kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
NM i fotball for menn

Noregsmeisterskapen i fotball for menn er ei fotballturnering som vert spelt etter cupsystemet der vinnaren vert kåra til norgesmeister i fotball. Turneringa har blitt halden sidan 1902, med unntak av krigsåra 1941–44.

Meisterskapen vart ikkje ein reelt noregsmeisterskap før i 1963, då klubber frå Nord-Noreg fekk lov til å delta. Desse klubbane var tidlegare vist til eit eige nordnorsk meisterskap. Frå 1924 til 1939 vart Arbeidarmeisterskapen i fotball arrangert som ei konkurrerande turnering.

Turneringa vart tidlegare avgjort med omkamp dersom finalen enda uavgjort, og både i 1945 og 1965 trong ein tre kampar for å kåre ein vinnar. Dette er no erstatta med straffekonkurranse. Den siste finalen som gjekk til omkamp var då  slo  i 1995, medan  var det første laget som vart noregsmeister på straffer etter siger mot  i 2009.

 har flest meisterskap totalt med 12, medan  har flest (8) sidan 1963.

Finalen i 1965 mellom  og  er den einaste der to lag frå same by har spelt finale.

Noregsmeistrar i fotball sidan 1902

Meistertitlar 1963-2017 
12 NM
 Rosenborg 1964, 1971, 1988, 1990, 1992, 1995, 1999, 2003, 2015, 2016, 2018

6 NM
 Lillestrøm 1977, 1978, 1981, 1985, 2007, 2017

5 NM
 Strømsgodset 1969, 1970, 1973, 1991, 2010

4 NM
 Brann 1972, 1976, 1982, 2004
 Molde 1994, 2005, 2013, 2014
  1980, 1997, 2002, 2008

3 NM
 Fredrikstad 1966, 1984, 2006
 Skeid 1963, 1965, 1974
 Viking 1979, 1989, 2001

2 NM
 Bodø/Glimt 1975, 1993
 Lyn 1967, 1968
 Tromsø 1986, 1996
 Aalesund 2009, 2011

1 NM
 Bryne 1987
 Hødd 2012
 Moss 1983
 Odd Grenland 2000
 Stabæk 1998

Meistertitlar 1902-2015 
12 NM
 Odd 1903, 1904, 1905, 1906, 1913, 1915, 1919, 1922, 1924, 1926, 1931, 2000

11 NM
 Fredrikstad 1932, 1935, 1936, 1938, 1940, 1950, 1957, 1961, 1966, 1984, 2006

12 NM
 Rosenborg 1960, 1964, 1971, 1988, 1990, 1992, 1995, 1999, 2003, 2015, 2016, 20188 NM Lyn 1908, 1909, 1910, 1911, 1945, 1946, 1967, 1968 Skeid 1947, 1954, 1955, 1956, 1958, 1963, 1965, 19746 NM Brann 1923, 1925, 1972, 1976, 1982, 2004 Lillestrøm 1977, 1978, 1981, 1985, 2007, 2017 Sarpsborg 1917, 1929, 1939, 1948, 1949, 19515 NM Strømsgodset 1969, 1970, 1973, 1991, 2010 Viking 1953, 1959, 1979, 1989, 20014 NM Molde 1994, 2005, 2013, 2014  1980, 1997, 2002, 2008 Ørn 1920, 1927, 1928, 19303 NM Frigg 1914, 1916, 1921
 Mjøndalen 1933, 1934, 19372 NM Bodø/Glimt 1975, 1993 Mercantile 1907, 1912
 Tromsø 1986, 1996 Aalesund 2009, 20111 NM Bryne 1987 Gjøvik-Lyn 1962
 Grane 1902
 Hødd 2012
 Kvik 1918
 Moss 1983 Sparta 1952
 Stabæk 1998' Flest finalemøte 

