kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Hosebandordenen

Hosebandordenen (engelsk The Most Noble Order of the Garter)  er ein engelsk riddarorden oppretta av kong Edvard III av England i 1344  eller 1348. Ordenen omfattar den britiske monarken og tronarvingen, opptil 24 spesielt utvalde medlemmar og andre medlemmar frå den britiske og frå utanlandske kongefamiliar.

Ordenen rangerer som nummer tre av alle britiske utmerkingar, etter Victoriakrossen og Georgskrossen, og er rekna som «krona» i det britiske systemet av ærestilvisingar. Hosebandordenen er i dag den eldste nasjonale ordenen i Europa som har vore i bruk utan avbrot sidan mellomalderen. 

Ordenen høyrer spesifikt til England. Tistelordenen høyrer til Skottland og St. Patricksordenen høyrer til Irland, men denne vert ikkje lenger tildelt.

Historie 
Kong Edvard III grunnla Hosebandordenen som «eit samfunn, fellesskap og kollegium av riddarar».

Ein reknar med at ordenen vart stifta i 1348, men ulike datoar frå 1344 til 1351 har også vorte lagt fram. Rekneskapen som følgde garderoben til kongen viser at det å ha på seg hoseband starta i 1348.

Ein har tillete kvinner som medlemmar av ordenen sidan 1987.

Medlemmar og nemningar

I tillegg til den britiske monarken og tronarvingen har ordenen opptil 24 andre medlemmar valde ut av monarken for tenestene sine.  Desse har tittelen Knight Companion eller Lady Companion. I tillegg til desse kan medlemmar av det britiske kongehuset vera ekstramedlemmar som Royal Knights/Ladies Companion medan utanlandske kongelege kan vera Stranger eller Extra Knights/Ladies Companion.

Ordensteikn 

Ordensteiknet eller emblemet er eit blått, gullkanta hoseband (strømpeband) av fløyel og med gullspenne og dessutan mottoet Honi soit qui mal y pense, på norsk «Skam få den som tenkjer ille om det», opphavleg eit gammalt fransk ordspråk. Ifølgje ein utbreidd anekdote skal ordenen ha vorte innstifta då Edvard III si elskarinne, grevinne Alice av Salisbury, mista strømpebandet sitt under ein fest, og kongen redda den pinlege situasjonen ved å plukka opp bandet med orda «honi soit qui mal y pense» og løfta om å gjera det til det mest ærefulle nokon kunne bera.

Hosebandet vert bore av medlemmane til ordenen ved seremonielle høve. Medlemmane kan bera ei åttekanta bryststjerne i sølv og eit breitt, blått band med ein medaljong som viser St. Georg og dragen, eller dei kan iførast full ordensdrakt med mørk blå fløyelskappe med kvite silkebremmar og skarlagensraud kapusjong, og dessutan svart barett med kvit fjørbusk. Ordensteiknet vert då bore på venstre bryst og St. Georgs-medaljongen om halsen.

Norske hosebandriddarar 
Sidan unionoppløysinga har alle regjerande norske monarkar vore utnemnd til medlem av ordenen. Kong Haakon VII vart utnemnd i 1906, som riddar nummer 833. I 1959 vart kong Olav V riddar nummer 923. Kong Harald V vart utnemnd til riddar av Hosebandordenen i 2001, og vart med det riddar nummer 990 i rekkja.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Hosebåndsordenen» frå ,  den 21. september 2018.

Bakgrunnsstoff

Hosebandsordenen
Pictures of Matchstick Men

«Pictures of Matchstick Men» er den første hitsingelen til Status Quo, gjeve ut den 5. januar 1968.

Songen nådde sjuandeplassen på den britiske singellista, åttandeplassen i Canada og 12. plassen på Billboard Hot 100, og vart den einaste hitsingelen deira i USA. Opphavleg var det meininga at B-sida til singelen, «Gentleman Joe's Sidewalk Cafe», skulle vere A-sida. 

