kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Klævold Kystfort

Klævold Kystfort er eit mindre kystfort bygd på Klævoldsneset ved inngangen til Vadheimsfjorden av dei tyske okkupantane under andre verdskrigen. Her hadde dei god oversikt utover Sognefjorden. På neset finn ein i dag restane etter fire kanonstillingar, mura i stein og betong, med tilhøyrande bunkersar som var nytta til ammunisjons og dekningsrom.

Kanonane er vekke, men dreieskivene i stål til står igjen. Der står framleis igjen ein intakt kommandobunkers i betong, som det etter krigen var bygd ei hytte oppå, der bunkersen fungerer som kjellar for hytta. Tuftene etter det som var ei kantine og kjøkenbrakke er godt synlege. Det står framleis to hus som truleg var nytta som ammunisjonslager.

Historie 

Kystfortet på Klævoldsneset var stridsklart i mars 1943. Det hadde til oppgåve å bekjempe sjømål på Sognefjorden, sperre innløpet til Vadheimsfjorden og sikre eigne (tyske) skip og konvoiar på fjorden. Det er ikkje kjent nøyaktig kor mange som tenestegjorde på Klævold. Men tilsvarande batteri var oppsett med 2 offiserar, 23 underoffiserar og 71 meinige, til saman 96 mann.

På haugen over husa til Klævold bruk nr 4/2 sette dei opp synlege narrebygningar for å lure eventuelle fiendar som angreip. Kystfortet vart nedlagt i februar 1945, og våpen og ammunisjon vart flytta til Flostaøya ved Arendal. Minefelta og brakkene stod igjen. 28. juni 1945 vart minene tekne opp, og seinare vart brakkene selde.

Arsenal 
Hovudskytset var fire franske 10,5 cm K.331 (f) feltkanoner med rekke vidde på 12 000 meter. Til nærforsvar var dei oppsett med ein russisk 4,5 cm Pak (r) panservernkanon. Ein tysk 2,0 cm Kwk (Kampfwagenkanonene). Ei hollandsk mitraljøse (sMG), to holladnske MG (1MG). Tolv Abwehr 41 flammekastarar. I mai 1944 vart det lagt ut 959 miner i to minefelt nord og aust for fortet, og 24 miner i to vegsperringar. På Hamneneset, neset like nord for Klævoldnestet, bygde tyskarane opp enkle og godt synlege kanonstillingar med narrekanonar.

Nede ved fjorden står ein mindre stilling, der det opphavleg var ein panservernkanon. I svingen oppe ved hovudvegen står ei MG-stilling med fri sikt i begge retningane. Ovanfor vegen ligg restane etter eit basseng som var nytta som vassverk. Elles er det spor og tufter etter nokre fleire bygningar og anna infrastruktur.

Kjelder 
Fotnotar

Bibliografi

Kulturminne i Høyanger
Klævold

Klævold er ei grend i Høyanger kommune i Vestland. Grenda ligg  mellom Vadheim og Kyrkjebø ved fylkesveg 55. Klævold ligg plassert ved munninga til Vadheimsfjorden, ein arm av Sognefjorden.

Klævold Kystfort
På Klævoldsneset ligg Klævold kystfort. Eit festningsverk bygd av okkupasjonsmakta under andre verdskrigen.

Busetnader i Høyanger
Olve Grotle

Olve Grotle () er ein norsk jurist og politikar frå Bremanger. Sidan 2021 har han representert valkrinsen Sogn og Fjordane og partiet Høgre på Stortinget.

Grotle vart i 1989 cand.jur. med kommunalrett som spesialfag ved Universitetet i Bergen. Han var tilsett i Advokatfirmaet Harris i 1990-93 og 1995-2003. 1993 og 1994 var han dommarfullmektig ved Sunnfjord sorenskriveri. I tida 2003 til 2011 var han privatpraktiserande advokat i Førde.

