လေမျိုး ၈၀

(က) ပါဒရက် လေမျိုး ၈ ပါး (၁) ဥဏှ ဝါတ- ခြေမှပူ၍ တက်သောလေ။ (၂) သီတ ဝါတ- ခြေမှ အေး၍တက်သောလေ။ (၃) ဥဘယ ဝါတ- ပူအေး ၂-ပါးရော၍ တက်သော လေ။ (၄) ဥပါ ဝါတတစုံတရာကပ်ငြိသကဲ့သို့ ထင်၍ တပ်သော လေ။ (၅) ကပ္ပလ ဝါတ- တခြားဝတ္ထုတို့ဖြင့်ကပ်ဆွဲနေသလို ထင်သော လေ။ (၆) ဇောဂ္ဂ ဝါတ- မြှော့တွယ်သကဲ့သို့ ထင်သော လေ။ (၇) တုတ္တ ဝါတ- မျဉ်းမျဉ်းသာသာတက်သော လေ။ (၈) ဇလ သုလ ဝါတ- ထုံအေး နာကျင် ကိုက်ခဲသော လေ။ စုစုပေါင်း လေနာမျိုး ၈ ပါး။ (ခ) အဇိဏ္ဏလေးမျိုး ၁၂-ပါး (၁) အဇိဏ္ဏ ဝါတ- အစာမကြေသောလေ။ (၂) အ ပါစကဝါတ- အစာမကျက် မနပ်သော လေ။ (၃) ဝိရေစန ဝါတ- ဝမ်းသွားစေတတ်သောလေ။ (၄) အဝိသမ ဝါတ- ဝမ်းမဖြောင့်စေတတ်သော လေ။ (၅) ဣစ္ဆိ ပူရ ဝါတ- ဝမ်းဖောရောင်စေတတ်သောလေ။ (၆) အဂ္ဂ ဂေလည ဝါတ- ဝမ်းကိုကျိကျိရစ်ရစ်နာစေတတ်သော လေ။ (၇) ကမ္ပလ ဝါတ- ထိုမှဤမှ လှိုင်းထသကဲ့သို့ တက်သောလေ။ (၈) သူလ ပိတ္တက ဝါတ- ဝမ်းကိုက်စေတတ်သော လေ။ (၉) ဝိဗန္ဓက ဝါတ- ဝမ်းကို ခိုင်စေတတ်သော လေ။ (၁၀) ပိဋ္ဌ အန္တက ဝါတ- စမြင်းကို ခံစေတတ်သော လေမြင်းသရိုက်။ (၁၁) အန္တနိဂ္ဂဒဝလ ဝါတ- အူဆုံးကို ထွက်စေတတ်သော လေမြင်းသရိုက်။ (၁၂) ယက္ခ ပိတ္တ မေဒ ဝါတ-သွေးအဆီကို ယိုဆင်းစေတတ်သော လေမြင်းသရိုဏ်။ စုစုပေါင်း အစာမကြေလေ ၁၂ ပါး။ (ဂ) ဘဝင်လေမျိုး ၁၂ ပါး (၁) ဘဝင်္ဂဥဒ္ဓရိ ဝါတ- ဘဝင်မြင့်သောလေ။ (၂) ကာသ ဝါတချောင်း ဆိုးသော လေ။ (၃) သိမာဂုရ ဝါတ- ရင်လေးကျပ်ဆို့ ဆွဲဆိုင်းသော လေ။ ၎င်းကိုပင် 'လေကျပ်သဘီ,လေဆုံဆို့,လေခေါင်းဆွဲ'ဟု ခေါ်သေး၏။ (၄) ပုန္ဒရ ဝါတ- ရင့်ပြည့်မောက်တက်သောလေ။ (၅) စလ ဝါတ- ရင်ခုန် နှလုံးတုန်သော လေ။ (၆) သွာတ ဝါတ- အသံကို ပျက်စေတတ်သောလေ။ (၇) သိနာ ဝါတ- ပန်းခြင်း ဟိုက်ခြင်း ရှိုက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော လေ။ (၈) ခေါဿဝါတ- ကြို့ထိုးသော လေ။ (၉) သဟဿ ဝါတ- သမ်းဝေ မူးမိုက်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သော လေ။ (၁၀) ပကွာသ ဝါတ- နံကြား ရင်ဘတ်တို့၌ လျှိုခြင်း ထိုးခြင်းကိုပြုတတ်သော လေ။ (၁၁) အမာသယဝါတ- အပျဉ်အစုတည်နေသော လေပျဉ် လေချပ်။ (၁၂) ဂေါလ ဝါတ- လေလုံးလေခဲ တည်စေသောလေ။ စုစုပေါင်း ၁၂ မျိုး။ (ဃ) ဦးခေါင်းလေမျိုး ၁၂ ပါး (၁) သီသ ဥဏှာ ဝါတ- ထိပ် နဖူးဦးခေါင်းပူသော လေ။ (၂) သီသ သူလ ဝါတ-ခေါင်းကိုက်ခဲသောလေ။ (၃) စက္ခုန္ဓက ဝါတ- မျက်စိကြက်တက် မမြင်တက်သောလေ။ (၄) စက္ခု သူလ ဝါတ- မျက်စိ ကျိန်းအောင့်စေတက်သော လေ။ (၅) သောတ သူလ ဝါတ- နားကိုက်နားအူစေတတ်သော လေ။ (၆) သောတ အန္ဓက ဝါတ-နားပင်းဆိတ်စေတတ်သော လေ။ (ရ) မုခ ဝါတခံတွင်း သွားဖုံး နာစေတတ်သော လေ။ (၈) ဇိဝှါနိဂ္ဂလ ဝါတ- လျှာကိုထွက်စေတတ်သော လေ။ (၉) ဘဝင်္ဂစလ ဝါတ- ဘဝင်လှုပ်အားကြီး၍ စကားမပြီသော လေ။ (၁၀) ဇိဝှါ ဖေါဋက ဝါတလျှာရောင်စေတတ်သော လေ။ (၁၁) ဇိဝှါ ထဒ္ဓက ဝါတ- လည်ချောင်းခံတွင်း မဟနိုင်သော လေ။ (၁၂) ဇိဝှါ ပဝေသန ဝါတ-လျှာကိုတိုဝင်စေတတ်သော လေ။ စုစုပေါင်း ၁၂ မျိုး။ (င) အင်္ဂမင်္ဂင်္လေမျိုး ၁၁ ပါး (၁) အင်္ဂမင်္ဂ ဝါတ- အင်္ဂါကြီးငယ်သို့သက်ရောက် စေတတ်သောလေ။ (၂) မံသက ဝါတ-အသား အရေဖေါက်ပြန်စေတတ်သော လေ။ (၃) မံသ ဝိသုစိက ဝါတ - အသားအရေကို အပ်နှင့်ထိုးဆွ၏သို့ နာသော လေ။ (၄) နိလ ပိတ ဝါတ- အသည်းအအူအသားအရေတို့ကို ညိုရွှေစေတတ်သော လေ။ (၅) လသိက ဝါတ- ကိုယ်လက်စသည်စေးထိုင်းစေတတ်သော လေ။ (၆) အလသက ဝါတ- ကိုယ်လက်လေးလံ ထိုင်းမှိုင်းစေတတ်သောလေ။ (၇) အန္တက ဝါတ- အကြော အသား အရေအတွင်း၌ ကပ်စေးသကဲ့သို့ထင်သော လေ။ (၈) ပက္ခဝါတ- ကိုယ်တခြမ်းသေစေတတ်သော လေ။ (၉) အဘီတ ဝါတ- ရွဲ့စောင်းစေတတ်သော လေ။ (၁၀) မုဂဝါတ- ဆွံ့,အ စေတတ်သော လေ။ (၁၁) သုက္ခ ဝါတ-ဓာတ်လေးပါး အသား အရေတို့ကိုခြောက်ခန်းစေတတ်သော လေ။ စုစုပေါင်း ၁၁ ပါး။ (စ) သတ္ထကလေမျိုး ၇-ပါး (၁) ခုရက ဝါတ- ဖြတ်တတ်သောလေသင်ဓုန်း။ (၂) ကတ္တရဝါတ- အသည်း နှလုံးကို ဖြတ်တတ်သော လေကတ်ကျေး။ (၃) သတ္ထက ဝါတ-အသည်းနှလုံးကိုထားဖြင့်ဖြတ်သကဲ့သို့သော လေ။ (၄) ဇ္ဈိန ဝါတ- အရိုးအရေတို့ကို