လျှပ်ကူးဆဲလ်

နျူရွန်၏ အလုံးကိုယ်ထည်/ကိုယ်ထည်လုံး (Soma of a Neuron) နျူရွန်တခုချင်း၏ အလုံးကိုယ်ထည် (soma) သည် အလယ်ပိုင်းသဖွယ် လုံးဝန်းနေသည့် အပိုင်း ဖြစ်၏။ ဒီ-အန်(န်)-အေ ဟူသော ဗီမော်လီကျူးပါဝင်ရာ ဆဲလ်တွင်းနျူကလီးယပ်စ်လည်း ဤပိုင်း၌ ရှိသဖြင့်၊ ပရိုတီးန် မော်လီကျူးသစ် စုဖွဲ့မှုလည်း ဤပိုင်း၌ အဖြစ်များ၏။ နျူကလီးလပ်စ်မှာ အချင်းအားဖြင့် 3 မိုက်ခရိုမီတာခန့်မှ 18 မိုက်ခရိုမီတာခန့်အထိ ရှိတတ်၏။ နျူရွန်တခုချင်း၏ အဝင်တံပွားများ(dendrites) သည် အခြားနျူရွန် စသည်တို့မှ ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း (action potential) ဝင်ရောက်ရာ အမြောင်းလိုက် အမြောင်းလိုက် အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်၏။ နျူရွန်တခုချင်း၏ အထွက်တံ (axon) သည် အခြားနျူရွန်၏ အဝင်တံပွားတခုခုထံသို့ တေ့ဆက်လျက် ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်း လက်ဆင့်ကမ်းထွက်စေနိုင်သည့် အပိုင်း ဖြစ်၏။ ဤအထွက်တံ၏ အရှည်ပမာဏက ၎င်းနျူရွန် အလုံးကိုယ်ထည် အချင်း၏ အဆပေါင်း ဆယ်နှင့်၊ ရာနှင့်၊ သောင်းနှင့်အထိ ချီ၍ ရှိနိုင်၊ ရှည်နိုင်၏။ အဓိကအားဖြင့် ကိုယ်တွင်းလျှပ်လှိုင်းစဉ် (nerve signal) များကို အလုံးကိုယ်ထည် ဝေးရာသို့ စီးကူးစေပြီး၊ အချက်အလက်အချို့ကို ပဲ့တင်ထပ်မှုသဖွယ် ပြန်သယ်လာတတ်၏။ နျူရွန်တို့တွင် အထွက်လက်တံ တစ်ခုတည်း ရှိသည်က များတတ်၏၊ တခါတရံတွင် နျူရွန်အဝင်တံ များများသို့ ရောက်ရှိနိုင်ခြင်းငှာလည်း ကိုင်းပွားတတ်သေး၏။ နျူရွန်တခု၏ အထွက်တံနှင့် နောက်ထပ်နျူရွန်၏ အဝင်တံပွားတခုခုတို့ ထိပ်စွမ်းချင်း တေ့စပ်နေသည့် နေရာကို လျှပ်တေ့ (synapse) ဟု ခေါ်နိုင်၏။ အကိုးအကား ကဏ္ဍ:အာရုံကြောသိပ္ပံ ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ ကဏ္ဍ:ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