ဂျိုးဇက် ပရူးစ်

ဂျိုးဇက် လူဝီ ပရူးစ်တ် (သို့) ယောဇက် လူဝီ ပရူးစ်တ် (; ၁၇၅၄ စက်တင်ဘာ ၂၆ – ၁၈၂၆ ဇူလိုင် ၅) သည် ပြင်သစ် ဓာတုဗေဒပညာရှင်ဖြစ်ပြီး ၁၇၉၄ တွင် တိကျသော အချိုးအဆများ နိယာမကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ထိုနိယာမက ဓာတုဒြပ်ပေါင်းများတွင် ကိန်းသေအချိုးအဆများ အစဉ်အမြဲပါဝင်ဝင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဘဝအကျဉ်း ပရူးစ်တ်သည် ၁၇၅၄ ၌ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အောန်ရှေ (Angers) မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့ကာ ဖခင်သည် ဆေးဖော်ရောင်းချသူတစ်ဦးဖြစ်၏ ။ ပရူးစ်တ်သည် ဓာတုဗေဒကို ဖခင်ဆိုင်တွင် လေ့လာခဲ့ပြီး နောင်တွင် ပဲရစ်သို့ ထွက်ခွာခဲ့ရာ Salpêtrière ဆေးရုံတွင် ဆေးဝါးဖော်စပ်သူ အကြီးအကဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ နာမည်ကျော် မိုးပျံပူဖောင်း၊ လေသင်္ဘောစီးသူ ပိလာ့တ် ဒါ ဟိုးဇီယေနှင့်အတူ ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ကို သင်ကြားပို့ချခဲ့သေးသည်။ စပိန်ဘုရင် ကားလို့စ် (၅) လက်ထက်တွင် စပိန်သို့သွားရောက်ခဲ့ကာ ဆလာမန်ကာ တက္ကသိုလ်တွင်လည်းကောင်း ဆစ်ဂိုးဗီးယားမြို့တွင်လည်းကောင်း ဓာတုဗေဒကို ပို့ချခဲ့သည်။ သို့သော် နပိုလီယန် စပိန်သို့ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သောအခါ ပရူးစ်တ်၏ ဓာတ်ခွဲခန်းကို မီးလောင်ပြာချခဲ့ကြပြီး ၎င်းကို ပြင်သစ်သို့ အတင်းအကျပ် ပြန်စေခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၊ အောန်ရှေမြို့၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ပရူးစတိုက် သတ္တုဓာတ် (proustite; (Ag3AsS3) ) သည် ၎င်းကို အစွဲပြုပေးထားခြင်းဖြစ်လေသည်။ မှတ်စု ကိုးကား ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ဓာတုဗေဒပညာရှင်များ