst i Nord-Alaska og arktisk Canada så langt aust som Baffin-øya. A. i. interpres hekkar i Vest-Alaska, på Ellesmere-øya og Grønland, i Skandinavia, Estland og nordlege Russland. Tidlegare hadde han eit større utbreiingsområde.

I Amerika overvintrar fuglen langs kysten frå Washington og Massachusetts heilt til sørspissen av Sør-Amerika, sjølv om han er sjeldan sør i Chile og Argentina. I Europa overvintrar han vest på Island, i Noreg og Danmark og lengre sør. Berre eit fåtals fuglar held til ved middelhavskysten. I Afrika er han utbreidd heilt sør til Sør-Afrika og på øyar utanfor kysten. I Asia finst han i sørlege område og så langt nord som Sør-Kina og Japan (hovudsakleg Ryuku-øyane). I Oseania opptrer han så langt sør som Tasmania og New Zealand, og overvintrer på ei rekkje stillehavsøyar. Ikkje-hekkande fuglar kan bli verande i overvintringsområdet heile året.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ruddy turnstone» frå ,  den 18. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:
 Harrison, Colin (1975) A Field Guide to the Nests, Eggs and Nestlings of British and European Birds. Collins, London.
 Robinson, R.A. (2005) BirdFacts: profiles of birds occurring in Britain & Ireland (v1.1, Jan 2006). BTO Research Report 407, BTO, Thetford (http://www.bto.org/birdfacts).
 Rosair, David & Cottridge, David (1995) Hamlyn Photographic Guide to the Waders of the World. Hamlyn, London.
 Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998) Birds of the Western Palearctic: Concise Edition Vol. 1. Oxford University Press, Oxford.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Peder Fiske, 1994, Artsomtale: Arenaria interpres – steinvender, S. 220 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu.
 

Snipefamilien
Fuglar i Noreg
Svartraudstjert

Svartraudstjert (Phoenicurus ochruros) er ein fugl i flugesnapparfamilien.

Skildring
Fuglen er om lag 14,5 cm lang og veg 14-20 gram. Hannen er om våren gråsvart på hovud, rygg og mage, og har lyse område på vengane og ein iaugefallande oransjeraud stjert. Hoa er anonymt  gråbrunt farga og har brunraud stjert.

Læte 
Sangen består av pipetonar og kraftige triller og høyrest stri. I det nordlege Europa er svart raudstjert saman med svarttrasten av fuglane som først byrjar synge i gryet.

Utbreiing 
Svartrødstjert hekkar i Sør-Noreg nord til Trøndelag, i byområder, industriområde og enkelte andre stader med bygningar. Lengre sør i Europa hekkar han òg i karrige fjellområde. Arten har nordvestgrensa for den europeiske utbreiinga si i Noreg. Arten har ei palearktisk utbreiing og hekkar i Eurasia og i Marokko i Nord-Afrika. Delar av populasjonen er trekkfuglar som overvintrar i Middelhavsområdet, det nordlege Afrika så langt sør som Etiopia og Somalia, Midtausten, India og det søraustre Asia så langt aust som til Burma.

Taksonomi 
Det rår ikkje konsensus om kva for ei familie raudstjertane høyrer til. Tidlegare vart dei rekna til trastefamilien, men vert nå oftast plasserte i familien flugesnapparar i underfamilien Saxicolinae saman med t.d. buskskvettar og steinskvettar.

Hekking 
Hoa bygg eit relativt slurvete reir og legg fire til seks lysesblå til kvite egg. Ho rugar sidan einsam på egga i 12 til 16 dagar. Ungfuglane vert mata av begge foreldra i 12 til 19 dagar. Ofte førekjem to kull om året.

Føde 
Fuglen et insekt og om hausten noko bær. Han finn maten på marka eller jagar forbiflygande insekt frå ein sitteplass.

Status og vern 
I år 2021 blei svartraudstjert oppgradert frå kategorien sårbar til sterkt truga (EN) på norsk raudliste for artar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Svart rödstjärt» frå , den 10. januar 2012. 
 
Referansar

Flugesnapparfamilien
Fuglar i Noreg
Aleksej Tolstoj

Aleksej Konstantinovitsj Tolstoj () var ein russisk forfattar. Han var fetter av Leo Tolstoj.

Tolstoj hadde utdanninga si frå Statsuniversitetet i Moskva i 1836, og arbeidde ved hoffet til tsaren det meste av livet sitt. Han var mellom anna seremonimeister og hoffjegermeister. Høgdepunktet forfattarskapen hans er ein trilogi av historiske drama.

