မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များစာရင်း

မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငလျင်လှုပ်ရှားမှုများရှိရာဒေသများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများသည် ကျောက်လွှာအချင်းချင်း ကန့်လန့်ထိုးစိုက်ခြင်း၊ ကျောက်တုံးများ လည်ပတ်ခြင်း နှင့် အနားဘောင်များ ပြောင်းလဲခြင်း စသည့် ဖြစ်ရပ်များကြောင့် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ငလျင်ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်များစွာကပင် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောကြောင့် လူသေဆုံးမှုရှိခဲ့သည့် ငလျင်ပေါင်းများစွာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ကမ်းခြေ၊ ဆွန်းဒါးမဟာငလျင်ကြောကြီး တစ်လျှောက်တွင် အိန္ဒိယကျောက်ချပ်လွှာအောက်တွင် မြန်မာ့ကျောက်ချပ်လွှာ သည် တည်ရှိနေသည်။ ၎င်းကပင် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်ကဲ့သို့သော ကြီးများပြင်းထန်သည့် ငလျင်များနှင့် ဆူနာမီလှိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အလယ်အလတ်ပြင်းအားရှိသည့် ငလျင်များသည် ချင်းတောင်တန်းအရှေ့ဘက်တွင် လှုပ်ခတ်ပြီး လူအများကို ဘေးဒုက္ခများ ဖြစ်စေသည်။ ရှမ်းတောင်တန်းသည်လည်း ငလျင်ဖြစ်ပွားရာနေထပ်နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပြတ်ရွေ့ကြောများသည် တိုက်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဆွန်းဒါး ကျောက်ချပ်လွှာတုံးများသည် လည်ပတ်သွားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်သော ငလျင်အကြိမ်ပေါင်းကို လေ့လာသောအခါ မြောက်ပိုင်းက တောင်ပိုင်းထက် ပို၍လှုပ်သည်ကို တွေ့ရ၏။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂ ဒီဂရီ၏ အထက်ကို မြောက်ပိုင်း၊ အောက်ကို တောင်ပိုင်းဟူ၍ ပိုင်းခြားကြည့်လျှင် မြောက်ပိုင်း၌ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်သော ငလျင်များ၏ ၇၇ရာခိုင်နှုန်း လှုပ်သည်။ ယင်းသို့လှုပ်ရာဒေသမှ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိသည်။ မြောက်ပိုင်း၌ လှုပ်သော ငလျင်အားလုံး၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရစ်ခတာစကေး အမှတ် ၅ ၏ အထက်ရောက်သည်အထိ ပြင်းထန်သည်။ ငလျင်လှုပ်သော အကြိမ်ပေါင်းကို ဆန်းစစ်ကြည့်ပြန်လျှင်မူ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရစ်ခတာစကေး ၈ နှင့် အထက်ပြင်းထန်သော ငလျင်ကြီးမျိုးသည် နှစ်ပေါင်း ၁၃၇ နှစ်ကြာလျှင် တစ်ကြိမ်၊ ၇ မှ ၇ ဒသမ ၉ အထိပြင်းထန်သော ငလျင်မျိုးသည် ၈ နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်၊ ၆ မှ ၆ ဒသမ ၉ အထိ ပြင်းထန်သော ငလျင်မျိုး သည် ၄ နှစ်ခန့်လျှင် တစ်ကြိမ်စသည်ဖြင့် အသီးသီးလှုပ်တတ်သည်။ ကျန်ငလျင်ငယ်များမှာ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်ခန့် လှုပ်တတ်သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၉ ခုနှစ်အထိ လှုပ်ခဲ့သော ငလျင်တို့ကို အတန်းခွဲ၍ကြည့်သောအခါ ရစ်ခတာစ ကေး ၇ ဒသမ၇၅ မှ ၈ ဒသမ ၅ အထိ အလွန်ပြင်းထန်သော ငလျင် နှစ်ကြိမ်၊ ၇ မှ ၇ ဒသမ ၇အထိ ပြင်းထန်သော ငလျင် ၁၃ကြိမ်၊ ၆ မှ ၆ ဒသမ ၉ အထိ ပြင်းထန်သော အလတ်စားငလျင် ၁၅ ကြိမ် လှုပ်ခဲ့သည်ဟု သိရ၏။ အနာဂတ်တွင် ငလျင်ဒဏ်ခံရဖွယ်ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ဒေသတို့ကို ဘူမိဗေဒပညာရှင် တို့က ပြင်းထန်နှုန်း မှန်းဆတွက်ချက်ကြည့်ရာ မြောက်ပိုင်း ချင်းတောင်၊ နာဂတောင်တန်း၊ပတ်ကွိုင်တောင်တန်း၊ စစ်ကိုင်း၊ မိုးကုတ်၊ ဝန်းသို စသောအရပ်တို့သည် အိုင်ပီအီးစကေး အမှတ် ၉ အထိပြင်းသော ငလျင်ဒဏ်ကို ခံရဖွယ်ရှိသည်။ ယင်းစကေးမှာ ရစ်ခတာစကေး ၆ဒသမ ၉ အထက်တွင် ရှိသည်။ ပဲခူးရိုးမ အလယ်ကြော နှင့်ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် အနောက်စွန်းကြားရှိ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းပိုင်းမှာအိုင်ပီးအီးစကေး ၈ အမှတ်အထိငလျင် ပြင်းထန်နိုင်သည်။ယင်းကား ရစ်ခတာစကေး ၆ ဒသမ ၂ ခန့်ရှိသည်။ ရန်ကုန်ဒေသတွင် အိုင်ပီးအီးစကေး ၇ မှ ၈ အထိပြင်းသော ငလျင်ဒဏ်ရှိနိုင်သည်။ ယင်းမှာ ရစ်ခတာစကေး ၅ ဒသမ ၅ မှ ၆ဒသမ ၂အထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းသည် ငလျင်ရပ်ဝန်းနှင့်လွတ်သောအရပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အနာဂတ်၌ယင်းဒေသတွင်လည်း အိုင်ပီအီးစကေး အတန်း ၆ (ရစ်ခတာစကေး ၄ဒသမ ၉ မှ ၅ ဒသမ ၄ အထိ)ငလျင်ဒဏ်ခံရ ဖွယ်ရှိသည်။ ၂၀ ရာစု နှစ်ဦးပိုင်းမှ ယခုအချိန်အထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင်အားပျော့သော ငလျင်များမှ တပါး။ ငလျင် ကြီးငယ်ပေါင်း အကြိမ် ၄၀၀ ကျော် လှုပ်ခဲ့၏။ ပညာရှင်တို့ အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော ငလျင်မှာ ၁၇၆၂ ခု ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီတွင်လှုပ်သော ရခိုင်နှင့်ဘင်္ဂလားပင်လယ် ငလျင်ဖြစ်သည်။ ထို ငလျင်ကြောင့် မကွေး မြသလွန်ဘုရားနှင့် ပုဂံအာနန္ဒာဘုရားအထက်ပိုင်း ပြိုကျသည်။ ၁၈၃၉ ခု မတ်လ ၃ရက်နေ့တွင်လှုပ်သော အင်းဝ၊ အမရပူရ၊စစ်ကိုင်း ငလျင်သည်ကမ္ဘာပေါ်၌ အကြီးဆုံး အုတ်ခုံရှိသော မင်းကွန်းစေတီတော်ကိုလည်းကောင်း၊ အင်းဝနှင့် အမရပူရ မြို့ရိုးတို့ကို လည်းကောင်း၊ အခြား ဘုရားပုထိုးကျောင်းတန်ဆောင်းများကိုလည်းကောင်း ပြိုကျပျက်စီးစေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အပြင်းထန်ဆုံးဟု ယူဆရသော ငလျင်မှာ ၁၉၁၂ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက် နံနက် ၃ နာရီခန့်တွင် လှုပ်သော မေမြို့ငလျင်ဖြစ်သည်။ ထိုငလျင်၏ဗဟိုချက်ချာမှာ တောင်ကြီး မြို့ပေါ်ကျရောက်သည်။ ရစ်ခတာစကေးအရ ၈အမှတ်အထိ ပြင်းထန်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မိုးကုတ် ခရိုင်များအတွင်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃၇၅,၀၀၀ ရှိနယ်မြေများသည် ထိုငလျင်ဒဏ်ကိုခံလိုက်ရသည်။ မိုးကုတ်တစ်မြို့တည်း၌ပင်လျှင် စေတီပုထိုးပေါင်း ၆၀ မျှပြိုကျပျက်စီးသည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့လယ်တွင်ရစ်ခတာစကေး ၇ ရှိသော ငလျင်သည်ရန်ကုန်မြို့ တွင်လှုပ်ရာပတ်ဝန်းကျင် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် ၅၀၀၀ ကျယ်ဝန်းသော ဟံသာဝတီ၊အင်းစိန်၊ သာယာဝတီ၊ မအူပင်၊ ညောင်တုန်း၊ ဒေးဒရဲ၊ ဖျာပုံဒေသတို့ကိုထိခိုက်သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင်လှုပ်သော ပဲခူးငလျင်ကား အသေအကြေ အပျက်အစီးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ငလျင်ပြင်းထန်အားမှာ ရစ်ခတာစ ကေး၇ ဒသမ ၃ ဖြစ်သည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၂၀၀၀၀ ကို ထိခိုက်သည်။ ရွှေမော်ဓောဘုရားအပေါ်ပိုင်းပြိုကျသည်။ တစ်မြို့လုံးပျက်စီး၍ လူပေါင်း ၅၀၀ ခန့်သေသည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်ကားစစ်တောင်း မြစ်ဝကျွန်းပေါ် နုန်းမြေထုအောက်ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖြူးမြို့၌ငလျင်လှုပ်ရာလူပေါင်း ၃၀ကျော်သေသည်။ ထို ငလျင်ကို ပဲခူးငလျင်၏ နောက်ဆက်တွဲဟုယူဆကြသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် လှုပ်သောကာမိုင်းငလျင်၏ဒဏ်ကို မြစ်ကြီးနားခရိုင်ပူ တာအိုနှင့် ထောဂေါ၊ ကသာခရိုင် အချို့မြို့နယ်၊ ဟူးကောင်းတောင်ကြား နယ်မိုင်းကွမ်မြို့ စသည်တို့က ခံလိုက် ကြရသည်။ ဘုရားနှစ်ဆူပြိုသည်။ ဝါးတဲအိမ်ငယ်များပင်လျှင်ပြိုသည်။ ပေ၂၇၀ ရှည်သောအင်းတော်ချောင်း တံတားသည် လေးပေမျှ ရွေ့သွားသည်။ ၁၉၅၆ ခု ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် လှုပ်သော