ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်

ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင် ပါဝင်သော အရေးပါသော ကျမ်းတစ်ကျမ်းဖြစ်သည်။ "ဣတိဝုတ္တက" ဟူသော စကားလုံးသည် "ဤသို့ ဆိုအပ်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤကျမ်းတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သော တရားတော်များကို အတိုချုပ်၍ ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည်။ “ဣတိဝုတ္တံ”ဣတိဝုတ္တက(န) [ဣတိ+ဝုတ္တ+က] ဟူ၍ သံဂါယနာတင်အပ်သော ပါဠိတော်၊ ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်။ (ဝုတ္တံ ဟေတံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ အစချီကာ ဟောထားအပ်သော သုတ်ပေါင်း ၁၁၂-သုတ်ကို ဧကကနိပါတ်, ဒုကနိပါတ် တိကနိပါတ် စတုက္ကနိပါတ်ဟု လေးမျိုးခွဲ၍ သင်္ဂါယနာ တင်ထားအပ်သော ပါဠိတော်တည်း။ ၎င်း ပါဠိတော်သည် သုတ္တဂေယျ, ဝေယျာကရဏ စသည်ဖြင့် ကိုးပါးသော အင်္ဂါရှိသော မြတ်စွာဘုရားတရားတော်တို့တွင် ဣတိဝုတ္တက မည်သော အင်္ဂါတစ်ပါးအဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်သော ကျမ်းတကျမ်းဖြစ်၏။) သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာ ကရဏံ ဂါထာ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လန္တိ နဝသု သာသနင်္ဂေသု ဣတိဝုတ္တကင်္ဂဘူတံ။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂။ ဝုတ္တံ ဟေတံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ။... အနာဂါမိတာယာတိ ဧဝမာဒိနာ ဧကက ဒုက တိက စတုက္ကဝသေန ဣတိဝုတ္တကပါဠိယံ သင်္ဂဟမာရောပိတာနိ ဒွါဒသုတ္တရသတသုတ္တန္တာနိ၊ ဣတိဝုတ္တကံ နာမ။ သာရတ္ထ၊၁၊၁၀၂။ ဣတိ ဧဝံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ ဣတိဝုတ္တံ၊ ဣတိဝုတ္တန္တိ သင်္ဂီတံ ဣတိဝုတ္တကံ။ ရုဠှီနာမံ ဝါ ဧတံ ယထာ “ယေဝါပနကံ နတုမှာကဝဂ္ဂေါ”တိ။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၃၁။ (ဝိ၊၁၊၁၀။ အံ၊၁၊၃၁၃။ မဟာနိ၊၁၁၁။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၂။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၃။) သုတ်တော်တွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ “ဒီဒေသနာကို ဘုန်းတော်ကြီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ၏၊ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏ဟု အကျွန်ုပ် ကြားနာခဲ့ရပါသည်၊ (. . .) ဒီအနက်သဘောကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏၊ ထိုသုတ်၌ ဒီအနက်သဘောကို - (. . .) ဟု ဒီဂါထာဖြင့် ဆိုအပ်၏။ ဒီအနက်သဘောကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကြားနာခဲ့ရပါသည်”။ နမူနာသုတ်များ “ဒီဒေသနာကို ဘုန်းတော်ကြီးသောမြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူ၏၊ ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူ၏ဟု အကျွန်ုပ်ကြားနာခဲ့ရပါသည်၊ ရဟန်းတို့ ! တစ်ခုသောတရားကို ကျူးလွန်၍တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား တစ်စုံတစ်ရာသော မကောင်းမှုကို မပြုလုပ်ဟူ၍ ငါဘုရားမဟော၊ တစ်ခုသောတရားဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရဟန်းတို့ ! ယင်းတစ်ခုသောတရားဟူသည် သိလျက်ချွတ်ယွင်းသောစကားကို ပြောဆိုမှု ‘မုသာဝါဒ’ တရားပင်တည်း။ ဒီအနက်သဘောကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူ၏၊ ထိုသုတ်၌ ဒီအနက်သဘောကို - “တမလွန်လောကကို စွန့်လွှတ်ပြီးသော တစ်ခုသောတရားကို လွန်ကျူးသော၊ မုသားပြောဆိုလေ့ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်အား မည်သည့်မကောင်းမှုကိုမျှ မပြုလုပ်နိုင်ဟူ၍ မရှိတော့ပေ” ဟု ဤဂါထာဖြင့် ဆိုအပ်၏။ ဒီအနက်သဘောကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား ဟောအပ်၏ဟု အကျွန်ုပ်ကြားနာခဲ့ရပါသည်။ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ခုဒ္ဒကနိကာယ်