Grotle var medlem i Førde bystyre frå 2003, ordførar frå 2011. Etter kommunevalet 2019 vart han vald til ordførar i den nye kommunen Sunnfjord kommune. Hausten 2021 kom han inn på Stortinget, som representant for Høgre. Han vart plassert i Næringskomitéen.

Kjelder

 Grotle, Olve (1964-) ved stortinget.no
Denne artikkelen bygger på «Olve Grotle» frå ,  den 20. august 2023.  

Folk frå Bremanger
Norske juristar
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Pascal Behrenbruch

Pascal Behrenbruch () er ein tysk tidlegare mangekjempar frå  Offenbach am Main. Han vart i 2012 europameister i tikamp.

Behrenbruch forbetra sin personlege rekord med 10 poeng og kom på femteplass i tikampen i EM i friidrett 2006 med 8 209 poeng. I 2007 forbetra han seg til 8 239 då han vart han nummer 2 i U23-EM i Debrecen. Under meistermøtet i Götzis 31. mai 2009 vart han tredjemann med 8 374 poeng. Ved verdsmeisterskapen 2009 i Berlin auka han sitt personbeste til 8 439 poeng og vart nummer 6. I det neste VM i friidrett, i Doha i 2011, enda Behrenbruch på sjuandeplassen i tikampen.

Høgdepunktet for Behrenbruch då han i EM i friidrett 2012 i Helsinki presterte livsbeste 8 558 poeng og vann gullmedaljen, 237 fleire poeng meir enn sølvmedaljør Oleksij Kasjanov. Under Sommar-OL i London same sommaren måtte han med 8 126 poeng nøye seg med ein tiandeplass. Året etter vart han nummer 11 i Moskva-VM med 8 316 poeng. Sidan makta han ikkje nå sitt toppnivå i mangekampane.

Kjelder

Pascal BEHRENBRUCH | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Pascal Behrenbruch» frå ,  den 20. august 2023.  

Folk frå Offenbach
Tyske mangekjemparar
Europameistrar i friidrett for Tyskland
Tyske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Tyske deltakarar under VM i friidrett 2009
Tyske deltakarar under EM i friidrett 2012
Purpurlyng

Purpurlyng (Erica cinerea) er ein dvergbusk i klokkelyngslekta i lyngfamilien. 

Planten blir 15–75 cm høg. Årsskota er hårete, medan resten av planten er glatt. Dei smale blada sit i kransar på tre, noko som skil arten frå slektningen klokkelyng. Dei klokkeforma blomane er purpurfarga og sit i klasar. Han veks i hei og open skog på tørr og sur jord.

I Vest-Europa er purpurlyng ein typisk art for dei atlantiske kystlyngheiene. Han veks frå Portugal nordover til Dei britiske øyane og Noreg. I nord er utbreiinga avgrensa til område med lite frost, og han veks i motsetnad til klokkelyng verken i Danmark eller Sverige. I sør går han derimot lenger aust enn klokkelyng, heilt til Liguria i Italia. I middelhavsområdet er han hovudsakleg ein fjellplante.

I Noreg veks purpurlyng på Vestlandet i ytre kyst- og fjordstrøk frå Ryfylke til Haram i Møre og Romsdal. Han krev litt sommarvarme og manglar på dei mest forblåste øyane. I Norsk raudliste for artar er arten rekna som nær truga på grunn av gjengroing, utbygging og skogplanting.

To nærståande former var tidlegare rekna som varietetar, men har no fått status som eigne artar. Dette er Erica numidica i Algerie og Erica maderensis frå Madeira.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Purpurlyng» frå ,  den 20. august 2023.

Bakgrunnsstoff 
 

Lyngfamilien
Plantar i Noreg
Håvard Bentdal Ingvaldsen

Håvard Bentdal Ingvaldsen () er ein norsk friidrettsutøvar frå Moelv som vart norsk meister på 400 meter i 2021 og på 200 m i 2023. Han sette norsk rekord på 400 m på Bislett stadion den 15. juni 2023 med tida 44,86 sekund. I kvalifiseringa under VM i friidrett 2023 i Budapest forbetra han rekorden til 44,39. Ingvaldsen er medlem i Moelven Idrettslag.

Kjelder

Håvard Bentdal INGVALDSEN | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Håvard Bentdal Ingvaldsen» frå ,  den 20. august 2023.  

Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Ringsaker
Benjamin Compaoré

Benjamin Compaoré () er ein fransk tidlegare friidrettsutøvar som i 2014 vart europameister i tresteghopp.

Compaoré sette personleg rekord med eit hopp på 16,61 meter då han i 2006 vann tresteg-øvinga i junior-VM i Beijing. I 2008-sesongen hoppa han 17,05 m i Strasbourg og kryssa 17-metersgrensa. Ved EM i friidrett 2010 i Barcelona kom han på femteplass med 16,99 m. Året etter vart han med 17,17 meter nummer 8 under Friidretts-VM i Daegu. I 2012 la han beslag på sjetteplassen under dei olympiske leikane i London.

Compaoré sin største dag kom i EM i friidrett 2014 i Zürich. I finalen sette han i den fyrste omgangen personleg rekord med 17,46 m og sikra seg gullmedaljen på suverent vis. Nøyaktig ein månad seinare, den 14. september, presterte han livsbeste 17,48 meter og vart bestemann i tresteg-tevlinga ved Kontinental-cupen i Marrakech. Sidan vart han nummer 12 i Beijing-VM 2015 med 16,63 m og nummer 10 med 16,54 m i OL-finalen 2016 i Rio de Janeiro. I mellomtida kom han på tredjeplass i Hall-VM 2016 i Portland med 17,09 m, slått av kinesiske Dong Bin og Max Hess frå Tyskland.

Kjelder

Benjamin COMPAORÉ | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Benjamin Compaoré» frå ,  den 20. august 2023.  

Franske lengdehopparar
Franske tresteghopparar
Franske sprintarar
Franske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Franske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Franske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Franske deltakarar under VM i friidrett 2011
Franske deltakarar under VM i friidrett 2015
Franske deltakarar under VM i friidrett 2017
Franske deltakarar under VM i friidrett 2019
Franske deltakarar under EM i friidrett 2014
Franske deltakarar under VM i friidrett 2022
Franske deltakarar under EM i friidrett 2022
Franske deltakarar under EM i friidrett innandørs 2023
Vernøy

Vernøy eller Verno er ei øy i Tysnes kommune i Vestland. Det smale Hopssundet skil øya frå øya Reksteren. Her er det vegsamband over bru.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 2 (Tysnes sogelag, 2000)

Øyar i Tysnes
Litla Vernøy

Litla Vernøy er ei lita øy i Tysnes kommune i Vestland, mellom Vernøy og Instøy. Øya er veglaus og utan fast busetjing.

Øya vart busett som husmannsplass under Vernøy på 1770-talet. Ho har vore utan fast busetjing sidan 1954.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 2 (Tysnes sogelag, 2000)

Øyar i Tysnes
Instøy

Instøy er ei lita øy i Tysnes kommune i Vestland, aust for Reksteren og Vernøy. Øya er veglaus og utan fast busetjing.

Instøy vart busett som husmannsplass under Vernøy på 1870-talet. Ved folketeljinga i 1900 budde det fire personar her.. Øya har vore utan fast busetjing sidan slutten av 1940-talet.

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 2 (Tysnes sogelag, 2000)

Øyar i Tysnes
Storholmen i Tysnes

Storholmen eller Eldsholmsholmen er ein holme i Tysnes kommune i Vestland, rett utanfor Reksteren. Holmen er veglaus og utan fast busetjing.

Storholmen vart busett som husmannsplass under Eldholm i 1855. Ved folketeljinga i 1900 budde det sju personar her.. Holmen har vore utan fast busetjing sidan 1940-talet.

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 2 (Tysnes sogelag, 2000)

Øyar i Tysnes
Hege Bae Nyholt

Hege Bae Nyholt () er ein norsk barnehagelærar og politikar frå Trondheim. Ho har sidan 2021 representert Sør-Trøndelag og partiet Raudt på Stortinget.

Nyholt er barnevernspedagog og er elles utdanna i tverrfaglege kulturstudiar. Ho har sidan 1990-åra vore aktiv i Palestinakomiteen og engasjert i solidaritetsarbeid for Libanon og den såkalla Vestbreidda. Ved valet til nye Trøndelag fylkesting i 2019 var ho Raudt sin fyrstekandidat. Saman med to partifellar fekk ho plass i det 59-manns store fylkestinget. To år seinare kom ho inn på Stortinget frå valkrinsen Sør-Trøndelag, vald gjennom eit utjamningsmandat. På Stortinget vart ho vald til leiar av Utdannings- og forskningskomitéen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hege Bae Nyholt» frå ,  den 22. august 2023.  

Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Trondheim
Eilidh Doyle

Eilidh Child, gift Doyle, () er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar som i 2014 vart europameister på 400 meter hekk og i 2016 i 4 x 400 meter stafett.

Child var med på det britiske laget som i 2012 kom på fjerdeplass i 4 x 400 meter stafett under dei olympiske leikane i London. Året etter vart ho nummer 5 på 400 meter hekk ved VM i friidrett 2013 i Moskva, før ho sprang startetappen for Storbritannia sitt bronsemannskap i 4 x 400 m stafett i den same meisterskapen. I EM i friidrett 2014 i Zürich vann Child gullmedaljen på 400 m hekk og ho fekk ein ny bronsemedalje i 4 x 400 m stafett. Også under VM i friidrett 2015 i Beijing la Storbritannia og Child beslag på bronseplassen i 4 x 400 m stafett, berre dagar etter ho vart nummer 6 på 400 m hekk.

Som Eilidh Doyle tok ho seg av den tredje etappen då Storbritannia sigra i 4 x 400 meter stafett då EM i friidrett 2016 vart avvikla i Amsterdam. Seks veker seinare vann ho ein olympisk bronsemedalje med Storbritannia under Sommar-OL i Rio de Janeiro. I Friidretts-VM 2017 i London sprang det britiske mannskapet, med Child på tredjeetappen, inn til sølv i 4 x 400 m stafett. Ved EM i friidrett 2018 i Berlin var Doyle ankerkvinne då Storbritannia enno ein gong enda opp med bronse i 4 x 400 m stafett.

Doyle sette livsbeste 54,09 sekund på 400 meter hekk i eit stemne i Monaco i 2016, på 400 meter sprang ho som best 51,83 sekund i 2013.

Kjelder

Eilidh DOYLE | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Eilidh Doyle» frå ,  den 21. august 2023.  

Britiske sprintarar
Britiske hekkeløparar
Europameistrar i friidrett for Storbritannia
Romain Barras

Romain Barras () er ein fransk tidlegare mangekjempar frå Calais. Han vart i 2010 europameister i tikamp.

Barras vann i 2003 tikampen Universiaden i Daegu med personbeste 8 196 poeng. Året etter vart han nummer 13 i Sommar-OL 2004 i Aten med sine 8 067 poeng. I 2005 deltok han i fem tikamp-tevlingar og sanka over 8 000 poeng i alle. I Angers vart han fransk meister for fyrste gong, medan han i VM i friidrett 2005 i Helsinki enda han med 8 087 poeng på sjuandeplass. Dei neste sesongane vart han nummer 8 i Göteborg-EM 2006 med 8 093 poeng og nummer 7 i Osaka-VM 2007 med 8 262 poeng. Sommaren 2008 vart han femtemann under Sommar-OL i Beijing med 8 253 poeng.

