ရခိုင် စကားပုံများ

၁)ဇရပ်မသွီး(မီးသွေး) တန်းထား(တံတား)မာချီး။ ၂)နောက်ကျဂေ လဒ(လင်းဒ)မာ အရိုး၊ လူမာ အိုး၊ ဖုန်း(ဘုန်း)ကြီးမာ သပိတ်၊ သူတော်မမာ အိတ်။ ၃)ဆင်းရဲ လ(လူ)မွဲကို နတ်မြင်၊ မချိလို့ သွားကြဲဂေ ရယ်ယောင်ထင်ရေ။ ၄)ဆင်းရဲလို့ အငှားခံဂေ၊ သူဋ္ဌီးသားက အကြွီးခိုင်းရေ။ ၅)ဆင်းရဲလို့ဖင်ခံဂေ၊ သူဋ္ဌီးသားက အကြွီးနှက်တေ။ (စကားပုံဟိအတိုင်းပါ။ ရိုင်းဂါရိုင်းပါရေ) ၆)မဟိမကောင်း ဟိမကောင်း၊ မကောင်းခက်တေ ကောင်းခက်တေ။ ၇)မဟိဒုက္ခ ဟိဒုက္ခ။ ၈)မပြောဂေ မဗြီး မတီးဂေမမြည်။ ၉)လိပ်မှိုကိုရရေပိုင်ချောင်။ ၁၀)ကျွဲနားမာ စောင်းတီးရေပိုင်ချောင်။ ၁၁)သောင်ပြင်မာတင်ထားရေ ခွီးပိုင်။ ၁၂)ချစ်ဂါ ချစ်တေ ယဂေလေ့။ ၁၃)လင်ရဖို့ခါ မ,ရာနားပဲ့ရေ။ ၁၄)မပြည့်ရီအိုး ဘောင်ဘင်ခတ်။ ၁၅)အိမ်ဂါးအဆွီး မောင်းဂါကြီး။ ၁၆)အကောင်းပြောဂေ င/ယောင်းဖလာ။ ၁၇)အိုးမပူဘဲ ခွက်ပူရေ။ ၁၈)ကိုယ့်နန့်မဆိုင် ခွင်.မပိုင်၊ ဆွဲကိုင်မပြုရာ။ ၁၉)မတူမတန် ရွှီပင်းကန်၊ မတန်ရေလောင်း မစီးကောင်း။ ၂၀)ဆင်းရဲခြင်းကို ပွဲမာပြရေ။ ၂၁)လူမပေါ်ခင် ချီးပေါ်ရေ။ ၂၂)အရက်မူး မ,ရာ နွားခိုးပေါ်ရေ။ ၂၃)လက်ဆောင်မပါ ဂါထာမစူး။ ၂၄)ပွဲမဝင်ခင် ပြင်မာကျင့်။ ၂၅)မထိုင်ခင်ကပင် ခြီဆင်းရေ။ ၂၆)ခရမ်းသီးဖိုး ဂြိတ်ဖိုးမာထင့်ရေ။ ၂၇)တောင်ကျရီပိုင်ချောင်။ ၂၈)ချင်းဓားပိုင်ချောင်။ ၂၉)တနှစ်လုံးနွားကျောင်း နွားထီးမှန်းနွားမမှန်းမသိ။ ၃၀)ကုလားကိုသတ် ဇီးကိုခွပ်။ ၃၁)မယားကိုသတ် ဇီးကိုခွပ်။ ၃၂)အရိုးကွဲယာင်ရိုက်က အသဲစွဲအောင်ချစ်။ ၃၃)ရွာနားကမြက်ကို ရွာနွားမစား။ ၃၄)အပျိုလိုဂေ အအိုကိုကပ်။ ၃၅)ငါးကြီးလိုဂေ ငါးချေနန့်မျှား။ ၃၆)ဖုန်း(ဘုန်း)ကြီးမာတရား