စီးပွားရေးသိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်အထိမ်းအမှတ်ဆုရ ပညာရှင်များဇယား

စီးပွားရေးသိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်အထိမ်းအမှတ်ဆုရ ပညာရှင်များစာရင်းကို အောက်ပါဇယားတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဆုချီးမြှောက်ခံရသည့် ပညာရှင်များစာရင်း ၁၉၆၉ - ၁၉၇၉ ခုနှစ်ဆုရပညာရှင်နိုင်ငံ ဆုရသည့် အကြောင်းရင်းခံပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်အမည်ဆုရရှိချိန်တွင် ပညာရှင် လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် အဓိကအဖွဲ့အစည်းအရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များ (အချို့ကိုသာ မြင်သာစေရန် ဖော်ပြထားသည်။) 1969 75pxRagnar Frisch "စီးပွားရေးဖြစ်စဉ်များအားဆန်းစစ်ခြင်းအတွက်အသုံးပြုသော အခြေအနေအလိုက် ပြောင်းလဲနိုင်သော မော်ဒယ်များ (dynamic models)တီထွင်အသုံးချခြင်းအတွက်" University of Oslo University of OsloFrisch–Waugh–Lovell theorem, Conjectural variation 75pxJan Tinbergen Leiden University Erasmus UniversityEconometrics, Policy instruments 1970 75pxPaul Samuelson "အချိန်ပေါ်မူတည်ပြီး ပြောင်းလဲမှုရှိသောနှင့် ပြောင်းလဲမှုမရှိသော စီးပွားရေးသီအိုရီ (static and dynamic economic theory)ကို တီထွင်ခဲ့ခြင်း၊ စီးပွားရေးသိပ္ပံဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဆန်းစစ်မှု (analysis)လုပ်ငန်းများ တိုးပွားအောင် တက်ကြွစွာဆောင်ရွက်ချက်ခြင်း ဟူသည့် သိပ္ပံနည်းကျလုပ်ဆောင်ချက်များအတွက်" ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Revealed preference, Samuelson condition, Social Welfare Function, Efficient-market hypothesis, Turnpike theory, Balassa–Samuelson effect, Stolper–Samuelson theorem, Overlapping generations model 1971 75pxSimon Kuznets "စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိူးတိုးတက်မှု ပုံစံကို သူ၏ အတွေ့အကြုံ နှင့် စမ်းသပ်မှုများကို အခြေပြုသည့် ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုခြင်း မှတဆင့် စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး အဖွဲ့အစည်းပုံစံများ နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဖြစ်စဉ်တို့ကို ရှုထောင့်သစ်များ နှင့်တကွ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ သဘောပေါက်နားလည် လာစေသည့်အတွက်" ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Gross domestic product, Capital formation, Kuznets cycle, Kuznets curve 1972 75pxJohn Hicks "ယေဘုယျ စီးပွားရေး ဈေးကွက်ဝယ်လိုအားနှင့်ရောင်းလိုအား မျှခြေဆိုင်ရာ သီအိုရီ (general economic equilibrium theory) နှင့် ကောင်းမွန်မျှတသော လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ရန်အတွက် ဈေးကွက်ပုံစံနှင့် စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များ ခန့်ခွဲနေရာချထားမှုဆိုင်ရာများ လေ့လာမှု သီအိုရီ (welfare theory) များဖော်ထုတ်ရာတွင် ဦးဆောင်အကြံပြု ဆောင်ရွက်ချက်များအတွက်" အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်IS–LM model, Hicksian demand function, substitution effect, income effect, Kaldor–Hicks efficiency 75pxKenneth Arrow ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Fundamental theorems of welfare economics, Arrow's impossibility theorem, Arrow–Debreu model, Endogenous growth theory, 1973 75pxWassily Leontief Soviet Union "ကုန်ထုတ်ကဏ္ဍတစ်ခုမှ ထုတ်ကုန်ကို အခြားကုန်ထုတ်ကဏ္ဍ၏ ကုန်ကြမ်းအဖြစ် အသုံးပြုသော ဖြစ်စဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ကဏ္ဍချင်း မည်သို့ဆက်စပ်မှုရှိသည် ကိုဖော်ပြသော ကုန်ကြမ်း-ထုတ်ကုန် ဆက်စပ်မှုစံနစ် ကိုဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး၊ ထိုစံနစ်ကို အရေးကြီးသော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြေရှင်းရာတွင် အသုံးချနိုင်ခဲ့သည့်အတွက်" University of Berlin ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Input–output model, Leontief paradox 1974 75pxGunnar Myrdal "ငွေကြေးဆိုင်ရာ သီအိုရီ နှင့် စီးပွားရေး လှုပ်ခတ်မှုများအကြောင်းကို လေ့လာဖော်ထုတ်ရာ၌ ရှေ့ဆောင်ပါဝင်ခဲ့ခြင်းနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ တို့အချင်းချင်း အပြန်အလှန် လှည့်ပတ်ဆက်စပ်နေမှု သဘောထားဖြစ်ရပ် ကို ထဲထဲဝင်ဝင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာနိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ အတွက်" Stockholm University Stockholm UniversityCircular cumulative causation75pxFriedrich Hayek University of Vienna လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်း၊ University of ChicagoAustrian business cycle theory, Economic calculation problem, Spontaneous