Etter tolvteplass med 8 204 poeng i verdsmeisterskapen 2009 i Berlin, forbetra han sitt personbeste til 8 313 poeng i juni 2010.Ved EM i friidrett 2010 i Barcelona låg han før den avsluttande 1500-meteren 5 poeng over nederlendaren Eelco Sintnicolaas. Sintnicolaas låg i rygg på Barras gjennom løpet, heilt til Barras spurta i frå på oppløpssida og vann gullmedaljen på livsbeste 8 453 poeng. Sidan vart han nummer 11 i Daegu-VM 2011 og nummer 6 i EM i friidrett 2016 i Amsterdam.

Kjelder

Romain BARRAS | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Romain Barras» frå ,  den 21. august 2023.  

Folk frå Calais
Franske friidrettsutøvarar
Europameistrar i friidrett for Frankrike
Franske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Franske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Franske deltakarar under VM i friidrett 2009
Franske deltakarar under EM i friidrett 2010
Pettersholmen

Pettersholmen, tidlegare Rotveltholmen, er ein holme i Tysnes kommune i Vestland, rett aust for Stora Godøy. Holmen er veglaus og utan fast busetjing.

Frå 1868 til 1911 var det ein husmannsplass på holmen, som etter kvart fekk namn etter denne husmannen, Petter. Ved folketeljinga i 1900 budde det tre personar her.

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 3 (Tysnes sogelag, 1989)

Øyar i Tysnes
Solstråleøya

Solstråleøya, tidlegare Olderholmen, er ein holme i Tysnes kommune i Vestland, rett aust for Stora Godøy. Holmen er veglaus og utan fast busetjing.

Holmen vart busett rundt 1889 av den velståande engelskmannen John Musgrove som bygde seg eit særprega, borgliknande hus her etter å ha blitt kjent med området som gjest på hotellet i Godøysund. Ved folketeljinga i 1900 budde det tre personar her.

I 1905 gav Musgrove holmen som gåve til den nye norske kronprinsen, Olav. På 1920-talet vart det borgliknande huset erstatta av ei tømmerhytte, «Prinsehytta», som kongefamilien brukte ein del i mellomkrigstida. Hytta vart flytta frå holmen i 1949. Fram til 1960-talet budde ein oppsynsmann med familie på holmen.

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 3 (Tysnes sogelag, 1989)

Øyar i Tysnes
Vetla Godøy

Vetla Godøy er ei øy i Tysnes kommune i Vestland, sør for Stora Godøy. Eit smalt sund skil øya frå Tysnesøya i sør. Ho har ikkje vegsamband. Øya vart busett seinast på 1600-talet.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 3 (Tysnes sogelag, 1989)

Øyar i Tysnes
Flatøy i Tysnes

Flatøy er ei øy i Tysnes kommune i Vestland, rett ved nordkysten av Tysnesøya. Ho er veglaus og utan fast busetjing.

Rundt 1700 var det ei tid ein husmannsplass på Flatøy. Øya var så utan busette fram til 1811, då det igjen vart oppretta busetjing her. Ho vart fråflytta i 1966.

Folketalsutvikling:

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 3 (Tysnes sogelag, 1989)

Øyar i Tysnes
Fortøy

Fortøy er ei øy i Tysnes kommune i Vestland, rett utanfor vestkysten av Tysnesøya. Ho er veglaus og utan fast busetjing.

I 1805 vart det oppretta ein husmannsplass på øya. Ved folketeljinga i 1900 budde det seks personar her. Fortøy vart fråflytta tidleg på 1960-talet.

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 2 (Tysnes sogelag, 1987)

Øyar i Tysnes
Fureholmen i Tysnes

Fureholmen er ein holme i Tysnes kommune i Vestland, i Søreidsvika vest på Tysnesøya. Han er veglaus og utan fast busetjing.

I 1845 vart det oppretta ein husmannsplass på holmen. Ved folketeljinga i 1900 budde det seks personar her. Fureholmen vart fråflytta i 1972.

