ပေါ့ပ် ဂီတ

ပေါ့ပ်ဂီတသည် အမေရိကနှင့် ယူကေတွင် ၁၉၅၀ နှစ်လယ်ပိုင်းများအတွင်း ၎င်း၏ခေတ်မီပုံစံမှအစပြုသည့် လူကြိုက်များသောဂီတအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ 1950 နှင့် 1960 ခုနှစ်များအတွင်း၊ ပေါ့ပ်ဂီတသည် Rock and Roll နှင့် လူငယ်ဆန်သောပုံစံများကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ ရော့ခ်နှင့် ပေါ့ပ်ဂီတသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှောင်းပိုင်းအထိ အကြမ်းဖျင်း တစ်ထပ်တည်းကျန်ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက်တွင် ပေါ့ပ်သည် ပိုမိုစီးပွားဖြစ်၊ ပေါ်ပင်ဖြစ်ပြီး အသုံးပြုရနိုင်သော ဂီတနှင့် ဆက်စပ်လာသည်။ ပေါ့ပ်ဂီတ၏ အကြောင်းရင်းများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရာတွင် အများအားဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ သံပြိုင်များနှင့် အချိတ်များ၊ အခြေခံဖော်မတ်ဖြင့် ရေးသားထားသော သီချင်းတို (အတိုမှ အလတ်အရှည်) သီချင်းများနှင့် အလွယ်တကူ ကပြနိုင်သည့် စည်းချက် သို့မဟုတ် တေးသွားများ ပါဝင်ပါသည်။ ပေါ့ပ်ဂီတများစွာသည် ရော့ခ် ဂီတ၊ မြို့ပြ၊အက၊ လက်တင်နှင့် နိုင်ငံတို့ကဲ့သို့သော အခြားစတိုင်များမှ အစိတ်အပိုင်းများကို ငှားရမ်းပါသည်။ လူကြိုက်များသော တေးဂီတ နှင့် ပေါ့ပ်ဂီတ ဟူသော ဝေါဟာရများကို ယခင် က ပိုမိုတိကျစွာ ဖော်ပြသော်လည်း လူကြိုက်များပြီး ကွဲပြားသော စတိုင်များစွာ ပါဝင်သည့် ဂီတအားလုံးကို တိကျစွာ ဖော်ပြသော်လည်း၊ မှတ်တမ်းဇယားများတွင် ပေါ်နေသည့် တေးဂီတအများစုကို ပေါ့ပ်ဂီတဟု ယူဆသော်လည်း အမျိုးအစားကို ဇယားဂီတနှင့် ခွဲခြားထားသည်။ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် David Hatch နှင့် Stephen Millward တို့က ပေါ့ပ်ဂီတကို "ပေါ်ပြူလာ၊ ဂျက်ဇ်နှင့် ကျေးလက်ဂီတတို့မှ ခွဲခြားနိုင်သော ဂီတအဖွဲ့" အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ Pete Seeger ၏ အဆိုအရ ပေါ့ပ်ဂီတသည် "ရိုးရာဂီတနှင့် အနုပညာဂီတ နှစ်ခုလုံးကို ဆွဲဆောင်နိုင်သော ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဂီတ" ဖြစ်သည်။ ဂီတသုတေသီ David Boyle က ပေါ့ပ်ဂီတသည် လူတစ်ဦးကို မီဒီယာများမှ ထိတွေ့ဖူးသည့် မည်သည့်ဂီတအမျိုးအစားအဖြစ်မဆို ဖော်ပြခဲ့သည်။ လူအများစုသည် ပေါ့ပ်ဂီတသည် တစ်ခုတည်းသောဇယားများသာဖြစ်ပြီး ဇယားဂီတအားလုံး၏ ပေါင်းစုမဟုတ်ဟု လူအများစုက ယူဆကြသည်။ တေးဂီတဇယားများတွင် ဂန္ထဝင်၊ ဂျက်ဇ်၊ ရော့ခ်နှင့် ဆန်းသစ်သောသီချင်းများ အပါအဝင် ရင်းမြစ်အမျိုးမျိုးမှ သီချင်းများ ပါရှိသည်။ ဂီတအမျိုးအစားတစ်ခုအနေနှင့်၊ ပေါ့ပ်ဂီတသည် သီးခြားစီတည်ရှိနေပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်၊ "ပေါ့ပ်ဂီတ" ဟူသောအသုံးအနှုန်းကို အားလုံးအကြိုက်တွေ့စေရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး ရော့ခ်ဂီတကို "လူကြီးများအတွက် အယ်လ်ဘမ်အခြေခံဂီတ" အဖြစ် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော "ဆယ်ကျော်သက်များအတွက် ရည်ရွယ်သော