order, Information economics 1975 75pxLeonid Kantorovich Soviet Union "အရင်းအမြစ်များ အလေအလွင့်အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် နေရာချ စီစဉ်ဆောင်ရွက်နိုင်မှုကို ဖော်ညွှန်းသည့် အရင်းအမြစ်များ အကောင်းဆုံး စီစဉ်နေရာချထားမှု သီအိုရီ ကိုဖော်ထုတ်ရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အတွက်" Leningrad State University Novosibirsk State UniversityLinear programming, Kantorovich theorem, Kantorovich inequality, Kantorovich metric 75pxTjalling Koopmans Leiden University University of Chicago၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်Linear programming 1976 75pxMilton Friedman "ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှု တို့ကို သုံးစွဲမှုပုံစံ ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်း နယ်ပယ် နှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း နှင့် သီအိုရီ တို့ကို လေ့လာခြင်း နယ်ပယ် တို့၌ စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့မှု နှင့် ငွေကြေးတည်ငြိမ်မှုဆိုင်ရာ ပေါ်လစီ၏ နက်နဲရှုပ်ထွေးမှု ကို ပေါ်လွင်အောင် သရုပ်ပြနိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ အတွက်" ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ် University of ChicagoMonetarism, Permanent income hypothesis, Natural rate of unemployment, Sequential analysis, Helicopter money, Great Contraction, Friedman rule, Friedman–Savage utility function, Friedman test 1977 75pxBertil Ohlin "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် အရင်းအနှီး(capital) ရွှေ့လျားမှုများဆိုင်ရာ သီအိုရီသို့ သူတို့၏ သမရိုးကျမှကွဲလွဲပြီး ဆန်းသစ်တီထွင်သော ပံ့ပိုးမှုအတွက်" Stockholm University Stockholm School of EconomicsHeckscher–Ohlin model 75pxJames Meade ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်Nominal income target 1978 75pxHerbert A. Simon "စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများအတွင်းရှိ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် သူ၏ ဆန်းသစ်တီထွင်သော သုတေသနအတွက်" University of Chicago Carnegie Mellon UniversityBounded rationality, satisficing, preferential attachment 1979 75pxTheodore Schultz "ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ပြဿနာများကို အထူးသဖြင့် အာရုံစိုက်ကာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်သော သုတေသနအတွက်" University of Wisconsin-Madison University of ChicagoHuman Capital Theory 75pxArthur Lewis လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်း Princeton UniversityLewis model, Lewis turning point ၁၉၈၀ - ၁၉၈၉ ခုနှစ်ဆုရပညာရှင်နိုင်ငံ ဆုရသည့် အကြောင်းရင်းခံပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်အမည်ဆုရရှိချိန်တွင် ပညာရှင် လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် အဓိကအဖွဲ့အစည်းအရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များ (အချို့ကိုသာ မြင်သာစေရန် ဖော်ပြထားသည်။) 1980 75pxLawrence Klein "စာရင်းအင်းအချက်အလက်များကို အ‌ခြေခံသည့် စီးပွားရေးအရ ပက်သက်ဆက်နွယ်မှုများကို တိုင်းတာသည့် စီးပွားစာရင်းအင်း (econometric) မော်ဒယ်များကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး၊ ယင်းမော်ဒယ်များကို စီးပွားရေးလှုပ်ခပ်မှုများ (economic fluctuations) နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပေါ်လစီများ ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာရာတွင် အသုံးချနိုင်ခဲ့သည့် အတွက်" မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ပဲန်ဆယ်လ်ဗေးနီးယား တက္ကသိုလ်Macroeconomics forecasting 1981 75pxJames Tobin "ငွေကြေးဈေးကွက်များ နှင့် ငွေကြေးသုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များချမှတ်ခြင်း၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း၊ ကုန်ထုပ်လုပ်မှုနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်းတို့၏ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုတို့ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာနိုင်ခဲ့သည့် အတွက်" ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ယေးလ်တက္ကသိုလ်Tobin tax, Tobit model, Tobin's q, Baumol–Tobin model 1982 75pxGeorge Stigler "စက်မှုကဏ္ဍ ဖွဲ့စည်းပုံများ၊ ဈေးကွက်များ လည်ပတ်လုပ်ကိုင်ပုံများ၊ ကုန်ထုတ်ကဏ္ဍအပေါ် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းတို့၏ ဥပ‌ဒေများပြဋ္ဌာန်းခြင်း (public regulation) အကြောင်းရင်းနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများနှင့်ပက်သက်၍ ဆန်းသစ်ခြားနားသော လေ့လာတွေ့ရှိချက်များ အတွက်" ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Regulatory capture 1983 75pxGérard Debreu "ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာမှု နည်းသစ်များကို စီးပွားရေးသီအိုရီအတွင်း သွတ်သွင်းနိုင်ခဲ့ခြင်းနှင့် ယေဘုယျ ဈေးကွက်ဝယ်လိုအားနှင့် ရောင်းလိုအား မျှခြေဆိုင်ရာ သီအိုရီ (General equilibrium theory) ကို စံနစ်တကျ ပြန်လည်မွမ်းမံနိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ အတွက်" École Normale Supérieureပါရီတက္ကသိုလ် ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေArrow–Debreu model, Sonnenschein–Mantel–Debreu theorem 1984 75pxRichard Stone "စီးပွားရေးဆိုင်ရာ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအတွက် လိုအပ်သောအခြေခံအချက်များ သိသာစွာ တိုးတက်ပြည့်စုံ လာစေသည့်၊ ပြည့်စုံတိကျသော စာရင်းစစ် နည်းစံနစ်များကို အခြေခံသည့် နိုင်ငံတော် စာရင်းအင်းစံနစ် ကိုဖော်ထုတ်ရာတွင် အခြေခံကျကျ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း အတွက်" ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်National accounts 1985 75pxFranco Modigliani "ငွေကြေးစုဆောင်းမှု၊ ငွေကြေးဈေးကွက်တို့နှင့် ပက်သက်၍ ရှေ့ဆောင်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာမှု များအတွက်" The New School for Social Research မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Modigliani–Miller theorem, Life-cycle hypothesis 1986 75pxJames M. Buchanan "စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း (Decision-making) သီအိုရီ အတွက် ဥပဒေနှင့်အညီ သဘောတူညီမှုနှင့် အခြေခံဥပဒေပြုမှုဆိုင်ရာ အခြေခံများ ချမှတ်ပေးခဲ့ခြင်း အတွက်" ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် George Mason UniversityConstitutional economics 1987 75pxRobert Solow "စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု သီအိုရီ ဖော်ထုတ်ရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအတွက်" ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Solow–Swan model 1988 75pxMaurice Allais "ဈေးကွက်များဆိုင်ရာ သီအိုရီနှင့် ကုန်ထုတ်ရင်းမြစ်များကို အလေအလွင့်အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် အသုံးချခြင်း (efficient utilization of resources) သီအိုရီ ဖော်ထုတ်ရာတွင် ဦးဆောင်အကြံပြု ဆောင်ရွက်ချက်များ အတွက်" École Polytechnique École Nationale Supérieure des Mines de Paris၊ Paris Nanterre UniversityOLG model, Allais paradox, Golden Rule savings rate 1989 75pxTrygve Haavelmo "စီးပွားရေးအရ ပက်သက်ဆက်နွယ်မှုများကို တိုင်းတာသည့် စီးပွားစာရင်းအင်း (econometric) များတည်ဆောက်ရာတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေခန့်မှန်းမှု သီအိုရီ (probability theory) ကို မည်သို့ အခြေခံတည်ဆောက်ထားကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ခြင်းနှင့် စင်ပြိုင်စီးပွားရေးကဏ္ဍ ဖွဲ့စည်းပုံများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာမှုများ အတွက်" အော့စလို တက္ကသိုလ် အော့စလို တက္ကသိုလ်Balanced budget multiplier ၁၉၉၀ - ၁၉၉၉ ခုနှစ်ဆုရပညာရှင်နိုင်ငံ ဆုရသည့် အကြောင်းရင်းခံပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်အမည်ဆုရရှိချိန်တွင် ပညာရှင် လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် အဓိကအဖွဲ့အစည်းအရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များ (အချို့ကိုသာ မြင်သာစေရန် ဖော်ပြထားသည်။) 1990Harry Markowitz "ငွေကြေးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးသီအိုရီ (financial economics) ဖော်ထုတ်ရာတွင် ဦးဆောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအတွက်" ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် City University of New YorkModern portfolio theory, Markowitz model, Efficient frontier Merton Miller Johns Hopkins University Carnegie Mellon University၊ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Modigliani–Miller theorem 75px William F. Sharpe ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် လော့အိမ်ဂျလိစ် နယ်မြေ စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်Sharpe Ratio, Binomial options pricing model, Returns-based style analysis 1991 75pxRonald Coase "လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ကုန်ကျစရိတ်များ (transaction costs) နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု မူပိုင်ခွင့် (property rights) တို့သည် အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် စီးပွားရေး လည်ပတ်လုပ်ဆောင်မှုများ အတွက် သိသာစွာအရေးပါမှု ရှိကြောင်းကို တွေ့ရှိဖော်ထုတ်ပြီး၊ ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ခြင်းအတွက်" လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်း ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်၊ လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်းTransaction costs, Coase theorem, Coase conjecture 1992 75pxGary Becker "သုံးစွဲသူများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ အပြုအမူများနှင့် ၎င်းတို့ကြား အပြန်အလှန်ဆက်ဆံရေးတို့ကို လေ့လာသည့် မိုက်ခရိုစီးပွားရေးဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်း (microeconomic analysis) နယ်ပယ်အတွင်းသို့ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာ အပြုအမူများနှင့် မပက်သက်သည့် လူ့သဘာဝအပြုအမူများ (human behaviour) နှင့် အပြန်အလှန်ဆက်ဆံခြင်းတို့ကိုပါ ပါဝင်လေ့လာရန် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက်" ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Human Capital Theory 199375pxRobert Fogel "စီးပွားရေးနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အပြောင်းအလဲများအကြောင်းကို ရှင်းပြရာတွင် စီးပွားရေး သီအိုရီနှင့် စာရင်းအင်းအချက်အလက်များ၌ အရေအတွက်ကို အခြေခံသည့် နည်းစံနစ်များ (quantitative methods) တို့ကို အသုံးချခဲ့ခြင်းဖြင့် စီးပွားရေး သမိုင်းကြောင်း (economic history) သုတေသနလုပ်ငန်းကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်စေခဲ့သည့် အတွက်" Johns Hopkins University ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Cliometrics75pxDouglass North ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေ Washington University in St Louis 1994 John Harsanyi“ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိသော ကစားပွဲ သီအိုရီ (theory of non-cooperative games) ၏ မျှခြေအခြေအနေကို သူတို့က ဦးဆောင်ကာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေBayesian game, Preference utilitarianism, Equilibrium selection 75pxJohn Forbes Nash ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ် ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ်Nash equilibrium, Nash embedding theorem, Nash functions, Nash–Moser theorem 75pxReinhard Selten Goethe University Frankfurt University of BonnExperimental economics 1995Robert Lucas, Jr. “တည်ဆောက်ထားသောမော်ဒယ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သည့် ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်သော မျှော်လင့်မှုများ (rational expectations) ဆင်ခြင်ယူဆချက်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ခြင်း နှင့် လည်းကောင်းကို အသုံးချခဲ့ခြင်းကြောင့် (နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏) စီးပွားရေးရပ်ဝန်း တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံစူးစမ်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာမှု (macroeconomic analysis) ကိုအပြောင်းအလဲ ဖြစ်စေခဲ့ခြင်း နှင့် စီးပွားရေး ပေါ်လစီများအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့ နားလည်သဘောပေါက်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေခဲ့သည့်အတွက်” ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Rational expectations, Lucas critique, Lucas paradox, Lucas aggregate supply function, Uzawa–Lucas model 1996James Mirrlees “ရောင်းသူ နှင့် ဝယ်သူ တို့၏ ရောင်းကုန်နှင့်ပက်သက်သော အချက်အလက်များ ရရှိမှု မညီမျှမှု၏ သက်ရောက်မှုကို စူးစမ်းသည့် မညီမျှသော အချက်အလက်များကြားမှ မက်လုံးများ စီးပွားရေး သီအိုရီ (economic theory of incentives) ကိုဖော်ထုတ်ရာတွင် အခြေခံကျကျ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အတွက်” ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၊ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ် Optimal labor income taxationWilliam Vickrey ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ် ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်Vickrey auction, Revenue equivalence, Congestion pricing 1997 75pxRobert C. Merton "ဒရစ်ဗတစ်စ် (derivatives) တို့၏ တန်ဖိုးကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည့် နည်းလမ်းသစ်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက်" မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Black–Scholes–Merton model, ICAPM, Merton's portfolio problem 75pxMyron Scholes ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Black–Scholes–Merton model 1998 75pxAmartya Sen "စီးပွားရေးအခြေအနေကို အလုံးစုံပေါင်းစည်းသုံးသပ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် အားလုံးအတွက် ကောင်းမွန်မျှတမှု ရှိ၊ မရှိ ကိုစူးစမ်းသည့် ကောင်းမွန်မျှတသော စီးပွားရေး (welfare