kardosdrur/scandi-wiki huggingface dataset:
Det britiske parlamentet

Det britiske parlamentet er den høgaste lovgjevande styresmakta i Storbritannia og dei britiske oversjøiske territoria. Det har tre komponentar: Den britiske monarken, Overhuset (House of Lords) og Underhuset (House of Commons). Berre den siste komponenten er demokratisk valt, men denne har også det meste av den politiske makta i moderne tid. Over- og Underhuset held møte i kvart sitt kammer i Palace of Westminster i London.

Det britiske parlamentet er eit av dei eldste representative lovforsamlingane i verda. Det har røter tilbake til angelsaksisk tid, og har gått gjennom ei rekkje ulike stadium fram til moderne tid. Det har inspirert parlamentsordningar i mange andre land, både dei i Det britiske samveldet og utanfor.

Sjå òg
Westminstermodellen

Kjelder

parliament.uk
«Origins of Parliament»
«Introduction: Principles of the Westminster Model of Parliamentary Democracy», Commonwealth Parliamentary Association/Athabasca University (parliamentary-democracy.athabascau.ca)

Delar av denne artikkelen bygger på «Det britiske parlamentet» frå ,  den 18. februar 2014.

Litteratur
Blackstone, Sir William. (1765). Commentaries on the Laws of England. Oxford: Clarendon Press.
Davies, M. (2003). Companion to the Standing Orders and guide to the Proceedings of the House of Lords, 19th ed.
Farnborough, Thomas Erskine, 1st Baron. (1896). Constitutional History of England since the Accession of George the Third, 11th ed. London: Longmans, Green and Co.

Bakgrunnsstoff

 Parlamentet
Parlamentet
Callisto Cliffs

Callisto Cliffs er to klipper med ei høgd opp mot 550 moh., den eine dannar sørsida av Jupiterbreen, den andre på austsida av Aleksanderøya i Antarktis. Klippa vart kartlagt frå flyfotografi tekne av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon i 1947–48 og frå landmålingar av Falklands Islands Dependencies Survey i 1948–50 og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i samband med Jupiterbreen etter Callisto, ein av månane til planeten Jupiter.

Sjå òg
 Burn Cliffs
 Cannonball Cliffs
 Corner Cliffs

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Callisto Cliffs» frå ,  den 19. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Klipper på Aleksanderøya
Barren Bluff

Barren Bluff er ein markant fjellskrent i sørlege delen av Sequence Hills langs vestsida av den øvre Rennickbreen i Victoria Land. Han fekk namnet sitt av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand i 1962–63, på grunn av særs få lause steinar (barren tyder 'berr'). Gruppa hadde vanskar med å samle inn nok steinar til å bygge ein varde.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Barren Bluff» frå ,  den 20. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Klipper i Victoria Land
Pennell Coast
Cathedral Rocks

Cathedral Rocks er ei rekkje på fire bratte klipper med korte isbrear mellom, nedanfor  spisse fjelltoppar. Klippene strekkjer seg 15 km langs sørsida av Ferrarbreen og dannar den nordlege skuldra av Royal Society Range i Victoria Land. Dei vart oppdaga og namngjevne den 7. desember 1902 av løytnant A.B. Armitage, leiaren for ei gruppe under Discovery-ekspedisjonen som utforska området. Namnet skildrar klippene.

Kjelder 

Klipper i Victoria Land
Scott Coast
Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie

Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie i Aten i Hellas er skipa 8. mai 1989 av  Norges Universitetsråd, og vert finansiert og drive i fellesskap av  Universitetet i Oslo, Universitetet i Bergen, Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet i Trondheim og UiT Noregs arktiske universitet i Tromsø.  Instituttet har som føremål å drive forsking, publisering og formidling  for dei norske universitetsmiljøa i den antikke greske kulturen, soga, arkeologien og det greske språket, men har òg som oppgåve å forske i det moderne kulturlivet i Hellas.  I samarbeid med den norske ambassaden i Aten skal instituttet arbeide for auka kulturell kontakt mellom Noreg og Hellas.