Det finst to versjonar av songen, ein i stereo og ein i mono, som har større skilnader. Monoversjonen, som var den originale singelversjonen, har ein wah-wah-gitar i mellomspelet mellom versa, medan stereoversjonen ikkje har denne. 

Songen opnar med ein enkel gitartone som spelar eit riff på fire notar, før bass, rytmegitar, trommer og vokal kjem inn. «Pictures of Matchstick Men» er ein av fleire songar frå seint i 1960-åra som brukar phasing-effekt. Den neste singelen til bandet, «Black Veils of Melancholy», var liknande, men selde dårleg.

Camper Van Beethoven-versjonen

I 1989 fekk Camper Van Beethoven ein hit på den amerikanske Billboard's Modern Rock Tracks-lista med ein versjon frå albumet Key Lime Pie. Eit av instrumenta på denne versjonen er ein fiolin. Denne versjonen vert spelt mot slutten av Ray Donovan-episode 7 i sesong 5.

Andre versjonar

Andre som har spelt inn songen er mellom andre Ozzy Osbourne og Type O Negative i 1997 for filmen Private Parts. 

I 2002 gav Death in Vegas ut «Scorpio Rising» som kom med eim remiksa instrumentalversjon av «Pictures of Matchstick Men».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pictures of Matchstick Men» frå ,  den 2. oktober 2018.

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1967
Singlar frå 1968
Status Quo-songar
Debutsinglar frå 1968
Pye Records-singlar
Songar skrivne av Francis Rossi
Songar på toppen av Billboard Alternative Songs-lista
Songar produserte av John Schroeder)
Britiske psykedeliske rockesongar
Singlar frå 1989
Psykedeliske popsongar
Virgin Records-singlar
Cadet Records-singlar
Trykknapp

Trykknapp eller trykklås er eit par skiver av metall som kan verta samanhekta. Dei er festa til klede, vesker og liknande som lukke- og opne-mekanisme i staden for knappar med knappehol, glidelåsar, borrelåsar, hemper, lisser og anna.

Den eine av dei to skivene har ein sirkulær tapp i midten, den andre har ei fordjuping der tappen passar inn. I denne fordjupinga er det ei lita fjør som sørgjer for at delane blir haldne saman til dei blir løysde frå kvarandre med eit lite rykk. Trykknappar kan festast til klesplagga ved hjelp av eit spesielt verktøy og hamrast på plass. Små trykknappar kan òg syast på plass.

Trykknappar vart først patentert av den tyske oppfinnaren Heribert Bauer i 1885 som Federknopf-Verschluss, ei ny oppfinning for å festa beinkleda til menn.  Andre har tillagt oppfinninga til ein danske som heitte Bertel Sanders.

Trykknappar vert ofte brukte i barnetøy fordi dei er relativt lette å bruka for barn. I barnetøy som boblejakker og parkdressar er  trykknappane no ofte erstatta med borrelås.

Sjå òg 

 Knapp
 Borrelås

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Trykknapp» frå ,  den 3. oktober 2018.

Bakgrunnsstoff

Festemiddel
Delar av klede
Marius Eriksen

Marius Eriksen () var ein norsk alpinist og jagarflygar.

Andre verdskrigen 

Løytnant Eriksen var jagarflygar i 332 (N) Squadron under andre verdskrigen. Han fekk flygarutdanning ved Little Norway i Canada, etter å ha flykta frå Noreg til Skottland, via Ålesund 5. november 1940 som syttenåring. Han klarte dette ved å lyga om at han var 18 år gammal.  Han skaut ned ni fiendtlege fly og skadde tre. Med meir enn fem nedskotne fly kvalifiserte han seg til nemninga flygaress.

Han vart sjølv skoten ned i sitt Spitfire-fly den 2. mai 1943 av Hauptmann Dietrich Wickop frå Jagdgeschwader 1, Woensdrecht utanfor kysten av Nederland, og sat som krigsfange ved Stalag Luft III nær byen Żagań i Polen til frigjeringa i 1945. Wickop måtte sjølv nødlanda med sin Focke-Wulf Fw 190 etter duellen med Eriksen.