 Sjå òg 
Noregs Fotballforbund
Tippeligaen
Superfinalen
Nord-Noregsmeisterskapen i fotball
Arbeidarmeisterskapen i fotball
Liste over fotballklubber i Noreg

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «NM i fotball for menn» frå ,  den 11. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene:
www.rsssf.no/
Dagbladet.no
www.sportforalle.no
www.dintippeside.com 

 Litteratur 
1999 Per Jorsett og  Arne Scheie Cupen : NM i fotball : 1902-1999''  ISBN	82-7201-275-8

Bakgrunnsstoff

 
Fotball i Noreg
Skipingar i 1902
Loisach

Loisach er ei elv som renn gjennom Tyrol i Austerrike og Bayern i Tyskland. Ho er 114 km lang og ei av sideelvene til Isar frå venstre. Ho har sitt utspring nær Ehrwald i Austerrike, og strøymer forbi Garmisch-Partenkirchen og ut i Kochelsee. Ved Kochelsee renn restane av vatnet som vert brukt til straumproduksjon ved Walcheseekraftwerk ut i Loisach. Elva renn så ut av Kochelsee og ut i Isar ved Wolfratshausen. Ein kanal går mellom Isar og Loisach for å leie vatnet inn i eit vasskraftverk, som mellom anna reduserer risikoen for flaum i Wolfratshausen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Loisach» frå ,  den 7. februar 2007.  

Elvar i Tyskland
Elvar i Austerrike
Leddormar

Leddormar eller leddmakk (Annelida, frå annelus, 'lita ring') er ei rekke protostome dyr med ledda kropp. Rekka har namnet sitt av di dyra er bygd opp av ei rekkje einsarta ledd. Det finst om lag 15 000 beskrivne artar leddmakk, mellom dei meitemakken og iglene. Rekka femner dyr med ei lengd frå ein millimeter opp til tre meter.

Ein finn leddormar i dei fleste våte miljø, både på landjorda, i ferskvatn og ikkje minst i hava. Nokre leddormar er parasittar eller kan leva i mutualisme med andre artar.

Oppbygnad 
Leddmakken er eit metamerisk dyr, det vil seie at han er bygd opp av ei rekkje heilt like segment. Kvart segment har sitt eige par med metanefridier (primitive nyrar) og ei eiga kroppshole som er skild frå førre og neste segment med eit såkalla septum - ei vevsvegg som stammar frå det såkalla mesoderme vevet. Leddmakk har eit lukka blodkarsystem med to hovudårer som går langs ryggen og buken langs heile kroppen.

Ulike typar leddormar 
Det finst tre klassar leddmakk: Fleirbørstemakk (Polychaeta), Fåbørstemakk (Oligochaeta) og igler (Hirudinea). Dei to siste gruppene har eit magebelte som vert kalla Clitellum og som vert brukt ved formeiring.

 Klasse: Polychaeta
 Orden: Aeolosomatida
 Orden: Psammodrilida
 Orden: Scolecida (t.d. fjøremakk)
 Orden: Nerillida
 Orden: Spintherida
 Orden: Phyllodocida (t.d. Nereis)
 Orden: Eunicida
 Orden: Amphinomida
 Orden: Protodrilida
 Orden: Sabellida
 Orden: Terebellida
 Orden: Spionida (t.d. Pygospio elegans)
 Overklasse: Clitellata
 Klasse: Oligochaeta
 Orden: Lumbriculida
 Orden: Opisthopora (t.d. meitemakk)
 Orden: Haplotaxida
 Orden: Enchytraeida
 Orden: Tubificida
 Klasse: Hirudinea (igler)
 Underklasse: Branchiobdellidea
 Orden: Branchiobdellida
 Underklasse: Acanthobdellidea
 Orden: Acanthobdellida
 Underklasse: Euhirudinea 
 Orden: Rhynchobdellida
 Orden: Arhynchobdellida

Bakgrunnsstoff 
 Miller, A.S & Harley, J.P: Zoology, McGraw-Hill 2007
 

Dyr
Immortal

Immortal er ei black metal-gruppe frå Bergen i Hordaland, starta i 1991. Gruppa vart starta av «Abbat» saman med Varg Vikernes under namnet Old Funeral. Dei rakk å vinna Alarmprisen 2001 for metall før gruppa vart oppløyst 17. juli 2003.

Studioalbum
 Diabolical Fullmoon Mysticism (1992)
 Pure Holocaust (1993)
 Battles in the North (1995)
 Blizzard Beasts (1997)
 At the Heart of Winter (1999)
 Damned in Black (2000)
 Sons of Northern Darkness (2002)
 All Shall Fall (2009)
 Northern Chaos Gods (2018)
 War Against All (2023)

Norske heavy metal-band
Black metal-band
Vinnarar av Alarmprisen
Musikkgrupper frå 1990-talet
Musikkgrupper skipa i 1991
Musikkgrupper oppløyste i 2003
Norske black metal-band
Mukhavets

Mukhavets (belarusisk Мухаве́ц (Muchaviec); polsk: Muchawiec) er ei elv vest i Belarus, og ei av sideelvene til Vestre Bug i Brest.

Elva har sitt utspring ved Pruzjany der elva Mukha renn i lag med Vietskanalen, og renn så gjennom sørvestlege område av Belarus, før ho renn ut i Vestre Bug i Brest.

Elva er 113 km lang, med eit nedslagsfelt på 6 600 km². Ho er òg knytt til elva Dnepr gjennom Dnepr-Bug-kanalen.

Byar 
 Pruzjany
 Kobrin
 Zjabinka
 Brest

Sideelver 
 Datsjlovka
 Zjabinka
 Trascianica
 Asipaǔka
 Ryta

Elvar i Belarus
Peugeot

Peugeot er ein fransk bilprodusent, grunnlagt i 1889. Firmaet starta med produksjon av syklar, men kan spore historia si tilbake til den gongen brørne Jean-Pierre og Jean-Frédéric Peugeot bygde om ei mølle til ei smie i Sous-Cradet i det nordvestlege Frankrike i 1810.

Modellar

Nummerert 
 104, 106, 107
 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207
 301, 302, 304, 305, 306, 307, 308, 309
 401, 402, 403, 404, 405, 406, 407
 504, 505, 508
 601, 604, 605, 607
 806, 807
 905, 907
 1007
 3008
 4002
 4007
 5008

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Franske bilprodusentar
Franske bilmerke
Føretak skipa i 1889
Peugeot
Tidlegare lastebilprodusentar
Katmandu

Katmandu (nepali काठमाडौं, newari ये, Yen) er hovudstaden i Nepal og ligg i Katmandu-dalen mellom Himalaya i nord og Mahabharat-fjella i sør på 1 325 meter over havet. 

Katmandu vart grunnlagt i 723 og var eit sjølvstendig kongedøme fram til 1769, då herskardynastiet Shah erobra byen og slo han saman med dei to andre bykongedøma i Katmandu-dalen. Desse to byane var Patan, rett sør for Bagmati-elva, og Bhaktapur 12 km søraust for Katmandu. Byen var isolert frå omverda i fleire hundreår, og vart ikkje opna for utanlandsk hjelp og immigrasjon før i 1950-åra. 

Dette har skapt eit unikt område med ei rekkje bygningar som står på UNESCO si liste over verneverdige kulturminne. Byen har 450 000 innbyggjarar.

Durbar-kvartalet er sentrum i gamlebyen, eit område av hovudstaden som er fullt av tempel og heilage stader. Dette er trekkplaster nummer éin for alle turistane som kjem til byen.