Instituttet skal leggje tilhøva til rette for vitskapleg diskusjon, utdanning og utveksling, og står òg for arkeologiske granskingar og utgravingar i Hellas etter løyve frå dei lokale styresmaktene.

Andre tilsvarande institusjonar i Aten
American School of Classical Studies at Athens, Australian Archaeological Institute at Athens, Belgische School te Athene, British School at Athens, Canadian Institute in Greece, Det Danske Institut i Athen, Deutsches Archäologisches Institut Athen, École française d’Athènes, Georgisches Institut in Athen, Irish Institute of Hellenic Studies at Athens, Nederlands Instituut in Athene, Österreichisches Archäologisches Institut Athen, Schweizerische Archäologische Schule in Griechenland, Scuola Archeologica Italiana di Atene, Suomen Ateenan-instituutti, Svenska institutet i Athen.

Bakgrunnsstoff
Nettstaden til Det Norske Institutt i Athen for klassiske studier, arkeologi og kulturhistorie.

Universitetet i Bergen
NTNU
UiT Noregs arktiske universitet
Universitetet i Oslo
Skipingar i 1989
Aten
Arch Pond

Arch Pond er eit tjern mellom Burnet Cove og Poa Cove, aust for Maiviken på Sør-Georgia. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter ein naturleg boge i ei klippe like vest for tjernet.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Arch Pond» frå ,  den 21. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Innsjøar på Sør-Georgia
Cauldron Pool

Cauldron Pool er eit varmt, dampande tjern med brakkvatn som ligg aust for Tow Bay og nedanfor vestsida av den vulkansk aktive Lucifer Hill, nordvest på Candlemas Island i Sør-Sandwichøyane. Det skildrande namnet, som syner til ei gryte, vart nytta av UK Antarctic Place-Names Committee i 1971.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cauldron Pool» frå ,  den 21. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Innsjøar på Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane
Lake Bonney

Lake Bonney er ein salt innsjø med permanent isdekke ved vestenden av Taylor Valley i McMurdo Dry Valleys i Victoria Land i Antarktis.

Han er 7 km lang og opp mot 900 m brei. Ein smal kanal som bere er 50 meter brei (Lake Bonney at Narrows) deler innsjøen i East Lake Bonney (3,32 km2) og West Lake Bonney (0,99 km).

Sør og nord for innsøjen ligg toppar på over 1500 moh, og Taylorbreen er plassert på kartet vest for innsjøen. Han er 40 meter på det djupaste og ligg under eit 3 til 4,5 meter isdekke.

Han vart først vitja av den britiske antarktiskekspedisjonen i 1901-1904 og vart namngjeven av Scott-ekspedisjonen i 1910-1913, etter Thomas George Bonney, ein geologiprofessor ved University College London frå 1877 til 1901.

Lake Bonney er ein av hovudinnsjøane som vert studert av National Science Foundations i McMurdodalen.

Frå 2007 har NASA finansiert ein robot som kan søkkast i vatn, kalla ENDURANCE for å utforska innsjøen og økologien her. Roboten vart bygd av Stone Aerospace. Forskarar har oppdagga eit eldgamalt økosystem under Taylorbreen, ved sidan av Lake Bonney. Dette økosystemet overlever ved å omforme svovel og jern for å vekse.

Arbeidet vert nytta som eit ledd i utviklinga av ein sjølvstyrt undervassrobot som kan utforske havet på Jupitermånen Europa.