Han skreiv òg dikt påverka av tysk romantikk og omsette Goethe og Heine til russisk. Nokre av dei episke dikta hans om Johannes av Damaskus er publisert på norsk i antologien Østkirken, 2002.

Sjå òg
Tatjana Tolstaja, barnebarn av Aleksej Tolstoj

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aleksej Tolstoj» frå ,  den 18. november 2011.  

Forfattarar frå 1800-talet
Russiske forfattarar
Folk frå St. Petersburg
John Field

John Field () var ein irsk pianist og komponist. Han blir rekna som oppfinnar av musikkforma nocturne som Frédéric Chopin utvikla vidare.

Liv
John Field blei fødd i Dublin. Han studerte først klaver hos far sin som var fiolinist, og seinare med Tommaso Giordani. Han fortsette utdanninga hos Muzio Clementi i London. I 1802 følgde han med Clementi på ei reise til Paris for å vise fram klaver som Clementi hadde bygd og for å opptre som pianist. Året etter reiste begge  til St. Petersburg der Field blei værande og skapte seg eit ry som kunstnar og lærar. Han foretok òg ei rekke konsertreiser. Frå 1822 til han døydde i 1837 budde han i Moskva.

Verk 

Field er den første komponisten som skreiv nocturner. Desse stykka påverka Frédéric Chopin i sterk grad, og han skreiv sjølv 21 nocturner som gjorde forma vidkjend. Field sine i alt 18 nocturner høyrer til dei tidlegaste einsatsige, romantiske karakterstykka for klaver og kan sjåast på som viktige forløparar for mange romantiske komponistar sine verk, til dømes Felix Mendelssohn Bartholdy, Robert Schumann, Franz Liszt og Edvard Grieg.

Field skreiv sju klaverkonserter, den andre (1811) er nok den mest kjende, sjølv om den fjerde (1819) ofte blir sett på som meir verdefull reint musikalsk. Av orkesterverk finst det tre rondoar og ein transkripsjon av Field sin tolvte nocturne, ved sida av et stor tal verk for piano solo, kammermusikalske verk og nokre få vokale verk.

Mottaking  
Fields sine samtidige akta han høgt. Pianospelet og komposisjonane hans påverka mange store komponistar, blant andre Chopin, Brahms, Schumann og Liszt.
Hamilton Harty (1879–1941): A John Field Suite. For orkester (1939). Boosey & Hawkes.
Wilhelm Killmayer (* 1927): An John Field. Nocturner for klaver(1978). Schott-Verlag, Mainz.
Malcolm Arnold (* 1954): Fantasy on a Theme of John Field. for orkester. Faber, 1994.
Wolfgang Schlüter (* 1948): John Field und die Himmels-Electricität: Skizzen. Eichborn, Frankfurt am Main 1998.

Kjelder 
Denne artikkelen er basert på «» frå , den 19. november 2011.

Litteratur 
 Cecil Hopkinson: A bibliographical thematic catalogue of the works of John Field. Eige forlag, London 1961.
 Patrick Piggott: The life and music of John Field. 1782–1837. Creator of the nocturne. Faber & Faber, London 1973, ISBN 0-571-10145-3.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Irske musikarar
Irske lyrikarar
Folk frå Dublin
Eva Kristin Andersen

Eva Kristin Andersen () er ein norsk lokalpolitikar og tidlegare ordførar i Fredrikstad for Framstegspartiet. I 2007 vart ho fyrste kvinnelege ordføraren i byen. Ho er fødd og oppvaksen på Torp, og utdanna diplomøkonom frå Handelshøyskolen BI. Ho vart vald til gruppeleiar i Fredrikstad Fremskrittsparti i 1999.

Ho gjekk i 2007 til val på ynsket om å bygge ny sjukeheim, løyse trafikksituasjonen i Fredrikstad utan bompengar og å fjerne eigedomsskatten. Ved valet i 2011 gjekk FrP attende med over 17 prosentpoeng i Fredrikstad og miste ti av sytten representantar i kommunestyret, og ordførarvervet.