Byen ligg på ein svært jordskjelvutsett stad, og byen har nærast vore jamna med jorda fleire gonger. Ein reknar med at det vil kome eit nytt skjelv om kort tid som vil få katastrofale følgjer. Bygningsmassen er låg, men han er ikkje bygt for å stå imot jordskjelv. Folk bur tett og vasskvaliteten er allereie elendig.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Hovudstader i Asia
Byar i Nepal
Nepal
Øivind Blunck

Øivind Blunck () er ein norsk skodespelar og komikar fødd i Oslo.

Karriere
Blunck er kjend for ei rekke humoristiske roller i fjernsyn og på teater, mellom anna som tenåringen Reidar, mopedoriginalen Fridtjof, i revyar saman med Hege Schøyen og som politimannen Holm i fem filmar om Olsenbanden. 

Han gjorde et uutsletteleg inntrykk som assyriologen Henrik Meisel i ABC-Teatret sin forviklingskomedie Den Spanske Flue. Han hadde òg rolla som kroverten Thénardier i musikalen Les Misérables då denne vart sett opp første gong i Noreg i 1988.

Øivind Blunck var gift med Guri Schanke frå 1991 til 2008. Han vann Leonardstatuetten i 1998.

Bakgrunnsstoff
 Intervju i Dagbladet 1999
 Nett-TV 2003 (intervju med Blunck i programmet Først & sist den 10. januar 2003)
 Nett-TV 2006 (intervju med Blunck i programmet Først & sist den 17. november 2006)

Norske skodespelarar
Norske komikarar
Folk frå Oslo
Zahid Ali

Zahid Ali () er ein norsk skodespelar og komikar frå Oslo med pakistansk bakgrunn. Han jobba ein kort periode som telefonseljar før han vart komikar.

Filmar (utval) 

 2005: Izzat

Fjernsynserfaring (utval) 

 2001: Nissene på låven (TVNorge) som Radjif
 2005: Rikets Røst (TV 2)
 2005: TV 2-nøttene som Skomaker Ali
 2006: Rikets Røst
 2006: Jul i Tøyengata (TVNorge)

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Nordmenn av pakistansk opphav
Norske skodespelarar
Norske komikarar
Folk frå Oslo
Astrid Krog Halse

Astrid Krog Halse () var ein norsk lærar og lyrikar, som er kjend for dikt på meldalsmål. 

Astrid Krog Halse var fødd inn i ein lærarfamilie. Som vaksen arbeidde ho  òg som lærar, først på Ørlandet og i Hommelvika, før ho slo seg til ro ved Strindheim skole i Trondheim.

Verk
Krog Halse skreiv dei fleste dikta i tida si i Trondheim, men dei var sterkt påverka av oppveksten i Meldal. Debuten kom i 1961 med diktsamlinga Marimesse. I alt gav ho ut elleve diktsamlingar for born og vaksne, nokre av dei var gitt ut privat. Ho las sjølv fleire av dikta sine i Ønskediktet medan dette programmet gjekk i NRK radio. Ho fekk Meldal kommune sin kulturpris i 1998. Målet hennar mor, dikt i samling, kom på eit lokalt forlag i 2000. Ho har også skrive barneskodespel og lokalhistorie frå Meldal.

Mange av dikta har gode kjelder i dialekt og historie i Meldal. Meldalsdialekten høyrer til gruppa indre sørtrøndermål.

Dikta varierer mellom naturskildringar, dystre eller muntre historier, regler eller personlege tema. Dikta har bunde, taktfast form og har inspirert mange musikarar til tonesetting.

Musikkgruppa Gåte sette musikk til fleire av tekstane hennar. Mange andre komponistar og musikarar har også sett toner til dikta til Astrid 
Krog Halse. Eit utval av desse er medteke under.

Privat
Halse var svigerdotter til forfattaren Leif Halse.

Dei siste åra av livet levde Krog Halse på Ranheim sjukeheim i Trondheim.

