နိုမူဟျောန်း

ရိုမူဟွန်း (; ; ) GOM (၁၉၄၆ စက်တင်ဘာ ၁ - ၂၀၀၉ မေ ၂၃) သည် တောင်ကိုရီးယားသမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၈ အထိ တာဝန်ထမ်းခဲ့သော တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သမ္မတမဖြစ်မီ နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းမှာ တောင်ကိုရီးယားရှိ လှုပ်ရှားတက်ကြွသူ ကျောင်းသားများအတွက် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ပြည်သူ့အကျိုးမျှော်ကိုးနှိုးဆော်ပေးခြင်းအပေါ် အဓိကထားလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲသက်တမ်းတွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရေး၌ ဒေသစွဲကင်းစေရန်အထိ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှ သမ္မတအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ OhMyNews ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် လူငယ်အင်တာနက်သုံးစွဲသူများအကြား နောက်လိုက် အများအပြားရှိသဖြင့် သမ္မလောင်းရွေးကောက်ပွဲဝင်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်ခဲ့သည်။ ရို၏ရွေးကောက်ပွဲဝင်သည့်ကာလသည် ၃၈၆ မျိုးဆက် (၁၉၆၀ အတွင်းမွေးဖွား ၊ ၁၉၈၀ အတွင်း တက္ကသိုလ်တက်ခဲ့ပြီး ဤအသုံးအနှုန်းပေါ်ပေါက်လာစဉ်က အသက် ၃၀ တွင်း ရောက်နေသူများ) ဟုခေါ်တွင်သည့် ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးသမားမျိုးဆက်သစ်များ တန်ခိုးထွားလာမှုအတွက် မှတ်မှတ်ရရဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဤမျိုးဆက်မှာ အာဏာရှင်စည်းမျဉ်းများအား ဆန့်ကျင်ရာတွင် အတွေ့အကြုံပြည့်ဝနေသော ကျောင်းသားများ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းကိုပင်လျှင် အထိခိုက်ခံပြီး မြောက်ကိုရီးယားနှင့် ရင်ကြားစေ့ရေးအား ပြည်သူ့အကျိုးမျှော်ကိုးနှိုးဆော်သူများဖြစ်ကြသည်။ ရိုကိုယ်တိုင်သည်လည်း ကိုရီးယားတွင် ဂျပန်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ်ကုန်ဆုံးပြီးနောက် မွေးဖွားခဲ့သည့် ပထမဆုံးသမ္မတဖြစ်သည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် သူ့အုပ်ချုပ်ရေးလက်အောက်တွင် နယ်စည်းမခြားသတင်းထောက်များ၊ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့် ညွှန်းကိန်းတွင် အမှတ်အမြင့်ဆုံးရရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်လဲလှယ်ရာတွင် တောင်ကိုရီးယားဝမ်ငွေ တန်ဖိုးသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ သူ၏လက်ထက်၌ အခိုင်မာဆုံးဖြစ်သည်။ ခိုင်မာသည့်ငွေကြေးတန်ဖိုးကြောင့် သမိုင်းတလျောက် ပထမဆုံးအဖြစ် ကမ္ဘာ့ဒဿမမြောက်အကြီးဆုံးစီးပွားရေးဈေးကွက် ဖြစ်လာပြီး သူ၏အုပ်ချုပ်ရေးကာလအတွင်း တစ်ဦးချင်း နိုမီနယ် (ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထည့်မတွက်သော) ဂျီဒီပီ၏ ဒေါ်လာ ၂၀၀၀၀ သမိုင်းမှတ်တိုင်ကို ဖြတ်ကျော်သွားသည်။ သို့သော် စီးပွားရေးနှင့် သံတမန်ရေးတွင် အားနည်းသော စွမ်းဆောင်မှုများကြောင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးသမိုင်း၌ ပျမ်းမျှထောက်ခံမှုနှုန်းအဆိုးဆုံးရရှိခဲ့သည်။ သူ၏စီးပွားရေးမူဝါဒများကို ခေတ်မမီတော့သော စီးပွားရေးအမြင်များအား ဖက်တွယ်ထားသည်ဟု ဝေဖန်ခံရပြီး အချို့သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြဿနာများအား ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ရို သမ္မတတာဝန်ယူထားစဉ် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံနှင့် အစဉ်အလာမဟာမိတ်များအကြား ကြီးစွာသော သံတမန်ရေး သဘောထားကွဲလွဲမှုများရှိခဲ့သည်။ ဘုရှ်အုပ်ချုပ်ရေးအရာထမ်းဟောင်းများဖြစ်သော ကွန်ဒိုလီဇာရိုက်စ် နှင့် ရောဘတ်ဂိတ်စ်တို့၏ ပုံနှိပ် ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်းများတွင် ရိုအား အမေရိကန်ဆန့်ကျင်သူအဖြစ် အခိုင်အမာဆိုထားပြီး ရို ၏ ခန့်မှန်းတွက်ဆ၍မရသောသဘာဝကြောင့် တောင်ကိုရီးယားနှင့်အမေရိကန်နိုင်ငံတို့အကြား မကြာခဏပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဖွင့်ချထားသည်။ ရို ၏ အမေရိကန်ဆန့်ကျင်ရေးဝါဒ၊ မျိုးချစ်ဝါဒ နှင့် မြောက်ကိုရီးယားအား လိုလားသော အမြင်များကြောင့် သံတမန်ရေးရာများတွင် ဝိရောဓိများဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝန်း အတွင်း၌လည်း ယုံကြည်လက်ခံနိုင်မှု ကျဆင်းသွားသည်ဟူ၌ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သက်ကြီးမျိုးဆက်များအကြား သူ့အား လူကြိုက်များထောက်ခံမှုလည်း ကျဆင်းသွားသည်။ အစောပိုင်းကာလက မျှော်လင့်ချက်ကြီးကြီးမားမားထားခဲ့သော်လည်း ရှေးရိုးစွဲ ဂရန်းနေရှင်နယ်ပါတီ နှင့် မီဒီယာများ၏ ပြင်းထန်သောအတိုက်အခံပြုမှုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့က သူ့အား အစွမ်းအစမရှိဟု ဆက်တိုက်စွပ်စွဲပြီး စော်ကားမော်ကား ဝေဖန်များကို မီဒီယာများ၌ မကြာခဏဖော်ပြခဲ့သည်။ မြို့တော်ပြောင်းရွှေ့ရန် နှင့် အတိုက်အခံများနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် အစီအစဉ်အပါအဝင် ရို၏ မူဝါဒများမှာ အတိုက်အခိုက်ခံရပြီး တိုးတက်မှုအနည်းငယ်သာရှိခဲ့သည်။ သမ္မတသက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးနောက်တွင် ဇာတိမြို့ Bongha Maeul သို့ပြန်သွားခဲ့ပြီး သာမန်ဘဝဖြင့် ဘဲမွေးမြူရေးလုပ်ကိုင်နေခြင်းအား သူ၏ ဘလော့ဂ်မှတဆင့် ဝေမျှခဲ့သည်။ သင့်လျော်မှန်ကန်သည့် အွန်လိုင်းဆွေးနွေးပြောဆိုမှုများပြုလုပ်ရန် "ဒီမိုကရေစီ တူးပွိုင့်အို" အမည်ရ ဝက်ဘ်ဆိုက်တခုအားလည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၄ လ အကြာတွင် သူ့အား လာဘ်စားမှုဖြင့် အစိုးရရှေ့နေများက သံသယဖြစ်ပြီး နောက်ဆက်တွဲစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအား အများပြည်သူက စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ မေ ၂၃ ရက်တွင် စားပွဲတင်ကွန်ပျူတာပေါ်၌ "ကျွန်တော့ကြောင့် ထိခိုက်သူအများအပြားရှိခဲ့ပါတယ်" ဟု သတ်သေမှုသေတမ်းစာ တွင် ရေးသားထားခဲ့ပြီးနောက် သူ၏အိမ်နောက်ဘက်တောင်စွန်းမှ ခုန်ချကာ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။ သူသေဆုံးပြီးနောက် သီတင်းပတ်များအတွင်း သူ၏ဇာတိဘုန်ဟာကျေးရွာသို့ လာရောက်လည်ပတ်သူ လူ ၄ သန်းခန့်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏အဆုံးစီရင်မှုကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အတည်ပြုခဲ့သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး နောက်ကြောင်းရာဇဝင် ရို ကို ၁၉၄၆ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် တွင် ယခု တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ဂင်မ်ဟေးနှင့်ဖူဆန်အနီး ဘုန်ဟာကျေးရွာရှိ ဆင်းရဲသော လယ်သမားမိသားစု၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သားယောက်ျားလေး ၃ ဦးနှင့် သမီးမိန်းကလေး ၂ ဦးရှိရာ ရို မှာ အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ တွင် ဒေးချန်း မူလတန်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မိဘများအား ကူရန် မကြာခဏ ကျောင်းပျက်သော်လည်း အမှတ်ကောင်းကောင်းရရှိသည်။ သူ၏ဆရာ၏အားပေးမှုဖြင့် ၆ တန်း၌ ကျောင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျင်ယွန်းအလယ်တန်းသို့တက်ရောက်သောအခါ ဆောင်မန်ဟီး၏ မွေးနေ့အား အမှတ်ရခြင်းအားဖြင့် ပြုလုပ်သော အရေးအသားပြိုင်ပွဲကို ဆန့်ကျင်သည့် ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုကို စတင်ရန် ရို က ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဖမ်းမိပြီး ကျောင်းမှ ရပ်နားခံရသည်။ ယာဉ်မတော်တဆမှုဖြင့် သေဆုံးသွားသော ဥပဒေပညာဆည်းပူးခဲ့သည့် အစ်ကိုကြီးဖြစ်သူ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ရိုမူဟျွန်းက ရှေ့နေတစ်ယောက်ဖြစ်လာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ရှေ့နေစာမေးပွဲ အောင်မြင်ရန် ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားခဲ့သည် (တောင်ကိုရီးယား၌ ရှေ့နေ့လိုက်ခွင့်စာမေးပွဲဖြေဆိုသူများအနေဖြင့် ကောလိပ် ၊ တက္ကသိုလ် နှင့် ဥပဒေကျောင်းများမှ ဘွဲ့ရရှိရန် မလိုပေ)။ ၁၉၇၇ တွင် ဒေဂျွန်း၌ တိုင်းတရားသူကြီးဖြစ်လာသော်လည်း ၁၉၇၈တွင် နုတ်ထွက်ပြီး ရှေ့နေလိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ တွင် တရားမဝင်စာအုပ်စာပေ ပိုင်ဆိုင်မှုသံသယဖြင့် နှိပ်စက်ခံရသည့်ကျောင်းသားများဘက်မှ ခုခံကာကွယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် လူ့အခွင့်အရေးရှေ့နေအဖြစ် လုပ်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ အစောပိုင်းတွင် သူက "အဲဒီထုချေလျှောက်လဲချက်ပြီးကတည်းက ကျွန်တော့ဘဝက လုံးဝပြောင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ဒီလောက်အထိ ပြင်းပြင်းထန်ထန်အနှိပ်စက်ခံရတယ်ဆိုတာကို အစက ကျွန်တော်တောင် မယုံနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတိုရဲ့ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်နေတဲ့ မျက်လုံးတွေကို ကြည့်မိပြီး ခြေသည်းတွေ အခွာခံထားရတာကို တွေ့လိုက်ရတာနဲ့ သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ ကျတော့်ရဲ့ ရှေ့နေဘဝ အဆုံးသတ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလောကကြီးမှာ အပြောင်းအလဲလုပ်ချင်တဲ့ ယောက်ျားတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။" ပြောခဲ့သည်ဟု ကိုးကားကြသည်။ ဤအမှုမှာ လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ပြီး (တောင်ကိုရီးယား) နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအက်ဥပဒေကို အကဲဖြတ်သင့်ကြောင်း ဘဝတူ လူ့အခွင့်အရေးရှေ့နေများနှင့်အတူ ထောက်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ တွင် ဒီမိုကရေစီလိုလားသောမြို့သူမြို့သားများ ဘူဆန်ကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းရှေ့နေပါဝါယူပြီး လူထုလှုပ်ရှားမှုများတွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တောင်ကိုရီးယား၌ ရှိခဲ့သည့် ဖိနှိပ်သူအစိုးရအား ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ချွန်ဒူးဟွမ်အားဆန့်ကျင်သည့် ၁၉၈၇ ဇွန် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တစ်နှစ်တည်းမှာပင် သပိတ်မှောက်နေစဉ် လမ်းကြောင်းလွဲလာသည့် ရဲများ၏မျက်ရည်ယိုဗုံးကျည်ဆန်မှန်ပြီး သေဆုံးခဲ့သော ဒေဝူးသင်္ဘောကျင်းနှင့်ရေလုပ်ငန်းအင်ဂျင်နီယာ အလုပ်သမား လီဆော့ခ်ကျူ၏ သေဆုံးမှုအကြောင်းရင်းကို စုံစမ်းနေစဉ် သူ့အား ထောင်ကျခဲ့သည်။ "ခွင့်ပြုမထားဘဲ အမှုတွင်း ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း" နှင့် "ဈာပနအား နှောင့်နှေးစေခြင်း" တို့ဖြင့် စွပ်စွဲခံရသည်။ ဖမ်းဆီးမှုအား ဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူ့အမြင်ကြောင့် ရက် ၂၀ အတွင်း ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်ရသော်လည်း နိုင်ငံရေးလက်တုံ့ပြန်မှုအရေးအခင်းဖြစ်ပြီးနောက် သူ၏ရှေ့နေလိုင်စင် အသိမ်းခံရသည်။ သူ၏ ရှေ့နေလိုင်စင်ပြန်ရသောအခါ ချွန်ဂျွန်းဘေ၊ အင်မ်ဂျုံအင်းတို့နှင့်အတူ Haemaru ဥပဒေအကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းကို တည်ထောင်သည်။ ရို သည် ၁၉၈၀ နှစ်များအတွင်းက ကက်သလစ်ဘာသာဝင် (နှစ်ခြင်း အမည် - ဂျက်စတင်) ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ကက်သလစ်အဖြစ် နာမည်ခံထားလျက်ကပင် ဘာသာရေးနှင့် ကင်းကွာလာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းခြင်းမရှိတော့သော်လည်း မဟာယနဗုဒ္ဓဘာသာ အလေ့အထအချို့ကို ကျင့်ကြံသည်။Hani News The Hankyoreh(3 September 2008). Retrieved 13 September 2008 အစောပိုင်း နိုင်ငံရေးတက်လမ်း ဒီမိုကရက်တစ်ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးပါတီ () သို့ ဝင်ရောက်ရန် ဂင်မ်ယောင်ဆန်းက ဖိတ်ကြားခဲ့စဉ် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၌ ရို နိုင်ငံရေးအတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဘူဆန်၊ ဒုံ-ဂူ ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားလွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။ နိုင်ငံရေးအကျင့်ပျက်ခြစားမှုစွဲချက်များအား လွှတ်တော်ကြားနာမှုအတွင်း ပြန်လှန်မေးခွန်းထုတ်မှုအတွက် လူထု၏ အာရုံစိုက်မှုရခဲ့သည်။ မဟာအမျိုးသားပါတီ၏ ရှေ့ပြေး ဒီမိုကရက်တစ်လစ်ဘရယ်ပါတီဖွဲ့စည်းရန် ၁၉၉၀ တွင် ဂင်မ်ယောင်ဆန်းက သူ၏ ပါတီကို ဒီမိုကရက်တစ်တရားမျှတမှုပါတီနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ရို က ထိုပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမပြုဘဲ "ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအားသစ္စာဖောက်ခြင်း" ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ၌ အမျိုးသားလွှတ်တော် မကျင်းပမီတွင် ချိုဆွန်အပတ်စဉ် သတင်းစာက ရိုသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို ဖုံးကွယ်ထားသော နိုင်ငံရေးသမားတစ်ယောက်ဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲထားသည့် သတင်းဆောင်းပါး တစ်ပုဒ်ကို တင်ဆက်ခဲ့သည်။ အသရေဖျက်မှုဖြင့် ကုမ္ပဏီကို ရိုက တရားစွဲဆိုရာအနိုင်ရသော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ပြီး နေရာလက်လွတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂ အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ နေရာ လက်လွတ်ခဲ့ရသဖြင့် ၁၉၉၅ ဘူဆန်မြို့တော်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ထပ်မံရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက်မကြာမီ ဂင်မ်ဒေးဂျုံက နိုင်ငံရေးမျက်နှာစာသစ်အတွက် အမျိုးသားကွန်ဂရက်ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း ရို က ဝင်ရောက်ခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ ၁၉၉၆ တွင် ဆိုးလ်ရှိ ဂျုံဂုအတွက် အမျိုးသားလွှတ်တော်နေရာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း အခြားအနာဂတ်သမ္မတလောင်း လီမြောင်ဘတ်အား ရှုံးနိမ့်သည်။ ရို က ပါတီအသစ်တခုကို လီဘူယောင်း၊ လီချူးလ်၊ ဂင်မ်ဝန်ဂီ၊ ဂင်မ်ဂျွန်ဂီလ်တို့နှင့်အတူ ထူထောင်ခဲ့သော်လည်း သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပမီ ကိုရီးယားပြည်သစ်ပါတီ နှင့် ပေါင်းစည်းရေးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတို့ ပူးပေါင်းခဲ့သည့်နောက်တွင် "စစ်အစိုးရနှင့် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးအမွေခံမျာအား တရားဥပဒေရှေ့မှောက်ပို့ဆောင်ရန်" ဂင်မ်ဒေးဂျုံနှင့် ရင်ကြားစေ့ရန် ရို က ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် သူ၏ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုအား ထောက်ခံခဲ့သည့်အခါ ဂင်မ်နှင့် ရို ပြန်လည်ရင်ကြားစေ့ခဲ့သည်။ အစည်းအဝေးတွင် ရို နှင့် သူ၏ပါတီကို ဂင်မဒေးဂျုံက ကြိုဆိုခဲ့ပြီး "ဒီနေ့ဟာ ပျော်ရွှင်ရတဲ့နေ့တနေ့ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အလုပ်အတူတွဲလုပ်ရတဲ့အတွက်သာမက (ကျွန်တော်တို့ခွဲခွာပြီးကတည်းက) ကျွန်တော်စိတ်ထဲမှာ ထမ်းပိုးလာရတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးကို လျော့ချလိုက်နိုင်တဲ့အတွက်ပါ ပျော်ရွှင်ရပါတယ်" ဟုပြောခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေချိုးဖောက်သည့်အတွက် လီမြောင်ဘတ် နုတ်ထွက်သည့်အခါ ရို က ၁၉၉၈ ၌ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ကိုရီးယန်းနိုင်ငံရေးတွင် ဒေသစွဲအုပ်ချုပ်ရေးကို ကျော်လွှားနိုင်ရေးကမ်ပိန်း၏ တစိတ်တပိုင်းအနေဖြင့် ဘူဆန်ရှိ နှင့် တို့ကို ကိုယ်စားပြု၍ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၌ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးအားပေးနှစ်ခြိုက်သူကလပ်ဖြစ်သော နိုဆာမိုကို သူ့အားထောက်ခံသူများက ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ရွေးကောက်ပွဲရှုံးနိမ့်မှုက အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ သူ၏ ဒေသစွဲလွန်မြောက်ရေး အဓိဋ္ဌာန်က ထောက်ခံသူများကို နိုးကြားတက်ကြွစေခဲ့သည်။ ဂင်မ်ဒေးဂျုံ၏ လက်အောက်တွင် ရေကြောင်းနှင့်ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၌ ခန့်အပ်ခံရရာ သမ္မတတာဝန်မထမ်းဆောင်မီ ရို ၏ အဓိက အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့အကြုံ ဖြစ်လာသည်။ ပါတီကိုယ်စားလှယ်ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရာမှ ရိုအား လူအများ အာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။ ပါတီအဖွဲ့ဝင်များထံမှသာမက ဒေသခံအရပ်သားများထံမှလည်း မဲများကို လက်ခံရာ ကိုယ်စားလှယ်ရွေးကောက်ပွဲကိုယ်နှိုက်ကပင်လျှင် လူစိတ်ဝင်စားခံရသည်။ အစပထမပိုင်းတွင် ထောက်ခံမှု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရရှိရာ ထိပ်ဆုံးမှပြေးနေသည့် လီအင်းဂျေနှင့်ကြား ကွာဟမှုကြီးမားခဲ့သည်။ သူ၏ (အထူးသဖြင့် အူလ်ဆန်ရှိ) အသိအမှတ်ပြုလောက်ဖွယ်ရာ မိန့်ခွန်းများကြောင့် ထောက်ခံသူများ ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့သည်။ မဲရလဒ်ထွက်လာသည့်အခါ ရို့အား ထောက်ခံမှုနှုန်းမှာ ၄၁.