စစ်ကိုင်းငလျင်ကြောင့် စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အပျက်အစီးများခဲ့သည်။ အင်းဝတံတား အနည်းငယ်ရွေ့သည်။ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး စေတီပုထိုးများပြိုသည်။ လူအသေအပျောက် အနည်းငယ်သာရှိသည်။ ပြင်းထန်အားမှာ ရစ်ခတာ စကေး ၇ ခန့်ရှိ၏။ မေမြို့ ငလျင်နှင့် နှိုင်းစာလျှင် စစ်ကိုင်းငလျင်သည် အနည်းငယ်မျှသာ ပြင်းထန်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ ၃၅မိနစ်အချိန်တွင် ပြင်းထန်အား ရစ်ခတာစ ကေး ၇ ဒသမ ၆ရှိသောငလျင်သည် မင်းဘူး၊ မကွေး၊ မြင်းခြံ၊ ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊မုံရွာ၊ကျောက်ပန်းတောင်း၊ စဉ့်ငူ၊ ပျဉ်းမနား၊ မိတ္ထီလာ၊ ချောက်၊ရေနံချောင်း၊ ဆင်ဖြူကျွန်း၊ ပြည်၊ စစ်တွေ၊ သံတွဲ ဒေသတို့တွင်လှုပ်သည်။ ငလျင်လှုပ်သည်ကို ရန်ကုန်မြို့ကပင်လျှင် ခံစားကြရသည်။ ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံ မဲလဗုန်မြို့ တူလံဂီ ငလျင်တိုင်းဌာန၏သတင်းပေးပို့ချက်အရ ငလျင်၏ဗဟိုချက်ချာမှာ မန္တလေးမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၈၅ ကီလိုမီတာ ၅၃ မိုင်ခန့်ကွာသော မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂.၅ ဒီဂရီနှင့် အရှေ့ လောင်ဂျီတွဒ်၉၅.၆ ဒီဂရီ တို့ဆုံရာ၌ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ဝါရှင်တန်မြို့မှ သတင်းတစ်ရပ် အဆိုမှာ ကာလီဖိုးနီးယား ပင်လယ်ကွေ့နှင့် မြန်မာ နိုင်ငံတို့တွင် ထိုနေ့ကလှုပ်သော ငလျင်နှစ်ခုစလုံးမှာ လတ္တီတွဒ်အားဖြင့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းကျသည် ဟုဆိုသည်။ ငလျင်လှုပ်ရာ၌ အပြင်းထန်ဆုံး ဒေသများမှာ ကျောက်ပန်းတောင်း၊ချောက်၊ စဉ့်ငူ၊ ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ ပခုက္ကူ၊ လမ်းရွာ၊ ဆင်ဖြူကျွန်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အိုးအိမ် တိုက်တာများပြိုသည်၊ တိုက်ဟောင်း တိုက်ဆွေးတို့မှာ လုံးဝပြိုကျပျက်စီးသည်။ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့၌ မကြာမီကဆောက်လုပ်ပြီးစီးသော သိမ်တော်ကြီးမှာကွဲအက်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်း၌ ဘုရားပုထိုး အဆူပေါင်း ၂၀ ခန့်၊စဉ့်ငူ၌ ၁၂ဆူခန့်ပြိုသည်။ မြိုင်မြို့နှင့် ရေစကြိုမြို့တို့တွင် စေတီငါးဆူ၌ ထီးတော်မြေသို့ ခသည်။ ချောက်ရေနံမြေ ဒေသတွင်ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်းကို ဆည်းထားသော