ဝစီသုစရိုက်

(က)ဝစီသုစရိတ (န) [ဝစီ + သုစရိတ။ ဝစီယာ သုစရိတံ ဝစီသုစရိကံ။ ဝစီ + ပဝတ္တ + သုစရိတ။ ဝစီတော ပဝတ္တံ သုစရိတံ ဝစီ သုရိတံ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၇။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၃] ဝစီသုစရိုက်- ဝစီဝိညတ်–ဝစီဒါရ–နှုတ်-ဖြင့်-ကောင်းစွာ ကျင့်အပ်-ပြု အပ် (ပြောဆို) သော ကောင်းသောအကျင့်၊ (ခ) ဝစီဝိညတ်-ဝစီဒွါရ-နှုတ်-မှ ဖြစ်သော-ကောင်းစွာ ကျင့်အပ်-ကောင်း အကျင့်၊ (က) (ခ) ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ။ ဝိ၊၁၊၆။ ဒီ၊၁၊၇၈-၉။ ဒီ၊၃၊၄၃။ မ၊၁၊၂၇၊ ၄၂။ မ၊၃၊၁၆။ သံ၊၁၊၃၄၃။ သံ၊၃၊၂၃၃။ အံ၊၁၊၂၅၈။ အံ၊၂၊၁၆။ အဘိ၊ပု၊၁၇၀။ ကာယသုစရိတံ ဝစီသုစရိတံ မနောသုစရိ၏။ ဝိ၊၅၊၂၂၂။ ဒီ၊၃၊၁၈၀။ ဣတိဝုတ်၊၂၃၃။ ဒုဋ္ဌုစရိတာနိ, ပိရူပါနိ ဝါ စရိတာနီတိ ဒုစ္စရိတာနိ။ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ, ကာယတော ဝါ ပဝတ္တံ ဒုစ္စရိတန္တိ ကာယဒုစ္စရိတံ။ သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော။ သူဋ္ဌုစရိတာနိ သုန္ဒရာနိ ဝါ စရိတာနီတိသုစရိတာနိ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၇။ သုန္တု စရိတာနိ, သုန္ဒရာနိ ဝါ စရိတာနိ သုစရိတာနိ။ ကာယေန သုစရိတံ, ကာယတော ဝါ ပဝတ္တံ သုစရိတံ ကာယသုစရိတံ။ သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၃။ ဝစီသုစရိတ (အံ၊၁၊၅၀)န္တိ တဿ (ဝစီဒုစ္စရိတဿ) ပဋိပက္ခဘူတံ စတုဗ္ဗိဓံ ကုသလကမ္မံ။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃။ စတုဗ္ဗိဓံ ဝစီသုစရိတံ ကုသလံ ဝစီကမ္မမေဝ ဟောတိ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၄၈။ ဝစီသုစရိုက် ဝစီသုစရိုက်ဟူသည် မဟုတ်မမှန်ပြောဆိုခြင်း ချောပစ်ကုန်းတိုက်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်း, ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်း, ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်းဟူသော ဝစီဒုစရိုက် လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းပင်တည်း။ (အံ၊၁၊၅၀။ ၂၇၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၊ ၂၃၅။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၇။) တနည်း-ဝစီဒွါရ၌ ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို မလွန်ကျူးခြင်းပင်တည်း။ ၎င်းသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ဝစီ ဒုစရိုက် ၄-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာနှင့် ဝစီဒုစရိုက် ၄-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်တတ်, ရှောင်ကြဉ်ကြောင်း ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဟူသော ဝိရတီစေတသိက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ (ဒီ၊၃၊၁၈၀။ ဣတိဝုတ်၊၂၃၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၇-၈။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၀၃။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၈၅။) ရနိုင်သော အကျိုးတရားများ ဝစီသုစရိုက်သည်-အလိုရှိအပ်, နှစ်သက်အပ်, စိတ်နှလုံးကို တိုးပွားစေတတ်သော အကျိုးတရားကို-ဖြစ်စေ-ပေး-နိုင်သည်။ ဝစီသုစရိုက်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် (၁) မိမိကိုယ်ကို မိမိ မစွပ်စွဲတတ်ပေ။ (၂) ပညာရှိတို့၏ ချီးမွမ်းမှုကို ခံရ၍ (၃) ကောင်းသော ကျော်စောသံ ပျံ့နှံ၍တက်သည်။ (၄) မတွေမဝေသေရပြီး။ (၅) သေပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရသည်။ (မ၊၃၊၁၁၁။ အံ၊၁၊၅၉။ အံ၊၂၊၂၃၃-၄။)တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၈ ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