၂၀၂၁

၂၀၂၁ ခုနှစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အလှည့်အပြောင်းများသော နှစ်ဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အပေါ် တပ်မတော်က မဲမသာမှုကိုအကြောင်း စွပ်စွဲပြီး၊ နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် တစ်နိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာဆန့်ကျင်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုနော့် စစ်ပြိုင်အစိုးရတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းကာ အစိုးရအသစ်ကိုနှင့်အတူ မြန်မာ့ပဋိပက္ခများ စတင် ဖြစ်ပွားသည်။ စစ်အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးက အကြမ်း မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အပြောင်းလဲဖြစ် ဖြစ်ရပ်များ ဇန်နဝါရီ ၆ ဇန်နဝါရီ - ၂၀၂၁ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာပီတယ်လ် အဆောက်အအုံကို စီးနင်းခြင်း: အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်ကို ထောက်ခံအားပေးသော ဆူပူဆန္ဒပြလူအုပ်စုကြီးတစ်စုသည် နိုင်ငံ၏လွှတ်တော် အဆောက်အဦဖြစ်သော ကာပီတယ်လ် (The Capitol) ကို လုံခြုံရေး ချိုးဖောက်ဝင်ရောက်ကာ အဆောက်အဦ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို နာရီအနည်းငယ်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားလျှက် အင်အားဖြင့်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ကြသည်။ ဤအဓိကရုဏ်းကြောင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ရဲအရာရှိတစ်ဦးအပါအဝင် ငါးဦးသေဆုံးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်အား ပြည်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉ ဇန်နဝါရီ - တေးရေး၊ တေးဆို လာဇရု ကွယ်လွန်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ဖေဖော်ဝါရီ – မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်တကွ အစိုးရဝန်ကြီးများ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ– နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။ ၅ ဖေဖော်ဝါရီ– ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီကို ၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များက ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် အမိန့်အမှတ် ၄၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီကို ဥက္ကဋ္ဌ (မြို့တော်ဝန်)၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (ဒုတိယမြို့တော်ဝန်)၊ အဖွဲ့ဝင်လေးဦးနှင့် အတွင်းရေးမှူးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၅၂/၂၀၂၁ အားဖြင့် ဦးကျော်မျိုးထွဋ်အား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။ မတ် ၈ မတ် - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (National Unity Consultative Council, NUCC) ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဧပြီ ၇ ဧပြီ – လန်ဒန်မြို့ရှိ မြန်မာသံရုံး၏ သံအမတ် ဦးကျော်စွာမင်းအား တာဝန်မှ ရပ်နားခိုင်းပြီး သံမှူးကြီး ဒေါက်တာချစ်ဝင်းကို သံအမတ်ခန့်အပ်သည်။ မေ ၅ မေ - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းကြောင်းကြေညာ။ ၅ မေ ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၄ ဩဂုတ် - ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ: ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်ပွားသူအရေအတွက် သန်း ၂၀၀ ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ၁၄ ဩဂုတ် – ဟေတီနိုင်ငံတွင် ပြင်းအား ၇.၂ မဂ္ဂနီကျူ့ရှိ ငလျင်တစ်ခုလှုပ်ခတ်ခဲ့ကာ လူ ၂,၁၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ ၂၄ ဩဂုတ်–၅ စက်တင်ဘာ – ၂၀၂၀ နွေရာသီ မသန်စွမ်းအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲကို ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ မူလက ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၅ မှ စက်တင်ဘာ ၆ အထိ ကျင်းပရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၃၀ ဩဂုတ် ခဲဓာတ်ပါဝင်သော လောင်စာဆီအား စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး နှစ်တစ်ရာအကြာတွင် ယင်းအား လမ်းပေါ်တွင် သွားလာလျက်ရှိသော ယာဉ်များတွင် သုံးစွဲခြင်းအား တကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင်အစီအစဉ်က ကြေညာခဲ့သည်။ ကဘူးလ်မြို့ ဟာမင်ကာဇိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော တပ်များအား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ရုပ်သိမ်းလိုက်ခြင်းဖြင့် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင်း နှစ် ၂၀ ကြာစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၇ စက်တင်ဘာ – နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၀ စက်တင်ဘာ – ၂၀၂၁ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အရ အဇစ် ဇက်ခနို့သည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ - အလင်္ကာကျော်စွာ၊​ စည်သူ ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်သည် အသက် ၉၉ နှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။​ ၂၄ ဒီဇင်ဘာ – မိုဆို လူသတ်ပွဲတွင် ၄၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်သူများ ၁၉ ဇန်နဝါရီ - လာဇရု၊ တေးရေး၊ တေးဆို အနုပညာရှင် (၁၉၇၀ မွေးဖွား) ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ - တဲရင့်စ်စမွိုင်းနီခွဲ - ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး (၁၉၅၆ မွေးဖွား) ၃ မတ် - ကြယ်စင်၊ ၂၀၂၁ တပ်မတော်အာဏာသိမ်းမှု ဆန္ဒပြပွဲတွင် အသတ်ခံရသူ (၂၀၀၂ မွေးဖွား) ၂၄ မေ - အောင်တိုး၊ တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီးချုပ် (ငြိမ်း) (၁၉၂၅ မွေးဖွား) ၂၉ ဇူလိုင် - မင်းယုဝေ၊ အမျိုးသားစာပေဆုရှင်၊ ဝါရင့်စာရေးဆရာ (၁၉၂၈ မွေးဖွား) ၃ ဩဂုတ် - ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်း၊ သင်္ချာပါမေက္ခ၊​ စာရေးဆရာ (၁၉၄၀ မွေးဖွား) ၆ ဩဂုတ် - မော်သန်း၊ ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် (၂၀၁၆-၂၀၂၁) (၁၉၃၉ မွေးဖွား) ၈ ဩဂုတ် - ခင်စောတင့်၊ တက္ကသိုလ်ကထိက၊ စာရေးဆရာမ (၁၉၃၇ မွေးဖွား) ၃၀ စက်တင်ဘာ - ခင်ခင်ထွေး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရွှေတံဆိပ်ဂုဏ်​ဆောင် ပြေးခုန်ပစ် အားကစားသမား (၁၉၆၇ မွေးဖွား) ၁၈ အောက်တိုဘာ - ကောလင်း ပေါင်ဝဲလ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၆၅ ဦးမြောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (၁၉၃၇ မွေးဖွား) ၁၆ ဒီဇင်ဘာ - ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် တစ်သက်တာ ထူးချွန်ဆုရ ဒါရိုက်တာကြီး (၁၉၂၂ မွေးဖွား) ခန့်မှန်းနှင့် စီစဉ်ထားသော ဖြစ်ရပ်များ ၃၀ မတ် – လွှတ်တင်ရန် ကြိမ်ဖန်များစွာ နှောင့်နှေးပြီးနောက် ဂျိန်းစ်ဝဘ် အာကာသ တယ်လီစကုပ် ကို လွှတ်တင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ ၂၆ မေ – ၂၁ ရာစုနှစ်၏ အချိန်အတိုဆုံး လအပြည့်ကြတ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ၁၄ မိနစ်နှင့် ၃၀ စက္ကန့် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ ၁၁ ဇူလိုင် – ၁ ဩဂုတ် – UEFA အမျိုးသမီး ယူရို ၂၀၂၁ ပွဲစဉ်များကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ၂၄ အောက်တိုဘာ - ဂျမနီနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ ကိုးကား