economics) ဆိုင်ရာနှင့်ပက်သက်၍ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများ အတွက်" ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်Human development theory, Capability approach 1999 75pxRobert Mundell “ကွဲပြားခြားနားသော နိုင်ငံခြားငွေကြေးလဲလှယ်မှု (exchange rate) ဈေးကွက်ကို ကိုင်တွယ်စီမံပုံ အပေါ်မူတည်၍ ငွေကြေး (monetary) နှင့် ဘဏ္ဍာရေး (fiscal policy) ပေါ်လစီများ ချမှတ်ပုံကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့ခြင်း နှင့် (ပထဝီအနေအထား ဆက်စပ်နေသောဒေသ တစ်ခုအတွင်း) တစ်ခုတည်းသော ငွေကြေးစံနစ်ကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့် အကြီးမားဆုံး စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်သည့် ပထဝီဒေသများ (optimum currency areas) အကြောင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့အတွက်” မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်Optimum currency area, Supply-side economics, Mundell–Fleming model, Mundell–Tobin effect ၂၀၀၀ - ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဆုရပညာရှင်နိုင်ငံ ဆုရသည့် အကြောင်းရင်းခံပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်အမည်ဆုရရှိချိန်တွင် ပညာရှင် လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် အဓိကအဖွဲ့အစည်းအရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များ (အချို့ကိုသာ မြင်သာစေရန် ဖော်ပြထားသည်။) 2000 75pxJames Heckman "ရွေးထုတ်ထားသော နမူနာများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာသည့် သီအိုရီ နှင့် နည်းစံနစ်များကို ဖန်တီးဖော်ဆောင်ခဲ့သည့်အတွက်" ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ် ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Heckman correction Daniel McFadden "သိသာစွာကွဲပြားခြားနားသည့် ရွေးချယ်စရာများ (discrete choice) ထဲမှ ရွေးချယ်ခြင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာသည့် သီအိုရီ နှင့် နည်းစံနစ်များကို ဖန်တီးဖော်ဆောင်ခဲ့သည့်အတွက်" University of Minnesota ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေ၊ မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Discrete choice models 2001 75pxGeorge Akerlof "ဈေးကွက်အတွင်း အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် တစ်ဖက်ဖက်၌ ရောင်းကုန်နှင့်ပက်သက်သော သတင်းအချက်အလက် အားသာချက်ရှိနေသည့် သတင်းအချက်အလက် မျှတမှုမရှိသော (information asymmetric) ဈေးကွက်များ အကြောင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်" မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် Georgetown University၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေAdverse selection (The Market for Lemons), Efficiency wage, Identity economics 75pxMichael Spence ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Signalling theory 75pxJoseph Stiglitz မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ်၊ ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်Screening theory, Henry George theorem, Shapiro–Stiglitz theory 2002 75pxDaniel Kahneman "စိတ်ပညာဆိုင်ရာ သုတေသနမှ စုစည်းရရှိလာသည့် အသိပညာများကို စီးပွားရေးသိပ္ပံ၊ အထူးသဖြင့် လူတို့၏ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်း နှင့် မရေရာသော အခြေအနေတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း တို့နှင့် ပက်သက်သော လေ့လာမှုများတွင် အသုံးချနိုင်ခဲ့သည့်အတွက်" ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေ ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ်၊ University of British ColumbiaBehavioral economics, Prospect theory, loss aversion, cognitive biases 75pxVernon L. Smith "စီးပွားရေးကို စမ်းသပ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်း (empirical economic analysis)၊ အထူးသဖြင့် အပြောင်းအလဲ အသုံးပြုနိုင်သော ‌ဈေးကွက် ယန္တရား (alternative market mechanisms) ကို လေ့လာခြင်းတွင် စမ်းသပ်ခန်းမှ စမ်းသပ်လုပ်ဆောင်မှုများ (laboratory experiments) ကို အသုံးချကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချနိုင်ခဲ့သည့်အတွက်" ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် University of ArizonaExperimental economics, Combinatorial auction 2003 75pxRobert F. Engle "တူညီသော အချိန်အပိုင်းအခြားအတိုင်း တောက်လျှောက်ကောက်ယူထားသည့် စီးပွားရေး အခြေအနေပြဇယားများ (economic time series) ကိုအသုံးပြု၍ အချိန်ပိုင်းအလိုက် အပြောင်းအလဲ ဖြစ်နေမှု (volatility) ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာသည့် နည်းစံနစ်များ (ARCH) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက်" Cornell University University of California, San