စိန်အောင်မင်း

ဝဏ္ဏကျော်ထင်စိန်အောင်မင်း (၁၈ ဩဂုတ် ၁၉၁၈ - ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၆) သည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောကတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သောဇာတ်ဆရာ(ဇာတ်ပိုင်ရှင်)မင်းသားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ဦးသော်ဇင် ၏ စိန်အောင်မင်းစာအုပ်မှ သူသည် နောက်ပိုင်းဇာတ်ကြီး/ဇာတ်တော်ကြီးများကို နိုင်နင်းစွာကပြနိုင်သူ၊သဘင်ဝန်မှတ်တမ်းများနှင့်ညီအောင် ရုပ်ရေရူပကာယ ချောမောလှပသူ၊ ချို ကြည် မြည် သာ အသံအင်္ဂါလေးပါးတို့ဖြင့်ပြည့်စုံအောင်အသံအလွန်ကောင်းသူအဖြစ်ထင်ရှားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းစဉ်ကာလ၌ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ချီးမြှင့်သော အကျိုးတော်ဆောင်ဘွဲ့၊ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အစိုးရများချီးမြှင့်သည့် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့၊ လူမှုထူးချွန်ပထမအဆင့် နှင့် ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်ပထမအဆင့်ဆုတံဆိပ် များကိုရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ငယ်ဘဝ ဦးစိန်အောင်မင်းကို ဧရာဝတီတိုင်း၊ လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ မြစ်ကျိုးကျေးရွာ၌၊ ၁၂၈၀ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း (၁၂) ရက်၊ ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အဘ ဦးဘိုးလှိုင်၊ အမိ ဒေါ်ငွေဖြူတို့က မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း(၁၂)ယောက် အနက်အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။ သူ၏ငယ်နာမည်မှာ မောင်ထွန်းရွှေဖြစ်ပြီး ဇာတာအမည်မှာ မောင်ဝဏ္ဏဖြစ်သည်။ ပညာရေး ကျောင်းသားသူငယ်အရွယ်၌ ရွာကျောင်းဆရာတော် ဦးခေမိန္ဒထံ မိဘနှစ်ပါးကပညာသင်ကြားရန်အပ်နှံခဲ့သည်။ အခြေခံပညာကို ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးစနစ်ဖြင့်သင်ယူခဲ့ရသည်။ ခေတ်အတန်းပညာထက် သဘင်အနုပညာကို မြတ်နိုးခဲ့သဖြင့် ကြားဆရာတို့ထံမှ လေ့ကျက်သင်ယူဆည်းပူးခဲ့သည်။ သူ၏လက်ဦး ကြား ဆရာမှာ ထိုခေတ်ထိုအချိန်က နာမည်ကြီးလှသော ဇာတ်ဆရာကြီး မင်းသားဂရိတ်ဦးဖိုးစိန် ဖြစ်သည်။ ဂရိတ်ဦးဖိုးစိန်၏ ဇာတ်ထုပ်များကို နားထောင်ပြီး မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်၏ အနှစ်သာရ ဆိုငိုပြောကိုလေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ ပဒကုသလဇာတ်ထုပ်ဆိုလျင် ဂရိတ်ဦးဖိုးစိန်နှင့်တစ်ထပ်တည်းကျအောင်ဆိုငိုပြောနိုင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ အနုပညာသင်ဘဝ အသက်(၁၂)နှစ်ခန့်တွင် သူတို့ရွာသို့ လာရောက်ဖျော်ဖြေသော လေးမျက်နှာမြို့မှ ဆရာစဆိုင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆရာစနှင့်ဆရာတော်တို့ကျောင်းပေါ်၌စကားပြောနေစဉ်မောင်ထွန်းရွှေက ဦးဖိုးစိန်၏ ပဒကုသလဇာတ်ဝင်ငိုချင်းကိုကျကျနန ဆိုလိုက်ရာ ဆရာစက သဘောကျလှသဖြင့် ဆရာတော်နှင့် မိဘတို့ထံ မောင်ထွန်းရွှေအား သဘင်ပညာသင်ပေးလိုကြောင်းလျှောက်ထား၊ ပြောဆိုကာ ခေါ်ယူခဲ့သဖြင့် ဆရာစဆိုင်းတွင် ဆိုင်းနောက်ထ၊ ဆိုင်းမင်းသားအဖြစ် သီချင်းသီဆိုကပြကာ အနုပညာလောကသို့စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းပညာကိုလည်း လေ့လာခဲ့သည်။ ထိုမှနောက် ပုသိမ်မြို့မှ ဇာတ်ဆရာဦးအောင်စိန်၊ ဒေါ်ခင်သန်းတို့ တည်ထောင်သော အင်္ဂလန်စိန်ဇာတ်တွင် မင်းသားအောင်ထွန်းရွှေဟူသောအမည်ဖြင့် လက်ထောက်မင်းသား၊ နောက်ပိုင်းဇာတ်ထုပ်ဆိုငိုပြော မင်းသားအဖြစ်ကပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က နာမည်တွင် အောင် ပါသော အောင်မောင်း၊ အောင်ငြိမ်း၊ အောင်ဘညို စသောမင်းသားများ စန်းတက်အောင်မြင်နေချိန်ဖြစ်၍ ဇာတ်ဆရာသည်သူတို့မင်းသားကို အောင်ထွန်းရွှေဟု နာမည်သစ်ပေး၍ကစေခဲ့၏။ ဇာတ်ဆရာက မင်းသားကြီးစာရေးဆရာ ဦးချစ်စိန်ထံ၌ လည်းပညာယူစေခဲ့၏။ ဦးချစ်စိန်က အောင်မင်းဟုအမည်ပြောင်းလဲ၍ပေးခဲ့၏။ လှမ်းခဲ့လေပြီ မန်းဌာနီ မန္တလေးမြို့မှ ဇာတ်ဆရာမင်းသမီးဒေါ်အောင်မြသင်း အခေါ်လွှတ်သဖြင့် ခေါ်ဆောင်သူများနောက်လိုက်ပါကာ မန္တလေးသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်မြသင်းထံမှလည်း သဘင်ပညာကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ တွဲဘက်ကပြရသော မင်းသားကြီးဦးနယားပျံ ထံမှလည်း ဇာတ်တော်ကြီးဆိုင်ရာပညာရပ်များ ဆည်းပူးသင်ယူခဲ့ရသည်။ ဦးနယားပျံက မင်းသားအောင်မင်းအား ကိုးနဝင်းကြေစေရန် စိန် တစ်လုံးတိုးကာ စိန်အောင်မင်း ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။ စိန်အောင်မင်းသည် အသံကောင်းခြင်း၊ရုပ်ချောခြင်း၊ကဟန်လှပခြင်း၊ဆိုငိုပြောနောက်ပိုင်းကောင်းခြင်းတို့ကြောင့်တဟုန်ထိုးနာမည်ကြီးကာ ဗလာ ဖျာရောင်းအဆင့်မှသည် ရုံဇာတ်ကြီးအဆင့်သို့အချိန်တိုအတွင်းရောက်လာသည်။တဟုန်ထိုးနာမည်လည်းကြီးလာခဲ့သည်။ မန္တလေး၌အောင်မြင်နေသောစိန်အောင်မင်းအား ယခင်ဇာတ်ဆရာလင်မယားက သူတို့ထံပြန်လာစေချင်သောဆန္ဒဖြင့် မင်းသားစိန်အောင်မင်းသည် သူတို့ခေတ္တဆင်ယင်ပေးထားသောလက်စွတ်အားပြန်မအပ် ဟုဆိုကာရဲဖြင့်လာရောက်ခေါ်ဆိုသဖြင့် ကြေလည်ပြီးဖြစ်ကြောင်း လိုက်လံရှင်းလင်းပေးခဲ့ရ၏။မရှင်းလင်းရသေးမီ အခိုက်အတန့် ကာလ၌အရှက်ရစရာဖြစ်ခဲ့ရ၏။ ဇာတ်ပိုင်ရှင်ဘဝ အမျိုးသမီးပရိသတ်ထဲတွင် သားရင်းအသွင်မေတ္တာစိတ်ဝင်ခဲ့သူကား တံတားဦးမှကုန်သည်ဒေါ်လှတင်ဖြစ်၏။ နောက်နေ့၌ ဒေါ်လှတင်က စိန်အောင်မင်းအားအိမ်သို့ဖိတ်ခေါ်ကာ ဇာတ်ထောင်ချင်လား၊ဇာတ်ကို အုပ်ချုပ်နိုင်လားဟုမေးရာ စိန်အောင်မင်းက ဇာတ်ထောင်ချင်ကြောင်း၊ဇာတ်ကိုအုပ်ချုပ်နိုင်ပါကြောင်း ဖြေကြားသဖြင့် မင်းလည်းဇာတ်ထောင်ပါ၊ငါ့ကိုလည်း အမေခေါ်ချင်ခေါ်တော့ ဟုပြောဆိုကာ ဇာတ်ထောင်နိုင်ရန် ငွေထုတ်ပေးခဲ့၍စိန်အောင်မင်းသည်ဇာတ်ဆရာ(ဇာတ်ပိုင်ရှင်)ဘဝသို့ရောက်ခဲ့ရတော၏။များမကြာမီ ထိုခေတ်ကနိုင်ငကျော်အငြိမ့်မင်းသမီး လေဘာတီမမြရင်၏ ရှေ့ထွက်မင်းသမီး စိန်လေဒီနှင့်အိမ်ထောင်ကျတော့၏။ ဇာတ်ဆရာမင်းသားအဖြစ် အားပါးတရကပြနေခိုက်စစ်ကိုင်းမြို့ဘက်၌ ဇာတ်အဖွဲ့ရှိနေစဉ် ၁၉၄၂ခုနှစ်၊ဧပြီ(၃)ရက်ည(၁၂)နာရီထိုးရန်(၁)မိနစ်အလို၌ဗြိတိသျှတို့သည် သူတို့တည်ဆောက်ခဲ့သော စစ်ကိုင်းတံတားကြီးကို သူတို့ပင်မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးလိုက်သဖြင့် စိန်အောင်မင်းဇာတ်အဖွဲ့စစ်ကိုင်း၊ရွာသစ်ကြီးတွင်သောင်တင်ကြရတော့၏။ (၁၉၄၅)ခုနှစ်စက်တင်ဘာ(၂)ရက် ၌ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးဆုံးတော့၏။ စစ်ကြီးအတွင်း အဖွဲ့လိုက်ကပြ၍မရ သဖြင့်သင့်လျော်သလို ချီကောက်ကပြပြီးဘဝရပ်တည်ခဲ့ကြရသည်ဟုဆိုပါသည်။ (၁၉၄၂)ခုနှစ်မှ(၁၉၄၅)ခုနှစ်ကြားကာလ ဂျပန်ခေတ်၌ ဖြစ်သလို အနုပညာဖြင့်ရပ်တည်ခဲ့ရသည်။ စိန်အောင်မင်းအားကူညီကြသူများထဲတွင် နောင်တစ်ချိန်ဇနီးဖြစ်လာမည့် မသိန်းခင်မှာ ကြေးရတတ်(ချမ်းသာသူ)ဖြစ်သည်အလျောက်ထိပ်တန်းကပါဝင်ခဲ့၏။ (၁၉၄၅)ခုနှစ်မတ်လ(၂၇)ရက်မှစတင်၍ဂျပန်ကိုတော်လှန်ခဲ့ရာဂျပန်ကိုအပြီးအပြတ်အောင်မြင်ခဲ့သောထိုနှစ်ဩဂုတ်လကာလအတွင်း၌လည်းဖြစ်သလိုရပ်တည်ခဲ့ရ၏။ ထိုမှနောက်ပိုင်းတည်ငြိမ်မှုရလာချိန်မှစတင်ကာစိန်အောင်မင်းဇာတ်သဘင်အဖွဲ့နှင့်အခြားအဖွဲ့များအသက်ဝင်လှုပ်ရှားလာနှိုင်တော့၏။ စိန်အောင်မင်းအဖွဲ့ရန်ကုန်သို့ဆင်း၍လည်းအောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကလျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်နေကြသည့် သက်တူရွယ်တူမင်းသားများမှာ ရွှေမန်းတင်မောင်၊စိန်အောင်မင်း၊ကနက်စိန်တို့ဖြစ်ကြ၏။သို့ဖြစ်၍ သဘင်တစ်ခေတ်၏ရဲသုံးဖေါ်- ဟုမှတ်တမ်းပြုကြ၏။ ရွှေမန်းတင်မောင်နှင့်စိန်အောင်မင်းတို့မှာအသက်(၂၇)နှစ်စီရှိကြ၏ ။ ကနက်စိန်က (၂၉) နှစ် ။ ထိုအချိန်၌ ဂရိတ်ဦးဖိုးစိန်မှာ အသက်(၆၆)နှစ်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး မင်္ဂလာဦးအောင်မောင်းကအသက်(၄၈)နှစ်ရှိနေပြီဖြစ်၏။ စိန်အောင်မင်းနဲ့ချင်းဖဝေး စိန်အောင်မင်းသည် ကိုယ်တိုင်စီစဉ်တင်ဆက်သော သောမနဿ၊ရာဇသင်္ကြံ ကဲ့သို့သော ဇာတ်ထုပ်များသာမက ယောက်ျားမင်းသမီးမယ်အောင်ဗလကပြခဲ့သောမောင်မစ္စက၊ဂရိတ်ဦးဖိုးစိန်ကပြခဲ့သော ချင်းဖဝေး၊ဆင်ကဲဘို့မယ်- စသောဇာတ်ထုပ်များကိုလည်းအမွေခံ၍ကပြခဲ့သည်။ သုံးရောင်ခြယ် တေးသီချင်းကိုသီဆို၍မြန်မာလူထုဇာတိသွေးဇာတိမာန်ထက်သန်ထက်သန်ကြွအောင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်မြို့ မိုင်ဒါကွင်း၌ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သောတပ်မတော်အတွက်ရန်ပုံငွေပွဲကပြကာလှူဒါန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားခရီစဉ်များဒဂုံပ ဦးဘတင် ၏ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းကူးတံတား လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်နိုင်ငံတကာမှမြန်မာ့အနုပညာရှင်များကိုယဉ်ကျေးမှုမိတ်ဆက်အဖြစ်ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြရာ ၁၉၄၈- ခုနှစ်၌ တရုပ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ၁၉၅၂- ခုနှစ်၌ယဉ်ကျေးမှုဌာနဝန်ကြီးဦးဝင်းခေါင်းဆောင်သောယဉ်ကျေးမှုမိတ်ဆက်အဖွဲ့ဖြင့်တရုပ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ၁၉၅၆-ခုနှစ်၌ ဝန်ကြီးဦးထွန်းတင်ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့ဝင်(၂၉)ဦးပါဝင်သည့်ယဉ်ကျေးမှုမိတ်ဆက်အဖွဲ့ဖြင့်ကနက်စိန်၊ရွှေမန်းတင်မောင်၊ဦးအောင်ငြိမ်းနှင့်ရွာစားကြီးဦးဟန်ပတို့နှင့်အတူဆိုဗီယက်ယူနီယံနှင့်ယူဂိုဆလလားဗီးယားနိုင်ငံများ ၁၉၅၈- ခုနှစ်၌ဂျပန်နိုင်ငံ ၁၉၅၉- ခုနှစ်၌အမေရိကန်နိုင်ငံအစိုးရ၏ဖိကြားချက်အရမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကမြန်မာပြည်တွင်ထိပ်တန်းသဘင်ပညာရှင်များဖြစ်ကြသောရွှေမန်းတင်မောင်နှင့်စိန်အောင်မင်းတို့ကိုရွေးချယ်ခဲ့ကြသဖြင့်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဒဂုန်ပဦးဘတင်နှင့်အတူ ၁၉၅၉- ခုနှစ်ဇွန်လ(၁၇)ရက်ညနေ(၅)နာရီတွင် မင်္ဂလာဒုံလေဆိပ်မှလေယာဉ်ဖြင့်ခရီးစတင်ကြပြီး ၁၉၅၉- ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ(၆)ရက်နေ့၌အမိမြန်မာနိုင်ငံ၊ရန်ကုန်မြို့သို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ကြ၏။ ထိုခရီးစဉ်အတွင်းအီတလီနိုင်ငံရောမမြို့၊ပြင်သစ်နိုင်ငံပါရီမြို့၊အင်္ဂလန်နိုင်ငံလန်ဒန်မြို့၊အမေရိကနိုင်ငံဝါရှင်တန်မြို့၊နယူးယောက်မြီု့၊နယူးလန်ဒန်မြို့၊လီမြို့၊ဒင်ဘာမြို့၊လော့အိန်းဂျလိစ်မြို့၊ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၊ဟိုနိုလူလူမြို့-ဟာဝေယံ၊စသောမြို့များသို့ရောက်ခဲ့ကြ၏။ အနုပညာဖြင့်တိုင်းပြည်တာဝန်ကိုကြေပွန်အောင်ထမ်းရွက်နိုင်ခဲ့သဖြင့်နိုင်ငံတော်အစိုးရကဦးစိန်အောင်မင်းအား ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ လဝန်းဇာတ်ခုံ စိန်အောင်မင်းသည်အမေရိကားသို့ရောက်ရှိစဉ် ဇာတ်ခုံပြင်ဆင်မှုကိုဂရုတစိုက်လေ့လာခဲ့သည့်အားလျော်စွာအမိမြန်မာနိုင်ငံသို့ပြန်ရောက်သည့်အခါစီနီမာမြင်ကွင်းကျယ်လဝန်းဇာတ်ခုံကြီးကိုအဆင့်သုံးဆင့်ထည်ထည်ဝါဝါပြုလုပ်ပြီးမြန်မာ့သဘင်ကိုတင့်တယ်ခံ့ငြားစေခဲ့သည်။ ဇာတ်ခုံ၏အကျယ်မှာပေ(၄၀)ကျယ်ဝန်းသည်။ ဘေးဘက် ဘယ်နှင့်ညာတွင် မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်နှင့်ခေတ်ပေါ်တီးဝိုင်းများကို တစ်ဘက်စီမှာတင်ထား၏။ ဇာတ်ခုံကိုလည်း လဝန်းပုံသဏ္ဌာန်တည်ဆောက်၍ဇာတ်ခုံ၏အရှေ့တွင်လှေခါးကဲ့သို့အဆင့်သုံးဆင့်ထားသည်။ ထိုအဆင့်သုံးဆင့်ထိမင်းသားများဆင်း၍ကပြနိုင်သည်။ပြည်ဖုံးကားကြီးသည်လည်းလဝန်းပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်းရေလှိုင်းကြီးများကဲ့သို့အတွန့်များဖြင့်တင်နိုင်ချနိုင်သောကန့်လန့်ကာကြီးဖြစ်သည်။ ဝါစိမ်းနီသုံးရောင်ချယ်အဝန်းအဝိုင်းဖြစ်၏။လဝန်းရောင်ခြည်သည်အေးမြသကဲ့သို့အေးမြသည့်ဘဝအလင်းရောင်၊ဓမ္မအလင်းရောင်လူတိုင်းရရှိစေရန်စိတ်ရည်သန်၍နိမိတ်ကောင်းကိုဆောင်၍လဝန်းဇာတ်ခုံကြီးကိုစီစဉ်ကပြခြင်းဖြစ်၏။ ထိုလဝန်းဇာတ်ခုံကြီးတွင် ဇာတ်တော်ကြီးဆယ်ဘွဲ့ဝင် ဘူရိဒတ်ဇာတ်တော်ကြီးစသောဇာတ်တော်ကြီးများကိုတခန်းတနားကပြခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်မင်းသားစိန်အောင်မင်း စိန်အောင်မင်းသည် မင်းသမီး အကယ်ဒမီကြည်ကြည်ဌေး နှင့်တွဲဖက်၍ ဝိဇယကုမ္ပာ မင်းကုသ ဇာတ်ကားကြီးများကိုလည်း ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့ေးသည်။ ဘုရားဒကာဦးစိန်အောင်မင်း ဇာတိရွာတွင်စေတီတော်တစ်ဆူ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်၊တောင်ဥက္ကလာပ၌လည်းသောက်ရေကန်ကြီးတစ်ကန်တူးဖော်လှူဒါန်းခဲ့ရာယနေ့တိုင်သောက်သုံးနေရ၏။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်၊တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်၊မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်တို့ကိုကနက်စိန်၊ရွှေမန်းတင်မောင်၊စိန်အောင်မင်း ခေတ်ပြိုင်ရွယ်တူမင်းသားသုံးလက်တို့အတူတွဲ၍လျှောက်လှမ်းခဲ့ကြ၏။ အပြိုင်အဆိုင်ဆန်းသစ်တီထွင်ကပြမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြရာ စိန်အောင်မင်းသဘင်မှတင်ဆက်သော ရာဟုလာအမွေတောင်းခန်း၊ လောဘအမှောင်၊ အနန္တဘယ ပတ္တမြားငမောက်တို့မှာပရိသတ်အထူးနှစ်ခြိုက်လှသည်။ (၁)နှင့်(၂)မှာ ဆိုငိုပြောပါရှိသောနောက်ပိုင်းဇာတ်ကြီးကို သွက်လက်သောအခန်းကူးပြောင်းခြင်း၊ဆန်းသစ်သောတီးလုံးများ၊လှပသောမြင်ကွင်းများဖြင့်အော်ပရာနေရာထားရှိကာ ကပြထား၏။ (၃)နှင့်(၄)မှာ ရာဇဝင်ပြဇာတ်ကို အော်ပရာနေရာ၌ထားရှိကာ ကပြထား၏။ ချင်းဖဝေး၊မောင်မစ္စက၊စောအောင်စောနောင်၊ရာဇသင်္ကြံ၊ဆင်ကဲဘို့မယ်၊ငမိုးရိပ်၊အဇာတသတ်ချွတ်ခန်း၊ဗုဒ္ဓဝင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံခန်းတို့မှာနိုင်နင်းသလောက်ပရိသတ်ကြိုက်လှ၏။ ထိုဇာတ်ထုပ်များနှင့်တကွ ဇာတ်ထုပ်ပေါင်းများစွာကိုအသံသွင်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ခုနှစ်၊ဇွန်လ၊၂၆ရက်နေ့ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သောအရေးအခင်းတစ်ခုအပြီး ဇာတ်သမားများစားဝတ်နေရေးအဆင်ပြေစေရန်ခြွေတာစားသောက်ကာ ဇာတ်တိုက်ထားသောအစီအစဉ်များကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကာဌေးရုံ၌ ညည့်ဝက်စနစ်အဖြစ်တင်ဆက်ခဲ့ရာ အထူးအောင်မြင်ခဲ့၏။ လောဘမှောင်မှာထိုစဉ်ကတင်ဆက်ခဲ့သောဆိုငိုပြောပါသည့်အော်ပရာဖြစ်၏။ ၁၉၆၉-ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ(၃၀)ရက်၊နံနက်၄နာရီမိနစ်(၂၀)၌ရွှေမန်းဦးတင်မောင်ကွယ်လွန်ခဲ့၏။ (၁၉၇၃)ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ(၂၈)၌ ဦးကနက်စိန်ကွယ်လွန်ခဲ့၏။ သုံးဦးသုံးဘက် လက်ပွေ့ယှက်သို့ ရှေးဟောင်းသဘင်အနုပညာတာဝန်ကို ထမ်းရွက်ခဲ့ကြရာမှ တစ်ဦးတည်းကျန်ရစ်ရှာသောဦးစိန်အောင်မင်းခမျာမှာ လူကဇရာ ပိုက်မှာအဆွေး ရရေးဘယ်မမြင် ဟူဘိသကဲ့သို့ အင်အားကြီးမား