Gensersaka
Andersen vart landskjend i norske aviser i 2007 etter at Fredriksstad Blad trykte ein artikkel med eit bilete av henne iført ein genser frå motorsykkelklubben Bandidos, ei gruppe som politiet karakteriserer som eit organisert kriminelt miljø. I etterkant vart det ei stor sak der Andersen og partikollegaene hennar hevda at biletet var manipulert. Ekspertar frå Interfoto meinte på andre sida at biletet ikkje var manipulert, då det ikkje hadde nokon teikn på å vere redigert. I ettertid sa Andersen at ho hadde handtert saka dårleg, og at ho hadde vore uklar i det ho hadde sagt. Andersen har heile tida halde fast på at biletet ikkje var ekte. Dette fekk ho også støtte for frå partisekretæren til Framstegspartiet, Geir Mo. Saka var tema på et folkemøte i Fredrikstad, og vart også handsama i bystyret, men fekk ingen konsekvensar for virket hennar som ordførar. Bystyregruppa til Framstegspartiet i Fredrikstad valde å ikkje ta opp saka internt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eva Kristin Andersen» frå ,  den 19. november 2011.  

Ordførarar i Fredrikstad
FrP-ordførarar i Østfold
Folk frå Fredrikstad
Daniel av Elton John

«Daniel» var ein stor hitsong for Elton John. Han vart gjeven ut på albumet Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player i 1973 og var skriven av John med tekst av Bernie Taupin. Songen nådde andreplassen i USA og gjekk til topps på adult contemporary-lista. Det var den andre singelen hans som gjekk til topps på lista i Canada, etter «Crocodile Rock» tidlegare på året. I Storbritannia nådde singelen femteplass og i Noreg ein åttandeplass.

Songen 
Bernie Taupin skreiv «Daniel» medan han var inspirert av hendingar i Vietnamkrigen. Teksten skildrar ein fiktiv veteran som vart blind under krigen («your eyes have died»/«but you see more than I») og reiser til Spania får å kome seg bort frå dei rundt seg heime («do you still feel the pain»/«of the scars that won't heal?»), inkludert broren, som fortel soga i songen.

Listeplasseringar

Andre versjonar 
Andre artistar som har spelt inn songen er Wilson Phillips, som nådde sjuandeplass på den amerikanske Adult Contemporary-lista i 1992 med songen, Bonnie 'Prince' Billy & Tortoise og Fuel.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Daniel (Elton John song)» frå ,  den 20. november 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1973
Singlar frå 1973
Elton John-songar
Songar med tekst av Bernie Taupin
Softrocksongar
Songar om Vietnamkrigen
Songar med musikk av Elton John
Wilson Phillips-songar
Songar på toppen av Billboard Adult Contemporary-lista
Songar produserte av Gus Dudgeon
Rockeballadar
DJM Records-singlar
MCA Records-singlar
The Jimmy Castor Bunch-songar
Lesley Gore-songar
Hugo Montenegro-songar
Inger Lise Rypdal-songar
Crocodile Rock

«Crocodile Rock» er ein song skriven av Elton John og Bernie Taupin, og spelt inn i juni 1972 i Strawberry Studios i Château d'Hérouville i Frankrike. Han vart gjeven ut som singel den 27. oktober 1972 i Storbritannia og 20. november 1972 i USA før albumet Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player kom ut i 1973. Det var den første singelen hans som gjekk til topps i USA, noko han klarte den 3. februar 1973. Singelen vart liggande på topps i tre veker og selde til gull seinare på året. I 1995 hadde singelen seld til platina.

Singelen nådde òg toppen i Canada og låg øvst på lista i fire veker.

«Crocodile Rock» er dominert av eit Farfisa orgel, spelt av John med ein karinvalliknande lyd og honky-tonk-rytme. Teksten tar eit nostalgisk tilbakeblikk på tidleg rock 'n' roll, og eit forhold til ei kvinne som heiter Suzie. Songen har likskap til fleire songar frå slutten av 1950-åra og tidleg i 1960-åra, mellom andre Del Shannon sin «Cry Myself to Sleep» frå 1962 og «Little Darlin'», som vart spelt inn i 1957 av The Diamonds. Refrenget minnar om «Speedy Gonzales» av Pat Boone.

Medverkande
 Elton John – piano, Farfisa orgel, vokal
 Davey Johnstone – elektrisk gitar
 Dee Murray – bass
 Nigel Olsson – trommer

Salslister

Vekeslister

Årslister

Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er Teddy Robin frå Hong Kong, Ervinna frå Singapore, The Beach Boys, Alvin and the Chipmunks og Baha Men.

Crocodile Rock er ein av songane i videospelet Lego Rock Band.

