ကွေ့ကျိုး

ကွေ့ကျိုး (Guizhou) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိုင်း ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ပြည်နယ်၏အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသော ကွေ့ယန် (Guiyang) ဖြစ်သည်။ ကွေ့ကျိုးသည် တောင်ဘက်တွင် ကွမ်ရှီး (Guangxi) ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ အနောက်ဘက်တွင် ယူနန် (Yunnan)၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် စီချွမ်း (Sichuan)၊ မြောက်ဘက်တွင် ချုံချင့် (Chongqing) မြို့တော်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဟူနန် (Hunan) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။ ကွေ့ကျိုးတွင် စိုစွတ်သော အပူပိုင်းဒေသအောက် ရာသီဥတု (humid subtropical climate) ရှိသည်။ ၎င်းသည် စတုရန်းကီလိုမီတာ ၁၇၆,၂၀၀ ကျယ်ဝန်းပြီး ပြည်နယ်အဆင့် မြို့များ ၆ ခုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၃ ခုပါဝင်သည်။ ကွေ့ကျိုး၏ လူဦးရေမှာ ၃၈.၅ သန်းရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံရှိ ပြည်နယ်များအနက် လူဦးရေ အရေအတွက်အရ ၁၈ နေရာတွင် ရပ်တည်နေသည်။ တျင်းပြည် (Dian Kingdom) သည် လက်ရှိ ကွေ့ကျိုးဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ဘီစီ ၁၀၆ တွင် ဟန်မင်းဆက် (Han dynasty) မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။Shennan, Stephen (1989). Archaeological approaches to cultural identity (illustrated ed.). Unwin Hyman. . ကွေ့ကျိုးကို မင်မင်းဆက် (Ming dynasty) လက်ထက် ၁၄၁၃ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ချင်းမင်းဆက် (Qing dynasty) ပြုတ်ကျပြီး ၁၉၁၁ တွင် ရှင်ဟိုင်းတော်လှန်ရေး (Xinhai Revolution) နှင့် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ် (Chinese Civil War) အပြီးတွင်၊ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (Chinese Communist Party) သည် ၁၉၃၄-၁၉၃၅ ခုနှစ် ရှည်လျားသော ချီတက်ပွဲ (Long March) အတွင်း ကွေ့ကျိုးတွင် ခိုလှုံခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (People's Republic of China) တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ မော်စီတုန်း (Mao Zedong) သည် နိုင်ငံခြားရန်ကာကွယ်ရန် ကွေ့ကျိုးကဲ့သို့သော ကုန်းတွင်းပိုင်းပြည်နယ်များသို့ လေးလံသော စက်မှုလုပ်ငန်းများ (heavy industry) ပြောင်းရွှေ့ရန် အားပေးခဲ့သည်။ အနောက်တောင်ပိုင်း ကုန်းတွင်းဒေသ၏ အတွင်းပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကွေ့ကျိုးသည် အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသအတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက် (transportation hub) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယန်ဇီမြစ် စီးပွားရေးဇုန် (Yangtze River Economic Belt) ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသားအဆင့် ဒေတာကြီး (big data) အတွက် ပြည့်စုံသော စမ်းသပ်ဇုန်၊ တောင်တန်းခရီးသွားလှုပ်ရှားမှု (mountain tourism) ဦးတည်ရာနှင့် အဓိက တောင်တန်းခရီးသွားပြည်နယ်၊ အမျိုးသားအဆင့် ဂေဟဗေဒယဉ်ကျေးမှု စမ်းသပ်ဇုန် (national ecological civilization pilot zone)၊ နှင့် ကုန်းတွင်းပိုင်း ပွင့်လန်းစီးပွားရေးစမ်းသပ်ဇုန် (inland open economic pilot zone) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိုယ်စားပြုသော သမိုင်းဝင်ယဉ်ကျေးမှုမှာ "ချဲင်ကွေ့ယဉ်ကျေးမှု" (Qian Gui culture) ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ ကွေ့ကျိုးသည် ရှေးခေတ်တရုတ်လူသားများနှင့် ရှေးခေတ်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု၏ မွေးဖွားရာဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅၀၀,၀၀၀ ခန့်ကတည်းက ဤမြေပေါ်တွင် ရှေးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကွေ့ကျိုးသည် သဘာဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အရင်းအမြစ်များဖြင့် ကြွယ်ဝသည်။ ၎င်း၏ သဘာဝစက်မှုလုပ်ငန်းတွင် သစ်တောနှင့် သစ်လုပ်ငန်း (forestry) ပါဝင်ပြီး၊ စွမ်းအင်လုပ်ငန်း (energy industry) နှင့် သတ္တုတူးဖော်ရေး (mining) လုပ်ငန်းများသည် ၎င်း၏ စီးပွားရေး၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း၊ ကွေ့ကျိုးသည် ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်းပါးသော ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံတွင် တစ်ဦးချင်း ဂျီဒီပီ (GDP per capita) အနိမ့်ဆုံး စတုတ္ထနေရာတွင် ရှိသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အမြန်ဆုံး တိုးတက်နေသော စီးပွားရေးများထဲမှ တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တရုတ်အစိုးရသည် ကွေ့ကျိုးကို ဒေတာဗဟိုချက် (data hub) အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရှာဖွေလျက်ရှိသည်။ ကွေ့ကျိုးသည် တောင်တန်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်းတွင် မြင့်မားသော အမြင့်ပိုင်းများ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ယွန်ကွေ့မြေပြန့်မြင့် (Yungui Plateau) ၏ အရှေ့ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ လူဦးရေ ဖွဲ့စည်းမှုအရ၊ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကွဲပြားဆုံး ပြည်နယ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူနည်းစုအုပ်စုများသည် လူဦးရေ၏ ၃၇% ကျော်ရှိပြီး မြောင် (Miao)၊ ပုယီး (Bouyei)၊ တုန့် (Dong)၊ ထူကျား (Tujia) နှင့် ယီ (Yi) လူမျိုးများ ပါဝင်ကာ ၎င်းတို့အားလုံးသည် တရုတ်ဘာသာစကားနှင့် ကွဲပြားသော ဘာသာစကားများ ပြောဆိုကြသည်။ ကွေ့ကျိုးတွင် အဓိကပြောဆိုသော ဘာသာစကားမှာ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် (Southwestern Mandarin) ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် မန်ဒရင်တရုတ် (Mandarin Chinese) ၏ မျိုးကွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အမည် ဤဒေသသည် ထန်မင်းဆက် (Tang dynasty) လက်ထက်တွင် တရုတ်အင်ပါယာ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသတစ်ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထိုအချိန်က ကျွိကျိုး (Juzhou) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းကို ထိုစဉ်က အလယ်ခေတ်တရုတ်ဘာသာစကား (Middle Chinese) တွင် Kjú-jyuw ဟု အသံထွက်ခဲ့သည်။ မွန်ဂိုလူမျိုးဦးဆောင်သော ယွမ်မင်းဆက် (Yuan dynasty) လက်ထက်တွင် "ကျွိ" (ju) ဟူသော စာလုံး (ဆောက်တိုင်၊ carpenter's square) ကို ပိုမိုသန့်စင်သော "ကွေ့" (gui) ဟူသော စာလုံး (အဖိုးတန် သို့မဟုတ် ဈေးကြီးသော၊ precious or expensive) အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဤဒေသသည် ၁၄၁၃ ခုနှစ်တွင် မင်မင်းဆက်လက်ထက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ကို မူလက "ကွေ့ကျိုး" (Guizhou) ဟု ခေါ်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် ကွေ့ယန် (Guiyang) ဟု လူသိများသည်။ --- သမိုင်း ကွေ့ကျိုး၏ ၁၆၅၅ ခုနှစ်က ပုံပြမြေပုံ လူသားများ၏ အလယ်ခေတ်ရှေးဟောင်းကျောက်ခေတ် (Middle Palaeolithic) အတွင်း အခြေချနေထိုင်မှု အထောက်အထားများကို ကွမ်းယင်းဂူ (Guanyindong Cave) တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်မှုများအတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သော ကျောက်တုံးလက်နက်များ၊ အထူးသဖြင့် လီဗယ်လွိုက် နည်းပညာ (Levallois technique) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အပိုင်းအစများမှ ညွှန်ပြနေသည်။ ဤရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို အလင်းရောင်ဖြင့် လှုံ့ဆော်ထားသော တောက်ပမှု (optically stimulated luminescence) နည်းလမ်းများဖြင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၇၀,၀၀၀ မှ ၈၀,၀၀၀ ခန့်က ဖြစ်သည်ဟု သက်မှတ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၁၀၄၆ ခန့်မှ ချင် (Qin) နိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်လာသည်အထိ၊ ကွေ့ကျိုး၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းသည် ရှု (Shu) နိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲကာလ (Warring States period) အတွင်း၊ ချူ (Chu) နိုင်ငံမှ ဤဒေသကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တျင်း (Dian) ပြည်သို့ ထိန်းချုပ်မှု လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ တရုတ် ဟန်မင်းဆက် (ဘီစီ ၂၀၆ မှ အေဒီ ၂၂၀) လက်ထက်တွင်၊ တျင်းပြည်သည် ဟန်မင်းဆက်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကွေ့ကျိုးသည် ယဲလန် (Yelang) လူမျိုးစုများ၏ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤလူမျိုးစုများသည် ဟန်မင်းဆက်မှ အနောက်တောင်ပိုင်းကို စုစည်းထိန်းချုပ်ခြင်းမပြုမီ မိမိတို့ဘာသာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဟန်မင်းဆက်သည် လင်နန် (Lingnan) ပြည်နယ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သုံးနိုင်ငံခေတ် (Three Kingdoms period) အတွင်း၊ ကွေ့ကျိုး၏ အချို့ဒေသများကို စီချွမ်းအခြေစိုက် ရှုဟန် (Shu Han) နိုင်ငံက အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ချောင်းဝေ့ (Cao Wei) (၂၂၀-၂၆၆) နှင့် ကျင်မင်းဆက် (Jin dynasty) (၂၆၆-၄၂၀) တို့က ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၈ ရာစုနှင့် ၉ ရာစုအတွင်း ထန်မင်းဆက်လက်ထက်၊ တရုတ်စစ်သားများသည် ကွေ့ကျိုး (ထိုစဉ်က Kweichow) သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး ဒေသခံအမျိုးသမီးများနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်များကို "လောင်ဟန့်ရဲင်" (Lǎohànrén) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ကွေ့ကျိုးသို့ ပြောင်းရွှေ့လာသော တရုတ်လူမျိုးသစ်များနှင့် ကွဲပြားသည်။ ၎င်းတို့သည် ယနေ့တိုင် ရှေးဟောင်းဒေသိယစကား (archaic dialect) ကို ပြောဆိုနေကြသည်။ ကွေ့ကျိုးသို့ ပြောင်းရွှေ့လာသူများစွာသည် ဤစစ်သားများမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး တရုတ်မဟုတ်သော ဒေသခံအမျိုးသမီးများနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။ ကူဗလိုင်ခန် (Kublai Khan) နှင့် မုန့်ကီခန် (Möngke Khan) တို့သည် တရုတ်အနောက်တောင်ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး၊ စုန့်မင်းဆက် (Song dynasty) ကို မွန်ဂို၏ တရုတ်ကျူးကျော်မှု (Mongol invasion of China) အတွင်း အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် တည်ထောင်ခဲ့သော ယွမ်မင်းဆက် (၁၂၇၉-၁၃၆၈) လက်ထက်တွင်၊ ဗဟိုအာရှ ဘူခါရာ (Bukhara) မှ တရုတ်မွတ်စလင် (Chinese Muslim) အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အရှေ့ကွေ့ကျိုးရှိ မြောင် အခြေချနေထိုင်ရာ ရှီးကျန်း (Xijiang) 600px|အရှေ့ကွေ့ကျိုးရှိ တုန်း ရွာဖြစ်သော ပါ့ဖာတုန့် (Bapa Dong) 600px|အရှေ့ကွေ့ကျိုးရှိ ကောင်တီတစ်ခုဖြစ်သော ကျန့်ယွမ် (Zhenyuan) ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ကွေ့ကျိုးသည် မာကျူရီ (Mercury)၊ ရွှေ၊ သံ၊ ခဲ၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ မီးခွက်နှင့် ဆေးဝါးများကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သဘာဝစက်မှုလုပ်ငန်းတွင် သစ်အချောထည်နှင့် သစ်တောလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည်။ ကွေ့ကျိုးသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဆေးရွက်ကြီး တတိယအကြီးဆုံး ထုတ်လုပ်သူဖြစ်ပြီး၊ ကျော်ကြားသော ကွေ့ကျိုး ဆေးရွက်ကြီး အမှတ်တံဆိပ်၏ မွေးရပ်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း အခြားအရေးပါသော စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် စွမ်းအင် (လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု) - ၎င်း၏ အများအပြားကို ကွမ်တုန်းနှင့် အခြားပြည်နယ်များသို့ တင်ပို့သည် - နှင့် သတ္တုတူးဖော်မှု၊ အထူးသဖြင့် ကျောက်မီးသွေး၊ ထုံးကျောက်၊ အာဆင်းနစ်၊ ဂျစ်ပဆမ်နှင့် ဆီရှဲလ် (Oil shale) တို့ ပါဝင်သည်။ ကွေ့ကျိုး၏ ကျောက်မီးသွေး စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ၁၁၈ သန်းတန်ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်နှစ်ထက် ၇% တိုးတက်ခဲ့သည်။ ကွေ့ကျိုးမှ ကွမ်တုန်းသို့ လျှပ်စစ်တင်ပို့မှုသည် ကွမ်တုန်း၏ စုစုပေါင်း လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှု၏ ၁၂% နှင့် ညီမျှသည်။ လာမည့် ၅ နှစ်အတွင်း ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်းကို ၅၀% အထိ တိုးမြှင့်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။The China Perspective | Guizhou Economic Facts and Data သမိုင်းအရ ကွေ့ကျိုးသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တတိယရှေ့တန်း (Third Front) လှုပ်ရှားမှုအတွင်း စက်မှုစွမ်းရည်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ အဓိကလက်ခံသူတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ ကွေ့ကျိုးအား တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဒေတာကြီးမားမှု (Big Data) ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ကြီးထွားလာသော ဂုဏ်သတင်းကို ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့သည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 250px|ကွေ့ကျိုးအနောက်ပိုင်းရှိ လျိုဖန်ဆွေ-ဘိုင်ကွိုး မီးရထားလမ်းပေါ်ရှိ ဘေးပန်မြစ် ရွှီဘိုင် မီးရထားတံတား (Beipan River Shuibai Railway Bridge) သည် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး မီးရထားတံတားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဆွန်ကျီဂန်း (Sun Zhigang) က ပြည်နယ်အတွင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို မြှင့်တင်ရန် အတွက် ၃ နှစ်အတွင်း အဝေးပြေးလမ်းများ ၊ အတွင်းရေလမ်းများ ၊ မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလမ်းများ နှင့် လေဆိပ် ၁၇ ခု တည်ဆောက်ရန် အစီအစဉ်များ ကြေညာခဲ့သည်။ ကွေ့ကျိုးသည် ဒေတာကြီးမားမှုနှင့် ဆက်စပ်သော စီးပွားရေးကဏ္ဍများကို ပံ့ပိုးရန် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံ (အခြားလျှပ်စစ်၊ ရေနှင့် ဘရော့ဘန်းအခြေခံအဆောက်အအုံများအပါအဝင်) ကို ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိသည်။ ရထားလမ်း ကွေ့ကျိုး၏ ရထားလမ်းကွန်ရက်သည် အဓိကအားဖြင့် ဆီချွမ်-ကွေ့ကျိုး (Sichuan–Guizhou)၊ ကွမ်ရှီး-ကွေ့ကျိုး (Guangxi–Guizhou) နှင့် ရှန့်ဟိုင်-ကူမင်း (Shanghai–Kunming) ရထားလမ်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ပြည်နယ်မြို့တော် ကွေ့ယန်အနီးတွင် ဆုံသည်။ လျိုဖန်ဆွေ-ဘိုင်ကွိုး (Liupanshui–Baiguo)၊ ဖန်ကောင်တီ အနောက်ပိုင်း (Pan County West) နှင့် ဝေ့ရှဲ-ဟုန်ကွိုး (Weishe–Hongguo) ရထားလမ်းများသည် ကွေ့ကျိုး၏ အနောက်နယ်စပ်တစ်လျှောက် ယူနန် နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ရထားလမ်းကွန်ရက်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤကွန်ရက်သည် ဝေးနင် (Weining) တွင် ကွေ့ကျိုးအနောက်မြောက်ပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်သော နိဂျန်း-ကူမင်း (Neijiang–Kunming) ရထားလမ်းနှင့် ကွေ့ကျိုး၏ အနောက်တောင်ထောင့်ရှိ ရှင်းယိတွင် ဖြတ်သန်းသွားသော နန်နင်-ကူမင်း (Nanning–Kunming) ရထားလမ်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ၊ ရှန့်ဟိုင်-ကူမင်း မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလမ်း (Shanghai–Kunming high-speed railway) နှင့် ကွေ့ယန်-ကွမ်ကျိုး မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလမ်း (Guiyang–Guangzhou high-speed railway) တို့သည် လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ချိန်တူး-ကွေ့ယန် မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလမ်း (Chengdu–Guiyang high-speed