အောင်ကျော်၊ ဗိုလ်

ဗိုလ်အောင်ကျော် (မြန်မာ ၁၂၇၇-၁၃ဝဝ၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၆-၁၉၃၈)သည် ၁၃ဝဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံခေတ်ကတိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုးအတွက် အသက်နှင့်လဲသွားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုအောင်ကျော်ဖြစ်သော်လည်း အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်တစ်ယာက်အနေနှင့် ဗိုလ်အောင်ကျော်ဟု ခေါ်ကြ၍ ထိုအမည်နှင့်ပင် ကျော်ကြားသည်။ ကိုအောင်ကျော်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆုတ် ၉ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဟင်္သာတခရိုင်၊ မဲဇလီကုန်းမြို့၊ ရုံးဇင်ရွာတွင် အဖ အလယ်တန်းကျောင်းဆရာကြီး ဦးကျော်ထင်၊ အမိ ဒေါ်ရွှေကျော့တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမ တစ်ကျိပ်တစ်ယောက် ရှိသည့်အနက် အဋ္ဌမမြောက် မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်သည်။ မွေးချင်းပေါက်ဖော်များမှာ ဖခင် ကဆင်းသက်၍ ကျောင်းဆရာ ဆရာမများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုအောင်ကျော်သည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် သူငယ်တန်းမှစ၍ ခြောက်တန်းအထိ ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမျိုးသားကျောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် ဇာတိရုံးဇင်ရွာနှင့် တစ်မိုင်ခန့်ဝေးသော မဲဇလီကုန်းမြို့ရှိ အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ အင်္ဂလိပ်- မြန်မာနှစ်ဘာသာ ပညာသင်ယူသည်။ ထိုကျောင်းမှပင် ကိုအောင်ကျော်သည် အမျိုးသားစိတ်ဗီဇကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ မဲဇလီကုန်းမြို့ အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်းမှသတ္တမတန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ဟင်္သာတမြို့ရှိ ဒေါက်တာကမ်းမင်း အထက်တန်းကျောင်းတွင် မိဘဆွေမျိုးများ၏ဆန္ဒအရ အထက်တန်းပညာများကို ဆက်လက်သင်ယူသည်။ ယင်းသို့ အနောက် တိုင်းဆန်သူများ နေလေ့ရှိသောကျောင်းတွင် ကိုအောင်ကျော်အတွက် မျက်စိနောက်စရာများနှင့်သာ တိုး၍နေရာ ထိုဓလေ့ အမူအယူများကို သရော်သည့်အနေနှင့် ကိုအောင်ကျော်သည် ခုံဖိနပ်စီး၊ ပင်နီတိုက်ပုံဝတ်၊ ကတုံးဆံထောက်ညှပ်(ယခုအခါ အောင်ကျော် ဆံထောက်ဟုပင် တွင်နေသည်။) ဘုကျကျ၊ ဂွကျကျနေခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် ကိုအောင်ကျော်ကား ပညာရေး ဘက်၌မူ ထိပ်ကပင် အောင်ပန်းကိုအမြဲဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၃၄-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို ကောင်းစွာအောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်းထဲရှိ ဗိုလ်အောင်ကျော် အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင် ကိုအောင်ကျော်သည် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်ရုံသာမက စာပေဘက်၌လည်း ဝါသနာထုံသူဖြစ်သည်။ ကောလိပ် ကျောင်းရောက်၍ မကြာမီပင် စာရေးဆရာကြီးမဟာဆွေထံ ကိုယ်တိုင်သွားရောက် မိတ်ဖွဲ့သည်။ ကိုယ်တိုင်လည်း ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်းတွင် စာတိုပေစများကို အောင်ကျော်ဟူသော အမည်နှင့်ပင် ရေးလေ့ရှိသည်။ နယ်ရှိပညာရင်နို့ သောက်စို့ခဲ့ဖူးသည့် ကျောင်းများမှ ကျောင်းသားမဂ္ဂဇင်းများသို့လည်း ဆောင်းပါးများ၊ စာညွန့်ကဗျာများ၊ နိုင်ငံရေးနှိုးဆော်စာများ ရေးသား ပေးပို့လေ့ရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် ကိုအောင်ကျော်နေခဲ့ဘူးသော ကျေးရွာရှိ ကျောင်းသားလက်ရေးမဂ္ဂဇင်းသို့ ရေးသားပေးပို့လိုက်သော ကဗျာကလေးတစ်ခုကား- စည်းသံကချွင်၊ ဘင်သံကဒိန်း။ ။ မောင်းသံမှာ ဒီဟီနှောတယ်၊ ဗြောသံကဗြိန်း။ ။ ဟူသော တူရိယာသံစုံကဗျာကလေးပင် ဖြစ်သည်။ ကိုအောင်ကျော်သည် နိုင်ငံရေးစာပေများကိုလည်း လေ့လာသူဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လက်ဝဲစာပေများကို လေ့လာခဲ့ လေသည်။မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅) ကျဆုံးရခြင်းအကြောင်းရင်း ၁၃ဝဝပြည့်အရေးတော်ပုံ၊ ချောက်မြို့ ရေနံမြေအလုပ်သမား သပိတ်ကြီးနှင့် ဆက်သွယ်ပတ်သက်နေလေသည်။ ချောက်မြို့ ဘီအိုစီ ရေနံကုမ္ပဏီမှ မျက်နှာဖြူနယ်ချဲ့အရာရှိတို့၏ မတရားဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုများ ကို ရေနံမြေရှိ အလုပ်သမားထုခေါင်းဆောင် အာဠာဝကသခင်ဖိုးလှကြီး ခေါင်းဆောင်သော အလုပ်သမားထုကြီးက အန်တုတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။ ရေနံမြေသပိတ်တပ်ကြီးသည် မိမိတို့လိုလားချက်များကို တောင်းဆိုရန် ချောက်၊ ရေနံချောင်း၊ မကွေးမြို့များသို့ ဖြတ်သန်း၍ ရန်ကုန်မြို့အထိ ချီ တက်ဆန္ဒပြကြရန် ချီတက်လာကြသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ရေနံမြေသပိတ် တိုက်ပွဲကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ၁၃ဝဝပြည့်အရေးတော်ပုံဟု မော်ကွန်းတင် လေသည်။ သခင်ဖိုးလှကြီးခေါင်းဆောင်သော ရေနံမြေအလုပ်သမား ထုကြီးသည် မကွေးမြို့ မဲထီးဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း စခန်းချနားနေစဉ် ရန်ကုန်မြို့မှရောက်ရှိလာသော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဥက္ကဋ္ဌ ကိုဘဟိန်းနှင့် ကိုဗဆွေတို့က လှုံ့ဆော်စည်းရုံးရေးတရားပွဲများ ဟောကြ သည်။ ထိုအချိန်၌ မဲထီးကျောင်းတိုက်ပြင်ပတွင် မကွေးမြို့ ပုလိပ်စခန်းမှ တုတ်ကိုင်မြင်းစီးပုလိပ်များသည် ရေနံမြေအလုပ်သမားများ၊ ကျောင်းဝင်း ထဲမှထွက်လာလျှင် ရိုက်နှက်လူစုခွဲရန် တပ်ချီ၍ စောင့်နကြေသည်။ ဤတွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ကိုဘဟိန်းက ရဲရဲတောက်တရား ဟောရာတွင် ဒီမှာ နယ်ချဲ့ပုလိပ်တွေကိုပြောလိုက်မယ်။ မြင်းစီးပုလိပ် တွေရဲ့ မြင်းခွာသံတစ်ချက်ပေါက်ရင် ဗမာပြည်ကြီး မီးဟုန်းဟုန်းတောက် မယ်ဟေ့ မကွေးခရိုင်ပုလိပ်အဖွဲ့သည် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုဘဟိန်း နှင့် ကိုဗဆွေတို့ကိုဖမ်းဆီး၍ မကွေးမြို့အကျဉ်းထောင်တွင် ချုပ်နှောင် ထားလိုက်လေသည်။ ထိုသို့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုဘဟိန်း၊ အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့ကို နယ်ချဲ့အစိုးရက ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်းကို မကျေနပ်သဖြင့် တစ်ဗိုလ်ကျ တစ်ဗိုလ် တက်စနစ်ဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌသစ် ဖြစ်လာသူ ကျောင်းသားအာဏာရှင် ကိုလှရွှေနှင့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ယုဒသန်ကောလိပ် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော်တို့ ခေါင်းဆောင်သော ကျောင်းသားထုကြီးသည် ၁၉၃၈ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂ဝရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အတွင်းဝန်များရုံးကြီးကို ဝိုင်းဝန်းသပိတ်တား ဆန္ဒပြကြ သည်။ ရုံးတက်ရန်လာကြသော အတွင်းဝန်ရုံးမှ အရာရှိ၊ အမှုထမ်း၊ စာရေးစာချီများသည် ကျောင်းသားထု သပိတ်တား ပိတ်ဆို့ထားသောကြောင့် ရုံးမတက်နိုင်ဘဲ အိမ်ပြန် သွားကြရသည်။ ကျောင်း သားခေါင်းဆောင် ကို အောင်ကျော် သည် ကျောင်း သားထု၏ ရှေ့ဆုံး မှ ချီတက်လာ ကာ ကြွေးကြော် သံများကို အသံ ကုန်ဟစ်၍ တိုင် လာသည်။ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များ အမြန်လွှတ်၊ အမြန် လွှတ်။ အရေးတော်ပုံအောင်ရမည် အောင်ရမည် ထိုသို့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားထုကြီးက အတွင်းဝန်များရုံးကို သပိတ်တားပြီး၍ အစိုးရအမှုထမ်းများ အိမ်ပြန်သွားကြသောအခါ သပိတ် တိုက်ပွဲအောင်မြင်ပြီဖြစ်၍ ကျောင်းသားထုကို ပြန်လည်စုဝေးကာ စီးလာ သောကားများပေါ်သို့ ပြန်တက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ ထိုအခိုက်တွင် ရန်ကုန်မြင်းစီးပုလိပ်တပ်ဖွဲ့ ချီတက်ဝင်ရောက်လာပြီး အင်အားရာချီသောပုလိပ်များက ကျောင်းသားထုလူအုပ်အတွင်း မြင်းစီး၍ တရကြမ်းဝင်၊ ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား သားသမီးချင်းမစာမနာ မြင်းနှင့်နင်း၊ တုတ်နှင့်ရိုက်၊ လူစုခွဲကြသည်။ မြင်းစီးပုလိပ်များ၏ အကြမ်း ဖက်ရိုက်နှက်မှုကြောင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၃ဝဝကျော် ဒဏ်ရာရရှိ ပြီး ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးသို့ တင်ပို့ဆေးကုသရသည်။ ကျောင်းသားခေါင်း ဆောင် ကိုအောင်ကျော်ကို ခေါင်းဆောင်ဟုသိထားသော မြင်းစီးပုလိပ်များက ဝိုင်းဝန်း၍ ဦးခေါင်းကို နံပါတ်တုတ်ဖြင့် အရှိန်ပြင်းစွာရိုက်နှက်ကြသည်။ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော်သည် ၂၂-၁၂-၁၉၃၈နေ့တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာရရှိထားသည့် ဝေဒနာဖြင့်ပင် အသက်ပေးကျဆုံးခဲ့သည်။ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော်ကို ကြံတောသုဿာန်တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား သမဂ္ဂဝင်းအတွင်း၌ ဂုဏ်ပြုကျောက်တိုက်စိုက်ထူကာ ပြည်သူလူထုက 'ဗိုလ်အောင်ကျော်'ဟု 'ဗိုလ်'ဘွဲ့တပ်၍ ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် စိန်တင် ရာပြည့်နှစ် ၂ဝ၁၆ ခုနှစ်တွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ကျောင်းသားခေါင်း ဆောင် ဗိုလ်အောင်ကျော် အသက် ရာပြည့်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ဗိုလ်အောင်ကျော် ကား လူသာသေသော်လည်း ဂုဏ်နှင့်နာမည်မသေသော ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်ပေတည်း။ ကိုးကား Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