ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များအရ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို နာကြားခြင်းဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် (၄)မျိုးတွင် စတုတ္ထမြောက် နောက်ဆုံးအမျိုးအစားမှာ ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပါယ် ပဒပရမပဒပရမ (ပု) [ပဒ+ပရမ။ ပဇ္ဇတိ အတ္ထော အနေနာတိ ပဒံ။ ပဇ္ဇတေ ဉာယတေတိ ဝါ ပဒံ၊ တဒတ္ထော။ ပဒံ ပရမံ ဧတဿ, န သစ္စာဘိသမ္ဗောဓာတိ ပဒပရမော။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၃၆။] ဟူသည် "သဒ္ဒါ-ပုဒ်-ဗျည်း-မျှသာလျှင် အလွန်ဆုံး အတိုင်းအရှည်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ လက္ခဏာနှင့် အခြေအနေ ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်များသည် လက်ရှိဘဝ သို့မဟုတ် ထိုအတ္တဘော၌ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်းသိမြင် ရရှိနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ၎င်းတို့သည် တရားတော်များကို အကြိမ်များစွာ နာကြားခြင်း၊ ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ပို့ချခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို များစွာ ပြုလုပ်သော်လည်း ထိုဘဝတွင် သစ္စာတရားကို ကိုယ်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း မဖြစ်နိုင်သေးပေ။အဘိ၊ပု၊၁၀၇။) ယဿ ပုဂ္ဂလဿ ဗဟုမ္ပိ သုဏတော... ဗဟုမ္ပိ ဝါစယတော န တာယ ဇာတိယာ ဓမ္မာဘိသမယော ဟောတိ။ အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော ပဒပရမော။ အဘိ၊ပု၊၁၄၇။ ဗျဉ္ဇနပဒမေဝ ပရမံ အဿာတိ ပဒပရမော။ န တာယ ဇာတိယာ ဓမ္မာဘိသမယော ဟောတီတိ န တေန အတ္တဘာဝေန ဈာနံ ဝါ ဝိပဿနံ ဝါ မဂ္ဂံ ဝါ ဖလံ ဝါ နိဗ္ဗတ္တေတုံ သက္ကောတီတိ အတ္ထော။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၄။ (အံ၊၁၊၄၅၂။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၈။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၉၊ ၆၀။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၅-၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၈၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၉၊ ၃၃၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၂၃။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၆၀။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၃၈။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၂၂။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၃၄။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၄၇။ ဝဇိရ၊၃၉၈။ သာရတ္ထ၊၂၊၃၅၉။ သာရတ္ထ၊၃၊၁၅၈-၉၊ ၂၉၀။ ဝိမတိ၊၁၊၂၉၅။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၆၄။ မ၊ဋီ၊၂၊၁၃၇။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၃၆။ သံ၊ဋီ၊၂၊၈။ အံ၊ဋီ၊၂၊၈၉၊ ၉၁၊ ၃၃၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၁၁။) အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးဖြစ်သော (၁) အကျဉ်းဟောပြကာမျှဖြင့် မဂ်, ဖိုလ်ရသော ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) အကျယ် ဟောပြကာမျှဖြင့် မဂ်ဖိုလ်ရသော ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) ဥဒ္ဒေသ-စသည်ဖြင့် ဆောင်ပြ၍ နောက်မှ မဂ်ဖိုလ်ရသော နေယျပုဂ္ဂိုလ် တို့နှင့် မတူဘဲ၊ ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်သည် တရားတော်ကို မည်မျှပင် နာကြား၊ ရွတ်ဆို၊ သင်ကြားသော်လည်း ထိုဘဝတွင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မရနိုင်သေးသော စတုတ္ထမြောက် ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ အနာဂတ် အလားအလာ ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်များသည် လက်ရှိဘဝတွင် ကျွတ်တမ်းမဝင်နိုင်သေးသော်လည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၊ တရားနာကြားခြင်း၊ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့မှ ရရှိသော ပါရမီမျိုးစေ့များကို ဆက်လက် ထူထောင်ခြင်းဖြင့် နောင်ဘဝများတွင် ကျွတ်တမ်းဝင်ရန် အခွင့်အလမ်းရှိသော သူတော်ကောင်းမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