၇ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး ပြိုင်ဘက်ပါတီ ကိုယ်စားလှယ် လီဟွိုင်းချန်ထက် ၁.၁ ရာခိုင်နှုန်းပိုများရာ သူ့ပါတီအားမဲပေးသူများကို ယုံကြည်လက်ခံလာအောင်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ဒီဇင်ဘာ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် လီဟွိုင်းချန်ကို ၂ ရာခိုင်နှုန်းအသာဖြင့် ကပ်အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၌ သူ၏ သမ္မတ ကျမ်းကျိန်ဆိုမှုမိန့်ခွန်းမပြောမီ "အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းတွင် ဆွေးနွေးမှုနည်းလမ်းကို အမြစ်တွယ်စေမယ်" ဟု ရို က ပြောခဲ့ပြီး "ပြည်သူ့သမ္မတ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှုနိုင်ငံလို့ ကျတော်တို့ နာမည်တွင်တဲ့အထိ ဆွေးနွေးမှုတွေနဲ့ အသားတကျရှိသင့်ပါတယ်" ဟု ဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။ သမ္မတသက်တမ်း (၂၀၀၃-၀၈) ပထမနှစ် ရို က သူ၏အုပ်ချုပ်ရေးအား "ပေါင်းစပ်ပါဝင်ရေးပါတီ အစိုးရ" အဖြစ် ရည်မှန်းချက်ကြီးသော အစီအစဉ်အသစ်များအား မိတ်ဆက်ပေးရန် စိတ်အားတက်ကြွစွာဖြင့် အာဏာယူခဲ့သည်။ ရိုအုပ်ချုပ်ရေး၏ မူဝါဒပန်းတိုင်များတွင် မြောက်ကိုရီးယားနှင့်စေ့စပ်ရေး ဦးတည်သည့် ဆန်းရှိုင်းမူဝါဒ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ရေး၊ အရှေ့မြောက်အာရှတွင် စီးပွားရေးဗဟိုချက်မ အဖြစ်ထူထောင်ရေး၊ လူမှုကောင်းကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနည်းသည့်ဒေသများအား ကူညီရန် "ဟန်ချက်ညီသည့်နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု" ရရှိရေး၊ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိုက်ဖျက်ရေး၊ ပညာရေးနှင့် အခွန်အကောက်စနစ်များ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်၊ အလုပ်သမားစီမံခန့်ခွဲမှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၊ မီဒီယာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဂျပန်နိုင်ငံတို့နှင့် ဆက်ဆံရေးအား ပြန်လည်ပုံသွင်းရန်တို့ ပါဝင်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းအကျင့်ပျက်ခြစားမှု တိုက်ဖျက်ရေးမူဝါဒ၌ အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာ ပါဝင်ရာ ဆန့်ကျင်မှုကြီးကြီးမားမားနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ တရားစီရင်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလအတွင်း အတိုက်အခံပြုမှုများအား ဖြေရှင်းရန် တီဗွီဖိုရမ်တခုကို သူက အကြံပြုခဲ့သည်။ ဝန်ထမ်းရေးရာကော်မတီနှင့်တိုင်ပင်ခြင်းမပြုဘဲ ရှေ့နေချုပ်ရုံး ပင်မအချက်အချာနေရာများစွာကို ရို က ခန့်အပ်ခဲ့သည်ဟု အစိုးရရှေ့နေများက အတင်းအကျပ်ပြောဆိုရာ "ဝန်ထမ်းရေးရာကော်မတီရဲ့ လက်ရှိအဖွဲ့ဝင်တွေကိုယ်တိုင်က ပြုပြင်ပြောင်းလဲရမဲ့ တရားစီရင်ရေးအဟောင်းကို ကိုယ်စားပြုနေပါတယ်။ ခုချိန်မှာ မပြင်ရင် အနည်းဆုံး လအတော်ကြာတဲ့အထိ တရားစီရင်ရေးဟောင်း ဆက်တည်မြဲနေပါလိမ့်မယ်။" ဟု ရို က ဖြေကြားခဲ့သည်။ သမ္မတသက်တမ်း ၃ လ ဝင်သည့်အခါ အတိုက်အခံပြဿနာကို ဤသို့ မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည် - "အတိုက်အခံဒီလောက်များနေရင်ဖြင့် သမ္မတအနေနဲ့ ဆက်လက်တာဝန်မထမ်းနိုင်တော့မှာ ကျတော် စိုးရိမ်နေရပါတယ်"။ ဤမှတ်ချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ("ကျွန်တော် သမ္မတတာဝန် ဆက်မထမ်းနိုင်တော့ပါ" ဟူ၍) ရှေးရိုးစွဲမီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခံရသည်။ သူ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့်အတွေ့အကြုံနှင့်ပတ်သက်ပြီး သံသယအဖြစ်ခံရသည်။ ရို ၏ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် စွန့်စားသည့်မူဝါဒများ ၊ ဂျပန်နှင့်ပူးပေါင်းသူများ၏ မျိုးဆက်နောင်လာနောက်သား နာမည်များကို ဖော်ထုတ် ဖွင့်ချရန် နည်းလမ်းများ ပါဝင်သည်။ ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအား ၎င်းတို့အားတိုက်ခိုက်မည့် ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုးနည်းလမ်းအဖြစ် အတိုက်အခံများက ဝေဖန်ကြသည်။ အချိန်နှောင်းမှ အဖတ်ဆည်ရန်ကြိုးစားရာ သူ၏ ပါတီဝင်များကိုသာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ယူရီပါတီ နှင့် ရာထူးမှဖြုတ်ချရေး (열린우리당, lit. "ကျန်ုပ်တို့၏ ပွင့်လင်း ပါတီ") ယူရီပါတီ ဖွဲ့စည်းရန် ရို နှင့် သူ့အားထောက်ခံသူများက ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရာစုနှစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ခွဲထွက်ခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲများ အကြိုကာလတွင် ယူရီပါတီအား ထောက်ခံမှုကို နှုတ်မှဖွင့်ဟပြောဆိုရာ သမ္မတ ဘက်မလိုက်မှုအား ညွှန်ကြားထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အပိုဒ်အား နည်းဥပဒေချိုးဖောက်မှုနှင့် ငြိစွန်းခဲ့သည်။ တောင်းပန်ရန် ရို က ငြင်းဆန်လိုက်သည့်နောက် အများစုနေရာရထားသည့် အတိုက်အခံပါတီများက ဦးဆောင်ပြီး တရားမဝင်မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုဖြင့် သူ့အားသမ္မတရာထူးမှဖြုတ်ချရန် လွှတ်တော်က ၂၀၀၄ မတ် ၁၂ တွင် မဲပေးခဲ့သည်။ မဲအရေအတွက်မှာ ၁၉၃ မဲ - ၂ မဲ (ယူရီပါတီဝင်များ မဲပေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခဲ့သည်) ဖြစ်သည်။ ရိုအား ထောက်ခံသူများက ဤအဆိုပြုမှုကို စစ်မျက်နှာဖွင့်ကာ ၃ ရက်တိုင်တိုင် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ဆန့်ကျင်တားဆီးခဲ့ရာ လုံခြုံရေးအစောင့်များက ဆွဲထုတ်ခဲ့ရသည်။The Impeachment Motion Has Passed ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံး၏ အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက်မချခင်အထိ ရို ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ရပ်ဆိုင်းထားပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဂိုခွန်က ယာယီသမ္မတအဖြစ် နိုင်ငံအား အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ရို အား ရာထူးမှ ဖြုတ်ချရန် အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ကြိုးပမ်းမှုကို အများပြည်သူက ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ကြသည်။ ၂၀၀၄ မတ် ၁၂ မှ မတ် ၂၇ တိုင်အောင် "အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိုက်ဖျက်ရေး လူထုလှုပ်ရှားမှု"က ရာထူးမှဖြုတ်ချရေးကြိုးပမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုအား ဦးဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တရက်တည်း၌ပင် လူပေါင်း ၅ သောင်းစုစည်းခဲ့ကြသည်ဟု ရဲတပ်ဖွဲ့က ဆိုသည်။ ရို့ အား လူကြိုက်များမှုမှာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ပတ်လည်သာ ရှိနေခဲ့သော်လည်း ရာထူးမှဖြုတ်ချရေးကို နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု နှင့် လူထု၏ ရွေးချယ်မှုအပေါ် အာဏာလုခြင်းဟု မှတ်ယူသည့်အတွက် ရိုအား ရာထူးမှဖြုတ်ချရေး လွှတ်တော်မဲခွဲမှုအပြီးတွင် ရို့အား လူကြိုက်များမှု ထောင်တက်သွားသည်။ ယူရီပါတီက နေရာအများစုအား အနိုင်ရမှုနှင့်အတူ ၂၀၀၄ ဧပြီ လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်က သူ့အပေါ်လူထုထောက်ခံမှုအား ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ မေ ၁၄ တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တရားရုံးက ရာထူးမှဖြုတ်ချရန်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လှန်ပစ်ပြီး ရိုအား သမ္မတအဖြစ် ပြန်လည်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ဤအရေးကိစ္စပြီးနောက် ရို က ယူရီပါတီသို့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ယူရီပါတီမှာ အာဏာရပါတီအဖြစ် တရားဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် လစ်ဘရယ်ပါတီတခုက အများစုအနိုင်ရခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သည်။ ရာထူးပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် Sidewalk memorial for Roh set up across the street from Seoul City Hall on 10 July 2009. သမ္မတဟောင်း မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်ချိန်၌ အတူရှိမနေခဲ့ဟု ရို၏ ကိုယ်ရံတော်က မေ ၂၇ တွင် ထုတ်ဖော်ပြောခဲ့သည်။ ရို၏ အများပြည်သူဈာပနအခမ်းအနားတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ကက်သလစ်ဘာသာ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သမ္မတလီမြောင်ဘတ်နှင့် အခြားသော ထင်ရှားသည့်နိုင်ငံရေးသမားများနည်းတူ၊ နိုင်ငံအနှံ့စိုက်ထူခဲ့သော အမှတ်ရဂူများတွင် လူထောင်သောင်းချီ၍ ဂါရဝလာရောက်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဈာပနပြီးသည်နှင့်ချက်ချင်း ဆိုးလ်မြို့၌ ကွက်ကျား အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၂၇ ဦး အထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှု၏ ရလဒ်အဖြစ် ကွယ်လွန်သွားသောသမ္မတအပေါ် ပြည်တွင်းသဘောထားအမြင်များ ရုတ်တရက် အကောင်းဘက် ယိမ်းသွားခဲ့ရာ ထင်ရှားသူ ကွန်ဆာဗေးတစ်များအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂင်မ်ဒုန်ဂီလ်ကပင် "သူ ကိုယ့်ကိုကိုယ်သတ်သေလိုက်တာနဲ့တပြိုင်နက် သူတော်စင် ဘယ်လိုဖြစ်သွားခဲ့ရတာလဲ?" ဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ရသည်။ ရို၏ မလျော်မကန်ပြုမှုများဟု အဆိုရှိသည်များအပေါ် အလွန်အကျွံစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုခဲ့သည်ဆိုသော အမြင်များကြောင့် အတိုက်အခံပါတီ (ယင်းပါတီကိုယ်နှိုက်ပင်လျှင် ရို့အားလူကြိုက်များမှုကျဆင်းလာပြီး ရိုနှင့်ပတ်သက်နေပါက အန္တရာယ်ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်) အပေါ် အားပေးထောက်ခံမှု မြင့်တက်လာသည့်အပြင် "နိုင်ငံရေးအရစေ့ဆော်အားပေးသည်ဟု" ၎င်းတို့က စွပ်စွဲပြောဆိုသည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက် တောင်းပန်ရန် နှင့် တာဝန်ရှိသူများအား စည်းကမ်းကြပ်မတ်ရန် သမ္မတလီမြောင်ဘတ်အား တောင်းဆိုမှုပြုရာတွင် ချက်ကောင်းမိစေခဲ့သည်။ အတိုက်အခံပါတီအား ထောက်ခံမှုသည် ၂၈.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြင့်သွားရာ ၂၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းရရှိသော အာဏာရ ဂျီအဲန်ပီအား မဲအသာစီးရသွားသည်။ ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှုအတွက် လီမြောင်ဘတ်အစိုးရက တာဝန်ယူသည်အထိ အစီအစဉ်ချထားသည့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဖွင့်ပွဲကို ပိတ်ဆို့တားဆီးရန် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကလည်း ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ရို၏ လာဘ်စားမှု ဆိုင်ရာ အစိုးရရှေ့နေချုပ်လည်း ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ရိုသေပြီး ၁ နှစ်အကြာတွင် သူ၏အတ္ထုပတ္တိကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး ရဲဘော်ရဲဘက်များက ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ရို ၏ စာအုပ်ဟောင်းများ၊ စာမူကြမ်းများ၊ မှတ်စုများ၊ ပေးစာများနှင့် အင်တာဗျူးမှာပေါ် အခြေပြု၍ မွေးဖွားသည်မှ သေဆုံးချိန်တိုင်အောင် ရို၏ ဘဝဇတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအမျိုးမျိုး အလုပ်မလုပ်တော့သည့်ရောဂါအခြေအနေဖြင့် သမ္မတဟောင်း ဂင်မ်ဒေးဂျုံ ၂၀၀၉ ဩဂုတ်လတွင် မသေဆုံးမီ ၃ လခန့်တွင် ရို အရင်သေဆုံးခဲ့သည်။ ရို သေဆုံးခဲ့ရသော အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးသည် သမ္မတလီ၏ နိုင်ငံရေးလက်တုံ့ပြန်မှုနှင့် လူသတ်မှုဖြစ်ကြောင်း သမ္မတဟောင်း ဟန်မြောင်ဆွန် နှင့် အခြားသူများက စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။ လက်ဆင့်ကမ်းအမွေ လူနည်းစု ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် နှင့် ရိုမူဟျွန်း သမ္မတသက်တမ်းကို ကွယ်လွန်ပြီးနောက်မှ ပြန်လည်အရည်အချင်းစစ်မှုကြောင့် ပါတီအသစ် "ပေါင်းစပ်ပါဝင်ရေးပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)" ကို ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီတွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။ "သမ္မတဟောင်း ရိုမူဟျွန်း၏ စိတ်ဝိညာဉ် ပြန်လည်ရှင်သန်ရေး" အတွက် ဤပါတီကို တည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရို ၏ အကြီးဆုံးအောင်မြင်မှုများအနက်မှ တစ်ခုမှာ အပြင်းထန်ဆုံးဝေဖန်သူများအနက်မှ တစ်ဦးကပင် ချီးကျူးခဲ့ရသော