ကွဲအက် စုတ်ပြတ်စေသောလေ။ (၅) ဝုဂ ဝါတ- မြွေမနဂါးဆိပ်ကဲ့သို့ ပူ၍ အခွေအခွေတက်သော လေ။ (၆) ဥပ္ပါဋက ဝါတပြင်းထန် လျင်မြန်စွာ အင်္ဂါကြီးငယ်တို့ကို ထွက်စေ တတ်သော လေ။ (၇) အင်္ဂ နိဂ္ဂလ ဝါတအင်္ဂါကြီးငယ်တို့ကိုဖြည်းဖြည်းသာသာ ထွက်စေတတ်သော လေ။ စုစုပေါင်း ၇ ပါး။ (ဆ) အင်္ဂမင်္ဂ ဝိကိကာရ လေမျိုး ၁၃-ပါး (၁) ကုစ္ဆေဒက ဝါတ- ကိုယ်အလုံး၌ ရှိသောလေပြတ်၍ သေစေတတ်သောလေ။ (၂) စလ ဝါတ- ခြေလက် လေးလံ တုန်လှုပ်သော လေ။ (၃) အင်္ဂပဝေသ ဝါတ- အင်္ဂါကြီးငယ် တို၍ ဝင်သော လေ။ (၄) အင်္ဂ ဖေါဋ ဝါတအင်္ဂါဇာတ်ရောင်စေတတ်သော လေ။ (၅) ဩနတ ဝါတ -ကုန်းကွ ကိုင်းစေတတ်သော လေ။ (၆) ကာယဖေါဋ ဝါတ-ကိုယ်လုံးရောင်ဖေါသော လေ။ (၇) ဥဒ္ဓမဝရောဟ ဝါတ -တွန့်ခြင်း လိမ်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သော လေ။ (၈) မုတ္တကိတ္တ ဝါတ- ကျင်ငယ်မထွက်နိုင်အောင် ပိတ်ဆို့သော လေ။ (၉) ကောသဥဒ္ဓရိ ဝါတ-ဝှေး တက်စေတတ်သော လေ။ (၁၀) အဏ္ဍ ဖေါဋ ဝါတ- ဝှေးစေ့ ရောင်ဖေါစေတတ်သောလေ။ (၁၁) ကာယ ဗန္ဓန ဝါတ- ကိုယ်လုံးဆိုင်းတွစေတတ်သော လေ။ (၁၂) ဂျဟ ဝါတ-ပိန်ကြုံစေတတ်သောလေ။ (၁၃) သာခ ဝါတ- ခြေလက် ဦးခေါင်း ဆတ်ဆတ်မြန်မြန်တုန်လှုပ်စေတတ်သော လ။ စုစုပေါင်း ၁၃ ပါး။ (ဇ) အဓိမိမာန လေမျိုး ၅ ပါး (၁) အဓိမာန ဝါတ- ရှုးသွပ် စေတတ်သော လေ။ (၂) မုခ ဗန္ဓကဝါတ-အာခံတွင်းကို ကျဉ်းစေတတ်သောလေ။ (၃) ခိပ္ပ ဝါတ-လျင်မြန်စွာ တက်စေတတ်သော သူငယ်နာလေ။ (၄) ကာယ လဟုက ဝါတ- ကိုယ်လက်ပေါ့ပါးစေတတ်သော လေ။ (၅) ကာယဂရုကဝါတကိုယ်လက်လေးစေ တတ်သော လေ။ စုစုပေါင်း ၅ ပါး။ ပေါင်းရုံးခြင်း အထက်တွင် ဆိုခဲ့ပြီးသော လေလက္ခဏာများကို စုေပေါင်းလိုက်သောအခါ မြန်မာ အလိုအားဖြင့် လေမျိုး ၈ဝ ဟု ရေတွက်နိုင်သည်။ ရည်ညွှန်းကိုးကား မြန်မာဆေးကျမ်းများ သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန် - ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် Category:မြန်မာ့ ဆေးပညာ Category:ဗိန္နော Category:ရောဂါ