ကယားပြည်နယ်နေ့

ကယားပြည်နယ်နေ့ () သည် ကရင်နီပြည်နယ်မှ ကယားပြည်နယ် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သော အထိမ်းအမှတ်​နေ့ဖြစ်သည်။ ​ဒေသခံများကမူ ကယား​ဒေး ဟု ​ခေါ်​ဝေါ်ကြသည်။ နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့၌ ကျင်းပလေ့ရှိကာ ကယားပြည်နယ်၏ အကြီးမားဆုံးပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်း ကန္ဒရဝတီ၊ ဘောလခဲနှင့် ကြယ်ဖိုးကြီးတို့ ပါဝင်သည့် ကရင်နီနယ်များဟု ယခင်က ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သော ဒေသများကို ပြည်ထောင်စု၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် "ကရင်နီပြည်နယ်" ဟုခေါ်ဝေါ်ရန် ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အခန်း (၁) တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ထိုနယ်များ၏ အကြီးအကဲများဖြစ်သော စောဖျာများသည် လူမျိုးစုလွှတ်တော်တွင် ကရင်နီပြည်နယ်အမတ်များအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ပါလီမန် အမတ် ဦးစိန်က ကရင်နီဆိုသည်မှာ အခြားလူမျိုးများနှင့် ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်စေသဖြင့် မူလ ကယားအမည်ကို ပြန်လည်ပြောင်းပေးရန် ၁၉၄၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁၀)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၀ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ (၁၉) ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ပါလီမန်သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအား လွယ်ကူစွာ မပြုပြင်ကြရန်နှင့် ဒေသခံတို့၏ သဘောထားဆန္ဒပါရှိမှသာ နည်းလမ်းရှာ၍ ပြင်ဆင်ကြရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပါလီမန်၏ အဖွဲ့ဝင် (၁၀)ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဖြင့် မေးခွန်းလွှာ (၁၉,၅၀၀) ကို ဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး အဖြေလွှာ (၇,၆၆၅) စောင်ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ထိုရလဒ်များကို အခြေခံကာ ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက်အက်ဥပဒေအရ ကရင်နီပြည်နယ်မှ ကယားပြည်နယ်အဖြစ်သို့ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဒေသခံများနှင့် တိုင်းရင်းသားအရေးလှုပ်ရှားသူများအနက် ပြည်သူ့ဆန္ဒသဘောထားမပါဘဲ ပြောင်းလဲခဲ့သည်ဟု ပြောကြသူများလည်း ရှိကြသည်။ ထိုသို့အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သော ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့ကို ကယားပြည်နယ်နေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ဗြိတိသျှအင်ပါယာကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်ခဲ့သည့် ကယားလူမျိုးခေါင်းဆောင်များ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို သတိရရန်အတွက်လည်း ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ကျင်းပခြင်း (၆၈)နှစ်မြောက် ကယားပြည်နယ်နေ့တွင်တွေ့ရသော နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကိုးကား ကဏ္ဍ:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်