အလိုက်ပြောင်းနှုန်း တွက်ထုတ်ခြင်း

သင်္ချာ၏ ကဲလ်ကူးလပ်စ် (ခေါ်) ပြောင်းလဲမှုလေ့လာခြင်း ကဏ္ဍတွင် မှီခိုဖြစ်ပေါ်မှု (ဖှန်ရှင်) တခုခုအပေါ် သက်ရောက်တွက်ချက်ရသည့် သင်္ချာလုပ်ဆောင်ချက် တစ်ခုဖြစ်သော ဒစ်ဖှရန်ရှီယေးရှင် (သို့) ရှိတ်ခြင်း (ခေါ်) အလိုက်ပြောင်းနှုန်း တွက်ထုတ်ခြင်း () ဟူသည်မှာ တိုင်းကြောင်း သို့မဟုတ် တိုင်းဖွယ် အခြင်းအရာ တန်ဖိုးတခုခုကို (အမှီခိုခံ ပြောင်းလဲကိန်း သဖွယ်) မှီခိုပြောင်းနေမည့် အလိုက် ပြောင်းလဲနှုန်း (derivative) ကို တွက်ထုတ်ခြင်းပင် ဖြစ်၏။ အဆိုပါ မှီခိုဖြစ်ပေါ်မှု (ဖှန်ရှင်) က ဖြစ်သည် ဆိုအံ၊ ၎င်း၏ တန်ဖိုးအလိုက် ပြောင်းလဲနှုန်းကို ဤသို့ သင်္ချာဇာစ်မြစ်အားဖြင့် ဤသို့ တွက်ထုတ်ရာ၏။ အထက်ပါ ၂နည်းမှာ သင်္ချာသဘောချင်း ထပ်တူနှင်နှင်သာ ဖြစ်၍၊ မိမိတွက်ချက်လိုရာ ပုစ္ဆာအလိုက် အသုံးဝင်သည့် အခင်းအကျင်းကို ရွေးယူတွက်တတ်ကြ၏။ အသုံးပြုပုံ သာဓက သာဓကအားဖြင့်၊ ရူပဗေဒတွင် ရွေ့လျားနှုန်း (အလျင်) သို့မဟုတ် ဟူသည်မှာ တည်နေရာ (position) ၏ "အချိန်နှင့်အလိုက် ပြောင်းလဲနှုန်း (derivative with respective to time)" ပင် ဖြစ်လေ၏။ ကဏ္ဍ:ကဲလ်ကူးလပ်စ် ကဏ္ဍ:သင်္ချာ