Nelly Furtado og John sjølv song inn songen 2010 for filmen Gnomeo and Juliet, som kom ut i 2011.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Crocodile Rock» frå ,  den 20. november 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1972
Singlar frå 1972
Elton John-songar
Songar på toppen av Billboard-lista
Nummer-ein-singlar i Italia
Nummer-ein-singlar i Sveits
Nummer-ein-singlar i Canada
Songar med tekst av Bernie Taupin
Songar med musikk av Elton John
Songar produserte av Gus Dudgeon
DJM Records-singlar
MCA Records-singlar
Songar om musikk
Songar om dansing
The Beach Boys-songar
Cliff Richard-songar
Alvin and the Chipmunks-songar
Baha Men-songar
Nelly Furtado-songar
Songar om nostalgi
Songen Goodbye Yellow Brick Road

«Goodbye Yellow Brick Road» er ein ballade av musikaren Elton John. Songen vart skriven av John med tekst av Bernie Taupin for albumet Goodbye Yellow Brick Road i 1973. Den musikalske stilen og produksjonen heller kraftig mot softrockstilen i 1970-åra. Songen fekk god kritikk og somme kritikarar har kalla han den beste songen hans.

Songen kom ut i 1973 som den andre singelen frå albumet og gjekk inn på Topp 10 i både Storbritannia og USA. Det var ein av dei største hittane til Elton John og selde betre enn den førre singelen. I USA selde han til gullplate i 1974 og til platina i 1995.

«The Yellow Brick Road» er eit bilete henta frå filmen The Wizard of Oz frå 1939.

I 2010 rangert Rolling Stone songen som den 390. beste gjennom tidene.

Medverkande
 Elton John – piano, vokal
 Davey Johnstone – Leslie elektrisk gitar, korvokal
 Dee Murray – bass, korvokal
 Nigel Olsson – trommer, korvokal
 Del Newman – orkesterarrangement

Salslister

Vekeslister

Årslister

Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er Keane (med Faultline), Dream Theater og Sarah Blasko.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Goodbye Yellow Brick Road (song)» frå ,  den 20. november 2011. 
 oppgav desse kjeldene:
"BBC: The Official UK Charts Company". 
"Billboard". Billboard Hot 100 airplay and sales charts.

Bakgrunnsstoff
 

Singlar frå 1973
Elton John-songar
Songar med musikk av Elton John
Songar med tekst av Bernie Taupin
Songar produserte av Gus Dudgeon
Popballadar
Rockeballadar
DJM Records-singlar
MCA Records-singlar
 390
Ray Conniff-songar
Billy Joel-songar
Keane-songar
Queens of the Stone Age-songar
Hugo Montenegro-songar
The Shadows-songar
Songar om vegar
Sergej Tanejev

Sergej Ivanovitsj Tanejev () var ein russisk komponist under romantikken.

Komposisjonsstilen til Tanejev var til å begynne med inspirert av vestlege straumdrag, men etterkvart vende han seg mot den nasjonale russiske rørsla. Han hadde ei livslang interesse for musikken til dei gamle meistrane og studerte intensivt verk av til dømes Palestrina, Händel og Mozart, noko som førte til at han i (for si tid) uvanleg grad meistra kontrapunktikk. Musikken hans verkar ofte tørr og akademisk, men det finst òg unntak. Tanejev var ingen salongmusikar; han føretrekte store, krevjande verk.

Kjelder 
Denne artikkelen er basert på «Sergei Iwanowitsch Tanejew» frå , den 20. november 2011.

Litteratur 
 Jan Brachmann: Walzer, polyphon verknotet : Die Geschichte gibt Halt, wo der Glaube nicht mehr trägt: die famose Symphonik von Sergej Tanejew, triumphal wiederbelebt vom Dirigenten Thomas Sanderling. I Frankfurter Allgemeine Zeitung 24. juni 2010

Bakgrunnsstoff 

 

Romantiske komponistar
Folk frå Vladimir
Russiske komponistar
Hyperbel

Hyperbel er ei kurve, ei glatt kurve som ligg i planet. Ein hyperbel har to delar, som ein kallar samanhengande komponentar, dei er speglbilete av kvarandre og liknar to uendelege bogar. Hyperbelen er ein av dei fire kjeglesnitta ein har, som dannar seg i skjeringspunkta mellom ei kjegle og ei flate. Dei andre kjeglesnitta er parabel, ellipse og sirkelen (som i røynda er eit spesialtilfelle av ein ellipse). Det er vinkelen mellom kjegla og flata som avgjer kva type kjeglesnitt ein får. Om vinkelen mellom planet og aksen til kjegla er mindre enn vinkelen mellom linja til kjegla og aksen, eller planet er parallell til aksen, så er kjeglesnittet ein parabel. 