Diktsamlingar 
 1961 - Marimesse, debut
 1964 - Løssi-natta
 1966 - Gull over gråstein
 1968 - Trettondagskvelden
 1969 - Oska og elden
 1970 - Dolsi Dalom: åt bånnom
 1973 - Storofsin
 1974 - Ante i Åsa, barnedikt
 1975 - Myrull
 1982 - Medaldal med segn og soge
 1994 - Gardgras
 2000 - Målet hennar mor, inneheld alle dikta hennar nb.no Utvalde dikt er illustrert av Kai Krog Halse

Tonesettingar (utval) 
 2022: Ronny Kjøsen og Ingrid Storlimo, Advent (single)
 2013: Marthe Belsvik Stavrum: «Eg siglar min båt» på CD-en Speilets tale
 2012, 2015: Heidi Skjerve, i alt 6 tonesettingar: 3 på CD-en Vegen åt deg, 2 på CD-en Jazz frå skogom, 1 på CD-en Still.
 2008: Wenche Hovstein Olsen: 5 tonesettingar
 2008, 2015, 2020: Karstein Mauset, i alt 14 tonesettingar: 4 på CD-en Bastuba (med Perikom), 3 på CD-en Flomål (med Perikom), 7 på CD-en Fredlaus
 2003-2005: Gåte: I alt 6 tonesettingar på CD-ane Gåte, Jygri og Iselilja
 1990? Ronny Kjøsen: 3 tonesettingar/arrangement
 1985-1990: Laila Fagerhaug Grut, i alt 23 tonesettingar: Dei fleste på kassettane Låt og Olåt, Kåsså Råsså og Ante i Åsa
 1982-1985: Tor Haldberg: 22 tonesettingar
 1970-1979: Per Hjort Albertsen: 8 tonesettingar, 5 på CD-en Selected Works i 2013
 1970: Geirr Tveitt: Eg møte deg alder, på CD-en Tonen med Birgitte Grimstad.
 1964-1976: Sigmund J. Stai: 7 tonesettingar
 1961: Paul Okkenhaug: No kime' alle klokkun

Kjelder 

Diktinga lever vidare , Avisa Sør-Trøndelag

Sunndal folkebibliotek  og Sør-Fron bibliotek
Wangsmo antikvariat - 2 

Norske lyrikarar
Folk frå Meldal
Ski-VM 2007

Verdsmeisterskapen i Nordiske greiner 2007 vart arrangert i Sapporo i Japan i perioden 22. februar–4. mars 2007. Meisterskapen var det 47. ski-VM i historia. Det vart konkurrert i tre greiner, langrenn, hopp og kombinert. På VM-programmet var det lista opp 18 øvingar og det vart dermed delt ut 54 medaljar totalt: 18 gull, 18 sølv og 18 bronsar. Noreg vann 16 medaljar totalt og vart beste nasjon under meisterskapen.

Opningsseremonien og sprintkonkurransane i langrenn og kombinert vart avvikla i og ved Sapporo Dome, eit innadørs idrettsannleg for fotball. Hoppbakken Miyanomori, bygd i 1970 i forkant av Vinter-OL 1972, vart brukt til skihopping i normalbakke og i kombinert. Hopprenna i storbakke, både spesielt hopprenn og kombinertrenn, føregjekk i Okurayama-bakken. Shirahatayama var ei opptil 25 km lang langrennsløype.

Langrenn menn

Sprint, klassisk stil 

Dato: 22. februar 2007

15 km fristil 

Dato: 28. februar 2007

30 km duathlon 

Dato: 24. februar 2007

50 km fellesstart, klassisk stil 

Dato: 4. mars 2007

Sprintstafett 

Dato: 23. februar 2007

4 x 10 km stafett 

Dato: 2. mars 2007

Langrenn kvinner

Sprint, klassisk stil 

Dato: 22. februar 2007

10 km fristil 

Dato: 27. februar 2007

15 km duathlon 

Dato: 25. februar 2007

30 km fellesstart, klassisk stil 

Dato: 3. mars 2007

Sprintstafett 

Dato: 23. februar 2007

4 x 5 km stafett 

Dato: 1. mars 2007

Kombinert

Normalprogram (normalbakke & 15 km) 

