အပ္ပမညာ

ဖြန့်ခြင်း အတိုင်းအရှည် မရှိသော အတိုင်းအရှည် မရှိသော အာရုံ၌ဖြစ်သော၊ အတိုင်းအရှည် မရှိသော သတ္တဝါ အာရုံရှိသော၊ တရား၊ အပ္ပမညာ တရားအပ္ပမညာ (ထီ) [အပ္ပမာဏ+ကျ] ။ (မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါး။) စတဿော အပ္ပမညာ၊ ...အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန ဖရိတွာ ဝိဟရတိ။ ဒီ၊၃၊၁၈၇။ အဘိ၊ဝိ၊၂၈၄။ ပဋိသံ၊၈၁။ အပ္ပမညာတိ ပမာဏံ အဂ္ဂဟေတွာ အနဝသေသဖရဏဝသေန အပ္ပမညာဝ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၀။ ပမာဏံ အဂ္ဂဟေတွာတိ အသုဘဘာဝနာ ဝိယ ပဒေသံ အဂ္ဂဟေတွာ။ ဧကသ္မိမ္ပိ သတ္တေ ပမာဏာ’ဂ္ဂဟဏေန အနဝသေသဖရဏေန။ နတ္ထိ ဧတာသံ ဂဟေတံ ပမာဏန္တိ ဟိ အပ္ပမာဏာ။ အပ္ပမာဏာ ဝေ အပ္ပမညာ။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၂၂၀။ အပ္ပမညာယောတိ ဖရဏအပ္ပမာဏဝသေန အပ္ပမညာယော၊ ဧတာ ဟိ အာရမ္မဏဝသေန အပ္ပမာဏေ သ‌တ္တေ ဖရန္တိ, ဧကသတ္တမ္ပိ ဝါ အနဝသေသဖရဏဝသေန ဖရန္တီတိ ဖရဏအပ္ပမာဏဝသေန အပ္ပမညာယောတိ ဝုစ္စန္တိ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၁။ (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁-လည်း ကြည့်။) ယသ္မာ ပန သဗ္ဗာပေတေ အပ္ပမာဏေ ဂေါစရေ ပဝတ္တန္တိ၊ တသ္မာ အပ္ပမညာတိ ဝုစ္စန္တိ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၁။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၁၅။ သဗ္ဗာ ဒိသာ ဖရတိ အပ္ပမညံ။ သုတ္တနိ၊၃၅၄။ = သဗ္ဗဣရိယာပထေသု အပ္ပမတ္တော ဟုတွာ တမေဝ မေတ္တဇ္ဈာနသင်္ခါတံ သဗ္ဗာ ဒိသာ ဖရတေ အပ္ပမညန္တိ။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၃။ ဖုသိဿံ စတ‌‌ဿော အပ္ပမညာယော ထေရ၊၂၇၈၃။ အပ္ပမာဏဂေါစရတာယ အပ္ပမညာတိ လဒ္ဓဝေါဟာရေ စတ္တာရော ဗြဟ္မဝိဟာရေ။ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၈။ အပ္ပမာဏသတ္တာရမ္မဏတ္တာ အပ္ပမာဏာ၊ တာ ဝေ အပ္ပမညာ။ ဝိဘာဝိနီ၊၁၁၁။တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၂ အပ္ပမညာတရား လေးပါး မေတ္တာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဥပေက္ခာဟု ဗြဟ္မဝိဟာရ စေတသိက် (၄)မျိုး ရှိ၏၊ ဗြဟ္မာတို့ကဲ့သို့ မေတ္တာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဥပေက္ခာတို့နှင့် ယှဉ်သော မွန်မြတ်သော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် နေထိုင်ခြင်းကို ဗြဟ္မဝိဟာရ - ဟု ဆိုလိုသည်။ ဗြဟ္မစိုရ်တရား လေးပါးဟူ၍လည်း ခေါ်ဆို၏၊ မေတ္တာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဥပေက္ခာဈာန်တို့ကို ဝင်စားကာ နေထိုင်ခြင်းကို မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လျက် နေထိုင်ခြင်းဟု ဆိုလိုသည်။ အပ္ပမညာတရား လေးပါးဟူ၍လည်း ခေါ်၏၊ အတိုင်း အတာ ပမာဏ မရှိသော သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံယူကာ မေတ္တာဈာန် ကရုဏာဈာန် မုဒိတာဈာန် ဥပေက္ခာဈာန်တို့ကို ဝင်စားနေသောကြောင့် ယင်း မေတ္တာ (= အဒေါသ), ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာ (= တတြမဇ္ဈတ္တတာ) စေတသိက် တို့ကိုလည်း အပ္ပမညာ (= အတိုင်းအတာပမာဏ မရှိသော) စေတသိက်များဟု ခေါ်သည်။ ယင်းလေးမျိုးတို့တွင် မေတ္တာ၏ တရားကိုယ်မှာ အဒေါသစေတသိက်ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အဒေါသတိုင်းကား မေတ္တာ မဟုတ်ပေ။ အပ္ပမညာ စေတသိက် (၂) လုံး ၁။ ကရုဏာ = ဒုက္ခိတ သတ္တဝါကို အာရုံပြု၍ သနား ကြင်နာခြင်းသဘော၊ = ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကယ်တင်လိုခြင်းသဘော၊ ၂။ မုဒိတာ = သုခိတ သတ္တဝါကို အာရုံပြု၍ ကြည်သာ ဝမ်းမြောက်ခြင်းသဘော၊ = သူ့စည်းစိမ်ကို မငြူစူခြင်းသဘော၊ ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ဗြဟ္မဝိဟာရ စေတသိက်များ၏ လက္ခဏ ရသ စသည် ကိုးကား ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ Category:ဝိပဿနာ