ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ဆိုသည်မှာ ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့် ဒီမိုကရေစီစနစ် နှစ်ခုတို့၏ အရေးပါသော အခြခံမူများကို ပေါင်းစပ်ထားသော အစိုးရအုပ်ချုပ်ပုံစနစ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖက်ဒရယ်စနစ်ဆိုသည်မှာ ဗဟိုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ် (သို့) ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရများအကြား အာဏာခွဲဝေမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။ တဖက်တွင် ဒီမိုကရေစီသည် ပြည်သူကို အာဏာအပ်နှင်းထားသည့် နိုင်ငံရေးစနသ်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူများ၏ကိုယ်စား ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များကတဆင့် ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံရေးစနစ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီသည် ဗဟိုအစိုးရ၏ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး လိုအပ်ချက်နှင့် ပြည်နယ်(သို့) ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရ၏ ဒေသဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရရှိရေး လိုအပ်ချက်နှစ်ခုကို ဟန်ချက်ညီစေသည့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြစ်သည့်အပြင် အစိုးရအဆင့် နှစ်ခုစလုံးသည် ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများနှင့်အညီ ပြည်သူက ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်သည့် ဒီမိုကရေစီအစိုးရ ဖြစ်မှုကိုလည်း သေချာစေပါသည်။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံစည်းမျဉ်းများ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီသည် အာဏာမျှဝေမှုစနစ်အပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဖက်ဒရယ်စနစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ဗဟို (သို့) ဖက်ဒရယ်အစိုးရနှင့် ပြည်နယ် (သို့) ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများသို့ ခွဲဝေပေးသည့် သီးခြားအာဏာများကို အခိုင်အမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါသည်။ ဤအာဏာများကို ယေဘူယျအားဖြင့် အမျိုးအစား (၃)မျိုး ခွဲခြားထားပါသည်။ သီးခြားဖက်ဒရယ်အာဏာများ သီးသန့်ပြည်နယ်အာဏာများ အစိုးရအဆင့် နှစ်ခုကြားတွင် မျှဝေထားသော တပြိုင်တည်းအာဏာများ ဖြစ်သည်။ ဤသို့ခွဲခြားထားမှုကြောင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ် (သို့) ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ အခွင့်အာဏာနယ်ပယ်များတွင် လွတ်လပ်စွာစီမံအုပ်ချုပ်နိုင်သကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်၏ အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များတွင် အစိုးရအဆင့်နှစ်ရပ်လုံး၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း ရရှိပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖက်ဒရယ်အစိုးရသည် ကာကွယ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် ကုန်သွယ်ရေး စသည့်ကဏ္ဍများကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး ပြည်နယ်တစ်ခုချင်းစီသည် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေး ကဲ့သို့သော ဒေသဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်ပါသည်။ အစိုးရအဆင့် နှစ်ခုစလုံးကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီး ပြည်သူများအနေဖြင့် အမျိုးသားအဆင့်နှင့် ဒေသအဆင့်၊ မည်သည့်အဆင့်၏ အုပ်ချုပ်မှုတွင်မဆို ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ မတူကွဲပြားမှုကို ဟန်ချက်ညီစေခြင်း ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ၏ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးများထဲမှ တစ်ခုမှာ မတူကွဲပြားသော ပြည်သူလူထု၊ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုအောက်တွင် စီမံဆောင်ရွက် ဖြည့်စွမ်းပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဗဟိုမှ အာဏာအားလုံးကို ချုပ်ကိုင်သည့် တစ်ပြည်ထောင်စနစ်တွင် မတူကွဲပြားသော ဒေသအသီးသီး၏ လိုအပ်ချက်နှင့် အလိုဆန္ဒကို ဖြည့်စွမ်းပေးရန် ခက်ခဲမည်ဖြစ်ပါသည်။