DiegoARCH 75pxClive Granger "တူညီသော အချိန်အပိုင်းအခြားအတိုင်း တောက်လျှောက်ကောက်ယူထားသည့် စီးပွားရေး အခြေအနေပြဇယားများ (economic time series) တွင် သဏ္ဍန်တူ အပြောင်းအလဲပုံစံများမှတဆင့် ခန့်မှန်းချက် ထုတ်ယူနိုင်မှုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာသည့် နည်းစံနစ်များ (cointegration) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက်" University of Nottingham University of California, San DiegoCointegration, Granger causality 2004 75pxFinn E. Kydland “လှုပ်လှုပ်ရှားရှားရှိသော (နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏) စီးပွားရေးရပ်ဝန်း တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံစူးစမ်းလေ့လာမှု (dynamic macroeconomics) အချိန်ကာလနှင့် ဆီလျော်မှုရှိသော စီးပွားရေး ပေါ်လစီ နှင့် စီးပွားရေးအတက်အကျဖြစ်စဉ် အပိုင်းအခြားကာလများ (business cycles) နောက်ကွယ်မှ မောင်းနှင်အားများ အကြောင်းကို စူးစမ်းရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအတွက်” Carnegie Mellon University Carnegie Mellon UniversityRBC theory, Dynamic inconsistency in monetary policy 75pxEdward C. Prescott Carnegie Mellon University Carnegie Mellon University၊ Arizona State University၊ University of MinnesotaHodrick-Prescott filter2005 75pxRobert J. Aumann “ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ပြည့်စုံသည့် အဆုံးအဖြတ်ချမှတ်သူများ၏ အပြန်အလှန်ဆောင်ရွက်မှုများကို သင်္ချာအတွက်အချက် အခြေပြုပုံစံများ မှတဆင့်လေ့လာသည့် ကစားပွဲ သီအိုရီ (game-theory) ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်း မှတဆင့် ပဋိပက္ခများ နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ အကြောင်းအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့၏ နားလည်သဘောပေါက်မှုကို တိုးပွားစေခဲ့သည့်အတွက်” မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် Hebrew University of JerusalemCorrelated equilibrium, Aumann's agreement theorem 75pxThomas C. Schelling ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ယေးလ်တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Schelling point, Egonomics 2006 75pxEdmund S. Phelps “(နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏) စီးပွားရေးရပ်ဝန်း တစ်ခုလုံးနှင့်ပက်သက်သော ပေါ်လစီများ (macroeconomic policy) ချမှတ်ရာတွင် အချိန်အပိုင်းအခြားအလိုက် ဦးတည်ဆောင်ရွက်ချက်များကို (နောင်အနာဂတ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး) လိုအပ်သလို အလျော့အတင်းပြုလုပ်ခြင်း (intertemporal tradeoffs) အကြောင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” ယေးလ်တက္ကသိုလ် ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်Golden Rule savings rate, Natural rate of unemployment, Statistical discrimination2007 75pxLeonid Hurwicz “ချမှတ်ထားသော (စီးပွားရေး) ဦးတည်ချက်များကို ဦးစားပေးစဉ်းစားကာ အဆိုပါ ဦးတည်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည့် စီးပွားရေး ယန္တရားများကို ပုံစံထုတ်ဖန်တီးယူသည့် (စီးပွားရေး) ယန္တရားများ ပုံစံထုတ်ဖန်တီးခြင်း (mechanism design) သီအိုရီ အတွက် အခြေခံများ ချမှတ်ပေးသည့်အတွက်” လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်း University of Minnesota၊ Iowa State UniversityMechanism design 75pxEric S. Maskin ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် 75pxRoger Myerson ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် Northwestern University 2008 75pxPaul Krugman “ကုန်သွယ်မှု ပုံစံအမျိုးမျိုး နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ လှုပ်ရှားလုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရာ နေရာအကွက်အကွင်း တို့နှင့်ပက်သက်၍ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ်New trade theory, New Economic Geography, Home market effect 2009 75pxElinor Ostrom “နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏ စီးပွားရေး ဦးတည်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရသည့် အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို စီမံသောစံနစ်ဖြစ်သည့် စီးပွားရေး အချုပ်အခြာအာဏာ (economic governance) အကြောင်းကို၊ အထူးသဖြင့် ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ပိုင်ဆိုင်သည့် အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံ့ သယံဇာတ အစရှိသည့် ဘုံပိုင် (the commons) အရင်းအမြစ်များ စီမံခန့်ခွဲမှုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် လော့အိမ်ဂျလိစ် နယ်မြေ Indiana UniversityInstitutional Analysis and Development framework 75pxOliver E. Williamson “နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏ စီးပွားရေး ဦးတည်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရသည့် အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို စီမံသောစံနစ်ဖြစ်သည့် စီးပွားရေး အချုပ်အခြာအာဏာ (economic governance) အကြောင်းကို၊ အထူးသဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နယ်နိမိတ် နှင့်ပက်သက်၍ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” Carnegie Mellon University ပဲန်ဆယ်လ်ဗေးနီးယား တက္ကသိုလ်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ နယ်မြေNew institutional economics ၂၀၁၀ - ၂၀၁၉ ခုနှစ်ဆုရပညာရှင်နိုင်ငံ ဆုရသည့် အကြောင်းရင်းခံပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်အမည်ဆုရရှိချိန်တွင် ပညာရှင် လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် အဓိကအဖွဲ့အစည်းအရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များ (အချို့ကိုသာ မြင်သာစေရန် ဖော်ပြထားသည်။) 2010 75pxPeter A. Diamond “အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေသူများ နှင့် ရရှိနိုင်သောအလုပ်များကြား လိုအပ်သောကျွမ်းကျင်မှုမပြည့်စုံခြင်း၊ ဆီလျော်မှုမရှိခြင်း၊ တဖက်နှင့်တဖက် ညှိနှိုင်း၍မရခြင်း အစရှိသော အကြောင်းများကြောင့် အလုပ်အကိုင်ကွက်လပ်များ ဖြည့်ဆီးနိုင်မှုမရှိပဲဖြစ်နေသော ဈေးကွက်များ အကြောင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Diamond–Mirrlees efficiency theorem, Diamond coconut model 75pxDale T. Mortensen Carnegie Mellon University Northwestern UniversityMatching theory 75pxChristopher A. Pissarides လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်း လန်ဒန် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်းMatching theory 2011 75pxThomas J. Sargent “(နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏) စီးပွားရေးရပ်ဝန်း တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံစူးစမ်းလေ့လာမှု (macroeconomy) ၏ အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှုများကို သူတို့၏ အတွေ့အကြုံ ယူဆချက်များအပေါ် အခြေခံသည့် စမ်းသပ်သုတေသနပြုမှုများအတွက်” ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် Hoover Institution၊ University of MinnesotaPolicy-ineffectiveness proposition 75pxChristopher A. Sims ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် University of MinnesotaVector Autoregression in macroeconomics, Fiscal theory of the price level, Rational inattention 2012 75pxAlvin E. Roth “ကွဲပြားသောသဘာဝရှိသော်လည်း ဆက်စပ်၍ရသည့်အရာနှစ်ခုကြား (ဥပမာ-အလုပ်သမား နှင့် အလုပ်ဌာန၊ ကျောင်းသား နှင့် ကျောင်း) အဆီလျော်ဆုံး အတွဲအဖက်ရအောင် ရှာဖွေဆက်စပ်ပေးမှုကို စူးစမ်းသည့် တည်ငြိမ်သော တွဲဖက်နေရာချထားမှု သီအိုရီ (theory of stable allocations) နှင့် ဆီလျော်မှုမရှိသော အတွဲအဖက်စုံတွဲ နှစ်ခုနှင့်အထက်ကြား အပြန်အလှန် လဲလှယ်တွဲဖက်ခြင်းဖြင့် ဆီလျော်သော အတွဲအဖက်ရအောင် ရှာဖွေဆက်စပ်ပေးနိုင်မည့် နည်းနာများကို စူးစမ်းသည့် (အတွဲအဖက်ရှာ) ဈေးကွက်ပုံစံထုတ်ခြင်းဆိုင်ရာ အလေ့အထများ (the practice of market design) ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက်” စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Stable marriage problem, Repugnancy costs 75pxLloyd S. Shapley ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ် ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် လော့အိမ်ဂျလိစ် နယ်မြေShapley value, stochastic game, Potential game, Shapley–Shubik power index, Bondareva–Shapley theorem, Gale–Shapley algorithm, Shapley–Folkman lemma 2013 75pxEugene F. Fama “(စီးပွားရေးလုပ်ငန်း/အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု) ပိုင်ဆိုင်သော အရင်းအမြစ်များ၏တန်ဖိုး နှင့်ပက်သက်၍ သူတို့၏ အတွေ့အကြုံ ယူဆချက်များအပေါ် အခြေခံသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာမှုအတွက်” ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Fama–French three-factor model, Weak, semi-strong, and strong efficient-market hypothesis 75pxLars Peter Hansen University of Minnesota ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Generalized method of moments 75pxRobert J. Shiller မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ယေးလ်တက္ကသိုလ်Case–Shiller index, CAPE Index 2014 75pxJean Tirole “(စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တစ်ခု၏) ဈေးကွက်ထိန်းချုပ်စိုးမိုးနိုင်စွမ်း နှင့် စဉ်းမျဉ်းဥပဒေများ ချမှတ်ကန့်သတ်ခြင်း အကြောင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Toulouse School of EconomicsÉcole des hautes études en sciences