ကွမ်တုန်းဘာသာစကား

ကွမ်တုန်းဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားအုပ်မှာ တရုတ်နွယ်(Sinitic) ဘာသာစကားထဲတွင်ပါဝင်သော ယွဲ့(Yue)ဘာသာစကား ၏ ဒေသိယစကားဖြစ်သည်။ကွမ်တုန်းဘာသာစကား၏မူလသသည် ကွမ်ကျိုးမြို့တည်ရှိရာ ကျူးမြစ်ဝကျွန်းပေါ်တစ်ဝှက်ဒေသများဖြစ်သည်။ကွမ်တုန်းဘာသာစကားသည် အထူးသဖြင့် တရုတ်ဘာသာ၏ ယွဲ့(Yue) အုပ်စုတစ်ခုလုံးကိုရည်ညွှန်းဖော်ပြခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်အပြင် တစ်ခါတစ်ရံ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအပြန်အလှန်နားလည်နိုင်လည်နိုင်သော Taishanese ဘာသာစကားများကိုပါ ထည့်သွင်းရည်ညွှန်းခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။ ကွမ်တုန်းဘာသာစကားသည် တရုတ်နိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဟောင်ကောင်နှင့်မကာအိုမြို့များတွင် အသုံးပြုကြသည်သာမရ ရေမြေရပ်ခြားတွင်အခြေချနေထိုင်သော ကွမ်တုန်းနွယ်ဖွားများ၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည့်အပြင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဇင်းမြစ်ကိုပါဖော်ပြလျှက်ရှိသည်။တရုတ်ပြည်မအတွင်း အဓိကအားဖြင့် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်(ကျူးမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ)နှင့် အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်ဖြစ်သော ကွမ်ရှီပြည်နယ်တွင် အသုံးပြုကြသည်။ကွမ်တုန်းဘာသာစကားသည် ဟောင်ကောင်နှင့်မကာအို အထူးဒေသများအပေါ် တွဲဖက်ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် လွှမ်းမိုးထားနိုင်စဲဖြစ်သည်။ဒါ့အပြင်၊ အနောက်နိုင်ငံများ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ(အထူးသဖြင့် မလေးရှား၊ကမ္ဘောဒီးယား၊ဗီယက်နမ် နှင့် စင်္ကာပူနိုင်ငံ)သို့ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့သော ရေမြေရပ်ခြားကွမ်တုန်းနွယ်ဖွားများအကြားတွင်ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြသည်။၂၀၂၃ တွင်စုစုပေါင်းကွမ်တုန်းစကားပြောသူ သန်း၈၀ခန့်ရှိပြီး စံကွမ်တုန်းဘာသာစကားသည် ယွဲ့(Yue) ဘာသာစကားများနှင့် တရုတ်ပြည်မ၏ရုံးသုံး မန်ဒရင်းဘာသာစကားမဟုတ်သော တရုတ်ဘာသာစကား များတွင် ပြောဆိုသူအများဆုံးဘာသာစကားလည်းဖြစ်သည်။ ကွမ်တုန်းဘာသာစကားသည် မန်ဒရင်းတရုတ်စကားနှင့် အခြားတရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများနှင် ဝေါဟာရ တူညီစွာမျှဝေမှုများ ရှိသော်လည်း အသံလေယူလေသိမ်းကွာခြားမှုများသာမက အချို့သော ဝေါဟာရများနှင့် သဒ္ဒါတည်ဆောက်မှုပုံဆန် ကွဲပြားမှုများကြောင့် တခြားတရုတ်နွယ်ဘာသာများနှင့် အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်မှုမရှိပါ။ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံတွင်အထူးသဖြင့် ကြိယာနေရာချထားမှုသည် အမျိုးကွဲနှစ်ခုကြားတွင် တစ်ခါတစ်ရံ ကွဲပြားသည်။ကွမ်တုန်း နှင့် မန်ဒရင်း အကြား ထင်ရှားသော ခြားနားချက်မှာ စကားပြောစကားလုံးကို ရေးသားပုံ၊ နှစ်ခုစလုံးကို ပြောစကား ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်သော်လည်း၊ ကွမ်တုန်းဘာသာပြောသူများ သည် အလွန်နည်းပါးသော ကွမ်တုန်းစကားဖြင့် ရေးသားထားသော ဝေါဟာရအပြည့်အစုံတွင် တတ်ကျွမ်းနားလည်ကြသည်၊ ထို့ကြောင့် စာလုံးပေါင်းမဟုတ်သော တရားဝင်ပုံစံဖြင့် ရေးသားထားသော ပုံစံကို လက်ခံထားပြီး၊ ၎င်းသည် ရေးသားထားသောစံမန်ဒရင်း နှင့် ပိုတူပါသည်။[4][1]သို့ရာတွင်၊ စံတရုတ်စာ ကြိယာစကားဖြင့် တရားဝင် ကွမ်တုံ ဖြင့် ဖတ်နိုင်သောကြောင့် စကားလုံးအသုံးအနှုန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကြိယာမဟုတ်သော စကားလုံးမျှသာဖြစ်ပြီး၊ ရံဖန်ရံခါတွင် စာဖတ်သူရွေးချယ်သော အဓိပ္ပာယ်တွင် အနည်းငယ်ပြောင်းလဲမှုများသာ ရှိပါသည်၊၊ရလဒ်အနေနှင့် မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို ကွမ်တုန်းဘာသာစကားအရေးအသားသည် မန်ဒရင်းအရေးအသားနှင့်တူနေမည်ဖြစ်ပြီး အသံထွက်သာကွဲပြားမှုရှိသည်။နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်ဆိုရလျှင် ကွမ်တုံးပြောစကားအရေးအသားများသည် လူမှုကွန်ယက်များနှင့် ရုပ်ပြစာအုပ်များတွင် အသုံးများသော အပြင်အဆင်များအဖြစ်တည်ရှိနေသည်။