ရေကာတာ ကျိုးသည်။ ပုဂံမြို့ရှိ ရှေးဟောင်း ဂူ၊ ပုထိုး၊ စေတီတို့ အများဆုံး ပျက်စီးသည်။ရှေးဟောင်း အနုပညာ ပစ္စည်းများတည်ရာ ပုဂံမြို့တော်ဟောင်းကြီးမှာ ရာခိုင်နှုန်း ၈၀ ခန့်ပျက်စီးသည်။ ပျက်စီးခြင်းဒဏ်ကို အပြင်းအထန်ဆုံး ခံရသော ဘုရားများမှာ ဗူးဘုရား၊မနူဟာတန်ဆောင်း၊ မီးမလောင်ကျောင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။ဗူးဘုရားသည် တစ်ဆူလုံး ဧရာဝတီမြစ်ထဲသို့ပြိုကျသည်။ မနူဟာတန်ဆောင်းလည်း တစ်ခုလုံး ပျက်စီးသည်။ မီးမလောင်ကျောင်းမှာ အမိုးပြို၍ မြောက်ဘက် နံရံတစ်ခုလုံးလဲကျ ပျက်စီးသည်။ သာမန်ပြင်းထန်သော အပျက်အစီးများကား သဗ္ဗညု၊ ဂေါဓောပလ္လင်၊ ရွှေဆံတော်၊ လောကနန္ဒာ၊ မင်္ဂလာစေတီ၊ နဂါးရုံ၊ မဟာဗောဓိ၊ ရွှေဂူကြီး၊ အာနန္ဒာ၊ မြစေတီ၊ လေးမျက်နှာဘုရားစသည်တို့၌ဖြစ်သည်။ အတော်အသင့်မျှသာ ပျက်စီးခြင်းဒဏ်ကို ခံရသော ဘုရားပုထိုး တို့ကားရှေးဦး ကောက်ယူ သောစာရင်းအရ ၂၈ ဆူမျှရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် ရွှေစည်းခုံစေတီမှာ ထီးတော်ငိုက်၍ အရံအမွမ်းအပြောက် အဆောက်အအုံတို့ ပျက်စီးသည်။ နတ်လှောင်ကျောင်း၊ ပိဋကတ်တိုက်၊ စူဠာမဏိစေတီ၊ ဥပါလိသိမ်၊ အာနန္ဒအုတ်ကျောင်း၊ ဆပဒစေတီ စသည်တို့၌လည်း အင်္ဂတေကွာကျ၍ နံရံဆေးရေးပန်းများပျက်စီးသည်။ မြတောင်အုတ်ကျောင်း အပါအဝင် အနည်းငယ် ထိခိုက်ပျက်စီးသော အဆောင်အအုံတို့မှာများလှ၏။ ထိုအပျက်အစီး များကိုပြန်လည် ပြုပြင်ရန် နိုင်ငံတော် အစိုးရက ကျပ်ငွေတစ်သိန်းခွဲ မတည်၍ရန်ပုံငွေစုဆောင်းရာ အလှူရှင်များစွာ တို့သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် နှစ်ဦးအထိ အလှူငွေ ၃၅ သိန်း ၆သောင်းခန့် ထည့်ဝင်လှူဒါန်းကြသည်။ ယခုတိုင် ဆက်လက်လှူဒါန်းဆဲပင် ဖြစ်သည်။ ရွှေစည်းခုံ အပါအဝင် တန်ခိုးကြီးဘုရားပုထိုး အချို့တို့ကိုနိုင်ငံတော်အစိုးရက ပြုပြင်မွမ်းမံ၍ပြီးပြီဖြစ် လေသည်။စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ (၁၉၈၀) မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ငလျင်များထဲမှ အောက်ပါတို့သည် အထင်ကရဖြစ်ခဲ့သည့် ငလျင်များဖြစ်ကြသည်။ ငလျင်များ မြန်မာ့သမိုင်းတလျောက် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များအနက် ထင်ရှားသော ငလျင်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ နေ့စွဲတည်နေရာMMIအနက် (ကီလိုမီတာ)သေဆုံးမှုများထိခိုက်ဒဏ်ရာရှိမှုများမှတ်ချက်များ၂၀၂၅-မတ်-၂၈ စစ်ကိုင်း7.7 MwIX၁၀.၀၃၆၄၀+၄၅၇၀+ထိခိုက်မှု များပြား၂၀၂၃-ဇွန်-၇ဧရာဝတီ၄.၈ VII၁၀.