အေးပက်

အေးပက် (APEC)၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ အာရှ ပစိဖိတ် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့အစည်း(Asia-Pacific Economic Cooperation) ဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ ပတ်လည်ရှိ အဖွဲ့ဝင် ၂၁ နိုင်ငံက ဒေသတွင်း ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စသည့် စီးပွားရေး လွတ်လပ်မှု ပိုလာစေရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးကြသည့် ဖော်ရမ် (forum) ဖြစ်သည်။ အေးပက်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ဒေသတွင်း စီးပွားရေး တိုးမြှင့်ရေးဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄၀ %၊ ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်တန်ဖိုး (GDP) ၅၄ % ခန့်နှင့် ကုန်သွယ်ရေး ၄၄ % ခန့် ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ အေးပက် အလွတ်တန်း ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက နှစ်စဉ် အလှည့်ကျ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း တရုတ်၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည့် ချိုင်းနီးစ်ထိုင်ပေ (ထိုင်ဝမ်) မှာမူ နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ ကိုယ်တိုင် ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲကို တက်ရောက်ခွင့်မရှိပဲ သမ္မတမှ နှစ်စဉ် အထူးကိုယ်စားလှယ်ကို ခန့်အပ်ကာ တက်ရောက်စေသည်။၂၀၀၁ ခုနှစ် တရုတ်ပြည် ရှန်ဟိုင်းမြို့တွင် ကျင်းပသည့် အေပက် ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲကိုမူ နိုင်ငံရေး အကြောင်းအရင်းကြောင့် ထိုင်ဝမ်ဘက်မှ သမ္မတ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်ကို စေလွှတ်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ၂၀၀၈ ခုနှစ် ပီရူးနှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ် စင်ကာပူ အေးပက်ကိုမူ ဒုတိယ သမ္မတဟောင်း လျန်ကျန့်မှ သမ္မတ မာရင်းကျိုကိုယ်စား တက်ရောက်ခဲ့သည်။ လျန်ကျန့်မှာလဲ ယင်းအလွတ်တန်း ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲကို ထိုင်ဝမ်ကိုယ်စား တက်ရောက်ခဲ့သည့် ရာထူးအဆင့်အမြင့်ဆုံး အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။ အေးပက် အလွတ်တန်း ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲ၏ ထူးခြားချက်မှာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအကြီးအကဲများက အိမ်ရှင်နိုင်ငံ၏ ရိုးရာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံရိုက်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်များ တောင်ကိုးရီးယားသမ္မတဟောင်းရိုမူးဟွန်းသည်ထိုအချိန်ကဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်ရှင်ဇိုအေဘီနှင့်အမေရိကန်သမ္မတဟောင်းဂျော့ခ်ျ ဒဗလျူဘုရှ်တို့နှင့်အတူဟနွိုင်းတွင် APEC 2006 ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အေးပက် အဖွဲ့ဝင် ၂၁ ဦးရှိပြီး အဖွဲ့ဝင်များအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် (Member economy) ဟု ခေါ်ဝေါ်သည်။ အဖွဲ့ဝင် ဝင်ရောက်သည့်နှစ် 1989 1989 1989 1989 1989 1989 1989 1989 1989 1989 1989 1989 တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (အာအိုစီ) ကို "တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ" သို့မဟုတ် "ထိုင်ဝမ်"ဟူသောအမည်ကို အသုံးပြုခွင့်မပြုဘဲ ကုလသမဂ္ဂ၏ အသိအမှတ်ပြုထားသော အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးမဟုတ်သောကြောင့် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း တရုတ်တိုင်ပေအဖြစ် ရည်ညွှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်သမ္မတသည် အေပီအီးစီ စီးပွားရေးဦးဆောင်များ၏ နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးကို မတက်ရောက်ပါ။ ယင်းအစား စီးပွားရေးကိစ္စများအတွက် တာဝန်ရှိသော