Idrett og film 

Eriksen vart noregsmeister i slalåm i 1947 og 1948. Han deltok under vinter-OL for Noreg i 1948 i St. Moritz med 20.-plass i utfor og 20.-plass i alpin kombinasjon.

I 1954 debuterte Eriksen som filmskodespelar og hadde rolla som skiinstruktør i komedien Troll i ord av Jon Lennart Mjøen og same år som journalist i Kasserer Jensen av Nils R. Müller. I filmen Slalåm under himmelen (regi Edith Carlmar, 1957) spelar han flygaren på F-84 Thunderjet.

Familie 
Etter krigen dreiv Eriksen eigen sportsbutikk og opna klesbutikken «Bentestova» i Oslo.

Han var son av turnaren Marius Eriksen sr., bror av alpinisten Stein Eriksen, svigerson av Bjarte Ording og far til Beate Eriksen. Den såkalla mariusgenseren er kalla opp etter han.

Prisar og utmerkingar 
Eriksen vart høgt dekorert for krigsinnsatsen. Han mottok den høgaste utmerkinga i Noreg,, Krigskrossen med sverd.
Han vart òg tildelt St. Olavsmedaljen med eikegrein, Krigsmedaljen, Deltakermedaljen og Haakon VIIs 70 års medalje. Han fekk i tillegg den britiske utmerkinga Distinguished Flying Medal, og den amerikanske Silver Star.

Bibliografi 
 Cato Guhnfeldt. Marius: skiløper, jageress, krigsfange. Wings forlag, 2002. ISBN 82-992194-7-7

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Marius Eriksen» frå ,  den 3. oktober 2018.  

Norske alpinistar
Norske flygarar frå andre verdskrigen
Deltakarmedaljen
Haakon VIIs 70-årsmedalje
St. Olavsmedaljen med eikegrein
Norske deltakarar under vinter-OL 1948
Alpinistar under vinter-OL 1948
Munchique nasjonalpark

Munchique nasjonalpark (spansk: Parque Nacional Natural Munchique) er ein nasjonalpark som ligg i Cauca-departementet i vestre Andes-regionen, Colombia. Det er 30 elver og 40 fossar i området. Mangfaldet av temperatursonar gjer parken til eit paradis for fuglar, spesielt kolibriar.

Skildring 

Parken ligg i kommunen El Tambo, i vestskråninga av vestre fjellkjeda i Andes, 61 km frå departementhovudstaden Popayán. Han deler grenser med kommunane Lopez og Morales Cajibio.

Området vart oppretta som nasjonalpark i mai 1977 og dekker eit areal på 440 km2. Parken fekk namnet sitt frå Munchique-fjellet, som ligg i den søraustlege delen av området.  Mange av elvene i området er sideelver til elva San Juan de Micay, ei av dei største elvene i det colombianske stillehavsbassenget, som til slutt når Stillehavet. For tida er utgjer trugsmåla mot parken ulovleg jordbruk og andre økologiske truslar.

Klima 

Det er fleire temperatursonar i området, skiftande med høgd: varmt, 200–1000 m over gjennomsnittleg havnivå; temperert, 1000-2000 moh.; og kaldt, 2000-3500 moh. Gjennomsnittleg temperatur er 24 °C i nedre høgder og 8 °C på øvste høgdnivå. Gjennomsnittleg årleg nedbør er 3000 mm i dei høgare delane, og det aukar betydeleg med minkane høgd opp til 5000 mm i nedre område. Den største nedbørsmengda kjem i desember og minimum nedbør finn ein i juni-august. Det tunge regnet resulterer i ei relativ fukt på 87 %.

Flora og fauna 

I dei varme og tempererte sonane er det mogleg å finne trevekster med kroner som når over 40 meter over bakken. Mengda av tre avtar med høgd over havet og epifyttar vert vanlegare.