Kjelder

 Ernst Berge Drange, Tysnes - Gards- og ættesoge 1 (Tysnes sogelag, 1986)

Øyar i Tysnes
Akhenaton

Akhenaton, òg kjend som Akhnaton, Akhenaten, Ekhnaton eller Ikhnaton, var farao i Egypt. Han var kjend som Amenhotep IV ved dei fyrste fem åra som farao. Han rikte i 17 år, og døydde år 1336 f.Kr. eller 1334 f.Kr.

Liv og virke

Regjeringstid 
Akhenaton gjennomførte særs omfattande reformer då han rikte i det gamalegyptiske kongedømet. Som farao kvitta han seg med den egyptiske polyteismen til fordel for hans nye tru; trua på éin gud som viste seg i solskiva: Aton. Atonismen er det fyrste kjende dømet på monoteisme i religionshistoria.

Reformene møtte sterk motstand i det konservative riket, særleg frå presteskapet knytt til den tidlegare riksguden Amon-Ra. Reformene, som også inkluderte endringar av skriftspråket og bygginga av ein ny egyptisk hovudstad, til heider for solguden Aton: Akhetaton, tok fokuset vekk frå imperiet.

Egypt missa dimed dei fleste av koloniane sine i Nubia og Levanten som hadde vore viktige inntektskjelder. Etter at Akhenaton døydde, vart polyteismen teke fram att, og tida hans som farao vart fortrengt og gløymd. Den nyoppretta hovudstaden Akhetaton vart forlaten i laupet av berre somme tiår etter.

Familie 
Akhenaton hadde fleire koner, deriblant Kiya og Nefertiti. DNA-test frå 2010 synte at Tutankhamon var son til Akhenaton.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Akhenaten» frå ,  den 21. august 2023.

Bakgrunnsstoff

Vidare lesing 
 
 Hornung, E. 1999: Akhenaten and the religion of light. Ithaca og London: Cornell University Press.
 Reeves, C. N. 2001: Akhenaten, Egypt's false prophet. New York: Thames & Hudson.

Faraoar
Iwan Thomas

Iwan Gwyn Thomas () er ein britisk tidlegare sprintar som i 1998 vart europameister på 400 meter. I 1997 sette han britisk rekord på distansen med tida 44,36 sekund, ein rekord som gjeld også i 2023.

Aktiv
Thomas deltok i 1996 i dei olympiske leikane i Atlanta. Han vart nummer fem på 400 meter med tida 44,70, medan det vart sølv i 4 x 400 meter stafett i lag med Jamie Baulch, Mark Richardson og Roger Black. 13. juli 1997 i Birmingham sprang Thomas i mål på 44,36 og sletta dermed Roger Black sin britiske rekord med eit hundredels sekund. I VM i friidrett 1997 i Aten vart Thomas sjettemann på 44,52. Deretter la han og dei tre same utøvarane frå Atlanta-OL beslag på ein ny sølvplass i den lange stafetten. Elleve år etterpå vart resultatet til USA sitt vinnarlag annullert av IAAF, grunna i at USA-amerikanaren Antonio Pettigrew var dopa.

I Budapest-EM 1998 vann Thomas ein suveren siger på 400 meter på 44,52 sekund. To dagar seinare tok han seg av den tredje etappen då Storbritannia sigra i 4 x 400 meter stafett. Under samveldeleikane ein månad seinare i Kuala Lumpur vann Thomas på 44,52, landsmannen Mark Richardson fekk 44,60.

Thomas gjekk skadd i 1999. Han kom tilbake i 2000, men ikkje på sitt tidlegare nivå. Han var del av dei britiske stafettlaga som kom i mål til sjetteplassar i både Sommar-OL i Sydney og Friidretts-VM i Edmonton. Under verdsmeisterskapen i Canada vart han elles slått ut i semifinalen på 400 meter.

Kjelder

Iwan THOMAS | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Iwan Thomas» frå ,  den 22. august 2023.  

Britiske sprintarar
Europameistrar i friidrett for Storbritannia
Eberbach

Eberbach er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, 32 km aust for Heidelberg. Kommunen omfattar 81,2 km² og har eit folketal på kringom 14 500.