Dato: 3. mars 2007

Halvprogram (storbakke & 7,5 km) 

Dato: 23. februar 2007

Lagkonkurranse 

Dato: 25. februar 2007

Skihopping

Normalbakke 

Dato: 3. mars 2007

Storbakke 

Dato: 24. februar 2007

Lagkonkurranse, storbakke 

Dato: 25. februar 2007

Medaljeoversyn

Den norske VM-troppen 
Langrenn kvinner
 Marit Bjørgen
 Ella Gjømle
 Astrid Uhrenholdt Jacobsen
 Therese Johaug
 Betty Ann Nilsen
 Vibeke Skofterud
 Kristin Størmer Steira
 Kristin Mürer Stemland

Langrenn menn
 Anders Aukland 
 Lars Berger
 Ole Einar Bjørndalen
 Frode Estil
 Tor Arne Hetland
 Odd-Bjørn Hjelmeset
 Tore Ruud Hofstad
 Petter Northug
 Eldar Rønning
 Jens Arne Svartedal
 Simen Østensen

Skihopping
 Anders Bardal
 Tom Hilde
 Anders Jacobsen
 Roar Ljøkelsøy
 Sigurd Pettersen

Kombinert
 Håvard Klemetsen
 Iver Markengbakken
 Magnus Moan
 Espen Rian
 Jan Schmid
 Petter Tande

Ski-VM
Ski-VM 2007
Damplokomotiv

Damplokomotiv er ein type lokomotiv som vert driven av ein dampmaskin. Dei fyrste damplokomotiva kom i drift på 1800-talet, og spela ei viktig rolle for den industrielle revolusjonen. Damplokomotivet blei brukt som transport, som skulle gjere det enklare og raskare å frakte varer til andre stader.

Sjå òg 
 Dampbåt
 Jarnveg

Bakgrunnsstoff 

Lokomotiv
Dampmaskinar
Ramiro Corrales

Ramiro Corrales () er ein amerikansk fotballspelar med meksikansk bakgrunn, som spelar på venstrekanten for San Jose Earthquakes. Corrales kom til Brann frå Ham-Kam føre 2007-sesongen.

Han starta si profesjonelle fotballkarriere i Major League Soccer-klubben San Jose Earthquakes i 1996. I november 1997 gjekk han til den no nedlagde Miami Fusion, og berre et halvt år etter dette gjekk han til MetroStars, der han spelte mykje. I 2001 gjekk han tilbake til San Jose Earthquakes.

Corrales har spelt fire landskampar for det amerikanske a-laget, og  ein del kampar for aldersbestemte landslag.

Han signerte for Ham-Kam 26. november 2004. Vårsesongen 2005 blei øydelagt grunna for lite trening, men han spelte seg etter kvart inn som fast venstreback, og starta i alle kampane i haustsesongen. Han blei kåra til årets Ham-Kam-spelar i 2006 av både Hamar Arbeiderblad og supporterane på klubben si eiga heimeside.

Fotballspelarar frå USA
Brann-spelarar
Ham-Kam-spelarar
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2000
Fotballspelarar under sommar-OL 2000
Folk frå California
World Rally Championship

Verdsmeisterskapen i rally (World Rally Championship, WRC) er ein meisterskap over fleire rundar som vert arrangert av FIA. Ved enden av kvar sesong vert det kåra beste førar og beste produsent. Førarmeisterskapet og produsentmeisterskapet er separate meisterskap, men basert på det same poengsystemet. Det første Rally-VM blei arrangert i 1973. I 2009 skal det køyrast 12 runder før det vert kåra ein samanlagtvinnar.

Historie 
Verdsmeisterskapet i Rally vart starta i 1973, med 13 rallyløp, der somme av dei tidlegare hadde vore del av International Championship for Manufacturers som eksisterte i tre år frå 1970. Det første WRC-løpet var det 42. Monte Carlo Rally som starta den 19. januar 1973 og varte i 10 dagar med 18 etappar på om lag 420 km til saman. Vinnaren vart franskmannen Jean-Claude Andruet i ein Alpine-Renault. Alpine-Renault vann fabrikkmeisterskapet overlegent dette førse året, medan førarresultata ikkje talde offisielt før i 1977.

Oversikt over VM-rundane i 2009

Tidlegare vinnarar

Bakgrunnsstoff 
 World Rally Championship
 Petter Solbergs offisielle hjemmeside
 Rally Norway

WRC
Skipingar i 1973
Verdsmeisterskap
Securitas

Securitas er eit norsk selskap som sel vakt- og tryggingstenester. Firmaet er ein del av Securitas AB som blei oppretta i Sverige i 1934, og no er eit internasjonalt konsern.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Norske føretak
Eliel Lagercrantz

Eliel Lagercrantz () var ein finsk fennougrist. Han skreiv magisteravhandlinga si i 1919, og doktorerte i Helsingfors i 1927. I studietida studerte han både i Hamburg, Budapest og Paris. Lagercrantz vart professor i Helsingfors i 1965. Han arbeidde også ved Universitetet i Oslo.

Forskingsområde 

Lagercrantz arbeidde framfor alt med samiske språk. Han skreiv grammatikkar for tre til då lite utforska samiske språkformer: nordsamiske sjøsamedialektar, arjeplogsamisk/pitesamisk og vefsnsamisk (sørsamisk). I tillegg skreiv han ei tobands ordbok med nesten 9000 ord, der kvar ordartikkel i detalj gjekk gjennom ordformene i kvar einskild samisk dialekt, frå Røros til Kolahalvøya.

Lagercrantz gav også ut tekstsamlingar over fleire samiske dialektar.

Bibliografi (utdrag) 

 1923: 
 1926: 
 1926: 
 1929: Sprachlehre des Nordlappischen : nach den seelappischen. Bulletin / Oslo etnografiske museum ; 3. Oslo
 1939: Lappischer Wortschatz von Eliel Lagercrantz. Lexica Societatis Fenno-Ugricae ; 6. Helsinki, 1939. 2 bind.
 1950: Entwicklungspsychologische Analyse lappischer Folklore . FF Communications ; 138. Helsinki : Suomalainen tiedeakatemia, 1950.
 1950: Laulava lappi : tunturinkävijän ja tutkijan elämyksiä ja mietteitä. Porvoo : Söderström, 1950.
 1957: West- und sydlappische Texte 1. Mémoires de la Société finno-ougrienne ; 112
 1958: Lyngenlappische, nordwestlappische und westfjordlappische Texte 2 Mémoires de la Société finno-orgrienne ; 115
 1959: Seelappische Texte des Varangergebiets 3. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 117.
 1960: Seelappische Gesangsmotive des Varangergebiets mit Noten. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 120
 1961: See- und Skolte-lappische Texte des südlichen Varangergebiets 5 .Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 124
 1963: Texte aus den see-, nord-, west-, und südlappischen Dialekten 6. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 126
 1966: Sonagraphische Untersuchung lyrischer lappischer Volkslieder Enontekiö mit Noten und Erklärungen. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 141

Bakgrunnsstoff 
 Lagercrantz-prosjektet ved Varanger Samiske Museum

Finske språkforskarar
Pitesamisk språk
Sørsamisk språk
Personar innafor samisk språkforsking
Siste dagars heilage

Dei siste dagars heilage, ofte kalla mormonarar, er ei fellesnemning for fleire religiøse samfunn som byggjer på læra til den amerikanske predikanten Joseph Smith og profetiane han hevda å ha motteke. Dei ser på seg sjølv som kristne, og lære deira (ofte omtala som mormonisme) byggjer på kristendommen, men forheld seg til fleire tilleggsopenberringar til Bibelen. Dei ulike samfunna legg gjerne vekt på familieliv og sosialt samvær med kyrkjelyden, og utfører sine sakrament i tempel. Hovudboka til Dei siste dagars heilage er Mormons bok.