railway) သည် တည်ဆောက်ဆဲဖြစ်သည်။ လူဦးရေစာရင်းများ ၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၅ သန်းခန့်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ကွေ့ကျိုးသည် လူဦးရေစာရင်းအရ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အမျိုးမျိုးဆုံး ပြည်နယ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူနည်းစုအုပ်စုများသည် လူဦးရေ၏ ၃၇% ကျော်ကို ဖြစ်စေပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် မြောင် (Miao) (ဂါမူ (Gha-Mu) နှင့် အေဟမွှေ (A-Hmao) အပါအဝင်)၊ ယာအို (Yao)၊ ယိ (Yi)၊ ချန်း (Qiang)၊ တုန်း (Dong)၊ ကျွမ် (Zhuang)၊ ပုယီး (Bouyei)၊ ဘိုင် (Bai)၊ တူကျာ (Tujia)၊ ဂါလာအို (Gelao) နှင့် ဆွီ (Sui) တို့ ပါဝင်သည်။ ပြည်နယ်ဧရိယာ၏ ၅၅.၅% ကို လူနည်းစု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ကွေ့ကျိုးသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံး မွေးဖွားနှုန်း (Total fertility rate) ရှိသော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး၊ ၂.၁၉ (မြို့ပြ: ၁.၃၁; ကျေးလက်: ၂.၄၂) ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေး ကွေ့ကျိုးတွင် အဓိကကြီးစိုးသော ဘာသာများမှာ တရုတ်ရိုးရာဘာသာ (Chinese folk religions)၊ တာအိုဘာသာ (Taoist traditions) နှင့် တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Chinese Buddhism) တို့ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော စစ်တမ်းများအရ လူဦးရေ၏ ၃၁.၁၈% သည် ဘိုးဘွားဝတ်ပြုခြင်း (Ancestor veneration) ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ပြီး ပါဝင်လှုပ်ရှားကြပြီး၊ ၀.၉၉% သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ (Christianity) ကို လက်ခံကြသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်က ၁.၁၃% မှ လျော့ကျလာခြင်းဖြစ်သည်။ 150px|အန်းဆွန့်ရှိ ကွမ်ယူ (Guandi) အား ရည်စူးထားသော စစ်ဘုရား ဗိမ္မာန် (Wumiao) အစီရင်ခံစာများတွင် အခြားဘာသာအမျိုးမျိုး၏ အချက်အလက်များ မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း၊ ကွေ့ကျိုးတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ (Confucianism)၊ တာအိုဘာသာနှင့် လူနည်းစုများ၏ ဌာနေဘာသာများ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။ ပြည်နယ်အတွင်း ဘာသာရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် များသောအားဖြင့် လူနည်းစု အသိုင်းအဝိုင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်ချက်များနှင့် အလေ့အကျင့်များကို ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ ပညာရေး ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်တွင် အဓိက တက္ကသိုလ်များစွာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသည်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ကွေ့ကျိုးတက္ကသိုလ် (Guizhou University) (ကွေ့ယန်) ကွေ့ကျိုး ပုံမှန်တက္ကသိုလ် (Guizhou Normal University) (ကွေ့ယန်) ကွေ့ကျိုး ဆေးတက္ကသိုလ် (Guizhou Medical University) (ကွေ့ယန်) ကွေ့ကျိုး ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် (Guizhou University of Finance and Economics) (ကွေ့ယန်) ကွေ့ကျိုး လူမျိုးစုများ တက္ကသိုလ် (Guizhou Minzu University) (ကွေ့ယန်) ဤတက္ကသိုလ်များသည် ပြည်နယ်၏ ပညာရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဒေသတွင်းရှိ လူနည်းစုများ၏ ပညာရေးလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်း 250px|အန်းဆွန့်အနီးရှိ ဟွမ်ကူးရှူး ရေတံခွန် (Huangguoshu Waterfall) ကွေ့ကျိုး၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ၎င်း၏ သဘာဝအလှတရားများ၊ လူနည်းစု ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် သမိုင်းဝင် နေရာများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ထင်ရှားသော ခရီးသွားနေရာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။ **ဟွမ်ကူးရှူး ရေတံခွန်** (Huangguoshu Waterfall) - အန်းဆွန့်အနီးရှိ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ရေတံခွန်များထဲမှ တစ်ခု။ **ဖန့်ကျင့်ဆန်း** (Fanqingshan) - တောင်တန်းများနှင့် သဘာဝရှုခင်းများကြောင့် ကျော်ကြားသော နေရာ။ **ရှီးကျန်း မြောင် ရွာ** (Xijiang Miao Village) - ချဲင်တုံးနန် မြောင်နှင့် တုန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ခရိုင်အတွင်းရှိ မြောင် လူမျိုးစု၏ ရိုးရာနေထိုင်ရာ ရွာ။ **ကျောက်ရှင်း တုန်း ရွာ** (Zhaoxing Dong Village) - ချဲင်တုံးနန် မြောင်နှင့် တုန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ခရိုင်အတွင်းရှိ တုန်း လူမျိုးစု၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်သော ရွာ။ ထို့အပြင်၊ ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်း၏ ထူးခြားသော တံတားများ၊ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများနှင့် ကျောက်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့်လည်း ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဆွန်ကျီဂန်း (Sun Zhigang) က ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို မြှင့်တင်ရန် အဓိက အခြေခံအဆောက်အအုံ ပရောဂျက်များ ကြေညာခဲ့သည်။ ယဉ်ကျေးမှု ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်း၏ လူနည်းစု ယဉ်ကျေးမှုများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မြောင်၊ တုန့်။ ပုယီးနှင့် အခြားလူမျိုးစုများ၏ ရိုးရာဓလေ့များ၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဂီတနှင့် အကများသည် ပြည်နယ်၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင်၊ ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်း၏ ထူးခြားသော ဒေသအစားအစာများဖြစ်သည့် ဟင်းချဉ်စပ်များ၊ အရက်ချက်ယမကာ (အထူးသဖြင့် မိုင်ထိုင် (Maotai))နှင့် ဒေသထွက် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များကြောင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။ 200px|မိုင်ထိုင် အရက် (Maotai liquor) သည် ကွေ့ကျိုးမှ ထင်ရှားသော ဒေသထွက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေး ကွေ့ကျိုးသည် သမိုင်းအရ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျခဲ့သော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်၊ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း တရုတ်အစိုးရသည် ကျေးလက်ဒေသများသို့ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ တိုးချဲ့ရန် အာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။ ကွေ့ကျိုး ဆေးတက္ကသိုလ် (Guizhou Medical University) သည် ဒေသတွင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များ လေ့ကျင့်ပေးရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင်၊ ပြည်နယ်အတွင်း ဆေးရုံများနှင့် ကျန်းမာရေးဌာနများ တိုးတက်လာမှုကိုလည်း တွေ့မြင်ရသည်။ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ကွေ့ကျိုးသည် ၎င်း၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကြောင့် နိုင်ငံတကာ အာရုံစိုက်မှု ရရှိလာခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ “တစ်ခါးပတ်တစ်လမ်း” (Belt and Road Initiative) အစီအစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့်၊ ကွေ့ကျိုးသည် အာရှနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများ တိုးမြှင့်လျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင်၊ ဒေတာကြီးမားမှု (Big Data) နယ်ပယ်တွင် နိုင်ငံတကာ ကုမ္ပဏီများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများလည်း တိုးလာခဲ့သည်။ ကိုးကား ပြင်ပလင့် ကွေ့ကျိုးပြည်နယ် အစိုးရ၏ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက် (တရုတ်ဘာသာဖြင့်) ခရီးသွားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ - China Daily