အဿာဒဒိဋ္ဌိ

အဿာဒဒိဋ္ဌိ (ထီ) [အဿာဒ + ဒိဋ္ဌိ] (က) သာယာကြောင်း ဖြစ်သော တဏှာနှင့် ယှဉ်သော ဒိဋ္ဌိ၊ ဝတ္ထုအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့ကို (ကိလေသာ ကာမဖြင့်) မှီဝဲ သုံးဆောင်ခြင်း ကိစ္စ၌ အပြစ် တစ်စုံတရာ မရှိဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆသော ဒိဋ္ဌိ။ (ခ) သာယာအပ်-သုံးဆောင်ခံစားအပ်-သော သုခ-သောမနဿ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိ၊ ယင်း သုခသောမနဿသည် မပြတ်မစဲ မြဲ၏ စသည်ဖြင့် မှားယွင်းစွာ ယူဆသော ဒိဋ္ဌိ။ ဣဓေကစ္စော သမဏောဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဧဝံဝါဒီ ဟောတိ ဧဝံဒိဋ္ဌီ။ နတ္ထိ ကာမေသု ဒေါသော”တိ၊ ... အယံ ဝုစ္စတိ အဿာဒဒိဋ္ဌိ။ အဘိ၊ဝိ၊၃၈၃။ အဿာဒိဋ္ဌီတိ အဿာဒသမ္ပယုတ္တာ ဒိဋ္ဌိ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၈၀။ အယံ ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ရူပဿ အဿာဒေါတိ အဘိနိဝေသပရာမာသော ဒိဋ္ဌိ ... ဝုစ္စတိ အဿာဒဒိဋ္ဌိ။ ပဋိသံ၊၁၃၄။ အယံ သုခသောမနဿသင်္ခါတေ အဿာဒဒိဋ္ဌိ။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၆။ (ပဋိသံ၊၁၃၃၊ ၁၅၈။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၂။ မူလဋီ၊၁၊၁၁၉။) တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၃ အဿာဒဒိဋ္ဌိ ၃၅-ပါး ယင်းသည်— (၁) ရူပက္ခန္ဓာ, (၂) ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, (၃) သညာက္ခန္ဓာ, (၄) သင်္ခါရက္ခန္ဓာ, (၅) ဝိညာ ဏက္ခန္ဓာ, (၆) စက္ခုဒွါရ, (၇) သောတဒွါရ, (၈) ဃာနဒွါရ, (၉) ဇိဝှါဒွါရ, (၁၀) ကာယဒွါရ, (၁၁) မနောဒွါရ, (၁၂) ရူပါရုံ, (၁၃) သဒ္ဒါရုံ, (၁၄) ဂန္ဓာရုံ, (၁၅) ရသာရုံ, (၁၆) ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, (၁၇) ဓမ္မာရုံ, (၁၈) စက္ခု ဝိညာဉ်, (၁၉) သောတဝိညာဉ်, (၂၀) ဃာနဝိညာဉ်, (၂၁) ဇိဝှါဝိညာဉ်, (၂၂) ကာယဝိညာဉ်, (၂၃) မနောဝိညာဉ်, (၂၄) စက္ခုသမ္ဖဿ, (၂၅) သောတသမ္မဿ, (၂၆) ဃာနသမ္မဿ, (၂၇) ဇိဝှါသမ္မဿ, (၂၈) ကာယသမ္ဖဿ, (၂၉) မနောသမ္ဖဿ, (၃၀) စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, (၃၁) သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, (၃၂) ဃာနသမ္မဿဇာ ဝေဒနာ, (၃၃) ဇိဝှါသမ္မဿဇာ ဝေဒနာ, (၃၄) ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, (၃၅) မနောသမ္ဖဿဇာဝေဒနာ-ကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သော သုခ, သောမနဿသည် “ယင်း ၃၅-ပါးသော တရားတို့၏ သာယာဖွယ်သဘော ဖြစ်၏”ဟုမှားယွင်းစွာ ယူသောအားဖြင့် ၃၅-ပါး အပြားရှိ၏ (ပဋိသံ၊၁၃၄-၆။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၆-၅၀)။ တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၀ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