ဝန်ကြီးအဆင့်အရာရှိတစ်ဦးကို စေလွှတ်ခြင်းအစား (အေပီအီးစီသို့ တရုတ် တိုင်ပေကိုယ်စားလှယ်များ စာရင်းကိုကြည့်ပါ)။ 1991 ဟောင်ကောင် သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ် တွင် ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ် ရေး ကာလ အတွင်း " အသိအမှတ်ပြု ခြင်း " အမည် ဖြင့် အေပီအီးစီ သို့ ဝင်ရောက် ခဲ့ သည် ။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဟောင်ကောင်သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အထူးစီမံခန့်ခွဲရေး နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး "ဟောင်ကောင်၊ တရုတ်ပြည်နယ်" အမည်ကို ရယူခဲ့သည်။ 1991 ဟောင်ကောင် နှင့် မကာအို တို့ ကို သီးခြား စီးပွားရေး နိုင်ငံ များ ဟု ယူဆ ထား သဖြင့် ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သည် တရုတ် ပြည်မကြီး ၏ အကျိုးစီးပွား ကို သာ ကိုယ်စားပြု သည် ။ 1991 1993 1993 1994 1998 1998 1998 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများ အာရှ-ပစိဖိတ် စီးပွားရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် မှု သည် နှစ်စဉ် ဒေသတွင်း ကုန်သွယ် မှု တိုးတက် မှု များ အပေါ် ဆွေးနွေး ရန် အဖွဲ့ဝင် စီးပွားရေး ခေါင်းဆောင် များ အတူတကွ စုဝေး ကြ မည့် အစည်းအဝေး ထိပ်သီး အစည်းအဝေး တစ် ခု ကျင်းပ လိမ့်မည် ၊ တိုင်းပြည် တည်နေရာ က ကျပန်း ဆုံးဖြတ် ခဲ့ သည် ။ +#နှစ်နှင့်ရက်စွဲအိမ်ရှင်နိုင်ငံမြို့တော်နေရာ1 ရက်နေ့6-7 နိုဝင်ဘာ 1989ကင်ဘာရာမြို့2 ရက်နေ့29-31 ဇူလိုင် 1990စင်ကာပူ3 ရက်နေ့12-14 နိုဝင်ဘာ 1991ဆိုးလ်မြို့4 ရက်နေ့10-11 စက်တင်ဘာ 1992ဘန်ကောက်မြို့5 ရက်နေ့19-20 နိုဝင်ဘာ 1993ဘလိတ်ကျွန်း6 ရက်နေ့15-16 နိုဝင်ဘာ 1994ဘိုးဂိုး7 ရက်နေ့18-19 နိုဝင်ဘာ 1995အိုဆာကာမြို့8 ရက်နေ့24-25 နိုဝင်ဘာ 1996မနီလာမြို့/ဆပ်ဘီ9 ရက်နေ့24-25 နိုဝင်ဘာ 1997ဗန်ကူးဗားမြို့10 ရက်နေ့17-18 နိုဝင်ဘာ 1998ကွာလာလမ်ပူမြို့11 ရက်နေ့12-13 စက်တင်ဘာ 1999အော့ကလန်မြို့12 ရက်နေ့15-16 နိုဝင်ဘာ 2000ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့13 ရက်နေ့20-21 အောက်တိုဘာ 2001ရှန်ဟိုင်းမြို့14 ရက်နေ့26-27 အောက်တိုဘာ 2002လော့စ်ကာဘော့စ်မြို့15 ရက်နေ့20-21 အောက်တိုဘာ 2003ဘန်ကောက်မြို့16 ရက်နေ့20-21 နိုဝင်ဘာ 2004ဆန်တီယာဂိုမြို့17 ရက်နေ့18-19 နိုဝင်ဘာ 2005ဘူဆန်မြို့18 ရက်နေ့18-19 နိုဝင်ဘာ 2006ဟနွိုင်းမြို့19 ရက်နေ့8-9 စက်တင်ဘာ 2007ဆစ်ဒနီမြို့20 ရက်နေ့22-23 နိုဝင်ဘာ 2008လီမာမြို့21 ရက်နေ့14-15 နိုဝင်ဘာ 2009စင်ကာပူ22 ရက်နေ့13-14 နိုဝင်ဘာ 2010ယိုကိုဟားမားမြို့23 ရက်နေ့12-13 နိုဝင်ဘာ 2011ဟိုနိုလူလူမြို့24 ရက်နေ့9-10 စက်တင်ဘာ 2012ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်မြို့25 ရက်နေ့5-7 အောက်တိုဘာ 2013ဘာလီမြို့26 ရက်နေ့10-11 နိုဝင်ဘာ 2014ပေကျင်းမြို့27 ရက်နေ့18-19 နိုဝင်ဘာ 2015ပါဆေး28 ရက်နေ့19-20 နိုဝင်ဘာ 2016လီမာမြို့29 ရက်နေ့10-11 နိုဝင်ဘာ 2017ဒါနန်မြို့30 ရက်နေ့17-18 နိုဝင်ဘာ 2018ဆိပ်ကမ်း မော်စဘီ31 ရက်နေ့16-17 နိုဝင်ဘာ 2019 (ဖျက်သိမ်းသည်)ဆန်တီယာဂိုမြို့31 ရက်နေ့20 နိုဝင်ဘာ 2020ကွာလာလမ်ပူမြို့ (အွန်လိုင်းတွင် သိမ်းဆည်းထား)32 ရက်နေ့16 ဇူလိုင် နှင့် 12 နိုဝင်ဘာ 2021အော့ကလန်မြို့ (အွန်လိုင်းတွင် သိမ်းဆည်းထား)33 ရက်နေ့18-19 နိုဝင်ဘာ 2022ဘန်ကောက်မြို့34 ရက်နေ့15-17 နိုဝင်ဘာ 2023ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့35 ရက်နေ့10-16 နိုဝင်ဘာ 2024ကူဇကိုမြို့36 ရက်နေ့31 အောက်တိုဘာ- 1 နိုဝင်ဘာဂယောင်းဂျူမြို့ ကိုးကား ပြင်ပလင့်ခ်များ Asia-Pacific Economic Cooperation Congressional Research Service (CRS) Reports regarding APEC Category:စီးပွားရေးCategory:နိုင်ငံရေး Category:နိုင်ငံများ ပေါင်းစုထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများ