အီရန်နိုင်ငံရှိ စွမ်းအင်

right|အီရန်သည် ကမ္ဘာ့ရေနံကို ၁၀ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ အီရန်သည် OPEC ၏ ဒုတိယအကြီးမားဆုံး ထုတ်လုပ်သူဖြစ်ပြီး ရေနံထုတ်လုပ်မှုသည် ကမ္ဘာတွင် စတုတ္ထနေရာတွင်ရှိသည်။ right|Total primary consumption in Iran, by fuel (2015). အီရန်နိုင်ငံရှိ စွမ်းအင် အခြေအနေသည် အီရန်နိုင်ငံရှိ စွမ်းအင်နှင့်လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု၊ အသုံးပြုမှု၊ တင်သွင်းမှုနှင့် တင်ပို့မှုတို့၌ အလွန်ကြီးမားကြောင်း ဖော်ပြထားလေသည်။ အီရန်သည် ကမ္ဘာ့စတုတ္ထအကြီးဆုံး ရေနံသိုက်နှင့် အကြီးဆုံးသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက် ပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်သည်။ သမိုင်း အီရန်သည် မိမိ၏ရင်းမြစ်စွမ်းအင်များကို အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ကြိုးစားဆောင်ရွက်မှုများတွင် အထူးအောင်မြင်နေသည်။ အထူးသဖြင့် ခေတ်မီနည်းပညာစူးစမ်းရှာဖွေမှုနှင့် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုများတွင် ပိုမိုအောင်မြင်နေပေသည်။ အီရန်တွင် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် ၇.၆ ဘီလီယံဒေါ်လာ အထိ ရှိသည် ဟု (၂၀၀၈)နှစ်အရေးအသားများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ အီရန်တွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် အသုံးပြုမှုသည်လည်း ကမ္ဘာ့အခြားနိုင်ငံ သတ်မှတ်စံချိန်စံညွှန်းများထက် ပိုမိုများပြားမှုရှိသည်။ အီရန်သည် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အသုံးပြုမှုကို ၂၈ ရာခိုင်နှုန်းသာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြပေသည်။ သို့သော် အခြားသောနိုင်ငံများတွင် ထိုနှစ်မျိုးအသုံးပြုမှုကို ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖော်ပြမှုရှိပေသည်။ အီရန်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လောင်စာဆီနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အသုံးပြုမှုအတွက် ဒေါ်လာ ၈၄ ဘီလီယံ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ အီရန်သည် လူဦးရေထူထပ်များပြားသော နိုင်ငံဖြစ်သည့်အတွက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် တစ်ဦးချင်း အသုံးပြုမှုသည် ဂျပန်နိုင်ငံထက် ၁၅ ဆ နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံများထက် ၁၀ ဆ ပိုများသည်။ ထိုအတိုင်းပင် အီရန်သည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် (အစိုးရမှ) ကြီးကြီးမားမားထောက်ပံ့မှုများ ရှိနေသော်လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအတွင်း စွမ်းအင်မလုံလောက်သော နိုင်ငံများအတွင်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ပေသည်။ ကမ္ဘာ့ပျမ်းပျခြင်းစွမ်းအင်ထက် (၃)ဆ ပိုမိုများပြားစွာလိုအပ်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများထက်၂.၅ ဆ ပိုမိုလိုအပ်မှုရှိပေသည်။ နိုင်ငံ၏စွမ်းအင်တစ်ဝက်သည် နိုင်ငံအတွင်းအသုံးပြုခြင်းကြောင့် ကုန်ဆုံးသွားရသလို ၃.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူတို့သွားလာမှု၌ အသုံးပြုခြင်းကြောင့်ကုန်ခမ်းမှုများရှိနေသည်။ ထို့အပြင် ၃.၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် စက်ရုံများ၌အသုံးပြုမှုကြောင့် ကုန်ခမ်းလေ့ရှိသည်။Iran domestic energy consumption equivalent to EU industries - Mehr News Agency အီရန် OPEC (ရေနံတင်ပို့မှုနိုင်ငံများအဖွဲ့) နှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့တင်ပို့မှုနိုင်ငံများ၏အဖွဲ့ (GECF) ၏ ဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံသည် ရေနံရောင်းချမှုမှ ၄၇ ဘီလီယံ ဒေါ်လာရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင်ဘဏ္ဍာငွေ၏ ၅၀% သည် ရေနံရောင်းချမှုမှ ရရှိသော ဝင်ငွေဖြစ်သည်။BBC News, “Iran Energy: Overview”, http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4688984.stm, April 1, 2008. အီရန်နိုင်ငံ၏ပြည်တွင်းစွမ်းအင်သုံးစွဲမှုပမာဏ၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံသုံးစွဲမှု ဖြစ်သည်။ အီရန်သည် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချမှုအပေါ် အမှီသဟဲပြုလျက်ရှိသလို သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံရင်းမြစ်အသစ်များကိုလည်း ရှာဖွေနေဆဲဖြစ်ပေသည်။ မကြာသေးမီက အီရန်သည် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့တောင်ပိုင်းအတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံရင်းမြစ်များ ရှာဖွေမှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။EIA, “Iran’s Energy Data”, , April 1, 2008. အီရန်သည် ဆည်များနှင့် စွမ်းအင်စက်ရုံများ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲမှုနှင့် တည်ဆောက် အသုံးပြုမှုများတွင် မိမိနိုင်ငံအတွက် မိမိနည်းပညာများသည် ဖူလုံမှုရှိပြီး နိုင်ငံတကာ သတ်မှတ်စံချိန်စံညွှန်းများကို နိုင်ငံတကာလေလံပွဲများတွင် နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီများနှင့်ယှဉ်၍ အဆင့်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ အီရန်လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုစက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ၁၇၃ terawatt နာရီအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကဒေသများအတွင်း အီရန်သည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်နိုင်မှုသည် ၁၇.၉ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အီရန်၏ အဓိကစွမ်းအင်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် စွမ်းအင်၏လိုအပ်မှုကို ၅၅ရာခိုင်နှုန်းထက်မက ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်မှာတော့ ရေနံသည် စွမ်းအင်အတွက် စွမ်းဆောင်ပေးရာတွင် ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ်သည် ၂ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်း စွမ်းအင်လိုအပ်မှုသည် ၂၀၁၂ နှစ်အတွင်း ၂၆.၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုမိုလာခဲ့သည်။ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနသည် အီရန်နိုင်ငံရေးတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။ Robert Baer သည် မိမိရေးသားခဲ့သော The Devil We Know စာအုပ်တွင် အီရန်သည် အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဤသို့သက်သေထူထားသည်မှာ- အီရန်သည် စွမ်းအင်များစွာရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးနှင့်စစ်အင်အားအရှိန်အဝါ တဖြေးတဖြေးကြီးမားလာဆဲဖြစ်သည် ဟု ဖြစ်ပေသည်။ ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် အီရန်သည် အီရန်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ထောက်ပံ့ငွေ အစီအစဉ် (၂၀၁၄) နှင့် အတူ စွမ်းအင်ချွေတာရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ရန် စီစဉ်နေသည်။دسترسی غیر مجاز အီရန်နိုင်ငံရှိ စွမ်းအင်IEA Key World Energy Statistics Statistics 2015 , 2014 (2012R as in November 2015 + 2012 as in March 2014 is comparable to previous years statistical calculation criteria, 2013 , 2012 , 2011 , 2010 , 2009 , 2006 IEA October, crude oil p.11, coal p. 13 gas p. 15 Capita Prim စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှု ပို့ကုန် လျှပ်စစ်ဓာတ် CO2-ထုတ်လွှတ်မှု သန်း TWh TWh TWh TWh Mt ၂၀၀၄ ၆၇.၀ ၁,၆၉၆ ၃,၂၃၃ ၁,၅၃၀ ၁၃၇ ၃၆၉ ၂၀၀၇ ၇၁.၀ ၂,၁၅၁ ၃,၇၅၇ ၁,၆၀၂ ၁၆၅ ၄၆၆ ၂၀၀၈ ၇၂.၀ ၂,၃၅၀ ၃,၈၀၁ ၁,၄၂၉ ၁၇၄ ၅၀၅ ၂၀၀၉ ၇၂.၉ ၂,၅၁၄ ၄,၀၆၈ ၁,၅၃၇ ၁၆၈ ၅၃၃ ၂၀၁၀ ၇၃.၉၇ ၂,၄၂၃ ၄,၀၆၀ ၁,၅၇၄ ၁၉၆ ၅၀၉ ၂၀၁၂ ၇၄.၈၀ ၂,၄၆၇ ၄,၁၁၃ ၁,၆၁၄ ၂၀၀ ၅၂၁ ၂၀၁၂R ၇၆.၄၂ ၂,၅၅၄ ၃,၅၂၃ ၉၆၁ ၂၁၀ ၅၃၂ ၂၀၁၄ ၇၇.၄၅ ၂,၆၅၆ ၃,၄၇၇ ၆၄၉ ၂၂၄ ၅၂၆ Change ၂၀၀၄-၁၀ ၁၀.၄% ၄၂.၉% ၂၅.၆% ၂.၉% ၄၃.၀% ၃၇.၈% Mtoe = 11.63 TWh, Prim. energy includes energy losses 2012R = CO2 calculation criteria changed, numbers updated ရေနံ အီရန်အတွက် Karun-3 ရေကာတာ နှင့် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ။ အီရန်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ရေအားလျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ တည်ဆောက်ခြင်းများနှင့် ကျောက်မီးသွေးနှင့် ရိုးရိုးလောင်စာဆီ စက်ရုံများကို တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဓာတ်အားကို ၃၃၀၀၀ မီဂါဝပ် ပိုမိုထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ထုတ်လုပ်မှုတွင် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ၁၈ ရာခိုနှုန်းသည် ရေနံမှ ဖြစ်သလို ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရေအားလျှပ်စစ်မှ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အီရန်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တာဘာတိုင်များကိုလည်း စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပြီး(ဂျီအိုသာမလ်) ဘူမိအပူပေးစက်ရုံများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် နေရောင်ခြည်မှ ဆိုလာလျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို အွန်လိုင်းအနေအထားဖြင့် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ အီရန်၏ ကျောက်မီးသွေးသိုလှောင်နိုင်မှုသည် တန်ချိန် ၁.၉ ဘီလီယံအထိရှိပြီး နှစ်စဉ် ကျောက်မီးသွေး တန်ချိန် ၁.၃ သန်းအထိ ထုတ်လုပ်မှုရှိပြီး တန်ချိန်၁.၅ သန်း အသုံးပြုမှုရှိလေသည်။ ထို့ပြင် ကျောက်မီးသွေးအသေးစား တင်တွင်းမှုလည်းရှိသည်။ လူဦးရေများပြားလာမှုနှင့် စက်ပစ္စည်းအသုံးပြုမှုများကျယ်ပြန့်လာသည့်အတွက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်လိုအပ်မှုသည်လည်း တစ်နှစ်လျှင် ၈ ရာခိုင်နှုန်းထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ မီဂါဝပ်၅၃၀၀၀ ရှိသည့် ဓာတ်အားပေးစက် တပ်ဆင်ရသည့် အစိုးရ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားမှ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုပြုထားသော ပုဂ္ဂလိကစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သူများမှ သဘာဝဓာတ်ငွေ့လိုင်းအသစ်များ ဖောက်လုပ်မှုအပြင် ရေအားလျှပ်စစ်နှင့် နျူကလီးယားမှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှုများအတွက် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ အီရန်သည် ပါးရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရေလှိုင်းများမှ ဓာတ်အား မီဂါဝပ် ၆၁၅၀ ကို ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင်အီရန်သည် အောဂဲနစ်စွန့်ပစ်အမှိုက်များနှင့် မိလ္လာများကို လောင်စာအဖြစ်အသုံးပြုပြီး လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတည်ဆောက်ရန် စမ်းသပ်လျက်ရှိသည်။ အခြားနေရာဒေသများတွင်လည်း ဒီရေပါဝါနှင့် ပတ်သက်ပြီး