တစ်ကိုယ်ရေအခြေခံဂီတ" အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသော သီးခြားအမျိုးအစားတစ်ခုကို ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ . Pop ဂီတသည် ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့်အတူ စဉ်ဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲနေသည်။ ဂီတစာရေးဆရာ Bill Lamb ၏အဆိုအရ လူကြိုက်များသောဂီတကို "မြို့ပြလူလတ်တန်းစားများ၏ အရသာနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုအရှိဆုံးဖြစ်သော 1800 ခုနှစ်များအတွင်း စက်မှုထွန်းကားလာကတည်းက ဂီတ" ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ "ပေါ့ပ်သီချင်း" ဟူသော ဝေါဟာရကို 1926 ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး "လူကြိုက်များသော ဆွဲဆောင်မှုရှိသော သီချင်းတစ်ပုဒ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ Hatch နှင့် Millward သည် 1920 ခုနှစ်များအတွင်း အသံသွင်းခြင်း၏သမိုင်းတွင် ဖြစ်ရပ်များစွာကို နိုင်ငံ၊ blues နှင့် hillbilly music အပါအဝင် ခေတ်ပေါ်ပေါ့ပ်ဂီတလုပ်ငန်း၏ မွေးဖွားမှုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်ဟု ညွှန်ပြပါသည်။ The New Grove Dictionary of Music and Musicians ၏ ဝဘ်ဆိုက်အရ၊ "ပေါ့ပ်ဂီတ" ဟူသော ဝေါဟာရသည် 1950 ခုနှစ်များအလယ်ပိုင်းတွင် ဗြိတိန်မှအစပြုခဲ့ပြီး Rock and Roll နှင့် ၎င်းအပေါ်လွှမ်းမိုးခဲ့သော လူငယ်ဂီတပုံစံများအကြောင်း ဖော်ပြချက်အဖြစ် "ပေါ့ပ်ဂီတ" ဟူသည်မှာ၊ အထောက်အထားမဲ့။ ဂီတ၏အောက်စဖို့ဒ်အဘိဓာန်က ဖော်ပြသည်မှာ ပေါ့ပ်၏ "အစောပိုင်းအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် ကျယ်ပြန့်သောပရိသတ် [...] ကို 1950 ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ ဖျော်ဖြေပွဲများကို နှစ်သက်စေသော်လည်း၊ ပေါ့ပ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဂန္ထဝင်မဟုတ်သောဂီတ[ic] ၏ အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိပါသည်၊၊ The Beatles၊ Rolling Stones၊ ABBA စသည်ဖြင့် အနုပညာရှင်များက သီဆိုထားသည့် သီချင်းများ။" Grove Music Online မှလည်း "[...] 1960 ခုနှစ်များအစောပိုင်းတွင်၊ [အသုံးအနှုန်း] 'ပေါ့ပ်ဂီတ' သည် Bat music [အင်္ဂလန်] နှင့် ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး US တွင် ၎င်း၏လွှမ်းခြုံမှု (ယခုကဲ့သို့) ထပ်နေပါသည်၊ 'Rock and Roll' ၏"။ 1967 ခုနှစ်ခန့်မှစတင်၍ "pop music" ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် ဝေါဟာရနှစ်ခုလုံးအတွက် ယေဘူယျအဓိပ္ပာယ်ပေးသော ကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်သည့် ရော့ခ်ဂီတဟူသောအသုံးအနှုန်းကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် ပိုမိုအသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ရော့ခ်သည် စစ်မှန်မှုနှင့် လူကြိုက်များသော တေးဂီတဖြစ်နိုင်ခြေကို ချဲ့ထွင်ရန် လိုလားနေသော်လည်း ပေါ့ပ်သည် ပိုမိုစီးပွားဖြစ်၊ ပေါ်ပင်ဖြစ်ပြီး အသုံးပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိန်ဂီတပညာရှင် Simon Frith ၏အဆိုအရ ပေါ့ပ်ဂီတသည် "လုပ်ငန်းမဟုတ်ဘဲ အနုပညာကိစ္စတစ်ရပ်အနေဖြင့်" ထုတ်လုပ်ထားပြီး "လူတိုင်းအတွက် ဆွဲဆောင်ရန်" ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော်လည်း "မည်သည့်နေရာမှ လာမည်မဟုတ်ပါ၊ မည်သည့်အရသာကိုမှ အမှတ်အသားပြုခြင်းမရှိပါ"။ Frith က ၎င်းသည် "အမြတ်အစွန်းနှင့် စီးပွားဖြစ်ဆုလာဘ်မှလွဲ၍ မည်သည့်ထူးခြားသောရည်မှန်းချက်မှ တွန်းအားမပေးခဲ့ဘဲ၊ ဂီတအသုံးအနှုန်းအရ ၎င်းသည် ရှေးရိုးဆန်သည်" ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် "အထက်မှ ပံ့ပိုးပေးသော (အသံသွင်းကုမ္ပဏီများ၊ ရေဒီယို ပရိုဂရမ်မာများနှင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သူများ) မှ ပံ့ပိုးပေးသည်... Pop သည် ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်သည့် ဂီတမဟုတ်သော်လည်း ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ထုတ်လုပ်ပြီး ထုပ်ပိုးထားသည် Frith ၏အဆိုအရ ပေါ့ပ်ဂီတ၏ဝိသေသလက္ခဏာများသည် ယဉ်ကျေးမှုခွဲတစ်ခု သို့မဟုတ် အယူဝါဒတစ်ခုထက် ယေဘုယျပရိသတ်ကို ဆွဲဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် တရားဝင် "အနုပညာ" အရည်အသွေးများထက် လက်မှုပညာကို အလေးပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် Frith သည် ပေါ့ပ်ဂီတ၏ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဝိသေသလက္ခဏာ သုံးခုဖြစ်သည့် ပေါ့ပါးသောဖျော်ဖြေမှု၊ စီးပွားဖြစ်လိုအပ်ချက်များနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းတို့ကိုလည်း ပေးဆောင်ပါသည်။ ပေါ့ပ်ဂီတသည် ပေါ့ပါးသောဖျော်ဖြေမှုနှင့် နားထောင်ရလွယ်ကူသော အစဉ်အလာမှ ပေါက်ဖွားလာခဲ့သည်။ ပေါ့ပ်ဂီတသည် ရိုးရာ၊ ဘလူးစ်၊ ကန်းထရီးနှင့် ရိုးရာကဲ့သို့သော အခြားဂီတအမျိုးအစားများထက် ရှေးရိုးဆန်သည်။ ပေါ့ပ်သီချင်းများစွာတွင် တော်လှန်ရေး၊ အတိုက်အခံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးအကြောင်းအရာများ မပါဝင်ဘဲ၊ အချစ်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုအာရုံစိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါ့ပ်ဂီတသည် ၎င်း၏ ပရိသတ်များကို လူမှုရေးအရ စိန်ခေါ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေး တက်ကြွမှုကို မဖြစ်ပေါ်စေပါ။ ပေါ့ပ်ဂီတ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဝင်ငွေဖန်တီးရန်ဖြစ်ကြောင်း Frith က ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒါဟာ လူတွေရဲ့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုရဲ့ ကြားခံတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ယင်းအစား၊ ပေါ့ပ်ဂီတသည် ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒ၏သဘောသဘာဝကို ဖြည့်ဆည်းပေးပြီး နားထောင်သူများအတွက် နှစ်သက်စေမည့် cliche personalities၊ stereotypes နှင့် melodrama