Hovudkontoret til verdas største produsent av gelatin, Gelita AG, ligg i Eberbach.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eberbach» frå ,  den 22. august 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Neckargemünd

Neckargemünd er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, 10 km aust for Heidelberg. Kommunen omfattar 26,4 km² og har eit folketal på kringom 13 600. Byen ligg ved elva Neckar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Neckargemünd» frå ,  den 22. august 2023.

Bakgrunnsstoff

Byar i Baden-Württemberg
Andrzej Badeński

Andrzej Stanisław Badeński () var ein polsk sprintar frå Warszawa som i 1966 vart europameister i 4 x 400 m stafett. Individuelt vann han i 1964 OL-bronse og i 1966 EM-sølv på 400 meter.

Aktiv
Badeński kom på sjetteplass på 400 meter i sin internasjonale meisterskapsdebut ved EM i friidrett 1962. To år seinare vann han bronsemedaljen på distansen under dei olympiske sommarleikane i Tokyo, nummer seks  i 4 × 400 meter stafett med det polske laget. Ved europameisterskapen i Budapest i 1966 tok han sølvmedalje på 400-meteren, bak landsmannen Stanisław Grędziński. Saman med Jan Werner, Edmund Borowski og nemnde Gredziński syrgde han for polsk triumf i 4 x 400 m stafett.

Under Sommar-OL 1968 i Mexico-byen vart Badeński nummer sju på 400 meter og kom på fjerdeplass i 4 × 400 meter stafett. Same plasseringa fekk det polske stafettlaget ved Friidretts-EM i Aten hausten 1969. På spesialdistansen vart Badeński nummer 6. Både i EM i friidrett 1971 og under dei olympiske leikane i 1972 vart han slått ut i semifinalen på 400 meter, men han og Polen vann ein sølvmedalje i Helsinki-EM i 4 x 400 m stafett og enda på femteplassen i München-OL i same øvinga.

Badeński vann 400-meteren ved innandørs-EM 1968 i Madrid og 1971 i Sofia. I tillegg triumferte han med Polens mannskap på den lange stafetten i innandørs-EM 1968, 1969, 1971 og 1972. Badeński var polsk meister på 400 meter i 1962, 1963, 1964, 1965 og 1967. Sitt livs beste 400 meter på 45,42 sekund sprang han i 1968.

I 1974 flytta han til Vest-Tyskland og budde der resten av livet.

Kjelder

Andrzej BADEŃSKI | Profile | World Athletics
Denne artikkelen bygger på «Andrzej Badeński» frå ,  den 23. august 2023.  

Polske sprintarar
Europameistrar i friidrett for Polen
Folk frå Warszawa
Charlotte Link

Charlotte Link () er ein tysk forfattar. Ho er blant dei mest suksessrike samtidsforfattarane som skriv på tysk.

Liv og virke 
Charlotte Link blei fødd i Frankfurt am Main som dotter av den kjende tyske forfattaren og journalisten Almuth Link. Ho skreiv det fyrste verket sitt, Die schöne Helena, då ho var berre 16 år, og fekk det gjeve ut då ho var 19.

Link er kjend for romaner om livet i samtida og for detektivromar i engelsk stil. Bøkene hennar Sturmzeit, Wilde Lupinen og Die Stunde der Erben dannar ein trilogi. Desse er blitt filmatiserte til TV-seriar for den tyske TV-stasjonen ZDF.

Romanen hennar Am Ende des Schweigens blei nominert i romankategorien til Deutsche Bücherpreis i 2004, medan boka hennar Die Rosenzüchterin, som kom ut i 2000, låg fleire veker på toppen av bestseljarlista til Der Spiegel.

Verk i utval

Prisar og utmerkingar 
I 2007 blei Link tildelt Goldene Feder for dei litterære prestasjonane sine.

Bibliografi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Charlotte Link» frå ,  den 23. august 2023.  

Folk frå Wiesbaden
Tyske forfattarar
Forfattarar frå 1900-talet
Forfattarar frå 2000-talet