ဥပါဒ်

ရုပ်, နာမ် ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်မှုဥပါဒ် ဟူသော-မှတ်ကြောင်း–လက္ခဏာကို ဇာတိဟု ခေါ်သည်။ တစ်ခုတစ်ခုသောရုပ် နာမ် ပရမတ္ထတရား၌ ဖြစ်ပေါ်မှု “ဇာတိ”, ရင့်ယော်မူ “ဇရာ” ချုပ် ပျောက်မှု “မရဏ”ဟူ၍ အခိုက်အတန့် ၃-ပါး ရှိရာ ယင်း ၃-ပါးတို့သည် “သင်္ခတတရား” ဟု သိစေနိုင်သော အမှတ်အသား “လက္ခဏာ”များ ဖြစ်ကြသည်၊ ထိုသင်္ခတလက္ခဏာများသည် ပရမတ္ထသဘာဝ အစစ်တို့ကား မဟုတ်ကြပေ၊ သို့ဖြစ်သော်လည်း ရုပ်တရားတို့၏ ဇာတိ, ဇရာ, မရဏတို့ကို ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောဖြစ်သောကြောင့် ရူပက္ခန္ဓာ၌ ထည့်သွင်းရေတွက်၍ နာမ်တရားတို့၏ ဇာတိ, ဇရာ မရဏတို့ကို ပြုပြင်အပ်သော သဘော ဖြစ်သောကြောင့် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၌ ထည့်သွင်းရေတွက်ရလေသည် (အံ၊၁၊၁၅၀။ အဘိ၊ဓာ၊၁၃။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၇။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၇၆။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၁၂၄။ မူလဋီ၊၃၊၉။ အနုဋီ၊၃၊၁၁)။ ထိုတွင် ရုပ်၏ ဇာတိနှင့် နာမ်၏ဇာတိသည် ကာလအတိုင်း အရှည်အားဖြင့် အတို အရှည် မရှိ တူညီပေသည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၄၉။ ဝိဘာဝိနီ၊၁၄၀)။ ရုပ်၏ဇာတိကိုပင် တင်စားမှု “ဥပစာ”အားဖြင့် “ဇာတိရုပ်”ဟူ၍ ခေါ်ဆိုရပြန်သည်၊ ယင်း “ဇာတိရုပ်”တစ်ခုကိုပင် ရုပ်တရားတို့ကိုအကျယ် ဝေဖန်ဟောပြရာ၌ “ဥပစယရုပ်, သန္တတိရုပ်” ဟူ၍ ရုပ် ၂-ပါးအနေအားဖြင့် ဝေနေယျတို့ အလိုကျအောင် ဟောပြတော်မူသည် (အဘိ၊ဓ၊၁၄၇၊ ၁၅၆။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၆၃။ သင်္ဂဟ၊၉၈။ မူလဋီ၊၁၊၁၅၂။ ဝိဘာဝိနီ၊၂၀၂။ မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၁၅၆-၇-၈)။ တတ္ထ ကတမာ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ယာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ ဇာတိ သဉ္ဇာတိ နိဗ္ဗတ္တိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ။ အဘိ၊ဝိ၊၁၅၁။ ဇာတိဒွီဟိ ခန္ဓေဟီ (အဘိ၊ပု၊၁၃)တိ ရူပဇာတိ ရူပက္ခန္ဓေန, အရူပဇာတိ သင်္ခါရုက္ခန္ဓေန။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၆။ ဇာတိ ဒွီဟိ ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာတိ ဧတ္ထ သင်္ခတလက္ခဏေ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၂၉။ သာရတ္ထ၊၃၊၁၇၁။ သင်္ခတလက္ခဏေတိ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဥပ္ပါဒေ။ သော ဟိ ဇနနဋ္ဌေန ဇာတိ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၁၉၆။ (မဟာနိ၊၂၁၀၊ ၃၂၂။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃၇။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၇၆။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၉၂။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၃၂၊ ၂၃၄။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၉၉၊ ၃၀၄။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၆။ ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၂၅။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၅၉၊ ၃၇၇။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၂၂။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၅၀။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၄၀၈။ မူလဋီ၊၁၊၁၅၆။ မူလဋီ၊၃၊၉။ အနုဋီ၊၁၊၁၇၀။ အနုဋီ၊၃၊၁၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၄၂၀။) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