၀၃မအူပင်မြို့တွင် အဆောက်အဦးများနှင့် ဘုရားတစ်ဆူ ပျက်စီး၂၀၂၃-မေ-၃၁မိုးညှင်း၅.၉ VIII၁၀.၀ဟိုပင်မြို့တွင် အဆောက်အဦးများ ပျက်စီး၂၀၂၂-ဇူလိုင်-၂၁ကျိုင်းတုံ၅.၉ VII၅.၀ကျိုင်းတုံမြို့တွင် ပျက်စီးမှုရှိ၊ တရုတ်၊ ထိုင်းနှင့် လာအိုတို့တွင် ခံစားရ၂၀၂၁-နိုဝင်ဘာ-၂၆ဟားခါး၆.၂ VIII၄၂.၅ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် အနည်းငယ်ပျက်စီးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရ၂၀၁၈-ဇန်နဝါရီ-၁၁ပဲခူး၆.၀ VII၉.၀နေရာဒေသအများစုတွင် ပြင်းထန်စွာ သိရှိ ခံစားခဲ့ရ၂၀၁၇-မတ်-၁၃ရန်ကုန် ၅.၁ VI၁၀.၀၂၃၆၂၀၁၆-ဩဂုတ်-၂၄မကွေး၆.၈ VI၈၄.၁၄၂၀ဘုရားစေတီများ ပျက်စီး၂၀၁၆-ဧပြီ-၁၃စစ်ကိုင်း၆.၉ VI၁၃၄.၈အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် သေဆုံး ပျက်စီးမှုရှိ၂၀၁၂-နိုဝင်ဘာ-၁၁စစ်ကိုင်း ၆.၈ VIII၉.၈၂၆အများအပြား၁၂ ဦးပျောက်ဆုံး၂၀၁၁-မတ်-၂၄ရှမ်း ၆.၉ X၁၂.၈၁၅၁၂၁၂၂၀၁၁-ဖေဖော်ဝါရီ-၄မုံရွာ ၆.၄ VI၈၅.၀၁၂၀၀၉-ဩဂုတ်-၁၁ကိုးကိုးကျွန်း၇.၅ VII၂၄.၀၂၀၀၇-ဒီဇင်ဘာ-၂၅ကချင်၄.၈ IV၃၅.၀၁၉အများအပြား ပျက်စီး၂၀၀၄-ဒီဇင်ဘာ-၂၆ကိုကိုးကျွန်း၉.၁–၉.၃ -၃၀.၀၇၀–၈၀၀၂၀၀၃-စက်တင်ဘာ-၂၁မကွေး၆.၆ VII၁၅.၈၁၀၄၃တောင်တွင်းကြီးမြို့တွင် ပျက်စီးမှုရှိ၁၉၉၅-ဇူလိုင်-၁၁ရှမ်း၆.၈ VIII၁၂.၅၁၁၁၉၉၁-ဇန်နဝါရီ-၅စစ်ကိုင်း၇.၀ VII၁၉.၇၂၁၉၈၈-နိုဝင်ဘာ-၆ရှမ်း၇.၂ X၁၅.၉လန်ကန်ငလျင်၏ နောက်ဆက်တွဲ ငလျင်များ၁၉၈၈-နိုဝင်ဘာ-၆ရှမ်း၇.၇ IX၁၇.၈၇၃၀–၉၃၉၃၉၀၀၁၉၈၈-ဩဂုတ်-၆စစ်ကိုင်း၇.၃ VIII၉၈.၁၃၃၀အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပျက်စီးမှုအချို့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ ခံစားခဲ့ရသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၃၀ ခန့် ဒဏ်ရာရ သို့ ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။၁၉၇၆-မေ-၂၉ယူနန်၇.၀ ၁၀.၀၉၈၂၄၀၀+၁၉၇၅-ဇူလိုင်-၈မန္တလေး၇.၀ VIII၁၀၆.၈၂၁၅၁၉၇၀-ဇူလိုင်-၂၉စစ်ကိုင်း၇.၀ ၇၆.၁အာသံတွင် ပျက်စီးမှုရှိ၁၉၅၆-ဇူလိုင်-၁၆စစ်ကိုင်း၇.၁ VIII၃၄.၃၃၈၁၉၅၄-မတ်-၂၁စစ်ကိုင်း၇.၄ ၁၈၀.၀အိန္ဒိယတွင် ပျက်စီးမှုရှိ၁၉၅၂-ဇွန်-၁၉ရှမ်း၆.၇ VIII၁၀.၀ယူနန်ပြည်နယ်တွင် အိမ်ပြိုခြင်းနှင့် မြေပြိုခြင်းများ ဖြစ်ပွား၁၉၅၀-ဩဂုတ်-၁၅အာသံပြည်နယ်၈.၆ XI၁၅.၀၄၈၀၀မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရ၁၉၄၆-စက်တင်ဘာ-၁၂စစ်ကိုင်း၇.၈ ၁၅.၀၀၁၉၄၆-စက်တင်ဘာ-၁၂စစ်ကိုင်း၈.၀ ၁၅.၀၀၁၉၄၃-အောက်တိုဘာ-၂၃ချင်း၇.၂၁၉၄၁-ဒီဇင်ဘာ-၂၆ရှမ်း၇.၂ ၁၀.၀>၆၁၉၃၈-ဩဂုတ်-၁၆ချင်း၇.၂ ၇၅.