တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်

ဒီရေ သတင်းများ ၁၉၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းထားချိန်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၊ ဒုကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယု၊ တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ရွှေတို့ဖြစ်သည်။၁၉၆၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီး၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ရွှေကို ထုတ်ပယ်လိုက်ကာ ၎င်းနေရာတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်ဝင်းကို ခန့်ထားလိုက်သည်။ အိမ်စောင့်အစိုးရမှ ရွေးကောက်ခံ ဦးနုအစိုးရကို အာဏာပြန်လွှဲပြီးနောက် တပ်မတော်ကို အင်အားတိုးချဲ့ရန်အတွက် ၁၉၆၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်တိုင်း(၂)ခုအား စစ်တိုင်း (၅)ခုသို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစစ်တိုင်းများနှင့် တိုင်းမှူးများမှာ မန္တလေးအခြေစိုက် အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နမခ)- ဗိုလ်မှူးချုပ်စန်းယု ရန်ကုန်မင်္ဂလာဒုံအခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (လပခ) - ဗိုလ်မှူးချုပ်စိန်ဝင်း မော်လမြိုင်အခြေစိုက် အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရတခ) - ဗိုလ်မှူးကြီးသောင်းကြည် ပုသိမ်အခြေစိုက် အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ) - ဗိုလ်မှူးကြီးကြည်မောင် တောင်ကြီးအခြေစိုက် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရပခ) - ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်ရွှေ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို အာဏာရဦးနုအစိုးရထံမှ သိမ်းယူခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီအနေဖြင့် စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနေဝင်းက ၎င်း၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစန်းယုအား လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးကြီးစိန်လွင်မှာ နမခတိုင်းမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်စစ်တိုင်း (၄)ခုကို အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းရာ စုစုပေါင်း (၉)ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ အရပ်သတင်းများကမူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ၎င်း၏ အကြိုက်ဆုံး (၉)ဂဏန်းကို ဗေဒင်ကိန်းဂဏန်းများအရ ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ စစ်တိုင်းများအပြင် တပ်မ(၇၇)၊ တပ်မ(၈၈)၊ တပ်မ(၉၉) စသည့် တပ်မ(၃)ခုကိုပါ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် စစ်တိုင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းတင် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးအေးကို အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးစံကြည် အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးတင့်ဆွေ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ထင် အနောက်တောင်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းတင် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးစိန်လွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - ဗိုလ်မှူးကြီးခင်အုန်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ဦးနေဝင်းသည် ၎င်းကြိုက်နှစ်သက်သူများကို အမြဲမပြတ် ပြောင်းလဲနေခဲ့၍ စစ်တိုင်းမှူးများမှာ အမြဲ ပြောင်းလဲနေခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ခုနှစ် တပ်မတော်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် စစ်တိုင်းမှူး (၉)ဦးမှာ အာဏာသိမ်း နဝတအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ကြသည်။၁၉၉၀ခုနှစ်တွင် မန္တလေးအခြေစိုက် အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား ၂ပိုင်းခွဲကာ နမခအား မုံရွာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်သည်။တောင်ငူအခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား မန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူတွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ဟူ၍ အသစ်တဖန်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ နဝတမှ နအဖသို့ ကူးပြောင်းချိန်တွင် စစ်တိုင်းမှူးများသည် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ကောင်စီများ၏ ဥက္ကဋ္ဌများ ဖြစ်ကြသည်။ ကာချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေလက်ထက်တွင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် ကျိုင်းတုံအခြေစိုက် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် ခိုလမ်မြို့အခြေစိုက်အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များဖြင့် ခွဲထုတ်ကာ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။မြိတ်မြို့အခြေစိုက် ကမ်းရိုးတန်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ အမ်းမြို့အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များကိုလည်း ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မှ နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးထိုင်ပြီးနောက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ပျဉ်းမနားဒေသအားလည်း နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အဖြစ် ခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၌ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (၂)ခုသာရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (၁၄)ခုအထိရှိလာခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ၏ ယေဘူယျဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရုံး တိုင်းမှူးရုံး တိုင်းမှူး၏ ဦးစီးအရာရှိရုံး ရုံးအဖွဲ့ ဒုတိယတိုင်းမှူးရုံး ဒုတိယတိုင်းမှူး၏ ဦးစီးအရာရှိရုံး ရုံးအဖွဲ့ တိုင်းဦးစီးချုပ်ရုံး တိုင်းဦးစီးချုပ်၏ ဦးစီးလက်ထောက်ရုံး စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီးရုံး စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)၊ စစ်ဦးစီးဌာန စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း၊ စစ်ဆင်ရေးဌာနခွဲ) စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း)(စဆရ) စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း၊ တာဝန်နှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ)ရုံး စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း)(တာဝန်) စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း)(လကရ) စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း၊ စစ်ဘက်ရေးလုံခြုံရေး(စစ်ဦးစီး)ဌာနခွဲ)ရုံး စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း)(စရလ) စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)၊ စစ်ဆေးရေးဌာန စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း)(စစ်ဆေးရေး) စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)၊ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးဌာန စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)၊ ပြည်သူ့စစ်ဌာန စခန်းမှူး၊ စခန်းရုံး တပ်ခွဲမှူး၊ လုံခြုံရေးတပ်ခွဲ(၁) တပ်ခွဲမှူး၊ လုံခြုံရေးတပ်ခွဲ(၂) တပ်စုမှူး၊ တပ်ထောက်မော်တော်ယာဉ်တပ်စု တပ်စုမှူး၊ စစ်တီးဝိုင်းတပ်စု ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး(စစ်ရေး)ရုံး ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)၊ စစ်ရေးဌာန ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း၊ ရေး ၁/၂/၅)ရုံး ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း၊ ရေး ၃/၄)ရုံး ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)၊ ငွေစာရင်းနှင့် မှတ်တမ်းဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ငွေစာရင်းဌာနခွဲ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ငွေစာရင်းဌာနခွဲ တတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ငွေစာရင်းဌာနခွဲ နယ်လှည့်စာရင်းစစ်(တပ်မြို့)၊ ငွေစာရင်းဌာနခွဲ ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း၊ မှတ်တမ်းဌာနခွဲ)ရုံး ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး(စစ်ထောက်)ရုံး ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)၊ ရိက္ခာနှင့် စစ်ဝတ်ဌာန ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း)၊ ရိက္ခာဌာနခွဲ ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း)၊ စစ်ဝတ်ဌာနခွဲ ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)၊ လုပ်ငန်းဌာန ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း)၊ လုပ်ငန်းဌာနခွဲ ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း)၊ ဖြည့်တင်းရေးနှင့်ထိန်းသိမ်းရေးဌာနခွဲ လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်၊ စစ်ဥပဒေဌာန ဒုတိယလက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ် စစ်ဥပဒေအရာရှိ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်ရုံး ကွပ်ကဲမှုအောက် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ အခြေချစစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များ အခြေချစစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ရုံး ကွပ်ကဲမှုအောက် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များ (သို့) လှုပ်ရှား စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့များ လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ ဖွဲ့စည်းထားပြီးသော တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ +တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ၊ ၎င်းတို့၏အခြေစိုက်နေရာနှင့် တိုင်းမှူးများစဉ်အလံတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ဌာနချုပ်တည်နေရာတည်ထောင်နှစ်ပထမဆုံးတိုင်းမှူးလက်ရှိတိုင်းမှူး၁။100pxမြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် (မပခ)ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၁၉၄၇ဗိုလ်မှူးချုပ် နေဝင်းဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဇော်ထွေး၂။100pxအရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့၁၉၇၂ဗိုလ်မှူးကြီး အေးကိုဗိုလ်ချုပ်မြင့်ကျော်ထွန်း၃။100pxအရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရလခ)ရှမ်းပြည်နယ်၊ ခိုလမ်မြို့၂၀၁၁ဗိုလ်မှူးချုပ် မြထွန်းဦးဗိုလ်ချုပ် မျိုးမင်းထွန်း၄။100pxအရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရပခ) ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့၁၉၆၁ဗိုလ်မှူးချုပ် စန်းယုဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းလတ်၅။100pxအရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရတခ)မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့၁၉၆၁ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်ဝင်းဗိုလ်ချုပ် ‌ကျော်လင်းမောင်၆။100pxတောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (တပခ) ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူမြို့၁၉၄၇ဗိုလ်မှူးချုပ် စောကြာဒိုးဗိုလ်ချုပ် ကြည်သိုက်၇။100pxအနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ) ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့၁၉၆၁ဗိုလ်မှူးကြီး ကြည်မောင်‌‌ဗိုလ်ချုပ် ​ဝေလင်း၈။100pxအနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ) ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့၁၉၆၉ဗိုလ်မှူးကြီး လှထွန်းဗိုလ်ချုပ် ‌ကျော်စွာဦး၉။100pxအနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နမခ) စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့၁၉၆၁ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်မင်းဗိုလ်ချု၁၀။100pxအလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (လပခ) မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့၁၉၆၁ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းကြည်ဗိုလ်ချုပ် ‌ကျော်ကိုထိုက်၁၁။100pxနေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပတ)နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ နေပြည်တော်မြို့၂၀၀၅ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလွင်ဗိုလ်ချုပ် ​စို င်းမ၁၂။100pxရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရကတ) ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့၁၉၆၉ဗိုလ်မှူးကြီး သူရကျော်ထင်ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဟိန်း၁၃။100pxတြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (တသခ) ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းတုံမြို့၁၉၉၆ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းစိန်ဗိုလ်ချုပ် စိုးလှိုင်၁၄။100pxကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ကရခ)တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့၁၉၉၆ဗိုလ်မှူးချုပ် သီဟသူရ စစ်မောင်ဗိုလ်ချုပ်ပြည့်စုံလင်း တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များသိမ်းပိုက်ခဲ့သော စစ်ဌာနချုပ်များ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ လားရှိုးမြို့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကိုးကန့်လက်နက်ကိုင်တပ်များ၊ တအောင်းလက်နက်ကိုင်တပ်များသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ လားရှိုးမြို့အခြေစိုက် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်ဖက်မှ အင်အား ၁ ထောင်ကျော်ကျဆုံးခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖက်မှ အင်အား ၂၀၀ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ အမ်းမြို့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှ စတင်၍ အာရက္ခတပ်များမှ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိရာ အမ်းမြို့ကို အဖက်ဖက်မှ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အာရက္ခတပ်များဖက်မှ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်ကူညီတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၂ လကြာတိုက်ပွဲအပြီးတွင် တပ်မတော်ဖက်မှ အင်အား ၁၅၀၀ ဝန်းကျင်ကျဆုံးကာ အာရက္ခတပ်များ၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖက်မှ ၆၅၀ ကျော်ကျဆုံးခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ပြန်လည်လက်လွှတ်ခဲ့ရသော တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ လားရှိုးမြို့ တရုတ်အစိုးရ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်၏အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှတပ်ဖွဲ့ဝင်များ လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့မှဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ခြေလျင်တပ်ဖွဲ့များ