Politiske partier i Island

Politiske partier i Island. Det islandske partisystem består af fire større partier med en lang historie (to af dem er dog arvtagere efter partier med andre navne), samt mange små nydannelser og udbryderpartier, der ofte kun eksisterer kortvarigt.

Partierne

Partier repræsenteret i Altinget 
 Flokkur fólksins (Folkets parti), stiftet 2016, partileder Inga Sæland
 Framsóknarflokkurinn (Fremskridtspartiet, midterparti), stiftet 1916, partileder Sigurður Ingi Jóhannsson
 Miðflokkurinn (Centerpartiet), stiftet 2017, partileder Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
 Píratar (Piratpartiet), stiftet 2012, talsperson Þórhildur Sunna Ævarsdóttir
 Samfylkingin (Alliancen, socialdemokrater), stiftet 1999, partileder Logi Már Einarsson 
 Sjálfstæðisflokkurinn (Selvstændighedspartiet, konservative), stiftet 1929, partileder Bjarni Benediktsson 
 Viðreisn (Reform, liberale), stiftet 2014, partileder Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir
 Vinstri hreyfingin – grænt framboð (Venstrepartiet – De grønne), stiftet 1999, partileder Katrín Jakobsdóttir

Aktive partier uden sæde i Altinget 
 Alþýðufylkingin (Folkefronten, kommunister), stiftet 2013, partileder Þorvaldur Þorvaldsson
 Björt framtíð (Lys Fremtid, socialliberale), stiftet 2012, partileder Björt Ólafsdóttir
 Dögun (Daggry), stiftet 2012, partilederposten pt. ubesat
 Frelsisflokkurinn (Frihedspartiet), stiftet 2017, se Íslenska Þjóðfylkingin, partileder  Gunnlaugur Ingvarsson
 Húmanistaflokkurinn (Humanistpartiet), stiftet 1984, partileder Júlíus Valdimarsson
 Íslenska Þjóðfylkingin (Islands Nationale Front, højreradikale), stiftet 2016, partileder Guðmundur Þorleifsson 
 Sósíalistaflokkur Íslands (Islands Socialistparti), stiftet 2017, partileder Gunnar Smári Egilsson

Tidligere partier

Dannet under selvstændighedskampen 
 Stjórnbótaflokkurinn/stjórnbótamenn ("Regeringsforbedringspartiet") 1897–1900 (→Framfaraflokkurinn) 
 Framfaraflokkurinn (Fremdriftspartiet - ældre) 1900–1902 (→Framsóknarflokkurinn)
 Heimastjórnarflokkurinn (Hjemmestyrepartiet) (1900–1923) (→Borgaraflokkurinn)
 Landvarnaflokkurinn (Landeværnspartiet) 1902–1907 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Framsóknarflokkurinn (Fremskridtspartiet - ældre) 1902–1905 (→Þjóðræðisflokkurinn)
 Þjóðræðisflokkurinn (Folkestyrepartiet) 1905–1908 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Sjálfstæðisflokkurinn (Selvstændighedspartiet – ældre) 1908–1927
 Sambandsflokkurinn (Sambandspartiet; samlingsparti inkluderende hovedparten af Heimastjórnarflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn) 1912–1914

Stiftet 1913-1940 
 Bændaflokkurinn (Bondepartiet – ældre) 1913–1916 (→Framsóknarflokkurinn)
 Óháðir bændur (Uafhængige bønder) 1916 (→Framsóknarflokkurinn)
 Alþýðuflokkurinn (Socialdemokraterne) 1916–1999 (→Samfylkingin)
 Kvennalistinn (Kvindelisten, verdens første kvindeparti) 1922–1926
 Borgaraflokkurinn (Borgerpartiet – ældre) 1923–1924 (→Íhaldsflokkurinn (Det Konservative Parti) og Frjálslyndi flokkurinn (Det Liberale Parti)
 Íhaldsflokkurinn (Det Konservative Parti) 1924–1929 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Frjálslyndi flokkurinn (Det Liberale Parti I) 1927–1929 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Kommúnistaflokkur Íslands (Islands Kommunistiske Parti) 1930–1938 (→Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn)
 Bændaflokkurinn (Bondepartiet - yngre) 1933–1942 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Flokkur Þjóðernissinna (Nationalistpartiet) 1934–1944
 Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn (Socialistpartiet) 1938–1968 (→Alþýðubandalagið)

Stiftet i efterkrigstiden 
 Þjóðvarnarflokkurinn (Partiet for nationalt værn) 1953–1968 (→Alþýðubandalagið)
 Alþýðubandalagið (Folkealliancen) 1956–1999 (→Samfylkingin)
 Samtök frjálslyndra og vinstri manna (Sammenslutningen af liberale og venstreorienterede) 1969–1974
 Fylkingin – baráttusamtök sósíalista (Fronten - socialistisk kampenhed, revolutionært venstrefløjsparti udsprunget af Alþýðubandalagið) 1970–1976 (→Fylking byltingarsinnaðra kommúnista) 
 Kommúnistaflokkur Íslands (m-l) (Islands Kommunistiske Parti m-l) 1972–1979 (→Kommúnistasamtökin)
 Einingarsamtök kommúnista (ml) (Kommunistisk Enhedsfront (m-l) 1973–1979 (→Kommúnistasamtökin)
 Frjálslyndi flokkurinn (Det Liberale Parti II) 1973–1974
 Fylking byltingarsinnaðra kommúnista (Revolutionære kommunisters front, fortsættelse af Fronten - socialistisk kampenhed) 1976–1984
 Kommúnistasamtökin 1979–1985
 Bandalag jafnaðarmanna (Socialistalliancen) 1983–1987
 Samtök um kvennalista (Kvindelisten) 1983–1999 (→Samfylkingin)
 Borgaraflokkurinn (Borgerpartiet - yngre) 1987–1994 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Þjóðvaki (Folkebevægelsen) 1994–1999 (→Samfylkingin)
 Frjálslyndi flokkurinn (Det Liberale Parti III), 1998–2012
 Íslandshreyfingin – lifandi land (Islandsbevægelsen – levende land) 2007–2009 (→Samfylkingin)
 Nýtt afl (Ny kraft) 2007 (→Frjálslyndi flokkurinn)