လေ့လာ အကဲဖြစ်လျက်ရှိပေသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ရက်ပေါင်း ၃၀၀ မျှ နေရောင်ခြည် အပူစွမ်းအင်ရရှိသော အီရန်သည် ၁ စတုရန်းမီတာလျှင် ၂၂၀၀ လီလိုဝပ်နာရီ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် အလားအလာရှိနေပေသည်။ အီရန်သည် ထိုသို့သော စွမ်းအင်ကို ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသူဖြစ်ပေသည်။ နျူကလီးယားစွမ်းအင် left||Manjeel ဒေသအနီး တည်ဆောက်ထားသော လေအားလျှပ်စစ်ထုတ် ရဟတ်များ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၂၀၀၀ မီဂါဝပ် ထုတ်ပေးနိုင်သော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် ဓာတ်အားစက်ရုံ၂၀၁၀ နှင့်၂၀၁၅ ခုနှစ်အကြား တည်ဆောက်ရန်အတွက် စီမံကိန်းကို အီရန်အစိုးရမှ ကြေညာခဲ့သည်။၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ အီရန်သည် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ၈၅၀၀ မီဂါဝပ်နှင့် လေလျှပ်စစ်စွမ်းအင် ၁၃၀ မီဂါဝပ် ကို ပိုင်ဆိုင်ထားခဲ့သည်။ ထိုအတိုင်းပင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီများနှင့်လည်း ၆၀၀ မီဂါဝပ်ထုတ်ပေးနိုင်သော ဓာတ်အားပေးစက်ရုံနှင့် ၅၀၀ မီဂါဝပ်ထုတ်ပေးနိုင်သော လေစွမ်းအင် လျှပ်စစ်စက်ရုံများကို တည်ဆောက်ရန် သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ သည်။Invest in Iran's renewable energy? Not so crazy. - CSMonitor.com အီရန်သည် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးစွမ်းအင်ကို ဈေးကွက်အတွင်းဝင်ဆံ့ပြီး စီးပွားဖြစ်လုပ်ဆောင်ရန်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနသည်လည်းလိုအပ်သော စွမ်းအင်ကို ထုတ်လုပ်ပြီးသော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးစွမ်းအင်ကို ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်မှ ဝယ်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ လေတိုက်ခြင်းနှင့် ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင် အသုံးပြုမှုကုန်ကျစရိတ် (FIT) အတွက် ၁ ကီလိုဝပ်နာရီ ၁၃ cents ဝန်းကျင်သာ ကုန်ကျနိုင်ချေရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အီရန်သည် ယူရို ၅၀၀ သန်းကို ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် စီမံကိန်းများအတွက် အသုံးပြုနိုင်ရန် အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးရေးဘတ်ဂျက် မှ ချပေးခဲ့သည်။ ထိုအတိုင်းပင် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆက်နွယ်နေသော အီရန်ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးစွမ်းအင်အဖွဲ့အားလည်း အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၆၀ နီးပါးကို ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ရေအားလျှပ်စစ် အီရန်သည် ရေအားလျှပ်စစ်၁၀၀၀၀ မီဂါဝပ် (သို့) အီရန်၏စွမ်းအင်အမျိုးမျိုးမှ ပျမ်းပျခြင်းစွမ်းအင် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းကို ရှိထားပြီးဖြစ်သည်(၂၀၁၅)။ အီရန်သည် ရေအားတာဗိုင်စင်ကြီးများကို မိမိနိုင်ငံအတွင်း မူပိုင်ပြုလုပ် တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဇီဝလောင်စာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အီရန်ဇီဝလောင်စာလူ့အဖွဲ့အစည်း (IBS) သည် တီဟီရန်မြို့အတွင်း နည်းပညာသိပ္ပံများ တိုးတက်အောင်မြင်ရန်အတွက် အီရန်ဒု-သမ္မတနှင့် ပူးပေါင်း၍ မြို့တွင်းပြေးဆွဲသည့် ဘတ်(စ)ကားကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့်အတူ မြို့တွင်းပြေးဆွဲသည့် ဘတ်(စ)ကားများတွင် စွန့်ပစ်ချက်ပြုတ်ဆီများမှ ထုတ်လုပ်ထားသော