socialesMarkov perfect equilibrium, Two-sided market 2015 75pxAngus Deaton “လူသုံးကုန်၊ စားသောက်ကုန်၊ ဝန်ဆောင်မှု အစရှိသည်တို့ကို သုံးစွဲစားသုံးမှုပုံစံ နှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ သာယာဝပြောသောလူမှုဘဝ တို့၏ ပက်သက်ဆက်နွယ်မှုတို့ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့သည့်အတွက်” ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ် University of Bristol၊ ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ်Almost ideal demand system, Pseudo panels, Household surveys in developing countries2016 75pxOliver Hart “စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုတွင် ပါဝင်ပက်သက်နေသူများအနေဖြင့် တဖက်ဖက်မှ အားသာချက်ရှိနေသည့် သတင်းအချက်အလက် မမျှတမှုအခြေအနေတွင် တရားဝင်သဘောတူညီချက် မည်သို့တည်ဆောက်ရယူနိုင်သည်ကို စူးစမ်းသည့် တရားဝင်သဘောတူညီချက်ရယူခြင်း သီအိုရီ (contract theory) ကိုဖော်ထုတ်ရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုများအတွက်” ပရင်းစတန် တက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်Moral Hazard, Incomplete contracts 75pxBengt Holmström စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ် Informativeness Principle 2017 75px Richard Thaler “စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ၊ တယူသန်အယူအဆများ၊ စိတ်ခံစားချက်များ၊ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် လူမှုဆက်ဆံရေး တို့၏ သက်ရောက်မှုများ စသည့်အချက်များက တစ်ဦးချင်းစီ နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ပုံအပေါ် မည်သို့အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်ကို စူးစမ်းသည့် အပြုအမူဆိုင်ရာ (လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်) စီးပွားရေး (behavioural economics) ကိုဖော်ထုတ်ရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုများအတွက်” University of Rochester Cornell University၊ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ်Nudge Theory, Mental Accounting, Choice Architecture 2018 75pxWilliam Nordhaus “လုပ်အားခ၊ ကုန်ဈေးနှုန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစရှိသည်တို့၏ တန်ဖိုးကို အခြေအနေအချိန်အခါလိုက်၍ အပြောင်းအလဲလုပ်နိုင်သည့် ကာလရှည် တစ်ခုအတွင်း (နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏) စီးပွားရေးရပ်ဝန်း တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံစူးစမ်းလေ့လာမှု ( long-run macroeconomic analysis) တွင် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှု၏ သက်ရောက်မှုကို ပါဝင်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအတွက်” မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ယေးလ်တက္ကသိုလ်DICE model 75pxPaul Romer “လုပ်အားခ၊ ကုန်ဈေးနှုန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစရှိသည်တို့၏ တန်ဖိုးကို အခြေအနေအချိန်အခါလိုက်၍ အပြောင်းအလဲလုပ်နိုင်သည့် ကာလရှည် တစ်ခုအတွင်း (နိုင်ငံ/ဒေသ တစ်ခု၏) စီးပွားရေးရပ်ဝန်း တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံစူးစမ်းလေ့လာမှု ( long-run macroeconomic analysis) တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများ၏ သက်ရောက်မှုကို ပါဝင်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအတွက်” ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် New York UniversityIncorporation of R&D to the Endogenous growth theory 2019 75px Abhijit Banerjee “ကမ္ဘာတဝှမ်းဆင်းရဲမွဲတေမှု လျော့ကျရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် သိပ္ပံနည်းကျ စူးစမ်းလေ့လာမှုများကို စံနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့်အတွက်” Nobel Prize 2019 nobelprize.org ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်Use of RCTs in development economics 75px Esther Duflo မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် Michael Kremer ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ၂၀၂၀ - လက်ရှိကာလ ခုနှစ်ဆုရပညာရှင်နိုင်ငံ ဆုရသည့် အကြောင်းရင်းခံပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်အမည်ဆုရရှိချိန်တွင် ပညာရှင် လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေသည့် အဓိကအဖွဲ့အစည်းအရေးပါသော ဆောင်ရွက်ချက်များ (အချို့ကိုသာ မြင်သာစေရန် ဖော်ပြထားသည်။) 2020 75pxPeter A. Diamond "လေလံသီအိုရီ တိုးတက်အောင် ပြုမူချက်များနှင့် လေလံပုံစံအသစ်များ (new auction formats) တီထွင်ခြင်း အတွက်" စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်လေလံသီအိုရီ Robert B. Wilson ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဆုတံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:ဘောဂဗေဒ