အာနန္ဒာထေရ်

အာနန္ဒာထေရ်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် အလုပ်အကျွေး အပါးတော်မြဲဖြစ်၍ အထူးထင်ရှားသည်။ အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခမည်းတော်သုဒ္ဓေါဒနမင်း၏ညီတော် အမိတ္တောဒနမင်း၏ သားတော်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ညီတော်ဝမ်းကွဲ တော်စပ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဖွားဘက်တော်ခုနစ်ဦးတွင်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါ အခြားသာကီဝင် မင်းသားတို့ကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရားထံ သို့ သွားရောက်၍ ရဟန်းပြုသည်။ အာနန္ဒာ နှင့်အတူ ညီတော်နောင်တော်များ ဖြစ်ကြသော အနုရုဒ္ဓါ၊ ဘဒ္ဒိယ၊ ကိမိလ၊ ဒေဝဒတ် မင်းသားလေးပါးနှင့် ဆတ္တာသည် ဥပါလိတို့အတူပါသည်။ အာနန္ဒာသည် ရဟန်းပြုပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရား၏ ဘယ်လက်ရုံးအဖြစ်လည်း နေရာရသည်။တရားတော်ကို နာကြားရသဖြင့် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်သည်။ မြတ်စွာဘုရားအား ရိုသေစွာ လုပ်ကျွေးသည်။ မြတ်စွာဘုရား ဝါတော်နှစ်ဆယ်ရသော အခါမှစ၍ အစဉ်အမြဲ လုပ်ကျွေးသည်။ အာနန္ဒာထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရားထံတွင် လုပ်ကျွေးခြင်း ပြုခွင့်ရသောအခါ လေးပါးသောဆုကို တောင်း၍ လေးပါးသောဆုကို ပယ်သည်။ အရှင်အာနန္ဒာ၏ တောင်းဆိုချက် အာနန္ဒာတောင်းသောဆု လေးပါးမှာ - (၁) မိမိဝန်ခံဖိတ်ကြားအပ်သောဆွမ်းကို ခံတော်မူရန်၊ (၂) အဝေးအနီး မြို့ရွာ၊ကျေးလက်မှ ရောက်လာသော ပရိသတ်တို့က မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြော်လိုသဖြင့် မိမိကတစ်ဆင့် လျှောက်ထားလျှင် ဖူးမြော်ခွင့်ပေးတော် မူရန်၊ (၃) မိမိ၌ ယုံမှားမှုရှိသောအခါ မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်မေးလိုသော် မေးခွင့်ပြုပါရန်၊ (၄) ကွယ်ရာ အခြားတစ်ပါးသော နေရာ၌ ဟောကြားတော် မူသော တရားတော်ကို မိမိအားပြန်၍ ဟောကြားပါရန်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ရှင်အာနန္ဒာပယ်သောဆုလေးပါးမှာ (၁) မြတ်စွာဘုရားရအပ်သော ဆွမ်းကွမ်းပစ္စည်းဖြင့် မိမိအား မချီးမြှောက်ရန်၊ (၂) မွန်မြတ်သော သင်္ကန်းပစ္စည်းဖြင့် မချီးမြှောက်ရန်၊ (၃) မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ် ကျိန်းဝတ်သော ဂန္ဓကုဋိသို့ ဝင်၍ မကျိန်းပါရစေရန်၊ (၄) ဆွမ်းဖိတ်သော ဒါယကာတို့အိမ်သို့ အတူလိုက်ပါရန်အတွက် မခေါ်ဆောင်ရန်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အာနန္ဒာထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား အသွယ်သွယ်သော နည်းတို့ဖြင့် လုပ်ကျွေးပြုစုတော်မူခြင်းကြောင့် ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက တရားမှူး၊ တရားထိန်း၊ တရားဘဏ္ဍာစိုးအရာ၌ ချီးမြှောက်တော်မူသည်။ ဧတဒဂ် left| |၁၈ ရာစု မြန်မာ့လက်ရာ အရှင်အာနန္ဒာရုပ်တု|right မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် အာနန္ဒာထေရ်သည် ငါးပါးသော ဧတဒဂ်ဘွဲ့ကို ရသည်။ ဧတဒဂ် ငါးတန် ရရှိ သဖြင့် ထူးမြတ်သောမထေရ်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်လာသည်။ ရှင်အာနန္ဒာရရှိသော ဧတဒဂ်ငါးပါးမှာကား - (၁) အကြားအမြင်များခြင်းအဖြစ်၊ ဗဟုသုတ ဧတဒဂ်။ (၂) သတိအမှတ်ကောင်းခြင်းအဖြစ်၊ သတိမန္တဧတဒဂ်။ (၃) ပညာရှိခြင်းအဖြစ်၊ ဂတိမန္တဧတဒဂ်။ (၄) တည်ကြည်မှုရှိခြင်းအဖြစ်၊ ဓိတိမန္တဧတဒဂ်။ (၅) အလုပ်အကျွေးပြုနိုင်ခြင်းအဖြစ်၊ ဥပဋ္ဌာက ဧတဒဂ်၊ ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓလွန်ပြီးကာလ ရှင်အာနန္ဒသည် မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပြီးနောက် ပထမသင်္ဂါယနာ တင်မည့်နေ့တွင် ဣရိယာပုတ်လေးပါးမှလွတ်၍ အာသဝေါကုန်သော ရဟန္တာဖြစ်လာသည်။ ကွယ်ရာတွင် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသော တရားတော်များကို ပြန်လည်ဟောကြားစေသော ရှင်အာနန္ဒာ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ပုထုဇဉ်သတ္တဝါအများသည် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားသော တရားတော် များကို ယခုထက်တိုင် ကြားနာ ကြည်ညိုကြရသည်။ သန်းခေါင်ယံ၌ မထင်ရှားသော နတ်သား တစ်ပါးကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် မင်္ဂလသုတ်အစရှိသော တရားတော်များကို နာရသည်မှာလည်း ရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူပြီးနောက် ပထမသင်္ဂါယနာတင်ရာတွင် ရှင်အာနန္ဒာ၏ စွမ်းဆောင်မှုကြောင့်သာလျှင် သုတ္တန်၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်များသည် မြတ်စွာဘုရားကိုယ်စား ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄) သုတ္တန်များ အာနန္ဒအစ္ဆရိယသုတ် အံ-၄-ပါ-၄၄၈၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၃၅၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီ၊ ဥပါသက၊ ဥပါသကီတို့ အသျှင်အာနန္ဒာကို မြင်ရခြင်း၌လည်းကောင်း၊ ၎င်းထေရ်နှင့် စကားပြောဆိုရမှု၌လည်းကောင်း၊ အားရတင်းတိမ်မှု မရှိကြကြောင်း ဟောထား၏၊ အာနန္ဒာထေရ်က လူတို့အား နှုတ်ဆက်ပုံ ရဟန်းတို့ နည်းယူစရာ ကောင်းလှ၏။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/175] အာနန္ဒဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ် ပဏ်-၃-ပါ-၂၂၈၊ ပဏ်-၃-ဋ္ဌ-၁၇၂၊ ခန္ဓာ ၅-ပါးကို ကာလ သုံးပါးဖြင့် စွဲမယူရန် ၎င်းမထေရ် ဟောထား၏၊ ပါဠိ-၌ မှတ်သားဖွယ် လေးဂါထာ ပါ၏။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/170] အာနန္ဒသုတ် (၁၁)သုတ် မှာ သဠာ-သံ-ပါ-၄၂၀၊ သဠာ-သံ-ဋ္ဌ-၁၂၀၊ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာသမုဒယ၊ ဝေဒနာနိရောဓ၊ ဝေဒနာနိရောဓ ဂါမိနိပဋိပဒါ၊ လေးချက်ဟောထား၏။ သဂါထာ-သံ-ပါ-၁၈၉၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၂၄၈၊ အာနန္ဒာထေရ်က ကာမရာဂကို ပယ်ရန် ဝင်္ဂီသမထေရ်အား ဟောထား၏။ သဂါထာ-သံ-ပါ-၂၀၁၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၂၆၆၊ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးနောက် လူတို့ကို ဟောပြောမှုများနေသော အာနန္ဒာမထေရ်ကို နတ်က သတိပေးပုံ။ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၂၁၊ နိရောဓမည်ပုံမေး၍ ဖြေထား၏၊ ခန္ဓာ ၅-ပါး အနိစ္စဖြစ်ပုံကိုလည်း ဟောထား၏။ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၃၀၊ ခန္ဓ-သံ-ဋ္ဌ-၂၄၅၊ (ပ-ဒု) သင်္ခါရတရားတို့၏ ဥပါဒ် ဌီ ဘင်ကို ပြဆိုခန်း။ ။ ဒု-သုတ်၊ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၃၁။ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၈၆၊ ခန္ဓ-သံ-ဋ္ဌ-၂၈၃၊ မန္တာဏီပုဏ္ဏေးမ၏သား ပုဏ္ဏမထေရ်၏ တရားတော်ကို နာရ၍ အာနန္ဒာထေရ် သောတာပန်တည်ရကြောင်း။ ခန္ဓ-သံ-ပါ-၁၅၃၊ ခန္ဓ-သံ-ဋ္ဌ-၃၀၇၊ ခန္ဓာ ၅-ပါး၌ လက္ခဏာရေးသုံးပါး တင်ပြပုံ ဟောထား၏။ မဟာ-သံ-ပါ-၂၈၆၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၀၅၊ အာနာပါနဿတိကို အားထုတ်လျှင် ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးပြည့်စုံစေနိုင်ကြောင်း ဟောထား၏။ မဟာ-သံ-ပါ-၃၁၅၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၃၁၆၊ ရတနာသုံးပါး၌ မကြည်ညိုမှု၊ ၅-ပါး သီလမလုံခြုံမှုမှာ ဒုဂ္ဂတိရောက်ကြောင်းဖြစ်၍ ကြည်ညိုမှု၊ လုံခြုံမှုမှာ သုဂတိ ရောက်ကြောင်း ဟောထား၏။ အံ-၃-ပါ-၁၃၁၊ အံ-၃-ဋ္ဌ-၁၁၀၊ သဝိညာဏကာယ ဗဟိဒ္ဓ သဗ္ဗနိမိတ္တ တို့၌ စေတောဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိဖြင့် နေသော ပုဂ္ဂိုလ်အား တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ကြောင်း ဟောထား၏။ အံ-၆-ပါ-၃၁၇၊ အံ-၆-ဋ္ဌ-၁၁၈၊ ပညာပွင့်လင်းခြင်း အကြောင်းများ။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/172-175] ဇာတ်တော်များ အာနန္ဒာမထေရ်က ဘုရားရှင်အတွက် အသက်စွန့်ပုံကို အကြောင်းပြု၍ ရှေးအတိတ်ဘဝများကလည်း အသက်စွန့်ခဲ့ဘူးပုံများကို ဟောသော ဇာတ်တော်များ၊ သုဝဏ္ဏကက္ကဋဇာတ်ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၁၄၈၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-တ-အုပ်-၂၇၅။ ။ ရောဟဏမိဂဇာတ်ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၃၂၃၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-စ-အုပ်-၄၁၃။ ။ စူဠဟံသဇာတ်ဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၃၂၆၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-စ-အုပ်-၄၂၄။ ။ ဇာတက-ပါ-ဒု-အုပ်-၈၃၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-မ-အုပ်-၃၅၅။ ။ မဟာဟံသဇာတ် ဇာတက-ပါ-ဒု-အုပ်-၉၀၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-မ-အုပ်-၃၇၇။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/183] ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ အာနန္ဒာမထေရ်မှာ ဣရိယာပုထ် လေးပါးမှ လွတ်၍ ရဟန္တာဖြစ်ကြောင်း ခုဒ္ဒက-ဋ္ဌ-၈၁-၈၂။ ။ ထေရ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၄၁၆။ ။ ဒီဃ-၁-ဋ္ဌ-၁၀။ ။ ဝိ-၁-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၁၀။ ။ ကောင်းကင်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်စံကြောင်း၊ ဓမ္မ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၄၂။ ။ အသျှင်အာနန္ဒာထေရ်အား အထက်မဂ်ဖိုလ် ရစေရန် ဝဇ္ဇိပုတ္တမထေရ်က သတိပေးသော ဂါထာ၊ ထေရ-ပါ-၂၄၅၊ ထေရ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၀၁။ သဂါထာ-သံ-ပါ-၂၀၁၊ သဂါထာ-သံ-ဋ္ဌ-၂၆၇။ ။ အပ-ပါ-ဒု-အုပ်-၁၇၃၊ အပ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၂၉၁။ ။ ၎င်း၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမှာ ဗေလဋ္ဌသီသထေရ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဝိ-၂-ပါ-၁၁၆။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/160] အာနန္ဒာမထေရ်ကို ချီးကျူးခဏ်း၊ အာနန္ဒအစ္ဆရိယသုတ်၊ အံ-၄-ပါ-၄၄၈၊ အံ-၄-ဋ္ဌ-၃၃၅။ ။ ပဏ်-၁-ပါ-၂၇၃၊ ပဏ်-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၄၉-၂၃၇။ ။ အတိတ်ဝတ္ထု၊ နိဒါန-သံ-ဋ္ဌ-၈၃။ ။ အံ-၁-ပါ-၂၅၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၂၂၃၊ အကျယ် ဖွင့်ပြထား၏၊ ကျောင်းဆောက်လှူခဏ်း၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၂၂၆။ ။ ၎င်းအား ဗျာဒိတ် ပေးပုံ၊ အံ-၃-ပါ-၂၂၉။ ။ အပ-ပါ-ပ-အုပ်-၅၇၊ အပ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၄၆၊ (ဗဟုဿုတ၊ သတိမန္တ၊ ဂတိမန္တ၊ ဓိတိမန္တ၊ ဥပဋ္ဌက ဧတဒဂ် ၅-တန်ရ၏)။ ။ ဣတိ-ဋ္ဌ-၂၀။ ။ ဒီဃ-၁-ဋ္ဌ-၂၈-၅၃၊ ဒီဃ-၁-ပါ-၃။ ။ ထေရ-ပါ-၃၄၆၊ ထေရ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၄၁၁၊ အပြည့်အစုံပါ၏၊ ပါဠိ အဆုံးနား၌ ၂၅-နှစ်လုံးလုံး ကာမဝိတက် မဖြစ်ဘူးကြောင်း ဟောထား၏။ ဂါထာနံပါတ်-၁၀၄၂။ ။ ၎င်းအား ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကဟု ဟောထားပုံ၊ အပ-ပါ-ပ-အုပ်-၄၈၊ အပ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၂၃။ ။ အပ်နှင့် ပုဆိုးပိုင်း လှူခဲ့ပုံ၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၃၄၀။ ။ အာနန္ဒအစ္ဆရိယဓမ္မဝဏ္ဏနာ၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၁၁၈၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၇၅။ ။ ဧတဒဂ် ၅-တန်၊ အံ-၁-ဋ္ဌ-၄။ ။ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၁၀။ ။ ခုဒ္ဒက-ဋ္ဌ-၈၆။ ။ သုတ္တ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၁၂၂။ ၎င်းမှာ အမိတောဒန သာကီဝင်၏ သား ဖြစ်၏၊ အပ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၄၈။ ။ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၇၈၊ အတိတ်ဝတ္ထု။ ။ ပရဒါရကကံ လွန်ကျူးပြစ်ကို ရုစာမင်းသမီးဖြစ်စဉ်က ကိုယ်တိုင်ပြန်ပြောပြပုံ၊ ဇာတက-ပါ-ဒု-အုပ်-၂၆၆၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-သ-အုပ်-၁၂၇။ ။ ဘုရားရှင်အား အာယုကပ် (ဝါ) ဘဒ္ဒကပ်ပတ်လုံးတည်နေရန် တောင်းပန်ခဏ်း၊ ဒီဃ-၂-ပါ-၉၆၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၅၃။ ။ အံ-၈-ပါ-၁၂၉၊ အံ-၈-ဋ္ဌ-၂၄၇။ ။ ဥဒါန-ပါ-၁၅၂၊ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၂၉၄။ ။ နေတ္တိ-ဋ္ဌ-၈၄-၌ ရှင်းပြထား၏။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/159] အာနန္ဒာမထေရ်အား အလုပ်အကျွေးရာထူးပေးအပ်စဉ် ပယ်သောဆုလေးပါး၊ ယူသောဆု လေးပါးကို ပြဆိုခန်း။ ။ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၃။ ။ ထေရ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၄၁၅။ ။ အပ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၃၄၉။ ။ ဘုရားရှင်အား ၂၅-နှစ် လုပ်ကျွေးရကြောင်း၊ ဒီဃ-၂-ဋ္ဌ-၁၆၁။ ။ အံ-၁-ဋ္ဌ-၂၂၉၊ အခွင့် အရေး ရလိုသောသူတို့ သတိမူစရာ။ ။ ဥဒါန-ဋ္ဌ-၃၈၂။ ။ ဇာတက-ဋ္ဌ-တ-အုပ်-၂၁။ ။ ဇာတက-ဋ္ဌ-စ-အုပ်-၉၇။ ။ ဇုဏှဇာတက-ပါ-ပ-အုပ်-၂၂၇၊ ဇာတက-ဋ္ဌ-စ-အုပ်-၉၆။ ။ ဘုရားရှင်၏ အလိုတော်ကို သိတတ်ပုံ၊ ပဏ်-၁-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၇၀။ ။ တနေ့ ၁၈-ကြိမ် ဘုရားရှင်ထံ ဆည်းကပ် သွားရာ သွားတိုင်းသွားတိုင်း ပြဿနာတခု အမြဲတန်းပါ၏ဟု ဆိုထားပုံ၊ မဟာ-သံ-ဋ္ဌ-၂၅၄။ ။ ဒီဃ-၃-ဋ္ဌ-၉၂၊ ဒီဃ-၃-ပါ-၉၈။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/160] အာနန္ဒထေရပဥှဝတ္ထု ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၂၆၅၊ သရဏဂုံသီလရှိသူ၏ သတင်းသာ လေအောက် လေထက် မွှေးနိုင်ကြောင်း ဂါထာ။ ။ ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၁၄၀-မရေတွက်အောင် သင်္ကန်း ရပုံ။ ။ ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၅၃၊ ဩဝါဒပါတိမောက် သုံးဂါထာ။ ။ ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၁၆၁-ယောကျ်ား အာဇာနည်တို့ဖြစ်ရာအရပ်ကို မေး၍ ဖြေထား၏။ ။ ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-ဒု-အုပ်-၃၉၆ ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော စသော ဂါထာဖြစ်ပေါ်လာပုံ။ ܀ပိဋကတ်လမ်းညွှန်[01/177]܀ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မဟာဗုဒ္ဓဝင်ပါ အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်မြတ်အကြောင်း ကိုးကား Category:ဂေါတမဗုဒ္ဓ မိသားစု Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