Parken har ein av Colombias høgaste biodiversitetsindeksar og ei høg mengd endemiske og truga artar, dette på grunn av låg menneskeleg aktivitet i området og mangfald av termiske nivå. Om lag 500 fugleartar er registrerte i området, kor 37 er kolibriar. Iaugefallande fuglar inkluderer andesparasollfugl og regnbogedunfot, den sistnemnde er ein kolibriart som er endemisk for regionen. Parken er òg heimen til 182 pattedyr, blant anna brillebjørn, puma, jaguar, andespudu (Pudu mephistophiles), søramerikansk nasebjørn, spissmusarten Cryptotis squamipes, trepiggsvin og tre artar av amerikanske flekka småkattar, inkludert nordleg tigerkatt, Leopardus tigrinus. Andre artar inkluderer 71 amfibium, 70 flaggermus og 55 sommarfuglartar (alle i Satyrinae-underfamilien ringvenger). Paddearten Rhaebo atelopoides er berre kjent frå denne parken. I 2003 vart det funne ein ny art av gjerdesmettfamilien i området, tåkeskogsmett. Både det spanske og engelske artsnamnet er etter parken.

Kjelder  

Denne artikkelen bygger på «Munchique National Natural Park» frå ,  den 3. oktober 2018. 
 oppgav desse kjeldene: 

 
Referansar 

Nasjonalparkar i Colombia
Tore Lie

Tore Lie () er ein norsk tidlegare turnar frå Bergen som vann fem kongepokalar i åra mellom 1973 og 1977. Han var medlem i Bergens Turnforening.

Lie høyrde til noregstoppen i turning frå slutten av 1960-talet og i ei tiårstid. Etter Åge Storhaug slutta var han den beste mannlege turnaren i landet og vart norsk meister i mangekamp i fem år på rad, 1973-77. Han deltok i Sommar-OL 1972 i München.

Kjelder

Norske turnarar
Norske deltakarar under sommar-OL 1972
Gymnastar under sommar-OL 1972
Kongepokalvinnarar
Folk frå Bergen
Half-Earth

Half-Earth  er den første og mest kjende boka til den amerikanske evolusjonsbiologen og populærvitskapsforfattaren Edward O. Wilson. Ho kom ut i 2016 som den siste boka i ein trilogi som byrja med The Social Conquest of Earth (2012) og fortsette med The Meaning of Human Existence (2014). Tittelen viser til eit forslag om å erklæra halvparten av jordoverflata som eit naturreservat utan menneske for å verna om det biologiske mangfaldet i verda.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Half-Earth» frå ,  den 28. mars 2023.  

Bøker frå 2016
Edward O. Wilson
Bodil Stenseth

Bodil Stenseth () er ein norsk historikar og forfattar. Ho vart cand. philol. med hovudfag i historie ved universitetet i Oslo i 1983. Ho arbeidde seinare ved Munchmuseet og som rektor ved Nansenskolen frå 1998 til 1999. Ho har skrive fleire bøker om norsk sosialhistorie, og dessutan om Edvard Munch og Sonja Henie. Ho er fast spaltist i Klassekampen. I 2017 fekk ho Neshornprisen, kulturprisen til Klassekampen.

Bibliografi 

 Modellen (1988)
 En norsk elite (1993)
 Ekteseng og bordell (1997)
 Eilert Sundt og det Norge han fant (2000)
 Sonja Henie (2002)
 Pakten (2004)
 Munch (2007)
 Nr. 13 – en vestkantfortelling (2010)
 Quislings ran (2017)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bodil Stenseth» frå ,  den 4. oktober 2018.

Bakgrunnsstoff 

 Publikasjonar av Bodil Stenseth i BIBSYS
 Heimeside 

Norske historikarar
Norske sakprosaforfattarar
On the Level

On the Level er det åttande studioalbumet til det engelske rockebandet Status Quo. Albumet vart framført av Francis Rossi, Richard Parfitt, Alan Lancaster og John Coghlan. På plateomslaget kan ein sjå bandet i eit Ames-rom.

I november 1974 kom den einaste singelen frå albumet, ei forkorta utgåve av «Down Down» av Francis Rossi og Bob Young. Singelen gjekk heilt til topps på den britiske singellista og var den einaste singelen deira som klarte til dette. B-sida til singelen var «Nightride».