တို့ဖြင့် ချက်ချင်းစာနာမှုရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည်။ အများစုမှာ ပေါ့ပ်ဂီတသည် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီများအတွက် ဝင်ငွေမည်မျှရှိသည်ကို အကြောင်းပြုပါသည်။ ဂီတပညာရှင် Timothy Warner က ပေါ့ပ်ဂီတသည် ပုံမှန်အားဖြင့် တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှုထက် အသံသွင်းခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် နည်းပညာအပေါ် အလေးပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုးတက်သော တိုးတက်မှုများထက် ရှိပြီးသား လမ်းကြောင်းများကို ထင်ဟပ်ရန် သဘောထား၊ ကခုန်အားပေးရန် သို့မဟုတ် ကခုန်ခြင်းဆန်သော စည်းချက်များကို အသုံးပြုသည်။ ပေါ့ပ်ဂီတ၏ အဓိက ကြားခံသည် ယေဘုယျအားဖြင့် နှစ်မိနစ်ခွဲမှ သုံးမိနစ်ခွဲကြား အရှည်ရှိသော သီချင်းဖြစ်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် တသမတ်တည်းနှင့် သိသာထင်ရှားသော စည်းချက်ဆိုင်ရာ ဒြပ်စင်၊ ပင်မရေစီးကြောင်းစတိုင်နှင့် ရိုးရှင်းသော ရိုးရာဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည့် သီချင်းဖြစ်သည်။ လူကြိုက်များသောသီချင်းများစွာ၏ဖွဲ့စည်းပုံမှာ ပိုဒ်တစ်ပိုဒ်နှင့် သံပြိုင်ဖြစ်ပြီး၊ ရိုးရှင်းသောနားတွင်ကပ်စေရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် သီချင်း၏အပိုင်းအဖြစ် သံပြိုင်ဆိုသည်အိမ်အပြင်မှာ သီချင်းနားထောင်ပါ။ 1980 ခုနှစ်များအစောပိုင်းတွင် ပေါ့ပ်တေးဂီတ၏ အရောင်းမြှင့်တင်မှုသည် "အမြင်အာရုံဆွဲဆောင်မှုအားကောင်းသော Michael Jackson နှင့် Madonna ကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များကို နှစ်ခြိုက်စေသည့် MTV ကဲ့သို့သော တေးဂီတရုပ်သံလိုင်းများ ထွန်းကားလာခြင်းကြောင့် များစွာအကျိုးသက်ရောက်ခဲ့သည်။ တေးသွားများစွာကို အသံသွင်းခြင်း (၁၉၆၀ ခုနှစ်များ) နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်နမူနာများ (၁၉၈၀ ခုနှစ်များအတွင်း) ပေါ့ပ်ဂီတကို ဖန်တီးခြင်းနှင့် အသေးစိတ်ပိုင်းခြားခြင်းအတွက် နည်းလမ်းများအဖြစ်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ 1960 ခုနှစ်များအလယ်ပိုင်းတွင် ပေါ့ပ်ဂီတသည် ၎င်း၏နားဆင်သူများအကြား လူထုဟောပြောချက်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် အသံများ၊ စတိုင်များနှင့် နည်းစနစ်အသစ်များဆီသို့ ထပ်ခါတလဲလဲ တီးခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ "progressive" ဟူသော စကားလုံးကို မကြာခဏအသုံးပြုခဲ့ပြီး သီချင်းတိုင်းနှင့် သီချင်းတိုင်းသည် နောက်ဆုံးမှ "တိုးတက်မှု" ဖြစ်မည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ တေးဂီတဝေဖန်ရေးဆရာ Simon Reynolds ရေးသားသည်။1967 မှအစပြု၍ "တိုးတက်သော" ပေါ့ပ်နှင့် "အစုလိုက်အပြုံလိုက်/ဇယား" ပေါ့ပ်တို့ကြားတွင် ပိုင်းခြားမှုရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ယောက်ျားလေးနှင့်မိန်းကလေး၊ လူလတ်တန်းစားနှင့် အလုပ်သမားလူတန်းစားအကြား ခြားနားမှုလည်း တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ 20 ရာစု၏နှောင်းပိုင်းတစ်ဝက်တွင် အနုပညာနှင့် ပေါ့ပ်ဂီတကြား နယ်နိမိတ်များ ပိုမိုမှုန်ဝါးလာကာ အမေရိကန်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ကြီးမားသောလမ်းကြောင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။ 1950 နှင့် 1970 ခုနှစ်များအကြားတွင် ပေါ့ပ်နှင့်အနုပညာဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အချို့သော တေးဂီတထုတ်ဝေမှုများသည် ဂီတ၏တရားဝင်မှုကို လက်ခံယုံကြည်ကြပြီး၊ "ပေါ်ပြူလာဝါဒ" ဟုရည်ညွှန်းသည့် ခေတ်ရေစီးကြောင်းကို လက်ခံယုံကြည်လာခဲ့သည်။ ပုံသဏ္ဌာန်ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု 1960 ခုနှစ်များ ဗြိတိန်ကျူးကျော်မှု သည် Beatles (ပုံပါ 1964) ကဲ့သို့သော ဗြိတိသျှ လုပ်ရပ်များဖြင့် အမေရိကန် ဇယားများ နစ်မြုပ်သွားသည့် ကာလကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတစ်လျှောက်တွင် ပေါ့ပ်ဂီတသည် အခြားလူကြိုက်များသော ဂီတအမျိုးအစားများမှ လွှမ်းမိုးမှုကို စုပ်ယူခဲ့သည်။ အစောပိုင်းပေါ့ပ်ဂီတသည် ဂျာမန် Schlager နှင့် French Chanson တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည့် အမေရိကန်ရိုးရာပေါ့ပ်ဂီတကို ဆွဲဆောင်ထားသော်လည်း ဥရောပနိုင်ငံများ၏ ပေါ့ပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မူလက Tin Pan Alley တေးရေး၊ Broadway ပြဇာတ်ရုံနှင့် ရှိုးတီးလုံးများမှ လွှမ်းမိုးမှုများကို အလေးပေးခဲ့သည်။ အမျိုးအစားသည် ဂန္ထဝင်၊ ကျေးလက်၊ ရော့ခ်၊ နိုင်ငံ၊ အီလက်ထရွန်းနစ်တေးဂီတနှင့် အခြားလူကြိုက်များသည့် အမျိုးအစားများမှ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများ ပိုမိုတိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုထင်ရှားလာသည်။ 2016 ခုနှစ်တွင်၊ Scientific Reports လေ့လာမှုတစ်ခုမှ 1955 နှင့် 2010 ခုနှစ်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသော လူကြိုက်များသော တေးဂီတ 464,000 ကျော်ကို စစ်ဆေးသော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ 1960 ခုနှစ်များ ပေါ့ပ်ဂီတနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ခေတ်ပေါ်ပေါ့ပ်ဂီတသည် သေးငယ်သော pitch တိုးတက်မှုများ၊ ပျမ်းမျှ အသံပမာဏ ပိုမိုများပြားပြီး၊ ကွဲပြားသော တူရိယာနှင့် အသံသွင်းနည်းပညာများကို အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သစ်သားမျိုးစိတ် နည်းပါးသည်။ သိပ္ပံနည်းကျအမေရိကန်အဖွဲ့မှ John Matson က ၎င်းသည် "ယခင်က ပေါ့ပ်ဂီတသည် "ပိုမိုကောင်းမွန်သည်" သို့မဟုတ် ယနေ့ခေတ်ထိပ်တန်းအရာ 40 ထက် ပို၍ကွဲပြားကြောင်း လူကြိုက်များသည့် သရုပ်ပြလေ့လာချက်ကို ထောက်ခံပုံရသည်။ သို့သော်လည်း လေ့လာမှုသည် မျိုးဆက်တစ်ခုစီတွင် ပေါ့ပ်ကို လုံးလုံးလျားလျား ကိုယ်စားပြုခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ကဏ္ဍ:အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ဂီတအမျိုးအစားများ