နိုင်ငံရေးရန်ပုံငွေကောက်ခံမှု စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအား မွမ်းမံပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုမတိုင်ခင်တွင် ယခင်သမ္မတလောင်းများက သမ္မတမဲဆွယ်ပွဲပြုလုပ်ရန်အတွက် တိုးတိုးတိတ်တိတ်ငွေ ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀ ကို သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသော သမ္မတဟောင်းထံမှ ရရှိသည်။ ရို၏ ကနဦး သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဝင်ကမ်ပိန်းတွင် အရပ်သားများက ၎င်းတို့၏ စုဗူးများမှ ထုတ်ယူလှူဒါန်းငွေ ဒေါ်လာ ၁.၂ သန်း နီးပါး စုစည်းပေးနိုင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ ပြိုင်ဘက်များ ရရှိသော ဒေါ်လာ ၁၂ သန်းနှင့် မယှဉ်သာခဲ့ပေ။ ရိုမူဟျွန်း၏ လူမှုအတွေးအခေါ်များအား သုတေသနပြု တိုက်တွန်းမှုများပြုရန်အတွက် အနာဂတ်ကိုရီးယားအင်စတီကျု (한국미래발전연구원) ကို တည်ထောင်ထားသည်။ မြောက်ကိုရီးယားအား အမေရိကန်အစိုးရက နိုင်စားမှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ ရိုမူဟျွန်းက ပြသခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယားထံ အမေရိကန်သံတမန်သတင်းဆက်သွယ်ရေး ဝီကီလိခ်က ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ရို၏ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှုအထိ ဖြစ်စေခဲ့သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအား အခြေတည်ရေးသားထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျင့်ပျက်ခြစားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့မှုများအကြောင်း စာအုပ်ကို ယခင် SPO အကြီးအကဲဟောင်း လီအင်းဂယူ (이인규) က ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ သမ္မတ ရို၏ လာဘ်စားမှုစွဲချက်များနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး လွန်လွန်ကဲကဲ ပိုပိုသာသာဇတ်လမ်းများအား တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံတော်ထောက်လှမ်းရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်ဟု လီက သူ၏ စာအုပ်တွင် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ သူ‌ သေဆုံးပြီး ၁ နှစ်အကြာ ၂၀၁၀ ၌ ရို၏လက်ရုံးများဖြစ်ခဲ့ကြသော နိုင်ငံရေးသမားများ ဒေသရွေးကောက်ပွဲများတွင် အနိုင်ရရှိပြီး ပြည်နယ်အစိုးအရအကြီးအကဲများဖြစ်လာကြသည်။ ရို လက်ထက်က ဝန်ကြီးချုပ်များအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သော ဟန်မြောင်ဆွတ်သည် ၂၀၁၂ ဇန်နဝါရီတွင် အကြီးဆုံးအတိုက်အခံပါတီ ဒီမိုကရက်တစ်ယူနိုက်တစ်ပါတီ၏ ပါတီခေါင်းဆောင်ဆောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ "ရို၏မူဝါဒများအားဆက်ခံမည်" ဟု သူမက တရားဝင် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ရို ရာထူးရှိစဉ်က သူ၏မူဝါဒကို ကျရှုံးမှုအဖြစ်မြင်ခဲ့ကြသော်လည်း လီမြောင်ဘတ်၏ အာဏာရှင်ဆန်ပြီး အမေရိကန်လိုလားသောမူဝါဒနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ လစ်ဘရယ်ကျပြီး အမျိုးသားရေးဆန်သောဝါဒအဖြစ် ရို၏မူဝါဒကို ပြန်လည်အကဲဖြတ်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ ရို၏ မူဝါဒများအား ယခင်က ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်ခဲ့ဖူးသော ရှေးရိုးစွဲပါမောက္ခ လီဆန်းဒုန်ကပင်လျှင် "ရိုက (ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏) ဒဏ္ဍာရီဖြစ်လာခဲ့တယ်" ဟု ပြောခဲ့ရသည်။ ကွယ်လွန်ခြင်း ၁၀ နှစ်ပြည့်တွင် ရိုမူဟျွန်းအား အမှတ်ရအောက်မေ့ခြင်း နှစ်စဉ်အခမ်းအနားသို့ အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဂျော့ချ်ဒဘယ်လ်ယူဘုရှ် တက်ရောက်ဂါရဝပြုခဲ့သည်။https://www.upi.com/Top_News/World-News/2019/05/23/George-W-Bush-honors-former-President-Roh-Moo-hyun-in-South-Korea/7161558598332/ ကိုးကား Category:၂၀၀၉ ကွယ်လွန်သူများ Category:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ Category:မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်ခဲ့သော နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များ Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