Den første mormonarkyrkja vart offisielt organisert etter bod frå Herren i Fayette i staten New York ved namnet Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage den 6. april 1830. Sidan 1847 ligg hovudsetet i Salt Lake City i Utah. Etter kvart har rørsla splitta seg i ulike samfunn, men Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage er framleis det største av kyrkjesamfunna.

Det er i dag om lag 14 millionar medlemer av Dei siste dagars heilage, og over 60 000 misjonærar fordelt på 162 land og territorium. Til Noreg kom dei første misjonærane i 1851 og den første medlemen vart døypt i Risør same året. Det er 4500-5000 medlemer (2007) i Noreg , og kyrkjelydar finst i alle delar av landet.

Sjå òg 
 Engelen Moroni
 Melkisedek

Bakgrunnsstoff 
 Mormons bok (søkbar)
 Siste dagers hellige.no 
 The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (engelsk heimeside)
 Jesu Kristi kirke av siste dagers hellige (norsk heimeside)
 Forskning på Mormons bok  (norsk side)

 
Kristne samfunn
Religiøse rørsler frå USA
Queensland

Queensland er ein delstat i Australia.

Delstatar i Australia
Nils Jernsletten

Nils Jernsletten (), fødd i Tana, var professor i samisk språk ved Universitetet i Tromsø. I 2005 vart han tildelt St. Olavs orden.

Bibliografi (utval) 
 1969: Utkast til samisk ordliste for 1.-3. klasse. [Oslo] : Folkeskolerådet, 1969.
 1974: Hállangiella : en undersøkelse av prosodiske faktorer i samisk i Tana. Avhandling (Magistergrad) - Universitetet i Oslo, 1974.
 1980: Davvisámi suopmanat : davvisámegiela ja divttasvuonasámegiela suopmanteavsttat ja suopmankárttat / Nils Jernsletten.[Romssa] : Romssa universitehta. Sámegiela ossodat, ISL, 
 1983: Álgosátnegirji : samisk-norsk ordbok / Nils Jernsletten. Oslo : Universitetsforlaget, c1983.
 1984: Intonation as a distinctive factor in Saami. Riepmočála. Oslo: Novus.

Bakgrunnsstoff 
 Gaup Eira, Inger Marie; Johanna Ijäs ja Ole Henrik Magga. 2004: Juho-Niillasa 70-jagi beaivái. Sámi dieđalaš áigečála ; nr 1/2004 (inneheld Jernsletten sin bibliografi)
 NBL-artikkel om Jernsletten, skriven av Tove Bull.
 Nils Johannes Jernsletten (15. februar 2009). I Store norske leksikon. 

Samiske språkforskarar
St. Olavs Orden
Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet
Folk frå Tana
Personar innafor samisk språkforsking
Amblève

Amblève (fransk namn; på tysk Amel) er ei 76 km lang elv i austlege delar av Belgia i provinsen Liège, og ei av sideelvene til elva Ourthe frå høgre. Ho har utspringet sitt nær Büllingen i Hautes Fagnes, nær grensa til Tyskland. Ho har mellom anna sideelvene Warche og Salm. Amblève renn gjennom landsbyane Amel, Stavelot, Trois-Ponts, Remouchamps og Aywaille. Ved Coo, nær Trois-Ponts, er det eit velkjent fossefall. Amblève munnar ut i elva Ourthe i Comblain-au-Pont.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Amblève (river)» frå ,  den 6. februar 2007.

Bakgrunnsstoff

Elvar i Belgia