Tilsig
Lake Bonney får vasstilførsel frå fleire bekkar:
Bartlette Creek
Bohner Stream
Doran Stream (tilsig til Priscu Stream)
Lawson Creek
Lizotte Creek
Lyons Creek
Mason Creek
Priscu Stream (den lengste på 3,8 km)
Red River
Santa Fe Stream
Sharp Creek
Vincent Creek

Sjå òg
Blood Falls, ei utstrøyming ved Taylorbreen som inneheld jernoksid som fargar vatnet raudt og som flyt ut på isen på Lake Bonney.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lake Bonney (Antarctica)» frå ,  den 21. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
  U.S. Geological Survey, Geographic Names Information System. Vitja januar 2008

Space Daily April 22, 2007. Vitja januar 2008

Bakgrunnsstoff
Lake data
Satellite map 
Lake Bonney panoramic picture

Innsjøar i Victoria Land
McMurdo Dry Valleys
Saltsjøar
Endorheiske innsjøar i Antarktis
Don Juan Pond

Don Juan Pond, òg kalla Lake Don Juan, er ei liten og særs grunn hypersaltsjø i vestenden av Wright Valley i Victoria Land i Antarktis, 9 km vest for Lake Vanda. Han ligg mellom Asgard Range i sør og Dais i nord. Ved vestenden er det ei lita elv og ein steinbre. Don Juan Pond er den saltaste innsjøen på jorda med eit saltinnhald på over 40 %.

Don Juan Pond vart oppdaga i 1961. Han vart kalla opp etter dei to helikopterpilotane Don Roe og John Hickey, som flydde helikopteret som frakta den første gruppa som undersøkte tjernet. Under den første utforskinga var temperaturen -30 °C og vatnet var framleis flytande.

Saltinnhald
Don Juan Pond er ein grunn, hypersalt innsjø med flat botn. Han er saltare enn Daudehavet og Assalsjøen (det same gjeld Lake Vanda og kanskje andre vatn i McMurdo Dry Valleys). Det er blitt hevda at saltinnhaldet i Don Juan Pond er meir enn 18 gonger saltare enn havet, samanlikna med Daudehavet som er kring åtte gonger saltare. Det er det særs salte vatnet som gjer at innsjøen nesten aldri frys til i sjølv særs kalde forhold.

Dei dominerande iona i saltløysinga er kalsium og klorid. Området kring Don Juan Pond er dekt med salt av natriumklorid og kalsiumklorid som er lagt att når vatnet har fordampa. Arealet og volumet til Don Juan Pond varierer over tid. I følgje dei topografiske karta til USGS frå 1977 var arealet då kring 0,25 km2. I nyare år har innsjøen derimot krympa mykje. Den største djupna i 1993-95 vart skildra som ein fot. I januar 1997 var han kring 10 cm djup og i desember 1998 var han nesten heilt tørr, utanom nokre få titals kvadratmeter. Det meste av vatnet låg i søkk kring store blokker i tjernet.

Den utrekna samansetnaden for vatnet er CaCl2 3,72 mol/kg og NaCl 0,50 mol/kg, ved temperaturen -51,8 °C.
Det svarar til 413 g av CaCl2 og 29 g av NaCl per kg vatn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Don Juan Pond» frå ,  den 21. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Great Zoom into Don Juan Pond in Antarctica 

 McMurdo Dry Valleys MCM Lakes Data
 
 Don Juan Pond GigaPan picture

Innsjøar i Ross Dependency
Saltsjøar
Endorheiske innsjøar i Antarktis
McMurdo Dry Valleys
Metropolitan Museum of Art

The Metropolitan Museum of Art er eit kunstmuseum i New York City. Museet er det største i sitt slag i USA, og eitt av dei ti største kunstmusea i heile verda. Den eigne kunstsamlinga omfattar over to millionar verk, fordelt på 17 ulike avdelingar. Hovudbygningen ligg ved austenden av Central Park i bydelen Manhattan. Ein mykje mindre lokasjon er «The Cloisters» på øvre Manhattan, denne stiller ut kunst frå mellomalderen.

