အပိုင်းကိန်း

ာက် အပိုင်းဂဏန်းတွင် အမြေ|ာက်ကို သေချာစွာ သိရှိနားလည်ဖို့ရန် အလျား ၆ လက်မ၊ အနံ ၄ လက်မရှိသော ထောင့်မှန် စတုဂံ ပုံတစ်ပုံကို ရေးဆွဲ၍ အလျား နှင့် အနံတွင် တစ်လက်မ အကွာအဝေးကို သတ်မှတ်ပြီးသော် တစ်ဘက်ပါ ပုံအတိုင်း အလျားမျဉ်းနှင့် ထောင်လိုက်မျဉ်းများ ကို ရေးဆွဲပါ။ ထိုအခါ စုစုပေါင်း တစ်လက်မ စတုရန်းစီ ရှိသော အကွယ်ငယ် ၂၄ ကွက် ပေါ်လာပေမည်။ ဤအကွက် ငယ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တူညီကြသဖြင့် အသီးအသီး သည် မူလထောင့်မှန် စတုဂံ ၁/၂၄ နှင့် ညီသည်။ အကယ်၍ ၁/၆ ကို ၁/၄ နှင့် မြေ|ာက်လိုလျှင် မူလစတုဂံ၏ ၁/၆ ကို ပြသည့် မျဉ်းမတ်နှစ်ခုကြားရှိ ကော်လံကို ယူပါ။ (ထိုကော်လံတွင် ၁/၄ အကွက်ကို အမည်း ရောင် ချယ်၍ ပြထားသည်။) ၁/၆ x ၁/၄)၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ၁/၆ ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယပုံအရ (၁/၆ ၏ ၁/၄)= ၁/၂၄ = ၁ x ၂/၁၂ x ၂ = ၁/၁၂။ ပိုင်းခြေနှင့် ပိုင်းဝေတွင် တူညီသော ဆခွဲကိန်းကို ပယ်လိုက်သည်။ ပုစ္ဆာ။ ၁/၆ x ၁/၄ (၁/၆ ၏ ၁/၄) မှာ ၁/၆ ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံကို ၃ ဆ ပြုလုပ်ပါဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ သို့သော် တိုအောင် ဤသို့ တွက်ပါ။ တွက်နည်း။ ၁/၆ = ၁/၄ = ၁/၆ x ၁/၄ = ဌ ၃ = (၁/၆ ၏ ၁/၄) x ၃ ၃/၆ x ၃/၄ = ၁/၈၊ သို့မဟုတ် ၁/၆ x ၃/၄ = ၁/၂ x ၃/၃ x ၃/၄ = ၁/၂ x ၃/၄ = ၃/၈ အပိုင်းဂဏန်း အစားပုစ္ဆာ ၁ -ံ့ ၁/၃ တွက်နည်း။ သုံးလီစိတ်အပိုင်းဂဏန်းပြပုံတွင် ၁ ၌ ၁/၃ ဟူသော အပိုင်းပေါင်း သုံးပိုင်းပါရှိကြောင်း တွေ့ခဲ့သည်။ ၃ x ၁/၃ = ၁ ထိုကြောင့် ၁ -ံ့ ၁/၃ = ၃ ပုစ္ဆာ (၁)။ ၆ -ံ့ ၁/၃ တွက်နည်း။ ၁ -ံ့ ၁/၃ = ၃ ၆ -ံ့ ၁/၃ = ၃ x ၆ = ၁၈ (တနည်း အားဖြင့်ဆိုသော် ၁ သည် ၁/၃ ၏ ၃ ဆ ဖြစ်သည်။ ၃ ဆ၏ ၆ ဆသည် ၁၈ ဖြစ်သည်။) ပုစ္ဆာ (၂)။ ၆ -ံ့ ၁/၅ တွက်နည်း။ ၁ -ံ့ ၁/၅ = ၅ (၁ တွင် ၁/၅ ဟူသော အပိုင်း ငါးခုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။) ၅ -ံ့ ၁/၅ = Ô(၅ x ၁) -ံ့ ၁/၅ = = Ô၅ x (၁ -ံ့ ၁/၅Õ ၅ x ၅ ၂၅ ထို့ကြောင့် ၅ -ံ့ ၂/၅ = ၅ -ံ့ (၁/၅ x ၂) = (၅ -ံ့ ၁/၅) -ံ့ ၂ = ၂၅/၂ Ó ၁၂ ၁/၂ ပုစ္ဆာ(၃)။ ၁/၄ -ံ့ ၁/၅ တွက်နည်း။ ၁/၄ -ံ့ ၅/၃ =၃/၄ x ၅/၃ =၅/၄ x ၁/၃ = ၁/၄ x (၁ -ံ့ ၁/၅) = ၁/၄ x ၅ =၁/၄ x ၅ = ၅ x ၁/၄ = ၁၅/၄ = ၃ ၁/၄ ပုစ္ဆာ (၄)။ ၃/၄ -ံ့ ၃/၅ တွက်နည်း။ ၃/၄ x ၅/၃ = ၃/၄ x ၅/၃ = ၅/၄ x ၁/၃ ၅/၄ ၁ ၁/၄ နောက်ဆုံးနည်းမှတပါး အထက်ဖော်ပြပါ နည်းများ သည် နားလည်အောင် ရေးသားရသဖြင့် ရှည်လျားကြသည်။ နောက်ဆုံးနည်းသည် လက်သုံးဥပဒေကို ဖော်ပြသည်။ ဥပဒေ ကား ကိန်းတစ်ခုကို အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခုနှင့် စားရာတွင် အပိုင်းဂဏန်း ပိုင်းခြေကို ပြောင်းပြန်လှန်ပြီးသော် တည်ကိန်း ကို ပြောင်းပြန်လှန်ကိန်းနှင့် မြေ|ာက်ရသည်။ ထိုနည်းတူ အပိုင်းဂဏန်း မြေ|ာက်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော လက်သုံး ဥပဒေကား အပိုင်းဂဏန်း နှစ်ခုကို မြေ|ာက်ရာတွင် ပိုင်းဝေခြင်းမြေ|ာက်၍ ပိုင်းခြေချင်း မြေ|ာက်ရသည်။ ဥဒါ ဟရုဏ်ကား ၃/၁ x ၂/၈ = ၃/၅ x ၂/၇ = ၆/၃၅မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) ကိုးကား ကဏ္ဍ:အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာ ကဏ္ဍ:ကိန်းများ