ဝူဟန်မြို့

ဝူဟန်မြို့ သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဟူးပေပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဝူဟန်မြို့သည် ဟူးပေပြည်နယ်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၁၁ သန်းကျော် ရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် သတ္တမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ဖြစ်သည့်အပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ဗဟိုမြို့တော် ၉ မြို့တွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဝူဟန်ဆိုသော အမည်မှာ မြို့တော်၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ ဇစ်မြစ်အရ ဝူချန်ခရိုင်၊ ဟန်ကိုးခရိုင်နှင့် ဟန်ယန်းခရိုင်တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ဝူဟန် ၃ မြို့ဟု သိရှိကြရာမှ အစပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျန်းဟန့်လွင်ပြင် အရှေ့ပိုင်းတွင် ရှိပြီး ယန်စီမြစ် နှင့် ၎င်း၏ အကြီးဆုံး မြစ်လက်တက် တစ်ခုဖြစ်သော ဟန်မြစ်တို့ ပေါင်းဆုံရာဒေသတွင် ရှိပြီး "တရုတ်ပြည် အဓိကလမ်းမကြီး"ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဝူဟန်မြို့၏ သမိုင်းကြောင်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃,၅၀၀ မှ စတင်သည်။ ဝူဟန်မြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင် အဖြစ်အပျက်များတွင် ချင်မင်းဆက်အား ပြုတ်ကျစေခဲ့သော ဝူချန်ပုန်ကန်မှု နှင့် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ကို ထူထောင်ခြင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ဝူဟန်သည် ဝမ်ဂျင်းဝေ ဦးဆောင်သော လက်ဝဲယိမ်း ကူမင်တန် အစိုးရ လက်အောက် ၁၉၂၇ တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ခဏမျှ ဖြစ်ခဲ့သည်။ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-တရုတ် စစ်ပွဲအတွင်း ၁၉၃၇တွင် ၁၀လကြာမျှ တရုတ်နိုင်ငံ၏ စစ်အတွင်း မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေး ကာလအတွင်း မြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ရန် အဖွဲ့နှစ်ခုကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ခြင်းကို ဝူဟန် အဖြစ်အပျက်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ဝူဟန်သည် ယနေ့ခေတ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပညာရေး ဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာ နေရာဖြစ်ပြီး ဒါဇင်ပေါင်းများစွာသော ရထားလမ်းများ၊ ကားလမ်းများ အမြန်လမ်းများသည် မြို့တော်ကို ဖြတ်သန်းသွားကြပြီး အခြားသော အဓိက မြို့တော်များနှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ပြည်တွင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍတွင် အဓိကကျသော နေရာမှ ပါဝင်၍ နိုင်ငံခြား စာနယ်ဇင်းများမှ တစ်ခါတစ်ရံ တရုတ်ပြည်၏ ရှီကာဂိုဟု ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ယန်ဇီမြစ်၏ "ရွှေရောင်မြစ်ကြောင်း" နှင့် ၎င်း၏ အကြီးဆုံး မြစ်လက်တက်ဖြစ်သော ဟန်မြစ်တို့သည် မြို့ပြဧရိယာကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး ဝူဟန်အား ဝူချန်ခရိုင်၊ ဟန်ကိုးခရိုင်နှင့် ဟန်ယန်းခရိုင်တို့အဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။ ဝူဟန် ယန်စီမြစ်ကူးတံတားသည် မြို့တော်အတွင်း ယန်စီမြစ်ကို ဖြတ်ကူး တည်ဆောက်ထားသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ဖြစ်သော မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ် ရေကာတာသည် အနီးအနားတွင် ရှိသည်။ ဝူဟန်သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ရိုးရာ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး ဗဟိုဌာန အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စက်မှု အပြောင်းအလဲများကို မြှင့်တင်နေသော ဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဝူဟန်တွင် နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဇုံ ၃ ခု၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဒေသ ၄ ခု၊ နည်းပညာမြင့် ကုမ္ပဏီ ၁,၆၅၆ ခုအပြင် အမျိုးမျိုးသော အင်တာပရိုက်စ်တို့၏ လုပ်ငန်းအသစ် ပျိုးထောင်ပေးမှုများနှင့် ကမ္ဘာကျော် ဖော်ကျွန်း ၅၀၀ ကုမ္ပဏီ စာရင်းဝင် ကုမ္ပဏီ ၂၃၀ မှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ရှိသည်။၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဂျီဒီပီ အနေနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂၄ ဘီလီယံမျှ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သော ဒေါင်ဖန်း မော်တော်ကား ကော်ပိုရေးရှင်းသည် ဝူဟန်တွင် ရုံးချုပ်ရှိသည်။ ဝူဟန်တွင် လူသိများထင်ရှားသော အဆင့်မြင့်ပညာကျောင်းများရှိပြီး ၂၀၁၇ တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး တတိယအဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသော ဝူဟန်တက္ကသိုလ်လည်း ပါဝင်သည့်အပြင် ဟွာကျောင်း သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် လည်း ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝူဟန်မြို့သည် ရေကြီးမှုနှင့် တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် အစိုးရမှ ထိုအခြေအနေကို ကုစားနိုင်ရန် ဂေဟစနစ်နှင့် ကိုက်ညီသော ရေစုပ်သည့် နည်းစနစ်ကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ရသည်။ ဝူဟန်းအားကစားရုံသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖီဘာအာရှဖလား ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲကို အိမ်ရှင် အဖြစ်လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖီဘာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရာ နေရာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ကမ္ဘာ့ စစ်တပ်နှင့် ပတ်သက်သော ပြိုင်ပွဲကို ဝူဟန်မှ အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ တွင် ဝူဟန်အား ယူနက်စကိုမှ ဒီဇိုင်းကဏ္ဍတွင် တီထွင်ဆန်းသစ်မှုမြို့တော် အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဝူဟန်အား လွှမ်းခြုံဆက်စပ်နေသာ ကမ္ဘာ နှင့် ကမ္ဘာ့မြို့တော် သုတေသန ကွန်ယက်အဖွဲ့မှ ဘီတာကမ္ဘာ့မြို့တော် အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း ဝူဟန် ဆိုသော အမည်မှာ ယန်ဇီမြစ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်မြစ်ကမ်းတွင် ရှိသော ဝူဟန်မက်ထရိုပိုလစ် အဖြစ်တည်ရှိသည့် အဓိကမြို့တော် နှစ်ခု၏ အမည်ကို ပေါင်းစပ်ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ "ဝူ" ဆိုသော အမည်မှာ ယန်ဇီမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိသော ဝူချန်မြို့မှ ရယူထားပြီး "ဟန်" ဆိုသော အမည်မှာ ယန်ဇီမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင်ရှိသော ဟန်ကိုးမြို့မှ ရယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၆တွင် မြောက်ပိုင်းလေ့လာရေး အဖွဲ့မှ ဝူဟန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဟန်ကိုး၊ ဝူချန်နှင့် ဟန်ယန်းတို့ကို မြို့တော် တစ်မြို့ အဖြစ်ပေါင်းစပ်ကာ မျိုးချစ်တရုတ်ပြည်၏ မြို့တော်အသစ် အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ရလဒ်ဖြစ်သော ဝူဟန်မြို့ အဖြစ် ကြေညာသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းကြောင်း ရှေးခေတ် left သမိုင်းကြောင်း အရ နှစ်ပေါင်း ၃,၅၀၀ မျှ ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သဖြင့် ဝူဟန်သည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ရှေးအကျဆုံး နှင့် လူဦးရေ အများဆုံး မက်ထရိုပိုလစ်တန် မြို့တော်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ အာလီဂန်ယဉ်ကျေးမှု ( ဘီစီ ၁၅၁၀ - ဘီစီ ၁၄၆၀) နှင့် ဆက်စပ်နေသော ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည့် ပန်လောင်ချန်း (အစောပိုင်း အာလီတိုခေတ်အတွင်း လူဦးရေ ကျဲပါးစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။) သည် ယနေ့ခေတ် ဟွမ်ပိ ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ အနောက်ကျိုးခေတ်အတွင်းတွင် ဟူပေးပြည်နယ်အား အီး ပြည်နယ်ဟု နာမည်တစ်လုံးတည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် ယန်စီမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ ဝူချန်ဒေသမှ အုပ်စိုးခဲ့သည်။ ဘီစီ ၈၆၃ တွင် အီး ပြည်နယ်အား အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ယနေ့ခေတ် ဝူဟန်ဒေသအား ချူပြည်နယ်မှ ကျန်ရှိသော အနောက်ကျိုးခေတ် နှင့် အရှေ့ကျိုးခေတ် ကာလများတွင် အုပ်စိုးခဲ့သည်။ အစောပိုင်း ဘုရင်ခေတ် တရုတ်ပြည် ဟန်မင်းဆက် လက်ထက်တွင် ဟန်ယန်းသည် အတန်အသင့် အလုပ်များသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၂၀၃ ခုနှစ်တွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော ရှားကိုးတိုက်ပွဲနှင့် နောက်ထပ် ၅ နှစ်အကြာတွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ကျန်းရှားတိုက်ပွဲတို့သည် ကျန်ရှားဒေသ (ယနေ့ခေတ် ဝူဟန်အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဇင်ကျိုးခရိုင်) ကို အုပ်စိုးနိုင်ရန် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၈ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၉ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် တရုတ်သမိုင်းတွင် အလွန်ထင်ရှားသော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဘုရင် ၃ခေတ် ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သော ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဝူဟန်မြို့အနီးရှိ ကမ်းပါးများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ "The engagement at the Red Cliffs took place in the winter of the 13th year of Jian'an, probably about the end of 208." ထိုအချိန်များတွင် ကာကွယ်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ ဟန်ယန်း (အေဒီ ၂၀၆) နှင့် ဝူချန် (အေဒီ ၂၂၃) တို့တွင် တံတိုင်းများ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဝူချန်တံတိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းသည် ဝူဟန်မြို့၏ အုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၂၂၃တွင် ကြိုးကြာဝါ မျှော်စင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်၏ အဓိက မျှော်စင် ၄ ခုမှ တစ်ခု ဖြစ်ကာ ယန်ဇီမြစ်၏ ဝူချန်ဘက် အခြမ်းတွင် အရှေ့ဝူပြည်တို့၏ ခေါင်းဆောင် ဆန်းကွမ်း ၏ အမိန့်အရ တည်ဆောက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုမျှော်စင်သည် တာအို ဘာသာဝင်တို့အတွက် အထွဋ်အမြတ် ထားရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။Images of the Immortal: The Cult of Lü Dongbin at the Palace of Eternal Joy by Paul R. Katz, University of Hawaii Press, 1999, page 80 အရှေ့ဝူပြည်နှင့် ကောင်းဝေပြည်တို့ကြား တင်းမာမှုများကြောင့် ၂၂၈ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီတွင် ကောင်းကောင်း ၏ မြေးဖြစ်ပြီး ကောင်းဝေပြည်၏ ဒုတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သော ကောင်းယွီ သည် ဗိုလ်ချုပ်မန်ချောင်း အား ရှားကောင်းအရပ် (ယနေ့ ဝူဟန်နေရာအတွင်း)http://www.ibiblio.org/chinesehistory/contents/06dat/geo.html#wuhan Hanyang was founded during the Sui dynasty (581-618); and Hankou, then known as Hsia-k'ou, during the Song (Sung) dynasty (960-1279).(秋，使曹休從廬江南入合肥，令寵向夏口。) Sanguozhi vol. 26. သို့ တပ်ဖွဲ့များကို ဦးဆောင်ချီတက်စေခဲ့သည်။ ၂၇၉ ခုနှစ်တွင် ဝန်ဂျွမ်းနှင့် သူ၏ တပ်များသည် ဝူတို့၏ နယ်မြေအတွင်းရှိ မဟာဗျူဟာကျသော ဇီးလင် (ယနေ့ခေတ် ယီချန်း၊ ဟူးပေပြည်နယ်)၊ ရှားကိုး (ယနေ့ခေတ် ဟန်ကိုး) နှင့် ဝူချန် (ယနေ့ခေတ် အီကျိုး၊ ဟူးပေပြည်နယ်) စသည့် နေရာများကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၅၅၀ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီတွင် ဟိုဂျင်း သည် ရန်ယွယ် အား ရှောင်းဒါစင်း နှင့် ရှောင်းဖန်း၏ သားဖြစ်သူ ရှောင်းစီတို့အား တိုက်ခိုက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရန်ယွယ်သည် ရှောင်းစီအား တိုက်ပွဲအတွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး မခုခံနိုင်မှန်း သိသော ရှောင်းဒါစင်းသည် လက်နက်ချခဲ့ပြီး ဟိုဂျင်းအား ၎င်း၏ နယ်မြေများကို အုပ်စိုး ခွင့်ပေးခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်အတွင်း ရှောင်းဂွမ်းသည် ကျန်ရှား (ယနေ့ခေတ် ဝူဟန်နေရာအတွင်း)တွင် အခြေချနေခဲ့ပြီး ဟိုဂျင်းအား တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်က ရှောင်းယီ အနေနှင့် ရှောင်းဂွမ်သည် ထီးနန်းကို