Då albumet kom ut i februar 1975 var bandet meir eller mindre på toppen av karrieren når det kom til platesal. Albumet gjekk rett til topps på albumlista. Alle songane på albumet var skrivne av bandet eller i lag med Bob Young, utanom  «Bye Bye Johnny», som var ein song av Chuck Berry.

Innhald

Salslister

Medverkande
 Francis Rossi — gitar, vokal
 Rick Parfitt — gitar, klaverinstrument, vokal
 Alan Lancaster — bass, gitar, vokal
 John Coghlan — trommer

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «On the Level» frå ,  den 4. oktober 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1975
Capitol Records-album
Status Quo-album
Vertigo Records-album
Album spelte inn i IBC Studios
Volodimir Bessonov

Volodimir Vasyljovitsj Bessonov () er ein tidlegare fotballspelar frå Kharkiv, mangeårig høgreback som vann cupvinnarcupen 1986 med Dynamo Kiev og som i 1988 spelte EM-finale og same året vart olympisk meister for Sovjetunionen.

Klubbspel
Bessonov var aktiv i Dynamo Kiev i nærare 15 sesongar, 1976-90. Med topplaget frå Kiev vann  han fem sovjetiske seriemeisterskap og like mange nasjonale cuppokalar. Den 2. mai 1986 var han på plass på høgrebacken då Dynamo slo Atlético Madrid 3-0 i finalen i cupvinnarcupen i Lyon. Han avslutta med spel 1990/91 for israelske Maccabi Haifa.

Landslagsspel
Bessonov spelte 85 landskampar for Sovjetunionen i tida 1977-90, skåra fem landslagsmål. Han var med i fyrsteellevaren under Fotball-VM 1982 og i Mexico-VM 1986 og to under verdsmeisterskapen i Italia 1990, hans siste landskampar. Under europameisterskapen 1988 i Vest-Tyskland vart han skadd i semifinalen mot Italia og fekk då ikkje med seg EM-finalen mot Nederland, ein kamp som enda med nederlandsk siger 2-0. Bessonov vann elles ein bronsemedalje då Sovjetunionen under Sommar-OL 1980 slo Jugoslavia i bronsefinalen. Høgdepunktet med landslaget kom hausten 1988 då han vart olympisk meister i fotball, framfor 74 000 tilskodarar på olympiastadion i Seoul vart Brasil påført eit 2-1-tap.

Merittar
OL-gull: 1988 for Sovjetunionen
EM-sølv: 1988 for Sovjetunionen
OL-gull: 1988 for Sovjetunionen
Vinnar av cupvinnarcupen: 1986 med Dynamo Kiev
Sovjetisk seriemeister: 1977, 1980, 1981, 1985, 1986 med Dynamo Kiev
Sovjetisk cupmeister: 1978, 1982, 1985, 1987 med Dynamo Kiev

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Volodymyr Bezsonov» frå ,  den 5. oktober 2018.  
 
eu-football
 

Ukrainske fotballspelarar
Sovjetiske fotballspelarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen
Medaljevinnarar under sommar-OL 1980
Sovjetiske deltakarar under sommar-OL 1980
Fotballspelarar under sommar-OL 1980
Dynamo Kiev-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1982
Spelarar i Fotball-VM 1986
Spelarar i Fotball-EM 1988
Spelarar i Fotball-VM 1990
BBC World Service

BBC World Service er ein divisjon i det britiske medieselskapet BBC som kringkastar internasjonale nyhende over radio på 33 ulike språk til rundt 150 millionar menneskje over heile verda. I likskap med BBCs andre radio- og fjernsynstenester, finansierast BBC World Service gjennom ein kringkastingsavgift.

BBC World Service vart tidlegare produsert i Bush House i London, men vert no send frå Broadcasting House.