ဘိုင်အိုဒီဇယ်ကို အသုံးပြု၍ ပြေးဆွဲသည့် စီမံကိန်းတစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲစမ်းသပ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုအခြေအနေ အပြောင်းအလဲဖြစ်သွားမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး သတိပေးကြေညာချက်တွင် ထိုသို့ပြောင်းလဲသွားရသည့် အကြောင်းအရင်းမှာ လောင်စာဆီအသုံးပြုမှုနှင့် ဓာတ်ငွေ့အသုံးပြုမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဖြစ်ရလေအောင် ထိုလောင်စာဆီများနေရာတွင် ဇီဝလောင်စာဆီများကို အသုံးပြုပြီး လူတို့အတွက် အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်မှုကို လျှော့ချရန်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါအစီအစဉ်ကို အသေးစား ခွင့်ပြုမှု အစီအစဉ်တစ်ရပ်အနေဖြင့် ထောက်ပံ့ပေးသွားမည်ဖြစ်သလို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဌာန အီရန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ် (SGP / GEF / UNDP မှ) ရုံးက ထောက်ခံခဲ့သည်။ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် အီရန်နိုင်ငံ၏ ထူးခြားသော ပထဝီအနေအထားသည် တိုင်းပြည်၏ ၉၀% မှာတစ်နှစ်တွင် ၃၀၀ ရက်သည် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန် လုံလောက်သော နေရောင်ရှိသည်။ အီရန် PressTV ၏အဆိုအရ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်ရောင်ခြည်၏ တစ်စတုရန်းမီတာလျှင် ၅၂၀ ဝပ်နာရီ ရှိ၏။ အခြားအရင်းအမြစ်များ စတုရန်းမီတာလျှင် ၂၂၀၀ကီလိုဝပ်နာရီ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်ရောင်ခြည်၏ပျမ်းမျှဖြစ်သည်။ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်မှ ထုတ်လုပ်လိုက်သောစွမ်းအင်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ၅၃ မဂ္ဂါဝပ်နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ၆၇ မဂ္ဂါဝပ်အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လေ အီရန်၏ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းသည် ၂၀ မှ ၃၀ ဂီဂါဝပ်အထိရှိသည်။ ထိုအနေအထားသည် နိုင်ငံ၏လိုအပ်သော စွမ်းအင်တစ်ဝက် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အီရန်သည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော လေတာဘိုင်တိုင်ပေါင်း ၁၆၃ ခုကို စိုက်ထူခဲ့သည်။ ထိုမှ ၉၂၄၇၀ ကီလိုဝပ်နာရီ စွမ်းအင်အထွက်နှုန်းရှိခဲ့သည်။ ဆာဒီးဒ် စက်မှုအဖွဲ့သည် ၎င်းအချင်းအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြည်တွင်း၌ အကောင်းဆုံးစွမ်းဆောင်နိုင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ကျော်ကြားလာခဲ့လေသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ Sulzon စွမ်းအင်နှင့်ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ Siemens လည်း အီရန်လေတိုက်တာဘိုင်များအား ပံ့ပိုးပေးရန် အလားအလာရှိကြသည်။ ဘူမိအပူစွမ်းအင် အီရန်သည်အကြီးဆုံး ၉ ဦးမြောက် ဘူမိစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်လာနိုင်ရန် အလားအလာရှိထားသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအဆိုအရ အီရန်အပေါ် အချို့သော ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ သက်ရောက်မှုရှိနေသည်။ ကမ္ဘာ့မြေဆီလွှာ အပေါ်ယံ ဖွဲ့စည်းမှုအရ အီရန်၏အလယ်ဗဟိုမြေဆီလွှာဖြစ်သော အာရေဗီယမ် အပေါ်ယံမြေဆီလွှာများလှုပ်ရှားမှု (အထက်အောက်) အချို့သည် အီရန်ကို သက်ရောက်မှုရှိနေသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသော အချက်နှစ်ချက်ရှိ၏။ တစ်ချက်မှာ တောင်ဘက် ကက်စပီယံပင်လယ်မှ နိမ့်ကျလာမှုနှင့် အခြားတစ်ချက်မှာ အီရန်မြောက်ပိုင်းနှင့် ကဖ်ကားဇ်နယ်မြေတို့မှ မြေဆီလွှာအက်ကွဲပြီး ကျိုးပျက်ခြင်းကြောင့်ဟု ယူဆကြသည်။ အီရန် အနောက်မြောက်ပိုင်းသည် ထိုသို့ဖြစ်နိုင်ချေပိုများသည်။ Mt. Sabalan နှင့် Mt.Sahand တို့သည် ဤဒေသရှိ လေးပွင့်ဆိုင် မီးတောင်များအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။ Sabalan မီးတောင်သည် ပိုမိုကြီးမားပြီး အလွန်မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များဖြစ်သည့် စူလ်သွားန်(၄၈၁၁ မီတာ) ဟေရာမ်း(၄၆၁၂ မီတာ) ကစ်ရာ(၄၅၇၃မီတာ) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားလေသည်။ နောက်ဆုံးအခြေအနေအရ ကမ္ဘာ့သက်တမ်းရင့် မြေဆီလွှာများသည် အရှေ့မြောက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက် သို့ဦးတည်ပြီး မြေဆီလွှာများ မြင့်တက်လာမှုသည် မီးတောင်ရှည်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၄၀၀ မီတာအမြင့်မှ ၁၂ ကီလိုမီတာအချင်းရှိသည့် မြေဆီလွှာတိုက်စားနိမ့်ကျမှုသည် မီးတောင်များကို ပေါက်ကွဲပြိုစေသည်။ စီးကျနေသော ချော်ရည်များအတွင်း ပုံသွင်းပြီးသားကျောက်ဆိုင် ကျောက်သားများ၊ ဓာတ်သတ္တုဖွဲ့စည်းပြီးသော ကျောက်ဆိုင်ကျောက်သားများသည်လည်း ပါဝင်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှ အပူချိန် ၂၅-၈၅၀ စင်တီဂရိတ်ရှိသည့် ရေပူစမ်း ၉ ခုကို ဖြစ်စေသည်။ စာရင်းဇယား အရင်းအမြစ်: CIA factbook ။ ပထမစွမ်းအင်လိုအပ်မှု ဓာတ်ငွေ့: ၅၅% (၂၀၀၈) ရေနံ: ၄၂% (၂၀၀၈) ရေအားလျှပ်စစ်: ၂% (၂၀၀၈) လျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်မှု: ၂၂၀။၃ ဘီလီယံကီလိုဝပ် (၂၀၁၁)IRAN YELLOW PAGES - Iranian infomation at your fingertip သုံးစွဲမှု: ၁၈၂။၇ ဘီလီယံကီလိုဝပ် (၂၀၁၀) တင်ပို့: ၆။၇၀၇ ဘီလီယံကီလိုဝပ် (၂၀၁၀) တင်သွင်း: ၃။၀၁၅ ဘီလီယံကီလိုဝပ် (၂၀၁၀) လျှပ်စစ်ဓာတ်အား –ရင်းမြစ်အလိုက် ထုတ်လုပ်မှု ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာ: ၉၃% (ဓာတ်ငွေ့မှ ၇၅%၊ ရေနံမှ ၁၈%) (၂၀၀၆); စုစုပေါင်း တပ်ဆင်ထားသည်၏ ၈၆.၂% (၂၀၁၀) ရေအားလျှပ်စစ်: ၇% (၂၀၀၆); စုစုပေါင်း တပ်ဆင်ထားသည်၏ ၁၃.၇% (၂၀၁၀) နျူကလီးယားစွမ်း:၂.၁% ရေနံ ထုတ်လုပ်မှု: (၂၀၁၂) စားသုံးမှု: (၂၀၀၈) (မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုး ၁၀%နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ၂၀၀၆ ခုနှစ်) ပို့ကုန်: (၂၀၁၀) သွင်းကုန်: (၂၀၁၀) အရန်: (၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၉ ခန့်မှန်း) သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှု: ၁၅၁.၈ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ(၂၀၁၁။) စားသုံးမှု: ၁၄၄.၆ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ (၂၀၁၀။) ပို့ကုန်: ၉.၀၅ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ (၂၀၁၁။) တွင်းကုန်: ၁၀.၅၉ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ (၂၀၁၁။) အရန်: ၃၃.၆၁ ထရီလီယံ ကုဗမီတာ (၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃။) ထောက်ပံ့ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၄ ဘီလီယံ (၂၀၀၈)Iran Daily - Domestic Economy - 04/27/08 ပတ်ဝန်းကျင် လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် CO2 ထုတ်လွှတ်မှု (တန်ချိန်): ၆၂၄.၉ သန်း Mt (၂၀၁၁ ခန့်မှန်း ) စွမ်းအင်အသုံးပြုမှုတစ်ယူနစ်ဂျီဒီပီ: ၄.၀ (၂၀၀၇) လူတစ်ဦးချင်းစွမ်းအင်အသုံးပြုမှုကို (ရေနံနှင့်ညီမျှ၏ကီလိုဂရမ်) (ရေနံနှင့်ညီမျှ၏တစ်ကီလို ၂၀၀၅ PPP $): ၂၃၅၂ (၂၀၀၇) ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် အီရန်၏စီးပွားရေး ကိုးကား