The Metropolitan Museum of Art vart grunnlagt i 1870 av USA-amerikanske forretningsmenn og kapitalistar, samt leiande kunstnarar og kunstinteresserte. Grunnleggjarane ynskte seg eit museum som gjorde kunst og kunstforståing tilgjengeleg for eit amerikansk publikum. Museet, som opna 20. februar 1872, heldt frå byrjinga av til på 681 Fifth Avenue.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Metropolitan Museum of Art» frå ,  den 22. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Kunstmuseum i USA
Museum i delstaten New York
Skipingar i 1870
Byggverk i New York City
Sovetskajasjøen

Sovetskajasjøen er ein flytande subglasial innsjø som ligg under isdekket i Antarktis, 2 km nedanfor Sovetskayastasjonen. Han dekkjer eit areal på kring 1600 km2.

Sjå òg
 Lake Vostok (den største subglasiale innsjøen i Antarktis)
 90 Degrees East
 Sovetskayastasjonen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sovetskaya (lake)» frå ,  den 22. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Subglasiale innsjøar
Innsjøar i Wilhelm II Land
Lake Burton

Lake Burton, òg kalla Burton Lagoon, er ein meromiktisk og salt innsjø i Vestfold Hills i Princess Elizabeth Land i Aust-Antarktis, som høyrer til Australsk Antarktis. Innsjøen har eit overflate areal på 1,35 km2, eit volum på 9,69 million m3, ei største djupne på 18,3 m og ei middeldjupne på 7,16 moh. Innsjøen er kalla opp etter H.R. Burton, ein biolog som arbeidde i Vestfold Hills i Antarktis.

Innsjøen er dekt av is 10-11 månader av året. Ein tidvasskanal knyter innsjøen til Krokfjorden i 6-7 månader av året. Tidvasskanalen har ei breidde på kring 20 meter og er kring 2 meter djup. Lake Burton er den einaste meromiktisk lagunen som er ein del av Det antarktiske særskilde verneområdet (ASPA) nr. 143 i Aust-Antarktis, og ein må ha særskild løyve for å vitje innsjøen.

Ein diatoméanalyse av lagunen har vist at han inneheld 41 artar og er eit rikt lager av psykrofile fotosyntetiske bakteriar. Den heterotrofe bakterielle mikrobiotaen og økologien til dei fotosyntetsiek bakteriar i Lake Burton vart studert i 1970-åra og 1980-åra. Dei fann òg ut at saltinnhaldet aukar nedover i djupna, og fører til vatn med høg tettleik og eit mijø med lys om sommaren, mørkre om vinteren, og oksygenhalding og oksygenfattig vatn, diktert av fototrofe bakteriar.

Geografi og klima

Lake Burton ligg ved Ingrid Christensen Kyst i Princess Elizabeth Land, ved omtrent same lengdegrad som India. Området av kystlinja ligg mellom Jennings Promontory, ved 72°33'E og vestenden av Westisen ved 81°24'E i vestre halvdelen av Princess Elizabeth Land, like aust for Ameryisen. Innsjøen er kalla opp etter H. R. Burton, ein biolog som arbeidde i Vestfold Hills i Antarktis. Innsjøen, som tidlegare var ein fjord, er dominerer vestsida av Vestfold Hills-området og det som i dag er kjend som Mulehalvøya. Innsjøen ligg nordvest for Sørdsdalbreen, søraust for Oldroyd Island og sørvest for Trynøyane. Innsjøen har eit areal på 1,35 km2, eit volum på 9,69 million m3, ei største djupne på 18,3 moh og ei middeldjupne på 7,16 moh.

Klima i verneområdet vert registrert ved Davis-stasjonen, som ligg 10 km nordvest for Marine Plain, ikkje langt frå innsjøen. Vêrdata ved denne stasjonen vil derfor òg skildre innsjøen godt. Området har eit maritimt arktisk klima som er kaldt, tørt og vindfult, med soldagar om sommaren. Temperaturen varierer frå -1 °C til 3 °C om sommaren med ein maksimumstemperatur på 5 °C. Temperaturen held seg under 0 °C det meste av året. Om vinteren er temperaturen ned mot -40,7 °C.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lake Burton» frå ,  den 23. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Fotografi ved innsjøen i solnedgang 