Kjelder

BBC
Detektiv-Magasinet

Detektiv-Magasinet var eit norsk vekeblad som kom ut mellom  1928 og 1966. Bladet er mest kjend for historier om detektiven Knut Gribb, som er skildra i minst eit tusen historier, og kampen hans mot forbrytarane Thomas Ryer og Olga Barcowa. Detektiv-Magasinet vart gjeve ut av Bladkompaniet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Detektiv-Magasinet» frå , den 5. oktober 2018.  
 oppgav desse kjeldene:
 Nils Nordberg, Døden i kiosken: Knut Gribb og andre heftedetektiver. Oslo 2000: Bladkompaniet

Tidlegare norske tidsskrift
Nedleggingar i 1966
Publikasjonar skipa i 1928
Kriminallitteratur
Tåkeskogsmett

Tåkeskogsmett (Henicorhina negreti) er ein sporvefugl i gjerdesmettfamilien som først vart observert i 1978-1984 og skildra formelt første gong i 2003. Han er endemisk for vestre Andes-regionen, Colombia.


Taksonomi 
Denne gjerdesmettarten blei sett inn i slekta Henicorhina i familien Troglodytidae ut frå resultat av analyser av morfologi, læte og krav til habitat. Den næraste slektningane er trudd å vere gråbrystskogsmett, H. leucophrys, som lever dels i tilstøytande område vest for tåkeskogsmetten sine habitat.

Skildring 
Tåkeskogsmetten er ein liten medlem i familien, ca. 11  centimeter i kroppslengd og masse på rundt 16 gram. Han har stutt hale, korte avrunda venger, kraftige føter og nedbøyd nebb. Fjørdrakta til denne arten er mørk, han skil seg frå gråbrystskogsmett med totalt sett mørkare utsjånad, mørkare overside enn underside, og tydelegare svarte streker i strupeområdet. Begge artar har ei lang kvit augebrynsstripe. Kjønna er like, men hannar har marginalt lengre bein og hale.

Tåkeskogsmetten har ein eintydig song av meir enn 10 repeterande setningar på ca. to sekund, kvar setning med 6-12 reine tonar.

Utbreiingsområdet som er kjent i dag består av eit lite areal innanfor Munchique nasjonalpark i Cauca-departementet, dessutan i eit anna isolert og avgrensa område der departementa Chocó, Antioquia og Risaralda grensar til kvarandre. Utbreiingsareala estimert til å gjere ut for totalt 8 km2. Habitatet er våt, epifyttisk tåkeskog, og berre på høgdnivå 2250–2640 moh.

Tåkeskogsmetten lever her av insekt som fluger og biller som han beitar på, vanlegvis berre rundt to meter over bakken.

Populasjonen er estimert til under 1000 individ, og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som sårbar. Trugsmåla er klimaendringar som reduserer fukta i periodar, og menneskeleg aktivitet som avskoging.

Kjelder  

Referansar

Bakgrunnsstoff 
Bilete av tåkeskogsmett flickr.com, foto: Juan José Arango Henta 13. oktober 2018

Gjerdesmettfamilien
Fuglar endemiske for Colombia
Johnny Weissmuller

Johnny Weissmuller () var ein amerikansk symjar og skodespelar.

Weissmuller var ein av dei beste symjare i verda i 1920-åra. Han vann mellom anna fem gullmedaljar i OL og sette 67 verdsrekordar i løpet av karrieren. Han deltok òg på det amerikanske vannpololaget som oppnådde bronsjemedalje under Sommar-OL 1924. Etter symjekarrieren spelte han Tarzan i tolv spelefilmar. Andre skodespelarar spelte òg Tarzan, men Weissmuller er den best kjende av dei. Han har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.

Weissmuller vart fødd i byen Freidorf (ein del av dagens Timişoara i Romania) i Austerrike-Ungarn. Foreldra var frå den tyskspråklege minoriteten i regionen. Familien emigrerte til USA då han var sju månader gammal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Johnny Weissmuller» frå ,  den 8. oktober 2018.

Litteratur 

 Amsterdam: The Netherlands olympic comitee.