Stiftet efter finanskrisen 
 Borgarahreyfingin (Borgerbevægelsen), 2009–2012 (→Dögun)
 Hreyfingin (Bevægelsen) 2009–2012 (→Dögun)
 Hægri Grænir flokkur fólksins (Det højre-grønne folkeparti) 2010–2016
 Lýðræðisvaktin (Demokratiets vogtere), 2013–2016

Omtalt under andet parti eller person 
Partier der enten var forløbere for et andet parti, opstillede sammen med et andet parti, eller var kortvarige udbrud fra et andet parti; særlister dannet af medlemmer af Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn er ikke medtaget. Partier der reelt bestod af en enkelt person og dennes støtter (“enkeltmandspartier”) er omtalt under grundlæggeren. 

 Utanflokkabandalagið (1920-1922), se Borgaraflokkurinn
 Sparnaðarbandalag (1922-1923), se Borgaraflokkurinn
 Þjóðernishreyfing Íslendinga (1933-34), se Flokkur þjóðernissinna
 Málfundafélag Jafnaðarmanna (1954-68), se Alþýðubandalagið
 I-lista (1967), se Hannibal Valdimarsson
 Sósíalistafélag Reykjavíkur (1968-70), se Alþýðubandalagið
 Frjálslyndi flokkurinn (1973-1974), se Samtökum Frjálsyndra og vinstri manna
 Möðruvallahreyfingin (1973-1974), se Samtökum Frjálsyndra og vinstri manna
 Samtök Jafnaðarmanna (1974), se Samtaka Frjálsyndra og vinstri manna
 Óháðir kjósendur á Vestfjörðum (1977-1978), se Samtaka Frjálslyndra og vinstri manna
 Óháðra kjósenda í Reykjaneskjördæmi (1978), se Samtaka Frjálslyndra og vinstri manna
 Óháðra kjósenda í Suðurlandskjördæmi (1978), se Samtaka Frjálslyndra og vinstri manna
 Samtök um kvennaframboð (1982-1986), se Samtök um Kvennalista
 Bandalag Jafnaðarmanna (1983-1987), se Alþýðuflokkurinn
 Frjálslyndra hægri manna (1989-91), navneskifte til Frjálslyndra (1991), se Borgaraflokkurinn
 Samtök um jafnrétti og félagshyggju (1987-1991), se Framsóknarflokkurinn
 Grænt framboð (1990-1991), se Íslandshreyfingin – lifandi land
 Þingflokkur óháðra (1998-1999), se Alþýðubandalagið
 Þingflokkur Jafnaðarmanna (1996-98), se Alþýðuflokkurinn
 Lýðræðishreyfingin (1998-2009), se Ástþór Magnússon
 Framfaraflokkurinn (2008-13), se Sturla Jónsson
 Sturla Jónsson K-listi (2013), se Sturla Jónsson

Ikke notable partier 
Partier og lister uden repræsentation i Altinget, der enten eksisterede ganske kortvarigt, eller ikke gjorde sig særlig bemærket.  

 Þjóðveldismenn (1942)
 Frjálslyndir vinstri menn (1942)
 Lýðveldisflokkurinn (1953)
 „Mýneshreyfingin“ (1963)
 Óháði lýðræðisflokkurinn (1967)
 Framboðsflokkurinn (1971)
 Lýðræðisflokkurinn (1974)
 Stjórnmálaflokkurinn (1978)
 Hinn flokkurinn (1979) 
 Sólskinsflokkurinn (1979)
 Þjóðarflokkurinn (1987-1995)
 Heimastjórnarsamtökin (1991)
 Öfgasinnaðra jafnaðarmanna (Uafhængige Socialdemokrater) (1991) 
 Verkamannaflokks Íslands (Arbejderpartiet) (1991)
 Náttúrulagaflokkurinn (1995)
 Suðurlandslistinn (1995)
 Vestfjarðalistinn (1995)
 Kristileg stjórnmálahreyfing (1995)
 Kristilegi lýðræðisflokkurinn (Kristendemokratisk Parti) (1999)
 Anarkistar á Íslandi (1999)
 Félag íslenskra þjóðernissinna (2000-2003)
 Höfuðborgarsamtökin (2002-2007)
 Baráttusamtaka aldraðra og öryrkja (2007)
 Samtök um réttlæti (2009)
 Norræni íhaldsflokkurinn (2009-2012), navneskifte til Lýðfrelsisflokkurinn (2012)
 Samtök fullveldissinna (2009-2013)
 Kristileg stjórnmálasamtök (Kristeligt Parti, fundamentalister) (2009-2013)
 Samstaða (Solidaritet, socialister) (2012-2014)
 Lýðveldisflokkurinn (2013)
 Landsbyggðarflokkurinn (2013)
 Regnboginn (Regnbuen, socialister) (2013)
 Flokkur Heimilanna]] (Husholdningernes Parti) (2013-2016)

Lokale partier
 Reykjavíkurlistinn (Reykjaviklisten) 1994–2005
 Besti flokkurinn (Det Bedste Parti) 2009–2014

Se også 
Islands politik

Noter