Brevatn
Burton, Lake
Saltsjøar
Andersen Creek

Andersen Creek er ei elv av smeltevatn, 1,5 km lang og som flyt sørvest langs austsida av Canadabreen i nordausthjørnet av Lake Hoare i Taylor Valley i Victoria Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 1996 etter limnologen Dale T. Andersen i NASA, som oppretta ein leir ved elva i 1978 og gjorde limnologiske undersøkingar i området i fleire år etter. Han deltok i den første dykkinga i innsjøane i McMurdo Dry Valleys.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Andersen Creek» frå ,  den 23. februar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Elvar i Victoria Land
McMurdo Dry Valleys
Stader i Antarktis kalla opp etter USA-amerikanarar
Penguin River

Penguin River er ei lita, svingande elv som flyt nordaustover frå Hamberg Lakes til kysten like sør for Horse Head i Cumberland East Bay på Sør-Georgia. Ho vart først grovt kartlagd av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld i 1901–04 og vart namngjeven av Carl Skottsberg, ein botanikar på ekspedisjonen.

Kjelder

Elvar i Antarktis
Geografi i Sør-Georgia
Jean-Pierre Thiollet

Jean-Pierre Thiollet () er ein fransk forfattar og journalist, som tidvis òg har arbeidd som redaktør. Han er fødd i Poitiers i departementet Vienne i Frankrike.

Bibliografi
 Hallier tout feu tout flamme, Neva Editions, 2023. ISBN 978-2-35055-309-2
 Hallier en roue libre, Neva Editions, 2022. ISBN 978-2-35055-305-4
 Hallier, L'Edernel retour, Neva Editions, 2021. ISBN 978-2-35055-295-8
 Hallier, L'Homme debout, Neva Editions, 2020. ISBN 978-2-35055-285-9
 Hallier Edernellement vôtre, Neva Editions, 2019. ISBN 978-2-35055-273-6
 Hallier ou l'Edernité en marche, Neva Editions, 2018. ISBN 978-2-35055-247-7
 Improvisation so piano, Neva Editions, 2017. ISBN 978-2-35055-228-6
 Hallier, l'Edernel jeune homme, Neva Editions, 2016. ISBN 978-2-35055-217-0
 88 notes pour piano solo, Neva Editions, 2015. ISBN 978 2 3505 5192 0
 Piano ma non solo, Anagramme Ed., Paris, 2012.ISBN 978 2 35035 333-3
 Bodream, Anagramme Ed., Paris, 2010. ISBN 978-2-35035-279-4
 Carré d'Art : Barbey d'Aurevilly, Lord Byron, Salvador Dalí, Jean-Edern Hallier, Anagramme Ed., Paris, 2008. ISBN 978-235035-189-6
 Barbey d'Aurevilly, H & D, 2006 (ISBN 2-914266-06-5) & 2007 (ISBN 2 914 266 08 1). CDRom. ISBN 2-914266-06-5
 Je m'appelle Byblos, H & D, 2005. ISBN 2-914266-04-9
 Sax, Mule & Co, H & D, 2004. ISBN 2-914266-03-0
 Le Chevallier à découvert, Laurens Ed., 1998. ISBN 2-911838-51-3
 Euro-CV, Top Ed., 1997. ISBN 2-87731-131-7
 Utrillo, F. Birr Ed., 1982. ISBN 2-85754-009-4

Kjelder 

Franske forfattarar
Kellogg Valley

Kellogg Valley er ein høg (1400 moh.) hengedal i Antarktis som stort sett er isfri. Han ligg mellom Mount Boreas og Mount Aeolus i Olympus Range i Victoria Land. Dalen munnar ut i nord til McKelvey Valley, 500 m nedanfor. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) (1997) etter ekteparet Thomas B. og Davida E. Kellogg som var glasiologar i  Department of Geological Sciences og Institute of Quaternary Studies ved University of Maine, og som i fleire sesongar 1976–90 arbeidde i lag i McMurdo Sound-området, mellom anna på McMurdoisen, Rossisen, i Rosshavet og McMurdo Dry Valleys, der denne dalen ligg.

