အသိစိတ်

alt=A cognitive model illustrated by Robert Fludd||ရောဘတ် ဖှလဒ်ဆိုသူက ၁၆၁၉ တွင် ချပြသော သိတွေးအုံ စံသရုပ် (cognitive model)Fludd, Robert. "De tripl. animae in corp. vision". I, I, X in , vol. II. p. 217. အသိစိတ် () (သို့) အသိပါ စိတ် (ခေါ်) သတိကပ်စိတ် () ဟူသည်မှာ အရှင်းဆုံးအားဖြင့်လျှင် စိတ်ပိုင်ရှင်၏ အတွင်း အပြင် ဖြစ်တည်မှုအားလုံးအပေါ် အခြင်းအရာ ဖမ်းသိမှု (awareness) ရှိနေခြင်းဟုလည်း ဆိုကြ၏။ သို့သော် ၎င်း၏ သဘောသရုပ်အကြောင်းကို ဒဿနိကဗေဒ၊ စိုင်းယန့်စ်ရှုထောင့် စသဖြင့် အဘက်ဘက်မှ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ပုံများ၊ ဖြေရှင်းစဉ်းစားကြည့်ပုံများဖြင့် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ ဆွေးနွေးငြင်းခုံကြဆဲ ဖြစ်နေ၏၊ မည်သည့် အခြင်းအရာတို့ကို ပဓာနထား လေ့လာအပ်သည်ပင် အထင်အမြင်တို့ ကွဲလွဲလျက် ရှိ၏။ အချို့ ဖြေရှင်းစဉ်းစားပုံများတွင် စိတ်(အစဉ်စု)ဟူသော အရာကြီး တစ်ခုလုံးက ဤ အသိစိတ် (Consciousness) ဖြစ်သည် ဟု ယူဆလျက်၊ စိတ်သရုပ်ခွဲဗေဒ (Psychoanalysis) ရှုထောင့်အရမူ ဤ သတိကပ်စိတ် (Conscious Mind) ဟူသည်က လူတဦး သိတွေးအင် (ဆိုက်ခီ)တခု၏ တစ်စိတ်တပိုင်းသဖွယ်၊ သတိပေးစိုက်မှုဖြင့် စဉ်းစားစစ်ဆေး ဆက်လက်သော သိတွေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်နိုင်၏။ အကိုးအကား ကဏ္ဍ:သိတွေးအုံ ကဏ္ဍ:စိတ် ကဏ္ဍ:စိတ်သရုပ်ခွဲဗေဒ ကဏ္ဍ:စိတ်ပညာ ကဏ္ဍ:အာရုံကြောသိပ္ပံ