သမ္မုခါဝိနည်း

သမ္မုခါဝိနည်းသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။ "သမ္မုခါ" ဆိုသည်မှာ "မျက်မှောက်၌"၊ "ရှေ့မှောက်၌" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပြီး၊ "ဝိနည်း" ဆိုသည်မှာ "ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ ပြေငြိမ်းစေခြင်း" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသဖြင့်၊ သမ္မုခါဝိနည်း ဆိုသည်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သံဃာ၊ ဓမ္မ၊ ဝိနည်း တို့၏ ရှေ့မှောက်၌ အဓိကရုဏ်းကို ဖြေရှင်းပြေငြိမ်းစေခြင်း ဟု ဆိုလိုပါသည်။ ပညတ်တော်မူရခြင်း အကြောင်း သာဝတ္ထိပြည်၊ ဇေတဝန်ကျောင်း၌ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ (အမြဲ ပြဿနာရှာလေ့ရှိသော ရဟန်း ၆ ပါး ဂိုဏ်း) သည် အခြားရဟန်းများ သူတို့၏ မျက်ကွယ် (`မျက်မှောက်မဟုတ်သော`) ၌ တဇ္ဇနီယကံ (ခြိမ်းခြောက်မှုကံ)၊ နိယဿကံ (အမြဲမှီစေမှုကံ)၊ ပဗ္ဗာဇနီယကံ (နှင်ထုတ်မှုကံ)၊ ပဋိသာရဏီယကံ (တောင်းပန်စေမှုကံ)၊ ဥက္ခေပနီယကံ (သပိတ်မှောက်မှုကံ) စသော သံဃာ့ကံများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းများက ကဲ့ရဲ့ကြပြီး မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားကြသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို စစ်ဆေးမေးမြန်းပြီးနောက် ပြင်းထန်စွာ ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ "ရဟန်းတို့၊ မျက်မှောက်မရှိသော ရဟန်းတို့အား ဤကဲ့သို့သော သံဃာ့ကံတို့ကို မပြုအပ်၊ ပြုလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏" ဟု သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ သံဃာ့ကံတစ်ခုကို ဆောင်ရွက်ရာ၌ သို့မဟုတ် အဓိကရုဏ်းတစ်ခုကို ဖြေရှင်းရာ၌ သက်ဆိုင်သူများ၏ မျက်မှောက်တွင် ရှိနေရမည် ဟူသော သမ္မုခါဝိနည်း၏ အခြေခံမူကို စတင် ပညတ်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ သမ္မုခါဝိနည်း အစစ် နှင့် အတု ကျမ်းစာတွင် သမ္မုခါဝိနည်းဖြင့် အဓိကရုဏ်းကို ဖြေရှင်းရာ၌ တရားသော ဖြေရှင်းမှု (အစစ်) နှင့် မတရားသော ဖြေရှင်းမှု (အတု) ကို ခွဲခြားပြထားပါသည်- ၁။ သမ္မုခါဝိနည်း အတု (ကဏှပက္ခ - မည်းသော အပိုင်း): ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် မညီသော အဆိုအမိန့်၊ အယူအဆ ရှိသူ (`အဓမ္မဝါဒီ`) ပုဂ္ဂိုလ်/အများ/သံဃာ က ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် ညီသော အဆိုအမိန့်၊ အယူအဆ ရှိသူ (`ဓမ္မဝါဒီ`) ပုဂ္ဂိုလ်/အများ/သံဃာ အား "ဤသည်သာ ဓမ္မ၊ ဤသည်သာ ဝိနည်း၊ ဤသည်သာ ဘုရားအဆုံးအမ ဖြစ်သည်၊ လက်ခံပါ၊ နှစ်သက်ပါ" ဟု နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် (ကောင်းစွာ သိစေခြင်း၊ ရှုစေခြင်း၊ ညွှန်ပြခြင်း စသည်ဖြင့်) မိမိတို့၏ မမှန်သော အယူအဆကို လက်ခံလာအောင် ဖျောင်းဖျ၊ အနိုင်ယူ၊ ဖိအားပေး၍ အဓိကရုဏ်းကို ပြီးငြိမ်းစေခြင်း။ ဤသို့ ဖြေရှင်းရာ၌ ရှေ့မှောက်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ဆုံးဖြတ်သည့် အသွင်ရှိသော်လည်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် ဆန့်ကျင်နေသောကြောင့် သမ္မုခါဝိနည်း အတုဖြစ်ပြီး မတရားသဖြင့် ပြေငြိမ်းသည် ဟု ဆိုပါသည်။ (အဓမ္မဝါဒီ ဘက်မှ ဓမ္မဝါဒီ ဘက်ကို အနိုင်ယူသည့် ပုံစံ ၉ မျိုးလုံး ပါဝင်သည်။) ၂။ သမ္မုခါဝိနည်း အစစ် (သုက္ကပက္ခ - ဖြူသော အပိုင်း): ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် ညီသော အဆိုအမိန့်၊ အယူအဆ ရှိသူ (`ဓမ္မဝါဒီ`) ပုဂ္ဂိုလ်/အများ/သံဃာ က ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် မညီသော အဆိုအမိန့်၊ အယူအဆ ရှိသူ (`အဓမ္မဝါဒီ`) ပုဂ္ဂိုလ်/အများ/သံဃာ အား "ဤသည်သာ ဓမ္မ၊ ဤသည်သာ ဝိနည်း၊ ဤသည်သာ ဘုရားအဆုံးအမ ဖြစ်သည်၊ လက်ခံပါ၊ နှစ်သက်ပါ" ဟု နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ညွှန်ပြရှင်းလင်း ဖျောင်းဖျ၍ မှန်ကန်သော ဓမ္မ၊ ဝိနည်းကို လက်ခံလာအောင် ဆောင်ရွက်ပြီး အဓိကရုဏ်းကို ပြီးငြိမ်းစေခြင်း။ ဤသို့ ဖြေရှင်းရာ၌ ရှေ့မှောက်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ဆုံးဖြတ်သည့်အပြင် ဆုံးဖြတ်ချက်သည်လည်း ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့် သမ္မုခါဝိနည်း အစစ်ဖြစ်ပြီး တရားသဖြင့် ပြေငြိမ်းသည် ဟု ဆိုပါသည်။ (ဓမ္မဝါဒီ ဘက်မှ အဓမ္မဝါဒီ ဘက်ကို ဓမ္မဖြင့် နိုင်သည့် ပုံစံ ၉ မျိုးလုံး ပါဝင်သည်။) အနှစ်ချုပ် သမ္မုခါဝိနည်း ဆိုသည်မှာ အဓိကရုဏ်းတစ်ခုကို ဖြေရှင်းရာ၌ သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ သံဃာ၊ ဓမ္မ၊ ဝိနည်း တရားတော်များ၏ ရှေ့မှောက်တွင် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်၍ မှန်ကန်သော ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့်အညီ ပြီးပြတ်အောင် ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မျက်ကွယ်၌ သံဃာ့ကံပြုခြင်း၊ အဓိကရုဏ်း ဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားပြီး၊ ရှေ့မှောက်တွင် ဆုံးဖြတ်သော်လည်း ဓမ္မ၊ ဝိနည်းနှင့် မညီညွတ်ပါက သမ္မုခါဝိနည်း အတုသာ ဖြစ်ကြောင်း ဤကျမ်းစာအရ သိရှိရပါသည်။စူဠဝဂ္ဂပါဠိ-သမထက္ခန္ဓကံ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ကံကြီး ကံငယ်များ ကဏ္ဍ:ရဟန်းဝိနည်းများ