Kjelder

Dalar i Victoria Land
McMurdo Dry Valleys
Alaska Canyon

Alaska Canyon er ein djup canyon i nordveggen på Michigan Plateau i Antarktis. Han vart kartlagt av United States Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter University of Alaska, som sendte forskarar til Antarktis.

Kjelder

 

Kløfter i Antarktis
Geografi i Marie Byrd Land
Luktesans

Lukt eller luktesans er ein kjemisk sans som blir brukt til å merke og kjenne att luktstoff. Luktesansen har stor betyding for mange dyr, inkludert mennesket, men nokre artar er meir avhengig av lukteapparatet (nasen) enn andre. Luktesansen er ein av fem sansar i sanseapparatet. Sansecellene til lukte- og smakssansane ligg øvst i naseholet. 

Luktecellene sit inni nasen. Når vi pustar inn luft, følgjer duftmolekyl frå lufta med. Desse treff luktestavar som er spesialiserte nerveceller inne i nasen. Ved hjelp av nervetrådar er luktestavane direkte kopla til luktsenteret i hjernen. Det perifere nervesystemet er sensoriske reseptorar for syn, høyrsle, lukt og berøring, og er delt i det autonome nervesystemet og det somatiske nervesystemet.

Hjernen bruker erfaringa si for å bestemme kva for ei luft det er nasen luktar. Ein får over 10 000 lukteinntrykk i løpet av eit døgn, og luktesansen speler ei viktig rolle for smakssansen. Luktesansen brukast til å finne mat, artsfrendar, seksualpartnarar og predatorar. Luktesansen har stor innverknad på humøret. Folk blir tiltrekt av bestemte dufter, men fråstøytt av andre. Luktesansen dannar utgangspunktet for ein av verdas største industriar, produksjon av ulike typar parfyme.

Mange pattedyr markerar reviret sitt med å leggje igjen si eiga duft på planter der. Dufta kan enten kome frå dyrets urin eller frå spesielle duftkjertlar. Dei utsonderer også ei bestemt duft når dei er klare til å pare seg. Dei fleste pattedyr har ei betre utvikla luktesans enn mennesket. Fuglar er ikkje kjend for å ha god luktesans, men forsking viser at fuglar har betre luktesans enn mennesket. Lukt er kanskje den viktigaste av hunden sine sansar. Hundar kan oppfatte og kjenne igjen svært mange dufter vi ikkje har mogelegheit for å kjenne. Enkelte hunderasar er difor veleigna som narkotikahundar og bombehundar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Luktesans» frå ,  den 28. februar 2014.  
 Referansar 
http://www.forskning.no/artikler/2008/juli/188911 

Lukt
Sansar
Johan Austbø

Johan Austbø () var ein norsk forfattar fødd i Lavik i Høyanger. Han var også lærar, og arbeidde mellom anna i skuleverket i Leikanger i Sogn frå 1901 til 1906.

Johan Austbø skreiv forteljingar, skodespel, dikt, bøker for barn og biografiar. Han bidrog også mykje i Nynorsk Vekeblad.

Johan Austbø var svært aktiv når det gjaldt skipinga av Den norske Folkeviseringen i 1920-åra.

Bibliografi

Bøker

Dikt trykt i aviser - eit utval
 «17de mai». Trykt i Sogns Tidende 14/5-1904
 «Utferdi til Amerika». Trykt i Sogns Tidende 21/5-1904
 «Paa Stalheim». Trykt i Sogns Tidende 6/8-1904
 «Det frie Noreg». Trykt i Sogns Tidende 27/6-1905
 «Olav Trygveson». Trykt i  Bergens Tidende 3/6-1909
 «Nærøyfjord». Trykt i Den 17de mai, 11/8-1920
 «Dag over Noreg». Trykt i Drammens Tidende 6/6-1945

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Gravminner
 Om Johan Austbø i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 Folkedans.com: Profilar i norsk folkemusikk og folkedans: Johan Austbø. 
 