လှသည့် စတိတ်ရှိုး၊နှစ်ပါးမိုးလင်း ဟူသောခေတ်သစ်သဘင်ရေစီးကြောင်းကြီးကို အသက်အရွယ်အရအံတုခြင်းငှါမစွမ်းနိုင်၍ (၁၉၈၆)ခုနှစ် အသက်(၆၈)နှစ် အရတွင်စိန်အောင်မင်းသဘင်အဖွဲ့ကို ရပ်နားခဲ့သည်။ ၁၉၈၇-ခုနှစ် ၌ သားအလတ်ဖြစ်သူမင်းသားအောင်ကိုမင်းက မြိတ်မြို့၌ကပြရန် ကြိုတင်၍ ပို့ထားသောဇာတ်ပစ္စည်းများ အကြီးအကျယ်လောင်ကြွမ်းခဲ့သောမြိတ်မီးကြီးအတွင်းပါဝင်သွားသည်ကို ဖြစ်ပေါ်လာသော(၈၈)အရေးအခင်းကြီးကြောင့် သွားရောက်မကြည့်ရှုနိုင်ခဲ့ကြ၍ အနှစ်နှစ် အလလက စုဆောင်းခဲ့ရသော ဇာတ်ပစ္စည်းများအားလုံးဆုံးရှုံးကာ စိန်အောင်မင်းသဘင်လည်းလုံးဝ နိဋ္ဌိတံ ခဲ့ရပါတော့သည်။ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအစိုးရလက်ထက်မှ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မိသားစုအလိုက် နိုင်ငံတော်ပွဲများ၊ဘုရားထီးတော်တင်ပွဲများ၊ကျောင်းပွဲများ၊ဆရာတော်ကြီးများပူဇော်ပွဲများ၊မင်္ဂလာဘိသိက်ပွဲများစသည်တို့၌မော်ကွန်း၊တေးထပ်၊ရတုစသည်များကိုအသက်အရွယ်ကိုမငဲ့၊ပင်ပန်းသည်ဟု သဘောမထားဖတ်ကြားသီကျူးပူဇော်ပေးခဲ့သည်။ ဝါဂီနစ်အသင်းဥက္ကဋ္ဌ။ သဘင်ကောင်စီစည်းရုံးရေးကော်မတီ(ဗဟို)ဥက္ကဋ္ဌ သဘင်ကောင်စီ(ဗဟို)ဥက္ကဋ္ဌ သဘင်ပညာရှင်များအစည်းအရုံး(ဗဟို)ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကို ကွယ်လွန်ချိန်အထိထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်အဆိုအကအရေးအတီးပြိုင်ပွဲကြီး၌လည်း ကွယ်လွန်ချိန်အထိ(၁၄)ကြိမ်တိုင်တိုင်အကဒိုင်ချုပ်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရကလည်း လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်ပထမအဆင့် ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်တံဆိပ်ပထမအဆင့်တို့ကိုချီးမြှင်ခဲ့သည်။ ဦးစိန်အောင်မင်းသည် နာမကျန်းဖြစ်ခဲ့ရာ ရန်ကုန်မြို့ အမှတ်(၂ )တပ်မတော်ဆေးရုံ၌ ၂၀၀၆-ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာလ(၂၄)ရက်၊သောကြာနေ့ည(၉)နာရီ၊(၄၅)မိနစ်အချိန် အသက်(၈၉)နှစ်သို့အရောက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ရုပ်ရှင်အောင်လံမဂ္ဂဇင်း (အမှတ် ၁၆၅), (ဇန်နဝါရီလ-၁၉၇၀) တွဲဘက် ကပြခဲ့သူများအိုးဝေဂျာနယ် (အမှတ်၃၈) , (၁-၇-၁၉၇၀) မင်းသမီးများ ဗလပြန် ၊စိန်လေဒီ ၊ ကြည်ကြည်ဌေး ၊ ဥဩရွှေ ၊ ဥဩစိန် ၊ မတင်အောင် ၊ ပဲခူးကြည် ၊ သူရိယမတင်ကြည် ၊ မြသန်းရင် ၊ ပေါက်ကျော်သောင်းတင် ၊ ဩဘာကြည် ၊ ဥဩတင် ၊ ကြည်ကြည်ဝင်း ၊ စိန်လှကြည် ၊ နေပြည်တော်မတင်စိန် ၊ စိန်မြလွင် ၊ ရွှေလင်းယုန် ၊ ရွှေလိပ်ပြာ ၊ ကြည်ကြည်နိုင် ၊ ရန်ကုန်သူမခင်စိန် တို့ဖြစ်ကြသည်။ လူရွှင်တော်များ ဦးကြုံတိုင်း ၊ ဦးရွှေငါး ၊ ဦးသိန်းဒီ ၊ ဦးရွှေဗျိုင်း ၊ ဦးငှက်ရိုး ၊ ဦးပန်းညို ၊ ဦးပေါက်စ ၊ ဦးဆာမိ ၊ ဦးတောင်ကြီး ၊ ဦးစန္ဒယော် ၊ ဦးဖောင်တိန် ၊ ဦးညှပ်စိ ၊ ဦးပေါက်ကျော် ၊ ဦးခြောက်ချွန်း ၊ ဦးအောင်ကျော် ၊ ဦးရွှေဒေါင်း ၊ ဦးငွေဒေါင်း ၊ ဦးတိမ်ရောင် ၊ ဦးစံပေါ် ၊ ကိုစာလေး ၊ ကိုဆင်ပေါက် ၊ ကိုလောယား ၊ ကိုဘဲဥ ၊ ကိုကွမ်းသီး တို့ဖြစ်ကြသည်။ ပြဇာတ်မင်းသားများ ကိုဇော်ဝင်း၊ခင်မောင်တင့်၊တက္ကသိုလ်စိုးမြင့်၊ခင်မောင်မြင့်၊ကိုကြည်ရွှင်၊အောင်ကြည်ဆွေ၊အောင်ကိုမင်း၊အောင်ကိုဝင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ စာရေးဆရာကြီးများ နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်၊ဆရာထာ၊ ဦးချစ်စိန် ၊ ဦးမြသိန်း၊ဦးရေဒီယိုစိန်၊ မြန်မာညွန့်ဆရာတင်၊ ဝိုင်အမ်ဘီဆရာတင်၊ ဦးဖုန်း၊ ဓမ္မာစရိယဦးကြည်မောင်၊ ဗျူတီစိန်၊ မောင်ကြည်ရှင်၊ ကနီဦးလူညွန့်၊ ဦးညွန့်လှိုင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုင်းဆရာများ ဦးဟန်ပ၊ ဆရာသိန်း၊ ဦးစိန်သောင်း၊ ဦးစိန်နွဲ့၊ ကိုသောင်းစိန်၊ ဥက္ကလာစိန်သန်း၊ စိန်ဘမောင် ၊ပဲခူးစိန်မြအောင်၊ ရေဒီယိုစိန်ခင်မောင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ စန္ဒရားဆရာများ ဦးညွန့်လှိုင်၊ စန္ဒရားလူမော်၊ ကိုအောင်သန်း တို့ဖြစ်ကြသည်။ သားသမီးများ ဒေါ်အောင်ညွန့်စိန်(ခ)ဒေါ်ညွန့်ညွန့်စိန် ဦးအောင်ကြည်ဆွေ ဒေါ်သန်းသန်းစိန် ဒေါ်စီစီစိန် ဒေါ်ဌေးဌေးစိန် ဦးအောင်ကိုမင်း ဦးအောင်ကိုဝင်း ဒေါ်နုနုစိန် မြေးများ ဝဏ္ဏကျော်ထင်စိန်အောင်မင်းတင်ဆက်ကပြခဲ့သောဇာတ်ထုပ်များ မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်တစ်ခေတ်ပြောင်းလဲရေး မောင်မစ္စက ချင်းဖဝေး ငမိုးရိပ် ဆင်ကဲဘို့မယ် သောမနဿ ရာဇသင်္ကြံ စောအောင်စောနောင် မဟာစိဏ္ဏ နကုလ မဟာဝင် စံပြမယ် ရွှေသူဌေး ရင်သွေးတော် အဇာတသတ်ချွတ်ခန်း လောဘမှောင် ဥစ္ဆင်္ဂ (ဧကကနိပါတ်) ဝိဇယကုမ္မာ သီရိဓမ္မာသောကမင်း တပင်ရွှေထီး သကုဏ္ဍလာ တရဖျား မင်းနားကျယ် ရွှေနံ့သာမောင်နှမ စက္ကောမ ဓမ္မဝတီ အောင်မြေသာစံ ခန္ဓာပူရ ဗုဒ္ဓဝင်ရာဟုလာအမွေတောင်းခန်း ဗုဒ္ဓဝင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခန်း ဗုဒ္ဓဝင် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး ကိုးကား