၀၁၉၃၂-ဩဂုတ်-၁၄စစ်ကိုင်း၇.၀ ၁၁၀.၀အာသံတွင် ပျက်စီးမှုရှိ၁၉၃၁-ဇန်နဝါရီ-၂၇ကချင်၇.၆ IX၁၅.၀၀၁၉၃၀-ဒီဇင်ဘာ-၃ပဲခူး၇.၃ MwX၁၀.၀၃၆၁၉၃၀-ဇူလိုင်-၁၈ဧရာဝတီ၅၀၁၉၃၀-မေ-၅ပဲခူး၇.၅ X၃၅.၀၅၅၀–၇၀၀၀၂၀၄+ဆူနာမီ၁၉၂၉-ဩဂုတ်-၈နေပြည်တော်၆.၆–၇.၁ ၁၀.၀–၁၅.၀ပျက်စီးမှုအချို့ရှိ၁၉၂၉-ဖေဖော်ဝါရီ-၁၉ကချင်၅.၅ IX၁၉၂၇-ဒီဇင်ဘာ-၁၇Yangon~၇.၀ ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းတွင် ပျက်စီးမှုများရှိ၁၉၂၃-ဇွန်-၂၂ရှမ်း၇.၂ ၂၅.၀၁၉၂၂-မေ-၂ရှမ်း၆.၇ ၃၅.၀၁၉၁၇-ဇူလိုင်-၅ပဲခူးရွှေမော်ဓောဘုရား ပြိုကျ၁၉၁၂-မေ-၂၃ရှမ်း ၇.၈ IX၁၅–၂၅.၀၁(?)မြို့များစွာ ပျက်စီးမှုရှိ၁၉၀၈-ဒီဇင်ဘာ-၁၂ကချင်၇.၂ ၁၅.၀၁၉၀၈-ဒီဇင်ဘာ-၁၂ကချင်၇.၂ ၁၅.၀၁၉၀၆-ဩဂုတ် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောမြောက်ပိုင်း၇.၀ Soe Thura Tun & Watkinson, I. M. 2016. The Sagaing Fault. In: BARBER, A. J., Rido, M. F., Khin Zaw & Rangin, C. (eds.) Myanmar: Geology, Resources and Tectonics. Geological Society, London, Memoir.၁၉၀၆-ဇွန်-၂၄ကိုကိုးကျွန်း၇.၃၆၀.၀၀၁၈၉၅/၁၈၉၆ရန်ကုန်ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆောက်အဦများစွာ ပျက်စီး၁၈၅၈-ဩဂုတ်-၂၄မကွေး၇.၇ ?ကျွန်းတစ်ကျွန်း ပျောက်ကွယ်၁၈၄၃-အောက်တိုဘာ-၃၀ရခိုင်ဆူနာမီ ဖြစ်ပွားနိုင်ခဲ့သည်၁၈၄၂-နိုဝင်ဘာ-၁၁ရခိုင်မာန်အောင်ကျွန်းတွင် ဆူနာမီ ဖြစ်ပွားခဲ့၁၈၄၈-ဇန်နဝါရီ-၃ရခိုင်၆.၈–၇.၂ ?ရမ်းဗြဲကျွန်းတွင် များစွာ လှုပ်ခါခဲ့။၁၈၃၉-မတ်-၂၃မန္တလေး၈.၁–၈.၂ XI၁၂-၁၅.၀၅၀၀+မြို့တော်ဟောင်း အင်းဝမှာ ပျက်စီးခဲ့သည်။၁၇၆၂-ဧပြီ-၂စစ်တကောင်း-ရခိုင်၈.၈ XI၂၀၀+ဆူနာမီ၁၇၅၇-ဇွ်န-၄ပဲခူး၁၇၅၀ရခိုင်၁၇၁၄-ဩဂုတ်-၄စစ်ကိုင်းအနီးရှိမြို့အား မြစ်ရေလှိုင်းများ ရိုက်ခတ်ခဲ့၁၆၂၀-ဇွန်-၆မန္တလေးဧရာဝတီမြစ်တွင်းရှိ ငါးများသေဆုံးခဲ့သည်။၁၅၆၄-စက်တင်ဘာ-၁၃ပဲခူးမဟာစေတီ ပျက်စီး၁၄၈၅-ဇူလိုင်-၂၄စစ်ကိုင်းဘုရားစေတီများစွာ ပြိုကျခဲ့၁၄၆၇အင်းဝ၁၄၂၉အင်းဝမှတ်ချက်။ ပျက်စီးမှု၊ ဒဏ်ရာရမှု သို့ သေဆုံးမှုရှိသော ငလျင်များသာ မှတ်တမ်းတင်သင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအား သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည့် ဆူနာမီများ ၁၈၈၁ နီကိုဗာကျွန်းစု ငလျင် ၁၉၄၁ အက်ဒမန်ကျွန်းစု ငလျင် ၂၀၀၄ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ငလျင် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် ကိုးကား ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