 I tidsskrift - eit utval ved Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Folk frå Høyanger
Nynorskforfattarar
Forfattarar frå Høyanger
Norske språkforskarar
Norske komponistar
Norske sakprosaforfattarar
Norske lyrikarar
Norske dramatikarar
Norske barnebokforfattarar
Guttorm Berge

Guttorm Berge () var ein norsk skirennar frå Vardal i Oppland. Han fekk OL-bronsen i slalåm under vinter-OL 1952 i Oslo. Berge representerte Vardal IL og seinare Gjøvik Skiklubb.

Karriere
Berge var son til bondefolk på garden Melum i Vardal. I olympiaåret 1948 vart han norsk meister i utfor og i kombinasjonen. Sidan reiste han til USA og studerte ved eit college i Vermont, der han trena i lag med nokre av dei beste alpinistane i USA. Både i 1950 og 1951 vann han det såkalla Silver Belt, medan han i 1951 vart USA-meister i slalåm. Under verdsmeisterskapen i alpint i Aspen i delstaten Colorado i 1950 deltok Berge for Noreg og vart nummer åtte og beste nordmann i storslalåm.

Høgdepunktet som aktiv kom under vinterleikane i Oslo i 1952. Berge vann då bronsemedaljen i slalåm, der han sidan vart nummer 13 i storslalåm. To år seinare mislukkast han og køyrde ut i slalåmtevlinga i VM i Åre. Også under vinter-OL 1956 kom han aldri til mål, korkje i slalåm eller storslalåm. Derimot vart han i 1956 noregsmeister i nettopp dei same to disiplinane, åtte år etter han førre gongen vart norsk meister. Han la opp etter å ha vunne NM-gull i storslalåm i 1958.  

Berge var busett på Høvik i Bærum, og døydde der.

Kjelder
 
 Guttorm Berge i olympedia.org
Denne artikkelen bygger på «Guttorm Berge» frå ,  den 2. mars 2014.  
 

Norske alpinistar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1952
Norske deltakarar under vinter-OL 1952
Alpinistar under vinter-OL 1952
Norske deltakarar under vinter-OL 1956
Alpinistar under vinter-OL 1956
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Folk frå Gjøvik
Astrid Lødemel

Astrid Lødemel () er ein norsk tidlegare skirennar frå Voss som tok to medaljar under VM i alpine greiner 1993, ein sølv i utfor og ein bronse i super-g. Ho var medlem av Voss Idrottslag.

Karriere
Lødemel deltok i vinter-OL 1992 og kom på 15. plass i utfor. Ho fekk sitt gjennombrot då ho suste inn til andreplass i eit verdscuprenn i super-G i Vail i USA 13. desember 1992, to hundredelar etter vinnaren, Ulrike Maier frå Austerrike. Under VM 1993 i Morioka i Japan lukkast Lødemel overmåte godt. 11. februar vann ho sølvmedaljen i utfor etter Kate Pace frå Canada, og tre dagar seinare vann ho bronsemedaljen i super-G etter verdsmeister Katja Seizinger og Sylvia Eder. Den 3. mars same året kom Lødemel inn på tredjeplass i eit verdscuprenn i utfor i Morzine i Frankrike. 

Etter eit par fine plasseringar i verdscuprenn i november/desember 1993 vart Lødemel skadd i eit kne, og resten av OL-sesongen gjekk fløyten. Ho kom tilbake til neste skisesong og fekk som best ein fjerdeplass i verdscupen, oppnådd i eit utforrenn i Haus im Ennstal i Austerrike på nyåret 1995. Ved sesongslutt 1995 valde ho å leggje opp, då kneskaden hemma henne mykje.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Norske alpinistar
Folk frå Voss
Norske deltakarar under vinter-OL 1992