Ein hyperbel er ein funksjon med forma 

, når a er ein konstant og x, som er ein variabel, er forskjellig frå null. Ein hyperbel har eit brotpunkt når nemnaren er lik null, det vil seia at grafen gjer eit slags hopp og ikkje er kontinuerleg. Ved brotpunktet kan ein teikne inn ein vertikal asympote som grafen ikkje er i kontakt med. Han har likninga x = brotpunktet. 

Når  er L eit bestemt punkt på y-aksen. Dette punktet finn ein ved å la stigningstala stå att medan ein tar bort konstantledda. Likninga for den horisontale asymptoten vil bli .

Om tverraksen til ein hyperbel ligg langs x-aksen i eit kartesisk koordinatsystem og senteret er i origo, så kan likninga til ein hyperbel skrivast

Ein hyperbel der tverraksen ligg langs y-aksen har likninga

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hyperbola» frå ,  den 21. november 2011.  

Kjeglesnitt
Analytisk geometri
Kurver
Don't Let the Sun Go Down on Me

«Don't Let the Sun Go Down on Me» er ein song av Elton John med tekst av Bernie Taupin på albumet Caribou frå 1974. Songen vart gjeven ut som singel same året.

På refrenget er blåsearrangement gjort av Del Newman, og Beach Boys-medlemmane Carl Wilson og Bruce Johnston, samt Toni Tennille syng korvokal. Med på songen er òg Ray Cooper på perkusjon og Dave Hentschel på mellotron.

Det vart spelt inn eit konsertopptak den 14. desember 1986 som er gjeven ut på Live in Australia with the Melbourne Symphony Orchestra. Ei forkorta utgåve av denne innspelinga vart gjeven ut som singel i 1987 og finst på To Be Continued....

I 1991 spelte John inn songen som ein duett med George Michael og singelen vart ein stor suksess. Paret hadde sunge songen i lag på Live Aid i 1985. Singelen var spelt inn under ein konsert på Wembley Arena i London den 25. mars 1991 då Elton John var gjesteartist for George Michael. Duetten vart ein stor hit på begge sider av Atlanteren og nådde toppen av lista i mellom anna Storbritannia, USA og Noreg. Denne versjonen finst på John-albumet Love Songs. Inntektene frå singelen vart delt mellom 10 forskjellige veldedige organisasjonar for born, AIDS og utdanning.

Listeplasseringar
Originalutgåva av «Don't Let the Sun Go Down on Me» nådde 16. plass i Storbritannia og andreplass i USA. I Canada gjekk han heilt til topps og vart den femte listetoppen hans i det landet.

Andre versjonar
«Don't Let the Sun Go Down on Me» har vore ein populær song for mange andre artistar som Maynard Ferguson, Roger Daltrey, The Winans, Gloria Estefan, Oleta Adams, Joe Cocker, Me First and the Gimme Gimmes, Vanessa Carlton og Bettye LaVette.

Lister

Originalversjonen

George Michael/Elton John-versjonen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Don't Let the Sun Go Down on Me» frå ,  den 22. november 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Singlar frå 1974
Singlar frå 1991
Singlar frå 1992
Songar med musikk av Elton John
Songar med tekst av Bernie Taupin
Songar frå 1974
Elton John-songar
Songar på toppen av Billboard-lista
Songar på toppen av Billboard Adult Contemporary-lista
Songar på toppen av European Hot 100
Musikkvideoar regisserte av Andy Morahan
Nummer-ein-singlar i Italia
Nummer-ein-singlar i Nederland
Nummer-ein-singlar i Sveits
Nummer-ein-singlar i Storbritannia
Nummer-ein-singlar i Canada
Songar produserte av Gus Dudgeon
MCA Records-singlar
Columbia Records-singlar
Epic Records-singlar
The Rocket Record Company-singlar
DJM Records-singlar
Phonogram Records-singlar
David Archuleta-songar
The Beach Boys-songar
George Michael-songar
Joe Cocker-songar
Gloria Estefan-songar
Garth Brooks-songar
Miley Cyrus-songar
James Last-songar
Songar om sola