ကိုးကန့်ဒေသ

right|ကိုးကန့်ဒေသ (အစိမ်း)၊ တည်နေရာ ရှမ်းပြည်နယ် (အဝါ)။ ကိုးကန့်ဒေသ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ ရှိဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွေသံလွင်မြစ် နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံယူနန်ပြည်နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။စုစုပေါင်းမြေဧရိယာသည် 1,895 စတုရန်းကီလိုမီတာ (732 စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ဒေသမြို့တော်မှာ လောက်ကိုင်မြို့ဖြစ်သည်။ကိုးကန့်ဒေသတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ယူနန်နွယ်ဖွားတိုင်းရင်းသားများဖြစ်သော ကိုးကန့်လူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သည်။ ကိုးကန့်ဒေသသည် ရာစုနှစ်များစွာတလျှောက်တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ်ရှိခဲ့ပြီးယနေ့ထိ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ(ထိုင်ဝမ်) မှ ကိုးကန့်ဒေသ တရုတ်နိုင်ငံ၏နယ်အမြေအဖြစ် ပြောနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ဝေးလံခေါင်သီသောနေရာတွင်တည်ရှိသဖြင့် တရုတ်ပြည်မနှင့်မြန်မာ့အစိုးရအဆက်ဆက်တို့ ၏အာရုံစိုက်မခံရသောနေရာဖြစ်သည်။ထိုဒေသသည် ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ကြားတွင် ကြားခံဇုန်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။မူလမှာ နန်ကျင်းမှ မင်မင်းဆက်သစ္စာတော်ခံ ယန်မျိုးနွယ်စုသည် ထိုနယ်မြေများကို တစ်ခုတည်းသော မူဝါဒနှင့် စုစည်းခဲ့သည်။၁၈၄၀ တွင်၊ ယူနန်ဘုရင်ခံသည် ရှင်းမင်းဆက်၏ လက်အောက်ခံအဖြစ်ယန်မျိုးနွယ်ကို မျိုးရိုးလက်ဆင့်ကမ်းနိုင်သော အခွင့်အရေးကို ပေးခဲ့သည်။၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကိုးကန့်ကို ၁၈၉၄ ခုနှစ် တရုတ်-ဗြိတိသျှ နယ်နိမိတ် သဘောတူညီချက်အရ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ကနဦး ထားရှိခဲ့သည်။၁၈၉၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော နောက်ဆက်တွဲသဘောတူစာချုပ်တွင် ကိုးကန့်ဒေသအား ဗြိတိသျှတို့ထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်များအတွင်း ထိုဒေသအား ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ပါတီမှ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် အထူးဒေသဖြစ်လာခဲ့သည်။တပ်မတော်နှင့် MNDAA အကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ကိုးကန့်အရေးအခင်းနှင့် ၂၀၁၅ ကိုးကန့်ထိုးစစ်တို့ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။