ဆွမ်းမွှေး

ဆွမ်းမွှေးသည် Pandanaceaeအုပ်စုဝင် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံရှိ အလေ့ကျပေါက် တွေ့ရလေ့ရှိသော အပင်မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ ဝိသေသလက္ခဏာ အမြစ်ထောက်တိုင်ဖြင့် မီးခိုးရောင်ပင်စည် "ဆွမ်းမွှေး" အနိမ့်ဆုံး (၆-၈)မီတာရှိသော သစ်ခက်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ၂၀ စင်တီမီတာအကျယ်ရှိသော မီးခိုးရောင်ပင်စည်နှင့် ပင်စည်ခြေနားတွင် အနည်းငယ်မျှသော ထောက်တိုင်အမြစ်များသာ(အားလုံးမဟုတ်) ရှိသည်။ အရွက်သည် သွယ်လျသေးသိမ်ပြီး အစိမ်းဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိသည်။ ရွက်နားသည် အလွန်သေးသွယ်ပြီး ညိုဝါရောင်ကျောရိုးဖြင့် အနားသတ်ကြသည်။ ရွက်လယ်ကြောရှိ ကျောရိုးသည် အောက်ခြေနီးပါးမျှရှိသည်။ ဤမျိုးစိတ်အများစု၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ကြီးထွားမှုပုံစံသည် Pandanus barkleyiနှင့် ဆက်နွယ်သွင်တူသည်။ ဤမျိုးစိတ်ကို အလွယ်ဆုံးခွဲခြားကြသည်မှာ ၁၇-၂၀ စင်တီမီတာ globose, glaucous, ညိုပြာရောင် အသီးခေါင်းတို့နှင့်ဖြစ်သည်။ သည်ကြီးထွားမှုသည် တိုတောင်းပြီး၊ ပြည့်ဖြိုးသောပင်စည်ရှည်နှင့် သေးသွယ်ပြီး အရွက်သဏ္ဌာန်ပွင့်ခံရွက်သည် အသီးခေါင်းအထိ ရှည်ထွက်ကြသည်။ သီးခေါင်းတစ်ခုတွင် ဖိသိပ်ထားသော ပုံမမှန်သောထောင့်သဏ္ဌာန် အသားများပြီး အစေ့မာ ၃၅-၄၅အထိ ပါဝင်သည်။ အသားများ အစေ့မာ၏မြင်သာသောအပိုင်းမှာ ထောင်တက်ခြင်းနှင့် ခွဲစုနေသောအစေ့အိတ်နှင့် အက်ကြောင်းဖုံးထားသော ပြားပြီး အဖျားရှုးသောအဝိုင်းထုချွန်ပုံရှိသည်။Vaughan RE, Wiehe PO (1953) The genus Pandanus in the Mascarene Islands. Journal of the Linnean Society of London, Botany 55(356): 1-33. doi: 10.1111/j.1095-8339.1953.tb00001.x.Strahm, W.A. 1993. The conservation and restoration of the flora of Mauritius and Rodrigues. Unpublished Ph.D. Thesis (2 vols.), Reading University, UK.Vaughan, R.E. and Wiehe, P.O. 1953. Flore des Mascareignes, Genus Pandanus. The Sugar Industry Research Institute, Mauritius, ORSTOM, Paris and RBG, Kew. တည်ရာပုံ မော်ရီတေးနီးယားတွင် တွေ့ရသည်မှာ ကုန်းမြင့်များတွင် သီးခြားနေရာအကွက်ဖြင့် သိသာစွာကြီးထွားမှု ရှိကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အစေ့အစား အပင်သဘာဝနည်းဖြင့် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်ကြသည်။ အရွက်ဖုတ်ဖြင့် ဝေးသောနေရာ၊ ရောက်ရှိသောမြေကြီးပေါ် အမြစ်တွယ် ခွဲထုတ်ပွားများမှုလည်း ဖြစ်စေနိူင်သည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ကျယ်ပြန့်ပွားများမှုကို ဦးတည်သွားနိူင်ကြသည်Roskov Y., Abucay L., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., De Wever A., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds. (2018). Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 20 December 2017. Digital resource at www.catalogueoflife.org/col. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-8858. အသုံးဝင်ပုံများ ဆွမ်းမွေးရွက်သည် သူ၏ထူးခြားသော မွေးရနံ့ကြောင့် လူသိများသည်။ ထမင်းချက်လျှင် အရွက်ကို ထဲ့ချက်ခြင်းဖြင့် မွေးကြိုင်သော အနံ့အရသာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မုန့်များပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထဲ့သွင်းအသုံးပြုနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့်အရှေ့တောင်အာရှတွင် အသုံးများပြီး အသီးမသီးသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ သူ့မှာပါဝင်သော အော်ဂန်နစ်ဒြပ်များမှာ tannin, glycosides, alkaloids တို့ပါဝင်ကြပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်သော အကျိုးသက်ရောက်မှု အမျိုးမျိုးကို ပေးသည်။ ဆွမ်းမွေးရွက်ကို အသုံးချ၍ သက်သာနိုင်သည့် ရောဂါဝေဒနာများမှာ ၁) ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် အဆစ်ရောင် နာကျဉ်ခြင်းများကို သက်သာစေနိုင်ခြင်း။ ၂) နားကိုက်ဝေဒနာများအတွက် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။ ၃) ရင်ဘတ်နာကျဉ် ဝေဒနာများ သက်သာစေခြင်း။ ၄) အဖျား၊ ကိုယ်ပူကျစေခြင်း။ ၅) အနာကြီးရောဂါ၊ ထိခိုက်ဒါဏ်ရာများနှင့် ရေကျောက်ပေါက်ခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။ ၆) ကလေးများအတွက် ဝမ်းနုတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်ခြင်း။ ၇) အရေပြားနှင့် ဆက်နွယ်သော ရောဂါများအတွက်။ ၈) သွားဖုံး ကိုသန်မာစေခြင်းနှင့် ဗိုက်အောင့်ခြင်းများ ပျောက်ကင်းနိုင်စေခြင်း။ ၉) မီးဖွားပြီးစ မီးနေသည်များ အားအင်များ အမြန်ဆုံးပြန်ပြည့်စေနိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ဆွမ်းမွေးရွက်ကို မိမိနှစ်သက်သလောက် ခူးယူ၍ အထုံးလေးတွေ ထုံးလိုက်ပါ။ ထိုအထုံးလေးများကို အိုးထဲတွင် ရေဖြည့်၍ ကြိုပါ။ ရေဆူလာလျှင် ၁၀မိနစ်ခန့် ဆက်လက်၍ကြိုပါ။ ထို့နောက် မီးအေးအေးဖြင့် အိုးကိုအဖုံးပိတ်ကာ ၁၀မိနစ်ခန့် ဆက်ကြိုပါ။ အရွက်များပျော့ပျောင်းလာ၍ အရည်သည် အစိမ်းရောင်သို့ ပြောင်းလာသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။ ထို့နောက် ဆွမ်းမွေးရွက် အထုံးလေးများကို ဖယ်လိုက်ပြီး အရည်ကို အအေးခံကာ လေလုံဗူးထဲပြောင်းထဲ့ပြီးနောက် ရေခဲသေတ္တာထဲတွင် တပတ်အထိသိမ်းဆည်းကာ သောက်သုံးနိုင်သည်။ ကြိုချက်ပြီးအရည်ကို တပတ်အတွင်း သောက်သုံးရမှာမို့ ကုန်နိုင်သလောက် ချင့်ချိန်၍ ကြိုပါ။ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိတဲ့အတွက် လိုအပ်သလိုသောက်သုံးနိုင်သည်။ ဆွမ်းမွေးရွက်ကို ဖိလစ်ပိုင်လူမျိုးများက စပါးလင်ရွက် ပျားရည်တို့နှင့် ရောစပ်ကြို၍ ကိုယ်ခန္ဓာအဆိပ်အတောက်များ ပြေပျောက်စေရန် ၊ ပန်ကရိယ၊ကျောက်ကပ်၊ ဆီးအိမ်၊ အသည်းနှင့် သွေးတိုးကျစေရန်တို့အတွက် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုင်းလူမျိုး အချို့ကမူ ဆီးချိုရောဂါ ထိန်းချုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ ပိုးဟတ်နှင့် အင်းဆက်ပိုးကောင်လေးများသည် ဆွမ်းမွေးရွက် အနံ့မခံနိုင်သည့်အတွက် လည်းကောင်းတို့ မလာစေချင်သည့် နေရာများတွင် အရွက်များ ချထားခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။ ဆွမ်းမွေးပန်းအနေဖြင့် ပွင့်ခဲသည်။ ကိုးကား Category:အပင်များ