ဂန္ဓာရီ

ဆေးဝိဇ္ဇာ, အင်းဝိဇ္ဇာ, ပြဒါးဝိဇ္ဇာ, သံဝိဇ္ဇာဟူ၍ ဝိဇ္ဇာဓရ ကျမ်းများ၌ လာသော ဓနသိဒ္ဓိ, ပထဝီသိဒ္ဓိ, ဥဒကသိဒ္ဓိ, အာကာသသိဒ္ဓိ, အာယုသိဒ္ဓိ, စိန္တာမယသိဒ္ဓိမျိုးသို့ ပေါက်ရောက်သဖြင့် နတ်သိကြားတို့၏ တန်ခိုး, အဘိညာဏ်တန်ခိုးတို့နှင့် အလားတူ တတ်စွမ်းနိုင်သော ဝိဇ္ဇာမျိုး ဟူသမျှသည် ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာ ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာ မည်၏။ ဂန္ဓာရီ (ထီ) [ဂန္ဓာရ+ဏ+ဤ] ဂန္ဓာရရသေ့ စီရင်အပ်သော မန္တန်အတတ်၊ ဂန္ဓာရတိုင်း၌ ဖြစ်သော မန္တန်အတတ်။ (စူဠဂန္ဓာရီ အတတ်, မဟာဂန္ဓာရီအတတ် ၂-မျိုးလုံးနှင့် သက်ဆိုင်၏။ သုံးနှစ်ကျော်က သေခဲ့ပြီးသော သတ္တဝါ၏ ဖြစ်ရာဘုံဌာနကို သိသောအတတ် ပညာသည် စူဠဂန္ဓာရီအတတ်ပညာ မည်၏၊ မဟာဂန္ဓာရီ အတတ်ပညာကား သေခဲ့ပြီးသော သတ္တဝါ၏ဖြစ်ရာ ဘုံဌာနကိုလည်း၏၊ ထိုထက် အလွန်လည်း သိ၏ (ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၈၉။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၁၀)။ တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၆ ဝင်္ဂီသပုဏ္ဏားသည် စူဠဂန္ဓာရီအတတ်ပညာကို တဖက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်၏၊ မဟာဂန္ဓာရီ အတတ်ပညာကို သင်ယူလိုသဖြင့် ဘုရားရှင်ထံ ရဟန်း ပြုသည် (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၆၀-၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၈-၁၁)။ ပိလိန္ဒဝစ္ဆသည်လည်း မဟာဂန္ဓာရီ အတတ်ကိုသင်ယူလို၍ ဘုရားရှင်ထံ ရဟန်းပြုသူ ဖြစ်သည် (ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၃-၅)။ အတ္ထိ ခေါ ဘော ဂန္ဓာရီ နာမ ဝိဇ္ဇာ။ ဒီ၊၁၊၂၀၆။ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၅၀၃။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄၁၀။) ဂန္ဓာရီတိ ဂန္ဓာရေန နာမ ဣသိနာ ကတာ ဂန္ဓာရရဋ္ဌေ ဝါ ဥပ္ပန္နာ ဝိဇ္ဇာ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၂။ ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာဖြစ်နည်း ယခုအခါတွင် ဤဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာလမ်းကို လုပ်, ကြံ လိုသော သူသည် ရတနာသုံးပါးဂုဏ်ကို မိမိကိုယ်၌ အမြဲထုံစေ၍ တန်ခိုးကြီးသော တောစောင့်နတ်, တောင်စောင့်နတ်, ရုက္ခဋ္ဌ, ဘူမဋ္ဌ, ပဗ္ဗတဋ္ဌ နတ်တို့ကို လည်းကောင်း, မန္တရား အင်းအိုင်မျိုးကို အုပ်စိုးသော ဝိဇ္ဇာ ဒေဝနတ် တို့ကိုလည်းကောင်း, သိုက်သမိုင်းဝင် ဆေးပင်မျိုး ကျောက်ဓာတ်မျိုးတို့ကို အုပ်စိုးသော ဩသဓိဒေဝနတ်တို့ကိုလည်းကောင်း ဤအလုံးစုံသော နတ်တို့ကို ရင်ဝယ်သားကဲ့သို့ သနားချစ်ခင် ကျွမ်းကျင် လေးမြတ်အောင် မိတ်သဟာယပြုလုပ်၍ ကြံမှ ထမြောက်နိုင်ရာသည်။ ဤဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာသည် နတ်တို့၏ ကမ္မဝိပါကဇိဒ္ဓိ တန်ခိုးကိုပင် လွှမ်းမိုးနိုင်သော ဝိဇ္ဇာမယိဒ္ဓိ တန်ခိုးမျိုးဖြစ်ခဲ့၍ နတ်တို့မနာလို ရှိတတ် သည်၊ မနာလိုရှိသည့်အတွက် အသက်၏အန္တရာယ်, ဆေးဝါး၏ အန္တရာယ် ဖြစ်တတ်သည်။လယ်တီဆရာတော်- ဝိဇ္ဇာမဂ္ဂဒီပနီ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