ရရန် ကြံစည်နေသည်ဟု ယူဆ၍ ဒေါသဖြစ်စေခဲ့သည့်အတွက် ဝမ်အား စေလွှတ်၍ ရှောင်ဂွမ်းအား တိုက်ခိုက်စေခဲ့သည်။ ၅၆၇ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ချန်းစု သည် ဝူမင်ချီ အား ရှန်းပြည်နယ်၏ ဘုရင်ခံ အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဟွာတို့အား ချန်ယုလျန် နှင့် အတူ တိုက်ခိုက်ရန် တပ်ဖွဲ့၏ အဓိက အပိုင်းကို ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ နှစ်ဖက်တပ်တို့သည် ကျွမ်ကိုး (ယနေ့ ဝူဟန်နေရာအတွင်း) တွင် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ကြသည်။ မြို့တော်သည် အနုပညာ ဗဟိုဌာန (အထူးသဖြင့် ကဗျာ) နှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအတွက် ရှေးယခင်ကပင် ထင်ရှားခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်ခေတ်အတွင်း ကျော်ကြားသော ကဗျာဆရာ တစ်ယောက်ဖြစ်သည့် ကွီးဟောင် သည် ၈ရာစု အစောပိုင်းတွင် ကြိုးကြာဝါ မျှော်စင်သို့ အလည်အပတ် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ကဗျာကြောင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် အကျော်ကြားဆုံး အဆောက်အဦး တစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သည်။Wan: Page 42. ၈၇၇ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် ဝမ်ရှန်ကျီးသည် အီးဒေသအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် မြောက်ဘက်သို့ ပြန်သွားခဲ့ပြီဂ ဟွမ်၏ တပ်များနှင့် ပြန်လည်ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး သူတို့သည် ဆောင်းဒေသ အတွင်းရှိ ဆောင်းဝေ အရပ်(ယနေ့ခေတ် ရှန်ကွီး၊ ဟဲနန်ပြည်နယ်) အား ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။ ၈၇၇ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် ဟွမ်ချောင်သည် ကွီပြည်နယ် နှင့် ဟွမ်ပြည်နယ်တို့အား တိုက်ခိုက်၍ လုယက်ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ၁၂၅၉ ခုနှစ် ကူဗလိုင်ခန် မရောက်ရှိမီ အချိန်တွင် သူ၏ ညီအစ်ကို တော်စပ်သူ မောင်းကဲ သေဆုံးကြောင်း သတင်းရောက်လာခဲ့သည်။ ကူဗလိုင်ခန်သည် သူ၏ ညီအစ်ကိုတော် သေဆုံးမှုကို လျှို့ဝှက်ထားခဲ့ပြီး ဝူဟန်ဒေသအား ယန်ဇီမြစ် အနီးတွင် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ကူဗလိုင်ခန်၏ တပ်များ ဝူချန် အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အူရီယန်ခါဒိုင်းမှ ၎င်းနှင့် လာရောက်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ဝူယင်းဘုရားမှာ မွန်ဂိုလီးယားတပ်များ တိုက်ခိုက်နေစဉ်အတွင်း ဆောင်းမင်းဆက်၏ အဆုံးတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မွန်ဂိုအုပ်စိုးသူများ (ယွမ်မင်းဆက် ၁၃၀၁ နောက်ပိုင်း) လက်အောက်တွင် ဝူချန်ဒေသသည် မြို့တော်တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိကာ ဟူပေးပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဟန်ကိုး ဒေသမှာမူ မင်မင်းဆက်လက်ထက်မှ ချင်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ အချိန်ကာလအတွင်း ဟန်ယန်ခရိုင်မှ ဒေသအစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မင်မင်းဆက် ကာလကပင် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ အဓိကဈေး ၄ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ချင်မင်းဆက် ဟန်ယန်းရှိ ဂွီးယွမ်ဘုရားကျောင်းသည် ရွှန်ဇီ ဘုရင် ၁၅ နှစ်မြောက် အုပ်စိုးပြီးနောက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈ ရာစု ဦးပိုင်းသို ရောက်သော အခါတွင် ဟန်ကိုးသည် တရုတ်၏ ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးအပါဆုံး မြို့ ၄မြို့၌ တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများကို မြို့တော်၏ တောင်နှင့်မြောက်သို့ ဆက်လက် တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ဝူဟန်အား ရထားပို့ဆောင်ရေး နှင့် မြစ်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးကြားတွင် အရေးပါသော တဆင့်ခံပို့ဆောင်ရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်းတွင် နိုင်ငံခြားရှိ အင်အားကြီးတိုင်းပြည်များမှ ကုန်သွယ်ရန် နေရာများကို တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ဟန်ကိုးရှိ မြစ်အရှေ့ နေရာများကို နိုင်ငံခြားသားများ အုပ်ချုပ်သော ကုန်သွယ်ရေး ရပ်ကွက်များ အဖြစ် ပိုင်းခြားထားခဲ့သည်။ ထိုနေရာများတွင် ကုန်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများ၏ ရုံးများ၊ ဂိုဒေါင်များ နှင့် ကုန်တင်ကုန်ချနေရာများ ရှိခဲ့သည်။ ပြင်သစ်တို့အနေနှင့် ဟန်ကိုးတွင် ကုန်သွယ်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။Greater France: A History of French Overseas Expansion, Google Print, p. 83, Robert Aldrich, Palgrave Macmillan, 1996, ဝူဟန် ၁၈၆၄ခုနှစ် တိုင်ပင်း သူပုန်ထမှုအတွင်း ဝူဟန်ဒေသအား သူပုန်တပ်တို့မှ နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့ပြီး ကြိုးကြာဝါမျှော်စင်၊ ဇင်ဖူး ဘုရားကျောင်း၊ကျိုဒေါင်ကွမ် ဘုရားကျောင်း နှင့် အခြားအဆောက်အဦးတို့မှာ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဒုတိယ ဘိန်းစစ်ပွဲ (အနောက်တိုင်းတွင် မြှားစစ်ပွဲ ၁၈၅၆-၁၈၆၀ ဟု သိကြသည်။) အတွင်း ချင်မင်းဆက် အစိုးရမှ အနောက်တိုင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံတို့အား ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး တျန်ဂျင်းစာချုပ်နှင့် ပီကင်းစာချုပ်တို့အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ရပြီး ထိုစာချုပ်များကြောင့် မြို့တော် သို့မဟုတ် ဒေသ ၁၁ ခု (ဟန်ကိုး အပါအဝင်) တို့အား ကုန်သွယ်ရေး ဆိပ်ကမ်းများ အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ရသည်။ ၁၈၅၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အယ်ဂျင်၏ အဋ္ဌမမြောက် မြို့စားဖြစ်သော ဂျိမ်းစ်ဘရုစ်သည် တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး အဖြစ် စစ်သင်္ဘော ၄ စင်းကို ယန်ဇီမြစ်တစ်လျှောက် ဝူဟန်အထိ ဦးဆောင်မောင်းနှင် လာခဲ့ပြီး ဝူဟန်တွင် ကုန်သွယ်ရေး ဆိပ်ကမ်း ဖွင့်လှစ်ရန် လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို စုဆောင်းရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အတွင်းဝန် ဟယ်ရီပါ့ခ် နှင့် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် ဟားဘတ် တို့အား ဝူဟန်တွင် ကုန်သွယ်ရေးဆိပ်ကမ်း ဖွင့်လှစ်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ပီကင်းစာချုပ်အရ ဟယ်ရီပါ့ခ်သည် ဟန်ကိုး အငှားစာချုပ်အား ဟူနန်နှင့် ဟူပေးပြည်နယ်တို့၏ ဘုရင်ခံချုပ် ဂွမ်ဝမ် နှင့် အပြီးသတ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ယန်ဇီမြစ်တစ်လျှောက် မျှ ကျယ်ဝန်းသော ဧရိယာ (နောက်ပိုင်းခေတ် ကျန်းဟန်လမ်း မှ ဟဲကျိုလမ်းအထိ) သည် ဗြိတိသျှတို့ စီမံခန့်ခွဲခွင့်ရသည့် နေရာဖြစ်ခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှတို့မှ ထိုနေရာအတွင်း သံရုံး ဖွင့်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဟန်ကိုးသည် လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေး ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကျောင်ရှန်း စစ်သင်္ဘော ဒုတိယမြောက် တရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲတွင် နန်ကင်းမြို့ ဂျပန်တို့လက်သို့ ကျရောက်ပြီးနောက် ဝူဟန်သည် ကူမင်တန်အစိုးရ၏ ယာယီမြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဂျပန်တို့၏ တစ်ယောက်စီး ဗုံးကြဲလေယာဉ်နှင့် တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တရုတ်လေတပ်တို့၏ လေယာဉ်များ လေကြောင်းစစ်ပွဲ ဆင်နွှဲရာ အဓိကနေရာအဖြစ် ၁၉၃၈ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။ တရုတ်လေတပ်အား အမေရိကန်တို့၏ အထောက်အပံ့ လျော့ကျလာပြီးနောက် ဆိုဗီယက် လုပ်အားပေး အဖွဲ့များမှ လေယာဉ်နှင့် လူပါ ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာပြီးနောက် ဝူဟန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများသည် ဝူဟန်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့က ၁၉၃၈ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဝူဟန်သည် ဂျပန်တို့၏ တရုတ်တောင်ပိုင်းအတွက် အဓိက ထောက်ပံ့ရေးစခန်း တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းတွင် ဂျပန်တပ်များသည် ဝူဟန်မြို့အပြင်ဘက် အရှေ့နှင့် မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားလာကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကုမ္ပဏီနှင့် လုပ်ငန်းအများအပြားနှင့်အတူ လူအများအပြားမှာ ဝူဟန်မှ ဟူးပေ၏ အနောက်ဘက်နှင့် ဇီချွမ်သို့ ဆုတ်ခွာကြရသည်။ ကူမင်တန်ရေတပ်မှ ယန်ဇီမြစ်အား ကာကွယ်ရန် ကင်းလှည့်သည့် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ဆုတ်ခွာသူများကို အကာအကွယ်ပေးခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်တွင် ဝူချန်ရှိ ကျင်းကိုမြို့ (ဝူဟန်ရှိ ကျန်ရှားခရိုင်) အနီးတွင် စောင့်ကြည့်နေခဲ့သော ကူမင်တန် စစ်သင်္ဘော ကျောင်ရှန်းသည် ဂျပန်လေယာဉ် ၆ စင်းနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ လေယာဉ် ၂စင်းကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့သော်လည်း ကျောင်ရှန်းသည် နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပြီး လူ ၂၅ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ယန်ဇီမြစ် အောက်ခြေမှ ဆယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် ဒေသတွင်းရှိ သင်္ဘောကျင်း၌ ပြန်လည် ပြုပြင်ခဲ့ကာ ကျောင်ရှန်းသည် ဝူဟန်မြို့၏ ဆင်ခြေဖုံးရှိ ကျန်ရှားခရိုင်တွင် ပြတိုက်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ မှ စတင်ပြသခဲ့သည်။ ယန်ဇီမြစ်၏ အဓိက ဗဟိုဌာန တစ်ခုဖြစ်သဖြင့် ဝူဟန်သည် တရုတ်ပြည်ရှိ ဂျပန်တို့၏ စစ်ဆင်ရေးအတွက် အဓိက အခြေစိုက်စခန်း တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ တွင် ဝူဟန်အား အမေရိကန် ဗုံးကြဲလေယာဉ် ၇၇ စင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် မီးမုန်တိုင်းဆင်ကာ မြို့၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများ ပျက်စီးခဲ့သည်။Fenby, Jonathan Chiang Kai-Shek China's Generalissimo and the Nation He Lost, New York: Carroll & Graf, 2004 page 447. နောက်ထပ် ၃ ရက်တွင် ဝူဟန်အား အမေရိကန်တို့မှ ဆက်လက် ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး ဝူဟန်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများနှင့် ဂိုဒေါင်များအားလုံး နှင့် မြို့တော်ရှိ ဂျပန်တို့၏ လေတပ် အခြေစိုက်စခန်းကို ဖျက်စီးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ပွဲကြောင့် တရုတ်ပြည်သူ ထောင်နှင့်ချီ၍ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၆ တွင် ဟန်ကိုးမြို့တော်မှ စုဆောင်းထားသော စာရင်းအရ ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွင် လူ ၂၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံး သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ရှားပါးလှသော နှင်းကျမှု အပြီးတွင် ဝူဟန်ရှိ အလယ်တန်းကျောင်းတံခါးတွင် ပါးလွှာသော နှင်းလွှာထုက ဖုံးအုပ်ထားခဲ့သည်။ ဝူဟန်မြို့၏ ရာသီဥတုသည် စိုစွတ်သော အပူလျော့ပိုင်း ရာသီဥတု (ကိုပန်ရာသီဥတု သတ်မှတ်ချက် "Cfa") ဖြစ်ပြီး မိုးရွာသွန်းမှု များပြားကာ ရာသီဥတု ၄ ခု ရှိသည်။ ဝူဟန်သည် စိုစွတ်သော နွေရာသီ ရှိသည်ဟု သိရှိကြပြီး နှင်းဖြစ်မှတ်သည် တစ်ခါတစ်ရံ နှင့် အထက်သို့ ရောက်ရှိလေ့ ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝူဟန်အား ချောင်ကျင်းနှင့် နင်ကျင်းမြို့တို့နှင့် အတူ ယန်ဇီမြစ်တလျှောက်ရှိ မီးဖိုမြို့ ၃ ခုဟု ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြပြီး နွေရာသီတွင် အလွန်မြင့်မားသော အပူချိန် ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လတ်တလော နှစ်များအတွင် ရရှိသော ရာသီဥတု အချက်အလက်များအရ ဝူဟန်သည် "နွေရာသီတွင် အပူဆုံးမြို့များ" ၏ ထိပ်ပိုင်းတွင် မပါဝင်တော့ပဲ မီးဖိုမြို့ အသစ် ၄ ခုမှာ ချောင်ကျင်း၊ ဖူကျိုး၊ ဟန်ကျိုးနှင့် နန်ချန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးရာသီတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ပြင်းထန်လေ့ မရှိဘဲ ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြ၍ တစ်ခါတစ်ရံ နှင်းကျလေ့ ရှိသည်။ လစဉ် ပျမ်းမျှ အပူချိန်မှာ ဇန်နဝါရီတွင် မျှ ရှိ၍ ဇူလိုင်လတွင် မျှ ရှိသည်။ နှစ်စဉ် မိုးရေချိန် စုစုပေါင်းမှာ မျှ ရှိပြီး အများစုမှ ဧပြီလနှင့် ဇူလိုင်လ ကြားတွင် ရွာကျလေ့ ရှိသည်။ နှစ်စဉ် အပူချိန် အလယ်မှတ်မှာ မျှ ဖြစ်ပြီး အေးခဲမှု မရှိသော ကာလမှာ ၂၁၁ ရက်မှ ၂၇၂ ရက်အထိ ရှိသည်။ လစဉ် ဖြစ်နိုင်သော နေပူခြင်း ရာခိုင်နှုန်းမှာ မတ်လတွင် ၃၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ဩဂုတ်လတွင် ၅၉ရာခိုင်နှုန်း အထိ ရှိသဖြင့် မြို့ဧရိယာသည် နှစ်စဉ် လင်းလက်သော နေရောင်ခြည် ၁,၈၆၅ နာရီမျှ ရရှိလေ့ ရှိသည်။ အဆိုးရွားဆုံး အပူချိန် မှတ်တမ်းမှာ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၇ ရက်တွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ (တရားဝင်မဟုတ်သော မှတ်တမ်းအရ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် မျှ ရှိသည်။) အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး |ဟောင်ရှန်ခရိုင်ရှိ ခေတ်သစ် ဈေးဝယ်စင်တာတစ်ခုအား ညဘက် တွေ့မြင်ရပုံ ဝူဟန်သည် နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော်မှ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဆွဲဆောင်ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားလုပ်ငန်းပေါင်း ၅,၉၇၃ ခုသည် ဝူဟန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေ ပမာဏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂.၄၅ ဘီလီယံ အထိ ရှိခဲ့သည်။ "China Regional Spotlight: Wuhan, Hubei Province" , China Briefing, Shanghai, 27 August 2013. ထိုလုပ်ငန်းများတွင် ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်ကြသော ရေးနော့ နှင့် ပီအက်စ်အေ ဂရု တို့သည် မြို့တွင်း လည်ပတ်နေသော လုပ်ငန်းများ ရှိကာ တရုတ်တစ်နိုင်ငံလုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ ၃ ပုံ ၁ပုံမျှ ရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြို့အားလုံးတွင် ပြင်သစ်တို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ မြူနီစီပါယ်အစိုးရမှ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမျိုးမျိုးသော ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် ပေါ်လစီများကို ချမှတ်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့တွင် အခွန်သက်သာခွင့်၊ အတိုးနှုန့် လျှော့ချပေးထားသော ချေးငွေနှင့် အစိုးရမှ ပံ့ပိုးပေးမှုများ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ သုတနည်းပညာနှင့် ပညာရေးတို့အတွက် အရေးပါသော ဗဟိုဌာန တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝူဟန်ရှိ အဓိက လုပ်ငန်းများတွင်း အော့ပတစ်-အီလက်ထရွန်းနစ်၊ မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး၊ သံ နှင့် စတီးလ် ထုတ်လုပ်ရေး၊ ဆေးဝါးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအသစ်၊ ဇီဝဗေဒ အင်ဂျင်နီယာရင်း၊ ကုန်ကြမ်းအမျိုးအစားသစ် လုပ်ငန်းနှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးတို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် သံနှင့် စတီးလ် ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ဒေါင်းဖန်-စိုင်ထရိုယန် မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီ တို့သည် ဝူဟန်တွင် ရုံးချုပ် တည်ရှိသည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အနာဂတ်မျှော် ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်း ဝူဟန်၏ တိုးတက်လာသော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် စွမ်းအင်အပြည့်အဝ သုံးစွဲနိုင်ရေး နည်းပညာများနှင့် ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်တို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန်သည် တရုတ်ပြည်တွင်း ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အဓိက အရေးပါသော အင်အားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပထမအဆင့် မြို့တော်များဖြစ်သော ရှန်ဟိုင်း၊ ဘေဂျင်း၊ ကွမ်ကျိုးတို့နှင့် အရောင်းအဝယ် ပမာဏတွင် ပြိုင်ဆိုင်လျက် ရှိသည်။ ထို့ပြင် တရုတ်ပြည်၏ ထိပ်တန်း မက်ထရိုပိုလစ်မြို့တော်များတွင် ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် ကုန်တိုက်၊ ကျောင်ရှန်း ကုမ္ပဏီ၊ ဟန်ယန်းကုန်တိုက် နှင့် ဗဟိုကုန်တိုက်တို့သည် အလွန်နာမည်ကြီးပြီး ဝူဟန်၏ အဓိက ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း ၄ ခု ဖြစ်ကာ စတော့အိတ်ချိန်းတွင် တင်ထားသော ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်သည်။ ဟန်ကျန်ဂျဲ အသေးစားကုန်ရောင်းဝယ်ရေး ဈေးသည် နှစ်ပေါင်း ရာချီအောင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး တကမ္ဘာလုံးတိုင် ကျော်ကြားသည်။ စက်မှုဇုံများ ဝူဟန်ရှိ အဓိက စက်မှုဇုံများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် ဒေါင်ဟူး နည်းပညာသစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန် ဝူဟန် ဒေါင်ဟူး နည်းပညာသစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန်သည် နိုင်ငံတော်အဆင့် အဆင့်မြင့် နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဇုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အော့ပတစ်ကယ်-အီလက်ထရွန်းနစ်၊ အဝေးဆက်သွယ်ရေး နှင့် စက်ထုတ်လုပ်ရေးတို့သည် ဝူဟန် အရှေ့ကန် အဆင့်မြင့်နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန် (Wuhan East Lake High-Tech Development Zone (ELHTZ)) ၏ အဓိက လုပ်ငန်းများ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားမှ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များကို ရေးသားပေးခြင်း နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် လုပ်ငန်းများကိုလည်း အားပေးသည်။ ELHTZ တွင် တရုတ်ပြည်၏ အကြီးမားဆုံးသော အော့ပတိုအီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ရာ ဌာနဖြစ်ပြီး အဓိက ထုတ်လုပ်သူများ ဖြစ်သော ယန်ဇီ အော့ပတစ်ကယ် ဖိုင်ဘာ နှင့် ကေဘယ်လ် (တရုတ်ပြည်၏ အကြီးဆုံး ဖိုင်ဘာကေဘယ်လ် ထုတ်လုပ်သူ) နှင့် ဖိုင်ဘာဟုမ်း အဝေးဆက်သွယ်ရေး တို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် ဒေါင်ဟူး နည်းပညာသစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန်သည် တရုတ်ပြည်၏ လေဆာ လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရာ ဌာနဖြစ်ပြီး အဓိက ကုမ္ပဏီများဖြစ်သော အိတ်ချ်ဂျီ တက်ခ်နှင့် ချူတီယန် လေဆာတို့ အခြေစိုက် ကြသည်။ ဝူဟန် စီးပွားရေး နှင့် နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဇုန် ဝူဟန် ပို့ကုန် ထုတ်လုပ်ရေး ဇုန် ဝူဟန် အလင်းတန်းတောင်ကြား (ဂွမ်ဂူး) ဆော့ဖ်ဝဲလ် ပါ့ခ် ဝူဟန် ဘိုင်အိုလိတ်ခ် လူဦးရေ ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု ဝူဟန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံရှိ လူဦးရေ အများဆုံးမြို့များတွင် ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဆဋ္ဌမအကြိမ် လူဦးရေ စာရင်းကောက်ယူရာတွင် ဝူဟန်ရှိ မြိုပြခရိုင် ၁၀ ခုတွင်းမှ ၈ ခုတွင် လူဦးရေ ၈,၈၂၁,၆၅၈ ဦး နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဝူဟန်မြို့၏ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေမှာ ၁၀,၆၇၀, ၇၀၀ ဦး ရှိသည်။ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ (အိုအီးစီဒီ) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ပတ်ဝန်းကျင် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသများတွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၉ သန်းရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ Linked from the OECD here ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သော စစ်တမ်းအရ ဝူဟန်ရှိ လူဦးရေ ၇၉.၂% သည် ဘာသာမဲ့ သို့မဟုတ် တရုတ်ရိုးရာ နတ်ဘုရားများနှင့် ဘိုးဘေးများကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် တာအိုဘာသာကိုးကွယ်သူ ၀.၉%လည်း ပါဝင်သည်။ အခြားဘာသာဝင်များတွင် ၁၄.၇% မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ၂.၉% မှာ ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကာ ၀.၃% မှာ ရိုမန်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်၍ ၁.၆%မှာ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။ ၁.၆% သော လူဦးရေမှာ အခြားသော ဘာသာများကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပညာရေး မီဒီယာ ယဉ်ကျေးမှု ဗိသုကာပညာ ထင်ရှားသော ဝူဟန်မြို့သားများ ညီအစ်မမြို့တော်များ သဘာဝနှင့် သားရိုင်းတိရစ္ဆာန် ကိုးကား မှတ်စု Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