Hinnebegerfamilien

Hinnebegerfamilien eller fjørekollfamilien (Plumbaginaceae) er ein plantefamilie i nellikordenen.

Artane i familien er som regel fleirårige urter, men kan òg vera buskar eller lianar. Blada sit grunnstilt eller spreitt. Dei er enkle med heil eller fliket bladrand. Akselblad manglar. Oppbygginga av blomestandane varierer mykje. Blomane er tvikjønna, femtalige, aktinomorfe, undersitjande og ofte distyle. Pollineringa blir utført av insekt. Begeret er hinneaktig og sit igjen på frukta. Kronblada er vakse saman, men nokre gongar berre ved basis. Frukta er ein kapsel med eitt frø. 

Desse plantane veks ofte på salthaldig jord i område med steppe eller halvørken og på havstrender. Saltoverskotet blir skilt ut i kjertlar på blada. Familien er kosmopolitisk utbreidd frå Arktis til tropane, men dei fleste artane finst i områda frå middelhavslanda til Sentral-Asia. I Noreg veks fire artar naturleg: fjørekoll, sibirkoll, strandrisp og marrisp.

Nokre artar i slektene Ceratostigma, Plumbago, Armeria og Limonium blir dyrka som prydplantar, men elles har familien lita økonomisk tyding.

I eldre botaniske system som Cronquist- og Takhtajan-systema var hinnebegerfamilien den einaste familien i ordenen Plumbaginales. Nokre bygningstrekk minner om nøkleblomfamilien (Primulaceae), og nokre botanikarar meinte at det kunne vera ein slektskap. Molekylærgenetiske studiar viser at hinnebegerfamilien høyrer til i nellikordenen som systergruppe til slireknefamilien, og det er ikkje nokon nær slektskap på nøkleblomfamilien, som no tilhøyrer lyngordenen.

Delgrupper 

Hinnebegerfamilien er delt i to underfamiliar med til saman 20 slekter og 836 artar. Moharrek et al. synonymiserte i 2017 åtte små slekter frå Sentral-Asia med Acantholimon:

 underfamilie Plumbaginoideae Burnett – fire slektar og 36 artar
 Ceratostigma Bunge – omtrent sju artar i Aust-Afrika, Himalaya og Kina
 Dyerophytum Kuntze [Vogelia Lam.] – fire artar på Sokotra, i sørvestlege Afrika og frå Den arabiske halvøya til India
 Plumbagella Spach – éin art
 Plumbagella micrantha (Ledeb.) Spach – Sentral-Asia
 Plumbago L. – pantropisk med 22 artar, mellom anna:
 Plumbago europaea L.
 blyrot (Plumbago auriculata) Lam.
 underfamilie Limonioideae Reveal – to stammar og 16 slektar
 stamme Aegialitideae Peng – éi slekt
 Aegialitis R.Br. – to artar mangrovebuskar aust i Bengalbukta, Andamanhavet og i farvatna mellom Dei små Sundaøyane, Ny-Guinea og Australia
 stamme Limonieae Reveal – 15 slekter med omtrent 800 artar
 Acantholimon Boiss. [Bamiania Lincz., Bukiniczia Lincz., Cephalorhizum Popov & Korovin, Chaetolimon (Bunge) Lincz., Dictyolimon Rechinger f., Gladiolimon Mobayen, Popoviolimon Lincz., Vassilczenkoa Lincz.] – 200 artar frå det austlege middelhavsområdet til Sentral-Asia
 fjørekollslekta (Armeria Willd [Statice L.]) – omtrent 90 artar i tempererte strøk på den nordlege halvkula og Sør-Amerika, mellom anna:
 fjørekoll (Armeria maritima) Willd.
 sibirkoll (Armeria scabra) Pall. ex Roem. & Schult.
 Bakerolimon Lincz. – to artar i ørkenane i Chile og Peru
 Ceratolimon M.B. Crespo & M.D. Lledó – tre artar i Nordvest-Afrika, Jemen og Somalia
 Ghaznianthus Lincz. – éin art
 Ghaznianthus rechingeri (Freitag) Lincz. – Afghanistan
 Goniolimon Boiss. – omtrent 20 artar frå Nordvest-Afrika og søraustlege Europa til Mongolia og nordlege Kina
 Ikonnikovia Lincz. – éin art
 Ikonnikovia kaufmanniana (Regel) Lincz. – Sentral-Asia og Xinjiang
 Limoniastrum Heist. ex Fabr. [Bubania Girard] – to artar i middelhavsområdet
 Limoniopsis Lincz. – to artar i Tyrkia og Kaukasia
 rispslekta (Limonium Mill. [Afrolimon Lincz., Eremolimon Lincz., Linczevskia Tzvelev, Plegorhiza Molina]) – 350 til 600 artar i alle verdsdelar, mellom anna:
 strandrisp (Limonium humile) Mill.
 marrisp (Limonium vulgare) Mill.
 Muellerolimon Lincz. – éin art
 Muellerolimon salicorniaceum (F.Muell.) Lincz. – Vest-Australia
 Myriolimon Lledó, Erben & M.B.Crespo [Myriolepis (Boiss.) Lledó, Erben & M.B.Crespo] – to artar i middelhavsområdet
 Neogontscharovia Lincz. – tre artar i Aghanistan og Tadsjikistan
 Psylliostachys (Jaub. & Spach) Nevski – omtrent ti artar frå Levanten til Sentral-Asia
 Saharanthus M.B.Crespo & M.D.Lledó [Caballeroa Font Quer, Lerrouxia Caball.] – éin art
 Saharanthus ifniensis (Caball.) M.B.Crespo & M.D.Lledó – sørlege Marokko, Vest-Sahara og Mauritania

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hinnebegerfamilien» frå ,  den 20. mai 2023. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 

Hinnebegerfamilien