လူမာမယား။ ၃၇)ရွှီဟိရေဖ(ဘု)ရား ကို လူရိုသေ။ ၃၈)ရွှီအကြောင်း ဖယောင်းသိ။ ၃၉)အကြောင်းကံမကောင်း ဖ(ဘု)ရားလောင်း နွားကျောင်းကျ။ ၄၀)ပန်းထိမ်ရရိုး အမိရွှီတကျပ်က တမတ်ခိုး။ ၄၁)မျောက်မီးဇရရေပိုင်။ ၄၂)ဒုတ်ကျ မ,ရာ ဓမြ(ဓားပြ)မှန်းသိရေ။ ၄၃)အသွင်မတူ အိမ်သူမဖြစ်။ ၄၄)’ဝ’မဟိဘဲ ‘ဝိ’လုပ်နိန်ရေ။ ၄၅)’ရ’ကိုမနိုင် ရခိုင်ကိုမိန်း။ ၄၆)’ရ’ကိုမသိ ရခိုင်နန့်ညှိ။ ၄၇)ကောက်ရှိုးပုံကိုစောင့်ရေ ခွီးပိုင်။ ၄၈)စည်ခြောက်တောဝင်ရေ ချီ(ဂျီ)ပိုင်။ ၄၉)မမီရေပန်းကို တုံးခုလို့လှမ်းရေ။ ၅၀)မငိုတတ်ကေ ရယ်စော်နန့်တူရေ။ ၅၁)မရယ်တတ်ကေ ငိုစော်နန့်တူရေ။ ၅၂)မပြောတတ်ကေ ဆဲးစော်နန့်တူရေ။ ၅၃)ရီပြင်မာ စာရီးရေပိုင်။ ၅၄)ရွာသူကြီးထုံးဗူး။ ၅၅)ဇာတီဗြီးကေ မြန်းကိုဖြတ်။ ၅၆)အသီးကိုစားချင်ဂေ အပင်ကိုစိုက်။ ၅၇)အရိပ်ကိုလဲးခို အကိုင်းကိုလဲးချိုး။ ၅၈)ပဇ(ပါးစပ်)ကဖ(ဘု)ရား၂ လက်ကကားရားကားရား။ ၅၉)ဗူးဆိုဂေ ဖရုံမသီး။ ၆၀)ချောင်းကကောက်ကို လောင်းကကောက်နန့်လှော်။ ၆၁)သနားဂေ သနာရောက်တေ။ ၆၂)ဖျားလို့မနိန် တက်ရာတက်လာရေ။ ၆၃)ယားရေအကွက်ကို လက်ကျရေ။ ၆၄)င/သပြေသခသီး(သခွားသီး) ခိုးရေပိုင်။ ၆၅)ဂျင်းနည်းဂေ ပလဲလှောက်တေ။ ၆၆)နပျိုးသီးမှန်း -ီးမှန်းမသိ ခုံမာတင်ထားဂေ ကောက်စားဖို့ရာသိရေ။ ၆၇)ချီးကိုရွှီဖြစ်အောင်ငြင်းရေ။ ၆၈)ဆရာမပြ င/ပိဖုတ်တောင်နည်းမကျ။ ၆၉)ကိုယ့်စော်ကိုလည်း မမီး၊ လူစော်ကိုလည်းမစုပ်။ ၇၀)အသိခေါက်ခက် အဝင်နက်။ ၇၁)ပဇွန်ပိုင်ချောင် ဦးနှောင့်နန့် ချီးနန့်ရောနိန်ရေ။ ၇၂)လောင်းထက် ထူးဝါးရှည်ရေ။ ၇၃)ဝလုံးချသုတ်(ဝါးလုံး ချီးသုတ်)။ ၇၄)ခွီးလောက်ကျပိုင်ချောင်။ ၇၅)ဒရမ်းစည်ကို ခွီးသီးပေါက်တေပိုင်ချောင်။ ၇၆)ဆင်းရဲသားလထုတ် ကြွက်ကိုက်တေ။ ၇၇)ပင်လယ်ပြင်ကို င/ပိခပ်တေပိုင်ချောင်။ ၇၈)င/ပိ၊ဆားမပါရေ ဟင်းပိုင်။ ၇၉)မချစ်ကေလဲး အောင့်ကာနမ်း၊ မနမ်းချင်လေ့ ပင့်သက်ချူ။ ၈၀)တောင်းမာအကွပ် လူမာအဝတ်။ ၈၁)ဖားကိုတုလို့ ခရုခုံရေ။ ၈၂)အယင်လိုဂေ ဖြဖြည်းလုပ်။ ၈၃)ကိုယ့်ထိုက်နန့် ကိုယ့်ကံ။ ၈၄)ကစပ်ရာက ရန်စရေ။ ၈၅)အတတ်ကြူးဂေ အရူးဖြစ်။ ၈၆)သားသမီးချီးငွေ ကြက်သောက်ရီ နတ်ပင်ရွှီချ ပြန်မရ။ ၈၇)မောင်နန့်နှမ အယင်ရ။ ၈၈)သမီးခအို အယင်လို။ ၈၉)ခွီးကိုသတ်ချင် ခ(ခွီး)ချင် မျက်နှာကိုကြည့်။ ၉၀)လမ်းမသိဂေ ခွီးပဒုံးကိုဆွဲလို့လိုက်။ ၉၁)ခွီးပဒုံးကို ကျိုင်ဒေါက်စွပ်တေပိုင်။ ၉၂)လင်နန့်မယား ချာ(လျှာ)နန့်သွား။ ၉၃)ရွာကအမှုကျောင်းကိုပတ်။ ၉၄)ကျောင်းကအမှုရွာကိုပတ်။ ၉၅)မကောင်းဂေ ကျောင်းကိုပို့။ ၉၆)ဆရာမကောင်း တပည့်ဂေါင်း။ ၉၇)သားသမီးမကောင်း မိဖ(ဘ)ဂေါင်း။ ၉၈)တပည့်လိမ်မာ ဆရာအာပတ်လွတ်။ ၉၉)ခွီးပဇ(ပါးစပ်)က နတ်စကားပြောရေပိုင်။ ၁၀၀)အိပ်ရေအကြောင်း မိုးကျမရာ(နိုးမရာ)သိဖို့။ ၁၀၁)ဆွမ်းတဆုပ်နန့် ဖ(ဘု)ရားကိုရန်တိုက်တေပိုင်။ ၁၀၂)မသိဂေ မိန်း(မေး)၊ မစင်ဂေ ဆီး။ ၁၀၃)ဆပ်လှီးရာမာ ခွီးမျှော် မျှော်လို့။ ၁၀၄)လက်ပန်ပင်မာ ဇရွက်(ဇရက်)ကျ ကျလို့။ ၁၀၅)ချီးမစားရရေ ခွီးပိုင်။ ၁၀၆)ချီးမစားရရေခွီး ဂေါင်းကိုက်တေ။ ၁၀၇)ဒေါင်းကရေပိုင် ဖင်ဟဟောင်းနန့်။ ၁၀၈)တောမရရေ ခဲးဝါပိုင်။ ၁၀၉)ဆင်ကန်းတောတိုး။ ၁၁၀)ကြက်ကန်းဆန်တိုး။ ၁၁၁)ဆီးတောက်နိန်ရေငါးပိုင်။ ၁၁၂)ချ(ချီး)ဒုံးကြီဂေ ခွီးမစား၊ စကားကြီးဂေ လူမယုံ။ ၁၁၃)မပြောချင်ဂေ လွတ်တေ၊ မတော်ချင်လို့ မလွတ်။ ၁၁၄)သတိမမူ ဂူမမြင်၊ သတိဂေ မြူမြင်ရေ။ ၁၁၅)အဖထက်သားက တနှစ်ကြီး။ ၁၁၆)ကြိုးရေမိုးလဲ မရွာ၊ ရွာရေမိုးလဲ မကြိုး။ ၁၁၇)အရှက်မဟိ ပရစ်မျက်နှာ။ ၁၁၈)စိတ်ကောင်းဂေ ရူးရေလို့ထင်ရေ။ ၁၁၉)ငါးဘိုင်းသစ်ကိုင်း။ ၁၂၀)မဖြစ်သာကြံ နွားနန့်ထွန်၊ သီ(သေ)လတ်မေကြာက် ပေါက်တူးပေါက်။ ၁၂၁)ဆားမပါဂေ ပြာလဲးတမျိုးကောင်းရေဂါ။ ၁၂၂)သုံဒေါင်းထောင်းလို့ တဒေါင်းမပြည့်။ ၁၂၃)ဆီပါဂေ ရွှစာမုန့်လဲးကောင်းရေဂါ။ ၁၂၄)အလုပ်မမြင်ရဲသား(စစ်သား)ဝင် မဆိတ်ဖြူမတရိတ်ရ။ ၁၂၅)မိန်း(မီး)လောင်ရာမာ လီပင့်ရေ။ ၁၂၆)အစာကိုရာမြင် မျှားကိုမမြင်။ ၁၂၇)အတုကိုမြင် အတတ်သင်။ ၁၂၈)မျက်ကန်း ဆိပ်ဆီ(တစ္ဆေ)မကြောက်။ ၁၂၉)ဖြစ်သမျှအကြောင်း ကောင်းပါရာ။ ၁၃၀)မဟိတောင်း(တောင့်)တ ဟိမ့်ကြောင်းကြ။ ၁၃၁)ကုသိုလ်တသိုက် င/ရဲတပိသ်သာ။ ၁၃၂)ကံနန့်ခွီးလား ချီးနန့်တွိ။ ၁၃၃)ကံနန့်သား ကျားမကိုက်။ ၁၃၄)ကံနန့်ခွီး နသွီး(နှုတ်သီး)ချီးမှန်။ ၁၃၅)ချီးစိုက်လူထက် မြင်လူရှက်။ ၁၃၆)ဇာတ်သမား မယား၊ ဖဲသမား ဒင်္ဂါး။ ၁၃၇)ယောက်ျားကောင်းဂေ မောင်းမတထောင်၊ မ-(မိန်း)မကောင်းဂေ ကျောင်းကအကောင်။ ၁၃၈)အချိုရှာဂေ သကာတွိ့။ ၁၃၉)သ(သွား)ချီးတက်တေ ကြံကိုဝယ်စားဆိုဂေ နပျိုးသီးကိုဝယ်စားလာရေ။ ၁၄၀)မမိန်းဘဲမပြောဂေ့ မခေါ်ဘဲမထူးဂေ့။ ၁၄၁)အမှန်ဆို နာလိုခံခက် ဒေါသထွက်တေ။ ၁၄၂)မရတမျိုး ရ,တမျိုး။ ၁၄၃)မစားရဂေ’နင်’ စားရဂေ’လင်’။ ၁၄၄)ကြွက်ကိုမာန်ပါ အိမ်(ကျီ)ကိုမီးတိုက်။ ၁၄၅)ဗူးကောင်းဂေ စင်ခံ၊ လင်ကောင်းဂေ စံ။ ၁၄၆)အချိုက်လွန်ဂေ တူးရေ။ ၁၄၇)ရည်းစားတထောင် လင်ကောင်းတယောက်။ ၁၄၈)အဘိန်(ထမီ)ဆိုးကို ကြွက်ကိုက် ကိုက်လို့။ ၁၄၉)အရူးမဟင်းခူး။ ၁၅၀)ခေတ်မကောင်းလို့ ရူးကွန်ဆောင်ရေ။ ၁၅၁)သီဖို့အစ ဖျားရေ။ ၁၅၂)သီရာသီဖို့ ဝမ်းကျမစဲ။ ၁၅၃)အိုရာအိုရေ ဂြိုမကျိုး။