USA-amerikanske skodespelarar
Symjarar frå USA
Hollywood Walk of Fame
Olympiske meistrar for USA
Olympiske bronsemedaljevinnarar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1924
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1924
Symjarar under sommar-OL 1924
Medaljevinnarar under sommar-OL 1928
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1928
Symjarar under sommar-OL 1928
Austerriksk-amerikanarar
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Greystoke: Legenden om Tarzan, apenes konge

Greystoke: Legenden om Tarzan, apenes konge (originaltittel Greystoke: The Legend of Tarzan, Lord of the Apes) er ein britisk eventyrfilm frå 1984 regissert av Hugh Hudson. Filmen byggjer på Edgar Rice Burroughs sin roman Tarzan of the Apes frå 1912. Christopher Lambert har hovudrolla som Tarzan og Andie MacDowell speler Jane. Blant øvrige skodespelara kan ein nemna Ralph Richardson (i den siste filmen sin), Ian Holm, James Fox, Cheryl Campbell og Ian Charleson.

Filmen blei nominert til tre oscarprisar, for beste birolle for Richardson, beste manus frå eit anna medium og beste sminke.
Han var nominert til fleire BAFTA-prisar, og vann prisen for beste sminke.

Handling 
Eit skip går ned ved kysten av Afrika. Blant dei overlevande er lord Clayton og den gravide kona hans lady Alice. Alice døyr etter å ha fødd ein son, og mannen blir seinare drepen av ein gorilla. Sonen blir så teken av ein hogorilla som sjølv har mista ungen sin. Guten veks opp blant apene i jungelen og blir etterkvart leiaren deira. Etter fleire år blir han oppdaga av ein ekspedisjon frå British Museum, som blir overtydde om at han er den gjenlevande sønnen til lord Clayton og lady Alice. Han blir til slutt overtalt til å vera med dei til sivilisasjonen, men overgangen til det britiske samfunnet byr på mange vanskar og han blir sliten mellom dei to verdene.

Filming 
Ein byrja filma i november 1982.

Filmen blei teken opp i Korup nasjonalpark i Vest-Kamerun og i Skottland. Ein nytta fleire britiske herskapshus til å framstilla heimen til familien Greystoke:

 Floors Castle nær Kelso i Roxburghshire i Skottland. Det blei brukt for utandørsscener og ballscener.
 Hatfield House i Hertfordshire (inngangshall, stor trapp)
 Blenheim Palace i Oxfordshire.

Rolleliste i utval 

 Christopher Lambert – John Clayton / Tarzan, kongen til apene
 Ralph Richardson – The 6th Earl of Greystoke
 Ian Holm – Kaptein Philippe d'Arnot
 James Fox – Lord Charles Esker
 Andie MacDowell – Jane Porter
 Glenn Close – Jane Porter (røyst)
 Cheryl Campbell – Lady Alice Clayton of Greystoke
 Ian Charleson – Jeffson Brown
 Nigel Davenport – Major Jack Downing
 Nicholas Farrell – Sir Hugh Belcher
 Paul Geoffrey – John "Jack" Clayton, Viscount of Greystoke
 Richard Griffiths – Kaptein Billings
 Hilton McRae – Willy
 David Suchet – Buller

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Greystoke: Legenden om Tarzan, apornas konung» frå ,  den 8. oktober 2018.  
Denne artikkelen bygger på «Greystoke: Legenden om Tarzan, apenes konge» frå ,  den 2. november 2018.  
Denne artikkelen bygger på «Greystoke: The Legend of Tarzan, Lord of the Apes» frå ,  den 17. juli 2022.  

Engelskspråklege filmar
Filmar frå 1984
Filmar av Warner Bros.
L. Frank Baum

Lyman Frank Baum () var ein amerikansk forfattar, skodespelar og filmprodusent, ofte kjend som L. Frank Baum. 

Baum skreiv ei rekkje bøker og korte historier, fleire under ulike pseudonym. Mest kjend er Trollmannen fra Oz (1900).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lyman Frank Baum» frå ,  den 9. oktober 2018.  

USA-amerikanske barnebokforfattarar
USA-amerikanske forfattarar frå 1800-talet
USA-amerikanske forfattarar frå 1900-talet